Issuu on Google+

Doelgericht inspelen op vragen uit de markt

Jaarspecial 2010


2

Kenniscentrum SH&M

Inhoud SH&M Jaarspecial 2010

Doelgericht inspelen op vragen uit de markt

2

Doelgericht inspelen op vragen uit de markt

3

Highlights 2010

3

In onze genen

4

Interview Ingen Molenaar “Marktgericht werken in een dynamische omgeving”

6

Interview Henk Rougoor “Meer leerbedrijven, voldoende instroom en geslaagd employabilitytraject”

8

Leerbedrijf Vios van den Hondel Houttechniek

9

Opleidingsmanager ROC Graafschap College

10 Interview Petra Sijl - Van Veen Op zoek naar een nieuwe balans tussen wensen en eisen 12 Facts & figures

Kenniscentrum SH&M is onder meer verantwoordelijk voor de erkenning van leerbedrijven en het onderhoud van de kwalificatiestructuur voor de timmer- en meubelindustrie, de houthandel en de parketbranche. Om de sectoren nog meer te faciliteren, gaat onze expertise verder dan deze wettelijke taken. Gesprekspartner Vragen uit de markt pakken we doelgericht en flexibel op. Als kenner van de (regionale) arbeidsmarkt fungeren wij als gewaardeerde gesprekspartner op diverse niveaus. We benutten onze uitgebreide kennis van de branche bij het ontwikkelen van opleidingsprogramma’s, leermiddelen en toetsen. Samen met het bedrijfsleven en de onderwijsinstellingen waarborgt SH&M kwalitatief goede opleidingen, afgestemd op de beroepspraktijk.

Constant en duurzaam SH&M begeleidt jaarlijks zo’n 3.300 erkende leerbedrijven bij het opleiden van ruim 4.000 leerlingen tot professionele vakmensen. We zorgen voor een goede match tussen leerbedrijven en leerlingen in het beroepsonderwijs, schoolverlaters en (jeugd)werklozen. SH&M werkt op deze manier aan een constante en duurzame instroom van goed geschoold personeel op de arbeidsmarkt.

Wettelijke en aanvullende kerntaken SH&M voert een aantal wettelijke taken uit zoals het onderhouden van de kwalificatiestructuur, het erkennen van leerbedrijven en het uitvoeren van arbeidsmarktanalyses. Daarnaast ontplooien wij op verzoek van de marktpartijen aanvullende branchegerelateerde taken, zoals het werken aan instroombevordering, het ontwikkelen van leermiddelen, en het vernieuwen van tussentijdse toetsen en examens.

SH&M Jaarspecial 2010


Kenniscentrum SH&M

3

Highlights 2010 In 2010 heeft kenniscentrum SH&M diverse resultaten geboekt. Veel werk werd verzet om de kwalificatiedossiers uitvoerbaar te houden. Ook zette SH&M zich in voor het ontzorgen van bedrijven. We maakten scholingsplannen en voerden ze ook uit. En op het terrein van arbeidsbemiddeling hebben we successen behaald door samen te werken met partners.

Ketenvorming Opvallend was het stabiliseren van de instroom bij scholen en leerbedrijven. Hiervoor ontplooiden we extra activiteiten waaronder het project Jeugdwerkloosheid. Met financiĂŤle steun van de scholingsfondsen worden bedrijven in staat gesteld jongeren in dienst te houden en ze verder op te leiden. Ketenvorming is hierbij een belangrijke factor gebleken. Wanneer scholen, sociale partners en het bedrijfsleven intensief blijven samenwerken, worden betere resultaten geboekt.

Hoge investeringen Ondanks onze gezamenlijke inspanningen hebben we helaas niet alle uitstroom kunnen voorkomen. Binnen de vijf cao’s in de sector verloren we duizenden medewerkers. Technologische ontwikkelingen vroegen zeer hoge investeringen in computergestuurde apparatuur. Mede daardoor sneden veel bedrijven met overcapaciteit in hun personeelsbestand.

In onze genen Samenwerken zit in onze genen, want zowel het bedrijfsleven als het onderwijs zijn vertegenwoordigd in het bestuur van SH&M: ! ! ! ! ! ! !

Centrale Bond van Meubelfabrikanten Nederlandse Bond van Timmerfabrikanten Koninklijke Vereniging Van Nederlandse Houtondernemingen VPL, Parket Alliance en Parketmeesters FNV Bouw CNV Vakmensen MBO Raad

SH&M Jaarspecial 2010


4

Interview

Een nieuw tijdperk breekt aan:

Marktgericht werken in een dynamische omgeving “De huidige, zeer snel veranderende markt vraagt om een hoge mate van flexibiliteit in de organisatie. Als je niet mee kunt in deze stroom, dan zet je jezelf heel snel buiten spel”, zegt Ingen Molenaar, directeur van kenniscentrum SH&M. “Daarom kiezen we voor een flexibelere aanpak: van een voorschrijvende organisatie willen we steeds meer een dienstverlenende organisatie zijn met maatwerkoplossingen.”

SH&M zet zowel intern als extern de klant centraal. Molenaar is gedreven: “We denken steeds meer vanuit de behoeftes van de markt. SH&M is niet alleen een bediener van de arbeidsmarkt, maar zeker ook de inhoudsdeskundige in onze branche. We fungeren dan ook als gewaardeerde gesprekspartner op meerdere niveaus.” Noodzakelijk “Onze ambitie is de basis van het beleidsplan, dat mede vastgesteld is door de sociale partners”, vertelt Molenaar. “Ook zij zijn overtuigd van de noodzaak van deze verandering. Een lastige taak, want de culturen in onze branche zijn van nature redelijk behoudend. We constateren een vervaging van de beroepenstructuur en minder afbakening van de sectoren. Op welke wijze kun je onderling makkelijker medewerkers uitwisselen en de kennis en ervaring binnen de sector behouden? Voor het behoud van de kleinschalige opleidingen hebben we bijvoorbeeld SOS Vakmanschap onder de aandacht gebracht.”

SH&M Jaarspecial 2010

Meer samen oppakken Molenaar ziet toekomst in samenwerking met partners op andere vlakken. “We zetten een gezamenlijke backoffice neer met het kennis- en opleidingencentrum voor uniek vakmanschap, SVGB. En we gaan na of er met alle acht technische kenniscentra intensiever kan worden samengewerkt. Bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van examens en digitale leermiddelen. Zo kunnen we het kwaliteitsniveau van onze dienstverlening behouden en uiteindelijk ook besparen op de kosten.” Verder als platform Er zijn vergevorderde plannen met het Consortium Hout. “Het consortium was het antwoord van onze branche op de crisis. Inmiddels gaat het verder dan dat en zetten we het initiatief voort als een beleidsvoorbereidend platform, dat projecten kan initiëren en soms ook gezamenlijk opereert.”


Interview

5

“Samenwerken met partners op andere vlakken kan leiden tot grote kostenbesparingen�

SH&M Jaarspecial 2010


6

Interview

“Meer leerbedrijven betekent meer kansen en meer keuze”

SH&M Jaarspecial 2010


Interview

7

Extra inzet loont!

Meer leerbedrijven, voldoende instroom en geslaagd employabilitytraject” Op het gebied van instroombevordering, beeldvorming en loopbaanbegeleiding timmerde SH&M in 2010 hard aan de weg. “En met succes”, zegt teamleider en accountadviseur Henk Rougoor, “want op alle fronten hebben we de bedrijven en opleidingen in onze branche kunnen ondersteunen in dit toch turbulente jaar.”

In balans In nauwe samenwerking met de regionale opleidingencentra en de samenwerkingsverbanden van leerbedrijven werden overal in het land voorlichtingsactiviteiten op scholen georganiseerd. Rougoor: “Onze inspanningen hebben ertoe geleid dat voor de opleidingen voor de meubelindustrie voldoende instroom is gerealiseerd. Voor de opleidingen voor de timmerindustrie en de houthandel bleek dit lastiger. In de hele houtsector is de

De beste in hout en meubel SH&M organiseert jaarlijks de verkiezing Beste Leerbedrijf en Beste Praktijkopleider. De winnaars fungeren als voorbeeld voor de rest. Daarnaast is het goed om deze hardwerkende bedrijven eens in het zonnetje te zetten: Beste Leerbedrijf 2010: L.P. van Vliet in Bergschenhoek Beste Praktijkopleider 2010: P. Cardol bij Heesen Yachts in Oss

kans op een baan op dit moment minder groot dan voorheen. Maar wanneer de economie weer aantrekt, moeten er wel geschoolde medewerkers zijn. Bedrijven moeten dus nu investeren in opleiden.” Meer leerbedrijven Het aantal erkende leerbedrijven is door extra inzet van de opleidingsadviseurs toegenomen van 2.961 naar 3.269. “Kansrijk”, vindt Rougoor, “want de bedrijven plaatsen de leerlingen en leiden ze op. SH&M regelt de wettelijke erkenning van een leerbedrijf. Vervolgens begeleiden onze opleidingsadviseurs een aantal medewerkers tijdens hun opleiding tot competent praktijkopleider. Zo kunnen we de kwaliteit bewaken.” Overlevingsstrategie Ook in 2010 moesten bedrijven in de branche soms ingrijpende stappen zetten om te professionaliseren. SH&M bood Lees verder op pagina 8

SH&M Jaarspecial 2010


8

Leerbedrijf

Interview

Vervolg pagina 7

volop ondersteuning. “In veel gevallen verbeterde de productiviteit zodat het bedrijf zijn activiteiten kon voortzetten met een kleinere ploeg. Onder meer zetten we in opdracht van SSWT een compleet opleidingsprogramma op. Medewerkers die het complete programma doorlopen, zijn vaktechnisch beter geschoold en worden hoger gekwalificeerd. De training ‘Slimmer produceren’ van Censor is een onderdeel hiervan. Tegelijkertijd bieden we de medewerkers een EVC-traject aan. Na de training gaat het cursusinstituut van samenwerkingsverbanden Houtcirkel verder met de vaktechnische scholing.” Ter plaatse De opleiding vindt veelal plaats bij de bedrijven zelf. Rougoor besluit: “SH&M richtte hiervoor een onbekostigde onderwijsinstelling op met de naam SH&M Trainingscentrum Hout. Bovendien schreven we het scholingsplan en zorgden we voor leermiddelen en een leerlingvolgsysteem. In 2010 volgden 280 mensen zo een volledige opleiding.”

Van werk naar werk Henk Rougoor: “Als een organisatie is gedwongen te krimpen en reorganisatie wil voorkomen, moet ze de efficiency verhogen. In het moderne employabilitybeleid is het de kunst tegelijkertijd de kosten te reduceren, te innoveren én de ontwikkeling en inzetbaarheid van medewerkers te bevorderen. Van de medewerkers die toch moesten afvloeien, heeft SH&M in 2010 120 mensen begeleid naar een passende baan. Hiervoor werd in opdracht en op initiatief van SSWT een employabilitycheck uitgevoerd en indien nodig een EVC-traject, scholing en begeleiding naar de nieuwe werkplek. Deze werd in eerste instantie gezocht binnen de bedrijfstak en als dat niet lukte erbuiten.” SH&M Jaarspecial 2010

Gerrit Griffioen, bedrijfsleider bij Vios van den Hondel Houttechniek:

Door scholing lean productie introduceren en inbedden Vios van den Hondel Houttechniek was een van de bedrijven die in 2010 aan de slag ging met het opleidingsprogramma van SH&M, Censor en de Stichting Scholings- en Werkgelegenheidsfonds Timmerindustrie (SSWT). Doel: het integreren van lean productie in de organisatie. Hogere productie Bedrijfsleider Gerrit Griffioen zag al een paar jaar geleden de potentie van de methode en introduceerde deze in het bedrijf. “Lean productie zorgt voor een hogere productie, minder fouten en minder kosten. Bovendien kunnen de medewerkers ontspannen en prettig werken.” Serieuze opleiding Op advies van SH&M zette de organisatie een intern opleidingssysteem op. Griffioen: “We kozen voor de opleiding ‘Slimmer produceren’ van Censor en de SSWT. Zeven meewerkend teamleiders volgen deze opleiding van achttien sessies, die hier op het bedrijf worden gegeven. Ik wil ermee bereiken dat de nieuwe productiemethode landt bij de medewerkers. En dat de zaak blijft draaien, ook als ik een weekje vrij ben.” Meedenken De samenwerking met SH&M ervaart Griffioen als klantgericht en proactief. “De opleidingsadviseurs zijn mensen uit de praktijk. Ze weten van de hoed en de rand en denken echt met je mee. Samen halen we het beste uit de organisatie!”


Opleidingsmanager ROC

9

Antie Vos, opleidingsmanager aan het Graafschap College:

Samen met SH&M werken aan kwaliteit en instroom “Ook in het onderwijs merken we de afgelopen jaren dat het aantal leerlingen terugloopt”, vertelt Antie Vos, opleidingsmanager Bouwen en Interieur aan het Graafschap College in Doetinchem. Samen met SH&M werkt ze hard aan het op peil houden van de instroom. Onder meer door gezamenlijk allerlei wervingsactiviteiten op te pakken. Vraag stagneert “Het is logisch dat de vraag naar medewerkers in hout en meubel momenteel stagneert”, legt ze uit. “Niet alleen maken veel productiebedrijven de overstap naar innovatieve apparatuur, ook zie je dat laaggeschoold werk wordt verplaatst naar goedkopere productie-units in bijvoorbeeld Hongarije. Bovendien heeft de crisis in de bouwbranche gevolgen voor de hout- en meubelbedrijven en deze zijn we nog niet te boven.” Uit de praktijk De onderwijsinstelling waardeert het werk van SH&M. Vos: “SH&M werkt hard aan nieuw onderwijs: de lesstof die door hen wordt ontwikkeld, is goed onderbouwd en komt voort uit de praktijk en onze docenten worden goed begeleid via de docentennetwerkdagen”. Snelle respons Het Graafschap College toetst digitaal via de toetsendatabase Remindo. Vos: “Dit scheelt veel tijd, die we aan nuttiger zaken kunnen besteden. Bovendien is SH&M heel goed te bereiken. Je vraag wordt dezelfde dag nog opgepakt.”

Blokoverstijgend: Leren en Doens De inspectie keurde in 2010 de volledige examinering van SH&M goed. In 2010 werden de voorbereidingen getroffen voor de ontwikkeling van tussentijdse toetsen bij de ‘Leren en Doens’. Deze toetsen kunnen de docenten enorm ontlasten. De leerlingen maken de toetsen op de computer en het programma kijkt de toets direct na. SH&M onderzoekt de mogelijkheden om deze toetsen ook via het internet (Remindo) aan te bieden. SH&M Jaarspecial 2010


10

Interview

Kwalificatiedossiers onder de loep:

Op zoek naar een nieuwe balans tussen wensen en eisen Het aantal kwalificatiedossiers in het middelbaar beroepsonderwijs terugbrengen, was een van de uitdagingen waar SH&M in 2010 voor stond. Petra Sijl - Van Veen was als teamleider van de afdeling Innovatie Arbeidsmarkt en Services (IAS) nauw bij dit project betrokken. “We hebben gezocht naar een goed evenwicht tussen continuïteit en vernieuwing van de kwalificatiestructuur. Door met een vernieuwende blik kritisch naar de dossiers te kijken, wisten we samen met de branches het aantal kwalificaties te verminderen zonder daarbij concessies te doen aan de werkbaarheid.”

Sijl - Van Veen: “Met de indikking kwam SH&M tegemoet aan de wens van de overheid en de scholen om de administratieve lasten op dit gebied te verlagen. Immers, voor ieder kwalificatiedossier moet een school ook een opleidingsplan schrijven. Overigens blijven we wel reëel. Ook binnen het kwalificatiedossier Montagemedewerker Timmer hebben we geprobeerd om op niveau 3 twee functies te clusteren, maar de twee bleken zo verschillend dat we ze toch apart hebben beschreven. Toch denk ik dat we in de toekomst nog tot een verdere reductie kunnen komen. Als we voor niveau 4 vooropleidingseisen zouden mogen stellen, is dit mogelijk.” Krachten bundelen Kwalificatiedossiers worden inhoudelijk besproken in de branchecommissies, bestaande uit vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en het onderwijsveld. De dossiers worden goedgekeurd door de paritaire commissie. Sijl - Van Veen merkt op dat in de praktijk het indikken

SH&M Jaarspecial 2010

van de dossiers met betrekking tot de logistieke functies nog niet heeft geleid tot een optimale oplossing. “We hebben geprobeerd vanuit zes kenniscentra gezamenlijk een kwalificatiedossier op te stellen. Uiteindelijk hebben drie paritaire commissies het gezamenlijke kwalificatiedossier Logistiek Vakman goedgekeurd. In 2011 proberen we wederom een oplossing te vinden waarbij ook de overige drie kenniscentra betrokken zijn.”

Nieuwe doelgroepen aanboren De nieuwe kwalificatie ‘Ontwerpend Meubelmaker’, binnen het dossier Creatief Vakman slaat goed aan. SH&M droeg enthousiast bij aan het opstellen ervan. In vergelijking tot de bestaande opleiding tot meubelmaker is aan deze variant de kerntaak vormgeving toegevoegd. Met dit dossier kun je veel meer aandacht besteden aan creativiteit, gecombineerd met vakmanschap. Goed voor een hele nieuwe doelgroep!


Interview 11

“Een frisse blik leidde tot een werkbare indikking van het aantal kwalificatiedossiers�

SH&M Jaarspecial 2010


12

Facts & figures

Interne cultuurverschuiving Onze ambitie om beter en flexibeler in te spelen op klantvragen, vraagt een andere rol van SH&M en haar medewerkers. Een cultuurverandering was het gevolg en de werkdruk nam mede hierdoor flink toe.

Investeren in scholing Scholing vinden wij van groot belang. We investeren niet alleen fors in vakinhoudelijke kennis, maar ook in de persoonlijke ontwikkeling van onze medewerkers. Zo kunnen we een flexibele en proactieve houding aannemen richting onze klanten, extern ĂŠn intern.

Nieuwe scope In 2010 deden we een stakeholdersonderzoek. SH&M werd getypeerd als een gedegen, loyale en betrouwbare partner met veel vakkennis. Wel werd de dienstverlening van SH&M anders ervaren. Lag eerder het accent op onze wettelijke taken, in 2010 gingen we als kenniscentrum steeds meer inspelen op vragen uit de markt. De stakeholders bekijken ons daardoor met andere ogen. Zij gaven verbetermogelijkheden aan op het gebied van transparantie en klantgerichtheid: duidelijker communiceren wat we doen en nog meer vraaggestuurd opereren. Een mooie leidraad om mee aan de slag te gaan!

SH&M Jaarspecial 2010


Facts & figures 13

Omvang personeel

Inleen personeel

Aantal jaar in dienst

44,3 fte

61

10,2

In 2010 werkten er nagenoeg evenveel mensen bij SH&M als in het jaar daarvoor. Pas op de plaats was geboden in verband met afgekondigde bezuinigingen.

Het aantal ingeleend personeel is in 2010 gestegen ten opzichte van 2009 voor wat betreft de flexmedewerkers en stagiairs:

Gemiddeld waren SH&M-medewerkers 10,2 jaar in dienst: <1

3

Stagiairs

3

1-4

22

Ingeleend personeel

2

5-9

3

2010

2009

Examinatoren

40

10-14

8

SH&M kenniscentrum

11 (10,5 fte)

11 (10.3 fte)

Flexmedewerkers

16

15-19

8

20 >

9

SH&M Contract

42 (33,8 fte)

Totaal

53 (44,3 fte) 52 (43,9 fte)

41 (33.6 fte)

Aantal praktijkopleiders

Aantal erkende leerbedrijven

4.089

Inkomsten, gegroepeerd

â&#x201A;Ź 5.200.000 2011* 2010

2009

OCW

2,2

2,4

2,7

Branchebijdragen

0,9

0,9

1,1

Schoolgeld

0,1

0,2

-

Overige

1,7

1,7

1,1

Totaal, gegroepeerd

4,9

5,2

4,9

x â&#x201A;Ź 1.000.000,- / *= begroot

3.269

(per branche) Meubelindustrie

2.151

Timmerindustrie

1.041

Houthandel

229

Parketlegbedrijven

87

Overige

1.512

2008

2.668

2009

2.961

2010*

3.269

Bron: DUO (*= telling register SH&M 1 oktober 2010)

Bron: SH&M, 1 oktober 2010

(per branche)

NB: soms valt een leerbedrijf onder meerdere branches tegelijk waardoor het totaal van deze tabel hoger is dan het aantal praktijkopleiders van SH&M.

Meubelindustrie

Competentiegerichte kwalificatiestructuur

Aantal leerlingen

29

4.111

(per 1 augustus 2010)

(per 1 oktober 2010)

1.702

Timmerindustrie

782

Houthandel

172

Parketlegbedrijven

73

Overige

876

Bron: SH&M, 1 oktober 2010 NB: soms valt een leerbedrijf onder meerdere branches tegelijk waardoor het totaal van deze tabel hoger is dan het aantal erkende leerbedrijven van SH&M.

Aantal kwalificatiedossiers:

9

2010*

2009

2008

Aantal onderwijsinstellingen

Waarvan combinatiedossiers:

1

BOL

2.576

2.361

2.090

Aantal kwalificaties:

29

BBL

1.535

1.754

2.116

Totaal

4.111

4.115

4.206

30

Gediplomeerden

1.176

1.224

1.197

Bron: DUO (*= voorlopige telling DUO)

Aantal onderwijsinstellingen met houten meubelopleidingen in het schooljaar 2010-2011: 30* *CIBAP in Zwolle, uitvoeringslocatie van HMC mbo vakschool, is hierbij als zelfstandige onderwijsinstelling meegeteld.

SH&M Jaarspecial 2010


Jaarspecial 2010 kenniscentrum SH&M