Issuu on Google+

numer 2(63)/2014 ISSN 1734-2066

WIADOMOŚCI

RELACJE

KOMENTARZE

www.powiattorunski.pl

AKTUALNOŚCI

ZIT dzieli – Starostowie łączą

7 lutego 2014 r, z inicjatywy Starostów: Bydgoskiego – Wojciecha Porzycha oraz Toruńskiego – Mirosława Graczyka, odbyło się spotkanie samorządowców – wszystkich potencjalnych partnerów powstającego Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Na spotkanie – poza prezydentami Torunia i Bydgoszczy, wójtami wszystkich gmin obu powiatów oraz burmistrzami sąsiednich: Kowalewa Pomorskiego, Szubina, Łabiszyna i Nakła – zostali zaproszeni także przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego oraz zainteresowani Radni Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Spotkanie miało na celu zapoznanie wszystkich zainteresowanych stron ze stanem prac nad koncepcją Bydgosko-Toruńskiego Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego i projektem Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych oraz identyfikację obszarów problemowych. Dyrektor Rafał Pietrucień wraz z pracownikami Departamentu Planowania Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego przedstawili harmonogram dalszych prac w tym zakresie. Obecność Prezydenta Torunia Michała Zaleskiego oraz Przewodniczącego Rady Miasta Bydgoszczy Romana Jasiakiewicza pozwoliła na zadanie pytań o szanse na porozumienie między Toruniem a Bydgoszczą. W dyskusji, która wywiązała się po tych wystąpieniach, pojawiły się głosy o uwzględnienie w dalszym postępowaniu głosu powiatów – jako partnerów projektu, o poszerzenie granic planowanego MOF o pominięte trzy gminy powiatu toruńskiego oraz prośba o udzielanie wszystkim zainteresowanym samorządom jednolitych, wiarygodnych informacji na temat postępu prac.

Starostowie zgodnie podkreślali chęć współpracy w budowaniu porozumienia. – Wspólny cel jest jasny: możliwość sięgnięcia po 600 mln zł na ZIT. Kibicujemy więc wszelkim wysiłkom zmierzającym do porozumienia i utworzenia Bydgosko-Toruńskiego MOF – powiedział Starosta

Toruński Mirosław Graczyk. Większość zgromadzonych na sali samorządowców poparła pomysł, by powierzyć Przewodniczącej Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego Dorocie Jakucie rolę mediatora w dalszych negocjacjach. (AN)

Starostom Toruńskiemu i Bydgoskiemu udało się to, co nie udało się dotąd nikomu zgromadzić na jednej sali przedstawicieli wszystkich zainteresowanych udziałem w ZIT samorządów, by ustalić na jakim etapie są przygotowania do utworzenia Bydgosko-Toruńskiego Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego i na jakie napotykają problemy.

Co oznaczają tajemnicze skróty ZIT i MOF, zajmujące ostatnimi czasy główne miejsca w czołówkach lokalnej prasy? Miejski Obszar Funkcjonalny (MOF) – to teren miasta oraz powiązana z nim strefa zurbanizowana. Granice tej strefy, czyli oddziaływania miasta na obszar podmiejski, mają być wytyczone na podstawie wielu kryteriów, m. in. liczby osób dojeżdżających do miasta do pracy, udziału osób pracujących w zawodach pozarolniczych czy gęstości zaludnienia. Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT) – to narzędzie, przy pomocy którego, miasto i samorządy znajdujące się w jego oddziaływaniu, mogą realizować wspólne przedsięwzięcia i sięgać po dodatkowe środki unijne z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego. Szansę na dofinansowanie w ramach ZIT mają projekty transportowe (łączące miasto i jego obszar funkcjonalny), rewitalizacja zaniedbanych dzielnic, poprawa stanu środowiska przyrodniczego, kompleksowa modernizacja energetyczna czy wzmacnianie badań, rozwoju technologicznego oraz innowacji.

INWESTYCJE

Powiatowe plany inwestycyjne na 2014 r. W branży budowlanej okres zimowy i wczesnowiosenny to pora, kiedy spokojnie można zająć się przygotowywaniem inwestycji, które mają być realizowane w bieżącym roku. Jest to czas na planowanie harmonogramów inwestycji, przygotowywanie dokumentacji i przeprowadzanie przetargów. W 2014 roku Powiat Toruński zamierza kontynuować inwestycje w dwóch głównych kierunkach – termomodernizacji oraz rozszerzania bazy edukacyjnej szkół. Celem prac termomodernizacyjnych jest zmniejszenie zapotrzebowania na energię cieplną, zużywaną do ogrzewania pomieszczeń, a co za tym idzie ograniczenie kosztów eksploatacji obiektów. W tym celu w 2014 r. planowana jest dalsza wymiana starych, drewnianych okien w Domu Pomocy Społecznej w Wielkiej Nieszawce na

nowe, pięciokomorowe, o wyższej izolacji cieplnej oraz dokończenie ocieplania budynku warsztatów Zespołu Szkół, CKU w Gronowie. Jednakże główną inwestycją termomodernizacyjną roku 2014 będzie

DPS w Pigży już ma pompę ciepła i oszczędza. W tym roku nowoczesny system ogrzewania będzie zainstalowany także w DPS w Dobrzejewicach.

planowana wymiana całego systemu ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej w DPS w Dobrzejewicach na system oparty o głębinową pompę ciepła. Takie rozwiązanie od 3 lat doskonale sprawdza się w DPS w Pigży, przynosząc wymierne efekty finansowe w postaci niższych rachunków za ogrzewanie. W ramach inwestycji edukacyjnych zakończona zostanie adaptacja budynków przy ul. Hallera 25 w Chełmży na potrzeby Szkoły Muzycznej. Przeprowadzone w 2013 r. prace pozwoliły na stworzenie sal lekcyjnych z zapleczem socjalnym. Do wykonania została sala koncertowa na 200 osób, z której – oprócz uczniów szkoły – będą mogli korzystać melomani z Chełmży i okolic. Przy Zespole Szkół w Chełmży powstanie kolejne boisko – dwufunkcyjne, o nawierzchni poliuretanowej, przeznaczone do piłki ręcznej i te-

nisa. Na fali popularności reprezentacji Polski w szczypiorniaku oraz sukcesów Agnieszki Radwańskiej i Jerzego Janowicza, zarówno uczniowie ZS w Chełmży, jak i mieszkańcy miasta będą mogli uprawiać te dyscypliny. W ramach poszerzania oferty programowej ZS, CKU w Gronowie, pomieszczenia w budynku warsztatów zostaną przekształcone w sale wykładowe, pracownie eksploatacji pojazdów rolniczych oraz pracownie diagnostyki obsługi i kontroli maszyn rolniczych i odpowiednio wyposażone. Inwestycja ta, wraz z trwającą rozbudową budynku głównego Szkoły, spowodują zwiększenie możliwości uzyskania wykształcenia zawodowego w powiecie. Łącznie na te inwestycje Powiat Toruński zamierza przeznaczyć ponad 3 miliony złotych, pozyskując na ich realizację środki zewnętrzne. (KM) www.powiattorunski.pl


2 Powiat Toruński,

luty 2014

ZARZĄD

Polowanie na złotówki

Zarząd, realizując zadania inwestycyjne przyjęte przez Radę Powiatu Toruńskiego, zobowiązany jest do przygotowania procesu inwestycyjnego oraz jego przeprowadzenia w taki sposób, aby założenia inwestycyjne były zrealizowane w całości i bez opóźnień Inną ważną misją Zarządu jest szukanie możliwości pozyskania środków zewnętrznych i współfinansowania inwestycji przez innych partnerów. W tym celu w ostatnim czasie Zarząd przygotował szereg wniosków by pozyskać dodatkowe pieniądze. Aktywność w poszukiwaniu i skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych zabezpiecza corocznie większość funduszy niezbędnych do realizacji powiatowych inwestycji. W budżecie 2014 roku powiat zamierza zdobyć w ten sposób ok. 70% środków tj. ok. 14 mln zł. Łączna wartość planowanych w tym roku inwestycji wynosi 20 mln zł.

Jeden z nich – zaakceptowany już przez Zarząd Województwa – umożliwi zwiększenie o 6,7 mln zł (do poziomu 85%) udziału środków z Regionalnego Programu Operacyjnego na realizowane przez Powiat projekty budowy dróg rowerowych. Uzyskanie tych dodatkowych funduszy pozwoli zarówno liderowi, jak i wszystkim partnerom projektu (samorządowi województwa oraz gminom powiatu toruńskiego) zmniejszyć zaangażowanie własnych środków w realizację tego ważnego zadania. Dzięki dobrze przygotowanemu wnioskowi do Ministra Kultury udało się uzyskać dofinansowanie w wysokości 200 tys. zł na adaptację budynku na potrzeby Szkoły Muzycznej I stopnia w Chełmży.

KOMISJE

O bezpieczeństwie w Toruniu i powiecie toruńskim 10 lutego 2014 roku odbyło się pierwsze w tym roku posiedzenie Komisji Bezpieczeństwa i Porządku Jest to komisja wspólna dla Miasta Torunia i Powiatu Toruńskiego, nie jest komisją Rady Powiatu ani Miasta, lecz komisją powoływaną odrębnie przez Prezydenta i Starostę w celu realizacji ich zadań w zakresie zwierzchnictwa nad powiatowymi służbami, inspekcjami i strażami oraz innych zadań dotyczących porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli. W skład komisji wchodzą więc Prezydent Torunia i Starosta Toruński jako współprzewodniczący, po jednym radnym z Rady Miasta i Rady Powiatu, trzy osoby wskazane przez współprzewodniczących spośród osób wyróżniających się wiedzą o problemach będących przedmiotem prac komisji, dwóch przedstawicieli Komendanta Miejskiego Policji i dwóch przedstawicieli prokuratury. Na każde posiedzenie zapraszani są też Burmistrz i wójtowie z terenu powiatu. Do stałych zadań komisji należy: • Ocena zagrożeń porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli na terenie miasta i powiatu • Opiniowanie pracy Policji i innych powiatowych służb, inspekcji i straży, a także jednostek, organizacyjnych wykonujących na swoim terenie zadania z zakresu porządku publicznego i bezpieczeństwa, • Przygotowywanie projektu powiatowego programu zapobiegania przestępczości oraz porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli, • Opiniowanie projektów innych programów współdziałania Policji i innych powiatowych służb, inspekcji i straży oraz jednostek organizacyjnych wykonujących na terenie powiatu zadania z zakresu porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli, • Opiniowanie projektu budżetu – w swoim zakresie, • Opiniowanie projektów aktów prawa miejscowego i innych dokumentów w sprawach związanych ze swoim zawww.powiattorunski.pl

kresem działania, • Opiniowanie, zleconych przez starostę, innych niż wymienione, zagadnień dotyczących porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli. Na lutowym posiedzeniu komisja wysłuchała sprawozdań: Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej o stanie ochrony przeciwpożarowej oraz Komendanta Miejskiego Policji o stanie bezpieczeństwa i porządku. Komendanci przedstawili też: stan i prognozę zagrożenia pożarowego oraz zagrożenia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli. Informacje te będą podstawą do oceny i zaopiniowania pracy obu Komend na następnym posiedzeniu, tj. 14 kwietnia 2014 roku. Przedstawione na posiedzeniu komisji sprawozdania służb wykazują znaczne zmniejszenie zdarzeń wymagających działań ratowniczych PSP i OSP oraz interwencji Policji, przy jednoczesnym wzroście wykrywalności popełnionych przestępstw w mieście i powiecie. Będzie to w przyszłości elementem atrakcyjności turystycznej naszego regionu oraz dalszej poprawy bezpieczeństwa mieszkańców. Cenną uwagą jest udział mieszkańców w działaniach policji. Zdzisław Drapiewski Członek Komisji Bezpieczeństwa i Porządku dla Gminy Miasta Toruń i Powiatu Toruńskiego

Z przedstawionych sprawozdań wynika, ze zarówno stan zagrożenia pożarowego, jak i stan porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli znacznie się poprawił, w porównaniu do lat poprzednich. Szczególnie korzystnie zaprezentowała się Komenda Miejska Policji, gdzie spadła ilość popełnianych przestępstw i wykroczeń, a znacznie wzrosły wskaźniki wykrywalności tych zdarzeń. Czesław Makowski Sekretarz Powiatu Toruńskiego

Kolejny wniosek – do Ministra Sportu – ma zapewnić wsparcie budowy drugiego boiska przy Zespole Szkół w Chełmży. Czekamy na decyzję o przyznaniu dofinansowania w kwocie 120 tys. zł. Zarząd podjął także decyzję o przygotowaniu kolejnej inwestycji pozwalającej zmniejszyć bieżące koszty funkcjonowania powiatowych jednostek – zlecił opracowanie dokumentacji na pompę ciepła w DPS w Browinie. Planowana realizacja tej inwestycji w 2015 roku pozwoli na zmniejszenie kosztów ogrzewania budynku o ok. 40%. Mirosław Graczyk Starosta Toruński

Konkurencja wśród samorządów w pozyskiwaniu środków zewnętrznych jest ogromna. Wynika to z jednej strony z faktu ciągłych potrzeb inwestycyjnych oraz z ograniczeń finansowych z drugiej. Dlatego, aby móc skutecznie o owe środki sięgnąć, konieczne są dwa czynniki: podejmowanie odważnych decyzji oraz wysoki poziom merytoryczny składanych wniosków. Nie może zatem dziwić fakt, iż w powiecie toruńskim realizowanych jest tyle nowych inwestycji właśnie z udziałem środków zewnętrznych, skoro oba te warunki są spełnione. Mam tu na myśli aktywne i skuteczną pracę Zarządu Powiatu w budowaniu partnerstw w celu tworzenia i realizowania wspólnych projektów, ale także bardzo wysoki, merytoryczny poziom składanych wniosków, będący zasługą pracowników Starostwa Powiatowego, dzięki któremu udaje się te środki pozyskiwać. Dopełnieniem tego procesu jest podejmowanie odpowiednich uchwał przez Radę Powiatu, co w świetle powyższych faktów często jest jedynie formalnością. I TAK TO DZIAŁA !!! Michał Ramlau Przewodniczący Komisji Budżetu i Finansów

PRZYJAZNY URZĄD

Mieszkasz w powiecie toruńskim? Jesteś osobą

NIEPEŁNOSPRAWNĄ

bezrobotną/nieaktywną zawodowo?

CHCESZ TO ZMIENIĆ? ZGŁOŚ SIĘ DO NAS!!!

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie oferuje: • DARMOWE KURSY ZAWODOWE: sprzedawca z obsługą kasy fiskalnej i komputera + fakturowanie oraz magazynier z obsługą wózka jezdniowego + fakturowanie • TRZYMIESIĘCZNY STAŻ zgodny z kursem zawodowym • ZWROT KOSZTÓW DOJAZDU na staż W ramach kursu zapewniamy materiały dydaktyczne, catering oraz wsparcie psychologiczno-zawodowe. SZCZEGÓŁOWE INFORMACJE:

BIURO PROJEKTU PCPR TORUŃ Iwona Fabich (56) 662 87 67 Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego


3 Powiat Toruński,

luty 2014

POWIAT W UNII

Coraz bliżej do Chełmży

Wraz z wiosną 2014 roku ruszają prace, dzięki którym rowerami – zdrowo i bezpiecznie – dotrzemy z Torunia do Chełmży oraz nad jezioro w Kamionkach Małych. Przetarg został już rozstrzygnięty i w najbliższych dniach zostanie podpisana umowa z wykonawcą. Drogi rowerowe z Torunia do Unisławia i ze Złotorii do Osieka są już gotowe W tym roku Powiat Toruński rozpoczyna trzeci etap projektu, który ma na celu utworzenie sieci bezpiecznych tras rowerowych. Każdy z etapów ma swoją specyfikę; każda trasa jest inna: Trasa do Osieka (12 km) to nie tylko rekreacyjna ścieżka nad jezioro ale również możliwość bezpiecznego poruszania wzdłuż ruchliwej drogi wojewódzkiej. Ponad połowa wybudowanej już drogi rowerowej prowadzi po natural-

nej nawierzchni przez lasy gmin Lubicz i Obrowo. Droga do Unisławia (22 km) prowadzi po byłym torze kolejowym, trasą odsuniętą od szos i centrów mijanych miejscowości, oferując przepiękne krajobrazy i naturalnie rozwiniętą roślinność wąwozu i nasypu kolejowego. Droga do Chełmży połączy te atuty. Dwa jeziora, odcinki leśne z nawierzchnią naturalną, liczne miejscowości

i wiele atrakcji krajobrazowych powiatu z jednej strony, a z drugiej skomunikowanie rowerowe miejscowości z podstawowymi celami codziennej aktywności – szkołami, miejscami pracy, sklepem czy kościołem – wszystko to w zdrowy oraz bezpieczny dla ludzi i środowiska naturalnego sposób. Początek powiatowej drogi znajduje się na granicy z Toruniem, dokąd z centrum miasta ma w przyszłości doprowadzić miejska ścieżka rowerowa. Następnie

Rowerowy diagram z nagrodami

Rozwiązanie diagramu polega na odnalezieniu wszystkich podanych niżej wyrazów. Dla ułatwienia jeden wyraz został już wpisany. Po odnalezieniu wszystkich wyrazów, litery z ponumerowanych pól utworzą rozwiązanie. Dla 3 osób, które jako pierwsze prześlą rozwiązanie diagramu na adres mailowy: projekty@powiattorunski.pl czekają atrakcyjne nagrody! Życzymy przyjemnej zabawy!

przez centrum wsi Łysomice, Zakrzewko i Tylice dociera ona do Sławkowa. Tu, stając na rozwidleniu drogi rowerowej można bęzie przez Morczyny i Kamionki Małe dotrzeć do Kamionek Dużych lub przez Mirakowo, Zalesie, Pluskowęsy i Chełmżę dojechać do Grzywny. Każda tego typu inwestycja stanowi bardzo duże wyzwanie dla samorządu. Budżety ostatnich lat nie były łatwe. A łączny budżet budowanych dróg to prawie 27 mln zł. Tu mamy dodatkowo do czynienia z mocno rozbudowanym partnerstwem. Wszystkie decyzje, zarówno te finansowe, jak i merytoryczne wynikały tym samym z wniosków z licznych spotkań. Poza wskazanym budżetem leży kwestia utrzymania już wybudowanych dróg rowerowych. Powiat wspiera gminy w tym przedsięwzięciu, czego potwierdzeniem może być ostatnio podpisane porozumienie na utrzymanie drogi rowerowej Toruń-Unisław. Każda inwestycja ma swoich zwolenników i przeciwników, tak też było i w tym przypadku. Nie brakowało i nie brakuje sceptycznych głosów, które na bieżąco analizuje Zarząd Powiatu Toruńskiego oraz realizujący zadanie w jego imieniu Powiatowy Zarząd Dróg w Toruniu. Jednakże mnie osobiście najbardziej cieszy widok ludzi już teraz korzystających z wybudowanych odcinków, bez względu na porę roku i warunki atmosferyczne. Taki widok utwierdza mnie w przekonaniu o ważności tego typu inwestycji dla mieszkańców powiatu. Mirosław Nawrotek Członek Zarządu Powiatu Toruńskiego

Odcinek do Chełmży i Kamionek Małych to największa inwestycja powiatu w 2014 roku. 35,12 km drogi rowerowej wybudowane zostanie dzięki partnerskim porozumieniom Powiatu Toruńskiego z Samorządem Województwa Kujawsko-Pomorskiego, gminami Łysomice i Chełmża oraz miastem Chełmża. Projekt „Poprawa bezpieczeństwa na drogach publicznych poprzez wybudowanie dróg rowerowych – droga Toruń–Chełmża z odgałęzieniem do m. Kamionki Małe” jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013. Wartość inwestycji to ponad 15 mln zł. (DW)

DZIAŁ ROLNY

„Nie daj się wkręcić”

zadbaj o bezpieczeństwo pracy w swoim gospodarstwie - list otwarty prezesa KRUS Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego od ponad 20 lat prowadzi działania zwiększające b e z p i e c ze ń s t w o w środowisku pracy i życia rolników. Służą one eliminowaniu zagrożeń wypadkami w gospodarstwach rolnych, ograniczaniu ich liczby i skutków. Wśród wypadków zgłaszanych do KRUS połowa z nich to upadki, m.in. na śliskich, nieuprzątniętych nawierzchniach, ze schodów bez ba-

rierek zabezpieczających, z drabin, a także w wyniku używania przez poszkodowanych nieodpowiedniego obuwia. Z tego powodu w ostatnich latach wiele działań szkoleniowych i informacyjnych KRUS przeprowadzano pod hasłem: „Upadek to nie przypadek”. W 2014 roku Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego pragnie zwrócić Państwa uwagę na inną grupę

wypadków, w większości tragicznych w skutkach, jakimi są pochwycenia i uderzenia przez ruchome części maszyn. Są one przyczynami ponad 12 proc. wszystkich wypadków zgłaszanych do Kasy. Takim zdarzeniom można zapobiec dbając o właściwy stan techniczny maszyn i urządzeń, uzupełniając brakujące osłony i zabezpieczenia, dokonując napraw tylko przy wyłączonym napędzie, prze-

strzegając zaleceń producentów dotyczących prawidłowej i bezpiecznej eksploatacji, jak również stosując odpowiedni ubiór i ochrony oraz utrzymując porządek na stanowisku pracy. „Nie daj się wkręcić” – niech to hasło przypomina, że przede wszystkim od Państwa wyobraźni, zaangażowania i decyzji zależy bezpieczeństwo wszystkich osób w gospodarstwie rolnym. Wiedzę o zagrożeniach związanych m.in. z wykorzystywaniem w pracy rolniczej maszyn i urządzeń zdobędą Państwo podczas szkoleń, konkursów, pokazów i innych działań, organizowanych przez jednostki terenowe KRUS. Informacje o takich spotkaniach znajdują się na stronie internetowej KRUS, w Kalendarzu Wydarzeń Prewencyjnych, pod adresem: www.wydarzenia-prewencyjne.krus.gov.pl Artur Brzóska Prezes KRUS www.powiattorunski.pl


4 Powiat Toruński,

luty 2014

POZARZĄDÓWKI

KULTURA

Konkurs ofert rozstrzygnięty! Na półmetku promocji Są pieniądze na kulturę, sport, ekologię i turystykę! Znane są już wyniki tegorocznych otwartych konkursów ofert na wykonanie zadań publicznych związanych z realizacją zadań samorządu powiatowego przez „pozarządówki” w zakresie: kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji, upowszechniania kultury fizycznej, edukacji ekologicznej oraz turystyki i krajoznawstwa. Zestawienie przyznanych dotacji można pobrać ze strony www.powiattorunski.pl – z zakładki ORGANIZACJE POZARZĄDOWE – OGŁOSZENIA O KONKURSACH lub www.bip.powiattorunski.pl – z zakładki OGŁOSZENIA I KOMUNIKATY. W tym roku na konkurs wpłynęło aż 67 ofert. Najlepsze z nich otrzymały dotacje na łączną kwotę 127 tys. zł. Oferty oceniane były przez Komisje Konkursowe, w skład których weszli również przedstawiciele organizacji pozarządowych. Kryteria oceny były znane – wyszczególniono je w ogłoszeniach konkursowych. Należały do nich m.in. wartość merytoryczna projektu, koszt jego realizacji, wysokość wnioskowanej dotacji, możliwość realizacji zadania przez oferenta i jego doświadczenie w realizacji przedsięwzięć o podobnym charakterze i zasięgu oraz zakładane rezultaty. Minimalny próg umożliwiający przyznanie dotacji wy-

nosił 18 pkt., czyli 60% maksymalnej możliwej do uzyskania sumy 30 pkt. Ostateczną decyzję o wyborze i wysokości przyznanej dotacji zgodnie z zapisem § 14, ust. 9 Programu współpracy Powiatu Toruńskiego z organizacjami pozarządowymi (…) podjął Zarząd Powiatu Toruńskiego. Dofinansowanie otrzymało aż 60 zadań, dzięki czemu mieszkańcy powiatu będą mogli przez cały rok uczestniczyć w wielu ciekawych festynach, konkursach, festiwalach, warsztatach, szkoleniach sportowych, obozach, turniejach, rajdach i innych imprezach. (IK)

Co roku dzięki dofinansowaniu w powiecie odbywa się mnóstwo ciekawych imprez, wśród których każdy znajdzie coś dla siebie - na zdjęciu uczestnicy Powiatowych Rozgrywek w Brydża Sportowego Środowisk Wiejskich

Kto dotarł z husarią Jana III Sobieskiego aż pod Wiedeń? Kto podejmował na obiedzie prezydenta Stanisława Wojciechowskiego? Kto zginął w powstaniu styczniowym i który z burmistrzów Chełmży był mistrzem Europy w wioślarstwie? Wiedzą to już mieszkańcy gmin Czernikowo, Obrowo, Łysomice, Lubicz i Wielka Nieszawka, którzy przybyli na spotkania promocyjne, poświęcone II tomowi „Słownika Biograficznego Powiatu Toruńskiego”. Zaproszeni goście oraz autorzy publikacji zebrali się 22 stycznia 2014 r. w Centrum Integracji Kulturalnej w Czernikowie i dwa dni później w Starostwie Powiatowym w Toruniu. Na obu spotkaniach autorzy chętnie dzielili się ciekawostkami, na które natrafili w swoich historycznych poszukiwaniach, a wszystkie – z racji ograniczonej objętości i tematyki Słownika – nie mogły znaleźć się na kartach książki. Goście z zainteresowaniem słuchali historii o losach zasłużonych dla powiatu mieszkańców i dopytywali o szczegóły. Po ożywionej dyskusji był także czas na autografy i wspólne zdjęcia. II tom „Słownika Biograficznego Powiatu Toruńskiego” to kontynuacja publikacji z 2010 roku, w której historycy regionaliści przedstawiają bardziej i mniej znane postaci z naszego terenu. Wielu bohaterów Słownika miało niebagatelny wpływ na losy swojej miej-

scowości, powiatu. Niejeden zyskał uznanie i sławe w kraju i za granicą. Kolejne spotkanie promocyjne odbędzie się 19 marca w gminie Zławieś Wielka. Zapraszamy!

POCZTÓWKA Z PRZESZŁOŚCI

Zimowa Chełmża z dawnych lat

Końcówka lutego, a za oknami śniegu jak na lekarstwo i wydaje się, że na dobre zagościło już u nas przedwczesne przedwiośnie. Tym razem zabieramy więc w Państwa w czasy, kiedy zimy naprawdę były lute, a cały powiat - w tym także chełmżyńskie dachy i ulice - przykrywała biała, śniegowa pierzynka... Na zimowej fotografii przedstawiającej Chełmżę w okresie okupacji hitlerowskiej widać ubranych na szaro ludzi oraz dwa ciekawe budynki. Obydwa usytuowane są u zbiegu ulic Paderewskiego i Mickiewicza potocznie zwanego „świńskim rynkiem”, gdyż w tym miejscu w okresie międzywojennym odbywały się targi na świnie. Pierwszy, to widoczna w tle wyniosła sylwetka wieży ciśnień. Wzniesiono ją w czasie, gdy w mieście budowano wodociągi, mające położyć kres epidemiom nękającym mieszkańców, czerpiących wodę z miejscowego jeziora. Drugi budynek jest jednym z dwóch w Chełmży, utrzymanych w stylu postromantycznego neogotyku. Jest to wolnostojąca willa w części jednopiętrowa, w części z mieszkalnym poddaszem. W narożniku południowo-zachodnim znajduje się ośmioboczny, jednopiętrowy „alkierz” – wieża. Pierwotnie – w końcu XIX w. – właścicielem nieruchomości był przedsiębiorca budowlany J. Matliński. W 1900 r. nowy właściciel, nauczyciel R. Hartmann uzyskał pozwolenie na budowę nowego domu i budynku gospodarczego. Dziś – po z górą stu latach – willa należy do rodziny Kowal. Natomiast co do widocznej na zdjęciu zimy, to miała ona w Chełmży wiele aspektów. Chłód w parze z biedą jest bardzo www.powiattorunski.pl

dotkliwy, zwłaszcza gdy chodzi o najmniejszych. Toteż już w końcu XIX w. wydawane były obiady dla ubogiej dziatwy szkolnej w myśl apeli, by mieć „pieczę i o tym biedactwie, które drżące od głodu i chłodu musi nieraz daleko biec do szkoły, a próżny żołądek przeszkadza często w nauce”. Od 16 do 31 stycznia 1896 r. wydano 768 obiadów, z czego 516 dla dzieci z okolicy, a resztę dla miejscowych. Obiady wydawano w poniedziałki, wtorki, czwartki i piątki, a zajmował się tym inspektor szkolny dr Hubrich przy pomocy żon miejscowych nauczycieli.

Ale zima, to także pożytki z tafli zamarzniętego Jeziora Chełmżyńskiego. Także w postaci wędkowania spod lodu, które popularne jest i dziś. Zimą 1896 r. dzierżawiący jezioro rybak Szymański miał złowić „niezwykłego karpia, rybę, której łuski są barwy żółtej i mają kształt półksiężyca i która wzbudza podziw ogólny, gdyż po

raz pierwszy znaleziono podobny okaz w tutejszym jeziorze”. Gdy widzę łowiących ryby na „puszczającym” już jeziorze (w tym roku np. w końcu ciepłego lutego) to dostaję hercklekotu, czyli palpitacji serca. Przeręble wykuwane przez wędkarzy mogły być niebezpieczne dla łyżwiarzy i grających w hokeja. Toteż obok „dzikich” ślizgawek pojawiały się także „legalne”, zarejestrowane w Magistracie, jak ta zgłoszona 22.01.1933 r. przez Antoniego Klawińskiego. Urządził ją przy łazienkach miejskich, gdzie grubość lodu wynosiła – jak podawał – 26 cm i musiała być płatna, gdyż Klawiński prosząc o przychylenie się do jego prośby argumentował, że od dłuższego czasu pozostaje bez pracy i jakiegokolwiek wsparcia, gdyż jest z zawodu brukarzem. Udzielając zgody Magistrat zalecał przestrzegać jak najdalej idącej ostrożności oraz zabezpieczyć „wszelkie otwory”. A że jezioro i o tej porze roku było groźne świadczą przypadki utonięć. W styczniu 1933 r. 19-letni robotnik Karol Dondalski „udał się do pracy przez lód zamarzniętego jeziora. Pędząc na łyżwach z całą szybkością wpadł w otwarte miejsce za Strużalem i od nikogo niepostrzeżony utonął”. Do dziś chełmżyniacy lubią chodzić na szago przez zamarznięte jezioro (niedługo będą mieć pomost, który uniezależni ich od mrozu). W 1933 r. mrozy były tak tęgie, że zarząd miejski zmuszony

był przerwać prace ziemne przy osuszaniu Miałkusza i w parku aż do nastania odwilży, co wywołało niezadowolenie bezrobotnych, których 300 było zatrudnionych przy tych robotach. Za 8 godzin pracy otrzymywali oni 3 zł, z czego ¼ była płatna w gotówce, ¾ zaś w naturaliach. Panował kryzys, więc liczył się każdy grosz. W styczniu 1931 r. kilkoro mieszkańców tzw. Ameryki zwróciło się do urzędu o zgodę na tzw. „chodzenie z Herodem, w związku z tym, że jesteśmy wszyscy bez pracy i znikąd żadnego zasiłku nie mamy”. Wszyscy mieszkali przy ul. Kościuszki: Jerzy Olszewski miał być Herodem, Kazimierz Dąbrowski – I Rycerzem, Bronisław Rajewski – II Rycerzem, Konrad Pokorniecki – Śmiercią, Leon Parys – Diabłem, a Zygmunt Dąbrowski – Aniołem. Jednak „ze względu na porządek publiczny” zarząd miejski zgody nie udzielił. A szkoda! Dariusz Meller Wicestarosta Toruński

„POWIAT TORUŃSKI” Bezpłatny Miesięcznik Samorządowy Starostwo Powiatowe w Toruniu ul. Towarowa 4-6 87-100 Toruń tel. 56 662 88 88, fax 56 662 88 89 e-mail: starostwo@powiattorunski.pl

Redakcja w składzie: dr Malwina Rouba - redaktor naczelny Agnieszka Niwińska - redakcja numeru Izabela Kannenberg (IK), Krzysztof Melkowski (KM), Dorota Rygielska (DR), Dariusz Wypych (DW), Kontakt: tel. 56 662 88 52 rzecznik@powiattorunski.pl Skład: Starostwo Powiatowe w Toruniu Druk: Drukarnia Agora SA. w Pile, ul. Krzywa 35


Miesięcznik Powiat Toruński