Issuu on Google+

PPP-NIEUWSBRIEF Oktober 2007/8

Inleiding De PPP-Nieuwsbrief begint vastere vormen te krijgen. In deze Nieuwsbrief van oktober treft u een aantal nieuwe rubrieken aan. Een daarvan is de rubriek Cochrane, vernoemd naar de grondlegger en voorvechter van de evidence-basedpractice in de gezondheidszorg en de onafhankelijke website waarop de onderzochte praktijken systematisch staan weergegeven. Hoewel deze website natuurlijk door iedereen is te bezoeken doen wij met deze rubriek een poging de inhoud toegankelijker te maken en soms nog informatie toe te voegen.

Kick-off bijeenkomsten: doorslaand succes! Althans, zo zouden beide bijeenkomsten in het lokale huisaan-huisblad hebben gekopt. In de geestelijke gezondheidszorg zijn we over het algemeen wat bescheidener. Maar we zijn als organisatoren uitermate tevreden over de grote belangstelling die er is voor het zorgprogramma. Een kleine 300 medewerkers van Lentis en het UCP, familieleden, cliĂŤnten en studenten waren aanwezig op de twee bijeenkomsten die we vanuit het zorgprogramma hebben georganiseerd. De eerste dag vond plaats op 27 september 2007 in de Keuningzaal (voorzitter was Gerard Lohuis) en de tweede op 4 oktober 2007 in de Kimme in Zuidlaren (waar Lex Wunderink met de hamer zwaaide). De twee zeer verschillende ruimten en de twee persoonlijkheden als voorzitter gaven aan beide bijeenkomsten een eigen kleur. Gerard legde vooral de persoonlijke noot van de hulpverlener als mensen in zijn verhaal, terwijl Lex de discussie opwekte over FACT versus ACT. Deze kleurverschillen in de bijeenkomsten werden ook bepaald doordat bij de eerste bijeenkomst Fons Tholen (Dagelijks Bestuur UCP/UMCG) het belang onderstreepte van het zorgprogramma vanuit zijn visie

U leest de maandelijkse nieuwsbrief van de Provinciale Programmagroep Psychotische stoornissen (kortweg: PPP). De programmagroep is een samenwerkingsverband tussen Lentis/Linis en het UCP. Deze samenwerking heeft als doel een gezamenlijk zorgprogramma te implementeren en te komen tot een cliĂŤntvolgsysteem voor mensen met een psychotische stoornis.

Programma Psychotische Stoornissen Programmaleider: Rob Versteden Voorzitter Provinciale Programmagroep: Rikus Knegtering Secretariaat: Marja Hillenga Leden van de Provinciale Programmagroep Psychotische stoornissen: Jelly Bruining Marian Dethmers Carla Dijkslag Agnes Glastra Mense Anne Hartsema Sarwar Joanroy Anita Jonkers Anneke van der Krieke Astrid Kuster Pieter Jan Mulder Harald Schneider Gosse Venema E-mail: Programma Psychose/GGZGRN ppp@lentis.nl Redactie: Van Oldenbarneveltlaan 15 9716 EA Groningen 050-5751369

Fons Tholen UMCG/UCP

en


zorgprogramma vanuit zijn visie en tijdens de tweede bijeenkomst Corstiaan Bruinsma (RvB Lentis), weliswaar even positief maar vanuit een iets andere optiek, de plaats van het zorgprogramma binnen Lentis onderstreepte. De inhoudelijke aspecten van het zorgprogramma werden vervolgens door Rikus Knegtering (als voorzitter van de Provinciale Programmagroep Psychotische stoornissen, kortweg PPP) uiteengezet, waarbij zowel de epidemiologische kennis als de kennis van evidence-based-practice als leidraad voor het programma naar voren kwamen. Met een eerste beschrijving van het Registratie- en Volgsysteem Psychotische Stoornissen (het RVPS) zoals dat door het Rob Giel Onderzoekcentrum is ontwikkeld, gaf hij het stokje door aan Rob Versteden (programmaleider). Deze gaf een samenhangend beeld van de centrale rol die dit RVPS in het zorgprogramma speelt om vervolgens de huidige organisatie rond het programma toe te lichten. Beide powerpoint presentaties worden meegezonden als bijlage van deze nieuwsbrief.

VERWIJZERTJES SAMENWERKING Lentis Linis UMCG Universitair Centrum Psychiatrie

KENNISCENTRA Kenniscentrum Schizofrenie Kenniscentrum Rehabilitatie

CLIテ起TEN, PATIテ起TEN EN NAASTBETROKKENEN

In de pauze kon iedereen zichzelf testen op zijn of haar kennis van de gebouwen, waarin het zorgprogramma wordt Psychoseplein uitgevoerd. Uit de goed beantwoorde vragenlijsten werden na Ypsilon afloop door de voorzitter van de PPP vijf winnaars getrokken. Anoiksis labyrint/in perspectief De winnaars zijn: Tien sleutelfactoren voor herstel Sanne Alblas, Janneke Nieuwland, Hinke Hamer, Lydie Roestenburg en Laureen Jansen. ALGEMENE INFO De winnaars hebben inmiddels een boekenpakket ontvangen. Aan alle inschrijvers was gevraagd een foto van hun werkomgeving in te zenden en daaraan werd door velen gehoor gegeven. Vooraf had een jury al een winnaar uit deze inzendingen gekozen en Gerard Lohuis kon dan ook aan Hanna van Wel een prijs uitreiken voor de beste foto. Hanna is creatief therapeut en stelde zich als volgt voor: Ik ben werkzaam als creatief therapeute bij Lentis voor de Ambulante Volwassenzorg, onderdeel van Linis. Mijn werkplek is een atelierruimte en deze bevind zich bij Kunst in de Kop. Kunst in de Kop is een galerie met atelierruimte waar een groep kunstenaars exposities organiseert. Deze ruimte bevind zich aan de Trompsingel 21. Dit is naast de Oosterpoort (voorheen zat hier de ANWB) Kunst in de Kop

Netwerk Vroege Psychose Pandora

ONDERZOEK EN WETENSCHAP medscape Richtlijn schizofrenie

ZORGPROGRAMMA PSYCHOTISCHE STOORNISSEN Klik hier voor het rapport


Ik begeleid 3 open ateliergroepen. Onze werkplek is op een bepaalde manier uniek, omdat we bewust gekozen hebben voor een plek die niet van Lentis is maar dicht bij de (amateur) kunstenaar staat, om zo het gezonde en creatieve in de cliënt te benadrukken. Tijdens het Kwartiermakersfestival hadden we een expositie in de expositieruimte van Kunst in de Kop. Deze bevindt zich in dezelfde ruimte als onze atelierruimte en is gescheiden door een gordijn. Lentis huurt voor ons deze ruimte vanaf januari 2007. Daarvoor was het Open Atelier gevestigd in het gebouw van de Stiel aan de Munnikeholm, maar omdat dit gebouw verkocht werd moesten we eruit. Gelukkig hebben we deze ruimte gevonden en bevalt het ons goed! De clienten op de foto's hebben toestemming gegeven om de foto's te publiceren Na afloop van de bijeenkomsten bleven de deelnemers nog wat napraten.

Anoiksis Geld voor uw cliënt Veel mensen met schizofrenie of een chronische psychose zijn door hun ziekte arbeidsongeschikt en moeten van een lage bijstandsuitkering of Wajong-uitkering leven. Een enkele geluksvogel heeft een ruime WAO-uitkering, maar het gros waaronder ikzelf, bivakkeert aan de onderkant van de samenleving. Overigens niet tot mijn genoegen. Juist voor ons zijn er zo’n tien fondsen in Nederland die materiele zaken (als een koelkast, tv, of winterkleding) vergoeden. Ook als je bijvoorbeeld een cursus bij de LOI wilt volgen, kan dit door een fonds betaald worden. Een aanvraag doen bij een fonds is een zaak van lange adem. Het kan wel twee maanden duren voordat je een reactie krijgt. Alle fondsen eisen dat de aanvraag door een maatschappelijk werker wordt gedaan of een andere hulpverlener. Een bedrag van € 400,-- voor bijvoorbeeld kleding of iets anders is heel redelijk. Ik kan je niet voor de volle honderd procent garanderen dat je succes zult hebben, maar het is mij al diverse malen gelukt. Wilt je als hulpverlener of cliënt informatie over fondsen werven met een lijst van tien fondsen, een voorbeeldbrief en een korte handleiding, bel me dan gerust. Mijn telefoonnummer is: 050-5266973. Mense Anne Hartsema, regiosecretaris Anoiksis.


Ypsilon Ypsilon landelijk Ypsilon is de landelijke vereniging van familieleden van mensen met schizofrenie of een psychose. Ze is actief op het gebied van zelfhulp, belangenbehartiging en voorlichting. De vereniging werd opgericht in 1984 en telt ruim 7.000 leden en 50 afdelingen. Ze vormt daarmee de grootste consumentenvereniging in de geestelijke gezondheidszorg.

Missie De vereniging Ypsilon versterkt de stem van familieleden van mensen met schizofrenie of een psychose. Het hoofdkantoor van Ypsilon

Doel De gevolgen van de ziekte vormen voor mensen met schizofrenie of een psychose en hun familieleden geen belemmering om hun leven in eigen hand te nemen. Visie Hoe beter de zorg voor mensen met schizofrenie of een psychose, en hoe beter de familie is toegerust in het omgaan met schizofrenie, hoe meer de familie weer gewoon familie kan zijn.

Ypsilon Groningen Ypsilon Groningen houdt op de derde dinsdag van de maand een bijeenkomst voor familieleden en naastbetrokkenen. In de maanden september tot en met november en van januari tot en met mei worden er thema-avonden georganiseerd. Het afgelopen jaar waren de thema’s o.a.: • Intensieve psychiatrische thuiszorg. • De verandering rond de WMO. • Vakantie voor mensen met een psychische handicap. Voor het komend jaar zijn de volgende thema’s o.m. gepland: • De overgang van de jeugd naar de volwassenpsychiatrie. • Alternatieve geneeswijzen. • Belastingadvies over teruggave door de Stichting Nieuw Nabuurschap.


Vanaf 23 oktober tot en met 4 december 2007 organiseert Ypsilon weer de training interactievaardigheden. Een training waarin je handvatten krijgt om beter met de zieke om te gaan en je leert om onderscheid te maken welke problemen van de zieke zijn en van welke problemen je als naastbetrokkene afstand moet nemen. Wanneer er problemen zijn met de hulpverlening probeert Ypsilon ondersteuning te bieden. Verder zijn een aantal ouders aan de slag gegaan om de woonsituatie voor onze familieleden te verbeteren, wat geresulteerd heeft in de oprichting van de stichting Buitengewoon. Een maal in de twee jaar organiseren Ypsilon Groningen, Friesland en Drenthe een Noordelijke dag in Assen. Daar worden sprekers voor uitgenodigd en kan men deelnemen aan workshops. Wanneer er nieuws uit de regio te melden is wordt er een nieuwsbrief naar de leden gestuurd. Daarnaast neemt een kaderlid van Ypsilon Groningen deel aan het landelijk Ypsilon overleg.

Cochrane

Cochrane Onderwerp: Creatieve therapie Rob Versteden Achtergrond: Uitgangspunt is dat creatieve therapie, naast het gebruik van medicatie, behulpzaam kan zijn voor patiĂŤnten met psychotische stoornissen. Deze vorm van therapie biedt patiĂŤnten de mogelijkheid tot zelfonderzoek op een nietbedreigende wijze. Daarbij wordt gebruik gemaakt van zowel artistieke middelen als de therapeutische relatie. Creatieve therapie is van oorsprong vooral ontwikkeld in klinische settings als alternatief voor de meer verbale, psychotherapeutische benaderingen.


Doelen: Het geven van een review over creatieve therapie, als een toegevoegde hulpverleningsvorm, waarbij sprake is van vergelijkingen met gangbare hulpverlening en andere psychosociale interventies. Selectiewijze en aantal onderzoeken: Alleen gerandomiseerde onderzoeken met een controlegroep werden opgenomen in deze samenvatting van wetenschappelijke bevindingen. Wanneer follow-up resultaten van minder dan de helft van de onderzochten kwamen werd ook deze studie niet meegenomen. Door deze strikte werkwijze bleven van de 61 onderzoeksverslagen er maar 2 over (waarbij in het totaal 137 patiënten waren betrokken). Beide onderzoeken trokken een vergelijking tussen een groep die alleen standaardzorg ontvingen en een groep die deze standaardzorg én creatieve therapie aangeboden kregen. Resultaten: Meer patiënten die werden toegewezen aan de creatieve therapiegroep, maakten hun behandeling af, dan van de andere groep, zowel op de korte, middellange en langere termijn. In één onderzoek gaf de SANS (Scale for the Assessment of Negative Symptoms) een significante positieve score weer voor de groep met creatieve therapie. Er werden geen effecten gevonden op het gebied van het sociale functioneren, noch op het gebied van de levenskwaliteit. Conclusie: Het beperkt aantal verslagen dat voldeed aan de maatstaven van wetenschappelijk onderzoek geeft enerzijds aan dat het wel degelijk mogelijk is om gerandomiseerd onderzoek naar creatieve therapie te doen. Maar dit beperkte aantal geeft ook aan dat er nog veel kwalitatief goed onderzoek nodig is om aan te tonen of creatieve therapie voor mensen met psychotische stoornissen effectief is of wellicht schadelijk. Aanbeveling: De effectiviteit van creatieve therapie is nog nauwelijks aangetoond. Ook in de richtlijn schizofrenie, waarin ook nog aanvullend gezocht is naar onderzoeksresultaten, komt men tot de conclusie dat creatieve therapie of beeldende therapie niet kan worden aanbevolen. Het lijkt een uitdaging voor creatief therapeuten die met mensen werken die lijden aan psychotische stoornissen om alsnog aan te tonen dat hun interventie een plaats in het zorgprogramma verdient. Cochrane-auteurs: Ruddy R, Milnes D Aanvullende literatuur:http://www.arttherapy.org/atresbiblio.html

Een gerandomiseerd onderzoek met controlegroep (Engels: RCT, voor Randomized Controlled Trial) is een type wetenschappelijk onderzoek in de biowetenschappen, vooral in de geneeskunde, waarbij getracht wordt de vraag te beantwoorden of een bepaalde behandeling ('interventie') werkzaam of zinvol is. Hiervoor wordt een bepaalde methode gebruikt: de te testen behandeling wordt uitgevoerd bij een testgroep en vergeleken met een controlegroep, een vergelijkbare groep patiënten of proefdieren met dezelfde klacht of hetzelfde probleem, maar die niet, of met een ander middel worden behandeld. Om te zorgen dat er bij het indelen van de groepen geen verschil optreedt tussen de groepen waardoor de kans op succes van de behandeling kan worden beïnvloed, moet bovendien de toewijzing van de patiënten aan de verschillende groepen door het lot worden bepaald. Dit is de betekenis van het woord 'gerandomiseerd' in de titel. Anders zou namelijk degene die selecteert zich door onbewuste factoren kunnen laten leiden. (Wikipedia)


Congressen Schizofreniecongres 22 november 2007 Op verzoek van de congrescommissie brengen wij onder uw aandacht de mogelijkheid om abstracts in te laten dienen voor de posterpresentaties tijdens het Schizofreniecongres op 22 november te Zwolle. Tot op heden is het aantal ingediende abstracts namelijk achtergebleven bij de verwachtingen. Dit jaar maakt de jury onderscheid in wetenschappelijke posters en posters gerelateerd aan de zorg. Met zorggerelateerd wordt onder meer bedoeld: • Nieuwe initiatieven in de zorg. • Presentatie van een zorgprogramma. • Evaluatie van een zorgprogramma. • Of een initiatief van een patiënten- of oudervereniging. Voor beide categorieën zijn een eerste en tweede prijs beschikbaar van resp. € 250,- en de vijf boeken uitgegeven door de Schizofreniestichting. Nadere informatie over het congres en de call for abstracts tref je aan op de website: www.schizofreniestichting.nl

Conferentie ‘Samen optrekken bij het terugdringen van dwangtoepassingen in de psychiatrie’ Voor cliënten, naastbetrokkenen en hulpverleners op 7 december 2007 in Amersfoort dagvoorzitter: Gee de Wilde Het Landelijk Platform GGz organiseert in samenwerking met GGZ Nederland op 7 december 2007 voor de derde keer een conferentie over dwang en drang. Het gesprek tussen cliënten, hun naasten en hulpverleners staat centraal. Daarom nodigen we deze groepen nadrukkelijk allemaal uit. De deelnemers gaan aan de hand van voorbeelden uit de praktijk met elkaar in gesprek. Soms in de hele zaal, soms in kleine groepjes. De bedoeling is natuurlijk dat we al pratend meer begrip krijgen voor elkaars standpunt, en de voordelen van samenwerking gaan ontdekken. Ook zullen er voorbeelden zijn van instellingen waar dit overleg al goed loopt. Daarna praten we er over door met enkele deskundigen. U bent van harte uitgenodigd! De conferentie is voor cliënten, familieleden en andere naastbetrokkenen, en hulpverleners. U behoort tot een van deze groepen, maar uiteraard kent u mensen uit de andere


twee groepen. Vandaar onze vraag: wilt u iemand uit een van de andere groepen uitnodigen en samen komen? Zo verbreden we onze kennis en vergroten we de kans op een goede discussie. Tot vrijdag 7 december! Plaats: Regardz De Eenhoorn, Amersfoort Tijd: 7 december 2007 van 13.00 tot 17.00 uur. De toegang is gratis! Vanaf 13.00 uur staat er een broodje klaar! Opgeven bij: Joke de Wit (joke@mpov.nl, Sloterweg 46, 1171 CS Badhoevedorp telefoon 06-13650035). Graag naam, functie, organisatie, emailadres en telefoonnummer aangeven! Het programma wordt binnenkort geplaatst op onze website: www.dwangendrang.nl

Parnassia website De website van Parnassia (Bavo-groep) is sinds kort verrijkt met korte (YouTube-)filmpjes over de ervaring van schizofrenie en psychosen. http://www.parnassia.nl/Experience

Oproep subsidieaanvragen voor zorgprojecten De tweede subsidieronde voor kleine innovatieprojecten in de langdurende zorg is geopend. Tot 16 november 2007 kunnen projectvoorstellen worden ingediend. In deze ronde kunnen ook cliëntenorganisaties deelnemen! ZonMw zoekt nieuwe voorbeelden van innovatie voor duurzame zorg. Dat gebeurt in opdracht van GGZ Nederland, het ministerie van VWS en de andere branches in de langdurende (AWBZ) zorg. ZonMw verstrekt, als uitvoerder van het programma ‘Innovatie in de care’, maximaal 25.000 euro subsidie voor kortdurende projecten (maximaal 1 jaar). De projecten moeten vernieuwend zijn en bijdragen aan het behoud van kwalitatief goede langdurende zorg. Heeft u ideeën voor vernieuwing in de zorg, die bijdragen aan duurzame zorg? Kijk dan voor oproep, achtergrondinformatie en selectievoorwaarden op de website van ZonMw (www.zonmw.nl). Meer informatie: Jaap Schrieke, beleidsmedewerker Informatiebeleid, tel: 033 460 8935 en e-mail: jschrieke@ggznederland.nl


008 Oktober 2007