Page 1

PPP-NIEUWSBRIEF December 2010/12 Jaargang 4

Inleiding Een jaar is voorbij, waarin met alle kracht is geprobeerd het woord schizofrenie uit de wereld te helpen. In ieder geval de wereld die Nederland heet. Een prijsvraag is dan blijkbaar nodig en toegegeven het leverde kleurrijke namen op. Maar namen als “Waanzindroom”, “Hersenspin”, “Gekke vogelziekte”, “IPODDSR” en “Shitzooifreen” hebben het niet gered. Het Dysfunctionele Perceptiesyndroom was de wat saaie beslissing van de jury. Niet dat de Amerikanen zich niet bezig houden met hetzelfde probleem. De perikelen rond schizofrenie bij de voorbereidingen van de DSM 5 zorgden er voor dat het e-zine “Medscape” de discussie hierover op de eerste plaats zet over de periode 2010. De naamsverandering blijft vooral hangen op de consequenties voor diagnostiek behandeling, onderzoek en bijscholing. Hoe de diagnose ook moge worden genoemd, laten we hopen dat 2011 het jaar wordt van de eindigheid van de diagnose. Veel cliënten zitten het meest met het “levenslang” gevoel bij schizofrenie en vooral jongeren proberen dan ook hardnekkig een andere diagnose te verwerven. Is iemand die zonder medicatie nergens meer last van heeft “in remissie” of gewoon “beter”. Is diegene dan ook de diagnose kwijt? We weten in toenemende mate dat het mogelijk is van psychosen te herstellen, geheel of gedeeltelijk, laten we ons daar dan ook vooral mee bezig houden.

In gesprek met Peter Reuvekamp

U leest de maandelijkse nieuwsbrief van de Provinciale Programmagroep Psychotische stoornissen (kortweg: PPP). De programmagroep is een samenwerkingsverband tussen Lentis/Linis, UMCG/UCP en het RGOC. Deze samenwerking heeft als doel een gezamenlijk zorgprogramma te implementeren en te komen tot een cliëntvolgsysteem voor mensen met een psychotische stoornis. Programma Psychotische Stoornissen Programmaleider: Rob Versteden Voorzitter Provinciale Programmagroep: Frank van Es Secretariaat: Ellen Klein Adres: Laan Corpus den Hoorn 102-2 9728 JR Groningen tel. 050 –522 35 83 www.pppgroningen.nl Leden van de Provinciale Programmagroep Psychotische stoornissen:

(deel 2) Peter Reuvekamp is al geruime tijd lid van de Provinciale Programmagroep Psychotische stoornissen (PPP), namens Anoiksis .Op dit moment is hij werkzaam in de Centrale Medische Bibliotheek van het UMCG. Hoe ga jij, Peter, om met het feit dat je schizofrenie hebt? Ik wil alles in de hand hebben. Weet je hoeveel mensen ik aan een baan help met mijn ziekte? Ik ben actief binnen Anoiksis voor mijn intellectuele uitdaging. Daarnaast moet ik oppassen met stress. Wel ben ik assertiever geworden en spreek dingen meer uit. Ik heb geleerd om zaken anders aan te pakken. Heb je geleerd hoe om te gaan met autoriteit? Ik heb een cursus sociale vaardigheden gehad na mijn amputatie, daar heb ik veel aan gehad. Dat hadden ze op school moeten geven: psychologie, menskunde, sociologie. Ik heb mijn schizofrenie niet helemaal geaccepteerd. De ene dag heb ik er meer moeite mee dan de andere dag. Ik moet het een plaats geven in mijn leven en zo min mogelijk blijven vechten.

1

Bertil Bakker Wim Bloemers Hein Bokern Jacqueline Cambier Henny ten Hove Anita Jonkers Rikus Knegtering Ineke Koopmans Astrid Kuster Marga van Leersum Anne Miedema Pieter Jan Mulder Harma Peetsma Hans Pompe Peter Reuvekamp Harald Schneider Ellen Siegert Gert Wolters E-mail: Programma Psychose/GGZGRN ppp@lentis.nl Redactie: Rob Versteden Ellen Klein


Maar ik moest wel eerst door een rouwfase heen. Ik ben een patiënt en ik heb medicijnen nodig. Mijn gezonde deel gebruik ik om dingen te doen in je leven. Ik heb een klein baantje en kinderen. Ik wil wel werken maar niet mijn uitkering kwijt. Ik zeg wel eens tegen mensen wil je ruilen? Dan krijg je ook die ziekte erbij! Ja, en dat willen ze niet. Drie tips: - Stabiel worden, medicijnen slikken. - Rouwverwerking, ziekte accepteren - Kijken wat je nog kan. Niet schuldig voelen dat je niet werkt. Je hebt schizofrenie.

VERWIJZERTJES SAMENWERKING Lentis Linis UMCG Universitair Centrum Psychiatrie Rob Giel Onderzoekcentrum

Wat kan Anoiksis voor je betekenen? Heel veel. Vier keer per jaar geven we een blad uit. Daarvoor KENNISCENTRA hoef ik de deur niet uit. We doen veel aan het geven van informatie. Ik zou zeggen: “Kom naar onze lezingen”. www.kenniscentrumphrenos.nl We hebben ook een gezelligheidsgroep, die regelmatig samen op stap gaat. Eén keer per jaar organiseren we een open lezing voor iedereen die betrokken is bij schizofrenie. CLIËNTEN, PATIËNTEN EN Waarom hebben die clubs voor somatisch zieken zoveel leden? NAASTBETROKKENEN En wij maar 2000? Terwijl het juist zo belangrijk is voor deze groep, zeker naar Den Haag toe. Ypsilon Politiek gezien krijg je geen voet tussen de deur omdat je te klein Anoiksis bent. Ze laten mensen met schizofrenie in dit land links liggen: labyrint/in perspectief sturen ze naar de bijstand, Wajong. Tien sleutelfactoren voor herstel Het is niet nodig dat schizofrenie een andere naam krijgt. Het is Stichting Recovery Nederland wel een beladen woord, een stigma en je moet het telkens weer Meer weten over psychosen en uitleggen. In mijn familie is iedereen HBO plus niveau en bij hen schizofrenie? lukt dat wel. Maar als jouw netwerk laag is opgeleid, is het veel Kinderen van ouders met moeilijker om begrijpelijk te maken waar het om gaat. psychiatrische problemen In de media komt het ook niet altijd even positief over: daklozen Stichting Nieuw Nabuurschap die schizofrenie hebben, moordpartij door een schizofrene patiënt Maatjesproject van Humanitas en ga maar door. Tijdens sollicitaties noem ik het niet. Ik zeg dat ik een psychische ALGEMENE INFO handicap heb en dat ik stressgevoelig ben en weinig energie heb. Bij mijn keuringsarts moet ik het wel zeggen. Die mag het niet Netwerk Vroege Psychose verder vertellen. Er zijn genoeg keuringsartsen die het wel doen. Pandora Iedereen met schizofrenie raad ik aan naar de sociale werkvoorziening te gaan. Daar kun je veel rustiger werken. Als je een dag minder bent kun je zeggen ik ben arbeidsgehandicapt. ONDERZOEK EN WETENSCHAP

Welke gevolgen had schizofrenie voor jouw relaties in brede zin? Voordat ik schizofrenie kreeg, had ik al een redelijk netwerk van studievrienden en familie. Met mijn vriendin ging ik samenwonen en we kregen een kind. We zijn daarna weer gaan ‘latten’. We zaten beiden veel thuis en te veel op elkaars lip. Daarom zijn we uit elkaar gegaan. Heb je wel eens informatie over de opvoeding nodig? Inmiddels heb ik twee kinderen. Opvoedingsmoeilijkheden bespreek ik wel met de studenten psychologie. Ik vraag ze wel eens iets uit te zoeken. Probleem met veel schizofrenie cliënten is dat veel zelfstandig gaan wonen en dan verkommeren achter de voordeur. Bij beschermd wonen en begeleid zelfstandig wonen is dat minder.

2

medscape Richtlijn schizofrenie

Neuwste boek van Mike Slade, 100 ways to recovery. Gratis down te loaden op: www.rethink.org/100ways ZORGPROGRAMMA PSYCHOTISCHE STOORNISSEN Klik hier voor het rapport www.phamous.nl


Ik raad mensen altijd aan om op zoek te gaan naar sociale contacten en op zoek te gaan naar dagbesteding. Ik heb meningen gehoord dat mensen met schizofrenie beter geen partner kunnen hebben en zeker geen kinderen? Ik zeg altijd ga niet samenwonen, ga lekker ‘latten’, houdt je eigen plek. Zonder psychiatrische problemen en met een gewone werkweek dan hadden we het misschien wel gered. Ik vind het wel goed dat ons soort mensen kinderen kan krijgen. De begeleiding en medicatie bij schizofrenie is momenteel zo goed dat meer mensen verantwoord met kinderen kunnen beginnen. Het moet kunnen maar ik raad het niet aan. Kinderen is leuk maar het geeft veel stress. Maar mijn kinderen zijn ook mijn stok achter de deur om goed te blijven. Ze houden me stabiel. Heb je informatie opgezocht over het opvoeden van kinderen? Bij de thuiszorg heb ik wel eens een cursus gedaan. Lezen gaat mij moeilijk af concentratieproblemen. Mijn vriendin en ik kunnen de kinderen zelf wel vertellen wat schizofrenie inhoudt. Vind je het belangrijk dat instanties dat doen of dat er interventies zijn? Psychoeducatie voor kinderen vind ik een taak van de ouders. Misschien moet er wel een ander soort familie interventies voor ouders met kinderen komen. Welke idealen koester je? Mijn kinderen zo goed mogelijk opvoeden en ze zo stevig mogelijk in de maatschappij zetten. Ik heb gespaard om ze te laten studeren zonder bijbaantjes. Verder vind ik het belangrijk om te blijven lachen. Ik wil mijn kinderen een aarde geven waarop het goed is. Zijn er zaken waarover je je schaamt? Ik schaam me over wat ik tijdens mijn opname gedaan heb. In hoeverre heeft schizofrenie te maken met al dan niet succesvol zijn? Mijn eerste psychose ontstond doordat ik super gefrustreerd was. Ik denk dat wanneer je succesvol bent je minder kans loopt schizofrenie te krijgen. Eerder vertelde je dat je eerste behandelaar je niet zo goed begeleidde? Dat klopt. Na de tweede psychose ben ik informatie gaan zoeken. Ik zit al 15 jaar bij dezelfde psychiater en dat is geluk. Meestal zit je bij een arts-assistent en die wisselen heel snel in de GGZ. Sinds een half jaar ben ik overgestapt naar een ander omdat mijn psychiater minder patiënten heeft. Bij mijn allereerste behandelaar zat ik te laag in de medicijnen en hij informeerde mij niet goed. Ik dacht het gaat goed en ik stopte

3


met de medicijnen en binnen twee weken was ik weer knal psychotisch. Daarna heb ik dat ook tegen hem gezegd. Waar ben je mee bezig geweest? Ik was heel boos. Daarna heb ik afspraken gemaakt om niet voor een derde keer psychotisch te worden. Ik heb daarna mijn leven opgebouwd. Ik heb mijn baan nu vijf jaar Hoe zit het met het behandelplan? Ik heb een slecht behandelplan. Mijn crisisplan is net aangescherpt. Ik heb een kind thuis dus een crisisopname is geen optie. In mijn dossier staat dat als mijn vriendin belt het echt mis is. Verpleegkundigen moeten niet te lang doorknoeien en snel doorverbinden naar de juiste contactpersoon. Een goede terugvalpreventie (stabiliteit) is erg belangrijk om een derde psychose, laat staan opname, te voorkomen. Waar moet een psychiater aan voldoen? - Respect - Bijblijven qua kennis - Vak serieus nemen en niet alleen voor het geld werken. De ACT (Assertive Community Treatment) methode is belangrijk. De rehabilitatiemethode uit Boston ook. Je moet mensen met schizofrenie als vrijwilliger gebruiken als ze opgeknapt zijn. Ze kunnen naar de afdeling komen en mensen meenemen in een bus naar het zwembad bijvoorbeeld. Ik heb me druk gemaakt over internet op de afdeling, want dat is tegenwoordig een basisbehoefte. Ik ben wel positief gestemd over veel ontwikkelingen in de laatste jaren rond schizofrenie. Steeds meer interventies worden evidence based. Bijvoorbeeld: het hebben van lotgenotencontacten is bewezen effectief. De medicatie wordt steeds beter. Er zijn meer mogelijkheden om gebruik te maken van dingen in de maatschappij. De hulpverlening zou meer met rehabilitatiemodellen moeten werken. De BOPZ werkt onvoldoende: we zijn bij Anoiksis voor meer gedwongen opnamen en dan goed vastleggen hoe het moet bij een tweede crisis.

4


Basisopleiding Psychotische Stoornissen Het Zorgprogramma Psychotische Stoornissen is een samenwerkingsverband tussen UMCG/UCP, Lentis en het Rob Giel Onderzoekcentrum. Uit de lezingen die in 2008 zijn gehouden over het zorgprogramma en de wetenschappelijke ontwikkelingen rond psychotische stoornissen is een DVD basisopleiding ontwikkeld. De opleiding bestaat uit het gezamenlijk volgen van presentaties op DVD met de mogelijkheid van onderlinge discussie over de inhoud. Bij deelname ontvangt u een werkmap. De opleiding wordt beĂŤindigd met een toets. De opleiding wordt begeleid door Rob Versteden, programmaleider Zorgprogramma Psychotische Stoornissen.

Informatie/opgave bij: Ellen Klein, secretariaat zorgprogramma PPP E-mail: g.klein@lentis.nl Tel.: 050-5223583/06-10933796

Programma Dagdeel 1 Het Zorgprogramma (Dr. H. Knegtering) De Richtlijn (Dr. C. Slooff) Dagdeel 2 ROM/Phamous (Drs. I. Lako) De Praktijk (G. Lohuis) Dagdeel 3 De Ervaring (CliĂŤnten) (P. Reuvekamp) De Ervaring (Naastbetrokkenen) (A. Berghuis) Dagdeel 4 De Wetenschap (Prognose) (Prof. dr. D. Wiersma) De Wetenschap (State of the Art 1) (Dr. R. Bruggeman) De Wetenschap (State of the Art 2) (Dr. H. Klein)

Klik op deze link voor meer informatie over Anoiksis

Anoiksis

Klik op deze link voor meer informatie over Ypsilon

Ypsilon

Congressen

5


Groepen Cursus Omgaan met schizofrenie' voor directbetrokkenen Schizofrenie ontwricht het leven van degene bij wie de diagnose is gesteld én van directbetrokkenen. Uit onderzoek naar de cursus blijkt dat deelnemers zowel op de korte als langere termijn minder belasting ervaren en beter in hun vel zitten Start Locatie Tijd Duur

: : : :

Voor informatie en aanmeldingen kunt u terecht bij: Ursula Sennema E-mail: ue.sennema@lentis.nl Tel: 050-5223723.

donderdagavond 13 januari 2011 Kliniek Groningen 17.30 uur tot 19.30 uur 10 bijeenkomsten

De cursus De volgende onderwerpen komen in de cursus aan bod: Informatie over ziekte en behandelingsmogelijkheden, probleemoplossende vaardigheden, noodplan/crisiskaart, sociale steun, praten over de ziekte met ‘de buitenwereld’, zorg voor uzelf, omgaan met de hulpverlening. Training Herstellen doe je zelf gegeven door ervaringsdeskundige trainers start opnieuw op woensdag, 26 januari 2011

Aanmelden: zorgvoorbeter@lentis.nl of tel. 050-5223322

In de cursus ‘Herstellen doe je zelf’ gaat het om uw eigen herstel. Met herstel wordt bedoeld dat u een nieuwe betekenis en zin aan het leven geeft. De nadruk ligt er op wat u zelf allemaal kunt. Aan de hand van thema’s wordt besproken hoe u zelf invloed kunt hebben op uw herstel en hoe u de draad weer op kunt pakken na een moeilijke periode. Eigen keuzes en eigen wensen staan hierbij centraal. U deelt herstelverhalen en –ervaringen met elkaar. Dit kan u moed en hoop geven. Door deze uitwisseling kunnen gevoelens als herkenning, erkenning en steun worden ervaren. Tijd: Plaats:

13.00-15.00 uur AC De Sprong Multatulistraat 169 te Groningen

Groep voor kinderen… In oktober start in Veendam een groep voor kinderen die opgroeien in een gezin, waarin één of beide ouders gediagnosticeerd zijn met een psychiatrische stoornis. Te denken valt aan chronische depressie, borderline, manisch/depressief, psychosen etc, maar ook verslavingsproblematiek.

6

Verwijzing/informatie bij: Klaske Tichelaar (JONX) Laura Eitokpa (FACT, tel. (0598) 36 42 00


Het is een praat/doe groep voor kinderen van 8-12 jaar. De groep wordt gehouden op woensdagmiddag en zal 8 keer bij elkaar komen.Daarnaast zijn er twee ouderbijeenkomsten.

“Mannen onder elkaar De afdeling FACT-Veendam organiseert een lotgenotencontact voor mannen die begeleiding krijgen van een van de  medewerkers van het team, maar mannen uit andere regio s zijn ook welkom.De bijeenkomsten zijn voor mannen die ervaringen willen delen en met elkaar in contact willen komen.



In aanwezigheid van 2 teamleden kunnen jullie elkaar ontmoeten en in gesprek gaan over zaken die jullie bezig houden. Je kunt op deze manier dus sociale contacten opdoen, ervaringen, herkenning, steun en informatie delen met elkaar. Iedereen kan op zijn manier meedoen. Als je vooral wilt luisteren of je wilt iets vertellen, alles is mogelijk. Waar het in de bijeenkomsten over gaat word in gezamenlijk overleg bepaald. Onderwerpen die aan de orde kunnen komen zijn bijv: - Dag en nachtritme - Wie zijn belangrijk voor je en waarom - Ontspanning - Wat vind je leuk om te doen - Wel of geen medicatie - ………… Waar en wanneer: Iedere week op dinsdagmiddag van 14.30 tot 15.30 uur op de Locatie van Lentis aan de Nassaustraat 171 te Veendam. Als het een probleem is om te komen is er een mogelijkheid dat we je ophalen. Henk Tiegelaar en Conny Kochx.

Lotgenotengroep De afdeling Psychosen van het UCP organiseert lotgenotencontact voor patiënten die een psychose hebben meegemaakt en die graag in contact willen komen met anderen. Lotgenotencontact is voor veel patiënten een bron van herkenning, erkenning, steun en informatie. Het kan ondersteuning bieden bij het verwerken van een psychotische stoornis en bij het leren leven met een deze

7

Klik op deze link voor meer informatie over de lotgenotengroep


stoornis. Bijeenkomsten In aanwezigheid van een hulpverlener wordt tijdens acht of meer bijeenkomsten in een ontspannen sfeer gesproken over onderwerpen die door de groep worden ingebracht. Iedereen kan op zijn eigen manier meedoen. Als u vooral veel wilt luisteren of juist vertellen, is dat mogelijk. Als u het moeilijk vindt om in een groep te praten, dan wordt daar rekening mee gehouden. Waar en wanneer Eens per twee weken is er op dinsdag van 17.00 tot 18.30 uur een bijeenkomst. De bijeenkomsten vinden plaats in het UCP Libermanmodules Er zijn 6 Libermanmodules namelijk: Module 1: Omgaan met antipsychotische medicatie. Module 2: Omgaan met psychotische symptomen. Module 3: Omgaan met vrije tijd. Module 4: Omgaan met verslaving. Module 5: Omgaan met werk. Module 6: Omgaan met sociale relaties en intimiteit: Deel 1: het aangaan en onderhouden van sociale relaties. Deel 2: het aangaan en onderhouden van een intieme relatie. Omgaan met sociale relaties De cursus is bedoeld voor mensen die er in hun dagelijks leven tegenaan lopen dat ze moeilijk in contact komen met anderen en/of het moeilijk vinden dit contact te behouden. het is een vaardigheidstraining, dus er wordt veel geoefend. De volgende vaardigheden komen aan bod: Communicatievaardigheden Hoe kunt u een gesprek beginnen, voortzetten en afsluiten. Hoe kunt u inschatten of een ander contact met u wil. Waar let u dan op? Welke signalen kunt u als een uitnodiging voor verder contact opvatten en hoe gaat u om met een afwijzing? Het aangaan van sociale relaties, ontmoeten hoe kunt u contact met een ander aangaan; hoe een afspraak maken en een gezamenlijke activiteit plannen en ondernemen; bij welke situatie hoort welk gedrag? Onderhouden van sociale relaties, "bel jij mij of bel ik jou"? Hoe kunt u relaties onderhouden; hoe uit u positieve en negatieve gevoelens ten opzichte van een ander en accepteert u deze? Beslissingen nemen, kiezen of verliezen Hoe vindt u dat uw relatie verloopt en wilt u ermee doorgaan of de relatie juist verbreken ?

8

Informatie/aanmelden: Manuela Veenstra Linis FACT team 3 Telefoonnummer: 050-5223534 E-mail: mk.veenstra@lentis.nl


De cursus start bij voldoende deelname op woensdag 9 februari 2011 Tijd: 14.00 uur-15.30 uur Waar: Hereweg 80 te Groningen Duur: ongeveerd 20 weken

Health 4U Start cursus Health 4U in Veendam Start : maandag 7 maart 2011 Tijd : 15.30 uur tot 16.30 uur Duur : 18 bijeenkomsten

Health 4U: voor wie is het? Health 4U is speciaal ontwikkeld voor mensen die medicatie gebruiken omdat ze last hebben van psychische klachten. Vaak leiden deze klachten, in combinatie met medicatie, tot een ongezonde levensstijl waardoor mensen zwaarder worden en de lichamelijke conditie kan verslechteren. Deze training is ontwikkeld om hier wat aan te doen.

Voor informatie/aanmeldingen kunt u terecht bij: AC Veendam, telefoon 0598-364231 Robert Frieso of Ben Vegter

Informatie bij: Secretariaat Linis FACT team 5 Marian Kanon Telefoon: 050-5223349 E.mail: m.kanon@lentis.nl

Meer weten over Health 4U, klik op deze link

Health 4U: wat is het? Health 4U is een unieke combinatie van verschillende trainingen die kunnen helpen om ongezonde gewoonten te veranderen, overgewicht te bestrijden en uw conditie te verbeteren. Het uitgangspunt is dat overgewicht en de kans op ziekte, ook als deze ontstaan door bijwerkingen van medicatie, vooral samenhangen met eenzaamheid, negatieve gevoelens en vervelende gedachten. Deze leiden vaak tot ongezonde gewoonten zoals veel roken, teveel eten en onvoldoende beweging.

Klik op deze link voor meer

Familieavonden informatie over de De afdeling Psychosen van het UCP organiseert regelmatig familieavonden informatie-bijeenkomsten voor familieleden van patiënten die psychotisch zijn of zijn geweest. U vindt hier meer informatie over deze bijeenkomsten. Voor wie en waarom Psychotische klachten beïnvloeden niet alleen het leven van de patiënt, maar ook dat van de mensen uit zijn omgeving. De psychotische klachten kunnen bij de partner, kinderen, ouders,

9

Aanmelden bij: Secretariaat Psychosen van het Universitair Centrum Psychiatrie Telefoon: 050-3612132 of via e-mail


broers en zussen bijvoorbeeld leiden tot zorg, onzekerheid, spanning en angst.

psychosen@psy.umcg.nl

Klik op deze link voor meer Voorlichting over psychosen en het uitwisselen van ervaringen informatie over de met anderen, kunnen dan nuttig zijn en steun bieden. voorlichtingsbijeenkomsten De familieavonden kunnen helpen beter met eventuele problemen om te gaan. Tijdens de familieavonden zijn er leden van Ypsilon aanwezig. Dit is de patiëntenvereniging voor familieleden van psychotische patiënten. De leden houden voordrachten en beantwoorden vragen vanuit hun eigen ervaringen. Ook vertellen zij welke activiteiten de vereniging organiseert.

Psycho-educatie De afdeling Psychosen van het UCP organiseert wekelijks voorlichtings-bijeenkomsten. Tijdens deze bijeenkomsten krijgt u informatie over de oorzaken, de behandeling en de preventie van psychosen.

Aanmelden bij: Secretariaat Psychosen van het Universitair Centrum Psychiatrie Telefoon: 050-3612132 of via e-mail psychosen@psy.umcg.nl

Voor wie De voorlichtingsbijeenkomsten zijn bedoeld voor mensen die mogelijk psychotische verschijnselen hebben of hebben gehad. De gegeven informatie helpt bij het uitzoeken of er psychotische symptomen zijn of zijn geweest. Ook helpt de informatie beter met psychische klachten om te gaan en te weten wat er aan te doen is. De bijeenkomsten zijn vrij toegankelijk voor patiënten van het UCP en daarbuiten. Waar en wanneer De bijeenkomsten zijn elke vrijdagmiddag (m.u.v. van feestdagen) van 13.30 tot 14.30 in het Universitair Centrum Psychiatrie van het UMCG Goldstein sociale vaardigheden Start goldsteintraining “opkomen voor jezelf” in Stadskanaal De intakegesprekken vinden plaats op donderdag 6 januari aanstaande. Cursus zal plaatsvinden vanaf donderdag 13 januari t/m. donderdag 3 februari.

Er zijn 8 verschillende trainingen namelijk: 1. Een praatje maken; 2. Luisteren; 3. Iets bespreken; 4. Opkomen voor je mening; 5. Uiten van waardering en genegenheid; 6. Reageren op waardering en genegenheid; 7. Uiten van boosheid en irritatie;

10

Voor informatie en aanmeldingen kunt u terecht bij het secretariaat van de kliniek en FACT Stadskanaal telefoon: 0599-692112


8.

Reageren op boosheid en irritatie.

GOLDSTEINTRAININGEN 1E helft 2011 FACT Groningen

Informatie/opgave bij: Secretariaat Linis FACT team 4 Alda Arts-van der Heide Telefoon: 050-5223213

ยง

Vanaf 4 januari 2011: Opkomen voor je mening begeleiding: Irene Atema en Linda Testerink

ยง

7 februari t/m 14 maart 2011: Iets bespreken begeleiding: Karina van Rooy en Jeannette Pepers

E.mailad.arts@lentis.nl

ยง

21 maart t/m 18 april: Luisteren begeleiding: Arnold Hiemstra en Janneke Rook



ยง

9 mei t/m 6 juni: Uiten boosheid en irritatie begeleiding: Trieneke Buist en Irene Atema



ยง

20 juni t/m 18 juli: Uiten genegenheid en waardering begeleiding Agnes Glastra en Adri Groenendal



11

 



046 December 2010  

PPP Nieuwsbrief is een uitgave van het zorgprogramma psychotische stoornissen in Groningen en de Kop van Drenthe

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you