Page 1

L e v e n s l a n g o n t p lo o i e n Human resources in evolutie

federatie van partners voor werk


L e v e n s l a n g o n t p lo o i e n Human resources in evolutie

federatie van partners voor werk


Voorwoord

Voorwoord

Het lijdt geen twijfel dat de financiĂŤle en economische crisis die BelgiĂŤ in de tweede helft van 2008 heeft getroffen, het afgelopen jaar heeft getekend. Op het ogenblik dat we dit schrijven is de crisis zeker nog niet voorbij, en is er zelfs nog geen sprake van enige kentering.

Jaarverslag fEdergon 2008

2

De leden van Federgon ontsnapten niet aan de crisis. De sector van de uitzendarbeid bewees andermaal zijn rol als economische barometer, met een terugval van de activiteit in het tweede semester 2008. Ook de andere Federgon-sectoren krijgen af te rekenen met een moeilijke economische situatie en moeten zich aanpassen. Economische crisissen dwingen bedrijven immers tot introspectie, tot aanpassingen, tot doelgerichter en creatiever werken. De ondernemingen aangesloten bij Federgon zullen ongetwijfeld tot het uiterste gaan om deze crisis zo goed mogelijk te doorstaan, en ze ook nog om te zetten in nieuwe opportuniteiten. Nochtans mag deze crisis ons de uitdagingen waar de arbeidsmarkt mee af te rekenen zal krijgen niet uit het oog doen verliezen. In tijden van crisis moet de overheid snel optreden en tijdelijke maatregelen nemen. In een steeds vlugger evoluerende economische omgeving is snel reageren, met tijdelijke maatregelen die geen hypotheek leggen op de toekomst, van levensbelang. Maar de noodzaak om op korte termijn in te grijpen mag geen reden zijn om niet verder te werken aan maatregelen afgestemd op de lange termijn. De demografische evolutie en meer in het bijzonder de veroudering van de bevolking in acht genomen, moeten er maatregelen komen en moet er een structureel beleid worden gevoerd dat er voor zorgt dat onze arbeidsmarkt de veranderingen aankan.

De paradox van de knelpuntberoepen is daarvan een treffende illustratie. Je zou immers denken dat de economische crisis en haar impact op de tewerkstelling er voor zouden zorgen dat minstens een deel van de tekorten opgelost zou geraken. Toch is dit niet het geval. Hoewel heel wat bedrijven werknemers moeten laten afvloeien en het aantal werklozen toeneemt, blijven andere bedrijven het moeilijk hebben om medewerkers te vinden die over onontbeerlijke competenties beschikken. Dit voorbeeld bewijst dat er nu structurele maatregelen moeten komen om de werking van onze arbeidsmarkt te verbeteren. In haar memorandum voor de regionale verkiezingen van juni 2009 pleit Federgon dan ook voor een actief werkgelegenheidsbeleid, waardoor meer mensen aan het werk kunnen, waardoor hun employability verhoogt zodat ze aan het werk kunnen blijven, en waardoor ze begeleiding krijgen bij de overgang van de ene naar de andere job, of naar een nieuwe job. Federgon en haar leden willen in het kader van zo’n ambitieus beleid de partners voor werk zijn van de federale en regionale regeringen. De leden van Federgon zijn immers meer dan ooit een sterke motor die de arbeidsmarkt beter doet functioneren.

Herwig MuyldermansAnnemie Verschetse


Inhoud

Voorwoord

p

2

Inhoud

p 3

De werking van Federgon

p

De belangrijkste dossiers van Federgon in 2008

p 12

Federgon Uitzendarbeid

p 14

Federgon Recruitment, Search & Selection

p 16

Federgon Outplacement

p 17

Federgon Projectsourcing

p 18

Federgon Opleiding

p 19

Federgon Interim Management

p 20

Federgon Diensten aan Particulieren

p 21

Economische context 2008

p 23

4

3

“Federgon pleit voor een actief werkgelegenheidsbeleid. De leden van Federgon zijn meer dan ooit een sterke

JAARVERSLAG fEdergon 2008

motor die de arbeidsmarkt beter doet functioneren.�


De werking van Federgon

4

De 7 sectoren die Federgon vertegenwoordigt (uitzendarbeid – recruitment, search & selection – outplacement – interim management – opleiding – projectsourcing – dienstencheques) vormen evenveel departementen. Ieder departement is autonoom en heeft een eigen Bestuursraad en Algemene Vergadering. Zo kunnen ze elk een eigen strategie uitwerken voor hun specifieke dossiers en prioriteiten. Om de gemeenschappelijke dossiers en de gezamenlijke strategie te bepalen wordt Federgon bestuurd door een Raad van Beheer, samengesteld uit vertegenwoordigers van de verschillende departementen, en door een Algemene Vergadering, waarin alle leden samen zitting hebben.

Raad van Beheer van Federgon

Annemie Verschetse Voorzitter (Konvert Interim) Johan De Meyer Voorzitter van Federgon Opleidingen (Kluwer Opleidingen) Albert De Wilder Voorzitter van Federgon Interim Management (AIM) Eggerik Dockx Lid van de Bestuursraad van Federgon Projectsourcing (Talent Planet) Philippe Lacroix Lid van de Raad (Manpower) Philippe Melis Voorzitter van Federgon Diensten aan Particulieren (Tempo-Team) Herman Nijns Lid van de Raad (Randstad Belgium) Marleen Smekens Voorzitter van Federgon Recruitment, Search & Selection (Mentorprise) Marc Theuns Lid van de Raad (MenT Associates) François Van Vyve Voorzitter van Federgon Outplacement (Galilei – Randstad) Christophe Velge Voorzitter van Federgon Uitzendarbeid (Axis)

Organisaties en instanties waar Federgon vertegenwoordigd is Om haar opdracht m.b.t. het verdedigen van de belangen van haar leden zo goed mogelijk in te vullen, is Federgon vertegenwoordigd in heel wat organisaties en instanties: Werkgeversorganisaties

Jaarverslag fEdergon 2008

Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) Vlaams Economisch Verbond (VEV - VOKA) Union Wallonne des Entreprises (UWE) Brussels Entreprises Commerce and Industry (BECI) International Confederation of Private Employment Agencies (CIETT) en Eurociett European Confederation of Search and Selection Associations (ECSSA) European Federation for Services to Individuals (EFSI)


Paritaire instanties • Paritair Comité voor de Uitzendarbeid • Paritair Subcomité voor de erkende ondernemingen die buurtwerken of –diensten leveren • Sociaal Fonds voor de Uitzendkrachten • Vzw Vormingsfonds voor de Uitzendkrachten • Fonds voor Bestaanszekerheid voor de erkende ondernemingen die buurtwerken of –diensten leveren • Vormingsfonds voor de erkende ondernemingen die buurtwerken of –diensten leveren • Commissie van Goede Diensten voor de sector uitzendarbeid • Vzw Preventie en Interim • Commissie voor de private arbeidsbemiddeling (Vlaanderen) • Commission consultative d’agrément en matière de placement (Capla - Wallonië) • Erkenningscommissie voor de privé tewerkstellingsagentschappen (Brussel) • Aanvullend Nationaal Paritair Comité voor de Bedienden (ANPCB) • Nationale Arbeidsraad (NAR) • Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV) • Conseil Economique et Social de la Région Wallonne (CESRW) • Economische en Sociale Raad voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest • Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) • Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling (VDAB) • Brusselse Gewestelijke Dienst voor Arbeidsbemiddeling (ACTIRIS) • Institut Bruxellois Francophone pour la formation professionnelle (Bruxelles Formation) • Brussels Nederlandstalig Comité voor Tewerkstelling en Opleiding • Plate-forme de concertation relative aux agences de placement (Wallonië) • Overlegplatform werkgelegenheid (Brussel) • Commission consultative Formation Emploi Enseignement (Brussel) • Territoriaal Pact voor de Werkgelegenheid in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest • Commission chèques formation (Wallonië) • Praktijkcommissie Syntra Vlaanderen • Adviescommissie voor de erkenning van dienstenchequeondernemingen • Commissie Federaal Opleidingsfonds Dienstencheques

5

Herwig Muyldermans Algemeen Directeur Ann Cattelain Paul Verschueren Arnaud Le Grelle Sébastien Delfosse

Directeur van de Juridische Dienst Directeur van de Economische Dienst Directeur Wallonië - Brussel Directeur Public Relations

Ingrid Geboors Verantwoordelijke secretariaat Dominique Vincke Ombudsdienst Ledenlijst De lijst van de Federgon-leden is beschikbaar op de website www.federgon.be.

Jaarverslag fEdergon 2008

Contactpersonen bij Federgon


Departement Uitzendarbeid

Federgon Uitzendarbeid is de federatie van de uitzendbureaus. Naast hun gewone activiteit van terbeschikkingstelling van uitzendkrachten, bieden deze ondernemingen hun klanten ook een ruime waaier van diensten en consultancy inzake human resources. 74 1.284 6.482 92.211

aangesloten uitzendbureaus, die 96 % van de uitzendactiviteit in België vertegenwoordigen agentschappen vaste werknemers uitzendkrachten per dag

Bestuursraad Voorzitter Christophe Velge (AXIS) Ondervoorzitter Hubert Vanhoe (START PEOPLE)

6

Leden van de Bestuursraad Marie-Claire Clabots (PEOPLE INTERIM) Philip Cracco (ACCENT JOBS FOR PEOPLE) Marie-José Janssen (IDEAL INTERIM) Philippe Lacroix (MANPOWER) Herman Nijns (RANDSTAD) Jan Van Cauwelaert (ADECCO PERSONNEL SERVICES) Annemie Verschetse (KONVERT INTERIM) Mark Verstraete (T-GROEP)

Jaarverslag fEdergon 2008

Contactpersoon bij Federgon Herwig Muyldermans


Departement Recruitment, Search & Selection

De leden van Federgon Recruitment, Search & Selection (RSS) zijn ondernemingen met als belangrijkste activiteiten werving, executive search en selectie van personeel. Deze bureaus hebben tevens een ruime expertise uitgebouwd wat assessment en gespecialiseerde consultancy inzake human capital management betreft. 125 1.611 6.593

aangesloten bureaus medewerkers bemiddelingen per jaar

Bestuursraad Voorzitter Marleen Smekens (Mentorprise) Ondervoorzitter Marc Theuns (MenT) Leden van de Bestuursraad Ineke Arts (Hoffman & Associates) Klaas Buyck (Kern Selection) Gilles Klass (Mercuri Urval) Philippe Meysman (Hudson) Walter Reynaert (Randstad Recruitment & Selection) Inez Senecaut (HRCC) Christine Van Velthoven (CPM - Consultants Personnel Management) Guy Vereecke (Ahead)

7

Jaarverslag fEdergon 2008

Contactpersoon bij Federgon Ann Cattelain


Departement Outplacement

Federgon Outplacement vertegenwoordigt de outplacementbureaus: bedrijven die een geheel van diensten en consultancy aanbieden voor het begeleiden van individuen of groepen, voor rekening van een werkgever, opdat ontslagen werknemers zo snel mogelijk opnieuw werk zouden vinden bij een nieuwe werkgever, of een beroepsactiviteit als zelfstandige zouden kunnen opstarten. 33 10.314

leden die 90% van de activiteit in BelgiĂŤ vertegenwoordigen professionele begeleidingen per jaar

Bestuursraad Voorzitter François Van Vyve (Galilei - Randstad)

8

Leden van de Bestuursraad Kurt Boelens (ADMB Select) Dirk Goethals (Ascento) Raf Goossens (Lee Hecht Harrison) Dina Losifidis (Right Management) Vera Meersman (USG HR Forces) Guy Strauven (Encare Outplacement) Ingeborg van Germeersch (Select Outplacement)

Jaarverslag fEdergon 2008

Contactpersoon bij Federgon Eric Galand


Departement Projectsourcing

Federgon Projectsourcing is de federatie van de bedrijven met als belangrijkste activiteit het inzetten van specialisten van hoog niveau voor projecten of delen van projecten van klanten-ondernemingen. Daar waar het oorspronkelijk ging om technische projecten of om informatica, komt er in de sector thans steeds meer verscheidenheid in de activiteit. 40 432 4.486

leden vaste medewerkers projectmedewerkers per jaar

Bestuursraad Eggerik Dockx (Talent Planet) Luc Engels (MP Business Solutions) Dominique Hermans (Randstad Professionals) Saskia Kinds (USG Innotiv Professionals in ICT/SAP) Wouter Van Goeye (Multi, Delta Marine Engineering) Contactpersoon bij Federgon Brigit Frunt

9

Departement Interim Management

Federgon Interim Management vertegenwoordigt de bureaus die instaan voor een volledige dienstverlening van opvolging en begeleiding v贸贸r, tijdens of na een interim management opdracht. Deze opdrachten worden toevertrouwd aan zelfstandige interim managers die tijdelijk leidinggevende functies of functies met verantwoordelijkheid vervullen in de bedrijven-klanten. Vroeger waren ze gespecialiseerd in crisismanagement. Nu is er meer verscheidenheid in de sector en gaat het ook om het management van groei, overgangsmanagement, optimalisatie van processen, enz. aangesloten ondernemingen interim management opdrachten per jaar

Bestuursraad Voorzitter - Albert De Wilder (AIM) Ondervoorzitter - Rudi Hendrickx (PMA) Financial Controller - Danny Nijns (Robert Half Interim Management) Contactpersoon bij Federgon Arnaud Le Grelle

Jaarverslag fEdergon 2008

13 1.342


Departement Opleiding

De leden van Federgon Opleiding zijn bedrijven uit de privésector – met commerciële doeleinden – die professioneel hoofdzakelijk actief zijn op het vlak van opleidingen voor arbeiders, bedienden en kaderleden. Deze ondernemingen zijn veel meer dan louter leveranciers van opleidingen, en bieden globale oplossingen die beantwoorden aan de noden van organisaties inzake opleiding en competentieontwikkeling. 44 aangesloten ondernemingen Meer dan 40% van de opleidingsmarkt Bestuursraad Voorzitter Johan De Meyer (Kluwer Opleidingen)

10

Leden van de Bestuursraad Paul Bertels (VIK) Dirk De Clercq (Randstad Training) Stefaan Devogelaere (DS Consult) Léon Lesire (Lesire & Partners) Florence Pourtois (Manacoach) Frank Strobbe (Amelior) Bruno Vanneste (SD Worx Opleidingen) Eric Werbrouck (Berlitz)

Jaarverslag fEdergon 2008

Contactpersoon bij Federgon Paul Verschueren


Departement Diensten aan Particulieren

Federgon Diensten aan Particulieren is de federatie van de erkende commerciële bedrijven die actief zijn op de markt van de dienstencheques. 56 29.166 149.182 21,7 miljoen

aangesloten ondernemingen dienstencheque-werknemers klanten gepresteerde uren

Bestuursraad Voorzitter Philippe MELIS (Tempo-Team) Leden van de Bestuursraad Jean-Olivier Collinet (Daoust Interim) Katleen Clappaert (Start People) Wouter Duvillier (Dienstenthuis) Erika Dejaegher (Randstad) Stijn Germeys (Flexpoint) Jean-François Guyot (TS-Management) Patricia Janssens (Be-Twin Home Services) Philip Nichelson (Greenhouse) Walter Verwimp (T-Groep)

11

Jaarverslag fEdergon 2008

Contactpersoon bij Federgon Sébastien Delfosse


De belangrijkste dossiers van Federgon in 2008

De diensten van algemeen economisch belang en de dienstenrichtlijn

Enkele Europese regelgevingen die in België moeten worden geïmple­ menteerd vormden in 2008 voor Federgon zeer belangrijke aandachtspunten. Vooreerst hechtte de federatie veel belang aan de opvolging van het dossier van de Diensten van algemeen economisch belang. Deze diensten omvatten commerciële dienstverlening in het kader van opdrachten van algemeen belang waarvoor de overheid specifieke verplichtingen oplegt.

Jaarverslag fEdergon 2008

12

Heel wat domeinen waarop de leden van Federgon actief zijn behoren tot deze diensten, of zouden er kunnen toe behoren. Denken we meer in het bijzonder aan begeleiding van werklozen, opleiding, loopbaanbegeleiding, enz., domeinen waar zowel publieke als private actoren actief zijn. Het is essentieel dat deze diensten als diensten van algemeen economisch belang worden bestempeld, want dit impliceert dat de overheid voor dit soort dienstverlening moet toezien op het naleven van de regels inzake mededinging tussen publieke en private actoren.

Federgon heeft ook de voorbereidende werkzaamheden van de federale en regionale overheden m.b.t. de invulling van de Dienstenrichtlijn van nabij gevolgd. Deze richtlijn, die werd goedgekeurd in 2006, moet vóór het einde van 2009 in Belgisch recht zijn omgezet. Doelstelling van deze richtlijn is het vergemakkelijken van het vrij verkeer van diensten in Europa. Dit dossier heeft aanzienlijke gevolgen voor de sectoren die Federgon vertegenwoordigt, behalve voor deze van de uitzendarbeid, die uit het toepassingsgebied werd gesloten. De invulling van de richtlijn in België verplicht de overheid de bestaande erkenningsprocedures te evalueren en na te gaan of deze stroken met de Europese richtlijn. Anderzijds moeten de federale en regionale overheden grote inspanningen leveren op het vlak van de administratieve vereenvoudiging. Deze beide dossiers zullen voor Federgon ook in 2009 prioriteiten blijven.


In december 2008 slaagden de sociale partners erin een uitzonderlijk interprofessioneel akkoord te sluiten. In een moeilijke economische context was het voor de verschillende sectoren die Federgon vertegenwoordigt zeer belangrijk dat er een evenwichtig interprofessioneel akkoord tot stand kwam. Daarbij werd een aantal maatregelen genomen om de loonkost van de bedrijven te verminderen, onder meer door vrijstelling van doorstorting van de bedrijfsvoorheffing. Door deze belangrijke ingrepen kan de loonkost van de ondernemingen op peil blijven en kan er op sectoraal vlak onderhandeld worden. Federgon heeft de onderhandelingen die uitmondden in het interprofessioneel akkoord van nabij gevolgd, en meer in het bijzonder het luik over de vereenvoudiging van de banenplannen. Deze zijn immers van groot belang voor de Federgon-sectoren die dagelijks instaan voor de tewerkstelling van vele werknemers die tot de doelgroepen van deze banenplannen behoren. Dit interprofessioneel akkoord is tevens de aanzet voor de sectorale onderhandelingen die in 2009 zullen worden gevoerd en waarbij Federgon zeer nauw betrokken is. Zo zal de federatie deelnemen aan de onderhandelingen in het paritair comité voor de uitzendarbeid, in het paritair comité voor de dienstencheques en in het aanvullend paritair comité voor de bedienden.

Het herstelplan

Eind 2008 keurde de federale regering, naast en ter aanvulling van de maatregelen in uitvoering van het interprofessioneel akkoord, een herstelplan goed om de ondernemingen te helpen bij het bestrijden van de economische en financiële crisis. Dit herstelplan wou tevens de mensen die hun werk kwijt raakten zo goed mogelijk ondersteunen. Zo voorzag het in maatregelen specifiek bestemd voor een aantal activiteiten van Federgon-sectoren, in het bijzonder uitzendarbeid en outplacement. Wat uitzendarbeid betreft, staat er in het herstelplan dat uitzendkrachten die aan het werk zijn in een bedrijf dat een beroep doet op het systeem van de tijdelijke werkloosheid om economische redenen, onder bepaalde voorwaarden ook een uitkering voor tijdelijke werkloosheid kunnen krijgen. Het herstelplan schept ook de mogelijkheid voor uitzendkrachten die aan het werk zijn in ondernemingen in herstructurering om via de tewerkstellingscellen een outplacementbegeleiding te krijgen.

13

Jaarverslag fEdergon 2008

Het interprofessioneel akkoord


Federgon Uitzendarbeid

De Europese richtlijn betreffende uitzendarbeid

Jaarverslag fEdergon 2008

14

Uitzendarbeid in de openbare sector

Op 22 oktober 2008 keurde het Europees Parlement eindelijk de richtlijn betreffende uitzendarbeid goed. Deze Europese richtlijn, waarover er al sinds 2002 besprekingen aan de gang waren, legt een geheel van gezamenlijke regels vast m.b.t. het statuut en de bescherming van de uitzendkrachten. De goedkeuring vormde het eindpunt van zes jaar van onderhandelingen die door Federgon op de voet werden gevolgd.

Heel het jaar door heeft Federgon verder demarches gedaan opdat de openbare sector voortaan een beroep op uitzendarbeid zou mogen doen. Het thema werd aldus in april 2008 opgenomen in de regeringsverklaring van de regering Leterme, waarin stond dat deze ‘aan de sociale partners vraagt om specifieke bepalingen te voorzien voor interimarbeid in overheidsbesturen voor uitzonderlijke en tijdelijke behoeften’.

Deze richtlijn is op verschillende vlakken van essentieel belang voor de uitzendsector: • ze erkent de rol van de uitzendsector als volwaardige speler op de arbeids­­ markt; • ze bevestigt het principe van de gelijke behandeling tussen uitzendkrachten en vaste werk­nemers; • ze vraagt de Lidstaten om binnen de drie jaar de beperkingen en verbods­ bepalingen m.b.t. uitzend­arbeid te onderzoeken om na te gaan of ze wel degelijk gerechtvaardigd zijn. Na dit onderzoek moeten de beperkingen die niet gerechtvaardigd blijken opgeheven worden.

Federgon onderstreept dat uitzendarbeid steeds meer gebruikt wordt in de openbare sector, en dit in een context van rechtsonzekerheid. Uit een onderzoek van Federgon in 2008 bleek immers dat uitzendarbeid nu al aanwezig is in de overheidsdiensten, op alle niveaus van de ambtenarij, voor alle soorten van functies, en voor opdrachten van uiteenlopende duur. 800 gevallen werden gevonden. Voor Federgon moet er met een duidelijk juridisch kader een einde gemaakt worden aan deze hypocrisie.

Deze goedkeuring van een Europese richtlijn is een cruciaal gegeven voor de uitzendsector in Europa en in België. Federgon heeft al stappen ondernomen m.b.t. het onderzoek naar de beperkingen en verbodsbepalingen.

Federgon wenst dat er snel vooruitgang wordt geboekt in de besprekingen tussen de sociale partners en de regering, en dat deze uitmonden in een akkoord over het inzetten van uitzendarbeid in de overheidsdiensten.


Federgon pleit al enkele jaren voor het moderniseren van de wetgeving op de uitzendarbeid, die dateert uit 1987 en sindsdien niet meer werd aangepast. In 2008 werden de onderhandelingen over dit thema opnieuw opgestart in de Nationale Arbeidsraad. In het kader van deze onderhandelingen verdedigt Federgon het idee van een aanpassing van de wetgeving op basis van drie pijlers: de klassieke uitzendarbeid, het motief instroom, m.a.w. uitzendarbeid gevolgd door een aanwerving bij de gebruiker, en uitzendarbeid met een contract van onbepaalde duur. In het verlengde van de Europese richtlijn betreffende uitzendarbeid vraagt Federgon ook het opheffen van de diverse beperkingen en verbodsbepalingen inzake uitzend­ arbeid. De onderhandelingen hebben in 2008 nog niet tot resultaten geleid en zullen in 2009 voortgezet worden.

Advies m.b.t. de veiligheid

De sociale partners in het paritair comitĂŠ 322 brachten een eenparig advies uit over de veiligheid van de uitzendkrachten. Dit advies maakt deel uit van de uitvoering van het sectoraal akkoord 2007-2008. De sociale partners zijn er in geslaagd belangrijke voorstellen te formuleren over het medisch toezicht op de uitzendkrachten, de aanpassing van de werkpostfiche, de veiligheidsopleidingen voor de uitzendkrachten, en het uitwisselen van informatie over gebruikers waar het aantal arbeidsongevallen abnormaal hoog ligt. Dit eenparig advies werd meegedeeld aan de Minister van Werk, opdat de verschillende maatregelen die er deel van uit maken, omgezet zouden kunnen worden in een Koninklijk Besluit dat in de loop van 2009 gepubliceerd zou moeten worden.

15

Jaarverslag fEdergon 2008

Het moderniseren van de wet op de uitzendarbeid


Federgon Recruitment, Search & Selection

Individuele audits om de kwaliteit van de dienstverlening t.a.v. de kandidaten nog te verbeteren Om de kwaliteit die de sector biedt beter te kunnen aantonen, en deze eventueel nog te verbeteren, heeft Federgon Recruitment, Search & Selection een audit uitgevoerd om de kwaliteit geboden door de individuele leden te evalueren. Deze audit bestaat uit een elektronische enquête bij de kandidaten en kadert volledig binnen het kwaliteitslabel van Federgon Recruitment, Search & Selection. Doel­ stelling is de leden de mogelijkheid te bieden om te leren uit de manier waarop de kandidaten de prestaties van hun bureau beoordelen, en zo beter te luisteren naar de kandidaten.

16

Lexicon van de dienstverlening en kwaliteitscriteria

De afgelopen jaren werd de waaier van diensten die de bedrijven in de sector Recruitment, Search & Selection aanbieden steeds breder. Er werden nieuwe diensten opgestart of sterk uitgebouwd om zo goed mogelijk tegemoet te komen aan de nieuwe noden van de klanten. Denken we meer in het bijzonder aan assessment, coaching, HR-consultancy, loopbaanbegeleiding, enz. Deze diversificatie in de aangeboden diensten heeft soms als resultaat dat een aantal klanten en kandidaten niet altijd weet waar de benamingen van de verschillende vormen van dienstverlening die hen aangeboden worden, precies voor staan.

Jaarverslag fEdergon 2008

Federgon heeft dan ook beslist een lexicon op te stellen om een aantal vormen van dienstverlening duidelijk te omschrijven. Naast deze omschrijvingen wil de federatie ook voor elke dienstverlening een aantal kwaliteitscriteria bepalen onder de vorm van SLA (‘service level agreements’) die de omschrijving vervolledigen en de kwaliteitsstandaarden invoeren die de klanten mogen verwachten als ze een beroep doen op de diensten van de leden van de federatie. Het lexicon en de kwaliteitsstandaarden die er bij horen zullen in de loop van 2009 gepubliceerd worden.


Federgon Outplacement

De moeilijke economische situatie in de tweede helft van het jaar 2008, en de herstructureringen en ontslagen waartoe ze aanleiding gaf, resulteerden in een belangrijke verhoging van de activiteit van de outplacementbureaus in de laatste maanden van het jaar. Ook het herstelplan heeft de rol van de outplacementbureaus in het kader van de herstructureringen en collectieve ontslagen doen toenemen, als gevolg van een veralgemening van de gevallen waar er een beroep op outplacement moet worden gedaan. De beslissingen die de federale regering in december 2008 heeft genomen beogen immers een verruiming van de outplacementbegeleidingen tot alle werknemers die te maken krijgen met een herstructurering, met inbegrip van de tijdelijke werknemers, de uitzendkrachten en de werknemers jonger dan 45 jaar.

Publicatie van een onderzoek over outplacement in Vlaanderen, uitgevoerd door het HIVA

Het HIVA (Hoger Instituut voor de Arbeid) heeft in 2008 een groot onderzoek uitgevoerd naar de outplacementmarkt in Vlaanderen. Dit onderzoek is bijzonder interessant voor de sector omdat het voor het eerst een cartografie maakt van de outplacementsector in Vlaanderen. Voor Federgon bevestigt dit onderzoek dat outplacement hét instrument bij uitstek is om ontslagen werknemers te begeleiden. Anderzijds blijkt uit dit onderzoek dat slechts 29% van de ontslagen werknemers van 45 jaar en ouder een outplacementbegeleiding heeft gevolgd. Omdat outplacement voor deze werknemers een recht is dat hen móet worden aangeboden, is dit lage percentage moeilijk uit te leggen. Als de verklaring ligt bij het feit dat de bedrijfsleiders nood hebben aan informatie, dan kunnen we ons alleen maar verheugen over de initiatieven van de federale regering, waaronder het opzetten van een infoloket. Om bedrijven en werknemers beter te informeren over outplacement zal Federgon Outplacement in de loop van 2009 een brochure over dit onderwerp publiceren. Hoewel er geen vergelijkbaar onderzoek voorhanden is wat Wallonië of Brussel betreft, vormt het HIVA-onderzoek een referentie voor de sector outplacement in België.

17

Jaarverslag fEdergon 2008

Een grotere rol voor de sector in tijden van economische crisis


Federgon Projectsourcing

Projectsourcing beter bekend maken bij bedrijven en kandidaten Voor heel wat ondernemingen biedt projectsourcing de mogelijkheid om, tijdelijk, een beroep te doen op specialisten van hoog niveau voor het uitvoeren van opdrachten die geen deel uitmaken van hun core business of om de aanwezige knowhow te versterken. Voor heel wat medewerkers biedt projectsourcing interessante carrièremogelijkheden, waardoor ze, in het kader van verschillende en uiteenlopende projecten, onder meer zeer specifieke knowhow kunnen verwerven.

18

Om het potentieel en de toegevoegde waarde van projectsourcing onder de aandacht te brengen van klantenbedrijven en kandidaat-medewerkers, heeft Federgon Projectsourcing in 2008 twee infofiches gepubliceerd, waarin de voordelen van projectsourcing worden uitgelegd en de nadruk wordt gelegd op het belang van het kwaliteitslabel “Federgon Projectsourcing Certified”. Deze infofiches staan ter beschikking op de website van Federgon op het adres www.federgon.be/projectsourcing_nl

De bureaus voor projectsourcing spelen in op deze trend, één van de vele aspecten van flexibiliteit, en dus heel belangrijk voor het concurrentievermogen van de ondernemingen. We vinden ze dan ook in een steeds bredere waaier van activiteiten: van ICT en engineering over finance, office, logistics, human resources, tot science, medical, legal, …

De nood aan specialisten blijft, ondanks de crisis

Hoewel de sector zeker niet ongevoelig is voor de economische crisis, en er in de crisisgevoelige sectoren minder projecten opgezet worden, blijft de vraag naar echte specialisten, die vaak knelpuntberoepen uitoefenen, groot. De leden van de federatie blijven dan ook grote inspanningen leveren om de expertise die ze in huis hebben geregeld te evalueren en hun medewerkers voortdurend de mogelijkheid te bieden bijkomende kennis te vergaren via opleidingen. Dit alles maakt integraal deel uit van de hoge kwaliteitsstandaarden die ze hanteren, en die zowel hun klantenbedrijven als hun medewerkers ten goede komen.

Jaarverslag fEdergon 2008

Projectsourcing: in steeds meer uiteenlopende vakgebieden

Reeds lang ruim verbreid in de domeinen van ICT en engineering, stellen we vast dat het instrument projectsourcing in steeds meer uiteenlopende sectoren wordt gebruikt voor het outsourcen van activiteiten via projectwerk, waarbij gespecialiseerde bedrijven worden aangesproken voor het inzetten van de zeer specifieke expertise die men nodig heeft, al dan niet op locatie bij de klant.

Projectsourcing Upgrading van uw expertise Bedrijven en organisaties hebben vaak behoefte aan gespecialiseerde kennis of aanvullende expertise. Dan is ‘Projectsourcing’ een flexibele manier om externe specialisten zoals u in te zetten om de aanwezige knowhow te versterken of voor opdrachten die niet tot hun kernactiviteit behoren. Projectsourcing: hoe werkt het? • externe specialisten ingezet door het projectsourcingbureau • op locatie of in de kantoren van dit externe bureau • dat instaat voor de selectie, evaluatie en administratie • en dat ook alle andere HR-taken op zich neemt Projectsourcing: waarom? • variatie, stabiliteit en carrièremogelijkheden • wisselende werkomgeving met uiteenlopende ervaringen in diverse sectoren • coaching en opleiding door professionals in uw vakgebied • voor specialisten van alle leeftijden, op elk ogenblik in hun carrière Projectsourcing met waarborg: “Federgon Projectsourcing Certified” Alle bureaus aangesloten bij de federatie dragen het “Federgon Projectsourcing Certified” label. Dat staat borg voor hun professionalisme. Het label garandeert de naleving van een degelijke gedragscode, waarbij de nadruk ligt op kwaliteit en ethisch ondernemen. Op www.federgon.be/projectsourcing/ledenlijst vindt u een overzicht van de “Certified” bureaus. Projectsourcing: een groeisector, met diversificatie als belangrijkste trend • 3.500 projectmedewerkers per jaar • Omzet 2007: 220 miljoen euro • 35 bedrijven lid van Federgon Projectsourcing

CERTIFIED Federgon Projectsourcing Havenlaan 86 C/bus 302 te 1000 Brussel, Tel: 02 203 38 03, info@federgon.be. De volledige lijst met de gegevens van de aangesloten bureaus staat op de website van de federatie: www.federgon.be/projectsourcing/ledenlijst

De expertise aangeboden via projectsourcing wordt door de bedrijven in steeds diversere domeinen ingezet, onder andere: • Engineering • ICT • Finance • Human Resources • Office • Logistics Meer weten? www.federgon.be/projectsourcing


Federgon Opleiding

Federgon Opleiding pleit voor een echt opleidingsbeleid afgestemd op levenslang leren

1) Een opleidingsbeleid met als doel de vrijmaking van de opleidingsmarkt. Momenteel is er op de opleidingsmarkt een gebrek aan transparantie, namelijk m.b.t. de interactie tussen de verschillende soorten operatoren (publieke, semipublieke en private). Federgon vraagt eenvrij­makingvandeopleidingsmarkt, zodat keuzevrijheid inzake opera­ toren en de inschakeling van de private opleidingsverstrekkers mogelijk is. Deze vrijmaking van de opleidingsmarkt moet gebeuren door een duidelijke positionering en transparante rol van de federale en regionale overheden. 2) Een opleidingsbeleid afgestemd op de vraag. De vraag naar opleiding moet meer aangemoedigd worden, zowel door de federale overheid als door de gewesten. Op gewestelijk vlak vraagt de sector meer vraaggestuurde stimulansen. Federaal zouden er voor opleiding dan weer betere fiscale stimulansen kunnen worden voorzien.

3) Een opleidingsbeleid dat verder gaat dan een gelijke-kansenbeleid. Om een antwoord te bieden op de structurele uitdagingen van de arbeidsmarkt, maar ook van onze economie, mag het opleidingsbeleid niet beperkt worden tot het ondersteunen van de werkzoekenden. Er is nood aan een ruim beleid, met: • opleiding als onmisbare schakel in een activeringsbeleid dat maximale arbeidsparticipatie beoogt; • opleiding als hefboom voor de blijvende inzetbaarheid van de beroepsbevolking in het algemeen; • ontwikkeling van de competenties van de midden- en hooggeschoolden, in het bijzonder omwille van hun determinerend aandeel in de creatie van toegevoegde waarde.

BEA wordt de ‘KMO-portefeuille’

In de loop van 2008 heeft Federgon Opleiding de besprekingen die aanleiding gaven tot het nieuwe systeem van de ‘KMO-portefeuille’ van nabij gevolgd. Het systeem trad in werking op 1 januari 2009. Deze maatregel biedt de KMO’s in het Vlaamse Gewest onder meer de mogelijkheid om ieder jaar tot hoogstens 2.500 euro aan subsidies te krijgen, ter ondersteuning van hun opleidingsprojecten. Federgon heeft deze nieuwe subsidie­ maatregel gunstig onthaald. Het gaat immers om een grote verbetering en er wordt in ruime mate rekening gehouden met de vragen van de private opleidingsverstrekkers. De maatregel is een belangrijke stimulans die aanleiding geeft tot een meer vraaggestuurde financiering van opleidingen.

19

Om de reflectie over een beter opleidingsbeleid en een beter werkende opleidingsmarkt te voeden, en argumenten aan te dragen, heeft Federgon zeven fiches opgesteld en gepubliceerd. Iedere fiche behandelt een thema dat van essentieel belang is voor de sector van de private opleidingsverstrekkers. Deze fiches, alsook de brochure, staan ter beschikking op de website van Federgon. www.federgon.be/opleiding.

Jaarverslag fEdergon 2008

Naar aanleiding van de publicatie van een brochure “De private opleidingsbedrijven: partners voor inzetbaarheid en professionele ontwikkeling”, pleitte Federgon Oplei­ ding voor meer erkenning van de commerciële sector. De federatie deed ook een oproep tot het uitwerken van een echt opleidingsbeleid, steunend op drie pijlers:


Federgon Interim Management

Onderzoek naar de markt van het interim-management in België

Federgon Interim Management heeft in 2008 de resultaten gepubliceerd van een onderzoek over interimmanagement in België, uitgevoerd door het bureau voor marktonderzoek ASK. De belangrijkste conclusies uit dit onderzoek zijn de volgende:

20

1. De bedrijven kennen interim-mana­ gement maar maken er nog onvoldoende gebruik van: Uit het onderzoek door ASK blijkt dat interim-management een concept is dat de ondernemingen vrij goed kennen, vermits 84% zegt vertrouwd te zijn met interim-management. Toch kunnen we enkel vaststellen dat, desondanks, slechts 34% van de bedrijven er een beroep op doet.

Jaarverslag fEdergon 2008

2. Ondernemingen die interim-mana­ gement inzetten doen dit voornamelijk om de volgende redenen: - om de continuïteit in de onderneming te waarborgen tijdens de afwezigheid van één of meer managers; - voor het uitvoeren van een specifiek project of programma (Project Management); - om te kunnen beschikken over specifieke knowhow of expertise; - voor opdrachten in verband met veranderingen of een verbetering in de organisatie (Change and Improvement Management). 3. Het inzetten van een provider (het interim-managementbureau): Uit het onderzoek blijkt tevens dat 85% van de ondernemingen die gebruik maken van interim-management een beroep doet op een provider. Slechts 15% werkt enkel rechtstreeks met interim-managers. De bedrijven die een

interim-managementbureau inzetten doen dit om drie belangrijke redenen: - de bureaus kennen de expertise en de kwaliteiten van de kandidaten; - ze vinden snel de geschikte kandidaat; - ze beschikken over een ruim netwerk van competente kandidaten. 4. De tevredenheidsratio ten aanzien van interim-management ligt zeer hoog: - 83 % van de ondervraagde bedrijven stelt dat interim-management « Value for Money » biedt; - 87% verklaart dat ze in de toekomst verder een beroep zullen doen op interim-management; - 90% zou interim-management aanraden aan derden. Uitgaande van dit onderzoek zal Federgon deze sector met een hoge toegevoegde waarde voor de Belgische bedrijven, alsook de belangrijke rol van de interim-managementbureaus, verder onder de aandacht brengen en valoriseren.


Federgon Diensten aan Particulieren

Eenparig advies van het paritair comitĂŠ over de kwaliteit van de arbeidsovereenkomsten In oktober 2008 bereikten de sociale partners in het paritair comitĂŠ 322.01 een belangrijk akkoord over de verbetering van de kwaliteit van de arbeidsovereenkomsten in de sector van de dienstencheques. Dit was een punt van kapitaal belang voor de sector, en het bewijs van een constructief sociaal overleg. Doelstelling van het eenparig akkoord in het PC 322.01 was de afwijkingen op de wet van 1978 op de arbeidsovereenkomsten te beperken, maar tegelijkertijd in de sector een bepaalde flexibiliteit te vrijwaren. De minimumduur van de arbeidsovereenkomsten werd aldus in een aantal gevallen verhoogd en de statuten van de werknemers werden in overeenstemming gebracht en vereenvoudigd. Op grond van dit eenparig advies van de sociale partners, hebben deze een gezamenlijke demarche gedaan bij de Minister van Werk om te vragen dat de verbeteringen aan de regels m.b.t. de arbeidsovereenkomsten in de wetgeving op de dienstencheques zouden worden opgenomen. De wet op de dienstencheques werd dan ook gewijzigd in december 2008 en een Koninklijk Besluit ter uitvoering ervan zou in de loop van het tweede kwartaal van 2009 moeten worden goedgekeurd.

21 Structurele financiering

In november 2008 kende de regering, in het kader van de federale begroting, een structurele financiering toe aan de sector, waardoor de automatische indexeringen van de lonen van de werknemers gecompenseerd worden door er een automatische indexering van de inruilwaarde van de dienstencheques aan te koppelen. Jammer genoeg kon de regering, om budgettaire redenen, geen geld vrijmaken voor sectorale onderhandelingen, wat deze van 2009-2010 ongetwijfeld zal bemoeilijken. Federgon is niettemin verheugd over dit resultaat, dat de toekomst van de sector veilig stelt.

Jaarverslag fEdergon 2008

Federgon deed al verschillende jaren demarches bij de federale regering met het oog op het invoeren van een structurele financiering van het systeem van de dienstencheques. In 2008 werden de demarches in die zin nog vermeerderd. Vele daarvan werden uitgevoerd in overleg met de vakbonden. De sector vroeg de regering om een systeem van indexering of automatische herziening van de inruilwaarde van de dienstencheques voor de bedrijven, opdat de indexering van de lonen zou worden gecompenseerd, alsook een budgettaire marge voor sectorale onderhandelingen.


Jaarverslag fEdergon 2008

22


Economische context 2008

Een jaar met twee gezichten …

2008 zal in het collectieve geheugen gegrift blijven als een uitzonderlijk jaar. Een jaar met twee verschillende gezichten, een jaar van extremen. De duizelingwekkende snelheid van de wereldwijde economische downturn is nooit gezien en toont aan dat de globalisering een feit is.

Een economische groei van 1,1 % …

De wereldwijde besmetting van de financiële markten vanuit de Verenigde Staten zorgde in de late zomer ook in België voor een nooit geziene financiële crisis. De gevolgen voor de reële economie werden razendsnel zichtbaar en voelbaar. • Tussen september en december viel zowel het ondernemers- als het consumentenvertrouwen pijlsnel terug op laagterecords. • In het vierde kwartaal was er reeds sprake van een negatieve groei van het BBP met -1,3 % op kwartaalbasis. • In het zog werden ook de beurzen getroffen. 2008 zal in België ingaan als het slechtste beursjaar ooit. • Ook de forse terugval van de internationale handel is voor een open economie als de onze uiteraard slecht nieuws. Voor het tweede opeenvolgende jaar was de handelsbalans negatief en ook voor 2009 is weinig soelaas te verwachten van de export. • Tezelfdertijd crashten de olieprijzen en begon de inflatie snel te dalen.

De snelheid en de omvang van de overheidsinterventies zouden J.M. Keynes doen blozen. Via kapitaalinjecties werden de financiële markten ondersteund, een agressieve monetaire politiek bracht de rentes op historisch lage niveaus, gigantische budgetten werden gespendeerd aan lastenverlagingen, uitbreiding van werkloosheidsuitkeringen, infrastructuurwerken, … Ook in België bleven de overheden niet stilstaan. Er werden talrijke maatregelen genomen ter bestrijding van de gevolgen van de crisis voor de arbeidsmarkt. Wij denken hierbij onder meer aan de verdere veralgemening van het outplacement (in bepaalde gevallen ook voor tijdelijke werknemers en uitzendkrachten), de tijdelijke uitbreiding van het stelsel van economische werkloosheid (ook voor uitzendkrachten), …

23

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Het eerste semester werd ondanks tanende verwachtingen toch nog gekenmerkt door een behoorlijke economische groei. Opmerkelijk was zonder meer de snelle stijging van de inflatie die in juli een record liet optekenen van 5,93 % op jaarbasis. Dit als gevolg van de sterke toename van de grondstoffenprijzen, de olieprijzen op kop.


De eerste gevolgen op de arbeidsmarkt worden zichtbaar …

Met de gebruikelijke vertraging werden de gevolgen van de economische “downturn” voor de arbeidsmarkt steeds duidelijker naarmate het jaar verstreek, en dit via aanwervingsstops, het afbouwen van tijdelijke contracten (w.o. uitzendcontracten), het toenemend beroep op tijdelijke economische werkloosheid en vervolgens herstructurering en ontslag. • Dat er minder aangeworven werd blijkt uit de spanningsindicatoren (het aantal werkzoekenden per vacature) van de regionale diensten voor arbeidsbemiddeling die dalende waarden vertonen. Opmerkelijk was evenzeer dat de arbeidsmarkt de nieuwe groep schoolverlaters niet volledig kon absorberen, hetgeen wel het geval was de voorbije jaren. • Bedrijven deden vanaf midden 2008 in toenemende mate een beroep op het stelsel van tijdelijke economische werkloosheid. Vooral op het einde van het jaar was er een boost van het aantal betaaldossiers, het aantal vergoede dagen en de uitbetaalde bedragen. • De uitzendactiviteit, die nog een piekniveau bereikte in maart 2008 (waarde Federgon-index = 266,79), viel in het tweede semester sterk terug. • Het aantal herstructureringen nam toe, wat leidde tot een aanzienlijke toename van het aantal outplacementbegeleidingen.

JAARVERSLAG fEdergon 2008

24

Ondanks de snel verslechterende conjunctuur is over het volledige jaar genomen de totale binnenlandse werkgelegenheid toch nog toegenomen met 71.000 eenheden. Het aantal zelfstandigen nam toe met + 7.000 eenheden1. Bij de loontrekkenden was er een toename met + 64.000 eenheden, en wel als volgt verdeeld: o Conjunctuurgevoelige bedrijfstakken2: +43.000 o Overheid en onderwijs: +2.000 o Overige niet-marktdiensten3: +19.000 De geraamde geharmoniseerde werkgelegenheidsgraad nam hiermee in 2008 toe; gemiddeld was 62,5 % van de bevolking op arbeidsleeftijd aan het werk, tegenover 62 % in 2007. Omdat de beroepsbevolking toenam met 44.000 eenheden, en de werkgelegenheid toenam met bijna 72.000, daalde het aantal niet-werkende werkzoekenden met 28.000 eenheden. De geharmoniseerde werkloosheidsgraad bedroeg 7,1 %, tegen 7,5 % in 2007.

1 RVA, jaarverslag 2008 2 De bedrijfstakken “landbouw, jacht, bosbouw en visserij”, “industrie”, “bouwnijverheid”, “handel, vervoer en communicatie” en “financiële diensten, vastgoed, verhuur en diensten aan ondernemingen”. De met dienstencheques betaalde banen komen vooral in deze laatste bedrijfstak voor. Gemiddeld werden in 2008 in het kader van dat stelsel nog ongeveer 12.000 extra arbeidsplaatsen gecreëerd in de marktdiensten. 3 Voornamelijk door de overheid gesubsidieerde tewerkstelling in de bedrijfstakken “gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening”, “gemeenschapsvoorzieningen en sociale en persoonlijke diensten” en “particuliere huishoudens met werknemers”.


Uitzendarbeid … najaarsstorm

Kerncijfers 2008

Het is algemeen bekend dat de evolutie van de uitzendactiviteit en de economische groei sterk gecorreleerd zijn4. De uitzendactiviteit reageert onmiddellijk op wijzigingen van het economisch volume, zowel in opgaande als neergaande zin. De sterke terugval van de economische activiteit sinds het derde en vooral het vierde kwartaal heeft eveneens een sterk negatieve impact gehad op de ontwikkeling van de uitzendsector.

6%

30 %

5%

25 % 20 %

4%

15 %

3%

10 %

25

2% 5% 1% 0%

0% ‘96

‘97

‘98

‘99

‘00

‘01

‘02

‘03

‘04

‘05

‘06

‘07

-1 % -2 %

‘08

-5 % -10 %

BBP (linkerschaal)

Uitzendarbeid (rechterschaal)

-15 %

• Over het volledige jaar 2008 is de resultante van de evoluties in de beide segmenten (arbeiders- en bediende­ segment) een globale groei van de uitzendactiviteiten met -3,41 %. Het gerealiseerde volume uitzendarbeid komt daarmee uit op 180,9 miljoen gepresteerde uren.

• Enkel in het eerste kwartaal van 2008 noteren we nog een globaal positief groeicijfer van de uitzendactiviteit (+1 %). Na een tweede kwartaal met een bijna statusquo (-0,4 %) viel de activiteit sterk terug met -3,6 % in het derde en -10,5 % in het vierde kwartaal.

4 “Temporary agency work can be seen a good pragmatic, broad usage leading indicator since it is easy to understand, performs reasonably well in statistical analysis, while data are made available on a regular basis. The most plausible hypothesis is that temporary agency work and GDP correlate in real time. But since temporary agency work can be measured much more frequently, it can still function as a de facto leading indicator, in particular in those countries that collect information on a regular basis. In countries where temporary agency work is less developed or where it is heavily used as a stepping stone for permanent jobs, it becomes less relevant as a leading indicator.” (Uit: Marcel Canoy, Peter Donker van Heel and Erwin Hazebroek (Feb 2009): Temporary Agency Work as a leading economic indicator – paper for Eurociett)

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Figuur 1: uitzendarbeid en BBP


• De groeimotor in het arbeiderssegment was reeds geruime tijd stilgevallen. Sedert oktober 2007 noteren we negatieve groeicijfers op jaarbasis. Toch bereikte de Federgon-index zijn hoogste waarde ooit in maart 2008. Deze index geeft het niveau weer van de activiteiten op basis van voor seizoen- en kalenderinvloeden gecorrigeerde cijfers ten opzichte van januari 1995. Deze vaststelling ondersteunt in elk geval de verwachting dat de uitzendsector nog een structurele ontwikkelingsmarge heeft in België.

• Deze globale cijfers van de activiteit verbergen een aantal belangrijke verschillen tussen het arbeiders- en het bediendesegment. In het arbeiderssegment was er over het volledige jaar een achteruitgang van het aantal gepresteerde uren met -7,88 %. Het bediendesegment daarentegen presteerde een stuk beter en klokte af op +4,18 % op jaarbasis. Hieraan moet worden toegevoegd dat de groeicijfers in het bediendesegment stevig positief bleven tot en met het derde kwartaal en slechts in het rood gingen in het vierde kwartaal.

290

270 250 230

26

210 190 170 150

‘02

‘03

‘04

‘05

‘06

‘07

‘08

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Figuur 2: Federgon - index 2002-2008 (jan 1995 = 100)

• Gemiddeld waren er 92.211 FTE-uitzendkrachten per dag aan het werk.

• In de loop van 2008 waren 382.607 unieke uitzendkrachten aan de slag. Hieraan moeten nog 177.532 jobstudenten worden toegevoegd die in het speciale RSZ-tarief werden tewerkgesteld.


600.000

Aantal studenten (linkerschaal) 500.000

120.000

Aantal uitzendkrachten (linkerschaal) 177.532

100.000

Aantal VTE (rechterschaal) 92.211

400.000

80.000

300.000

60.000 382.607

200.000

40.000

100.000

20.000

0

‘85 ‘86 ‘87 ‘88 ‘89 ‘90 ‘91 ‘92 ‘93 ‘94 ‘95 ‘96 ‘97 ‘98 ‘99 ‘00 ‘01 ‘02 ‘03 ‘04 ‘05 ‘06 ‘07 ‘08

0

Figuur 3: evolutie aantal uitzendkrachten

27 • De verslechterende economische situatie heeft ook invloed gehad op de investeringen binnen de sector. Het aantal agentschappen nam nog toe met +3,05 % tot 1.284. Qua tewerkstelling kwam er een eind aan de groei van het aantal eigen medewerkers (6.482, of 0,76 % meer dan in 2007).

JAARVERSLAG fEdergon 2008

• Ondanks de daling van het volume gepresteerde uren uitzendarbeid handhaafde het nominaal sectoraal omzetcijfer zich op 4,178 miljard euro (+0,05 %).


Wie zijn de uitzendkrachten? Overzicht van een aantal profielkenmerken

Leeftijd (zonder jobstudenten)

< 21 jaar 21-25 jaar 26-30 jaar 31-45 jaar > 45 jaar

7,4 % 27,4 % 20,2 % 32,7 % 12,3 %

• Door het volledig afzonderen van de jobstudenten is het aandeel van de jongeren (< 21 jaar en in mindere mate 21-25 jaar) in de groep van de “reguliere” uitzendkrachten aanzienlijk afgenomen. • Het aandeel van de ouderen (> 45 jaar) neemt opnieuw toe, zowel in absolute aantallen als in hun aandeel in de totale groep uitzendkrachten.

28 14 %

47.061

45.000

41.225

12 %

50.000

Aandeel 45-plussers

10 % 23.757

8%

24.557

26.392

35.000

30.195

30.000

21.472 6%

16.194

17.385

25.000

17.312

20.000 15.000

4% JAARVERSLAG fEdergon 2008

10.000 2% 0%

5.000 ‘98

‘99

‘00

Figuur 4: evolutie van het aantal 45-plussers

‘01

‘02

‘03

‘04

‘05

‘06

‘07

‘08

0

Aantal 45-plussers

40.000 34.485


Geslacht en statuut (zonder jobstudenten) Vrouw 42,2 %

Man 57,8 %

Bedienden 38,9 %

Arbeiders 61,1 %

Figuur 5: verdeling naar geslacht

Figuur 6: verdeling naar statuut

• De evolutie in 2008

Regionale evolutie van de uitzendsector

“Doordat de uitzendactiviteit aanzienlijk sneller reageert op de economische ontwikkelingen dan de loontrekkende werkgelegenheid is de totale penetratiegraad in 2008 afgenomen.”

Brussel: afwijkende evolutie, mede als gevolg van tertiaire karakter

De uitzendsector kende in Brussel een totale groei van +7,92 % in gepresteerde uren. Het is daarmee de enige van de drie regio’s die een positieve jaarbalans kan voorleggen. Het in Brussel traditioneel zwakkere arbeiderssegment verminderde in volume met -2,12 %, terwijl het bediendesegment, dat 74,50 % van de activiteit vertegenwoordigt in volume, sterk groeide met +11,64%. De positieve groeicijfers zijn dus in Brussel het gevolg van de sterke prestaties van het bediendesegment doorheen heel het jaar, weliswaar met een sterke terugval van de groei in Q4.

29

Het aandeel van Brussel in de totale uitzendactiviteit komt in 2008 uit op 9,1 %. 19,31 % 15,01 %

15 % 10 % 5%

10,93 %

9,90 %

12,40 %

6,13 % 2,19 %

0,98 %

0% -5 %

Bedienden Arbeiders Totaal

1,57 %

-0,07 % -3,61 %

-5,46 %

-10 % 1e kwartaal ‘08 Figuur 7: kwartaalgroei op jaarbasis in Brussel

2e kwartaal ‘08

3e kwartaal ‘08

4e kwartaal ‘08

JAARVERSLAG fEdergon 2008

20 %


• De evolutie op langere termijn De positieve resultaten in Brussel hebben tot gevolg dat de uitzendsector sedert het vierde kwartaal van 2003 continu is gegroeid. De regio-index bereikte in het laatste kwartaal van 2008 204,08 punten tegenover een gemiddelde basiswaarde van 100 in 1990. Door de gunstige evolutie van de activiteiten is de penetratiegraad van uitzendarbeid in Brussel opgelopen tot 1,35 % van de loontrekkende werkgelegenheid, tegenover 1,27 % in 2007.

300

Index 90=100 (linkerschaal)

250

Penetratiegraad (rechterschaal)

3% 204,08

200

2%

150

30

1,35 %

100

1%

50 0

‘91

‘92

‘93

‘94

‘95

‘96

‘97

‘98

‘99

‘00

‘01

‘02

‘03

‘04

‘05

‘06

‘07

‘08

0%

Figuur 8: LT-evolutie en penetratiegraad in Brussel

Vlaanderen: hevigste reactie op de economische crisis

JAARVERSLAG fEdergon 2008

• De evolutie in 2008 In 2008 werden in Vlaanderen uiteindelijk -5,77 % minder uitzenduren gepresteerd. In de beide segmenten is er sprake van een continue verslechtering van de groeicijfers doorheen het jaar. In het arbeiderssegment werden op jaarbasis -10,36 % minder uren gepresteerd, met een nog relatief beperkt verlies van -5,27 % in Q1, maar oplopend tot -19,19 % in Q4. Ook in het bediendesegment verslechterde de situatie met het verstrijken van het jaar, maar bleef de

evolutie positief tot en met Q3. Over heel het jaar bleef de groei van het aantal bediende-uren positief (+2,53 %). De slechte prestatie in het arbeiderssegment weegt relatief zwaar door in de totale groeicijfers omwille van het dominante aandeel (62,2 %) in de totale uitzendactiviteit. Het aandeel van Vlaanderen in de totale uitzendactiviteit komt in 2008 uit op 65,5 %.


Bedienden

20 %

Arbeiders

15 % 10 %

Totaal

7,92 %

5%

3,63 %

0,91 %

0% -0,83 %

-5 %

-5,27 %

-10 %

-1,17 %

-2,72 % -5,92 %

-6,40 % -10,48 %

-15 %

-12,83 %

-20 %

-19,19 % 1e kwartaal ‘08

2e kwartaal ‘08

3e kwartaal ‘08

4e kwartaal ‘08

Figuur 9: kwartaalgroei op jaarbasis in Vlaanderen

• Evolutie op langere termijn De ononderbroken groei die sedert begin 2003 werd ingezet, werd omgezet in een dalende activiteit sedert begin 2008. De regio-index valt terug op 356,65 punten (ter vergelijking: de index bereikte 399,22 punten in Q4 van 2007) en dit tegenover een gemiddelde basiswaarde van 100 in 1990.

De penetratiegraad van uitzendarbeid in Vlaanderen is teruggelopen tot 2,88 % van de loontrekkende werkgelegen­ heid, tegenover 3,10 % in 2007.

31

400 Index 90=100 (linkerschaal) 350

356,65

Penetratiegraad (rechterschaal)

300

2,88 %

250 200

4%

3%

100

1%

50 0

‘91

‘92

‘93

‘94

‘95

‘96

‘97

Figuur 10: LT-evolutie en penetratiegraad in Vlaanderen

‘98

‘99

‘00

‘01

‘02

‘03

‘04

‘05

‘06

‘07

‘08

0%

JAARVERSLAG fEdergon 2008

2%

150


Wallonië: positieve cijfers tot midden 2008

• De evolutie in 2008 In de loop van 2008 liep de globale uitzendactiviteit in Wallonië terug met -0,74 %. Het profiel is sterk gelijklopend met de evolutie in Vlaanderen, maar de krimp is aanzienlijk zwakker. Er is sprake van een ongelijkmatige bijdrage van de beide segmenten. Zo verminderde het aantal uren uitzendarbeid voor arbeiders met -2,62 %, terwijl het aantal uren uitzendarbeid voor bedienden nog toenam met +2,86 %. Het arbeiderssegment vertegenwoordigt 66,70 % van de totale activiteit. In 2008 komt het aandeel van Wallonië in de totale uitzendactiviteit uit op 25,30 %.

20 %

32

Bedienden Arbeiders

15 % 10 % 5%

Totaal

10,13 %

4,32 % 1,74 %

4,09 %

2,41 % 1,67 %

1,71 %

0% -1,13 % -2,62 %

-5 % -10 %

-2,94 % -8,37 % -10,88 %

-15 % 1e kwartaal ‘08

2e kwartaal ‘08

3e kwartaal ‘08

4e kwartaal ‘08

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Figuur 11: kwartaalgroei op jaarbasis in Wallonië

• Evolutie op langere termijn Sedert Q2 08 vertaalt de terugloop van de activiteit zich in een daling van de regionale index die in Q4 uitkomt op 312,35 punten.

Het verloop van de activiteiten dringt de penetratiegraad van uitzendarbeid in Wallonië terug naar 2,41 % tegenover 2,47 % in 2007.


400 Index 90=100 (linkerschaal) 350

4%

Penetratiegraad (rechterschaal)

300

312,35 3%

250

2,41 %

200

2%

150 100

1%

50 0

‘91

‘92

‘93

‘94

‘95

‘96

‘97

‘98

‘99

‘00

‘01

‘02

‘03

‘04

‘05

‘06

‘07

‘08

0%

Figuur 12: LT-evolutie en penetratiegraad in Wallonië

Evolutie van de uitzendsector in Europa

33 15 % 5% -5 % -15 % Frankrijk Italië België Nederland Spanje

-25 % -35 % -45 %

1-’08

2-’08

3-’08

4-’08

5-’08

6-’08

7-’08

8-’08

9-’08

10-’08

11-’08

12-’08

In het kader van het ‘New Skills for New Jobs’programma van de Europese Commissie wordt momenteel werk gemaakt van het opzetten van een monitoring van de arbeidsmarktontwikkelingen in Europa. De uitzendsector is gevraagd hieraan mee te werken via Eurociett, de Europese Confederatie van de sector. Maandelijks wordt een overzicht gemaakt van de ontwikkelingen in de belangrijkste landen.

De bijgevoegde grafiek toont alvast aan dat de sector het moeilijk heeft in alle landen. De landen waar de uitzendsector een sterker industrieel profiel heeft (bv. Frankrijk) hebben het duidelijk moeilijker. Spanje werd sterk getroffen via de sterke terugval in de bouwsector, die veelvuldig gebruikmaakt van uitzendkrachten. Opvallend is de parallelle evolutie in België en Nederland.

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Figuur 13: de uitzendsector in Europa


Diensten aan particulieren … het succesverhaal breidt zich uit

Het dienstenchequedossier was in 2008 opnieuw prominent aanwezig binnen Federgon. Het aanhoudend succes van de dienstencheques bij de Belgische particulieren blijft voortduren. Eind 2008, aan de vooravond van de vijfde verjaardag, kan het stelsel worden beschouwd als één van de meest (zoniet dé meest) doeltreffende tewerkstellingsmaatregelen van de voorbije jaren. De sector op zich is in volle beweging. Ter illustratie de volgende cijfers: • in 2008 werden er elk kwartaal gemiddeld 5,3 miljoen uur gepresteerd; • sinds de maatregel bestaat, kochten de klanten 180 miljoen dienstencheques; • méér dan 2.000 bedrijven hebben een erkenning om met dienstencheques te werken; • méér dan 500.000 actieve klanten.

23.000.000

21.669.255

21.000.000 19.000.000

17.341.839

+25 %

17.000.000 15.000.000 13.000.000

+48,8 % 11.656.256

11.000.000 9.000.000 7.000.000 5.000.000 ‘06

‘07

Figuur 14: aantal gepresteerde uren dienstencheques

Voorlopig is het niet duidelijk óf en – in voorkomend geval – wát de gevolgen zijn van de economische crisis op de ontwikkeling van de dienstenchequeactiviteiten. Voorlopig lijkt het stelsel nog steeds een structurele groei te genieten.

34

Brussel 15 %

Wallonië 23 %

Het door de Federgon-leden gerealiseerde volume dienstencheques groeide opnieuw aan met 25 %. Niet minder dan 21,7 miljoen uren werden in 2008 gepresteerd. Het aandeel van de Federgon-DAP-leden in de totale dienstenchequeactiviteiten wordt geraamd op 1/3. De regionale verdeling van de activiteit ziet eruit als volgt.

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Vlaanderen 63 % Figuur 15: regionale verdeling activiteit

‘08


Het succes van de maatregel zit alleszins in de oplossing die wordt geboden voor een aantal maatschappelijke behoeften zoals de vergrijzing van de bevolking of de toenemende vraag naar een beter evenwicht tussen werk en privéleven. Niet minder dan 149.000 particulieren deden in 2008 een beroep op de diensten van Federgonleden, een toename met 17,5 % op jaarbasis.

149.182

150.000 140.000

+17,5 % 126.915

130.000 120.000 +43,6 %

110.000 100.000 90.000

88.394

80.000 70.000 60.000 50.000 ‘06

‘07

‘08

Figuur 16: aantal klanten

Naast de oplossing voor maatschappelijke behoeften betekent het stelsel van de dienstencheques een groeiend potentieel aan extra jobs, vaak voor laag­ geschoolde werkzoekenden. In 2008 nam het aantal dienstenchequewerknemers toe, evenwel niet in dezelfde mate als het gepresteerd volume. In totaal hadden de Federgon DAP-leden op 31/12/2008 29.166 werknemers aan de slag, goed voor een toename van +10,7 %.

30.000

29.166 26.355

+10,7 %

25.000 20.000

20.511

35

+28,5 %

15.000 10.000 5.000 0 ‘06

‘07

‘08

Figuur 17: aantal dienstenchequewerknemers

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Het gemiddeld aantal gepresteerde uren per dienstenchequewerknemer neemt dus toe. We geven nog mee dat de oorspronkelijke doelstelling bij de opstart van het stelsel, vijf jaar geleden, was om 25.000 mensen tewerk te stellen. Volgens schattingen van de Federale Minister van Werk en de RVA waren in de loop van 2008 ruim 90.000 dienstenchequewerknemers aan de slag.


Interim Management … bevredigend 2008

Voor de leden van Federgon Interim Management verliep 2008 behoorlijk bevredigend. Deze evolutie werd gestuwd door een aantal structurele trends. In eerste instantie dringen de voordelen van het werken met een interim management provider steeds beter door tot de opdrachtgever. Het gevolg van dit beter inzicht is een duidelijkere profilering die tezelfdertijd wordt ondersteund door een proces van professionalisering in de sector. De ASK-studie5 over interim management in België toont duidelijk aan dat het instrument vandaag de dag nog onvoldoende gekend is in de breedte en een behoorlijk marktpotentieel heeft. In 2008 bedroeg de omzet van de Federgon-leden samen ruim 57,3 miljoen euro, of een toename van ruim 33 %.

70.000.000 57.372.316

60.000.000 50.000.000

42.994.034

+33,44 %

40.000.000 30.000.000 20.000.000 10.000.000 0 ‘07

‘08

Figuur 18: evolutie omzet

Finance & Administration 43,46 %

36

Sales & Marketing 21,73 %

In totaal waren er 1.342 opdrachten en het aantal interim managers nam toe met +45 % tot 892. De domeinen waarbinnen interim management providers werken situeren zich hoofdzakelijk in “Finance & Administration” en “Sales & Marketing”.

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Logistiek & Productie 12,34 % HR Directie 9,02 %

Andere 3,5 %

ICT 5,52 %

Algemene Directie 4,42 % Figuur 19: regionale verdeling activiteit

5 Ask (2008) ‘Marktbeschrijving interim management in België’. Onderzoek in opdracht van Federgon. Beschikbaar op de website van Federgon (www.federgon.be).


Projectsourcing … terugval na de zomer

De activiteit van de Federgon projectsourcing­ bedrijven vertoont in de loop van 2008 evenzeer een sterk contrast: onderhouden groei vóór, en terugvallende activiteit ná de zomer. Dit blijkt duidelijk uit de grafiek met de maandgroei op jaarbasis. 8% 6%

6,12 %

4%

5,40 %

5,67 %

3,34 %

2%

1,15 %

0% -2 %

-1,15 %

-1,46 %

-2,37 %

-4 %

-2,05 %

-2,60 %

-6 %

-5,31 %

-8 %

37

-8,42 %

-10 % 01-’08

02-’08

03-’08

04-’08

05-’08

06-’08

07-’08

08-’08

09-’08

10-’08

11-’08

12-’08

Figuur 20: evolutie projectsourcingactiviteiten (groei op jaarbasis)

De kentering sedert het midden van 2008 valt uiteraard samen met het uitbreken van de financieeleconomische crisis. De sterke aanwezigheid van een aantal conjunctuurgevoelige klantensectoren uit de industrie is hier uiteraard niet vreemd aan.

335.000.000 314.103.841

315.000.000 295.000.000

289.441.326

+8,52 %

275.000.000 255.000.000 235.000.000 215.000.000 195.000.000 175.000.000 ‘07 Figuur 21: evolutie omzetcijfer

‘08

JAARVERSLAG fEdergon 2008

In totaliteit nam het aantal gefactureerde uren toch nog toe met +1,75 % op jaarbasis tot 6,5 miljoen uren. Tezelfdertijd was er een groei van de omzet met +8,52 % tot 314 miljoen euro. Het aantal projectmedewerkers was op het einde van 2008 teruggevallen met -1,62 % tot 4.486 personen.


Office, Call center, Onthaal 26,08 % Logistiek 0,51 %

Het is uiteraard nuttig te wijzen op een aantal evoluties binnen het beroep, en meer bepaald binnen de groep van Federgon-leden. Hoofdzakelijk gegroeid vanuit â&#x20AC;&#x153;engineeringâ&#x20AC;? is er een duidelijke functionele diversificatie aan de gang.

ICT 18,27 %

Finance 5,73 %

Wie zijn de projectmedewerkers?

HR 0,46 %

Medical healthcare, Pharma, Wetenschap 3,20 %

Engineering 45,75 % Figuur 22: verdeling projectsourcing naar functionele domeinen

De ingeschakelde projectmedewerkers hebben gemiddeld een hoog niveau. 17 % is master en de helft is bachelor. Zij koppelen dit niveau doorgaans aan een zekere maturiteit en beroepservaring. Twee derden is immers ouder dan 30 jaar, 22 % zelfs ouder dan 45.

38

De groep bestaat voor 61 % uit mannen.

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Middengeschoold 22 %

Andere 10,4 %

Master 17 %

Professioneel of academisch bachelor 50,6 % Figuur 23: projectmedewerkers naar kwalificatieniveau

> 55 jaar 8,2 %

46-55 jaar 13,9 %

< 30 jaar 37 %

40-45 jaar 11,9 % Figuur 24: projectmedewerkers naar leeftijd

30-39 jaar 29 %


Wie zijn de opdrachtgevers? Industrie 49,4 %

De opdrachtgevers vinden we terug in een brede range van bedrijven en sectoren. De industrie blijft wel de grootste afnemer, gevolgd door diensten aan bedrijven en de energiesector. Binnen de industrie zijn de automotive sector en de metaalverwerkende en technologische sector de belangrijkste afnemers. Over het algemeen worden de diensten aangeboden aan grote bedrijven (+250 werk­ nemers). Hun aandeel in de sectorale portefeuille is meer dan 2/3.

Diensten aan bedrijven 14 %

Andere 0,9 % Transport & Distributie 2,3 % Telecom 3%

Energie 12,6 %

Bouw 4,6 %

Openbaar bestuur 3,4 %

FinanciĂŤle activiteiten 9,9 %

39

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Figuur 25: opdrachtgevers naar sector


Opleiding …

De diversiteit van de aangeboden diensten door de leden van Federgon Opleiding is groot. De sector van de private opleidingsverstrekkers is daarom vrij moeilijk in kaart te brengen. Federgon Opleiding schat de activiteit van haar leden in 2008 op circa 85 miljoen euro, of een toename met ruim 5 % ten opzichte van het vorige jaar.

dingsplannen en -budgetten, verkorting van de opleidingen, keuze voor goedkopere alternatieven, … De Federgon-leden samen stelden in 2008 een 320-tal vaste medewerkers te werk, naast de ruim 2.500 trainers/docenten.

Kenmerken van de dienstverlening De sector was op het einde van 2008 nog relatief immuun voor de terugval van de economische conjunctuur omdat de in het najaar geplande opleidingen reeds grotendeels werden vastgelegd en gebudgetteerd vóór het uitbreken van de terugval. Het is alleszins de verwachting dat de sectorale activiteiten in 2009 wel degelijk geïnfecteerd zullen worden door de economische ontwikkelingen. De eerste signalen duiden op vermindering van (of zelfs bevriezen) van oplei-

Het witboek6 gaf reeds aan dat de meerwaarde van de private opleidingsverstrekker zich vooral uit in maatwerk. Uit de analyse van het aanbod van de private opleidingsverstrekker onthouden we dat bijna 2/3 van de leden tussen de 80 en 100 % van hun programma’s “In-Company” afwerken. Ongeveer 1/5 van de opleidingsverstrekkers biedt 60 tot 80 % van zijn opleidingen aan via een “open aanbod”. 60-80 % open / 20-40 % IC 19 %

40

40-60 % open / 40-60 % IC 4%

JAARVERSLAG fEdergon 2008

20-40 % open / 60-80 % IC 15 %

80-100 % open / 0-20 % IC 0%

0-20 % open / 80-100 % IC 62 % Figuur 26: opleidingsbedrijven naar aanbod ‘In Company’ en ‘Open‘

6 Federgon (2008) De private opleidingsbedrijven: partners voor inzetbaarheid en professionele ontwikkeling. (www.federgon.be/opleiding - of verkrijgbaar op eenvoudige aanvraag)


De voortgezette beroepsopleiding die wordt aangeboden situeert zich in een aantal domeinen, waarbij dient onderstreept te worden dat eenzelfde dienstverlener meestal een actief aanbod heeft in verschillende domeinen. Dit laatste geldt in mindere mate voor taalopleidingen en ICT-opleidingen die in een meerderheid van de gevallen worden aangeboden door gespecialiseerde instituten.

70 % 63 % 60 %

55 %

50 %

47 % 39 %

40 %

32 %

29 %

30 %

29 %

29 % 21 %

20 %

41

13 % 10 % 0% r

ie

ee

-

h be

em

ag

n Ma

en

t&

HR

t ica un

m

m Co

n

zij

ple

eo iël

c er

m

m Co

en

ng idi

r&

Cu

u ltu

l We

&

id

e igh

il Ve

a

m

r fo

In

a& tic

tie

a tic

u

lie

Mi

u ea ur

e&

i

om

on Ec

i

m

B

Ad

k&

tie gis

Lo

it

ite

tra nis

K

l wa

n

k

nie

le Ta

p&

ch Te

ha

c ns

te We

De meest voorkomende domeinen zijn ‘Management en HR-Beheer’, ‘Communicatie’ en ‘Commerciële opleidingen’.

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Figuur 27: opleidingsbedrijven en specialisatie


Middle Management 39 %

Doelgroep

Aangezien de private opleidingsverstrekker vooral actief is in een B-to-B omgeving kunnen we de groep van cursisten in kaart brengen volgens hun functieniveau7. Gemiddeld genomen is het niveau vrij hoog. 10 % situeert zich in het topmanagement of is bedrijfsleider. Bijna 40 % zit in het middle management. Top Management (incl. KMO bedrijfsleiders) 10 %

Overige 4%

Uitvoerend personeel 43 %

Zelfstandigen 3% Figuur 28: doelgroep

Sectoren klanten

42

De klanten zijn voor bijna 90 % terug te vinden in de privésector. Vooral de industrie en de dienstensectoren zijn hier de belangrijkste afnemers.

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Publiek 13 %

Privé 87 %

>

Figuur 29: opdrachtgevers volgens sector

7 Slechts een paar Federgon-leden hebben een aanbod van werkzoekendenopleidingen.

Industrie Diensten Handel & Distributie Overige Financiën Non-profit Bouw Transport

29 % 19 % 16 % 7% 6% 5% 4% 1%


Outplacement … versnelling van de activiteit

Evolutie van het aantal begeleidingen 12.000 10.314 10.000

+27,9 % 8.067

8.000

Naast conjuncturele zijn er ook tal van andere verklaringen voor de evolutie van het outplacement in België. De invloed van politieke beslissingen en regelgeving op de sectorale activiteit is zonder meer groot. Wij herinneren aan de voortvloeisels uit het Generatiepact met de CAO 82bis en recent aan de uitbreiding van het outplacement binnen de relance­plannen waarop eerder in dit verslag uitvoeriger werd bericht.

6.000 4.290 4.000

4.670

4.148 2.877

2.000 0 ‘03

‘04

‘05

‘06

‘07

‘08

Figuur 30: evolutie begeleidingen

• In de loop van 2008 nam het aantal opgestarte outplacementbegeleidingen toe tot 10.314. Dit is ruim een kwart meer dan vorig jaar.

43

• Naast het pure outplacement bieden de meeste Federgon-leden tevens een bijkomende dienstverlening in de transities van werk naar werk of van werkloosheid naar werk. Zo kregen ruim 700 kandidaten een beroepsheroriënterende dienstverlening, 1.300 kandidaten genoten een loopbaanbegeleiding en nog eens 460 kandidaten kregen een inplacementbegeleiding ter voorbereiding van bedrijfsinterne mobiliteit.

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Outplacement is een activiteit die eveneens sterk onderhevig is aan conjuncturele ontwikkelingen. In tegenstelling tot de meeste andere Federgon-sectoren doet outplacement het beter in economisch moeilijke tijden. Dit heeft uiteraard alles te maken met de aard van de aangeboden dienstverlening, nl. ontslagen – of met ontslag bedreigde – werknemers opnieuw op weg helpen op de arbeidsmarkt.


Tendensen

De Cuyper et al merken in hun in 2008 afgesloten onderzoek op dat de invloed van het regelgevend kader op de werking van de outplacementmarkt groot is8. Dit blijkt duidelijk uit de evolutie van de verschillende vormen van outplacement. Ruim een derde van de opgestarte begeleidingen in 2008 bestond uit individuele outplacements. Vlaams Herplaatsingsfonds 6,95 %

Tewerkstellingscel 26,47 %

CAO 51 11,45 %

Collectief

44

Individueel

CAO 82bis 25,15 %

CAO 51 4,89 %

CAO 82bis 25,09 %

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Figuur 31: verdeling naar outplacementvorm

• Exact de helft van de opgestarte begeleidingen gebeurde binnen het kader van de CAO 82bis, en dit in een 50/50-verhouding individueel/collectief. Dat 15 sectoren vandaag voorzien in een sectorale regeling speelt hierin uiteraard ook een belangrijke rol. • De tewerkstellingscellen zijn op korte termijn uitgegroeid tot een belangrijke schakel binnen het outplacement en vertegenwoordigden in 2008 reeds een kwart van het volume. In totaal werden in 159 bedrijven tewerkstellingscellen opgericht, tegenover 92 en 18 in respectievelijk 2007 en 2006.

• Het aantal individuele dossiers binnen de CAO 51 stagneert en profiteert niet mee van het algemeen groeiritme van de outplacementactiviteit. • Hetzelfde geldt voor het collectief outplacement in de CAO 51 dat steeds meer wordt gesubstitueerd door collectieve dossiers in de CAO 82 bis en de tewerkstellingscellen. • Het Vlaams Herplaatsingsfonds was in 2008 goed voor bijna 7% van het outplacementvolume. In totaal werd het Herplaatsingsfonds ingeschakeld voor 174 bedrijven.

8 De Cuyper P., Peeters A., Sanders D., Struyven L., Lamberts M. (2008) Van werk naar werk: de markt van het outplacement. Onderzoek in opdracht van Viona. Leuven: HIVA


Verder merken we nog op: • Het aandeel 45-plussers is nagenoeg gelijk in indivi­ dueel en collectief outplacement.

Collectieve begeleiding

≥ 45 jaar 87,65 %

< 45 jaar 12,35 %

Individuele begeleiding

≥ 45 jaar 84,93 %

< 45 jaar 15,07 %

Figuur 32: leeftijd outplacementkandidaten

45 • Het aandeel van de kaderleden is aanzienlijk groter in individuele begeleidingen. Dit heeft alles te maken met de CAO 51 die in de helft van de gevallen bij individuele begeleidingen wordt ingezet voor kaderleden. Arbeider 50,65 %

Kader 5,48 % Bediende 43,86 % Figuur 33: statuut outplacementkandidaten

Individuele begeleiding

Kader 28,24 %

Arbeider 28,74 %

Bediende 43,02 %

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Collectieve begeleiding


Recruitment, Search & Selection: status quo

2008 in cijfers

7.000 6.513

6.600

De sector van de recruitment, search & selectionbedrijven zet de weg naar verdere diversificatie van de HR-dienstverlening verder. Na een onderhouden eerste semester werd de sector naar het jaareinde toe steeds meer geconfronteerd met een aarzelende markt.

6.593

+1,23 % 6.200 5.800 5.400

5.465

5.493

‘05

‘06

5.230

5.000 ‘04

‘07

‘08

Figuur 34: aantal plaatsingen (volledige procedure)

Assessment 20,59 %

46

Het aantal plaatsingen met een volledige procedure bleef nagenoeg constant tegenover 2007. In totaal werden 6.593 plaatsingen succesvol afgesloten. De andere HR-dienstverlening evolueerde in een gelijkmatig ritme, waardoor de totale omzet van de sector uitkwam op 165 miljoen euro, een groei van 9 % ten opzichte van 2007.

HR Consultancy 9,04 %

Coaching op vraag van de opdrachtgever 2,49 %

Recruitment, Search & Selection 67,89 %

JAARVERSLAG fEdergon 2008

Figuur 35: omzet volgens categorieën

Coaching op vraag van de werknemer 0,01 %


Professioneel gerichte bachelor 26,01 % Academisch gerichte bachelor 3,13 %

Naar omzet is recruitment, search & selection goed voor 2/3 van de sectoromzet. De belangrijkste deel­ activiteit naast plaatsing blijft assessment, in 2008 goed voor ruim 20 % van de omzet, gevolgd door HR consultancy (9 %) en coaching (2,5 %). Deze vlakke evolutie vertaalt zich toch in een toename van 3,5 % van het aantal werknemers in de sector. De 1.611 medewerkers hebben gezien de aard van de activiteiten gemiddeld een hoog profiel, zoals blijkt uit de bijgevoegde grafiek. Middengeschoold 6,70 %

Master 64,16 %

Figuur 36: consultants naar kwalificatieniveau

30 %

De RSS-leden zijn sterk aanwezig in “Sales, Marketing & Communicatie” (25 % van de gerealiseerde plaatsingen), “Techniek & Productie” (14 %) en “Finance, Legal, Banking & Insurance” (14 %).

25,4 %

25 %

47

20 %

14,3 %

15 %

14,1 % 10,7 %

10 % 6,1 %

6,1 %

5,7 %

5%

5,0 %

4,6 % 2,9 %

2,5 %

1,5 %

1,0 %

On th aa l

ch

cr et ar ia at

&

ed

is

ng Se

M

ed

is

ch

er

&

Pa ra m

di

p w

ijs

,O pl ei

sc ha

ct ie

W et en

D, R&

m

en

e

Di re

ia Va r

Ch ai n

JAARVERSLAG fEdergon 2008

gi Lo

On d

Aa st ie

k,

ga Le

Figuur 37: verdeling plaatsingen volgens functiedomeinen

Al ge

nk oo

p,

Su pp

In &

ly

te r

ne

en t

M R H

IC T

an ag e

m

is tr at ie

m

In su &

ng

l, B

an ki

in

ra nc e

uc Pr od

& k hn ie

Ad

tie

ie ca t un i m m Te c

Co

Fi na nc e,

& in g ke t ar ,M Sa le s

t

0%


Overzicht van de Federgon-sectoren

2008

Omzetcijfer

Vaste medewerkers

Recruitment, Search & Selection

165 miljoen € (+9,15%)

1.611 (+3,5%)

Outplacement

-

-

85 miljoen € (+6%)

320 vaste medewerkers 2.500 trainers

Diensten aan Particulieren

-

29.166 (+10,7%) dienstenchequewerknemers

Interim Management

57,3 miljoen € (+33,4%)

-

Projectsourcing

314,1 miljoen € (+8,5%)

Uitzendarbeid(*)

4,178 miljard € (+0,05%)

Opleiding

Aantal leden (31-03-2009)

6.593 plaatsingen 32% gerealiseerd in assessment, HR Consultancy en coaching

125

10.314 opgestarte begeleidingen (+27%)

33 44

21,7 miljoen uren (+25%) 149.182 klanten (+17,5%)

56

1.342 opdrachten 892 interim managers

13

432 interne medewerkers 4.486 project­ medewerkers

6,5 miljoen gefactureerde uren

40

6.482 vaste medewerkers

180,9 miljoen gepresteerde uren (-3,41%) 382.607 uitzendkrachten 177.532 jobstudenten

74

JAARVERSLAG fEdergon 2008

48

Kerncijfers

(*) De resultaten hebben uitsluitend betrekking op de activiteiten van de leden van Federgon. Voor uitzendarbeid daarentegen gaat het over de cijfers van de volledige sector. De representativiteitsgraad van de Federgon-leden bedraagt hier 96%.


Havenlaan 86C/302 1000 BRUSSEL Tel: 02/203.38.03 Fax: 02/203.42.68 E-mail: info@federgon.be www.federgon.be

Jaarverslag 2008  

Jaarverslag 2008