Issuu on Google+

angels with dirty faces

klassieker

ANGELS WITH DIRTY FACES (1938) TEKST: PIM WIJERS

HOLLYWOOD - G A N S T E R F I L M S WA R E N N A D E I N V O E R I N G VA N D E H AY S C O D E N I E T MEER HETZ E L F D E . T O C H L E V E R D E D E C E N S U U R D I E D E F I L M I N D U S T R I E I N D E JAREN DERT I G VA N D E V O R I G E E E U W Z I C H Z E L F O P L E G D E , O O K K L A S S I E K E R S A F. IN ANGELS W I T H D I RT Y FA C E S S P E E LT J A M E S C A G N E Y Z I J N B E S T E R O L .


angels with dirty faces

klassieker

Qua gangsterfilms gold Warner Bros. in de jaren dertig en veertig als studio par exellence. Little Caesar (1930), The Public Enemy (1931) en Scarface (1932) zetten de toon voor hele stapels misdaadproducties, maar er is een groot verschil tussen deze titels en het gros dat later uitkwam: ze werden gemaakt vóór de invoering van de Hays Code. Deze puriteinse set regels legde het ‘verdorven’ Hollywood aan banden, waardoor verwijzingen naar (homo)seksualiteit, abortus, drugs, extreem geweld en zelfs rassenvermenging verboden werden. Criminaliteit moest altijd bestraft worden en schurken waren geen helden. Het had impact op de gangsterfilm, dus ook op Angels With Dirty Faces (1939). In deze gangsterklassieker van Michael Curtiz (The Adventures of Robin Hood, Casablanca) speelt James Cagney één van zijn beste rollen ooit, als misdadiger Rocky Sullivan. Cagney groeide op in straten van de New Yorkse wijk Lower East Side en was daarom niet voor één gat te vangen. Ondanks zijn kleine postuur was hij uiterst geschikte en bovenal maniakale schurk. De druktemaker kreeg meerdere conflicten met


angels with dirty faces

klassieker

de studiobazen van Warner, maar vanwege zijn doorbraak in The Public Enemy kon hij veel maken. Cagney maakte zich enkele malen los van het overheersende studiosysteem, maar keerde tot tweemaal terug. Beide keren met meer loon en minder werkverplichting.

serieus Angels With Dirty Faces neemt de misdaadregels uit de Hays Code bovengemiddeld serieus, ook al zit er nog veel geweld in deze film. Als jong ventje steelt Rocky samen met vriend Jerry Connoly (Pat O’Brien) alles wat los en vast zit. Rocky wordt opgepakt en belandt achter tralies. Voor hem begint een leven van echte misdaad, want het penitentiaire systeem is meer een boevenschool dan een strafinstantie. Jerry betert echter zijn leven en wordt priester. Na vele jaren van misdaad en gevangenschap keert Rocky terug om drie ton te claimen bij zijn advocaat, gespeeld door Humphrey Bogart die toen nog niet was doorgebroken. Vanzelfsprekend gaat Rocky ook langs bij zijn jeugdvriend Jerry. Het

verschil tussen goed en slecht kon er niet dikker op liggen, al blijken ze na alle jaren nog steeds vrienden. Rocky wordt al snel het idool van de plaatsvervangende raddraaiers. Die invloed verontrust Jerry, die al jaren probeert om de schoffies in het gareel te houden. De jonge acteurs worden in de aftiteling van de film gepresenteerd als de Dead End Kids - ze kwamen namelijk voor het

eerst bij elkaar in de Broadwaymusical Dead End. Studiobazen zagen brood in de ventjes en lieten ze terugkomen voor meerdere films. Op de set waren ze even notoir als in hun producties - ze slaagden er zelfs in om de broek van Humphrey Bogart van zijn kont te trekken. Ze deden één poging om Cagney te sarren, maar vergaten even zijn afkomst. Een fikse mep hield ze de rest van het filmen koest.


angels with dirty faces

elektrische stoel Rocky Sullivan wordt de hele film gepresenteerd als een aimabele gangster. Kansarm en toekomstloos, maar toch een vent met zijn hart op de juiste plek. De Dead End Kids verafgoden hem, een lokale dame valt als een blok voor zijn gangstercharmes en zelfs Jerry kan hem niet veroordelen. Nee, alleen de Hays Code gooit roet in zijn eten. Misdaad moet bestraft worden. Rocky krijgt de elektrische stoel na een vuur­ gevecht met de politie. Zelfs de dood van een martelaar is hem niet gegund, het einde van de aimabele schurk gaat gepaard met berouw, angst en geschreeuw. Jerry vraagt voor zijn dood of hij tot inkeer wil komen, om de Dead End Kids te tonen dat misdaad écht niet loont. Rocky weigert pertinent, maar wanneer de stoel in zicht komt slaat hij om en jammert hij alsnog. Toch blijft de finale ambigu. Jammert hij uit angst, of heeft Rocky naar Jerry geluisterd en speelt hij toneel? Cagney heeft het antwoord op de vraag tot aan zijn dood in het midden gehouden en tot op heden leidt de ambiguïteit tot een einde waar de kijker zelf een oordeel over mag geven.

klassieker


Klassieker: Angels With Dirty Faces