Page 1

Redakcja i korekta tekstu za

pomoc~

znakow korektorskich i w trybie sledzenia zmian

Z przepisami jyzykowymi jest po trosze tak, jak z normami prawa: nie spos6b obj qc nimi wszelkich mozliwych sytuacji . .Zycie jest zbyt bogate, zbyt r6znorodne. ze by do kazdej sytuacji dalo siy stworzyc specjalny paragraf. Podobnie z j yzykiem: w tekscie spotykamy tak wiele form i problem6w, ze nie jest mozliwe uregulowanie ich wszystkich w osobnych przepisach. Prawnicy z przyporzqdko waniem paragraf6 w i sytuacji radzq sobie m.in. przez wykladni y prawa : w specj alnych wydawnictwach wybitni specjalisci wskazujq, jak nalezy rozumiec woly prawodawcy i odnosic .i'! do konkretnych zdarzen . Gdy nie znajdujemy zasady, kt6rC) nalezy posluzyc siy przy rozwi<)zaniu problemu jyzykowego. naj lepiej jest zastanowic siy, jak rozwiqzywane Sq problemy podobne - zalecane jest postypowanie per analogiam. Gdy zas juz zdecyduj emy siy na okrdlone rozw iqzanie, nal ezy pamitrtac, aby bye konsekwentnym, zawsze stosowac je w dalszym teksc ie. Konsekwencja jest tez zelaznq zasadq ed ytorstwa w tych przypadkach, gdy norma pozostawia piszqcemu swobody. Przy niekt6rych formach jyzykowych ni e wydaje siy zasadne narzucanie okreslonego rozwiqzania: zakazywanie. nakazywanie itd. W tej sytuacji jednak wolnosc autora czy redaktora takze nie jest absolutna: jest on zobligowany swym wiasnym wyborem . Praca z tekstem Przeczytaj uwaznie zamieszczony nizej tekst, a nastypnie na podanej liscie zaznacz te -zwiqzane z brakiem konsekwencji ··· niedoskonalosci redakcyj ne. kt6re mozna mu przypisac:

3

Rozw6j felietonistyki na swiecie

8 OL "D

Historia felietonistyki liczy(prawie trzy wieki. Pierwsze teksty, noszqce slady Vsobie,.,..... 1 \-\ "'lo~t~+ ,stylu felietonowegcF, jednak jeszcze nienazwane felietonami,znslazly SiQr w of.J,Ii~

a.)

(d)

hl

I

perio~yku ·:Spectator..u..w la~ach 1711-1714- ich autorami byli J. Addison i R Steele 1 . .1-L Termm felteton zaczqt bye uzywanyjwtJ803 roku , ktedy Julten Louts Geoffro

a.) francuskim

f>elc~atrna

czasopismte ,Journal des debats' przedtuzeniu

f5 do~atkowq

we

rzeprowadzit eksperyment,l-ktery-

kfrtkQ kolu1nny

g~zety,

dodatek literacko-rozrywkowl. Termin felieton pochodzi od

0~

H folef,f't

na kt6rej zamiescit

~

francuskieg~eui//e,};o-(=v~0:-"t"e.

a..) oznacz~h~t'' feuil/eton natomiast to ,kartka ztozona na czworo'· . Nazwa ma zwiqzek

z faktem , iz 6w dodatek by~ oddzielony od 'gornej c~c1 t~kstu typograficznq kreskq i ~-

0~

b) funkcjonowal jako ~~ni§' redakcyjm8)caloSC~Na~,wa ~ .;.~;:"'.., zate~ewnego fragmentu czasopisma, w kt6rym znai~.~c siQ mog~y okreslone tresci. 3 'i.,JJWI 1

·1

- --

-- - -

-- - - - ·-·- - -·-·-

Mozdzon ek A., Mistr::owiefelietonu. Warszawa 1999, s. 5. Ibidem. 3 Por. Chud zinsk i E., Felieton Gene:::a i eH•o/ucjo gatunku , [w:J D:ieuniAun f ..; rJ i .\'wiofm,,d/' i" ·· red . Baue r Z.. Chudzi1iski E.. Krakow ::' 000 . s. 197. 2

....1oolM~I CLS\r

Yolo


Wkr6tce pojawHy si~ autonomiczne teksty , kt6re dalej funkcjonowaty w tej odci~tej V~re

~

kreskq przestrzeni gazety, a leV@ same ~azywane byt

~-

Byty to przede

.

wszystkim relacje z podr6zy, opowiadania, recenzje, repertuart teatr6w, przeglq9fl~ ...1 ~

b) mody, ogtoszenia

4

Stasinski 5 wspomina , ze na poczqtku XIX wieku felietony byty tS:J

statym dziatem w

·

n ,

t6rym zami

1

· b Zapotrzebowanie ~e:::::::__-:----------------~""?-""""":::::::::::::::::::::::::::;:

ctd.~Xr~{

na~~- ~Ala.. 'f'-0'\.

11\..rt~

"'·,

~r.J

owor odczuwalny nadmiar "'l~a e5.-z~~tQK'Io

b)

informacji. Ponadto ~ z rac·i swo·e o lekkiego , przyjemnego charakteru , przyciqgat nowych

czytelnik6w.

Zacz~ta

si~

f>ocl~IU\e.

,.J

lo

~~~o~:'~ k .J to.t ....JV\e..

poruszana w felietonach - zaczqt dominowac model mozaikowosci , co czynitoH ~

b) ~)

cz~sto ldavvac wra2:e11i~ nowosci 1 'W IA'i+el~•k~ ..r-\- s~:~ . zapobiegajq~ znudzeniJjoaooalof!.o t~kze wrazenielwoll.osc(pon ie~az_ do~6r te~aturt~' W'Q.II\i~

f.elieton

nieprzewidywalnym

1'\/V'V'--

i . pozwalato

\/

byt dowolny 1 zaleznrod autora . Feheton byt tez - Jak p1sze Stas1nsk1 - lntryguJqcy

~

~

;;.-s ~, ,

H, ..,'4 f "''e..

to , ze tamat linearnosc lektury - wymagat rozkiadania ciqg6w tekstowych:H: ~ ~~

zgodnie

z

graficznymi

sugestiami

~

i ponownego

ich

sktadania

Jna

1 IOwych,

;:1"'~ . ~

o/~~-z(,w,eWJt~

kentel~stualnycll zasadae { , w celu zrozumienia catosci . Fel ieton pozwalaf takze H~l'II:A"''Ic.ow'

ic4al~ael instytucjonalnosc i sformalizowanie tekst6

Odci~cie

~ '~-"~ ...... zamieszczanych w prasie~ r•'<.A&.A"\cu..-

wistosci, jego nieoficjalny ~,

felietonu kreskq sugerowato, i ta ~

~·"'•e..t..

~"i~~~~ \

charakter.

t Rozw6j felietonistyki w Polsce Francji,@Osow~ermin felieto~a el<rdleni~ I~~

W Polsce, podobnie jak we ,, ' A. 1', h , d ro b'1azgoW"-zam1eszcz.fnyc ' · "h po d k res k q w czasop1smac · h , Ja · k t e~o..l ~.aYrocll':';,ev,'" o.. ) zarownoVroznyc . i~ 0/konkretnych tekst6w,

dajqcych

si~ wyodr~bnic

specyficznych cech zewn~trznych i wewnE;ltrznych

sposr6d innych na podstawie

<;1-io1J-\

6

Zb1gniew Mitzner podaje , ze pierwsze teksty , majqce charakter f~, al~ ,;~-\!'fir~ 7

e) ~ie ·ooyst~puj~csf o.)~rukowane

jeszcze pod tq nazwq, to utwory

~<rasickiego

i Bohomolca-.1\f' ~

na tamach , Monitora.:.:. (1765-1"7 84 ). Te zartobliwe utwory tqczy1y w sobie

·• Por. Wojtak M., C'atunkf pra,\mre, Lu blin 2004. ' · 203 . Wojtak pisze ttL .I.e fo rma i temat:yk a ()wczesnych te li eton6 w odbiega ly ztwcznte od dz isia j zna:1 yc h D zi :~ zape wne :ego typu r e~ '~; ty oparr.u1no by nagl6w kiem , Rozmai tosc i". · ' Stas in ski P., op.cit. s. 6. 1 ' Por. Chudzin ski E., op cit., s. 198 . 7 Mitzner Z., Felieton, [ w:] Teoria i prakty ka dziennikarstwa, red. Go lka P. .. Kafe l M .. Mitzner l ., Warszawa 1964, s. 130.

14'd'

1oS-fJ(t


J-L fN2flfJ anegdoty i jprze~I.,Jyl m6d paryskich . Podobne formy

tematykt? rozrywkowq,

~ felietonowe

znalazty sit? w , Kuznicy::, pismie z okresu Sejmu Wielkiego. W

a,) ,Wiadomosciach

Brukowych.z;. (Wilno, 1816-1822) zamieszczano teksty felietonowe,

nie~temat6w

kt6re dotyczyty jut.

rozrywkowych ,

ale~olitycznych , obyczajowych,%-+~~:..

filozoficznych i oswiatowych 8

Vr·

. . . . .11 . ~ or~su&tn•e. W potowre XIX wreku ~ byt Juzvznanym termrnem. p=, 1takze statym~.J sis

b)

elementem prasy satyrycznej . Obecny byt

~\ jak: ,Pszonka"

na

emigracji , ,Wolne Zarty", , Mucha" i ,Sowizdrzaf' w Kr61estwie , , Drabef' w Krakowie Felietony o tematyce niesatyrycznej

h

{

'

zamies~k

9

.:':kit'1'6w f

.

Literacki" (Wtadystaw

toziriski) , , Dziennik Poznanski" (powiesciJKraszewskiego ~~ 10

Wtadystawa Rabskiego i Stanistawa Kozmiana) , , Prawda ", ,Goniec Polski " ostatni zastuguje na szczeg61nq uwagt? , jako

z~

nim w 1851 roku Cyprian Norwid

opublikowat tekst pt. 0 felietonie felieton , w kt6rym pr6bowat fharakteryzowac

"'Jgatune~Do

\.c ..;t~~le

Ten /\f'

waznych pozycji naleZ.q takze : , Kurier Warszawski" , , Niwa'', , Kurier

\~

·~.."\~~~

Codzienny" oraz , Tygodnik llustrowany", w kt6rych przez 37 lat publikowat swoje ~ _ 1 ~,. ~~--:-----:-:---:--~--:----:-:-:-----:-\ fJ..-;Q.W\~ IQU<.<.r~, 11 kroniki Bolestaw Prus . Kroniki Prusa od uwa aktualne temat , kt · ~~&: int

.

·

·

a pisane byty lekkim : dowcrp

·

iem. Ga.tunek

\~¥~

:t-C~ ~ gt6wne "V""fe,M-0\~

uprawrany przez tego prsarza by.!}ffirmt(9ardzo zblrzony do teg3Lczym Jest dzrsreJszy

b)~ Nawet

sam Prus , wypracowawszy jut. sw6j

zatozenia w Uwagach nad pisaniem felietonu XX wiek to

dalsUozw~jl polskiej

warsztat~ -zawart

jego

~ !+-~ o..~

12

felietonistyki. Na

M poczqtku'v{~ vx~j.Jie/ll.t

zamieszczano przede wszystkim w ,Liberum Veto" w Krakowie . W dwud ziestoleciu mit?dzywojennym felietonv pisano w ,Szczutku·', ,Cyruliku " i w koricu (\/".~

kt6re E3przodowaty w

. .

satyrz~w l~l

\N

,Szpilkach '',

Felietony ~c i;Udawel[

[S:l

'

~~l:~tf<4J4

odnalezc mozna takze w ,Trybunie Ludu ", ,Zyciu Warszawy", , Przekroju " i wielu t2:s:l, innych\f'

'l

"t~~:rl.d"'if

1(' PYT ANIA DO ·r EKSTU:

8

Ibidem, s. 13 I . Ibidem. s. 132. 1 Chudzinski E.. op.cit.. s. 198 . 11 Ibidem. s. 204. 12 Ibidem .

9

°

(ll.:l..SCp l $~~


Zaznacz te zdania, w ktorych mowa o niekonsekwencjach wystypujq_cych w przytoczonym tekscie: a) ~ pomieszanie cudzyslow6w: w tekscie sq_ zastosowane r6zne ich rodzaje b)

00.

niekonsekwentnie zastosowane sq_ pochylenia - nie wszystkie slowa w

metatekscie (te, o kt6rych sitt mowi) sq_ pochylone c) 0 niekonsekwentnie podawane sq_ liczebniki porzq_dkowe (z kropkq_, bez kropki itd.) d) C panuje pomieszanie w podawaniu tytulow naukowych autor6w

e)~ niekonsekwentna pisownia nie z imieslowami odmiennymi f) 0 panuje pomieszanie przy podawaniu tytulow czasopism ( cudzysl6w,

pochylenia) g)

~

niekonsekwencja w wyr6znianiu pewnych fragment6w tekstu (np.

nagl6wkow: bold, podkreslenie, zwykla czcionka) h) ~ panuje pomieszanie przy sposobie podawania imion i nazwisk (raz samo nazwisko, raz imie i nazwisko itd.) i) 0 niekonsekwentnie podawane Sq skroty lub cale nazwy slow (rok, wiek, r., w.)

Rozwoj Felietonistyki poliglotka26_znaki_korektorskie  

Moje odręczne poprawki tekstu "Rozwój Felietonistyki" z wykorzystaniem znaków korektorskich.

Advertisement