Issuu on Google+

PPP-NIEUWSBRIEF Mei 2008/5 Jaargang 2

Inleiding In mei leggen alle vogels een ei. Zou het Zorgprogramma een grote vogel zijn? Misschien nog niet zo’n gek beeld, een grote vogel cirkelend rond de voorzieningen van Lentis en het UCP. Vorige maand hebben we de eerste bijeenkomsten gehad met de leidinggevenden van allerlei pluimage en deze maand is de Cursus Zorgprogramma Psychotische Stoornissen van start gegaan in het prachtige Onderwijscentrum van het UMCG. Verderop leest u een reportage van Marja Hillenga. Wat met name bijbleef uit het verhaal van Rikus Knegtering, (en ik parafraseer) is dat wij een ei kunnen leggen vanuit het Zorgprogramma, maar dat het aan u is om het uit te broeden. Kortom als denken doen wordt, moeten we dat met zijn allen realiseren. Wij rekenen op u en wensen u veel leesplezier (en voor de elektronische versie, veel klikplezier).

Verslag van de eerste middag op 14 mei 2008 van module 1 – 4 van de Cursus Zorgprogramma Psychotische Stoornissen Rob Versteden

Op 14 mei 2008 begint de eerste module van de Cursus Zorgprogramma Psychotische Stoornissen die in het Universitair Medische Centrum Groningen (UMCG) wordt gehouden. Programmaleider en dagvoorzitter Rob Versteden heet iedereen welkom op deze middag en verheugt zich in het feit dat er een zeer goede opkomst van cursisten is, namelijk ruim 100. Zorgprogrammering en State of the Art Zorgprogrammering en State of the Art zijn de thema’s voor deze middag. Rikus Knegtering, psychiater in het Universitair Centrum Psychiatrie, vertelt met verve wat de uitgangspunten van het Zorgprogramma Psychotische Stoornissen zijn, namelijk:  De patiënt staat centraal.

U leest de maandelijkse nieuwsbrief van de Provinciale Programmagroep Psychotische stoornissen (kortweg: PPP). De programmagroep is een samenwerkingsverband tussen Lentis/Linis, UMCG/UCP en het RGOC. Deze samenwerking heeft als doel een gezamenlijk zorgprogramma te implementeren en te komen tot een cliëntvolgsysteem voor mensen met een psychotische stoornis. Programma Psychotische Stoornissen Programmaleider: Rob Versteden Voorzitter Provinciale Programmagroep: Rikus Knegtering Secretariaat: Marja Hillenga Leden van de Provinciale Programmagroep Psychotische stoornissen: Wim Bloemers Agnes Glastra Henny ten Hove Sarwar Joanroy Anita Jonkers Anneke van der Krieke Astrid Kuster Anne Miedema Pieter Jan Mulder Janneke Nieuwland Nynke van der Ploeg Inge Rinzema Harald Schneider Ellen Siegert Gosse Venema E-mail: Programma Psychose/GGZGRN ppp@lentis.nl PPP archief Redactie: Hereweg 80 9725 AG Groningen 050-5223109


 

Cure (behandelen) en Care (zorg). Zorgprogramma: * Zo lang als nodig tot levenslang. * Aangepast aan de levensfase en aan de behoefte. Ook gaat hij dieper in op epidemiologie bij het Zorgprogramma Psychotische Stoornissen Groningen. Weet u dat:  Er 40-60 patiënten met een eerste psychose in zorg per jaar (incidentie) zijn?  Er 4.950 patiënten met schizofrenie in de provincie Groningen zijn, waarvan de helft ongeveer in zorg? Het aantal inwoners provincie Groningen is: 650.000 en daarmee is de prevalentie schizofrenie: 0.7. Uit deze getallen blijkt dat veel mensen hulp nodig hebben en dat we nog veel werk hebben te verrichten met het Zorgprogramma Psychotische Stoornissen binnen het Universitair Centrum Psychiatrie en Lentis.

VERWIJZERTJES SAMENWERKING Lentis Linis UMCG Universitair Centrum Psychiatrie Rob Giel Onderzoekcentrum KENNISCENTRA Kenniscentrum Schizofrenie Kenniscentrum Rehabilitatie CLIËNTEN, PATIËNTEN EN NAASTBETROKKENEN

Rikus vertelt waarom het Registratie- en Volgsysteem Psychoseplein Ypsilon Psychotische Stoornissen (RVPS) zo belangrijk is. Na het Anoiksis invoeren van een aantal gegevens van de patiënt wordt er labyrint/in perspectief een conceptbrief gegenereerd met alle informatie over de Tien sleutelfactoren voor herstel patiënt. Wilt u meer weten over het RVPS (ook wel Phamous Stichting Recovery Nederland genoemd) kijk dan eens op www.phamous.eu. Meer weten over psychosen en Coosje Klootwijk

schizofrenie?

Kinderen van ouders met Na een boeiend verhaal van psychiatrische problemen Rikus Knegtering moeten de Stichting Nieuw Nabuurschap cursisten even op adem Maatjesproject van Humanitas komen met een kopje koffie of thee en iets lekker. ALGEMENE INFO Commentaar van Coosje Klootwijk, verpleegkundige in Netwerk Vroege Psychose de Kliniek Delfzijl, op de Pandora cursus tot nu toe: “Interessant verhaal”. Coosje start in ONDERZOEK EN WETENSCHAP Delfzijl waarschijnlijk met cognitieve therapie. Haar collega Atty Rijzenga is blij dat ze de kick-off bijeenkomst medscape (september-oktober 2008) heeft bijgewoond. Ze vindt het Richtlijn schizofrenie verhaal van Rikus Knegtering duidelijk, helder en pakkend. ZORGPROGRAMMA PSYCHOTISCHE STOORNISSEN Het houdt je scherp. In Delfzijl is men erg actief met het Klik hier voor het rapport opzetten van modules.

Na een korte pauze maken de cursisten kennis met de docenten van deze cursusmiddag. Het zijn Richard Bruggeman en Hans Klein van het Rob Giel Onderzoekcentrum. Het Rob Giel Onderzoekcentrum heeft het RVPS ontwikkeld. Richard Bruggeman houdt een boeiend verhaal over diagnostiek waarin de anamnese, de biografie en het lichamelijk onderzoek van belang zijn. Er vinden nog aanvullende onderzoeken plaats, zoals de scan-interview. Dit

Registratie- en Volgsysteem Psychotische Stoornissen


is een gestructureerd interview bedoeld om tot een diagnose te komen. Er vinden nog veel meer onderzoeken plaats, maar hier gaan we verder niet op in. Na 8 weken wordt er een diagnostieke bespreking met de cliënt gehouden. De cliënt wordt zich bewust van het feit dat hij of zij schizofrenie heeft en dat roept weerstanden op. Na een jaar wordt o.a. gekeken naar MANSA (dit is een lijst die door de cliënt zelf wordt ingevuld en gaat over de kwaliteit van het leven). De SRA is een lijst over medicatie. Allemaal ingewikkelde begrippen die we u zullen besparen. Maar met deze informatie wordt duidelijk welke zorg de cliënt nodig heeft. Ook blijft de cliënt in beeld. Richard houdt een interactief verhaal met de cursisten. Eigenlijk moet hij al stoppen met zijn verhaal maar hij vertelt zo enthousiast dat dit moeilijk wordt. Richard Bruggeman en Hans Klein

Richard Bruggeman geeft het stokje door aan Hans Klein. Hans vertelt ons iets over psychosen die door microben kunnen worden veroorzaakt. Duidingen van microben zijn: epidemisch voorkomen, acuut ontstaan, imiteren bij psych. syndromen, ontstekingen, sporenonderzoek..etc. Met behulp van MRI en PET scans kunnen ontstekingen in de hersenen worden opgespoord die verlies van hersenweefsel kunnen veroorzaken en uiteindelijk beschadiging van de hersenen. Dagvoorzitter Rob Versteden bedankt de heren voor hun bijdrage in de vorm van een boeket bloemen. Hiermee is de eerste cursusmiddag tot een einde gekomen. Enthousiast geworden over onze scholing of werkt u met cliënten met schizofrenie of in een FACT team? In het najaar start er een nieuwe cursus, namelijk op 29 oktober 2008, 5 november 2008, 19 november 2008 en 26 november 2008. Aan bod komen o.a. :  Zorgprogrammering en State of the Art.  Prognose, handicaps en ervaringen.  Interventies.  Organisatorische consequenties en RVPS. U kunt een inschrijfformulier opvragen bij ppp@lentis.nl

Meer informatie? Bel het secretariaat Marja Hillenga Telefoon: 050-5223109


Anoiksis Anoiksis houdt een open lezing en iedereen is van harte welkom. Het gaat over: Verlies en verlangen over verliesverwerking bij schizofrenie

Kijk eens op de website van Anoiksis

Wanneer? Woensdag 18 juni 2008 van 14:00 tot 16:00 uur Waar: Universitair Medisch Centrum (UMCG), Rode Zaal (volg de bordjes vanaf de hoofdingang) Spreker: Hanneke Muthert, geestelijk verzorger bij GGz Drenthe Opgave bij: Peter Reuvekamp 050-5491248 In verband met vlaai is opgeven gewenst ! Bron: www.anoiksis.nl

Ypsilon Nieuw kookboek

Iedere gek kan koken Gezonde voeding is een belangrijk onderdeel van ons leven. Daarnaast bieden maaltijden structuur in de dag en zijn het momenten van sociale interactie. Voor mensen met schizofrenie is het vaak moeilijk om de draad weer op te pakken na en tijdens de behandeling van hun ziekte. Koken, samen eten en goed voor jezelf zorgen helpt ze met hun herstel en helpt om hun ziekte op de achtergrond te plaatsen. Voor hen heeft de arts Marcel van Kooten het boek 'Iedere gek kan koken' samengesteld. Goed voor jezelf zorgen is voor mensen met een psychische stoornis gemakkelijker gezegd dan gedaan. Voeding is een van de aspecten die er vaak als eerste bij inschiet. Met het boek 'Iedere gek kan koken' biedt Marcel van Kooten deze mensen recepten voor gezonde en eenvoudig te bereiden gerechten. Daarnaast staan er in het boek allerlei praktische tips voor patiënten met schizofrenie om structuur in hun leven te bieden. Van Kooten: "In de afgelopen 20 jaar dat ik patiënten behandelde met psychotische ziekten kwam ik tot de ontdekking dat het enorm gewaardeerd wordt als je tips geeft hoe je lekkerder kan eten en dat het bereiden van een maaltijd ook plezier kan opleveren. De mens achter de psychose komt tevoorschijn en blijkt over veel creativiteit te beschikken, mits deze maar even gestimuleerd wordt." Psychiaters kunnen het boek gratis voor hun patiënten opvragen. Telefoon: 079-3632142 Bron: www.ypsilon.org

Kijk eens op de website van Ypsilon


Cochrane Onderwerp Antidepressiva voor negatieve symptomen bij schizofrenie Achtergrond Negatieve symptomen zijn gebruikelijk bij mensen met schizofrenie en vaak moeilijk te behandelen met antipsychotica. Bij de behandeling van negatieve symptomen worden verschillende medicamenten zoals antidepressiva aan de bestaande antipsychotische medicatie toegevoegd. Doelen Het vergelijken van de effecten van combinaties van antipsychotische en antidepressieve medicatie in de behandeling van negatieve symptomen bij schizofrenie en schizofreniforme psychosen Selectiewijze en aantal onderzoeken De onderzoekers hebben vanuit het Cochrane Schizophrenia Group’s register (January 2004) alle RCT’s (randomised controlled trials) geïncludeerd waarin combinaties van antipsychotica met antidepressiva werden vergeleken met alleen antipsychotische medicatie bij mensen met schizofrenie of schizofreniforme psychosen. Resultaten Er werden vijf studies geïncludeerd (alle korte termijn, totaal N=190). Er werd geen significant verschil in reden gevonden de studie te verlaten. Patiënten met een combinatie van antipsychotica en antidepressiva hadden een significant hogere verbetering van hun symptomatologie en een significant minder ernstige symptomatologie aan het einde van de studie dan patiënten met alleen antipsychotica. De verbetering was bij combinatiebehandeling ook hoger in vergelijking met antipsychotica plus placebo. Significante verschillen in het voordeel van de combinatietherapie waren bij de volgende negatieve symptomen te zien: affectieve vlakheid, alogia (gedachte en spraakverarming) en avolition (initiatiefloosheid). Er werd geen significant verschil gevonden tussen de twee groepen als het gaat om bijwerkingen (bv bewegingstoornissen). Geen van de studies gaf informatie over compliance, kosten, sociaal en cognitief functioneren, decompensaties, opnames of kwaliteit van leven. Er was geen data over ontwikkelingen op middellange of lange termijn. Conclusie De combinatie van antipsychotica en antidepressiva zou effectief kunnen zijn in de behandeling van negatieve symptomen bij schizofrenie, maar er is nog te weinig informatie beschikbaar om harde conclusies te kunnen trekken. Grote, pragmatische, lange termijn studies met een goed onderzoek design zijn hiervoor noodzakelijk. Cochrane-auteurs Rummel, C. Kissling, W. Leucht, S. Antidepressants for the negative symptoms of schizophrenia. [Systematic Review] Cochrane Schizophrenia Group Cochrane Database of Systematic Reviews. 1, 2008. Andere literatuur: Schizophr Res. 2005 Dec 1;80(1):85-97. Epub 2005 Sep 22.

Deze Cochrane werd verzorgd door Harald Schneider


Congressen

Handboek rehabilitatie voor zorg en welzijn Auteurs: Lies Korevaar, Jos Droës (red.) Mensen met een psychische of cognitieve beperking kunnen moeite hebben met het functioneren in de maatschappij. Zij worden dan door hun beperking belemmerd in het vervullen van sociale rollen, zoals de rol van huurder of werknemer, en in het uitvoeren van dagelijkse activiteiten, zoals boodschappen doen of studeren. Rehabilitatie is een vorm van zorg- of hulpverlening aan deze mensen die zich richt op het functioneren in het dagelijks leven. De zorg- of hulpverlener ondersteunt de cliënten bij het ontdekken van mogelijkheden om zo zelfstandig mogelijk als burger te functioneren. Met dit Handboek rehabilitatie voor zorg en welzijn kunnen studenten de competenties verwerven die nodig zijn om te werken met rehabilitatie. Dat houdt in dat zij kennis nemen van relevante theoretische concepten, maar ook dat zij een werkbare visie ontwikkelen op het leven met een beperking. Ten slotte moeten zij vaardig worden in de praktische toepassing van methoden en technieken op het gebied van Meer weten over dit boek, klik empowerment en herstel. Deze drie onderdelen komen in ieder op dit verwijzertje hoofdstuk aan bod: naast theoretische kennis wordt telkens aandacht besteed aan reflectie en worden casuïstiek en opdrachten gegeven. Hiermee is dit Handboek rehabilitatie voor zorg en welzijn een compleet studieboek voor studenten die een opleiding voor zorg- of hulpverlener volgen en voor cliëntgebonden werkers in zorg en welzijn, bijvoorbeeld maatschappelijk werkers, sociaalpedagogisch hulpverleners, (sociaal)psychiatrisch verpleegkundigen en ergotherapeuten. De boekpresentatie wordt op 4 juni 2008 gehouden bij Uitgeverij Coutinho, Slochterenlaan 7,1400 AH Bussum, tel 035 6949991.

Handboek voor rehabilitatie Voor zorg en welzijn 2008, Circa 240 pagina’s Prijs: circa € 25,00 ISBN 9789062834556

Groepen Libermanmodules Er zijn 6 Libermanmodules namelijk: Module 1: Omgaan met antipsychotische medicatie. Module 2: Omgaan met psychotische symptomen. Module 3: Omgaan met vrije tijd. Module 4: Omgaan met verslaving. Module 5: Omgaan met werk. Module 6: Omgaan met sociale relaties en intimiteit: Deel 1: het aangaan en onderhouden van sociale relaties. Deel 2: het aangaan en onderhouden van een intieme relatie.

Meer informatie over Liberman, klik op deze link Aanmelden bij: en.hofman@lentis.nl


Herstellen doe jezelf Dit aanbod is momenteel niet beschikbaar.

Meer informatie: Marja Hillenga, 050-5223109

Health 4U Health 4U: voor wie is het? Health 4U is speciaal ontwikkeld voor mensen die medicatie gebruiken omdat ze last hebben van psychische klachten. Vaak leiden deze klachten, in combinatie met medicatie, tot een ongezonde levensstijl waardoor mensen zwaarder worden en de lichamelijke conditie kan verslechteren. Deze training is ontwikkeld om hier wat aan te doen.

Meer weten over Health 4U, klik op deze link Aanmelden: Lentis, Zorgcoördinatie Telefoon: 3682311

Health 4U: wat is het? Health 4U is een unieke combinatie van verschillende trainingen die kunnen helpen om ongezonde gewoonten te veranderen, overgewicht te bestrijden en uw conditie te verbeteren. Het uitgangspunt is dat overgewicht en de kans op ziekte, ook als deze ontstaan door bijwerkingen van medicatie, vooral samenhangen met eenzaamheid, negatieve gevoelens en vervelende gedachten. Deze leiden vaak tot ongezonde gewoonten zoals veel roken, teveel eten en onvoldoende beweging.

Lotgenotengroep De afdeling Psychosen van het UCP organiseert lotgenotencontact voor patiënten die een psychose hebben meegemaakt en die graag in contact willen komen met anderen. Lotgenotencontact is voor veel patiënten een bron van herkenning, erkenning, steun en informatie. Het kan ondersteuning bieden bij het verwerken van een psychotische stoornis en bij het leren leven met een deze stoornis.

Klik op deze link voor meer informatie over de lotgenotengroep

Aanmelden bij: Secretariaat Psychosen van het Universitair Centrum Psychiatrie Bijeenkomsten Telefoon: 050-3612132 In aanwezigheid van een hulpverlener wordt tijdens acht of meer of via e-mail bijeenkomsten in een ontspannen sfeer gesproken over onderwerpen die psychosen@psy.umcg.nl door de groep worden ingebracht. Iedereen kan op zijn eigen manier meedoen. Als u vooral veel wilt luisteren of juist vertellen, is dat mogelijk. Als u het moeilijk vindt om in een groep te praten, dan wordt daar rekening mee gehouden. Waar en wanneer Eens per twee weken is er op dinsdag van 17.00 tot 18.30 uur een bijeenkomst. De bijeenkomsten vinden plaats in het UCP.

Familieavonden De afdeling Psychosen van het UCP organiseert regelmatig informatiebijeenkomsten voor familieleden van patiënten die psychotisch zijn of zijn geweest. U vindt hier meer informatie over deze bijeenkomsten. Voor wie en waarom Psychotische klachten beïnvloeden niet alleen het leven van de patiënt, maar ook dat van de mensen uit zijn omgeving. De psychotische klachten kunnen bij de partner, kinderen, ouders, broers en zussen bijvoorbeeld leiden tot zorg, onzekerheid, spanning en angst. Voorlichting over psychosen en het uitwisselen van ervaringen met

Klik op deze link voor meer informatie over de familieavonden Aanmelden bij: Secretariaat Psychosen van het Universitair Centrum Psychiatrie Telefoon: 050-3612132 of via e-mail psychosen@psy.umcg.nl


anderen, kunnen dan nuttig zijn en steun bieden. De familieavonden kunnen helpen beter met eventuele problemen om te gaan. Tijdens de familieavonden zijn er leden van Ypsilon aanwezig. Dit is de patiëntenvereniging voor familieleden van psychotische patiënten. De leden houden voordrachten en beantwoorden vragen vanuit hun eigen ervaringen. Ook vertellen zij welke activiteiten de vereniging organiseert.

Psycho-educatie De afdeling Psychosen van het UCP organiseert wekelijks voorlichtingsbijeenkomsten. Tijdens deze bijeenkomsten krijgt u informatie over de oorzaken, de behandeling en de preventie van psychosen. Voor wie De voorlichtingsbijeenkomsten zijn bedoeld voor mensen die mogelijk psychotische verschijnselen hebben of hebben gehad. De gegeven informatie helpt bij het uitzoeken of er psychotische symptomen zijn of zijn geweest. Ook helpt de informatie beter met psychische klachten om te gaan en te weten wat er aan te doen is. De bijeenkomsten zijn vrij toegankelijk voor patiënten van het UCP en daarbuiten. Waar en wanneer De bijeenkomsten zijn elke vrijdagmiddag (m.u.v. van feestdagen) van 13.30 tot 14.30 in het Universitair Centrum Psychiatrie van het UMCG.

Klik op deze link voor meer informatie over Ypsilon

Klik op deze link voor meer informatie over de voorlichtingsbijeenkomsten Aanmelden bij: Secretariaat Psychosen van het Universitair Centrum Psychiatrie Telefoon: 050-3612132 of via e-mail psychosen@psy.umcg.nl


015 Mei 2008