Page 1


เทศบาลนครปากเกร็ด ได้ดำ� เนินกิจกรรมตามนโยบาย ลด ละ เลิก การใช้ภาชนะโฟมบรรจุ อาหาร โดยลด ละ เลิก การใช้ภาชนะโฟมบรรจุ อาหารภายในอาคารส�ำนักงาน จนได้รับ การยกย่องเป็น “องค์กรปลอดโฟม 100%” ของกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข รณรงค์ ให้ผู้ประกอบการร้านอาหาร สถานประกอบการ รวมถึงห้างสรรพสินค้าในพื้นที่ ลด ละ เลิก การใช้ภาชนะ โฟมบรรจุ อาหาร และรณรงค์ให้ ผู ้นำ� ชุมชน อสม. ประชาชนทั่วไปรับรู้ถึงอันตรายจากการใช้ภาชนะโฟม บรรจุ อาหาร ซึ่ งมีความเสี่ยง ต่อการได้รับสารสไตรีน เบนซี น และพทาเลท ปะปนสู่ร่างกาย หลีกเลี่ยงการ ซื้ ออาหารจากร้านค้าที่ใช้ภาชนะโฟมเป็นบรรจุ ภณ ั ฑ์เพื่อความปลอดภัยต่อสุขภาพอนามัยของผู บ้ ริโภคและ ลดการเกิดปั ญหาด้านสิ่งแวดล้อมจาก มูลฝอยประเภทโฟมที่ใช้เวลาย่อยสลายนานถึง ๔๕๐ ปี ซึ่ งได้มีการ จัดกิจกรรม ดังนี้

1

จัดอบรมให้ความรู้แก่ผู้ประกอบการเกี่ยวกับอันตรายจาก การใช้ภาชนะโฟมบรรจุอาหาร

3

กิ จ กรรมให้ ค วามรู ้ การจัดการที่เป็นมิตร ต่อสิ่งแวดล้อม

2

จัดกิจกรรมรณรงค์ให้ผู้ประกอบการ สถานที่จ�ำหน่ายอาหาร ในเขตเทศบาล นครปากเกร็ด ลด ละ เลิก การใช้ ภาชนะโฟมบรรจุอาหาร และเปลี่ยนไป ใช้ภาชนะทดแทนโฟม


เกริ่น น� ำ แนวคิดคาร์บอนต�ำ่ หมายถึง การด�ำเนินกิจกรรมทีส่ อดคล้องกับหลักการพัฒนาอย่าง ยั่งยืน ซึ่งจะช่วยให้สามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างมาก โดยการใช้แหล่ง พลังงานและเทคโนโลยีคาร์บอนต�่ำ และการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่ท�ำให้ เกิดค่าใช้จา่ ยเพิม่ ทางเทศบาลนครปากเกร็ดจึงจัดท�ำวารสารเทศบาลนครปากเกร็ด เมือง แห่งคาร์บอนต�่ำ ขึ้นเพื่ออธิบายการด�ำเนินงานโครงการเทศบาลไทยมุ่งสู่เมืองคาร์บอนต�ำ่ เพือ่ ให้ประชาชนได้ทราบแผนงานและแนวทางทีจ่ ะริเริม่ และเติมเต็มโครงการหรือกิจกรรม ที่สอดคล้องกับนโยบายของเทศบาลนครปากเกร็ด เมืองแห่งคาร์บอนต�ำ่ โดยเทศบาลได้รวบรวมโครงการที่พัฒนาขึ้นทั้งภายในและภายนอกของเทศบาล ตลอดจนชุมชนที่มีการพัฒนา ร่วมด้วยทั้งภาครัฐและเอกชน และใช้นโยบายคาร์บอนต�ำ่ ให้ได้ประโยชน์สูงสุดต่อเทศบาล ชุมชน และประเทศชาติ ช่วยลดมลพิษ มลภาวะที่เกิด ขึน้ ภายในเทศบาลและชุมชน... การเปลีย่ นแปลงบริบทของเมืองสูเ่ มืองทีม่ กี ารใช้พลังงาน อย่างชาญฉลาดนั้น มีความหลากหลายและท้าทายการพัฒนาในหลายด้าน ทั้งด้าน เทคโนโลยีและด้านเศรษฐกิจ ในแง่ของการกระจายพลังงานให้ครอบคลุมความต้องการ พลังงานขัน้ พืน้ ฐานของพลเมือง ดังนัน้ เมืองทีใ่ ช้พลังงานอย่างชาญฉลาดจะต้องตอบสนอง ทุกความต้องการการใช้พลังงานของพลเมือง และนอกเหนือไปจากนั้นคือการหาวิธีการ และนวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อพัฒนาและปรับปรุงคุณภาพชีวิตของพลเมืองในทุกๆ ด้าน โดยมุ่งผลส�ำเร็จในด้านต่างๆ ประกอบด้วย • • • •

มาตรฐานประสิทธิภาพการประหยัดพลังงานสูงสุด การใช้ทรัพยากรท้องถิ่นในการให้บริการด้านพลังงาน การสร้างระบบสมาชิกของผู้ใช้พลังงานในระดับท้องถิ่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจอย่างชาญฉลาดเกี่ยวกับการซื้อหรือการผลิตด้าน พลังงาน • การคาดการณ์ในการแก้ปัญหาเชิงรุก • การติดต่อประสานงานโดยใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าเพื่อการด�ำเนินงานอย่าง มีประสิทธิภาพของระบบโครงสร้างพื้นฐานนโยบายและข้อปฏิบัติส�ำหรับ เทศบาลคาร์บอนต�่ำ โดยเทศบาลนครปากเกร็ด ได้รวบรวมกิจกรรมของชุมชนนครปากเกร็ด ทีไ่ ด้ทำ� ร่วมกัน ในการลดปริมาณคาร์บอน ซึ่งเริ่มจาก “เมืองไร้มลพิษ”

รายชื่อคณะกรรมการที่ปรึกษาและกองบรรณาธิการ คณะที่ปรึกษา นายวิชัย บรรดาศักดิ์ นายสมศักดิ์ พุ่มพวง นายบุญเสริม ปิ่นกาญจนนาวี นายสมศักดิ์ ลามอ นายวิรัตน์ บรรดาศักดิ์ สมาชิกสภาเทศบาลนครปากเกร็ด

นายกเทศมนตรีนครปากเกร็ด รองนายกเทศมนตรีนครปากเกร็ด รองนายกเทศมนตรีนครปากเกร็ด รองนายกเทศมนตรีนครปากเกร็ด รองนายกเทศมนตรีนครปากเกร็ด

4

เส้นทางสีเขียว กับแนวคิดการแก้ไขปัญหาคาร์บอนต�่ำ

5

นครปากเกร็ดฉบับ “หัวใจสีเขียว”

6

รู้หน้าที่ มีวินัย สร้างชุมชนให้มั่นคง

8

เรียนรู้และเข้าถึงไปพร้อมกัน กับเทศบาลนครปากเกร็ด

10

ความรู้เกี่ยวกับประชาชน

12 14

ตามหาพี่น้อง เพื่อนน้องสีเขียว

16

คิดเพื่อชุมชน ท�ำเพื่อชุมชน

18

กิน อยู่ รักษ์ สิ่งแวดล้อม

20

ร้อยดวงใจ ร่วมใจลดโลกร้อน

23

รู้คิด รู้ทัน รู้ลดคาร์บอน

เรื่องเล่าเมืองไร้มลพิษ

กองบรรณาธิการ

นายสุทร บุญสิริชูโต นางปริญดา เชาว์อรัญ น.ส.พนารี กิมฮู้ นายศราวุธ ธรรมแสง นายนพกร หวังพราย น.ส.เพชรดา เวชศรี นางนลินา หวังพราย นางนุจรีย์ ตั้งกอบลาภ น.ส.แพรมณี ทองเสน นางอารีย์ จันทร์ส�ำเภา นางนันทิการ์ จันทร์ศิริเจริญ นายธนูศักดิ์ อุดร เจ้าหน้าที่ประจ�ำกองบรรณาธิการ

ปลัดเทศบาล รองปลัดเทศบาล รองปลัดเทศบาล รองปลัดเทศบาล ผู้อ�ำนวยการส�ำนักการช่าง ผู้อ�ำนวยการกองวิชาการและแผนงาน หัวหน้าส�ำนักปลัดเทศบาล ผู้อ�ำนวยการกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม นักบริหารงานการคลัง ระดับกลาง รักษาการในต�ำแหน่ง ผู้อ�ำนวยการส�ำนักการคลัง รักษาราชการแทนผู้อ�ำนวยการกองสวัสดิการสังคม รักษาราชการแทนผู้อ�ำนวยการกองทะเบียนราษฏร และบัตรประจ�ำตัวประชาชน รักษาราชการแทนผู้อ�ำนวยการกองการศึ 3 กษา ฝ่ายบริการและเผยแพร่วิชาการ งานบริการข้อมูลข่าวสารทางท้องถิ่น


เส้นทางสีเขียว กับแนวคิดการแก้ไขปั ญหาคาร์บอนต�่ำ

นายภานุ แย้มศรี

ผู ้ว่าราชการจังหวัดนนทบุ รี

รวมพลังขับเคลื่อนจังหวัดของเรา ให้เป็นจังหวัดที่สะอาด และมีสุขภาวะที่ดี จังหวัดนนทบุรีของเรานั้นได้รณรงค์ในเรื่องของ นนทบุรี จังหวัดสะอาด เพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงมหาดไทย กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิน่ ทางจังหวัดนนทบุรจี งึ มีการรวมพลังเพือ่ ร่วมกันขับเคลือ่ นให้จงั หวัดของเรานัน้ เป็นจังหวัดสะอาด เป็นระเบียบเรียบร้อย และมีสุขภาวะที่ดี โดยแบ่งออกเป็น 3 พลัง ประกอบด้วย

พลังประชาชน

พลังประชาสังคม-ผู ้ประกอบการ

พลังภาครัฐ

โดยให้ประชาชนของเรามีหน้าทีใ่ นการ จัดการขยะภายในครัวเรือน ไม่สร้างขยะ เพิ่มในพื้นที่สาธารณะ ให้ความช่วยเหลือ กับภาครัฐดูแลความสะอาด พร้อมทั้งไม่ กระท�ำการละเมิดกฎหมาย และช่วยกัน ปลูกฝังคนในครอบครัวให้รักและร่วมมือ ท�ำจังหวัดสะอาด

โดยให้ ค วามร่ ว มมื อ ในเรื่ อ งการ จัด การขยะโดยใช้ ห ลั ก 3R (Reduce Reuse Recycle) ดูแลพื้นที่ส่วนตนให้ สะอาดเรียบร้อย ปฏิบัติตามกฎหมายเพื่อ ความสะอาดเป็นระเบียบเรียบร้อย และมี สุขภาวะที่ดี

มีการจัดบริการ-อ�ำนวยความสะดวก ให้เกิดความสะอาด รณรงค์และสร้างการ เรียนรู้ เพื่อให้ประชาชนได้ตระหนักถึ ง การดู แ ลรั ก ษาความสะอาด รวมถึ ง ส่งเสริมให้เกิดความร่วมมือของประชาชน ในจังหวัดนนทบุรี

โดยเราต้องให้ความรู้กับประชาชนในเรื่องของการคัดแยกขยะต้นทาง ไม่ว่า จะเป็นที่บ้าน โรงเรียน วัด ส�ำนักงาน มีการดูแลถนนสายหลัก สายรอง และคูคลอง ให้สะอาด จัดระเบียบการติดตั้งป้าย ก�ำจัดวัชพืชริมทาง จัดระเบียบสายไฟ สาย สื่อสาร ให้เรียบร้อย จัดการขยะพิษขยะอันตราย ขยะชิ้นใหญ่ และขยะมูลฝอย ติดเชื้อ รวมทั้งดูแลอาคาร และบริเวณส�ำนักงานให้สะอาดและสวยงามอยู่เสมอ เพื่อให้นนทบุรีของเราเป็นจังหวัดสะอาดตามนโยบายของกระทรวงมหาดไทย

4


นครปากเกร็ดฉบับ “หัวใจสีเขียว” ปลูกจิตสำ�นึกรณรงค์ให้ประชาชนร่วมมือ ในการลดปริมาณขยะ และคาร์บอนในอากาศ

การจัดการขยะเป็นปัญหาใหญ่ทที่ างเทศบาลนครปากเกร็ดเร่งด�ำเนินการ แก้ไขและต้องการปลูกจิตส�ำนึกรณรงค์ให้ประชาชนร่วมมือใน การลดปริมาณขยะ และคาร์บอนในอากาศ โดยทางเทศบาล ได้จัดโครงการอบรมเพื่อสร้างเสริมความรู้ให้ประชาชน ในเรือ่ งของการจัดการขยะอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งรณรงค์ ลด ละ เลิก การใช้ถุงพลาสติกและภาชนะบรรจุอาหาร เพือ่ ลดผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนและลดปริมาณ มูลฝอย เทศบาลนครปากเกร็ ด มี ศู น ย์ รี ไ ซเคิ ล ขยะชุ ม ชน หมู่บ้านพบสุข มีการอบรมให้ความรู้ในเรื่องของวิธีการในการ คัดแยกขยะรีไซเคิล ขยะชีวภาพ และขยะทีม่ พี ษิ ออกจากกัน เพือ่ ให้ประชาชน และหน่วยงานต่างๆ ได้เรียนรู้วิธีการคัดแยกขยะและน�ำไปใช้ได้อย่างถูกวิธี ทีส่ ำ� คัญคือการน�ำผลทีไ่ ด้จากกระบวนการแปรสภาพขยะ คือปุย๋ หมัก และน�ำ้ EM แจกจ่ายให้สมาชิกในชุมชนได้ทดลองใช้จริง และเทศบาลของเรายังมี ชุมชนประชานิเวศน์ 2 ระยะ 3 ท�ำน�ำ้ หมักจุลนิ ทรียช์ วี ภาพ แจกให้กบั ลูกบ้าน โดยการน�ำขวดพลาสติกมาแลกกับน�้ำหมักจุลินทรีย์เป็นการช่วยลดขยะเปียก ในชุมชน และยังสามารถลดมลพิษในแหล่งน�ำ้ นอกจากนี้เรามีอีกหนึ่งชุมชนที่น่าสนใจคือ ชุมชนปากเกร็ดร่วมใจ 9 ที่ได้ด�ำเนินการ ขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาปริมาณขยะมูลฝอย โดยการผลิตปุ๋ยจากเปลือกทุเรียน ไม่ เพียงแต่จะเป็นการลดปริมาณขยะแล้วยังช่วยสร้างรายได้ให้แก่ชมุ ชนอย่างยัง่ ยืนอีกด้วย และเทศบาลนครปากเกร็ดได้จัดกิจกรรมพัฒนาคูคลองให้สะอาด รวมถึงการดูแลรักษา สภาพแวดล้อมในเขตพื้นที่เทศบาลนครปากเกร็ดให้เป็นระเบียบเรียบร้อยและสวยงาม เทศบาลนครปากเกร็ดหวังเป็นอย่างยิ่งว่า กิจกรรมและโครงการต่างๆ ที่ทาง เทศบาลได้ตั้งใจจัดขึ้นนั้นสามารถท�ำให้ประชาชนในเขตเทศบาลนครปากเกร็ดได้ เรียนรู้ และร่ ว มกั น ขั บ เคลื่ อ นให้ เ ทศบาลของเราเป็ น “เทศบาลนครปากเกร็ ด เมืองแห่งคาร์บอนต�่ำ” ต่อไป

5


รู้หน้าที่ มีวินัย สร้างชุมชนให้ม่ันคง

หมักน�ำ้ EM เพื่อลดมลพิษในน�ำ้ และลดปริมาณขยะในชุมชน คุณสุขศรี เดชฤดี

คุณสุขศรี เดชฤดี ประธานชุมชนประชานิเวศน์ 2 ระยะ 3 เทศบาลนครปากเกร็ด เผยประสบการณ์น่าประทับใจที่ช่วย ลดปริมาณน�้ำเสียที่ส่งกลิ่นเหม็นในคลองบางตลาด และลด ปริมาณขยะเปียกในชุมชน จนได้รับการคัดเลือกจาก ส�ำนัก นายกรัฐมนตรี ให้เป็นชุมชนเมืองตัวอย่าง ในชุมชนประชานิเวศน์ 2 ระยะ 3 เทศบาลนครปากเกร็ด เราตัง้ เป้าว่า จะต้องเป็นชุมชนสะอาด โดย ช่วยกันลดปริมาณขยะ และ ลดมลพิษในแหล่งน�ำ้ ตามนโยบายทีเ่ ทศบาลนครปากเกร็ด และของทางจังหวัดให้มา ซึง่ ณ ปัจจุบนั นี้ เราประสบความส�ำเร็จ ในการท�ำน�ำ้ จุลนิ ทรียช์ วี ภาพ โดยจุดแรกเริม่ มาจาก คลองบางตลาด ของเรานั้ น น�้ ำ เสี ย อย่ า งมาก เราจึ ง เล็ ง เห็ น ว่ า น�้ ำ เสี ย นั้ น ส่วนหนึ่งออกมาจากชุมชนต่างๆ เราจะต้องบ�ำบัดน�้ำเสียตั้งแต่ ในชุมชนเราก่อนที่จะปล่อยออกไปข้างนอก ก็เลยไปติดต่อที่ กองสาธารณสุขฯ เทศบาลนครปากเกร็ด เพื่อขอเรียนวิธีท�ำ

6

อย่างไรเพื่อแก้ปัญหานี้ เราก็ไปเรียนที่ศูนย์พบสุข โดยมีคณะ กรรมการทั้ง 9 คน ได้ไปเรียนวิธีการท�ำน�้ำจุลินทรีย์ชีวภาพ วิธีการหมักนั้นง่ายมากเลย แค่เราน�ำน�้ำเปล่าไปหมักทิ้งไว้ให้ คลอรีนหมดก่อน โดยใช้เวลาแค่คนื เดียว และน�ำเศษผลไม้ รวม ถึงพวกเปลือก ผลไม้ต่างๆ เช่นเปลือกทุเรียนหมักพร้อมกับ หัวเชือ้ ทิง้ ไว้ 7 วัน หลังจากนัน้ เราก็เอาเศษผลไม้ออกมาทีเ่ หลือ ก็เป็นน�ำ้ จุลนิ ทรียช์ วี ภาพทีพ่ ร้อมแจกจ่ายให้กบั ลูกบ้านในชุมชน ของเรา แล้วก็หาวิธีให้คนในชุมชนได้ใช้น�้ำนี้ ก็ประชาสัมพันธ์ เสียงตามสายว่า ตอนนี้ชุมชนของเราตกอยู่ในสถานการณ์ที่ น�้ำมันเสียมากซึ่งเกิดมาจากครัวเรือนของเรา เราควรจะมีการ บ�ำบัดเสียก่อน โดยให้ทุกบ้านมาเอาน�้ำ EM ที่คณะกรรมการ ท�ำนี้ไปใช้ในบ้าน วิธีใช้ คือเทในอ่างล้างจาน ในท่อระบายน�้ำ โถชักโครก เป็นต้น เพื่อลดปริมาณขยะไปด้วย เราเลยไม่ได้ แจกฟรี โดยให้ลูกบ้านเอาขวดหรือเศษกระดาษที่ไม่ใช้แล้ว


เสียง

ตามสายชุมชน ประชานิเวศน์ 2 ระยะ 3

ให้เอามาแลกกับน�้ำ EM ในขณะเดียวกัน ทางเราก็ไปขอเอกสารจากเทศบาล วิธีการที่ จะจัดการกับขยะเปียกให้เป็นปุย๋ โดยโครงการนี้ เราของบประมาณไปที่ สสส. ส� ำ นั ก งาน สนับสนุนสร้างเสริมสุขภาพ ซึง่ เราได้ขา่ วดี เรา ได้รับการอนุมัติมา เราก็ให้ลูกบ้านเริ่มท�ำปุ ๋ ย ใช้ เ องในบ้ า นจากขยะเปี ย ก เพื่ อ เป็ น การ ลดปริ ม าณขยะ แล้ ว ก็ มี ข ้ อ เปรี ย บเที ย บ ที่ เ ห็ น ได้ ชั ด คื อ ส� ำ นั ก นายกรั ฐ มนตรี ก็ ไ ด้ มาขอท� ำ วิ จั ย เรื่ อ งสิ่ ง แวดล้ อ มในชุ ม ชนนี้ มีการจัดการอย่างไร พอดีวนั นัน้ ฝนตก ท�ำให้จะ มีข้อเปรียบเทียบกับชุมชนอืน่ โดยน�ำ้ ทีร่ ะบาย จากชุมชนอื่น จะออกมาเป็นสีด�ำและมีกลิ่น แต่ชุมชนประชานิเวศน์ 2 ระยะ 3 ของเรา จะไม่มีกลิ่น และก็จะมีสีออกขาวๆ โดยทาง ส� ำ นั ก นายกฯ ก็ เ ลยเอาชุ ม ชนของเราเป็ น ชุมชนต้นแบบ

โดยจุดเด่นของชุมชนเมืองของเรานั้นสามารถ 1. บ�ำบัดน�้ำเสียเองได้ 2. ลดปริมาณขยะได้ ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าภูมิใจมาก ในการท�ำหมักน�้ำ EM เพื่อลดมลพิษในน�้ำ และลดปริมาณขยะในชุมชน อนาคตอันใกล้นี้เราคงได้เห็นชุมชนต่างๆ ในเทศบาลนครปากเกร็ด รวมตัวกลายเป็นเมืองที่ไร้มลพิษอย่างน่าสนใจอีกเมืองหนึ่งอย่างแน่นอน

เศษผลไม้

น�้ำจุลินทรีย์

น�้ำหมัก EM

7


เรียนรู ้และเข้าถึงไปพร้อมกัน กับเทศบาลนครปากเกร็ด

การทำ�ปุ๋ยหมักในบ้านจากใบไม้

แบบไม่พลิกในวงตาข่าย การท� ำ ปุ ๋ ย หมั ก แบบไม่ พ ลิ ก กลั บ กองนั้ น มี ความสะดวกในตอนต้น เพราะไม่ตอ้ งมีการขุดหลุม กันให้ยงุ่ ยาก แต่ตอ้ งมีการดูแลเพิม่ เติมระหว่างการ หมักปุย๋ ซึง่ ก็ไม่ได้ยงุ่ ยากอะไร ทัง้ ยังใช้เวลาไม่นาน ในการผลิตปุ๋ยแต่ละรอบ ปุ๋ยหมักแบบนี้จะมีธาตุ อาหารครบถ้วนทุกชนิดตามที่พืชต้องการ แม้ว่าจะไม่สามารถก�ำหนดได้เลยว่าจะให้มี ธาตุอาหารแต่ละอย่างในปริมาณเท่าไร แต่กช็ ดเชย ด้วยการปรับสภาพดินที่ถูกท�ำลายให้มีคุณภาพดี ขึน้ เรือ่ ยๆ ได้ เมือ่ เปรียบเทียบต้นทุน กระบวนการ และผลลัพธ์โดยรวมแล้ว ปุย๋ หมักแบบไม่พลิกกลับกอง นี้ถือว่าตอบโจทย์เกษตรกรที่ต้องการหันเข้าหา ธรรมชาติได้อย่างดีเยี่ยม

8


ขัน้ ตอนการท�ำ

1. เคลียร์พื้นที่ภายในคอกให้เรียบร้อย

ด้วยการดึงเอาเศษขยะและวัชพืชออกให้หมด ก่อน ดูว่ามีน�้ำท่วมขังหรือไม่ หากมีก็จัดการ ถมดินให้เรียบร้อยเสียก่อน

ปุ๋ ยหมักแบบไม่พลิกกลับกอง

2. ใช้ฟางแห้งในอัตราส่วน ฟาง 4 ส่วน

ต่อมูลสัตว์หรือปุ๋ยคอก 1 ส่วน หรือใช้ใบไม้ แห้ง 3 ส่วนต่ อ มู ล สั ต ว์ 1 ส่ ว น วิ ธีก ารตวง ก็ ใ ห้ ใ ช้ เ ข่ ง หรื อ ถั ง ก็ ไ ด้ เมื่ อ ตวงได้ ป ริ ม าณ ครบถ้วนแล้วก็แค่น�ำฟางหรือใบไม้แห้งนั้นมา วางเรียงบนพืน้ โดยให้เรียงอยูใ่ นคอกอย่างเป็น ระเบียบ นี่เป็นการรองพื้นชั้นแรก ความหนา อยู่ที่ประมาณ 10 เซนติเมตร

3. น�ำมูลสัตว์ 1 ส่วนมาเททับลงไป

บนชั้นฟางชั้นแรก ใช้จอบเกลี่ยให้กระจายตัว ทั่ ว กั น และห้ า มขึ้ น ไปเหยี ย บบนกองปุ๋ยนั้น เป็นอันขาด จากนั้นให้ใช้น้�ำสะอาดรดลงไป บนกองปุ๋ยจนทั่วเพื่อให้มูลสัตว์ซึมเข้าสู่ชั้น ฟางด้านล่าง

4. เริม่ ท�ำชัน้ ต่อไปด้วยการใช้ฟางหรือ

ใบไม้ในอัตราส่วนเท่าเดิมปูทับลงไป สลับกับ การวางมูลสัตว์ ท�ำแบบนี้ไปเรื่อยๆ จนหมด หรือท�ำจนสุดปลายเสาที่ปักเอาไว้

5. กระบวนการทั้งหมดนี้ไม่จ�ำเป็น

ต้องท�ำให้เสร็จสิ้นภายในวันเดียวก็ได้ ถ้าท�ำ ในปริมาณมากก็ค่อยๆ ท�ำไป เพียงแต่ถ้ารู้ว่า ต้องใช้เวลาท�ำหลายวันหน่อย ก็ให้เลือกท�ำ ช่วงที่ไม่ใช่ฤดูฝน เพราะหากท�ำไม่เสร็จแล้ว ฝนชะล้างไปก็ไม่มีประโยชน์

6. ใช้กระสอบหรือผ้ายางคลุมปิด

ด้านบนเอาไว้ หากไม่มีจะใช้เป็นท่อนไม้ไผ่ ทับเอาไว้ก็ได้

เพียงเท่านี้ก็ถือว่าเป็นอันเสร็จสิ้นการท�ำปุ๋ยหมักแบบไม่พลิกกลับกอง หลังจากนี้จะเป็นการดูแลก่อน จะถึงก�ำหนดที่สามารถเอาไปใช้งานได้ นั่นคือ ตั้งแต่วันแรกไปจนถึงวันที่ 60 ให้รดน�้ำกองปุ๋ยที่ผิวรอบนอก ทั้งหมดให้เปียกชื้น เป็นการสร้างสภาวะที่เหมาะสมต่อการย่อยสลายให้กับจุลินทรีย์ และทุกๆ 10 วันก็ให้ อัดน�้ำเข้าสู่ด้านในกองปุ๋ยด้วย โดยใช้สายยางสอดเข้าไปด้านในเป็นจุดๆ เพื่อปล่อยน�ำ้ แต่ละจุดควรห่างกัน ประมาณ 30 เซนติเมตร ให้สอดสายยางลงไปที่ความลึกประมาณ 80 เปอร์เซ็นต์ของความสูงของกองปุ๋ย ต่อให้วันไหนมีฝนตกก็ต้องไม่เว้นการรดน�้ำนี้ เพราะน�ำ้ ฝนนั้นไม่สามารถซึมผ่านเข้าไปสู่ด้านในของกองปุ๋ย ตามที่เราต้องการได้งแจ้งให้ปุ๋ยหมักนั้นแห้งสนิทดีเสียก่อน จึงค่อยน�ำไปใช้งาน

เมื่อเวลาผ่านไป ครบ 60 วัน ก็งด การรดน�้ำและปล่อยทิ้งไว้ กลางแจ้งให้ปุ๋ยหมักนั้นแห้ง สนิทดีเสียก่อน จึงค่อยน�ำไปใช้งาน

9


ความรู ้เกี่ยวกับประชาชน กรีนโคน คืออะไร กรี น โคน (Green Cone) เป็ น นวั ต กรรม ในการก�ำจัดขยะเปียกทีเ่ กิดขึน ้ ภายในครัวเรือน เช่น เศษพืช เศษผักผลไม้ เศษอาหาร เป็นต้น สามารถท�ำใช้เองได้ง่าย มีความสะดวกในการ ใช้งานเพราะไม่ต้องท�ำการขนย้ายปุ๋ยที่ได้จาก การหมัก อีกทัง้ ยังสามารถเคลือ ่ นย้ายอุปกรณ์ ไปใช้ในจุดอื่นๆ ได้ง่าย

หลักการท�ำงานของกรีนโคน กรีนโคน ใช้หลักการย่อยสลายสิ่งมีชีวิตที่เกิดขึ้นเองตาม ธรรมชาติ โดยเฉพาะจุ ลิ น ทรี ย ์ กลุ ่ ม ที่ อ าศั ย ออกซิ เ จนใน กระบวนการด�ำรงชีวิตอยู่ในดิน จึงลดการเกิดแก๊สมีเทนท�ำให้ ลดกลิ่นเหม็นจากการย่อยสลายได้

10

ผลผลิตทีไ่ ด้จากกรีนโคน สามารถน�ำไปใช้ในสวน แปลงผัก หรือน�ำไปปรับปรุงพื้นที่ที่ไม่อุดมสมบูรณ์ก็จะเป็นการฟื้นฟู ให้พื้นที่ในบริเวณนั้นมีความสมบูรณ์ของธาตุอาหารในดินได้ อีกด้วย


ขั้นตอนและวิธีก�ำจัดขยะอินทรีย์ และขยะที่ย่อยสลายได้

ขั้นตอนที่ ๑

จั ด เตรี ย มภาชนะมี ฝ าปิ ด พร้ อ มเจาะก้ น ภาชนะ ขนาดของภาชนะขึ้นอยู่กับปริมาณขยะในครัวเรือน หากมีมากก็ใช้ภาชนะ ที่มีขนาดใหญ่ขึ้นตามความเหมาะสม (ภาชนะที่ใช้อาจเป็นถังพลาสติกหรือ ภาชนะอื่นๆ ที่มีฝาปิด)

ขั้นตอนที่ ๒

ขุดหลุมขนาดความลึก ๒ ใน ๓ ส่วนของความสูงของ ภาชนะ น�ำภาชนะที่เตรียมไว้ตามข้อ ๑ ไปใส่ในหลุมที่ขุด

ขั้นตอนที่ ๓

น�ำเศษอาหารทีเ่ ป็นขยะอินทรียห์ รือขยะทีย่ อ่ ยสลาย ได้ในครัวเรือนมาใส่ในถังที่ฝังไว้ ปิดฝาภาชนะ

ขั้นตอนที่ ๔

จุ ลิ น ทรี ย ์ ใ นดิ น , ไส้ เ ดื อ นในดิ น จะท� ำ การย่ อ ย เศษอาหารในภาชนะให้กลายเป็นปุย๋ (ระยะเวลาขึน้ อยูก่ บั ปริมาณขยะเปียก หากต้องการให้ย่อยสลายเร็วขึ้นหรือดับกลิ่นให้เติมสาร EM)

ขั้นตอนที่ ๕

หากมีขยะเปียกทีเ่ กิดขึน้ ในครัวเรือนก็สามารถน�ำมา เทใส่ลงไปในภาชนะได้จนกว่าจะเต็ม หากปริมาณขยะเปียกเต็มก็สามารถน�ำ ภาชนะไปด�ำเนินการตามขั้นตอนที่กล่าวมาข้างต้นในบริเวณพื้นที่ใหม่

11


ตามหาพี่น้อง เพื่อนน้องสีเขียว

ดอกมะตาด

มะตาด พืชประกอบอาหารของชาวมอญ มอญมี เ อกลั ก ษณ์ ใ นด้ า นการปรุ ง อาหารรับประทาน ซึ่งได้รับการสืบทอด กันมารุ่นสู่รุ่นจนมากลายเป็นอาหารที่ เป็นที่รู้จักและเป็นที่สนใจของคนทั่วไป อาหารมอญซึ่งถือว่าแฝงไปด้วยหลักทาง โภชนาการแล้ ว ยั ง เป็ น อาหารที่ สื่ อ ถึ ง ภูมิปัญญาของการเรียนรู้ถึงวิถี การกิน การอยู่ที่เป็นอัตลักษณ์ของมอญอย่าง แท้จริง อาหารมอญที่เป็นที่รู้จักและนิยม รั บ ประทานกั น โดยทั่ ว ๆ ไปก็ คื อ แกง กระเจีย๊ บ แกงมะตาด แกงบอน แกงเลียง ต่างๆ แกงส้มมะขามเทศ แกงใบมะขามอ่อน แกงใบมะรุม

12

ใบมะตาด

“มะตาด”เป็นไม้เนื้อแข็งชนิดหนึ่ง

ประโยชน์ ข อง “มะตาด”

ที่มีคุณค่าน่าศึกษาและเสาะหาไปปลูก อนุ รั ก ษ์ เป็ น ไม้ ที่ ขึ้ น ตามธรรมชาติ ใ น ป่าดงดิบชื้นและป่าพรุทั่วไปของทุกภาค มี ชื่ อ เ รี ย ก ต า ม ภ า ค ต ่ า ง กั น เ ช ่ น สุราษฎร์ธานี เรียก “ส้านกวาง” และ “ส้านท่า” เชียงใหม่ เรียก “ส้านป้าว” และ “ส้ ม ปรุ ” นครศรี ธ รรมราชและ ตรั ง เรี ย ก “แส้ น ” ในภาคกลางเรี ย ก “มะตาด” แต่คนมอญเรียก “หะเปร้า”

นอกจากจะปลูกไว้เพื่ออาศัยร่มเงาแล้ว ส่วนต่างๆ ยังน�ำมาเป็นยาสมุนไพรได้ เช่น รากใช้เป็นยาถอนพิษจากแมลงกัดต่อย เปลือกและใบมีรสฝาดใช้เป็นยาสมานได้ดี ส่วนผลมะตาดที่เป็นเมือกมีลักษณะเป็น วุ้นเหนียวลื่นๆ จะไปช่วยเคลือบแผลใน กระเพาะไม่ ใ ห้ เ จ็ บ ป่ ว ย และสะดวก ในการขั บ ถ่ า ย นอกจากนี้ ยั ง นิ ย มน�ำ ไม้มะตาดมาท�ำไม้พาย พานท้ายรางปืน และท�ำฟืนอีกด้วย...มะ


มะตาด ชื่อสามัญ Chulta, Chalta, Ouu, Elephant apple ชื่อวิทยาศาสตร์ Dillenia indica L. จัดอยู่ในวงศ์ส้าน (DILLENIACEAE) ประโยชน์ของมะตาด 1. ผลมะตาดใช้รับประทานเป็นผลไม้ได้ น�ำมาใช้ประกอบอาหารเพื่อรับประทานมาตั้งแต่โบราณ เช่น การท�ำเป็นแกงส้มมะตาด แกงคั่วมะตาด หรือน�ำไปท�ำอาหารอื่นๆ หรือใช้ผลสดจิ้มกินกับน�้ำพริก กลีบชั้นใน ที่มีลักษณะอวบอุ้มน�้ำใช้จิ้มกับเกลือกินได้ ให้รสหวานอมเปรี้ยวเล็กน้อย มีกลิ่นหอม 2. เมล็ดมะตาดที่แก่แล้วสามารถน�ำมารับประทานสดได้ (มีรสชาติมัน) 3. คนไทยโบราณนิยมปลูกต้นมะตาดไว้ในสวนบริเวณบ้าน หรือปลูกในพื้นที่กลางแจ้งและมีเนื้อที่มากพอสมควร เพื่อใช้เป็น ร่มเงาให้ความร่มรืน่ เพราะใบมะตาดมีใบขนาดใหญ่ ขึน้ อยูห่ นาแน่น สามารถช่วยเพิม่ ออกซิเจนให้กบั บรรยากาศ จึงช่วยลดโลกร้อนไป ได้ในตัวด้วย และทีส่ ำ� คัญยังนิยมปลูกเป็นไม้ประดับ เนือ่ งจากมีดอกทีม่ คี วามโดดเด่นสวยงาม และมีเส้นใบเป็นริว้ ทีด่ สู วยงามแปลกตา 4. เนื้อไม้ของต้นมะตาดสามารถน�ำมาใช้ท�ำเป็นเครื่องมือทางการเกษตร หรือท�ำเครื่องเรือน ใช้ท�ำโครงสร้างต่างๆ ของบ้าน เช่น ท�ำเสาบ้าน หรือท�ำเป็นพานท้ายปืน และใช้ท�ำเป็นฟืน 5. เปลือกและผลของมะตาด สามารถน�ำมาใช้ในการย้อมหนังสัตว์ และท�ำหมึกได้ 6. จากภูมปิ ญ ั ญาของชาวรามัญได้นำ� เปลือกด้านในของผลมะตาดมาใช้ทาท้องเรือ เพือ่ ท�ำให้เรือแล่นได้เร็วขึน้ เพราะเมือกมะตาด จะช่วยลดความเสียดทานของท้องเรือกับผิวน�ำ้ ได้ 7. น�้ำยางจากผลดิบน�ำมาใช้สระผมได้ ซึ่งปัจจุบันได้มีผู้คิดค้นและดัดแปลงแปรรูปผลมะตาดท�ำเป็นผลิตภัณฑ์สระผม 8. เมือกทีห่ อ่ หุม้ เมล็ดอยูส่ ามารถน�ำมาใช้บำ� รุงเส้นผมและช่วยปกป้องเส้นผมจากแสงแดดและมลพิษได้ ด้วยการน�ำเมล็ดมะตาด ที่มีเมือกผสมกับน�้ำ 4-5 เท่า แล้วน�ำมาใส่ขวดปิดฝาให้สนิท เขย่าแรงๆ แล้วกรองด้วยผ้าขาวบางหรือกระชอน แล้วใช้น�้ำที่ได้นี้น�ำมา หมักเส้นผมประมาณครึ่งถึงหนึ่งชั่วโมง จากนั้นก็สระผมตามปกติ

สรรพคุณของมะตาด 1. ผลมะตาดมีสารฟลาโวนอยด์และสารฟีนอลิก ซึ่งมีฤทธิ์ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระ (ผล) 2. ผลมีรสเปรี้ยว ใช้รับประทานเป็นยาบ�ำรุงร่างกาย (ผล) 3. ช่วยลดระดับน�้ำตาลในเลือด (ไม่ระบุส่วนที่ใช้) 4. ผลสุก มีรสหวานอมเปรี้ยว ใช้รับประทานเป็นยาเย็น (ผลสุก) 5. ช่วยต้านอาการลมชัก (ไม่ระบุส่วนที่ใช้) 6. ช่วยถอนพิษไข้ ระบายพิษไข้ (ใบ, เปลือกต้น) 7. ช่วยแก้ไข้ ลดไข้ (ผล, ใบ, เปลือกต้น) 8. ช่วยแก้อาการไอ (ผลสุก) 9. ช่วยขับเสมหะ (ผลสุก) 10. เปลือกต้นน�ำมาเคี้ยวช่วยท�ำให้เหงือกและฟันกระชับแน่น (เปลือกต้น) 11. ใบและเปลือกต้นมีรสฝาด ใช้ต้มดื่มเป็นยาแก้ท้องเสีย ด้วยการใช้เปลือกต้นน�ำมาต้มกับ น�้ำดื่ม (ใบ, เปลือกต้น) 12. ใช้เป็นยาแก้ปวดท้อง (ผล) 13. ผลมีเมือกเหนียวคล้ายวุ้น มีสรรพคุณช่วยเคลือบแผลในกระเพาะอาหารและในล�ำไส้ (เมือกผล) 14. ช่วยในการขับถ่าย ท�ำให้ขับถ่ายได้สะดวกขึ้น ท�ำให้ท้องไม่ผูก (ผล) 15. ใช้เป็นยาระบายอ่อนๆ (ผล, ใบ, เปลือกต้น) 16. เปลือกและใบมีรสฝาด ใช้เป็นยาสมานแผล (ใบ, เปลือกต้น) 17. รากมะตาด สรรพคุณใช้เป็นยาถอนพิษจากแมลงสัตว์กัดต่อย (ราก)

13


ING

เรื่องเล่าเมืองไร้มลพิษ

PARK

สวนสาธารณะ แหล่งเสริมพลังสร้างสุข สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ นนทบุรี เป็นสวนสาธารณะ ที่เปิดให้บริการแก่ประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้าน ของความมีอสิ ระในการแสดงออก โดยสวนสาธารณะแห่งนีเ้ ปิดให้ ประชาชนสามารถเข้าไปใช้พักผ่อน ออกก�ำลังกาย หรือจะ แสดงออกถึงการพักผ่อนในรูปแบบต่างๆ ได้อย่างอิสระ สวนสาธารณะแห่งนี้ มีผู้คน เพื่อนฝูง ครอบครัว ไปเดินเล่น ออกก�ำลังกาย ปิกนิก การแสดงออกรูปแบบต่างๆ ทั้งด้านดนตรี ละครใบ้ ศิลปะความช�ำนาญ หรือการขี่จักรยาน ซึ่งเห็นได้ทั่วไป ภายในสวนแห่งนี้..

สระน�้ำ ท่ามกลางต้นไม้ใหญ่ และมีป้ายสัญลักษณ์แสดงไว้อย่าง ชัดเจน ทั้งที่เป็นป้ายข้างทาง และการท�ำตัวอักษรขนาดใหญ่ สีขาวบนพื้นถนนอย่างชัดเจน

นักปัน่ ทุกเพศวัยสามารถใช้เส้นทางจักรยานนีไ้ ด้อย่างสะดวก ปลอดภัย และไม่ต้องกังวลเรื่องอุบัติเหตุที่จะเกิดขึ้นกับผู้สัญจร แน่นอน ว่าการขี่จักรยานเป็นวิธีออกก�ำลังกายที่ต้องใช้ ไปมา หรือผู้ออกก�ำลังกายท่านอื่นๆ ทุกคนจึงมีความสุขกับการ ความเร็ ว ซึ่ ง อาจจะเกิ ด อุ บั ติ เ หตุ ไ ด้ ดั ง นั้ น สวนสาธารณะ ออกก�ำลังกายได้อย่างเต็มที่ โดยทีน่ กั ปัน่ หรือผูน้ ำ� จักรยานเข้ามา แห่งนี้จึงได้จัดท�ำเส้นทางส�ำหรับขี่จักรยานขึ้นมาโดยเฉพาะ อีก ภายในสวนแห่งนี้จะไม่ขี่จักรยานเร็วในพื้นที่อื่นๆ นอกเส้นทาง พื้นที่หนึ่งภายในสวนเป็นเส้นทางจักรยานที่ลัดเลาะไปมา รอบ ที่จัดไว้เฉพาะ

คุณเรืองตาล ต้นตระการ อายุ 69 ปี กับการออกก�ำลังกาย ด้วยวิธปี น่ั จักรยาน ในสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ อ�ำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี หรือ สวนสาธารณะใกล้บ้าน ที่มีเลนจักรยานที่ ปลอดภัย เหมาะกับผูส้ งู อายุและคนในทุกช่วงวัย แชร์ประสบการณ์ ที่มาสวนแห่งนี้และแนะแนวคิดในการช่วยลดมลพิษดังนี้

“ปกติจะมาปัน่ จักรยานตอนเช้าทุกวันเป็นประจ�ำ เพราะเป็น

สวนสาธารณะที่อยู่ใกล้บ้าน และ มีเลนจักรยานที่ออกแบบมา เพือ่ ให้ปน่ั จักรยานโดยเฉพาะ แยกเลนจักรยานจากคนทีม่ าวิง่ ต่างหาก ท�ำให้รู้สึกปลอดภัย และลดการเกิดอุบัติเหตุที่จะเกิดขึ้น ซึ่งมาจาก คนที่มาวิ่งและปั่นจักรยานไม่ให้มาอยู่ในเลนเดียวกัน และยิ่งคนที่ อายุเยอะ และเด็กๆ ที่มาปั่นจักรยานก็จะรู้สึกปลอดภัยมากขึ้น อีกด้วย ถ้าสามารถท�ำเลนจักรยานโดยเฉพาะที่ไม่มีสิ่งกีดขวางใน ถนนสาธารณะทั่วทั้งเมือง ก็คิดว่าจะสามารถลดการใช้รถยนต์ซึ่ง ท�ำให้เกิดมลพิษในเมืองได้เป็นอย่างดี แถมได้ออกก�ำลังกายและ ประหยัดค่าใช้จ่ายไปในตัว

14


ศาลากลางน�ำ้ น�้ำพุดนตรี สนามเด็กเล่น พระราชานุสาวรีย์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชนนี นาฬิกาดอกไม้ ป้อม รปภ. โรงเพาะช�ำ สวนสุขภาพ ศาลาพักผ่อน 1 ศาลาพักผ่อน หอนาฬิกา ลู่วิ่งออกก�ำลังกาย ลานกิจกรรม ประตูทางออกเมืองทอง ลานสวนเมืองนนท์

ออกก�ำลังกาย ลดมลพิษ

มุมมองของการปั่นจักรยานในเชิงกีฬาใน สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ อ�ำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี โดย คุณกฤช น้อยชัยเวท อายุ 44 ปี ที่จะกระตุ้นให้คนมาออกก�ำลังกายมากขึ้นโดยที่เป็นการลดมลพิษในเมืองได้ อย่างน่าสนใจ

“โดยปกติผมกับแฟนจะมาออกก�ำลังกายทีน่ หี่ ลายวันต่อทุกสัปดาห์ ซึง่ บ้านผมอยูแ่ ถวดอนเมือง จะปัน่ จักรยาน

ลดการเกิด อุบัติเหตุ รู้สึกปลอดภัย

จากบ้านมาที่นี่ ใช้เวลาประมาณหนึ่งชั่วโมง ก็นับว่าเป็นการลดพิษไปในตัวและแถมได้ออกก�ำลังกายอีกด้วย ทาง จักรยานในสวนแห่งนี้จะเหมาะกับการปั่นแบบเล่นๆ ไม่ได้เหมาะกับจักรยานใหญ่ซึ่งท�ำความเร็วได้อย่างของผม แต่ ผมก็ประยุกต์ปั่นแบบเรื่อยๆ เฉื่อยๆ แทน เพื่อไม่ให้เกิดอันตรายกับคนที่ขับจักรยานขนาดเล็ก โดยแนวคิดคือ ถ้ามี แหล่งปั่นจักรยานอย่างที่สุวรรณภูมิ (SKY LANE) เกิดมากขึ้นตามแต่ละพื้นที่ของเมือง จะช่วยกระตุ้นให้คน มาออกก�ำลังกายโดยวิธีปั่นจักรยานมากขึ้น แต่ที่สวนแห่งนี้มีข้อดี ซึ่งสร้างข้อแตกต่างจากสวนสาธารณะที่อื่น คือ มีเลนจักรยานต่างหาก แยกออกมาจากทางวิ่ง ท�ำให้ปั่นจักรยานได้สะดวกมากขึ้น และลดอันตรายต่อคนที่มา ออกก�ำลังกายประเภทอื่นอีกด้วย

15


คิดเพื่อชุมชน ท�ำเพื่อชุมชน

ปุ๋ ยจากเปลือกทุเรียน

่ น และการสร้างรายได้อย่างยังยื เนื่องจากปัญหาขยะมูลฝอยที่เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ในชุมชน จนส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของคนใน ชุมชน คุณธ�ำรงค์ จันทร์สุกรี ประธานชุมชนปากเกร็ด ร่วมใจ 9 ได้พลิกวิกฤตให้เป็นโอกาสโดยสามารถลด ขยะในชุมชนและยังสามารถน�ำมาสร้างรายได้ให้กับคนใน ชุมชนอีกด้วย

เปลือกทุเรียน

บด

สภาพปัญหาในชุมชนที่พบ ก็คือ เรื่องของขยะมูลฝอยล้น ขยะมีส่งกลิ่นเหม็น ซึ่งขยะจ�ำนวนมากนี้ ได้สร้างผลกระทบให้ กับชุมชนและท้องถิ่นเป็นอย่างมาก เนื่องจากผมเป็นประธาน

16

การทำ� ปุ๋ยจากเปลือกทุเรีย


การหมักปุ๋ย

ชุมชน และ ทสม. ของจังหวัดนนทบุรี จึงมีแนวคิดและเห็น แนวทางในการพั ฒ นาให้ กั บ ท้ อ งถิ่ น ให้ มี คุ ณ ภาพชี วิ ต ที่ ดี ขึ้ น ซึ่งที่เกิดขึ้นนั้น มาจากการร้องเรียนของชาวบ้าน ท�ำให้ได้เกิด กระบวนการริเริ่มในการพูดคุยของคณะกรรมการชุมชน ในการ ขับเคลื่อนการแก้ปัญหาโดยวิธีการคัดแยกขยะ และมีการริเริ่ม ในการตั้งศูนย์การเรียนรู้และเกิดกระบวนการในการต่อยอดใน การผลิตปุ๋ยจากขยะมูลฝอย

ผมอยากเห็นคุณภาพชี วิตที่ดี อยากเห็นการลดลง ของปริมาณขยะในชุ มชนต่างๆ อยากเห็นสิ่งแวดล้อมที่ดี และสร้างความสะอาด ให้กับชุ มชนที่เราอยู ่อาศัย

โดยปัญหาของจังหวัดนนทบุรี คือ มีเปลือกทุเรียนจ�ำนวนมาก โดยเฉพาะช่วงนี้ที่เป็นฤดูของผลผลิต คนในชุมชนให้ผมเป็น ขั้นตอนที่ผมเริ่มท�ำ คือ เอาเปลือกทุเรียนมาตากให้แห้ง ต้ น แบบในการขั บ เคลื่ อ นให้ เ กิ ด ความยั่ ง ยื น ในการพั ฒ นา สนิท เพื่อให้บดได้ง่ายขึ้น แล้วเอาไปสับโดยใช้เครื่องจักรบด โดยผมได้น�ำเปลือกทุเรียนมาแปรรูปเป็นปุ๋ยคุณภาพสูง ให้ละเอียด และในขั้นตอนสุดท้ายในเรื่องของการหมัก และ ลดความชื้น โดยใส่หัวเชื้อ EM จ�ำนวน 1 ลิตร และกากน�้ำตาล อีกครึ่งกิโลกรัม โดยระยะในการหมักของผมใช้ระยะการหมัก 2 เดือน ถึงจะประสบความส�ำเร็จออกมาเป็นปุ๋ยที่มีคุณภาพ สูง โดยทั้งนี้เนื่องมาจาก เทศบาลนครปากเกร็ด ให้การส่งเสริม ในเรื่องขององค์ความรู้ รวมถึงพวกอุปกรณ์ในการด�ำเนินการ ต่างๆ สิ่งที่ผมประจักษ์ที่สุดก็คือ การได้รับองค์ความรู้อย่าง ถูกต้อง จาก กองสาธารณสุข เทศบาลนครปากเกร็ด ท�ำให้ ขั้นตอนต่างๆ เป็นไปอย่างถูกต้องและชัดเจนมากขึ้น ทั้งนี้ความคาดหวังของผมก็คือ อยากเห็นคุณภาพชีวิต ที่ดี อยากเห็นการลดลงของปริมาณขยะในชุมชนต่างๆ อยากเห็นสิ่งแวดล้อมที่ดี และสร้างความสะอาดให้กับ ชุมชนที่เราอยู่อาศัย รวมถึงการก่อให้เกิดการต่อยอด สร้างรายได้ให้กับชุมชนอย่างยั่งยืนและมั่นคง

17


กิน อยู ่ รักษ์ สิ่งแวดล้อม

ร้านอาหาร “กระท่อมกลางน�ำ้ ”

บรรยากาศริมแม่นำ� ้ กับการช่ วยลดปั ญหาขยะในชุ มชน

ร้านอาหาร “กระท่อมกลางน�้ำ” ร้านนี้พึ่งเปิดมาได้ประมาณ 6 เดือนที่ผ่านมา ตั ว ร้ า นจะอยู ่ ติ ด กั บ ริ ม แม่ น�้ ำ เจ้ า พระยา โดย การเดินทางนัน้ เข้ามาทาง ซอยสุขาประชาสรรค์ 2 ซอย 35 (ทางเข้ า วั ด โพธิ์ บ ้ า นอ้ อ ย) นอกจาก ร้านนี้มีบรรยากาศที่เชิญชวนต่อการมาสังสรรค์ ระหว่างเพื่อนฝูง มีอาหารที่หลากหลายที่หายาก ชวนแก่การลิ้มลอง เช่น แกงโบราณหมูรัญจวน แถมมีราคาที่เหมาะสม และการตกแต่งของร้านนี้ ยังสามารถลดขยะในชุมชนได้อย่างสร้างสรรค์ อีกด้วย โดยเจ้าของร้านได้เปิดเผยถึงการเตรียม การเอาของเก่ามาตกแต่งร้านอาหารแห่งนี้นั้น ใช้เวลามาประมาณ 2 ปี อันเนื่องมาจากขยะใน

18


ชุมชนมีจ�ำนวนเยอะ พรรคพวกบริจาคให้มาด้วย และตัวของ เจ้าของร้านเองนั้นก็เป็นคนไม่ค่อยทิ้งของเก่า ก็เลยเป็นที่มา ของการน�ำมาเป็นสิ่งตกแต่งของร้านอาหารแห่งนี้ ที่เห็นใน ร้านมีถุงกอล์ฟเยอะ ก็มาจากเพื่อนๆ ที่อยู่ชมรมกอล์ฟ ถ้า ทิ้งก็เสียดาย เลยขอเอามาปลูกต้นไม้เพื่อสร้างบรรยากาศ ให้ร่มรื่นภายในร้าน นอกจากนี้ยังเอาประตูและหน้าต่างเก่า มาประกอบกับเศษไม้ท�ำเป็นตู้หรือโต๊ะเก้าอี้ภายในร้าน รวมถึง ของตกแต่งภายในร้านก็ล้วนมาจากขยะที่คนเขาทิ้งกัน แต่เรา น�ำมาประยุกต์ตกแต่งให้เข้ากับบรรยากาศภายในร้าน ถ้ามอง ออกไปที่ริมแม่น�้ำ เราได้มีการสร้างแนวที่กั้นขยะจากผักบุ้งไว้ รอบตัวร้าน โดยอีกไม่นานจะมีกิจกรรมให้กับลูกค้าของร้านเรา โดยสามารถลงเรือไปเก็บผักบุ้ง แล้วทางร้านจะผัดให้ทานฟรี ถ้าสังเกตดูบ้านริมน�้ำแต่ละหลังไม่มีใครปลูกต้นไม้ แต่ทางร้าน

ได้มีการปลูกต้นหูกระจงเอาไว้เพื่อสร้างความร่มเย็นและกั้น แสงแดดที่จะเข้ามาในร้านโดยใช้วิธีธรรมชาติแทนการสร้าง หลังคาหรือสร้างผนังปิดโดยรอบ และร้านเรามีเคล็ดลับเพื่อ ป้องกันไม่ให้รากของต้นไม้โดนน�้ำท่วมตาย คือ ใช้วิธีสร้างบ่อ ปูนขึ้นมาเป็นกระถางก่อน แล้วค่อยปลูกต้นไม้ลงไปในบ่อดิน นั้ น ส่ ว นการประหยั ด พลั ง งานและลดการใช้ ไ ฟฟ้ า ด้ ว ย ความที่ ร ้ า นเราโปร่ ง และโล่ ง สามารถเห็ น แสงเข้ า มาได้ โดยรอบภายในตั ว ของร้ า น ท�ำให้ ก ารใช้ ห ลอดไฟนั้นก็ใช้ใน ปริ ม าณที่ น ้ อ ยลง และทางร้ า นเองนั้ น ได้ มี ก ารใช้ ห ลอดไฟ ดวงละ 5W โดยได้มกี ารติดกระจายไว้รอบร้าน ซึง่ จะเปิดเฉพาะ ช่วงเวลากลางคืน ท�ำให้ค่าไฟแต่ละเดือนนั้นอยู่ที่ประมาณ เดือนละ 3,000 บาท โดยในอนาคตอันใกล้นจี้ ะมีการน�ำโซลาร์เซลล์ มาไว้เพื่อประหยัดและลดการใช้พลังงานไฟฟ้าเพิ่มเข้าไปอีกด้วย

1919


ร้อยดวงใจ ร่วมใจลดโลกร้อน

โรงเรียนผาสุกมณีจักรมิตรภาพที่ ๑๑๖ นครปากเกร็ด ๒ กับคาร์บอนต�่ำ

20

โรงเรียนผาสุกมณีจักรมิตรภาพที่ ๑๑๖ นครปากเกร็ด ๒ น�ำโดย นายสาโรจน์ สุขสุเมฆ ผู้อ�ำนวยการสถานศึกษา ได้ตระหนักถึงความส�ำคัญในการลดโลกร้อนที่เป็นผลกระทบ จากภาวะเรื อ นกระจกที่ มี ป ริ ม าณก๊ า ซคาร์ บ อนไดออกไซด์ ในอากาศมาก รวมถึงเพื่อสนองตอบนโยบายเมืองคาร์บอนต�่ำ ของหน่ ว ยงานต้ น สั ง กั ด คื อ เทศบาลนครปากเกร็ ด ที่ น� ำ โดย นายวิชัย บรรดาศักดิ์ นายกเทศมนตรีนครปากเกร็ด และ เห็นว่า การปลูกต้นไม้เป็นวิธีหนึ่งที่จะช่วยลดภาวะโลกร้อนได้ เพราะต้นไม้จะช่วยหายใจเอาก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เข้าไปและ หายใจออกมาเป็นก๊าซออกซิเจน ซึง่ เปรียบเสมือนการฟอกอากาศ ให้กับโลกของเรา นายสาโรจน์ สุขสุเมฆ ได้น�ำหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียงที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชฯ ในหลวงรัชกาลที่ 9 มาเป็นแนวทางในการด�ำเนินชีวติ ให้แก่พสกนิกรชาวไทย มาใช้กบั ตนเอง โดยเฉพาะโครงการเกษตร ทฤษฎีใหม่มาใช้ในครอบครัวอย่างต่อเนื่อง และประสบผลส�ำเร็จ


สุเมฆ นายสาโรจน์ สุข ในครอบครัว ต่อมาเมื่อประมาณปลายปี พ.ศ. 2556 ได้มาด�ำรง ต�ำแหน่งเป็นผู้บริหารโรงเรียนผาสุกมณีจักรมิตรภาพที่ ๑๑๖ ซึ่งท่านได้น�ำความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียงทีป่ ระสบผลส�ำเร็จมาแล้วมาปรับใช้ในโรงเรียน ให้สอดคล้องกับนโยบาย โดยในระยะแรกได้ปรับปรุงแหล่งเรียนรู้ สวนสมุนไพรในโรงเรียนทีม่ อี ยู่ ซึง่ เป็นสวนสมุนไพรทีย่ งั ไม่ประสบ ความส�ำเร็จ ต้นไม้ไม่ค่อยเจริญเติบโต เป็นสนามวอลเลย์บอล ชายหาด เพือ่ ใช้ฝกึ ให้แก่นกั กีฬา ซึง่ พบว่า สนามดังกล่าว เกิดฝุน่ รวมทัง้ สร้างอากาศในโรงเรียนให้รอ้ น จึงได้วางแผนร่วมกับคณะครู ในการปรับปรุงให้เป็นสวนสมุนไพรดังเดิม โดยน�ำแนวทางการท�ำ เกษตรผสมผสานเข้ามาพัฒนา เนื่องจากสถานที่เดิมเป็นดินปน ทราย จึงให้คณะครูศึกษาหาผู้รู้มาแนะน�ำการเลี้ยงไส้เดือนดิน แล้วน�ำไส้เดือนดินมาช่วยในการพรวนดินท�ำให้ดินร่วนขึ้นและ มีแหล่งอาหารมากขึ้น หลังจากนั้นจึงได้ปรับแหล่งเรียนรู้สวน สมุนไพรให้เป็นแหล่งเรียนรูท้ มี่ พี ชื สมุนไพรต่างๆ เช่น ต้นอัญชัน ต้นตะไคร้หอม ต้นขิง ต้นกระชาย ต้นนมแมว ต้นชะอมยี่หร่า อีกทั้ง ยังเป็นการลดภาวะอากาศร้อนในโรงเรียน เด็กๆ เข้ามานั่งเล่น หลบอากาศร้อนในสวนสมุนไพร หลังจากนั้นจึงได้เล็งเห็นถึง ประโยชน์ จึงปรึกษากับคณะครูให้หาต้นพืชอืน่ ๆ มาปลูกร่วมด้วย เช่น ดอกแค ดอกจ�ำปี ใบรางจืด และอื่นๆ อีกมากมาย เพื่อให้

สวนสมุ น ไพรนี้ มี ค วามร่ ม รื่ น บรรเทาความร้ อ นจากอากาศ หรื อ ลดโลกร้ อ นในโรงเรี ย น และได้ เ ปลี่ ย นแหล่งเรียนรูจ้ าก ชือ่ สวนสมุนไพรเป็น “สวนพฤกษศาสตร์” นอกจากนีย้ ังได้ร่วม กับคณะครูหาวิธกี ารประหยัดพลังงานด้วยการน�ำน�ำ้ จากแหล่งน�ำ้ ธรรมชาติมาใช้ในการรดพืชผักในสวนพฤกษศาสตร์ ท�ำให้ต้นไม้ ในสวนพฤกษศาสตร์มีความเขียวชอุ่ม ให้ความสดชื่น ร่มรื่น แก่นักเรียน คณะครู และผู้ปกครอง ดังนัน้ หากเราทุกคนสามารถช่วยโลกนีไ้ ด้ควรร่วมมือกันปลูก ต้นไม้เพื่อลดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ หรือร่วมกันรณรงค์ด้วยวิธี ต่างๆ เพื่อลดปัญหาภาวะโลกร้อน

21


ร้อยดวงใจ ร่วมใจลดโลกร้อน

กิจกรรมสร้างสรรค์สื่อฯ จากเศษวัสดุเหลือใช้

โรงเรี ย นผาสุ ก มณี จั ก รมิ ต รภาพที่ ๑๑๖ นครปากเกร็ด ๒ มีการจัดการขยะโดยน�ำขยะ มารีไซเคิล เป็นสื่อการเรียนการสอน เป็นการลด

ปริมาณขยะจากการน�ำเอาเศษวัสดุเหลือใช้มาจัดท�ำเป็นสื่อการ เรียนการสอนภายในโรงเรียนได้เป็นอย่างดี ซึ่งโดยปกติ โรงเรียน มีการคัดแยกขยะ เพื่อช่วยกันรณรงค์ในการลดปริมาณขยะ และ ช่วยลดปริมาณคาร์บอนในอากาศ รวมทั้งยังน�ำรายได้มาเป็นส่วน หนึ่งในการจัดกิจกรรมต่างๆ ภายในโรงเรียน เช่น กิจกรรมกีฬา สีภายในโรงเรียน กิจกรรมความสะอาดของห้องเรียน เป็นต้น แต่ที่เห็นเป็นรูปธรรมและสามารถน�ำกระบวนการคัดแยก ขยะมาใช้งานได้อย่างยอดเยี่ยมของน้องๆ ก็คือ การผลิตของเล่น ของใช้ จากเศษวัสดุเหลือใช้ทจี่ ะทิง้ เป็นขยะ ทีน่ อ้ งๆ ได้สาธิตการ ท�ำตามกระบวนการที่ไม่ยุ่งยากซับซ้อนและสามารถน�ำผลิตภัณฑ์ มาใช้งานให้เกิดประโยชน์เป็นสื่อ อุปกรณ์การเรียนการสอนของ โรงเรียน เช่น เก้าอี้นั่งเล่นจากขวดน�้ำพลาสติก กล่องใส่อุปกรณ์ กล่องใส่กระดาษทิชชูจากกระดาษหนังสือพิมพ์ รถของเล่น รถถัง ของเล่นจากลังกระดาษ ตัวหนอนจากฝาขวดน�้ำ โดยมีคุณครูชุตินันท์ พ่วงดี และคุณครู จันทร์จีรา แดงทองค�ำ เป็นคุณครูที่ให้การดูแลในการท�ำกิจกรรมดังกล่าว นางรัตนา ฉิมพาลี กล่าวว่า เริ่มต้นจากโรงเรียนผาสุกมณีจักรมิตรภาพที่ ๑๑๖ นครปากเกร็ด ๒ เป็นโรงเรียนทีร่ ณรงค์ในเรือ่ งของเศรษฐกิจพอเพียง เราปลูกฝังให้นกั เรียน ได้น�ำหลักคิดของหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จึงได้จัดท�ำโครงการขยะเพิ่มทรัพย์ เพื่อให้นักเรียนได้รู้จักการคัดแยกขยะ การน�ำขยะมารีไซเคิลเป็นของเล่น ของใช้ รวมทั้ง การน�ำรายได้จากขยะมาช่วยในกิจกรรมของโรงเรียน ซึ่งได้รับความร่วมมือจากนักเรียน และผู้ปกครองเป็นอย่างดี พร้อมทั้งได้ความสะอาดและประโยชน์ให้แก่ครอบครัว ด้าน นายสาโรจน์ สุขสุเมฆ ผู้อ�ำนวยการโรงเรียน กล่าวว่า “ได้ร่วมกันวางแผน กับคณะครูในโรงเรียน ในการช่วยก�ำจัดขยะในโรงเรียน เพื่อลดปริมาณขยะ จึงได้ร่วม จัดท�ำโครงการเพื่อให้นักเรียน ครู และบุคลากรในสถานศึกษาคัดแยกขยะ ลดปริมาณ ขยะ และรวมถึงการลดโลกร้อนตามนโยบายของท่านนายกเทศมนตรีนครปากเกร็ด ท่านวิชัย บรรดาศักดิ์ อีกด้วย” ด้านนักเรียนบางกลุ่มที่มีความสนใจ ที่มาร่วมท�ำกิจกรรมในการท�ำสื่อการเรียนการสอนจากเศษวัสดุเหลือใช้ คุณครูให้ค�ำแนะน�ำ ในการศึกษา ค้นคว้า เพือ่ น�ำมาผลิตเป็นสือ่ การเรียนการสอนทีใ่ ห้ประสบการณ์ความรูเ้ บือ้ งต้น และท�ำให้เรามีความสุข อีกทัง้ ยังเป็นการลดขยะภายในโรงเรียน ช่วยลดคาร์บอนในอากาศ และช่วยให้โลกเราน่าอยู่ได้อย่างมีความสุข.

22


รู ้คิด รู ้ทัน รู ้ลดคาร์บอน

เครือข่ายรวมใจชุ มชนอนุรักษ์คลองบางพู ด

งานส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม จัดท�ำโครงการส่งเสริมสนับสนุนการด�ำเนินงานกิจกรรม ของเครือข่ายรวมใจชุมชนอนุรักษ์คลองบางพูด เพื่อเป็นการกระตุ้นจิตส�ำนึกและสร้างการมีส่วนร่วมของเครือข่ายฯ ในการอนุรักษ์และ ฟื้นฟูสภาพแวดล้อมคลองบางพูดให้สะอาด เอื้อต่อการมีสุขภาพที่ดีของประชาชน โดยภายในงานมีประชาชน อาสาสมัคร คณะผู้บริหาร และ พนักงานเทศบาลร่วมกิจกรรมปรับสภาพน�้ำคลองบางพูด โดยการใช้ อีเอ็มบอล (EM BALL) และน�้ำจุลินทรีย์ โดยก�ำหนดจัดขึ้น 2 ครั้ง ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน 2561 ณ บริเวณริมคลองบางพูด ใต้ทางด่วน และครั้งที่ 2 ก�ำหนดจัดขึ้นในวันที่ 20 กันยายน 2561

23


Profile for pkmagazine

วารสารคาร์บอนต่ำ เมืองไร้มลพิษ  

วารสารคาร์บอนต่ำ เมืองไร้มลพิษ  

Advertisement