Page 1

september 2011/9 Jaargang 5

Inleiding Een “warm bad” noemde Eric Holkers de bijeenkomst op 27 september j.l. Die middag kwamen medewerkers van de 12 Fact teams en BinG bijeen om ervaringen in deze nieuwe werkvorm uit te wisselen. In acht workshops werden onderwerpen als “het Fact-bord”, “Ervaringsdeskundigheid”, “Familiebetrekkingen” en natuurlijk “Life style” uit Uithuizen. In de wandelgangen hoorde ik ook wel het woord “reünie” vallen. En daar leek het wel een beetje op. Daar liep inderdaad de basis van de veranderende zorg voor mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen, die zich de afgelopen decennia heeft voltrokken. Heel wat gezichten kenden we nog uit de tijd dat er nog nauwelijks ambulante zorg was en diezelfde gezichten hebben de een na de andere beleidswijziging (eerst van de overheid, dan van de verzekeraars, nu weer door de cliënten zelf) meegemaakt. Het was dan ook een genoegen om te zien, dat de meeste van die gezichten er vrolijk bij stonden. Of, zoals op de posters van de teams was te lezen, trots! Gametherapie voor jongeren met een psychose De GGZ-instellingen uit Noord-Nederland en NHL Hogeschool uit Leeuwarden ontwikkelen samen een game voor de behandeling van jongeren met een psychose. Door de game leren jongeren om te gaan met hun situatie. GGZ-professionals zien de combinatie van spelen en leren als effectief. Met een game leren jongeren op een alternatieve manier en de verwachting is dat het sneller zal leiden tot gedragsverandering. Wanneer iemand door ervaring in een game beleeft wat de gevolgen kunnen zijn van het niet innemen van medicatie of het gebruiken van drugs, is het leereffect waarschijnlijk groter dan wanneer een hulpverlener het vertelt. Een game maakt jongeren mogelijk ook minder afhankelijk van hulpverleners en stimuleert op die manier zelfmanagement. NHL Hogeschool heeft veel ervaring met het ontwikkelen van games. De hogeschool heeft een lectoraat Serious Gaming en een lectoraat iHuman I Welzijn Zorg Digitaal. Ook studenten van de opleiding Communication & Multimedia Design (CMD) en de zorg- en welzijnsopleidingen werken mee aan de game. Jan Ferweda van de opleiding CMD: ‘We hebben al veel projecten voor externe opdrachtgevers met succes afgerond. Onze studenten zijn creatief en komen vaak met verrassende ideeën die in de praktijk heel goed werken. In dit project moeten ze een game bedenken voor leeftijdsgenoten. Dat maakt hun inbreng extra waardevol.’

U leest de maandelijkse nieuwsbrief van de Provinciale Programmagroep Psychotische stoornissen (kortweg: PPP). De programmagroep is een samenwerkingsverband tussen Lentis/Linis, UMCG/UCP en het RGOc.

Programmaleider: Rob Versteden Voorzitter Provinciale Programmagroep: Frank van Es Secretariaat: Ellen Klein Adres: Laan Corpus den Hoorn 102-2 9728 JR Groningen tel. 050 –522 35 83 www.pppgroningen.nl

E-mail:

Programma Psychose/GGZGRN ppp@lentis.nl Redactie nieuwsbrief: Rosemarie de Boer Rob Versteden Ellen Klein

1


Een psychose treedt vaak voor het eerst op tijdens de adolescentiefase. Om het risico op een nieuwe psychose te verkleinen moet de jongere een balans leren te vinden tussen zijn ziekte en hoe hij zijn leven wil invullen. Hiervoor is kennis en inzicht nodig. De geestelijke gezondheidszorg geeft daarom vaak voorlichting aan jongeren met een psychose door middel van klassikale psycho-educatie. GGZmedewerkers constateren dat deze methode niet goed aansluit bij de leefwereld van jongeren, waardoor er weinig motivatie is om te leren. Jongeren ervaren het vaak als saai, betuttelend, ingewikkeld en confronterend. Ook wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de huidige psycho-educatie nauwelijks tot gedragsverandering leidt. Professionals uit de geestelijke gezondheidszorg van de drie noordelijke provincies van Nederland, GGZ Friesland, Lentis (Groningen), GGZ Drenthe, het ZIF (Zorg Innovatie Forum) klopten vorig jaar aan bij NHL Hogeschool met het verzoek om samen te zoeken naar nieuwe, innovatieve mogelijkheden. Gaming binnen de zorg is een veelomvattend en nog braakliggend terrein dat veel pionierswerk vereist, maar het begin van een grote ontwikkeling kan betekenen. Na een eerste verkenning ligt er nu een projectplan op tafel. De partijen pakken de ontwikkeling van de gametherapie gezamenlijk op door middel van experimenteel onderzoek. Naast de genoemde partijen werken ook gameontwikkelaars als Gameship, The Factor.e en het Universitair Centrum Psychiatrie mee. Het project start in september, in 2013 moet er een speelbaar prototype van de game gereed zijn. Aan het project is een RAAK-publiek subsidie toegekend van 300.000 euro door de Stichting Innovatie Alliantie. De subsidieregeling RAAKpubliek ondersteunt kennis- en innovatienetwerken van hogescholen en professionals uit de publieke sector met als doel dienstverlening op het hoogst mogelijk niveau te realiseren.

VERWIJZERTJES SAMENWERKING Lentis Linis UMCG Universitair Centrum Psychiatrie Rob Giel Onderzoekcentrum

KENNISCENTRA www.kenniscentrumphrenos.nl

CLIËNTEN, PATIËNTEN EN NAASTBETROKKENEN Ypsilon Anoiksis labyrint/in perspectief Tien sleutelfactoren voor herstel Stichting Recovery Nederland Meer weten over psychosen en schizofrenie? Kinderen van ouders met psychiatrische problemen Stichting Nieuw Nabuurschap Maatjesproject van Humanitas

ALGEMENE INFO

(Bron: website NHL Hogeschool, http://www.nhl.nl/nieuws/6837/gametherapievoor-jongeren-met-psyc.html)

Netwerk Vroege Psychose Pandora

Onderzoek naar antipsychotica en seksuele functiestoornissen ONDERZOEK EN WETENSCHAP

Auteurs: Marrit de Boer en Rikus Knegtering Over de volgende onderzoeken werden op 6 september 2011 twee posters gepresenteerd op het ECNP congres in Parijs. Verschil tussen risperidon en aripiprazol op gebied van seksuele functiestoornissen: In het UMCG zijn de afgelopen jaren verschillende studies gedaan naar antipsychotica en seksuele functiestoornissen. We weten dat dit veel voorkomt, dat patiënten hier last van hebben en dat het de therapietrouw negatief beïnvloedt. In het meest recente onderzoek naar antipsychotica en seksuele functiestoornissen werden 36 patiënten 6 weken behandeld met de antipsychotica risperidon of aripiprazol. Er werd geloot welk middel ze kregen voorgeschreven. De twee groepen (beide bestaand uit 18 patiënten) werden vergeleken op het gebied van seksuele functiestoornissen. Ook werd er naar andere zaken gekeken, zoals negatieve symptomen en emotionele afvlakking.

medscape Richtlijn schizofrenie Nieuwste boek van Mike Slade, 100 ways to recovery. Gratis down te loaden op: www.rethink.org/100ways

ZORGPROGRAMMA PSYCHOTISCHE STOORNISSEN Klik hier voor het rapport

www.phamous.nl

patiënten die risperidon gebruikten.

2


Het bleek dat patiënten die aripiprazol gebruikten nauwelijks seksuele functiestoornissen rapporteerden, in tegenstelling tot 61% van de patiënten die risperidon gebruikten. Verder hadden patiënten onder het gebruik van aripiprazol minder last van emotionele afvlakking en negatieve symptomen. Behandeling van erectiestoornissen met tadalafil: Binnen het zorgprogramma psychotische stoornissen vindt momenteel een samenwerking plaats met Parnassia in Den Haag. Daar loopt een studie waarin mannen met erectiestoornissen ten gevolge van antipsychotica worden behandeld met tadalafil (een middel uit dezelfde geneesmiddelengroep als Viagra®). Patiënten krijgen drie weken tadalafil en drie weken placebo, waarbij de patiënt en de behandelaar niet wisten welk middel in welke periode werd voorgeschreven. Tot nu toe hebben 13 patiënten deelgenomen. Uit deze tussentijdse resultaten blijkt dat erectiestoornissen verbeteren onder het gebruik van zowel tadalafil als placebo, maar meer onder het gebruik van tadalafil. Hoe groot het uiteindelijke effect van behandeling met tadalafil is, zal blijken als meer patiënten aan de studie hebben deelgenomen. Referenties: 1. Boer, M.K. de, Liemburg, E.J., Wiersma, D., Schoevers, R.A., Knegtering, H., 2011 Differential effects of aripiprazole versus risperidone on sexual performance, negative symptoms or emotional flatness (anhedonia). Eur Neuropsychopharmacology, vol 21, suppl. 3, p. S488 2. Boer, M.K. de, Oolders, H., Schoevers, R.A., Wiersma, D., Knegtering, H., 2011. Efficacy of tadalafil on erectile dysfunction in male patients using antipsychotics: a double-blind placebo controlled crossover trial. Eur Neuropsychopharmacology, vol 21, suppl. 3, p. S487 3. Boer, M.K. de, Wiersma, D., Bous, H., Sytema, S., Moolen, A.E.G.M. van der, Wilffert, B., Hamamura, T., Knegtering, H., 2011 A Randomized Open-Label Comparison of the Impact of Aripiprazole Versus Risperidone on Sexual Functioning. J Clin Psychopharmacol 31:523525. 4. Liemburg, E., Aleman, A., Bous, H., Hollander, K., Knegtering, H., 2011 An open randomized pilot trial on the differential effects of aripiprazole versus risperidone on anhedonia and subjective wellbeing. Pharmacopsychiatry 44:109-113. Psychiaters rapporteren over hun eigen gebruik van herstelgerichte praktijken Jules M. Ranz, M.D. Anthony D. Mancini, Ph.

Doelstelling: Alumni van de Columbia University’s Public Psychiatry Fellowship werden onderzocht op de mate waarin zij herstelgerichte praktijken toepasten. Methode: Een enquête speciaal ontworpen voor deze groep werd ontwikkeld op basis van de eerdere normeringen en theorieën over herstel. Een totaal van 144 afgestudeerden vulde de enquête in. Resultaten: De respondenten meldden het gebruik van een verscheidenheid van herstelgerichte praktijken, ook bij vragen over sociale steunsystemen en levensdoelen van patiënten. In verschillende gradaties vonden de respondenten de levensvatbaarheid van herstelondersteunende praktijken geloofwaardig.

Vertaling en samenvatting Rob Versteden

3


Uit een regressie-analyse bleek dat het gebruik maken van herstelgerichte praktijken samenhing met de bekendheid met herstelconcepten en een minder autoritair medicatiemanagement. Conclusies: Hoewel enig herstelgerichte praktijken zelden werden gebruikt (zoals het faciliteren van lotgenotencontacten), scoorden een aantal belangrijke praktijken hoog. De samenhang tussen herstelgeoriënteerde praktijken met het bekend zijn met herstelconcepten suggereert dat onderwijs en het promoten ervan het gebruik van herstelgericht praktijken kunnen bevorderen. (Psychiatric Services 59: 100-104, 2008)

ROPI Rob Versteden In 2011 is de Nederlandse vertaling en bewerking van de ROPI gepubliceerd. Het Trimbosinstituut heeft in opdracht van GGz Nederland dit van oorsprong New Yorkse instrument voor Nederlands gebruik gereed gemaakt. ROPI betekent Recovery Oriented Practices Index en zou vrij vertaald niet tot zo’n mooie afkorting komen: Herstelgeoriënteerde Praktijkschaal. Hij is ontwikkeld om de mate waarop herstelprocessen bij cliënten worden ondersteund door een bepaald team te onderzoeken. Het begrip “herstel” is in de negentiger jaren geleidelijk ontwikkeld. In Nederland is het vooral Wilma Boevink geweest die het begrip heeft geconcretiseerd. De door haar opgezette HEE -projecten zijn inmiddels ruim bekend in de Nederlandse GGz. Herstel is niet hetzelfde als genezing, maar betekent (leren) zien waar je kwetsbaarheden en talenten liggen. Herstellen betekent je eigen weg vinden, grip krijgen op je kwetsbaarheden en je leven in eigen hand nemen. Bij herstel ligt de aandacht niet bij je ziekte en ‘patiënt zijn’, maar bij je mogelijkheden en bij actief zijn in je eigen leven. Binnen de (O)GGZ én daarbuiten. (Bron: Bureau Herstel SBWU)

GGz Nederland heeft kortgeleden voor het eerst beleid geformuleerd voor de doelgroep van mensen die leiden aan een ernstige, psychiatrische ziekte met complexe consequenties voor hun dagelijks leven. Dit beleid stond helemaal in het teken van “Herstelondersteuning” Het doel van herstelondersteunende zorg is om cliënten te ondersteunen met behandeling en rehabilitatie technieken op een manier waarop zij vooral zelf de regie in handen houden. Zelfhulp, naastbetrokkenen, maatschappelijke participatie, empowerment, emancipatie en burgerschap zijn de bijbehorende “gevleugelde woorden”. Om de invoering van deze herstelondersteunende zorg te bevorderen heeft de GGz Nederland de ROPI laten bewerken voor het Nederlandse veld. Om erachter te komen in hoeverre een team of werkplek daadwerkelijk het herstel van cliënten ondersteunt kan met behulp van de ROPI een onderzoek worden aangegaan.

4


Ieder lid van het team en ook een panel van cliënten van het team worden daarbij betrokken. Tevens zal er inzage in bepaalde stukken worden verwacht. De medewerkers worden in functieniveaugroepen verdeeld en geïnterviewd door getrainde ROPI auditoren. De cliënten worden in een panel bevraagd door een ervaringsdeskundige en de auditoren. De resultaten worden vastgelegd in een standaard rapportage en met het team en hun management besproken. Het doel van deze bespreking is te komen tot concrete veranderpunten, die ook nog eens Smart worden vastgelegd. Op deze manier is de ROPI een hulpmiddel om herstelondersteunende zorg te implementeren. De belangrijkste thema’s van de ROPI zijn: 1. tegemoet komen aan basale zorgbehoeftes 2. breed aanbod van diensten 3. sociale contacten en participatie 4. medezeggenschap en participatiemogelijkheden 5. zorg gebaseerd op de mogelijkheden van de cliënt 6. cliëntgerichtheid en keuzemogelijkheden 7. zelfbepaling van de cliënt 8. focus op herstel en ervaringsdeskundigheid Sommige dimensies bevatten een concrete uitwerking van herstelondersteunende zorg (bv. focus op herstel en ervaringsdeskundigheid), terwijl andere meer een voorwaarde zijn om aan herstel te kunnen werken (bv. tegemoet komen aan basale zorgbehoeftes). Activiteiten gericht op medisch herstel, zoals het verlichten van ziekteverschijnselen en het hervinden van stabiliteit, vormen vaak de basis van wat de cliënt nodig heeft om verder te kunnen in het herstelproces (GGZ Nederland, 2009). Ook deze activiteiten zijn daarom opgenomen in de ROPI. Elke dimensie bestaat uit twee tot vijf items, waarbij enkele criteria zijn geformuleerd. Afhankelijk van het aantal criteria waaraan een team voldoet, kan een score worden toegekend op een vijfpuntsschaal. (Bron: Handreiking ROPI; Index voor herstelgericht ggz, Trimbosinstituut, Annemieke Hendriksen-Favier, Sonja van Rooijen, Anne-Marije Rijkaart).

Download de ROPI

Gaat u de ROPI nog tegenkomen? De kans is groot dat er in de nabije toekomst concreter gewerkt gaat worden aan herstelondersteunende zorg. Het is immers een breed ondersteund beleid in de Nederlandse GGz en ook de ziektekostenverzekeraars zijn in toenemende mate geïnteresseerd. Het antwoord is dus: u zult er zeker meer van horen en mogelijk ermee te maken krijgen in de nabije toekomst.

5


Groep voor kinderen… In oktober start in Veendam een groep voor kinderen die opgroeien in een gezin, waarin één of beide ouders gediagnosticeerd zijn met een psychiatrische stoornis. Te denken valt aan chronische depressie, borderline, manisch/depressief, psychosen etc, maar ook verslavingsproblematiek. Het is een praat/doe groep voor kinderen van 8-12 jaar. De groep wordt gehouden op woensdagmiddag en zal 8 keer bij elkaar komen.Daarnaast zijn er twee ouderbijeenkomsten.

Verwijzing/informatie bij: Klaske Tichelaar (JONX) Laura Eitokpa (FACT) tel. (0598) 36 42

Lotgenotengroep De afdeling Psychosen van het UCP organiseert lotgenotencontact voor patiënten die een psychose hebben meegemaakt en die graag in contact willen komen met anderen. Lotgenotencontact is voor veel patiënten een bron van herkenning, erkenning, steun en informatie. Het kan ondersteuning bieden bij het verwerken van een psychotische stoornis en bij het leren leven met een deze stoornis. Bijeenkomsten In aanwezigheid van een hulpverlener wordt tijdens acht of meer bijeenkomsten in een ontspannen sfeer gesproken over onderwerpen die door de groep worden ingebracht. Iedereen kan op zijn eigen manier meedoen. Als u vooral veel wilt luisteren of juist vertellen, is dat mogelijk. Als u het moeilijk vindt om in een groep te praten, dan wordt daar rekening mee gehouden. Waar en wanneer Eens per twee weken is er op dinsdag van 17.00 tot 18.30 uur een bijeenkomst. De bijeenkomsten vinden plaats in het UCP

“The Movies and the Mind” Wat is dat? Een serie workshops over beeldvorming. Uitgevoerd door getrainde trainers van BEL in samenwerking met hulpverleners. Wie kan deze workshops volgen? Zowel voor cliënten als ook voor familieleden en hulpverleners speelt beeldvorming een rol. Vanuit verschillende perspectieven bespreken we de fragmenten in afzonderlijke groepen. We gaan ervan uit dat ervaringswerkers van BEL in de rol van trainer drempelverlagend met de verschillende groepen in gesprek kunnen gaan. Reflectie over zelfstigma en ziektewinst wordt sneller in gang gezet door erkenning en herkenning bij begeleiding door deze trainers. Hulpverleners worden uitgenodigd om te reflecteren op eigen werkwijze voor herstelondersteuning. Ook getrainde hulpverleners zullen deze workshop gaan begeleiden. Dat is tevens met co trainerschap van en BEL medewerker mogelijk.

Aanmelden: zorgvoorbeter@lentis.nl of tel. 050-5223322

Informatie en aanmelding Informatie/ aanmelding: Bureau Ervaringsdeskundigheid Linis Tel. 06-53716941 of 050 5223322 Mail: zorgvoorbeter@lentis.nl of m.ufkes@lentis.nl Tijd en plaats: in overleg met desbetreffende teams

6


Nieuwe groep voor creatievelingen met een psychotische stoornis /schizofrenie Oproep Nieuwe groep voor creatievelingen met een psychotische stoornis / schizofrenie zoekt deelnemers. Beste hulpverlener, Wij zouden u willen vragen uw cliënten te wijzen op ons initiatief. Het gaat om het volgende: Wij zijn een groep gestart voor creatievelingen met een psychotische stoornis/ schizofrenie. We komen één keer in de twee weken bijeen komen op de woensdagavond in de stad Groningen (we zijn nog op zoek naar een definitieve geschikte locatie). Bedoeling van de groep is om elkaar de producten van onze creativiteit te laten zien of horen, ervaringen uit te wisselen over kunst maken en het gezellig te hebben niet te vergeten. We vinden het belangrijk om een veilige sfeer te creëren waar in een ieder zich op zijn gemak kan voelen. Daarom ook willen we de groep niet al te groot maken maar ook niet te klein. We kunnen op dit moment nog deelnemers gebruiken. Mensen die mee willen doen of gewoon wat meer informatie willen, kunnen contact opnemen met Ellen Klein, secretariaat Zorgprogramma Psychotische Stoornissen, tel. 050- 522 35 83 (bereikbaar van ma t/m donderdag). Mensen die niet kunnen op de woensdagavond, maar toch geïnteresseerd zijn in deelname aan de groep vragen we toch te reageren. Jan, Houkje, Chris en Andras Libermanmodules Opgave mogelijk voor de Libermantraining: Omgaan met sociale relaties De training zal starten in het najaar 2011. De training is ontwikkeld voor mensen die er in hun dagelijkse leven tegenaan lopen dat ze moeilijk in contact komen met anderen en/of het moeilijk vinden dit contact te behouden. Het is een vaardigheidstraining, met een duidelijke opbouw. Stap voor stap worden vaardigheden aangeleerd en geoefend. De volgende vaardigheden komen aan bod  communicatie vaardigheden;  onderhouden van sociale relaties; Beslissingen nemen, kiezen of verliezen.

Informatie/aanmelden: Manuela Veenstra Linis FACT team 3/6 Tel.: 050-522 3275 E-mail: mk.veenstra@lentis.nl

7


Health 4U Health 4U: wat is het? Health 4U is een unieke combinatie van verschillende trainingen die kunnen helpen om ongezonde gewoonten te veranderen, overgewicht te bestrijden en uw conditie te verbeteren. Het uitgangspunt is dat overgewicht en de kans op ziekte, ook als deze ontstaan door bijwerkingen van medicatie, vooral samenhangen met eenzaamheid, negatieve gevoelens en vervelende gedachten. Deze leiden vaak tot ongezonde gewoonten zoals veel roken, teveel eten en onvoldoende beweging.

Meer weten over Health 4U, klik op deze link

Psycho-educatie De afdeling Psychosen van het UCP organiseert wekelijks voorlichtingsbijeenkomsten. Tijdens deze bijeenkomsten krijgt u informatie over de oorzaken, de behandeling en de preventie van psychosen Voor wie De voorlichtingsbijeenkomsten zijn bedoeld voor mensen die mogelijk psychotische verschijnselen hebben of hebben gehad. De gegeven informatie helpt bij het uitzoeken of er psychotische symptomen zijn of zijn geweest. Ook helpt de informatie beter met psychische klachten om te gaan en te weten wat er aan te doen is. De bijeenkomsten zijn vrij toegankelijk voor patiënten van het UCP en daarbuiten.

Aanmelden bij: secretariaat Psychosen van het Universitair Centrum Psychiatrie Telefoon: 050-3612132 of via e-mail psychosen@psy.umcg.nl

Klik op deze link voor meer informatie over de voorlichtingsbijeenkomsten

Waar en wanneer De bijeenkomsten zijn elke vrijdagmiddag (m.u.v. van feestdagen) van 13.30 tot 14.30 in het Universitair Centrum Psychiatrie van het UMCG Familieavonden De afdeling Psychosen van het UCP organiseert regelmatig informatiebijeenkomsten voor familieleden van patiënten die psychotisch zijn of zijn geweest. U vindt hier meer informatie over deze bijeenkomsten. Voor wie en waarom Psychotische klachten beïnvloeden niet alleen het leven van de patiënt, maar ook dat van de mensen uit zijn omgeving. De psychotische klachten kunnen bij de partner, kinderen, ouders, broers en zussen bijvoorbeeld leiden tot zorg, onzekerheid, spanning en angst. Voorlichting over psychosen en het uitwisselen van ervaringen met anderen, kunnen dan nuttig zijn en steun bieden. De familieavonden kunnen helpen beter met eventuele problemen om te gaan. Tijdens de familieavonden zijn er leden van Ypsilon aanwezig. Dit is de patiëntenvereniging voor familieleden van psychotische patiënten. De leden houden voordrachten en beantwoorden vragen vanuit hun eigen ervaringen. Ook vertellen zij welke activiteiten de vereniging organiseert.

Aanmelden bij: secretariaat Psychosen van het Universitair Centrum Psychiatrie Telefoon: 050-3612132 of via e-mail psychosen@psy.umcg.nl

Klik op deze link voor meer informatie over de familieavonden

8


Anoiksis Themamaand Anti-stigma In de maand september organiseert vereniging Anoiksis een themamaand ‘anti-stigma’: tegen de stigmatisering van mensen met de diagnose schizofrenie. We vragen de mensen in Nederland om even stil te staan bij de misverstanden over deze psychiatrische diagnose. Lees meer..

Phrenos Phrenos-Schizofreniecongres 24 november 2011 'Minder bedden - betere zorg?!' De overtuiging groeit dat het beter is om mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen (EPA) thuis op te zoeken en te behandelen. Opbouw van intensieve ambulante zorg en afbouw van klinische zorg samen kan leiden tot meer aansprekende zorg, die in totaal minder kost. Nieuwe ambulante zorgvormen zijn voldoende beschikbaar gekomen om veel meer patiënten met EPA een normaler leven te kunnen bieden. Voor veel patiënten geldt dat zij liever in hun eigen omgeving in de buurt worden begeleid dan in een kliniek. Lees meer op de site van Phrenos

Lentis en het UCP zijn lid van Phrenos

Ypsilon Familieorganisaties kunnen de komende jaren helemaal geen aanspraak meer maken op subsidie van het ministerie van VWS. Dat is de uitleg die vertegenwoordigers van het ministerie geven aan vage passages in de nieuwe subsidieregeling die kort voor de zomer van kracht werd. Voor Ypsilon betekent de uitleg dat ze van de huidige 120.000 niet teruggaat naar de standaard 35.000, maar helemaal teruggaat naar nul. Een hard gelag, vindt Ypsilondirecteur Bert Stavenuiter. Hij is boos en teleurgesteld. "Een paar jaar terug wisten we dezelfde dreiging succesvol te keren. En nu worden familieleden met een paar mistige zinnen alsnog afgeschreven, terwijl het regeringsbeleid tegelijk inzet op zorg dicht bij huis. Dat is toch niet met elkaar te rijmen?!" Lees verder...

9


Overzicht PMT groepen

Maandag 11.00 – 12.00

Zwemmen

13.30 – 14.30

Voetbalgroep

15.00 – 16.00

Badmintongroep gevorderd Wandelgroep Sport-spelgroep

14.30 – 15.30 16.00 – 17.00

Scharlakenhof Haren Sionskerk Korreweg Sionskerk Korreweg Stadspark Hereweg Grote Zaal A

Peter Peter Peter Ria Ria

Dinsdag 11.00 - 12.00

Zwemmen

13.00 – 14.00 14.30 – 15.30 16.00 – 17.00

Sport/ spelgroep Badminton Eugeria SportSpel

Scharlakenhof Haren Sionskerk Korreweg Sionskerk Korreweg Sporthal Chopinlaan

Peter Peter Peter Peter

Woensdag 10.30 – 12.00 13.00 – 14.00 13.00 – 15.00

Zwemmen (gemengd) Sport-spel BWO Nordic Walking

De Parrel Peter Eikenlaan Bessemoer straat Ria. Wisselende vertrek Peter punten

Donderdag 09.30 - 10.15

Tennis-groep

Hereweg Grote Zaal A Sionskerk Korreweg

Ria.

FitnessFirst. Antillenstraat.

Ria

Achmea-Health Center. Helpman. (Van Imhofstraat 2) Sionskerk Korreweg ????

Peter

11.00 - 12.00

12.30 – 13.30

Sport-spel-groep Projekt Stad in beweging. Aanmelden via de website. Fitness. Projekt Stad in beweging. Aanmelden via de website. Fitness

14.15 – 15.30

Tafeltennis

14.30 – 15.30

Fitness Kelderwerk

13.00 – 14.00

Ria + Esther

Peter Ria

Voor informatie zijn we te bereiken op de volgende nummers Ria Eising-Meijer 06-22100399 Peter v/d Berg: 06-12189342 aanwezig maandag t/m donderdag.

10

055 September 2011  

PPP Nieuwsbrief is een uitgave van het zorgprogramma psychotische stoornissen in Groningen en de Kop van Drenthe

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you