Issuu on Google+

กระบวนการผลิตกระเป๋า

เสนอ คุณครู อานาจ พรหมใจรักษ์ โรงเรียนกัลยาณวัตร จังหวัดขอนแก่น เขตพื้นที่การศึกษาเขต25 ปีการศึกษา2557


เครื่องหนังเป็นหนึง่ ในอุตสาหกรรมหลักของไทย มีมูลค่าการส่งออก ในปี 2553 ประมาณ 48,000 ล้านบาท ก่อให้เกิดการจ้างงาน ประมาณ 500,000 คน กระจายอยูต่ ามโรงงานและสถาน ประกอบการประมาณ 4,900 แห่ง ตลาดส่งออกหลัก ได้แก่ สหรัฐอเมริกา (14.8%) เดนมาร์ก (7.5%) จีน (6.19%) เวียดนาม (4.81%) และอื่น ๆ ได้แก่ สหรัฐอาหรับอิ มิเรต กลุ่มอาเซียน อินเดีย ญีป่ ุ่น อิตาลี ฝรั่งเศส เป็นต้น แม้ว่า อุตสาหกรรมรองเท้าและเครื่องหนังจะมีศักยภาพอยู่มาก เนื่องจาก อาศัยแรงงานฝีมอื ทาให้เป็น

หน ้า 1


ที่ยอมรับจากลูกค้า และพันธมิตรในระดับ ODM และ OBM แต่ยังมีคู่แข่งที่กาลังมาแรง คือ จีน และอินโดนีเซีย เนื่องจากมี ต้นทุนการผลิตต่ากว่า ดังนัน้ การยกระดับคุณภาพผลิตภัณฑ์สู่ ตลาดระดับกลางและระดับบน (ราคา 1,000 บาท ขึ้นไป) จึงมี ความจาเป็นจะต้องเน้นการออกแบบที่หลากหลายตามแฟชั่น การ ตัดเย็บที่ละเอียดปราณีต การใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัย การพัฒนา คุณภาพวัตถุดิบ การพัฒนาทักษะฝีมอื แรงงาน และทีส่ าคัญซึ่งจะ ละเลยและมองข้ามไม่ได้เลย คือ การพัฒนาชิ้นส่วนประกอบ (Accessories)

หน ้า 2


เช่น ตัวล๊อก ตาไก่ ซิป กระดุม บรรจุภัณฑ์ ฯลฯ ซึ่งเป็นสิง่ ที่ จาเป็น เนื่องจากประเทศไทยยังต้องพึง่ พาการนาเข้าอยู่เป็นจานวน มาก ดังนั้น หากจะพัฒนาอุตสาหกรรมรองเท้าและเครื่องหนังก็จะต้องพัฒนา ชิ้นส่วนประกอบ (Accessories) ในห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) ควบคู่ไปด้วย เนื่องจากกระบวนการผลิตอุตสาหกรรม รองเท้าและเครื่องหนังมีความต่อเนื่องเชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมต้น น้า กลางน้า และปลายน้าจานวนมาก เช่น เคมี สารฟอกหนัง ย้อม

หน ้า 3


และพิมพ์ตกแต่ง) ซิป พลาสติก หนังเทียม (PVC PU) ไนล่อน โพลีเอสเตอร์ ด้าย ผ้าใบ ผ้าซับในพืน้ รองเท้ายาง และโพลิเมอร์ แม่พมิ พ์ บรรจุภัณฑ์ ฯลฯ ซึ่งเครือ่ งจักรส่วนใหญ่นาเข้าจาก ต่างประเทศ เช่น ออสเตรเลีย และจีน ลักษณะ และรูปแบบการผลิต อุตสาหกรรมชิ้นส่วนประกอบ (Accessories) หมายถึงวัสดุอุปกรณ์ตกแต่งเพื่อให้รองเท้าและเครื่องหนังมี รูปลักษณะตามแบบ (Design) เป็นการเพิ่มค่า และเพิม่ ความ สวยงามให้แก่ผลิตภัณฑ์ จาแนกได้ 3ลักษณะ คือ

หน ้า 4


1) ชิ้นส่วนเฉพาะด้าน ได้แก่ ชิ้นงาน หรือวัสดุที่ใช้กับรองเท้าและ เครื่องหนัง ซึ่งผลิตภายใต้ตราสินค้า (Brand) ต่างประเทศ จะ ถูกกาหนดให้นาเข้าจากต่างประเทศ เช่น เกาหลีใต้ ญี่ปนุ่ ไต้หวัน 2) ชิ้นส่วนประกอบความสวยงาม ใช้กับรองเท้า กระเป๋าเดินทาง เป็นวัสดุที่มีคุณภาพดี การออกแบบสวยงาม และมีความแตกต่าง หลากหลาย คุณภาพสูง วัสดุมีคุณภาพดี กรรมวิธีการผลิตต้องอาศัย เครื่องจักรกลทันสมัย อาจเป็นส่วนทีน่ าเข้าจากต่างประเทศ

หน ้า 5


ทั้งหมด เช่น หัวเข็มขัด กระเป๋าสตรี กระเป๋ามีรหัสเปิด – ปิด (Combination Rock) 3) ชิ้นส่วนประกอบอื่น ๆ เช่น ซิป ห่วง ตะขอ กระดุมแฟชั่น คันชักสาหรับกระเป๋าลาก ตาไก่ สายสะพาย เป็นต้น ส่วนใหญ่ผลิตในประเทศ อาจนาเข้า วัตถุดิบหรืออุปกรณ์การผลิตบางชนิด โดยใช้แม่พมิ พ์จากยาง อลูมิเนียม พลาสติก (งานฉีด) และงานตีขึ้น รูป (Forging) การผลิตแบบนี้จาเป็นต้องผลิตคราวละมาก ๆ (Mass Products) ซึง่ ไทยเสียเปรียบจีนในต้นทุนการผลิต

หน ้า 6


การตลาด และด้านเครื่องจักร อุปกรณ์การผลิตที่ไทยยังขาดการ พัฒนา เช่น แม่พิมพ์ (Model) เครื่องหล่อเหวีย่ ง (Electro Plating) เครื่องขัดผิว (Hydraulic Scraping) และ อุตสาหกรรมโลหะการที่เกี่ยวกับการขึ้นรูป การกลึง การเจียรผิวที่ มีความละเอียดอ่อน สวยงาม การผลิต/การลงทุน การผลิตจะเน้นการสร้างความแตกต่างให้แก่ชิ้นส่วน ประกอบ (Accessories) ให้มีความหลากหลาย โดยการเลือกวัตถุดิบทีด่ ี การชุบโลหะให้

หน ้า 7


หนา (แข็ง) มากน้อยต่างกันตามลักษณะของแต่ละชิ้นงาน เช่น ประเภทชิ้นส่วนทีม่ ีความต้องการสูงและสวยงาม ประเภทแฟชั่น ได้แก่ ซิป สร้อยประดับรองเท้าแตะ ปัจจุบันโรงงานที่ผลิตชิ้นส่วนประกอบยังมีน้อย เนื่องจากความต้องการในแต่ละแบบยังมี ไม่มากนัก ทาให้คุณภาพ และการตัง้ ราคาเมือ่ เทียบกับการนาเข้า จากจีน จึงค่อนข้างเสียเปรียบ โรงงานที่ผลิตมีดังนี้ - ผลิตที่จับ - ผลิตคันชัก

2 โรงงาน 2 โรงงาน หน ้า 8


- ผลิตหัวจับ - ผลิตซิป - ผลิตล้อเลื่อน

7 7

โรงงาน โรงงาน

2 โรงงาน

สาหรับการผลิตกุญแจรหัส ตะปู และยางกันชน (ติด ขอบ) ยังไม่มีการผลิตในไทย

หน ้า 9


 ขั้นตอนการผลิต 1) การออกแบบ (ออกแบบเอง/ตามคาสั่งซือ้ ) 2) การทาต้นแบบ (Mold) 3) การเข้าเครื่องหล่อเหวี่ยง (Electro Plating) ฉีดสังกะสีเหลว เพื่อให้ได้รูปทรงตามที่ขึ้นรูปไว้ 4) การประกอบชิ้นส่วน และตกแต่ง (Finishing) 5) ขัดผิวด้วยเครื่อง Hydraulic Scripting โดย ใช้เม็ดเซรามิก

หน ้า 10


6) ชุบ/เคลือบผิวด้วยนิเกิล/ทอง 7) ตรวจสอบคุณภาพ/บรรจุภัณฑ์ สถานภาพการผลิต ผู้ผลิตชิ้นส่วนประกอบ (Accessories) ยังเป็นกลุ่ม ขนาดเล็กอยู่ การพัฒนาไปสู่การเป็นส่วนหนึ่งของโซ่อุปทาน (Supply Chain) ยังมีข้อจากัดด้านทุน และเทคโนโลยี การ พัฒนาสินค้าให้มีคณ ุ ภาพดี สอดคล้องกับความต้องการของลูกค้า จึงค่อนข้างเสียเปรียบต่างประเทศ โอกาสในการเจริญเติบโตจึง

หน ้า 11


ขึ้นอยู่กับกลุ่มผู้ผลิตเครื่องหนังรายเล็ก โดยการรวมกลุ่มกันพัฒนา ร่วมกับผู้ผลิตชิ้นส่วนอื่น ๆ ให้เกิดห่วงโซ่อุปทานครบวงจร สถานการณ์ปัจจุบันเริ่มมีผู้ประกอบการเพิ่มมากขึ้น ส่วนใหญ่เป็นผู้ประกอบการขนาดเล็ก มีการขายให้กับกลุ่มผู้ผลิต สินค้าระดับล่างมากขึ้น เช่น กลุ่มกระเป๋าและรองเท้าราคาถูก (99 – 199 บาท) ซึง่ เป็นตลาดที่ใหญ่มาก และกาลังขยายการผลิตสู่ ประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ลาว พม่า กัมพูชา มากขึ้น ดังนั้น ผู้ประกอบการจึงหันมาลดต้นทุนการผลิตโดยลดคุณภาพสินค้า เพื่อ ขายให้แก่กลุ่มผู้ผลิตกระเป๋าและรองเท้าราคาถูกดังกล่าว

หน ้า 12


ที่มีปริมาณมากขึ้น จึงทาให้มีราคาต่อหน่วยหรือกาไรขั้นต้นต่ามาก ดังนั้น การตลาดจึงต้องขึน้ อยู่กับปริมาณขายจานวนมากด้วย ปัจจุบันการผลิตชิ้นส่วนประกอบรองเท้าจะเติบโต มากกว่ากระเป๋า และต้นทุนการผลิตจะต่ากว่ากระเป๋า ซึง่ ลูกค้า ส่วนใหญ่ไม่ได้เน้นคุณภาพมากนัก ชิ้นส่วนประกอบของกระเป๋ามี การชะลอตัวลงเนื่องจากมีการนาเข้าจากจีน และเกาหลีใต้มากขึ้น สาหรับชิ้นส่วนประกอบกระเป๋าและรองเท้าทีม่ ีตราสินค้า (Brand) จะนาเข้าจากจีนและเกาหลีใต้ เนื่องจากมีคุณภาพดีกว่า เพราะว่าเครื่องจักรมีคุณภาพดีกว่าไทย แต่ไทยก็มีฝีมือตัดเย็บที่

หน ้า 13


ดีกว่า การนาเข้าจากจีนมักประสบปัญหาการขาดความน่าเชือ่ ถือด้าน ปริมาณไม่ตรงกับคาสั่งซื้อ การส่งมอบล่าช้า การส่งสินค้าผิดแบบที่ สั่ง หรือสินค้าแฟชั่นมักจะส่งไม่ทันกับฤดูกาล  การตลาด ปัจจุบันแหล่งจาหน่ายกระเป๋า รองเท้า จะอยู่ทตี่ ลาดบางลาภู และสาเพ็ง ส่วนตลาดชิ้นส่วน

หน ้า 14


ประกอบจะอยู่ที่ศูนย์กลางการจาหน่าย คือ วงเวียนใหญ่ ซึ่งมี จาหน่ายทั้งปลีกและส่ง จาหน่ายทั้งภายใน และต่างประเทศ  ปัญหาอุปสรรค 1) การลอกเลียนแบบ เนื่องจากชิ้นส่วนประกอบสามารถเลียนแบบ กันได้ง่าย ส่งผลให้มีการ ขายตัดราคากันเอง และทาให้มีราคาถูกลง 2) ขาดการรวมกลุม่ (Cluster) เนือ่ งจากการผลิต ชิ้นส่วนประกอบมีความเป็นเอกภาพ หน ้า 15


ต่างคนต่างความคิดเห็นที่หลากหลาย แตกต่างกัน การรวมตัวกัน จึงทาได้ยาก 3) ขาดการออกแบบที่ดี ผู้ประกอบการยังไม่สามารถ กาหนดทิศทางการตลาดและแนวโน้มสินค้าแฟชั่นได้เอง และยังไม่ สามารถออกแบบชิ้นส่วนประกอบให้สอดคล้อง (Matching) กับ รองเท้า และกระเป๋า ได้เอง 4) ขาดเครือ่ งจักรอุปกรณ์ การผลิตทีท่ ันสมัย 5) ขาดวัตถุดิบทีม่ ีคุณภาพ  แนวทางการพัฒนา หน ้า 16


เพื่อให้การพัฒนาอุตสาหกรรมชิ้นส่วนประกอบมีประสิทธิภาพ และ มีขีดความสามารถในการ ผลิตสนองความต้องการของผู้ประกอบการอุตสาหกรรมรองเท้า และเครื่องหนังได้อย่างเหมาะสม จึงเสนอแนะแนวทางการพัฒนา ดังนี้ 1. ด้านการตลาด - ศึกษาวิจัยการตลาดครบวงจร โดยการกาหนด ทิศทาง แนวโน้มการตลาดแฟชั่น เพื่อประกอบการวางแผนผลิตชิ้นส่วนประกอบรองรับ หน ้า 17


- การจัดหาแหล่งจาหน่ายถาวรที่ลูกค้าเข้าถึงได้ง่ายขึ้น เช่น ตลาดจตุจักร ถนนคนเดิน ถนนแฟชั่น การมีศูนย์จาหน่ายผลิตภัณฑ์ตามเส้นทางแหล่ง ท่องเที่ยวสาคัญ ซึ่งเน้นแหล่งตลาดใหม่ และตลาดเฉพาะ 2. การพัฒนาการออกแบบ และทักษะฝีมือแรงงาน - เพือ่ ให้สามารถกาหนดทิศทางและแนวโน้มแฟชั่น (trend) โดยการพัฒนานักออกแบบให้สอดคล้องกับฤดูกาล และ ความต้องการของตลาด และเพิม่ ทักษะฝีมือแรงงาน

หน ้า 18


3. การวิจัยและพัฒนา โดยเฉพาะด้านเทคโนโลยีและ นวัตกรรมการผลิตเพื่อสร้างมูลค่าเพิม่ 4. การมีศูนย์กลางข้อมูลข่าวสารครบวงจร 5. การเชื่อมโยงการรวมกลุ่ม (Cluster) ครบวงจร 6. การพัฒนาการสร้างตราสินค้า (Brand) ของตนเอง เพื่อ สร้างความเชื่อมั่นแก่ลูกค้าให้มีความจงรักภักดีต่อสินค้า 7. การยกระดับขีดความสามารถในการผลิต โดยการพัฒนา - งานแม่พมิ พ์

หน ้า 19


- งานฉีดชิ้นส่วนพลาสติกให้มีหลายหลากสี - การผลิตกุญแจกระเป๋า - พัฒนาผลิตภัณฑ์สิ่งทอที่เป็นวัตถุดิบต้นน้า เช่น Nylon mat และ Spandex 8. การส่งเสริมการลงทุนผลิตอุปกรณ์ชิ้นส่วนประกอบ เพือ่ ลดการนาเข้า หรือส่งเสริมนักลงทุนไปลงทุนต่างประเทศที่มีความ ได้เปรียบจากสิทธิประโยชน์การลงทุน แนวโน้มและโอกาสการพัฒนา

หน ้า 20


แนวโน้มและโอกาสการปรับตัวของธุรกิจจะสอดคล้องกับขนาดของ ตลาดภายใน และการผลิต เพื่อการส่งออก โดยเฉพาะสินค้าแฟชั่นจะเป็นตัวกาหนดโอกาสการ ลงทุน การผลิตชิ้นส่วนประกอบเครือ่ งเดินทาง เช่น กระเป๋าแฟชั่น สตรี ในกรณีที่เป็นโรงงานขนาดกลาง

หน ้า 21


และขนาดใหญ่ทมี่ ีตราสินค้า (Brand) ของตนเอง หรือผลิตภายใต้ OEM จะกาหนดเป้าหมายไปสู่การพัฒนาระบบ Regional Brand ได้ กลุ่มโรงงานขนาดใหญ่ทมี่ ีห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) ของตนเอง และมีเทคโนโลยีซับซ้อนมากขึ้น เช่น ผลิตพืน้ รองเท้า อะไหล่/ชิ้นส่วน โลโก้ ด้าย ซิป จึงอยู่ในฐานะได้เปรียบในด้านการจัดการ การ ขอรับการส่งเสริมการลงทุน และขอรับการสนับสนุนจากภาครัฐ ตลอดจนมีศักยภาพในการขยายโอกาสการลงทุนไปยังภูมิภาคได้

หน ้า 22


แนวโน้มความต้องการเครื่องเดินทางประเภทกระเป๋า เดินทางขนาดมาตรฐานตามข้อกาหนดของสนามบิน เช่น มีระบบ ล๊อก คันชัก และล้อเลื่อนได้มาตรฐานมีความคงทนต่อการใช้งาน ลดปัญหาการแตกหัก ซึ่งจะมีการชดเชยค่าเสียหายตามมา นับวันความต้องการจะมีมาก ขึ้นเป็นลาดับ ซึ่งประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการคมนาคมทางอากาศ และการท่องเที่ยว โดยมีจานวนนักท่องเที่ยวเพิ่มมากขึ้นทุกปี การ สนับสนุนให้มีการลงทุนผลิตชิน้ ส่วนประกอบ (Accessories)

หน ้า 23


เพื่อใช้ในการผลิตกระเป๋าทั้งชนิดแข็ง และชนิดอ่อน จะมีส่วนช่วย ขยายโอกาสทางการตลาดมากขึ้น นอกจากนี้สานักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรมซึง่ เป็น องค์กรชี้นาการพัฒนาอุตสาหกรรม ได้ดาเนินการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการพัฒนาฐานข้อมูลอุตสาหกรรม เชิงเปรียบเทียบเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน (Benchmarking) ในสาขารองเท้าและเครื่องหนัง และการ จัดทายุทธศาสตร์และแผนแม่บทการพัฒนาอุตสาหกรรมรองเท้าและ เครื่องหนัง ซึ่งได้กาหนดวิสัยทัศน์ให้ “เป็นผู้นาอาเซียน ทีม่ ี

หน ้า 24


ศักยภาพสามารถแข่งขันได้ในตลาดโลก” โดยสนับสนุนการใช้ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมสนับสนุนการวิจัยเพื่อพัฒนา เทคโนโลยีสร้างคุณค่า (Value Creation) ได้แก่ เทคโนโลยี วัสดุ เทคโนโลยีการผลิต และเทคโนโลยีขึ้นรูปโลหะทดสอบ วัสดุ เพื่อสนับสนุนการยกระดับมาตรฐานผลิตภัณฑ์ รองรับการพัฒนา อุตสาหกรรมชิ้นส่วนประกอบ (Accessories) ของรองเท้าและเครือ่ งหนังให้พัฒนา และมีมูลค่าเพิ่มสูงยิง่ ขึ้น สามารถสนองความต้องการของผู้บริโภคภายใน และต่างประเทศได้ ทั้งในระยะสั้น และระยะยาว ….

หน ้า 25


หน ้า 26


รายชื�อสมาชิกกลุ่ม 4/3มุ้งมิง� 1. 2. 3. 4. 5.

นางสาว นิ ศาชล จันทร์น้อย นางสาว สุภัทรตรา แก้วหานาม นางสาว ชลิตา ภูละมุล นางสาว ณั ฐธิดาธร สุวรรณวงศ์ นางสาว สุรจั จนา ไม้เกตุ

ม.4/3 เลที� 24 ม.4/3 เลขที� 26 ม.4/3 เลขที� 28 ม.4/3 เลขที� 48 ม.4/3 เลขที� 50

หน ้า 27


หน ้า 28


กระบวนการผลิตกระเป๋า