Page 1

Voorwoord We kennen allen het bekende gezegde dat het oog van de meester het paard vet maakt. Maar elk voorjaar weer zien verschillende kleindierfokkers dat het niet alleen hun ogen zijn, maar ook vaak hun handen die de dieren vet en dan bijna onvruchtbaar maken. Veel konijnenfokkers maar ook caviamensen en kippenfokkers tobben omdat er geen of te weinig jongen komen. Meestal is de reden het overvloedig voederen. Het is voor de liefhebber soms verrekt moeilijk om de zo graag etende dieren op rantsoen te houden. Want niets is leuker dan wanneer je dieren het eten uit je hand wegritsen. Gewoonlijk geef je ze dan nog wat extra. Maar het uiterste komt ook voor, magere slappe dieren wiens eigenaar de stelregel ‘fokconditie is geen showconditie’ een beetje al te scherp nastreeft. In het eerste geval als regel helemaal geen jonge dieren in het hok, en in het andere geval op zijn gunstigst een nestje magere slappe jongen, waar niet veel van te verwachten valt. Het zijn vaker vergooide nesten of broedsels. Zulk een voedster, eend of kip weer in fokconditie te krijgen is niet alleen moeilijk, maar ook tijdrovend en zet het eventuele fokprogramma zo maar met enkele maanden achteruit. Sneller heeft men succes met een overvoed dier (konijnen-cavia) dat na een veertiendaags dieet op enkel hooi, een appeltje en water al snel paarlustig is en ook de daad werkelijk opneemt. Een stel voedsters gezamenlijk loslaten in een flinke ruimte met veel hooi en stro zodat er volop kan gerotzooid kan worden, wil ook wel spoedig resultaat opleveren. Dat kan gelden voor alle pelsdieren. Bij kippen en vogelachtigen heeft een vrije uitloop of ruime volière in dit opzicht meestal weinig resultaat gebracht. Maar niet alleen het teveel of te weinig voeren speelt een rol, ook hetgeen wat wij voeren kan van invloed zijn op zowel de oude als de jonge dieren. En ondanks we nu tegenwoordig over prima kwaliteitsvoer beschikken waar al wat nodig is voor onze dieren er op een uitgebalanceerde manier inzit, loopt het nog wel eens fout. Soms ziet men dat het niet floreert en dat er zonder aanwijsbare oorzaak ouderdieren maar nog meer jonge dieren er niet goed bijlopen. Ook dan kan een ruimere uitloop en fris groen gras ons versteld doen staan van een plotselinge toenemende vitaliteit. Tamme slappe kuikens zag ik in enkele dagen veranderen in rumoerige vechtjassen nadat ze op een groen stuk weideland verbleven. Een stuk weide waar er nog volop koeienvlaaien aanwezig waren, die zeer geëerd waren door het jonge spul. Niet alleen kuikens van kippen, fazanten, kwartels, pauwen en eenden doen het goed in het jonge groen. Maar ook vogels in de volière lusten uitermate groen zoals paardenbloemen, bloemkoppen, sla en vogelmuur. Eivoer en universeelvoer als toemaatje in de fokperiode is noodzakelijk. Watervogels lusten naast hun seizoenskorrel ook jong eendenkroos en jonge waterplantjes met volle teugen, maar ook hondenbrokken en kreeftjes. Door het groenvoer worden de dieren veel actiever en komen ze ook mooi in de veren te zitten. Stadsbewoners die voor de extra groengift voor hun

konijnen en cavia’s aangewezen zijn op het aflopen van de wekelijkse groentenmarkt wat bij ondervinding al gauw in de versloffing raakt, doen er goed aan zich aan te wennen dagelijks als versnapering een kwart appeltje aan hun dieren te geven. Gepensioneerden en weekendgenieters, stap op de fiets en trek de polder in voor aanvullend groen voor je dieren. Het komt ook je eigen conditie te goed, want bewegen en nog eens bewegen en sporten is nu meer dan ooit in de mode! Je bloedsomloop, evenwicht en spieren stimuleren door je fiets- of wandelgedrag en ook lekkers voor je dieren meebrengen is een ‘win win’ situatie. Sommige vermeende wetenschappers onder ons zullen wel lachen om dit verhaal en het allemaal klare onzin vinden. Maar niet alleen is zo een fietstocht goed voor je eigen hart en bloedvaten, het geeft je dubbel plezier aan uw hobby als je ervaart hoe graag de dieren het groen uit je hand wegknappen. Het is in ieder geval minder werk dan de vele kilogrammen bamboe te moeten kappen, zoals ze voor die Panda’s in Pairi Daiza in Henegouwen moeten doen. En dit ondanks het vele subsidiegeld van de Waalse overheid. Ik zal meteen beginnen met mijn ouderwetse fiets af te stoffen, de spinnenwebben te verwijderen, de ketting te oliën en de banden op te pompen. Nu nog opnieuw leren om met dat ding te sturen en niet te vallen. Als dat lukt zal ik beginnen denken aan het groenvoer langs de wegranden en plantsoenen. Een ander minder positief punt is het besturen en betaalbaar houden van een vereniging. Waar blijven de idealisten die ook iets voor een ander of de liefhebberij willen doen? Mensen die bij manier van spreken het verschil niet kennen tussen weekdag of zondag. Mensen die echt voor een club of ideaal gaan. Mensen die ook iets willen doen buiten hun familiekring, leefgewoonten en winstvoordeel. De maatschappij is jammer genoeg veel veranderd en eigenlijk zouden we allen een tandje moeten bijsteken. Boegbeelden die visie en werkkracht etaleren en ze daadwerkelijk ook nuttig gebruiken. Onze hobby glijdt af naar een marginale liefhebberij. Het is een uitgebluste woestijn geworden. Eerlijkheid en objectiviteit blijkt een cyclus en norm uit het verleden te zijn. Op de jeugd moeten we al niet meer rekenen, die zijn met andere dingen een digitale speeltjes bezig. Ze kunnen niet meer afzien en delen, wat eigenlijk ook een fout is van hun opvoeders. Alles wordt ze zomaar zonder enige vorm van verdienste of inspanning in de schoot geworpen. Met diplomatie komt men op heden ook nergens meer. P.S.: ik heb nieuwe banden op mijn fiets moeten leggen, de oude waren verstorven en waardeloos geworden. ‘I’m old, I’m tired, but I’m still there.’ Wilfried Lombary

Pluim & Pels 1


Inhoud

Sportrasfokkersvereniging “Pluim en Pels Diksmuide” v.z.w. doelstellingen en bestuur 2014.

Voorwoord 1 Clubnieuws 3 Uitnodiging algemene ledenvergadering

6

Jongdierenkeuring te Edewalle

7

Uitnodiging barbecue

8

Is de fok van watervogels niet zo gemakkelijk?

9

Vraag en aanbod

11

Entadvies voor hobbyfok

12

Steenmarters, een groot gevaar voor ons pluimvee 13 De Slenkenfamilie of oeroude Hollandse vliegduiven 14 Fokvoedsters en de dekking

16

Ons adres op internet: NIEUWE WEBSITE: www.pluimenpelsdiksmuide.net NIEUW E-MAILADRES: info@pluimenpelsdiksmuide.net

- Voorzitter:

Lombary Wilfried, Dwarsstraat 8, 8600 Leke, tel. 051 50 15 05

- Penningmeester: Dely Maurits, Staatsbaan 27b, 8610 Kortemark, tel. 051 56 82 22 GSM 0477 95 88 66 - Hulpsecretaris:

Verslyppe Joël, Doorenstraat 19, 8610 Kortemark, tel. 0474 93 02 06

- Bestuurslid:

Verscheure Efrem, Gentweg 25, 8600 Diksmuide

- Materiaalmeester: Verslyppe Joël, Doorenstraat 19 - Clubafgevaardigde bij het West-Vlaams verbond voor kleinvee en of neerhofdieren: W. Lombary - Ringenverdeler:

Dely Maurits, Staatsbaan 27b, 8610 Kortemark, tel. 051 56 82 22, GSM 0477 95 88 66

- Tatoeëerder:

Verslyppe Joël, Doorenstraat 19, 8610 Kortemark, tel. 0474 93 02 06

- Webmaster:

Ligneel Pedro, Zegestraat 37A, 8650 Houthulst, tel. 051 63 77 16

- Tijdschrift “Pluim en Pels Kroniek”: W. Lombary - Zetel vereniging: Dwarsstraat 8, 8600 Leke-Diksmuide, clubrekeningnummer: BE 52 979-3637504-09 IBAN BE 52979363750409 BIC-nummer ARS PBE 22

In de statuten lezen wij dat de club beoogt: - de studie van alle problemen die verband houden met kleinvee - de selectie van raspluimvee, rasduiven, raskonijnen, parkwatervogels, cavia’s - het bewaren en opnieuw in de belangstelling brengen van bedreigde rassen - de verdediging van de belangen van de leden en fokkers - het bevorderen van de sportfokkerij in de meest ruime zin, met speciale aandacht voor de eigen Belgische rassen - een vereniging te zijn zonder winstoogmerk

Lidgeld 2014

De artikels die verschijnen in “Pluim en Pels Kroniek” zijn op verantwoordelijkheid van de steller. Ze drukken niet noodzakelijker wijze de mening van de uitgevers uit. Overname van artikels is niet toegelaten, tenzij met voorafgaandelijke schriftelijke toelating van de uitgevers en auteurs.

Pluim & Pels 2

- Fokkend lid met inbegrip van ons clubtijdschrift “Pluim en Pels Kroniek”: 15 euro - Fokkend lid met inbegrip van ons clubtijdschrift, de fokkerskaart, het repertorium, het tijdschrift “Het Vlaams Neerhof” en de ringen-tatoedienst: 27 euro - Tweede of volgende lid in een gezin (zelfde adres): 10 euro


Clubnieuws

Clubdeelname aan tentoonstelling van Belgische hangoorclub en Vlaamse Kleinveevrienden Op 27-29 september namen we in clubverband te Lochristi deel aan de 3de tentoonstelling van deze verenigingen. In de ruime zaal waren 900 dieren ingeschreven voor de wedstrijd. Maar met de dieren in de verkoophoek kwam men ruim boven de 1000 stuks. Op de prijsuitdeling regende het prijzen en zowat iedereen ging geladen en gepakt naar huis met geld en allerlei zakken voer en of grondstrooisel. De inrichters hadden er veel tijd en werk in gestopt om tot dit mooie resultaat te komen. De organisatie was af, er was duidelijk over nagedacht. Het was een prachtig geheel en de afwezigen hadden zeker ongelijk. Het was ook de eerste proef voor onze DERBY tussen de drie verenigingen. De tweede proef was op onze eigen show te Diksmuide. Jammer dat er zo weinig clubleden deelnamen (te vroeg in jaar, schrik voor iets nieuw?), maar onze aanwezige deelnemers bekwamen wel prima uitslagen. Hieronder volgen hun resultaten! Johan Delrue werd de winnaar bij de Park- en watervogels. Keano De Vetter was winnaar bij de Hangoor jeugd. Joris Expeels beste Park- en watervogel op 1 na. We hadden ook enkele raskampioenen: Rex dwerg De Vetter Keano Br端nner kropper De Vetter Keano Gentse kropper De Vetter Keano Libanonduif Lombary Wilfried Eend van Vorst Delrue Johan Mandarijneend Expeels Joris Bahama pijlstaart Expeels Joris Carolina eend Expeels Joris Uitslag clubleden: De Vetter Keano Kleine hangoor 3x95, 0 Rex dwerg 96, 2x95, 94,5, 93,5, af. Brunner kropper 95, 3x94 Gentse kropper 2x95, 3x93, 4x92 Cochinkriel 93 Vandermeulen Marc King

3x95, 3x94, 2x93, 2x92

Lombary Wilfried Libanonduif

2x95, 6x94, 2x93

Araucana 95, 2x94, 2x93 Araucanakriel 94 Eend van Vorst 96, 95, 92, af. Challands eend 91 Franse Rouaaneend 2x94, 2x92 Sakseneend 93 Indische loopeend 2x93, / Dely Maurits Antwerpse baardkriel 0 Serama 2x93, 2x92, 91, / Expeels Joris Am. Smient 2x93 Gele fluiteend 2x93 Marmertaling 95, 94 Chili smient 94, 93, 2x91 Scherpvleugeltaling 95, 94 Mandarijneend 96, 4x95, 2x94, 93, 3x92, 3x91, 6x90 Witoogeend 95, 93 Bahama pijlstaart 96, 95, 2x 94, 93, 92, 91, 2x90 Carolina eend 96, 95, 4x94, 4x93, 91, 4x/ Peposaca 96 Versicolortaling 94 Krooneend 95, / Manengans 95 Pijlstaart 93, 92 Kaneeltaling 95, 93, 92 Paradijs casarca 95, 94 Keizergans 96, 95 Sneeuwgans 96, 95 Brandgans 95, / Verslyppe Joel Regenkwartel 2x96, 2x94, 92, 91 Californische kuifkw. 96, 92 Harlekijnkwartel 95 Chinese dwergkwartel 93, 92 We danken de clubleden Delrue Johan, Dely Maurits, Lombary Wilfried, Verslyppe Joel, Vandermeulen Marc, Expeels Joris, De Vetter Keano en Geniets Ashley voor hun deelname. Dit jaar in 2014 is er opnieuw een DERBY (oktober) tussen o.a. (TRIOLOGIE ?) die verenigingen. We hopen dat er deze keer MEER clubleden deelnemen, zodat we als club beter uit de verf komen qua dierenaantallen. Clubleden help ons door je deelname om de DERBY te doen slagen.

Geniets Ashley Brahma 2x90 Brahmakriel 92, 2x/ Serama 3x92, 91, 90 Delrue Johan Orpington

2x95, 2x93, 91 Pluim & Pels 3


Clubdeelname 35ste Internationale tentoonstelling ‘Noordshow’ te Zuidlaren Op 8-11 januari 2014 namen we in clubverband deel aan die grote topshow in Nederland. Het is de Bondshow voor de hoenderachtigen. Met 9200 ingeschreven dieren en vele honderden dieren in de verkoop is het de grootste tentoonstelling van Nederland. Er waren ook 1155 dwergkonijnen ingeschreven voor hun Europashow. We zorgden voor gratis vervoer (peperduur) van de dieren naar en terug van die lange (450 km/enkele rit) verplaatsing. Frans Naert was de bestuurder van de gehuurde bestelwagen en Joel, Johan en Georges gingen de dieren inkorven. Wilfried was daar al aanwezig (keuring) en hielp ook met de inkorving en paperassen. We danken die leden voor hun inbreng en hulp op deze lange trip. Volgende clubleden namen deel en behaalden tevens ook mooie uitslagen en geldprijzen tussen de vele buitenlandse dieren en deelnemers. Verslyppe Joel, Lombary Wilfried, De Rycke Noel, Delrue Johan, Manhout Georges, Van Landuydt Milan, Vandewalle Maarten, Vandewalle Marc. Niemand was bij de hoofdwinnaars in een reeks of diergroep. Maar bijna allen bekwamen minstens eenmaal het 96-predikaat. Dergelijke grote confrontaties met het beste onder de dieren die er rondloopt, helpt ons te weten waar we staan met onze rassen. Ook de voetballers en sporters spelen graag in de hoogste afdeling van hun sport of beroep.

Uitslagen clubleden: Delrue Johan Araucana 96, 2x95, 94, 4x93, 2x92, 2x91 Araucanakriel 0 Toulouse gans 94, 2x93 Rouaaneend 94, 3x93 Sakseneend 96 Merchtemse eend 96 Eend van Vorst 95, 94 Manhout Georges Brahma 95, 3x94 De Rycke Noel Watermaalse baardkriel

3x96, 94, 93, 3x92, 0

Van Landuyt Milan Yokohamakriel 94, 2x93, 3x92 Ohiki kriel 2x92 Vandewalle Maarten Yokohamakriel 96, 3x95, 94, 92 Vandewalle Marc Lady Amhurstfazant 96 Carolina eend 2x95, 93 Mandarijn eend 93, af. Europese kwartel 95, 93 Oosterse tortel 2x 96

Pluim & Pels 4

Verslyppe Joel Virginische boomkwartel 94, 3x92, 91 Californische kuifkwartel 93 Lombary Wilfried Libanonduif 96, 3x95, 94, 3x93, 92

Proficiat We willen clublid Willy De Bock feliciteren met het behalen van de Europese titel bij de brakelkrielen zilver op de rasgebonden Europashow te Brakel.

Deelname ‘Schone Schaapjes’ te Staden op 7-89 juni 2014 Net als in het verleden nemen we opnieuw deel met een levende promotiestand en het organiseren van een hanenkraaiing. We vragen aan de leden hanen voor deelname aan dit grootste gegeven. Clubleden kunnen er ook hun dieren te koop stellen. Inlichtingen en aantal hanen opgeven aan J. Verslyppe, uiterlijk tegen 25 mei. Zonder hanen kunnen we immers geen kraaiing laten doorgaan. Trofeeën of medailles voor de winnaars. We vragen ook hulp van de leden voor de opbouw en permanentie die dagen.

Deelname ‘Hoevefeesten’ te Nieuwpoort op zondag 6 juli 2014 Net als in het verleden nemen we opnieuw deel met een levende promotiestand en het organiseren van een hanenkraaiing. We vragen aan de leden hanen voor deelname aan dit landbouwgegeven. Voor fijnproevers en bewonderaars is er die dag ook een proef voor de ‘Miss Kust’ verkiezing. Inlichtingen en aantal hanen opgeven aan J. Verslyppe, uiterlijk tegen 1 juli. Kunstige trofee voor de winnaar. Zonder hanen kunnen we immers geen kraaiwedstrijd laten doorgaan. We vragen ook hulp van de leden voor de opbouw en permanentie die dag.


Uitnodiging voor de Algemene Ledenvergadering en voordracht te Vladslo-Diksmuide Op zaterdag 10 mei 2014 is er de traditionele jaarlijkse ledenvergadering. Deze keer opnieuw in de dorpszaal “De Zwaan” , Vladsloplein, 10, te Vladslo-Diksmuide. Wij nodigen alle clubleden en belangstellenden uit tot deelname aan deze belangrijke vergaderingen en de daarop volgende voordracht. Het programma: Om 13u Bijeenkomst tentoonstellingscomité en alle belangstellenden. Evaluatie voorbije clubtentoonstelling Diksmuide 2013. Afrekening helpers tentoonstelling, aanwezigheid noodzakelijk. Hulp van clubleden en of derden voor de eventuele tentoonstelling (Provinciale wedstrijd) 2014. Het wordt een zeer belangrijke vergadering in het kader van de verdere toekomst van onze tentoonstelling en het clubbestaan. Om 14u Ledenvergadering met o.a. de uitbetaling voor de clubkampioenen 2013. Voor liefhebbers die gelden of naturaprijzen mogen ontvangen is het noodzakelijk om er aanwezig te zijn. Anders vervalt eveneens zoals in het verleden de clubgift. Jaarverslag van de clubwerking 2013. Clubkampioenen 2013. Op hokbezoek bij clubleden. Het nemen van de traditionele groepsfoto van de aanwezigen en de clubkampioenen. Voorstelling nieuwe leden van het tentoonstellingscomité en of bestuursleden. Planning clubactiviteiten 2014 en hulp van de werkende leden op die activiteiten. Komt er nog een Tentoonstelling in december 2014 te Diksmuide? Antwoorden schriftelijke vraagstelling leden. Rondvraag en allerlei. Het is ook de gelegenheid om Uw mening en goede raad en hulp naar voor te brengen ten bate van de clubwerking. Het is de dag van de bruikbare ideeën en goede voornemens om de vereniging draaiende te houden of te optimaliseren. Een specifiek dierendiscussiepunt waar ieder zijn/haar eigen idee naar voren kan brengen of toetsen kan aan de orde komen. Het is er de plaats en moment voor. Men kan er ook broedeieren te koop aanbieden en of ruilen.

Om 15u digitale voordracht: De Belgische watervogels Pluimvee-expert, topfokker, filosoof, visionair, begenadigd spreker en verteller Wilfried Lombary uit Diksmuide, komt ons over het wel en wee van deze liefhebberij onderhouden. Het is één van de beteren in Europa van onze huidige pluimveefokkers en keurmeesters. Hij is ook een pluimveeman (kippen, duiven, watervogels, siergevogelte, wilde duivensoorten, vogels) van het allereerste uur. Het gamma van onze Belgische watervogels is niet zeer groot. Slechts twee ganzenrassen en een zestal eendenrassen zijn ons erfbezit. Het kweken van die rassen is erg delicaat en absoluut niet vanzelfsprekend. Maar toch is het noodzakelijk om via fokprogramma’s te proberen om bepaalde populaties op peil te houden. Maar ook de huisvesting en voeding moet aangepast zijn wil men nafok bekomen. De keuze van natuurbroed of machinaal broeden moet zorgvuldig afgewogen worden. Waarom worden er zo weinig tamme eendenrassen gehouden en nog minder Belgische rassen? Is het waar dat die watervogels te veel stinken? Eten ze te veel? Moeten ze over een vijver kunnen beschikken? En natuurlijk kan men veel vragen stellen, het is het moment voor echt watervogeloverleg. Wilfried zet zich al jarenlang in met hart en ziel en tijd en geduld om de hobby te promoten. Fokkers van Belgische watervogels vertellen hun ervaringen met de fok en exposeren met deze dieren. Aansluitend filmpje over onze tentoonstelling (2013) in Diksmuide en een filmpje over ons bezoek aan de grote ‘Champion Show’ te Nieuwegein in Nederland gemaakt door Serge Vermeylen. Toegang gratis, iedereen welkom. Tijdens de voordracht is er gratis koffie en na de voordracht gratis boterkoeken en een gratis tombola. Dergelijke bijeenkomsten van kwekers uit alle diergroepen zijn belangrijk, want we kunnen allemaal iets opsteken van elkaar. Het zijn allemaal dierenfanaten samen en het is de gelegenheid om persoonlijk kennis te maken met de bestuursleden en andere clubleden. Deze clubdag bieden we gratis aan, ondanks de financiële last voor onze clubkas. Aan kennis verwerven en behouden hangt nu eenmaal een prijskaartje. We verwachten dan ook vele, liefst allemaal onze clubleden op de vergaderingen en voordracht. Lid of geen lid, iedereen is meer dan welkom.

Pluim & Pels 5


Jongdierenkeuring te Edewalle Op zaterdag 23 augustus 2014 wordt de jaarlijkse jongdierendag met inbegrip van de eerste proef voor ons clubkampioenschap 2014 ingericht. Deze activiteit gaat opnieuw door in de dorpszaal “Edewalhof”, P. Vanhoutestraat, 10a, te Edewalle-Handzame. Deze zaal is gelegen naast de kerk en daardoor zeer goed te vinden. We kunnen er zoals in het verleden gebruik maken van de nodige accommodatie en de ruime parking. We kunnen die dag opnieuw rekenen op de kennis van topkeurmeesters, hetzij Theo Voorter, Luc Aerts, Wilfried Lombary en Mon Ruyters. Men kan inkorven van 10u tot 13 u. Ieder clublid kan er zijn geringde of gemerkte jonge dieren gratis laten nazien door de aanwezige keurmeesters. Voor het clubkampioenschap worden de 7 beste predikaten aangehouden, waarvan de puntenaantallen in aanmerking komen voor de totaaloptelling van de punten per diergroep van die kweker. De 2de proef voor het clubkampioenschap is op onze tentoonstelling van december in Diksmuide. Hier moeten het niet noodzakelijk jonge dieren (7 stuks noodzakelijk) zijn en ook niet dezelfde als in Edewalle. Men moet de dieren ook niet vooraf aanduiden. Dus de twee totalen worden opgeteld met als doel een eindtotaal te bekomen. De exposant met de meeste punten wordt onze clubkampioen 2014 in die diergroep. In iedere groep wordt ook een 2de kampioen gelauwerd. Denk eraan dat er per diergroep in beide proeven minstens 7 dieren moeten aanwezig zijn van een exposant. De clubkampioenen 2014 ontvangen 10 euro. De 2de kampioenen ontvangen 5 euro. De overhandiging van die schenkingen en de viering van de kampioenen gebeurt op een latere datum. Voor iedere ambitieuze fokker of exposant moet het een eer zijn om clubkampioen te worden van de vereniging “Pluim en Pels Diksmuide” vzw. Voor de rubriek “Ten huize van…” kan geput worden uit de clubkampioenen. Men kan natuurlijk ook meer dieren laten keuren. Op die dag kunnen de leden er ook gratis dieren verkopen-ruilen, indien ze vooraf en uiterlijk tegen 10 augustus het aantal en de soort van dieren laten weten aan Joel Verslyppe, Doornstraat, Kortemark en dit kan ook telefonisch. De deelname en het aantal dieren en soort moet ook tegen die datum bij Joel opgegeven worden.

Pluim & Pels 6

ZONDER DIE VOORINSCHRIJVING WORDEN ER GEEN DIEREN MEER TOEGELATEN OM ORGANISATORISCHE REDENEN. Wie eerst komt met zijn dieren, komt eerst aan de beurt. Na de keuring mag men zijn dieren direct wegnemen om de andere exposanten de kans te geven hun dieren in te korven. De te koop of te ruilen dieren kunnen natuurlijk in de kooien blijven tot het einde van de activiteit. Na het afwerken van de vooraf ingeschreven dieren vertrekken de keurmeesters huiswaarts. De keuring begint vanaf 10u en is doorlopend tot het einde van de te keuren dieren. Dat zal vermoedelijk rond 16 uur zijn. De jongdierenkeuring is zeker de leerrijkste dag van het fokjaar en dit zowel voor de beginnende als voor de meer ervaren liefhebber. De exposanten kunnen in het bijzijn van de keurmeester veel bijleren. Opfrissing van de kennis en gewoonten is voor iedereen goed. Rust roest! De uiteindelijke keuring is afgelopen al het laatste vooraf ingeschreven dier is nagezien. Voor de bestuursleden en bereidwillige helpers volgt dan het afbreken, kuisen, laden, vervoeren, lossen en stapelen van het materiaal te Kortemark. Clubleden en of anderen die wensen mee te helpen aan het opzetten, keuring en afbraak van de kooien zijn natuurlijk van harte welkom. Denk aan de ouderdom van de bestuursleden! Deze voor onze clubkas dure aangelegenheid bieden wij gratis aan te bate van de leden. Van de ingeschreven exposanten wordt dan ook verwacht, dat ze die dag ook daadwerkelijk aanwezig zijn, zodat alles vlot kan verlopen. Men kan natuurlijk ook eens komen kijken naar de keuring en de dieren. Hoe meer volk, hoe beter! Ook dit jaar bieden we de leden de mogelijkheid aan om hun dieren er te laten tatoeëren en ringen. Voor konijnen en cavia’s vooraf J. Verslyppe contacteren 0474/93 02 06 of 051/69 88 23. We vragen ook hulp van de leden voor de opbouw en afbraak van het kooienbestand.


Uitnodiging ZATERDAG 26 JULI 2014

BARBECUE Plaats van het gebeuren is de feestzaal “De Zoeten Inval”, Pastoor Vanhoutestraat, 17, te Handzame-Edewalle. Programma: Om 19u aperitief Om 19u30 korte toespraak door een bestuurslid Om 19u45 stipt aanvang van de barbecue Om 23u huldiging van verdienstelijke medewerkers, o.a. Desmet Freddy 15 deelnames tentoonstelling Gezellig samenzijn Het menu van het barbecue is als volgt: Aperitief Chipolata of mergueze Sla, wortelen, tomaat, komkommer, bloemkool, perzik, Amerikaanse rijst, boontjes, rode biet, koude aardappelen, boerenbrood, mayonaise, tartaar, cocktailsaus Koffie met versnaperingen Dit alles voor de uitzonderlijke lage prijs van 22 euro voor de volwassenen, 11 euro voor de –12 jarigen en gratis voor de –5 jarigen.

Het is de bedoeling er een gezellig samenzijn van te maken en natuurlijk zijn ook de niet te huldigen en sympathisanten meer dan welkom. Breng ook eens vrienden en familie mee, hoe meer volk hoe meer leute! Dat maakt de sfeer en de viering maar grootser en aangenamer. Voor de barbecue moet men zich vooraf inschrijven en betalen bij M. Dely, tel. 051/56 82 22 of bij één van de bestuursleden. Ons rekeningnummer is BE 52 979-3637504-09. Denk eraan, men is maar ingeschreven na de betaling. Er is ruimte voor 120 personen. De afsluitingsdatum van de inschrijving is 20 juli 2014 Na die datum worden er om organisatorische redenen geen inschrijvingen meer aangenomen. Het moet een echte feestdag worden die zelfs bij slecht weer kan worden opgevangen door de grote feestzaal. We zouden er eigenlijk alle streekbewoners moeten kunnen begroeten.

Pluim & Pels 7


Is de fok van watervogels niet zo gemakkelijk? Deze vraag stelden we aan enkele CLUB-leden en we kregen volgende antwoorden. Fokker nr. 1 Nog veel liefhebbers hebben problemen om een kuiken uit het ei te krijgen. Het kan nochtans heel eenvoudig gaan. Je hebt een koppel eendjes, het vrouwtje legt een ronde eitjes en begint te broeden. Later komt ze te verschijnen met een half dozijn kuikens welke allemaal uitgroeien tot volwassen eenden. Romantisch toch, maar het gaat niet altijd zo eenvoudig. Moest het zo gaan dan zou onze hobby rap verwateren, want er zou geen spanning meer inzitten. Daarom beginnen we het liefst met het begin. Een koppel legt geen eieren. Dit kan vele redenen hebben. Ofwel zijn de vogels nog te jong. Het is geen echt koppel. Ze leven teveel onder stress. Ze hebben een lichamelijke afwijking. Ze zijn innerlijk ziek. De milieu-omstandigheden ontbreken. Ze zitten te donker, te koud of te warm. Teveel andere koppels in de ren of park enz. De kiemen sterven af Je moet proberen te beschikken over voldoende zware eieren. Zware eieren geven namelijk sterkere kuikens. Jonge kweekkoppels geven minder zware eieren. Je moet steeds kweken met onverwante vogels (wilde soorten) welke beschikken over voldoende eiwitrijk voedsel. Het broeden De eend wil zelf broeden is veruit de beste methode, maar er zijn ook nadelen aan verbonden. Een broedende eend is immers een gemakkelijke prooi voor roofdieren zoals katten en marters, bunzings, wezels enz. Bovendien is nestcontrole op die manier heel moeilijk. Je kan ze ook laten uitbroeden door krielen, wat nestcontrole gemakkelijk maakt. De afgestorven

Pluim & Pels 8


eieren kunnen dus verwijderd worden. Persoonlijk ben ik voorstander van het broeden met krielen. Bij die methode moet echter aan verscheidene zaken aandacht besteed worden. Mijn kippenhok is in twee delen verdeeld. In het ene gedeelte zijn de slaaphokken aangebracht, in het andere de nestbakken. Bijna de hele tijd staat het deurtje tussen de twee afdelingen open. Eenmaal per dag neem ik de krielen van het nest, geef ze eten en drinken en sluit het deurtje zodat ze niet naar het nest kunnen weerkeren. Op die manier hebben ze tijd om zich wat te toiletteren. Als je de kip niet verplicht haar toilet te maken, keert ze veel te vlug naar het nest terug en kunnen de eieren niet luchten en afkoelen. Na een vijftiental minuten wordt het deurtje weer open gezet. Dan kunnen de kipjes terug naar hun nest gaan. Eenmaal ze op hun nest zitten sluit ik de nestbak af, zodat er geen andere kip ze kan komen storen. De nestbakken mogen zeker niet op de grond staan. Vroeger stonden ze bij mij ook op de grond en had ik last van te hoge vochtigheid waardoor de kuikens moeilijk uit het ei geraakten. Het is noodzakelijk om de bloedluizen te bestrijden. Wanneer een broedkip haar eieren verlaat zijn luizen meestal de oorzaak. Daarom strooi ik steeds wat luizenpoeder op het hooi en stro in de nestbak en hang ik een Vapona-strip op enkele meters afstand. Daardoor heb ik nog weinig last van luizen en mijten. Dingen waar ik goed op let! Erg vuile eieren was ik af met water waaraan wat bleekwater is toegevoegd. Bij machinaal broeden laat ik de eieren voorverwarmen. Ik verkies een broedmachine met kleine eicapaciteit boven een grote, omdat de verluchtingstijd verschillend is naargelang de ouderdom van de eieren. Menig liefhebber heeft zijn dure broedmachine al weggedaan wegens te weinig resultaten. Mijn grootste successen heb ik behaald met een goedkope isomomachine, waarbij ik een machine verkies met een lichte verwarmingsweerstand van 25 Watt. De eieren worden driemaal daags gekeerd en iedere dag een kwartier tot een half uur verlucht naargelang hun ouderdom. Verluchten is noodzakelijk en daardoor kan men een hoger uitkomstpercentage bekomen. Ik vergat eens de machine terug aan te zetten na de verluchting en zag het pas de volgende dag. Er was achteraf geen schade aan de eieren en het werd een normale uitkomst. Fokker nr. 2 Het uitbroeden van de eieren Eendeneieren kunnen op verschillende manieren uitgebroed worden. Welke de beste manier is, moet je zelf ondervinden. Hier in het kort mijn manier van uitbroeden. De eenden die zelf willen broeden, laat ik hun gang gaan tot de week voor de uitkomst. Dan vertrouw ik de eieren toe aan een broedse kip. Eenmaal aangepikt, verhuizen de eieren naar een vlakbroeder. Pluim & Pels 9


Totdat de kuikens uitkomen, zorg ik dat de temperatuur daarin 100°F bedraagt en de vochtigheid 60%. Zodra alle kuikens uit het ei zijn, wordt het vocht weggenomen. Totdat ze helemaal opgedroogd zijn, wat ongeveer een uur of acht duurt blijven de kuikens in de vlakbroeder. Het opkweken De kuikens verhuizen naar een bak van 0,50 x 0,50 m voorzien van 2 Elsteinlampen, één van 60 Watt die constant blijft branden en één van 100 Watt die op een thermostaat is aangesloten. De eerste 3 dagen stel ik de thermostaat af op 33°C., daarna verlaag ik ze dagelijks met enkele graden zodat ze na een week op 20°C komen. Na 8 of 10 dagen verhuizen de jongen naar buiten, waar ze in een hok van 0,80 x 0,60 m met een lamp van 100 Watt geplaatst worden en waar ze over een buitenverblijf van 1,5 x 1,5 m kunnen beschikken. Bij mooi weer laat ik ze dan ook buiten lopen. Ze krijgen buiten ook een bakje water. Ik let goed op wanneer ze voor het eerst in het water gaan. Zijn ze nat en gaan ze daarna niet onder de lamp zitten, dan zet ik ze er zelf onder. Anders kan het fataal aflopen. Meestal zijn ze na 14 tot 20 dagen veerdroog en kunnen ze verhuizen naar een groter hok waar een lamp van 60 Watt hangt en buiten een vijvertje is voorzien. Tot ze volledig in de veren zitten verblijven ze daar. Bodembedekking De eerste week zitten de kuikens op doeken, deze worden ieder dag ververst. Vanaf de tweede week zitten ze op kranten en het buitenhok is voorzien van rubberen matten die dagelijks bespoten worden met water. Voeding De eerste week krijgen de kuikens gemalen fauna 1 en een schoteltje water met fauna 1-korrels. Daarna krijgen ze droge korrel nr. 1. Dagelijks krijgen ze ook fijngesneden sla. Duikeenden krijgen fijngemalen hondenbrokken en ’s morgens en ’s avonds een tiental meelwormen. Tien dagen later krijgen ze alleen nog fauna 1 en hondenkorrel. Aan alle eendjes geef ik ook wekelijks grit, vitaminen en mineralen. Vanaf 3 weken oud krijgen ze een wormkuur. Fokker nr. 3 Het uitbroeden Ik laat de eieren uitbroeden door de eenden zelf. Het vraagt minder werk en het natuurlijk broeden geeft percentsgewijze altijd meer kuikens. Wanneer de kuikens op het punt staan het nest te verlaten, neem ik ze weg en kweek ze verder op in een opfokbak. Het opkweken Ik kweek ze op in opkweekbakken. De eerste 10 dagen gebruik ik een biggenlamp van 120Watt, daarna een Elsteinlamp van 100Watt en een lichtbron van 15 watt. In een schaaltje gevuld met ringkeien druppelt steeds vers water. Naarmate de kuikens opgroeien, neem ik enkele keitjes weg. Na 3 weken verplaats ik de kuikens naar een opfokbak met een waterbakje erin zodat ze een beetje kunnen zwemmen. De diertjes zitten telkens op draad zodat ze niet in gemorst voedsel of in mest moeten liggen. Wanneer ze volledig in de veren zitten (na 6 weken) worden ze naar buiten geplaatst en kunnen ze op een vijvertje zwemmen. Het voedsel Het is belangrijk dat de kuikens dag en nacht voedsel kunnen opnemen. Ik geef een opfokvoer in kruimelvorm, gemengd met gedroogde insecten. Ook meng ik fijn vogelgrit door het voer. Aan zaagbekken, brilduikers en aanverwante soorten geef ik bovendien meelwormen. Enkele tips Plaats nooit Carolina- of mandarijnkuikens bij andere soorten. Ze hebben namelijk zeer scherpe nagels, waarmee ze soms de ruggen van kuikens van andere soorten openkrabben. Geef nooit meelwormen die in krantenpapier gewikkeld waren. Plaats nooit kuikens die 1 of 2 dagen van leeftijd verschillen in dezelfde opfokbak. Plaats nooit ronde drink- of eetbakjes in een hoek van de opfokbak; de kuikens kunnen anders gekneld raken tussen de wand en de bakjes en kunnen sterven door de kou. Geef nooit eendenkroos uit vervuilde sloten of grachten. Zet nooit teveel kuikens in een opfokbak om zo een lamp uit te sparen. Wanneer de kuikens op elkaar gaan liggen, hebben ze het te koud en moet je de warmtebron lager hangen.

Het redactieteam

Pluim & Pels 10


Vraag en aanbod Te koop: • • • • •

Broedeieren Marans kippen en Sussex krielen bij W. Lombary, Diksmuide 051/50 15 05. 1-1 Javapauw 2012, 3-3 Javapauw 2013 bij Mussly M., Zoutenaaiestraat, 8, Veurne 8630, tel. 058/31 67 37. 2-2 Wijnrode tortel, 2-2 Groenvleugelduif, Alablancaduif bij G. Claerhout, Augustijnenstraat, 25, Ieper, tel. 0485 64 76 80. 5-3 Groenvleugelduif, 1-1 Zebraduifje, 1-1 Vredesduifje, 2-0 Tamboerijnduif, 0-3 Bamboepatrijs, 1-1 Bronsvleugelduif, 2-8 Goudfazant bij Norbert Lecointre 057/48 92 00. 1-0 Witbuikrotgans 2012, 2-1 Witbuikrotgans 2013, 1-0 Baikaltaling, 1-1 Tafeleend bij Huyghe Raf, Bien Acquistraat, 1, Diksmuide 0498/50 04 49.

Gevraagd: • • •

1-0 Parelhalstortel, 0-1 Bronsvleugelduif, 0-1 Holenduif, 0-1 Guineaduif, 1-0 Senegaltortel bij W. Lombary. 2-0 Rode rotsduif, 0-1 Olijfduif bij Lecointre Norbert, 057/48 92 00 Gezocht middels royale betaling: 1 of 2 sets legbakken voor kippen, liefst 4 (vier) leghokjes aan elkaar, in één horizontaal metalen ensemble (= set). Thans niet meer in de nieuwhandel wellicht? Zich wenden: Geert Vandewalle, Kortemark. E-mail: gjvandewalle@skynet.be Tel. 051/56 65 92 - Mob 0477/660 467

Deze rubriek is gratis voor de clubleden

Pluim & Pels 11


Entadvies voor hobbyfok Om je dieren in de allerbeste gezondheid en conditie te krijgen en te houden kregen we van dierenarts Filip Boel onderstaand entadvies voor het hobbymatig kippen fokken en exposeren. Dag 1 Marek (injectie) Dag 5-7 Coccidiose (water) IB MAS (water) Dag 21 Pseudovogelpest (water) IB 4-91 (water) Week 6 ILT (oogdruppel) Pokken (vleugelprik) Week 8-20 herhaling IB MAS en 4-91 (spray) Volwassen afent ND+IB+RT (injectie) Hoe vaccineren? Coccidiosevaccin Dorst je kuikens ongeveer 6 uur uit op een moment tussen dag 5 en dag 7. Schud het flesje vaccin krachtig gedurende enkele seconden. Trek 0,1 ml vaccin op (met insulinespuitje van 1ml) per 25 kuikens wat je oplost in 50 ml (krielen) en 100 ml (groothoenders) water per 25 kuikens. Dus: 50 krielen = 0,2 ml vaccin in 100 ml water, 200 groothoenders = 0,8 ml vaccin in 800 ml water. Laat de kuikens de vaccinoplossing uitdrinken. Geef gedurende de eerste twee maanden na vaccinatie zeker geen voer met een coccidiosestaticum (te controleren of laten controleren). Zo niet gaat de werking van het vaccin verloren. Als je de dieren verzet van een klein hok naar een groter binnen de 3 weken na vaccinatie, strooi dan een deel van het strooisel van het kleine hok in het grotere hok. Dit bevat immers nog vaccineitjes die de dieren dienen op te pikken om zichzelf te ‘herenten.’ Drinkwaterenting (IB en NCB) Dorst je kuikens ongeveer 6 uur uit. Vul een plastic fles met fles- of putwater (liefst niet van de kraan). Doe hier een scheutje melk bij. Kijk op het vaccinflesje hoeveel doses hier nu inzitten. Heb je bijvoorbeeld een flesje van 1000 doses in een fles van 2l gedaan, bereken dan nu hoeveel je van je fles nodig hebt om je kuikens te enten. Heb je 100 kuikens, dan moet je slechts 200 ml aan je kuikens geven. Deze 200 ml vaccin mag je oplossen in een hoeveelheid water die ze kunnen opdrinken binnen de 2 uur, nadien gaat het vaccin kapot. Oogdruppelenting (ILT) Je verbindt het vaccinflesje met het flesje oplosmiddel door middel van het verbindingsstukje. Los alle vaccin op in het flesje van het oplosmiddel (plastic want hierop kan je knijpen). Zet nu het oogdruppelaartje op het flesje oplosmiddel waarin het vaccin zit. Geef nu elke te vaccineren kip één druppel in één oog (geen twee, na een week gaat dikwijls het gevaccineerde oog een dagje toe zitten, is normaal). Bij twee ogen druppelen kan de kip enkele dagen niet meer zien! Wingweb-enting (pokken) Los het vaccin op in het flesje oplosmiddel. Dop de dubbele entnaald voor elke te enten kip in het flesje gemengde oplossing. Prik elke kip door het vleugelvlies (de oksel). Let erop niet in het vleugelbeentje te prikken. Na een week vind je bij een correcte vaccinatie een bobbeltje (pokje) wat verdwijnt na enkele dagen. Dit is een teken dat alles goed verlopen is. Dierenarts Filip Boel

Pluim & Pels 12


Steenmarters, een groot gevaar voor ons pluimvee Tot halfweg vorige eeuw stond de wet toe dat er op de steenmarter werd gejaagd. Aangezien het dier voornamelijk als plaagdier werd gezien en zijn prachtige, lichtbruine pels ook nog eens erg gewild was, gebeurde dat dan ook op grote schaal. De landbouw intensiveerde, waardoor het landschap veranderde en het voor de steenmarter nog moeilijker werd om te overleven. Het dier dreigde uit ons land en landschap te verdwijnen. Om uitsterving van dit roofdiertje dat van oorsprong in het Nederlands en Belgisch landschap thuishoort te voorkomen werd het dier opgenomen op een lijst van bedreigde diersoorten. Het duurde nog tot in de jaren tachtig voordat het aantal weer enigszins toenam. Inmiddels rukt de steenmarter gevaarlijk op. Niet alleen in de buitengebieden, maar ook in steden en dorpen duikt het diertje meer en meer op. De laatste tijd zijn ze dikwijls in negatieve zin in het nieuws. In de berichtgeving ligt het accent met name op de overlast en de schade die het dier veroorzaakt. Stankoverlast, het doorknagen van autokabels, maar ook het leegroven van kippenhokken en volières wordt in de media aan de steenmarter toegeschreven. Dat is niet altijd terecht beweren onderzoekers in het onderzoek naar en bescherming van inheemse wilde zoogdieren. Ze eten liever eieren dan een kip, duif of siervogel. Ze eten waar ze het gemakkelijkst bij kunnen en dan nog seizoensgebonden. Ook bessen en fruit en indien niet voorradig soms pluimvee. Maar ze verorberen ook muizen, kikkers en ratten! Tip voor pluimveehouders: sluit je dieren tijdens de nacht op in een goed hermetisch afgesloten hok. Ze kunnen door een erg kleine opening naar binnen komen. Maak gebruik van stevig gaas met een maaswijdte van 25 mm. Ze komen vooral langs het dak binnen. Omdat er nu minder geschikte dagrustplaatsen zijn buitenshuis zoals takkenhopen en boomholten zoeken ze nu plaatsen in gebouwen, schuren, huizen en auto’s. Kruipruimten en loze ruimten tussen plafonds en zolders zijn hun favoriet. Daar zorgen hun uitwerpselen vooral voor stankoverlast. Dicht daarom alle gaten en kieren

Pluim & Pels 13


die toegang geven tot je huis, schuur of hok potdicht. Zaag overhangende takken tot vlak boven het gebouw af en verwijder containers en kratten bij muren waar ze kunnen opklimmen. Heeft een steenmarter eenmaal zijn intrek genomen, dan is het verstandig om contact op te nemen met de gemeente. Ze hebben hiervoor een meldpunt en kunnen helpen bij het zoeken naar deskundigen om samen tot een oplossing te komen. Steenmarters vangen en verder op een andere plaats loslaten is geen optie. Ze komen van kilometers ver opnieuw naar hun territorium. Een steenmarter is een zoogdier dat ongeveer even groot is als een kat, maar wel iets slanker. De vacht is lichtbruin met een witte bef die uitloopt tot op zijn voorpoten. Hij heeft een ruige pluimstaart die maar liefst 20 tot 25 centimeter lang is. Een mannetje weegt rond de 1700 gram, terwijl een vrouwtje rond de 1300 gram weegt. Het territorium van een steenmarter kan wel tot 7 hectare groot zijn. De oplossing voor pluimveehouders is niet zo simpel, of wel? De bezorgdheid onder pluimvee- en kleinveehouders is zeker terecht! Casper Delbaere

De Slenkenfamilie of oeroude Hollandse vliegduiven Nederland kent van oudsher verschillende lokale vliegduifrassen. Twee daarvan behoren tot de slenkenfamilie: de Groninger en de Gelderse. Beide zijn van zeer oude datum. De Groninger slenkenfokkerij verkeerde lange tijd in een dal, maar kreeg daarna een opleving. Van de Gelderse slenk werd gedacht, dat deze geheel was uitgestorven. Vrij recent werden echter nog enkele fokkers van dit oude Gelderse vliegras ontdekt. Vanaf het eind van de 19de tot en met de eerste helft van de 20ste eeuw waren slenkduiven zeer populair, maar niet overal. Het waren vooral Groninger en Gelderse duivenmelkers die een voorliefde hadden voor dit uiterst sterke en temperamentvolle ras. Plaatsen als Groningen, Zutphen, Enschede, Nijmegen, Elst en Arnhem golden als bolwerken van de slenkenfokkerij. De voorliefde voor het ras bleek niet bij elke fokker op dezelfde gronden te bestaan. In Groningen hadden het type, de kleur en het temperament de voorkeur. In Gelderland bestond een voorliefde voor uithoudings- weerstandvermogen, lok- en vliegkwaliteiten. Zo ontstonden geleidelijk aan twee typen slenken: De Groninger en de Gelderse slenk. Toen de pluimveetentoonstellingen eind 19de eeuw in opkomst kwamen, werden de verschillen ongetwijfeld alleen maar groter. In tegenstelling tot de Gelderse streefde de Groninger fokrichting vanaf die tijd een uniform type slenk na; ook geschikt als tentoonstellingsduif. Er werd vooral gefokt op een diagonale stand, een holle rug, een lange sterk achterover gebogen hals en ten slotte op kleur. Dat resulteerde rond 1930 in de eerste officiële standaard van de Groninger slenk. Deze standaard is tot op de dag van vandaag nauwelijks veranderd. Hoewel de Gelderse fokrichting zich in 1926 verenigde in de ‘Nijmeegse Slenkenclub’, is niet bekend of er ooit een standaard van de Gelderse heeft bestaan. Niettemin mogen we aannemen dat er eind 19de eeuw van beide slenkduiven

Pluim & Pels 14


al iets van een richtlijn moet zijn geweest, al was het maar een mondelinge overeenkomst. Want zeker al vanaf 1899 werden beide slenken afzonderlijk gekeurd op tentoonstellingen. In 1964 schrijft keurmeester M. F. van der Vaart dat de Groningers breder waren in de borst met een betere nekslag en vooral korter van bouw waren. De Gelderse waren veel langer in de rug en staart en hadden een veel smallere borst. Ze mochten niet sidderen zoals de Groningse en waren betere vliegers. De slenken komen in drie kleuren voor met in totaal zeven kleurslagen: geheel wit, rood, geel, roodspar, geelspar, roodbleek en geelbleek. Bij alle kleurslagen zijn de staart- en buitenste slagpennen en het onderlijf overwegend wit. Bij de spartekening kennen we twee varianten: bandspar en spikkelspar. Bandspar is wit met gele of rode veertjes in de hals en licht gekleurde banden op de vleugels. Spikkelspar is overwegend wit met enkele gele of rode veertjes in de hals en op de vleugels. Bij meerdere gekleurde veertjes, wordt ook wel gesproken van gesprenkeld (mottled). De bleke varianten zijn gekleurd, maar hebben een vaal vleugelschild met duidelijke vleugelbanden. Maar bovenal zijn slenken formidabele vliegers. De Gelderse zouden betere en meer geoefende vliegers zijn dan de Groningse. Hun vliegstijl is echter wel dezelfde. De slenk ploegt bij het vliegen horizontaal door de lucht met gespreide holle staart en de kop omhoog. De krachtige vleugelactie waarbij de buitenste staartpennen van beide vleugels elkaar raken veroorzaakt een luid klepperend geluid. De vlucht wordt onderbroken door plotseling met een ruk de vleugels diep naar onderen te slaan (het zogenaamde springen en trekken) om vervolgens in een lange zweefduik af te glijden (het genaamde zeilen of drijven). Bij het springen gaat het lichaam met een schok van soms wel 1 m omhoog. Bij het zeilen staan de vleugels enkele seconden stil in een V-vorm. Deze bijzondere ‘spring- en zeilvlucht’ vormt een belangrijk criterium voor de fokkerij. Waar de naam ‘slenk’ of ‘slenker’ vandaan komt, is niet zeker. Er zijn twee mogelijkheden: ‘slenken’ of ‘schlenckeren.’ Beide woorden zijn al lang verouderd. Slenken had vroeger de betekenis van afnemen, minderen, dunner of magerder worden. Hierbij moeten we dan denken aan een aanvankelijk kropperras dat in de krop is afgenomen of dunner geworden. De slenk is eigenlijk een slanke kropperachtige die zo weinig als mogelijk mag blazen. Het woord schlenckeren betekent zwaaien, zwenken of slingeren. Het komt van de stam ‘swengen’ en ‘swingen.’ Zo had het in een ver verleden de betekenis van ritmisch om een zeker punt heen en weer bewegen. Van links naar rechts en van boven naar onder bewegen of zwaaien. Denk hierbij aan de zo herkenbare ‘sprong- en zeilvlucht.’ Deze duiven hebben een cultuurhistorische waarde net als historische gebouwen en andere oudheden. In de vaak typische raskenmerken zijn de opvattingen en idealen terug te vinden van onze voorouders. Hoewel het fokken volgens een standaard is aan te bevelen, bestaat er wel gevaar dat de vliegcapaciteiten daardoor verminderen. De vliegprestaties moeten in ieder geval voorop staan. Het staat vast dat een gerichte fok de beide doelstellingen kan behartigen. Pieter Jansma Pluim & Pels 15


Fokvoedsters en de dekking Zo aan het begin van het fokseizoen is het altijd goed om bij herhaling enkele tips te formuleren voor een optimaal fokken. Het is van groot belang dat de voedster waarmee gefokt wordt in een uitstekende lichamelijke conditie verkeert. Het dier moet gezond zijn, goed bevleesd en vooral niet te vet zijn. Goede fokconditie hangt ook samen met de leeftijd. Over het algemeen vallen voedsters ouder dan drie jaar weleens tegen. Dieren waar geregeld mee gefokt wordt, blijven op hogere leeftijd beter vruchtbaar en behoorlijke nesten werpen. Deze voedsters vervetten veel minder snel. Om goede resultaten te mogen verwachten is het noodzakelijk dat de voedster, wanneer zij bij de ram geplaatst wordt goed ‘willig’ of ‘rammig’ is. De willige voedster heeft dan een gezwollen rood tot donkerrood gekleurde vulva. Dit goed te constateren vraagt enige routine. De niet willige voedster heeft een bleke kleine vulva. Het is zeer belangrijk om de voedsters op deze uiterlijke verschijnselen te controleren, alvorens ze bij de fokram te plaatsen. Voor niet willige voedsters betekent de seksuele dwang van de ram een kwelling. Gedwongen dekkingen lopen meestal uit op teleurstellingen, zoals niet drachtig worden en te kleine worpen. Dit komt doordat de voedster inwendig niet of niet voldoende ‘klaar’ is. De twee baarmoederdelen alsmede de vagina zijn bij een gewillige voedster aanzienlijk vergroot en donkerder van kleur. De slijmvliezen van de baarmoederwand zijn dan in staat om de bevruchte eitjes te ontvangen. Bij konijnen treedt de ovulatie of het afstoten van de eicellen pas op tijdens de paring. De snel bevruchte eicel kan zich dan in een ‘kant en klare’ omgeving innestelen.’ Bij niet rijpe voedsters vindt geen ovulatie plaats, dus ook geen bevruchting bij een gedwongen dekking. De twee eileiders zorgen voor het transport van de eitjes van de eierstokken naar de baarmoeder. Individueel kunnen hier afwijkingen in voorkomen, zoals bij te vet zijn. We zien dat nogal eens bij dieren met erg veel buikvet. De ovulatie is dan nihil of onvoldoende. In dit laatste geval zien we dan ook te kleine worpen terwijl de kwaliteit der jongen ook vaal onvoldoende is. Ofwel zijn ze te zwaar of veel te licht. Rijpe voedsters hebben vergrote eierstokken en de eitjes zijn als kleine glanzende follikeltjes zichtbaar. De nieren spelen vooral tijdens de dracht een belangrijke rol bij de bloedzuivering (afvalstoffen) en de water- en zouthuishouding. Voldoende goed drinkwater naar behoefte en een krachtvoer met een verantwoord mineralenpatroon is voor de drachtige voedster en haar jongen van levensbelang. Tekortkomingen of fouten hierin kunnen verwerpen door niervergiftigingen en zelfs sterven tot gevolg hebben. De bijnieren met name de bijnierschors van beide, spelen onder controle van hersencellen door middel van bepaalde door de bijnierschors afgescheiden hormonen bij de drachtige voedster en haar jongen een belangrijke rol bij de reservering van glucose. Overigens is dit niet de enige functie der bijnieren. Bij drachtige voedsters kan in bepaalde ter plaatse te beoordelen gevallen tijdelijke toediening van suiker via het drinkwater nodig zijn. Dit soms ook gedurende de eerste dagen na het werpen. Willige voedsters hebben een karakteristieke ‘sta reflex’ op te paren. Bij aanraking van de rug en wanneer ze bij de ram geplaatst wordt, neemt ze meestal terstond deze dekhouding aan. Meestal is ze dan ook onrustig, springt met de staart omhoog heen en weer en sleept met nestmateriaal, waarbij soms ook haar geplukt wordt. Optimaal willige voedsters bouwen soms al vooraf een compleet nest. De minder ervaren fokker zal dan soms denken dat ze gaat werpen. In het stadium van optimale willigheid zal ze de ram vaak ook eerst bespringen voordat ze zich in deze houding volledig aan de ram geeft. Voor en tussen de dekkingen maakt ze dan ook soms nog rol- en buitelingen over een zijkant van het lichaam. De dekram doet dit soms ook. De willige voedster laat soms ook een zwak brommend geluid horen, terwijl ze druk in haar hok heen en weer springt. Dat is een duidelijke rammigheid in verschillende vormen. Het is goed om de voedster enkele malen te laten dekken. De ram valt direct na de sperma-uitstorting zijdelings of achterwaarts van de voedster af. De oren van de ram worden dan dikwijls in een reflex naar beneden gevouwen en hij laat een knorrend geluid horen. Soms doet de voedster dat ook. Soms is er pijn door de dekking of doordat de ram zich in de rugpels of een oor van de voedster vastbijt. Er kan dan door één of beide behoorlijk ‘gegild’ worden. Maar dat zijn allemaal praktische gebeurtenissen die geen probleem vormen. Rein Groeneveld Kampioen groothoenders Stefan Moens

Pluim & Pels 16


Kroniek mei 2014  

Tijdschrijft editie april 2014 van Pluim en Pels diksmuide VZW.

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you