Page 22

22

Iechyd meddwl dynion Cofnodwyd yn Arolwg Iechyd Cymru a fu ar waith tan 2014, ac Arolwg Morbidrwydd Iechyd Meddwl Oedolion Lloegr fod dynion yn llai tebygol na menywod o adrodd am eu problemau iechyd meddwl. Nid yw’n eglur a oes rheswm biolegol am hyn, a bod dynion yn llai tebygol o gael symptomau iechyd meddwl gwael, neu ai ymateb cymdeithasol ydyw lle mae ffactorau’n cyfateb fel bod dynion yn llai tebygol o adrodd am y symptomau hyn. Gall yr olaf ohonynt fod oherwydd ‘gwrywdod gwenwynig’, yr agwedd ‘nid yw bechgyn yn crio’ lle nad oes croeso i fechgyn ddangos eu hemosiwn neu eu gwendid, ond hefyd diffyg profiad o leoliadau meddygol neu ddiffyg deallusrwydd emosiynol ac o safbwynt iechyd meddwl sy’n golygu nad ydyn nhw’n adnabod symptomau ac felly’n mynd i ofyn am gymorth. Beth bynnag, er bod dynion yn ganran lai o’r boblogaeth sy’n mynd i ofyn am gymorth, maen nhw’n fwyafrif sylweddol o hunanladdiadau cyflawnedig. Yn y DU, fel rheol maen nhw’n cyfateb i dri chwarter y marwolaethau blynyddol o hunanladdiad (tua 75%), ond yn ddiweddar yng Nghymru mae’r ffigur wedi bod mor uchel ag 83. Gellir dadlau bod y niferoedd hyn yn gamarweiniol oherwydd bod llai o farwolaethau menywod yn sgil hunanladdiad gan fod yna bellach reoliadau mwy llym ar werthu tabledi sy’n wenwyn o gymryd gorddos ohonynt. Mae hunanladdiad cwblhedig fynychaf ymhlith dynion ifanc ac yn ystod canol oed cynnar. Ansicrwydd pellach o ran iechyd meddwl dynion yw a yw’r symptomau yn cael eu dehongli’n gywir ac a yw ymddygiad rhai dynion, yn enwedig dicter ofnadwy neu nihiliaeth, o bosibl yn symptom o broblem iechyd meddwl sy’n cael ei hanwybyddu am nad yw’n cyfateb i gysyniadau traddodiadol pobl o’r ‘tawelwch’ arferol sy’n gysylltiedig ag iselder neu orbryder. Gall ystyriaethau ar gyfer gwella iechyd meddwl dynion gynnwys hyrwyddo deallusrwydd iechyd meddwl yn y mannau lle mae dynion yn draddodiadol yn eu mynychu, normaleiddio trafodaethau ynghylch iechyd meddwl mewn lleoliadau anfeddygol a defnyddio teulu a ffrindiau beth bynnag eu rhyw, i hyrwyddo cymorth, yn arbennig ar adegau o argyfwng, pan fo perthynas yn chwalu, neu mewn sefyllfa o golli gwaith. I rai dynion, mae’r sefydliadau a’r iaith sy’n gysylltiedig ag iechyd meddwl yn gallu bod yn rhwystr iddyn nhw ofyn am gymorth. Mae natur sefydliadol Addysg Uwch yn arbennig yn gallu tynnu sylw at iechyd meddwl gwael ymhlith dynion ifanc, ond mae’n debygol y bydd dynion ifanc gyda chyrhaeddiad addysgol isel sy’n byw yn eu cymuned yn fwy tebygol o ddioddef iechyd meddwl gwael oherwydd eu hamgylchiadau a’u cyfleoedd cyfyngedig, yn ogystal â’r rhwydweithiau

Profile for Plaid Cymru

Meddwl am iechyd meddwl  

Adroddiad gan Dr Ian Johnson yn cymharu gwasanaethau iechyd meddwl yng Nghymru â chymaryddion iechyd meddwl rhyngwladol. Comisiynwyd gan Hel...

Meddwl am iechyd meddwl  

Adroddiad gan Dr Ian Johnson yn cymharu gwasanaethau iechyd meddwl yng Nghymru â chymaryddion iechyd meddwl rhyngwladol. Comisiynwyd gan Hel...

Advertisement