Page 1


PORTADA

Roberto Bra Pardo Marcos Santiso Cacheda

PUBLICIDADE

Marcos Santiso Cacheda

FOTOGRAFÍA

Marcos Santiso Cacheda Maikel García Sánchez

SOCIEDADE E CULTURA

Marta María Díaz Verdia Lucía Núñez García

MEDIO AMBIENTE

Cristobal López Castro Maikel García Sánchez Alejandro Vázquez Carracedo Adrián Canosa Santos

O TEU ENTORNO

Lorena Cadavieco Salorio Elohin Ruibal Caballero

TEMA LIBRE

Iván García Casal José Manuel González Gómez

DEPORTES

David Veira Rodríguez Rubén Pérez Roel

AESESORES DE LINGUA

Lara Barbeito Vila Adrián Dopico Mera David Gómez Mouzo Estefanía López Vilariño Gabriela Pérez Noya Javier Sendón Rocha Isaac Somoza Ferreiro Adrián Vázquez Alvedro

PROFESORAS: Pilar Anta Fernández Beatriz Real Pérez


Sumario

A Torre de Herculés

Sociedade e Cultura

O monumento Romano coruñés aspira a patrimonio histórico

Medio Ambiente O Teu Entorno Deportes Tema Libre

A torre de Hércules, situada na cidade da Coruña, é o único faro romano que aínda segue en funcionamento e o segundo en altura e importancia de España; aspira a converterse en Patrimonio da Humanidade.

Porto Exterior de Suevos A construción do Porto Exterior de Punta Langosteira (Suevos, Arteixo), financiado polo Goberno Central, está suscitando un grande número de protestas entre os veciños de Suevos e Rañobre pois está facendo desaparecer un monte cercano que, segundo eles, os protexe dos fortes ventos que sopran na zona.

Uefa Champions Leage A pesar da ausencia de algúns equipos míticos coma o Bayern ou a Juve, a Champions segue ser a competición máis seguida en Europa pois reúne aos mellores equipos do vello continente, que se enfrontan entre si, seguindo primeiro unha clasificatoria por grupos e despois eliminatorias ata chegar á gran final, soño de calquera grande equipo.

O Poboado de Penamoa O poboado de Penamoa, creado polo Concello da Coruña, tras expropiar a unhas familias do lugar onde está situado o Corte Inglés, aumentou progresivamente ata converterse no Super da droga do Norte peninsular. Visitado por entre 200 ou 300 drogodependentes, alomenos 50 veciños están cumprindo condena por tráfico de drogas. Das 100 familias residentes, 3 se dedican especificamente a venda de drogas e moitas outras fano coma actividade complementaria.

25º Aniversario do IES de Sabón O IES de Sabon escolleu unha forma innovadora de celebrar o 25 anos que leva de ensino O I.E.S de Sabón celebrou o seu 25 aniversario no Centro Cívico de Arteixo. Nos actos conmemorativos participaron arredor de 250 alumnos e uns 28 profesores.


Comeza a polémica, de novo

As desaparicións na actualidade

O caso de Eluana Englaro abre outra vez as discusións sobre a eutanasia

Desaparicións realmente impactantes

Eluana Englaro, a italiana que levaba 17 anos en estado vexetativo que morreu o pasado 9 de febreiro na clínica “La Quiete” ao retirarlle a alimentación que a mantiña con vida. A morte inducidad da italiana produciuse a pesares da oposición do goberno italiano. Máis este caso non só adquire controversia polo feito de desconectar o aparello que a mantiña alimentada, senón por se foi empregada algunha sustancia externa que causou tan axiña a morte da muller de 33 anos. Este non é único caso de eutanasia que remata con polémica. Por exemplo a francesa Chantal Sébire, de 52 anos, que sufría intensas dores, como ela mesma afirmaba, a causa dun cancro nas fosas nasais, que ademais

estaba considerada como unha enfermidade “rara” e dexenerativa. Chantal Sébire. Apareceu morta en condicións pouco claras o mércores 19 de marzo do pasado ano 2008, dous días despois de que o goberno francés lle denegara a eutanasia activa. Este suceso obrigou ao país galo a retomar as discusións sobre a eutanasia activa, que en Bélxica, Luxemburgo, Países Baixos e Suíza está permitida. O caso Humbert, tamén desatou a polémica, xa que unha nai deixou

Ramón Sampedro, foi o primeiro español en solicitar a eutanasia activa

morrer ao seu fillo, Vicent Humbert, tetrapléxico; que lle pedía unha morte digna. En Holanda un médico deulle a morte a un enfermo de Alzheimer que así o desexaba, este médico. Tras consultar con outros facultativos, decidiu facelo. Esta morte considerada “legal”. O caso máis familiar co que nos atopamos é o do tetrapléxico galego, Ramón Sampedro, que quedou nese estado aos 25 anos tras unha mala caída ó mar. Foi o primeiro español en solicitar a eutanasia. Ramón

Sampedro morreu a causa de cianuro potásico, que lle axudou a tomar Ramona Maneiro, quen foi detida pouco despois, e posta en liberdade por falta de probas que a acusasen. Eluana Englaro, Chantal Sébire, Vicent Humbert, Ramón Sampedro... son algúns dos casos que repercutiron na sociedade ao facerse públicos, pero existen moitos máis. A eutanasia é un tema moi controvertido, pois moitas persoas están a favor e outras en contra.

Actualmente as desaparicións de menores é algo que está a conmocionar a toda España e a todo o mundo. Esta situación estase a volver bastante cotiá no noso país. É un tema que xa conseguiu unha grande importancia, tanto nacional como internacionalmente, a maioría dos casos non son resoltos por falta de probas. Boa parte deles foron causados por pederastas, como por exemplo, a desaparición se Mari Luz. Unha nena que ia mercar larpeiradas á tenda do seu barrio e acabou atrapada polo pederasta Santiago del Valle García. Foi un dos casos que conmocionou ao país, aínda que a pena imposta non fora moi ben aceptada pola familia de Mari Luz. Outro dos acontecementos que impactaron na sociedade foi a desaparición de Marta del Castillo, desaparecida o 24 de Xaneiro de 2009. Supostamente foi asasinada polo seu ex mozo Miguel, un rapaz de 19 anos . O seu amigo axudouno a desfacerse do corpo o cal din que foi botado ao río, pero os buzos non foron capazes de atopar o corpo xa que no río non se pode ver. Tamén asistimos a secuestros dentro da propia familia, como por exemplo, o caso de Josef Fritzl, que secuestrou a sua filla durante 24 anos

e ata tivo sete fillos con ela, como el mesmo confesou. A súa xustificación foi que a súa filla se parecía moito á nai dele que lle tiña moito respecto, por iso respectou á nai e abusou da filla. Un caso moi especial foi o de Natascha Kampusch, desaparecida en Marzo de 1998, nun barrio de Viena cando ia para o colexio. Unha rapaza que foi secuestrada aos 10 anos de idade por un electricista de 44 anos, chamado Wolfgang Priklopil. Este tívoa secuestrada durante 8 longos anos nos que a rapaza, segúndo declaracións dela, sentíase coma nun cárcere, aínda que asegura que nunca a tratou mal. Despois de 8 anos conseguiu escapar escondéndose nun xardín dunha casa preto de onde ela vivía. O seu secuestrador, cando se enterou de que escapara, tirouse ás vías do tren. Este feito conmocionou a toda Austria. Dise que Narascha sufre grandes síntomas do Síndrome de Estocolmo. Entre todos estes acontecementos suman uns poucos milleiros de persoas desaparecidas. Casos sen resolver que marcan as vidas daquelas familias que non saben oinde están os seus seres queridos, que non saen pola televisión ou que non teñen medios para poder atopalos.

Paradeiro Descoñecido O clube de lectura do I.E.S de Sabón, María Castaña II, estivo a ler o libro de Taylor Kressman, “Paradeiro Descoñecido”. O I.E.S de Sabón conta cun clube de lectura, nel participan alumnos de todos os cursos. Nesta ocasión o libro escollido foi “Paradeiro Descoñecido” de Taylor Kressman, quen en realidade é Katherine Kressman. Profesora, xornalista e escritora norteamericana, o casar con Elliot Taylor, adoptou o seu apelido. “Paradeiro Descoñecido” é a historia de dous socios e amigos, un alemán e outro xudeu que rompen a sua amizade polo cambio ideolóxico dun deles. A historia está contada mediante a correspondencia que manteñen os dous amigos,

e na que se pode apreciar claramente os cambios que experimenta Martin ao entrar en contacto coa ideoloxía nazi. Cando Max Einsenstein, o xudeu, se decata desta situación, decide vingarse. A valoración ofrecida polos integrantes do clube é moi positiva, xa que opinan que é un libro doado de ler, breve e cunhas ensinanzas que tratan sobre como unha ideoloxía pode transformar a unha persoa, levándoa a traizoar aos seus, e tamén se a vinganza é unha arma lícita.


Profesións en vías de extinción Moitas profesións tradicionais hoxe por hoxe están a piques de desaparecer

Taller de Belateguiregueiro, lugar onde traballa Oscar Montero

Actualmente vivimos nunha sociedade moi industrializada, na que todo se fabrica en serie e controlado por máquinas. En que momento deixouse de facer as cousas a man? Cada pouco tempo aparecen novas computadores con mellores calidades que facilitan o traballo, agora a roupa fabricase en serie, os zapatos xa non son artesanais... Moi poucas persoas se adican as profesións de ferreiro, canteiro, muiñeiro, arrieiro, zoqueiro, afiadores, cesteiros, paragüeiros, sopladores de vidro, tallistas, torneiros, curtidores, fareiros, cordeiros, guanteiros, sombreireiros... A perda destes oficios debese en parte ao abandono do rural. Malia esta gran perda da identidade galega, hai persoas que están recuperando algúns destes oficios, e o caso de Oscar Montero, un artesán téxtil, ou Luz Ferro, que traballa o coiro. Contestan as nosas preguntas:

Oscar Montero: Pregunta: Que características ten que ter un artesán? Resposta:Ten que gustarlle e ter coñecementos sobre o que vai facer P:Adicase profesionalmente ou como afeccionado? R:Persoalmente non, pero a miña socia si; temos un taller artesanal . P:Como comezou o seu interese pola creación de prendas de roupa artesanal? R:Cando estaba estudando en Madrid, nunha ocasión nun rastro preguntei polas lámpadas de macramé e hai comezou a afección. P:Cal é a súa creación que máis lle gusta? E a que máis traballo lle deu? R:No taller facemos bufandas, tapices... As creacións que máis me gustan son os bolsos, a dificultade depende do texido, por exemplo a lá é moi complicada de traballar; do ligamento, dos puntos...

P:Fai vostede todo o proceso? R:Si, exceptuando o fiado e a tintura. P:Participa habitualmente feiras ou exposicións? R:Si, en feiras profesionais

en

P:Que opinión lle merece o abandono de oficios tradicionais? R:Malo, a administración esforzase pola mellora destes oficios, pero o que moita xente non sabe e que a artesanía adaptase aos tempos que corren P:Cantas horas adica a cada creación? R:Para un chal por exemplo, arredor de dúas horas. Cando se trata de seda o tempo empregado é maior.

Luz Ferro Resolve as nosas dúbidas P ¿Adicase profesionalmente a traballar o coiro? R Si, dende o ano 1995 P Cantas horas son necesarias para crear unha peza?

Creacións de Luz Ferro, artesá do coiro

As tecnoloxías na escola A incorporación das tecnoloxías como medio de aprendizaxe As tecnoloxías xa non son algo innovador, forman parte de nós como unha forma de vida, e non menos nos centros escolares. Nas escolas promovese a aprendizaxe delas, aínda que non todos os colexios aplican este método de estudo xa que non teñen os medios para adquirilas. Para poder explicar mellor este tema entrevistamos a Agapito Muñiz, un dos encargados do proxecto Ponte dos Brozos no I.E.S de Sabón. Pregunta: Que é o Proxecto Ponte dos Brozos? Resposta: É un proxecto no que se quere introducir as TICs (Tecnoloxías da Información e Comunicación) nos centros escolares para unha aprendizaxe máis práctica e doada explicación. P: Cando xurdiu esta idea? R: Este proxecto xurdiu e comezou no ano 2002 no CEIP Ponte dos Brozos. Ao largo do

ano 2003-04 incluíronse o IES de Pastoriza de educación secundaria e o IES de Sabón de Bacherelato, ESA, e os módulos profesionais.

P: Cales son as súas características máis destacadas? R: As súas características principais son que o alumno ten o seu propio portátil de adquisición voluntaria que o pode levar para a súa casa, e dicir, facilítaselle a súa obtención dependendo das rentas de cada familia. Amancio Ortega faise cargo da metade do custo do portátil mentres que da outra metade faise cargo a familia e dependendo da renta o concello dalle unha axuda económica. En todas as aulas do centro se dispoñe de lousas electrónicas, as cales foron substituidas polas tradicionais pantallas e dun proxector.

P: Como funciona? R: O proxecto ten como base unha estrutura e unha coordinación por parte do profesorado e do alumnado. Os profesores teñen que facer un curso intensivo de formación. Unha das cousas que considero moi importante e o Helpdesk que está formado por alumnos voluntarios e técnicos da FAO. O Helpdesk soluciona os problemas técnicos dos portátiles do alumnado. P: Que finalidade busca este proxecto? R: A súa finalidade é que o alumnado vaia preparado para o mundo laboral, cunha boa base de informática. Nesta sociedade uns principios básicos de informática, electrónica, axudan moito á hora de realizar un traballo porque non requeriría tanto tempo, e a súa elaboración sería máis doada.

R O tempo que se emprega depende do tamaño, unha peza pequena ao redor de tres hora, unha pulseira non se precisa a penas unha hora.

P Que traballos fai co coiro? R Pulseiras, carteiras, bolsos, cinturons... P Cal das súas pezas lle gusta mais? R Un carcag, que é unha bolsa para gardar as frechas do tiro con arco.


Galicia é a comunidade que máis potencial ten en enerxía eólica e biomasa

Os inconvenientes do porto exterior de Suevos. O porto exterior está creando unha grande polémica entre os afectados. O orzamento do porto exterior está financiado polo goberno central e ascende a 600 millóns de euros. A nova dársena albergará o tráfico de mercancías perigosas e molestas que hoxe en día son dirixidas ó porto da Coruña. Segundo a alcaldesa de Arteixo, o porto exterior é un proxecto que vai traer un gran beneficio ao xerar traballo e riqueza para o concello, aínda que tamén ten un gran custo de impacto ambiental. Os problemas co porto exterior da Coruña estanse intensificando nos últimos meses: Primeiro foron as fendas que houbo nas casas de Suevos e Rañobre, que apareceron a causa das voaduras realizadas nesta

A feira Enernova que tivo lugar en 2007 propoñíase que o 95% da electricidade que se consuma en Galicia en 2012 proceda de fontes renovables.

obra para facer o desmonte. Agora están desfacendo un monte cercano para abastecerse de pedras, pero a causa diso, os veciños de Suevos e de Rañobre estanse manifestando porque ese monte é unha barreira natural que para os ventos dos fortes temporais, os cales son frecuentes nesta zona. Agora estes refachos de aire poden chegar ata o barrio dos Rosales, na cidade da Coruña. A parte os veciños de Rañobre e Suevos asumen con resignación que aínda lles quedan tres anos de voaduras diarias. Despois de varios meses, conseguiron que lles peritaran as casas para saber o valor dos arranxos para as empresas que constrúen o porto exterior.

De conseguilo, Galicia iría por diante de toda a Unión Europea, cuxa Cámara acaba de aprobar que, en 2020, o 25% da enerxía primaria que se consuma teña orixe renovable. En Galicia, o Plan Enerxético terá un investimento entre 2007 e 2012 de máis de 6.500 millóns de euros, dos que 4.410 destinaranse a desenvolver as enerxías renovables.

Obras do porto exterior (esquerda) e vista das grúas operando (superior)./ MAIKEL GARCÍA

Galicia ten moito camiño andado neste sector. A diferenza do atraso en aplicación de novas tecnoloxías, en enerxías renovables é unha comunidade avanzada. En 2004, o 55,2% da electricidade consumida xa procedía de enerxías renovables. E a enerxía eólica foi determinante. España acadou en 2006 a cifra

de 11.615 MW de potencia eólica instalada, o que supuxo case o 9% da cobertura da demanda enerxética, segundo datos do APPA. Galicia, con 2.603,08 MW, mantivo o seu liderato nacional, seguida por Castilla-La Mancha, con 2.119,61 MW. Malia as críticas dalgúns grupos ecoloxistas , o certo é que o impacto ambiental na xeración de electricidade das enerxías convencionais é 31 veces superior ao das renovables. Esta é unha das principais conclusións do estudo Impactos ambientais da Produción de Electricidade; na súa elaboración participou o Goberno de Galicia, xunto ao de Cataluña, Aragón, País Vasco e Navarra. Segundo este traballo, as tecnoloxías máis contaminantes son o lignito, o petróleo e o carbón, mentres que a eólica e minihidráulica aparecen no grupo das menos contaminantes.

A nova depuradora de Bens Esta nova depuradora tratará as augas da Coruña e dos concellos colindantes. Está previsto que as obras estean rematadas en cinco anos. Tratará as augas residuais dos concellos de A Coruña, Cambre, Culleredo, Arteixo e Oleiros e dará servizo a 325.000 persoas. Estas obras levaranse a cabo mediante os convenios firmados entre o Ministerio de Medio Ambiente e a Xunta de Galicia. O seu orzamento será de 38 millóns de euros,incluíndo as expropiacións e as asistencias técnicas, e terá que levarse a cabo en cinco anos. Está situada no concello de A Coruña. A instalación ocupará aproximadamente 60.000 m2 entre a ladeira do monte Alberto e a costa. A elección do emprazamento condicionouse pola existencia de infraestruturas de tratamento existente. Outro factor que influíu é a situación privilexiada para o arranque e

posterior trazado do novo emisario submarino para a evacuación das augas residuais. Un elemento considerado foi tamén a protección fronte á oleaxe intensa que supón ter diante unha illa de pedras. Contará cun caudal de auga tratada de 250 litros por persoa e día e contribuirá a resolver os problemas de saneamento de toda a zona, mellorando a calidade de vida da poboación. O auga bruta chegará a depuradora mediante tres colectores: o do túnel de ElviñaBens, o de Riazor-Bens e o de Arteixo. Unha anécdota que ocorreu na depuradora de bens foi que apareceu o cadáver dun home flotando

a escasos metros do litoral. O corpo non presentaba signos de levar moitos días no mar e tiña fractura de tibia e peroné e os dous pés rotos. Por outra parte, a posta en marcha da estación depuradora é clave para a rexeneración da ría do burgo, xa que dende fai quince meses os mariscadores non poden saír a faenar. Por iso, dende o consorcio das Mariñas, que engloba ós concellos da area metropolitana herculina, considerase imprescindible que se axilicen os prazos de execución da obra e que non existan novos retrasos a pesar da complexidade da mesma, xa que trala de Bilbao, será a máis importante de España pola súa capacidade.

A depuradora en construcción./ MAIKEL GARCÍA


Vertedoiros incontrolados en Arteixo Os vertidos e o abandono de escombros, sumado á aparición de novos vertedoiros incontrolados nos montes de Arteixo, comezan a ser un grave problema para o concello e para os vixiantes medioambientais. Os últimos recheos encontrados están un lugares de interese medioambiental,como

Novas especies Nova Guinea

a telleira que hai xunto a un río en Armentón, ou no lugar de Pedra en Larín. Neste último lugar os escombros tapan un regueiro que pasa por alí.

en

Nestes últimos días atopáronse 54 novas especies de animais nunha rexión montañosa de Papúa Nova Guinea. A misión foi levada a cabo no ano 2008 e encontraron uns cincuenta tipos distintos de arañas, tres ras e un lagarto cos dedos torcidos. Segundo as persoas que levaron a cabo a investigación estes animais non foran nunca descritos. A organización dedicou varios meses a analizar os animais encontrados. O tamaño das especies, relativamente grandes para o tipo de animais, indica que podería haber moitas outras sen descubrir.

Hai lugares nos que, pese á retira dos escombros de forma periódica, convertéronse en grandes centros de almacenaxe de escombros.

As casas sustentábeis Contaminación no sector gandeiro O sector gandeiro é un dos principais responsables do efecto invernadoiro no mundo e resulta máis nocivo que o sector do transporte. A gandería no só ameaza ó medio ambiente senón que tamén é unha das principais causas da degradación do chan. O esterco do gando é responsable de boa parte das emisión dos gases á atmosfera. O sector gandeiro produce un do 9% das emisións do CO2 das actividades humanas.

Chegada de medusas a costa galega Galicia encóntrase cun novo problema, a chegada de medusas as costas galegas polos temporais. Esta chegada débese ao temporal do pasado xaneiro que provocou moitas ondas e as medusas foron arrastradas ata a costa. As praias afectadas van dende Laxe, provincia de A Coruña, ata Barreiros, pertencente A Mariña lucense. Pero máis alá deste suceso os expertos déronse de conta de que hai unha maior cantidade

Segundo a FAO (Organización das Nacións

Unidas para a Agricultura e a Alimentación) é necesario encontrar solucións urxentes, pero atópanse co problema de que o sector gandeiro, é o medio de subsistencia para 1300 millóns de persoas no mundo e supón o 40% da produción do sector terciario. Para moitos campesiños de países en vías de desenvolvemento, o gando é tamén unha fonte de enerxía como forza de tiro e unha fonte esencial de fertilizante orgánico para as colleitas.

de medusas nas costas galegas e pensan que é debido a sobreexplotación pesqueira. Tamén axuda a que haxa maior cantidade de medusas a desaparición de competidores naturais para conseguir a comida como son as sardiñas e as anchoas que empezan a escasear no litoral galego.

Son un tipo de construción que intenta aproveitar ao máximo a enerxía empregada. Para conseguilo estas casas están orientadas de xeito que aproveiten ao máximo o sol, ademais empregan placas solares térmicas para quentar a auga e fotovoltaicas para conseguir enerxía eléctrica. Por outra banda estas vivendas están illadas do exterior para evitar a perda de calor. Pero non todas estas casas están construídas cos materiais clásicos senón que tamén existen de madeira e modelos prefabricados.

¿Qué é ecoaldea?

A última causa é a contaminación orgánica dos litorais xa que desfeitos residuais serven de alimento para as medusas. Imaxe da construción dunha ecoaldea.

unha

Unha ecoaldea e un asentamento humano no que se intenta convivir en harmonía coa natureza, empregándoa para conseguir alimentos, menciñas, roupa...etc. Os habitantes destas ecoaldeas evitan usar os produtos químicos, tanto para a limpeza como para cultivar os seus campos. Tamén alimentan aos seus animais de xeito natural con forraxes e alimentos naturais. As súas casas están construídos con madeira e outos materiais naturais reciclados.


TORRE DE HÉRCULES

DEDICATORIA

Posiblemente Futuro Patrimonio da Humanidade

O IES de Sabón non esquece a un dos seus alumnos, que sufriu un fatal accidente hai unhas semanas deixando conmocionado a todo o centro, que sempre o lembrará. Isto foi especialmente emotivo nos últimos días da edición de este xornal.

A torre de Hércules é un faro situado na cidade da Coruña, e é a marca máis característica desta cidade, ten unha altura total de 68m e o privilexio de ser o único faro romano, e o máis antigo, en funcionamento do mundo e o segundo en altura e importancia de España. Moitas persoas camiñan pola contorna do faro, acompañados polos seus mapas e as súas cámaras fotográficas.

Na oficina de información turística, podese recoller todo tipo de información da torre e da cidade. A situación actual do exterior da Torre non permite ver ningún resto románico, xa que estes áchanse no interior. Despois toca subir os 234 chanzos, subir esto vale a pena, xa que despois disto hai un mirador cunhas fermosas vistas ó mar.

IMONOS DE RUTA Galicia esconde lugares preciosos, nos que realizar rutas. É unha delicia para todos, así, ademais do Camiño de Santiago encontramos máis rutas igual de fermosas ó longo de toda a nosa comunidade. Un coñecedor das rutas é Xavier, o profesor encargado de planear e guiar as rutas dos alumnos do Ciclo de Actividades físico deportivas no I.E.S. de Sabón. Dentro da súa asignatura: desprazamento, estancia e seguridade nun medio terrestre. Esta parte practica é indispensable. Polo de agora, realizan senderos con pouca dificultade, dunha media de entre 6 e10km para facer nun día. Está a preparar xa rutas maiores e con máis dificultades técnicas: Courel e Ancares, zona de media montaña con tramos de neve, cun percorrido de entre 12 e 17km. Xavier contanos isto sobre as rutas: PREGUNTA: Aparte de ti hai alguén máis guiando esas rutas? RESPOSTA: Dependendo das rutas pídese un guía. Na ruta do Courel pediuse un guía especializado enviado polo ministerio de medio ambiente, nas Fragas do Eume, a empresa encargada da zona enviou unha persoa especializada en bioloxía. Polo demáis, as rutas están totalmente guiadas por min. Nas Fragas do Eume, a empresa encargada da zona enviou unha persoa especializada en bioloxía. Polo demáis, as rutas están guiadas por min.

P: A esas rutas vai xente que non é do ciclo? R: Só o ciclo normalmente, aínda que intentamos preparar unha para máis xente.

P:Das rutas que fixeches cal é a que máis che gusta? R: Ascensión ó Mustallar en Ancares, e Lagoa Lucenza e Formigueiros no Courel.

P:Cómo decides que rutas traballar cos alumnos? R:Segundo o grao de dificultade que presenten e o coñecemento que se teña das rutas. Tamén forma parte a preparación dos alumnos á hora de afrontar tanto as dificultades que ten como o que require cada unha das rutas fisicamente.

P:Que ruta che gustaría facer que non fixeras xa? R:A travesía de Tres Bispos a Mustallar.

P: Canto tempo adicas á planificación desas cousas? R: Depende do tipo de ruta. Preparar Ancares e Courel, polo menos dura tantos días como as actividades. Nas cercanas e coñecidas, a planificación é máis rápida, pero é casi indispensable revisar a ruta antes de realizala. P: Canto tempo adicas á planificación desas cousas? R:Depende do tipo de ruta. Preparar Ancares e Courel, polo menos dura tantos días como as actividades. Nas cercanas e coñecidas, a planificación é máis rápida, pero é casi indispensable revisar a ruta antes de realizala.

P:Cal foi o maior problema que che xurdiu facendo unha ruta? R:Normalmente por cuestións meteorolóxicas en xeral. P:Tes algunha idea para futuras rutas no instituto? R:Que os alumnos do ciclo fagan prácticas con voluntarios doutros grupos do instituto coa finalidade de que sexan capaces de preparalas P:Que lle dirias á xente para que decidise realizar rutas? R:Pois que é unha experiencia na que se aprenden moitas cousas, é un bo exercicio físico, ademais de poder ver paisaxes que nunca te imaxinarias e que sin sabelo estaban preto do te arredor, podes coñecer xente nova, facer amistades e estar preto da natureza.


25 anos do I.E.S de Sabón

“Jin Tonys Son”

O I.E.S de Sabón escolleu unha forma innovadora de celebrar os 25 anos que leva de ensino.

Un grupo de amigos, unha paixón en común e moitas ganas de pasalo ben, o resultado? Un grupo, coma este, no que o importante é iso: pasalo ben. Manolo, guitarrista do grupo axudanos a coñecelos un pouco máis. PREGUNTA: ¿Cómo xurdiu o nome do grupo? RESPOSTA: Xurdiu de repente dunha mestura de nomes. P:¿De que vos coñeciades? R: Somos todos das Pontes, e eu comecei a darlles clases de guitarra a dous, a partir diso ocorréusenos formar o grupo. P:¿Como decidistes formar o grupo? ¿Cando? R:Porque tiñamos a formación adecuada, con tódolos compoñentes e sobre todo, ganas. Demos o paso para crealo en abril do ano pasado.

Como celebración do 25 aniversario do I.E.S de Sabón realizáronse diversos actos para conmemoralo. Como lugar elixido escolleuse o Centro Cívico de Arteixo. Ten unha capacidade para 340 persoas, nel arredor de 250 alumnos e uns 28 profesores presenciaron os actos elixidos polo centro para esta celebración. Non obstante o tempo non estivo de acordo. Así, a proxección da película programada para o luns 9 (Pradolongo) non puido ser realizada, pois a Xunta decidiu suspender as clases polo aviso de temporal que ese día chegou a Galicia. Os demais días, a partir das 12 da mañá, diversos actos fixeron honra de todos estes anos de ensino. O martes, como xa estaba previsto, a vicerrectora da universidade da Coruña daba unha charla sobre o que é, en definitiva, o “Plan Boloña”,

para que alumnos e profesores entenderan o que estaba por vir. O mércores, para delicia de todos, uns alumnos dun instituto de Tui representaban unha obra de teatro: “O florido pensil”, poñéndo os que alí disfrutaban da obra na situación dos alumnos do ano 1959, con Franco aínda no poder. O xoves, Galicia tomou protagonismo, “25 anos de cultura galega” contados da man de Felipe Senén, quen foi director do museo arqueolóxico da Coruña. O derradeiro día, como peche do festival, alumnos, profesores e músicos convidados participaron nesta gran festa. Como presentadores estaban Natalia e Breogán, estudantes de ciclos do instituto. O grupo “Gin Tonys Son” presentounos algunhas das súas cancións. Cantando e tocando con eles estaban Ana e Rosana, do Ciclo Medio de Administrativo.

Despois de ensaiar uns días con eles, a presentación non puido saír meior. Nun baile realizado por alumnos encontrabamos do ciclo medio a: Iván, Jaime, Estefania, Rocío, Hugo, Lidia, Aitzber, Sergio, Cristina, Maite, Tatiana e Tania, e actuando con eles estaban Alejandro e Amet do Ciclo de Electricidade Músicas diferentes, agasallos de San Valentín e unha proxección dos primeiros alumnos do instituto puxeron o punto final a unha semana chea de lembranzas e celebracións coa participación de todos para conseguir que o 25 aniversario fose inesquecible.

P:¿Onde tocades? ¿E os ensaios? R:Ensaiamos nun pequeno local das Pontes todos os días e tocamos onde nos convidan. P:¿Hai algún día fixo para tocar? R: O día que xurda, non hai nada fixo. P: ¿Que tal vos entendedes como grupo? R: É como un matrimonio, hai de todo, pero normalmente enténdemonos ben. P: ¿Cál é a vosa maior ambición no mundo da música? R: Pasalo ben, nada máis. P: O último disco que mercastes... R: Miles Davis remasterizado o “Kind of Blue”, de onde prepararemos un tema: “All blues”

P: ¿Por onde empezades vós, pola letra, pola música...? R: Música. P:¿Inglés ou castelán? R:Dá igual, o cantante non ten problema polo idioma, pero a maioría son en castelán. P:¿Tedes colgadas cancións no voso myspace. Internet, ¿é unha axuda ou unha ameaza para a música? R:Internet axuda, porque a xente pregúntanos se temos maquetas, para escoitar os nosos temas, e saber se lles interesa que toquemos; como non temos maqueta, damos a dirección do noso myspace. P:¿Onde vos gustaría dar un concerto? R:Calquera lado nos vale, o caso é tocar. P:¿Cales son os temas cos que quedastes máis contentos? R: Rock de Eastern. P:¿É fácil compatibilizar o grupo co traballo de cada un? R:“Bueno”...vaise levando, ten as súas dificultades, pero compatibilízase. P:¿Por que tipo de música vos guiades? R:Pola que nos guste e sexamos capaces de tocar, pero como nos gusta todo custanos poñernos de acordo para elixir, por iso os temas son variados.

O grupo esta formado por Pichi (bateria), Toye (baixo), Esteban (teclado), Emilio (guitarra), Manolo (guitarra) e Chucho (voz e guitarra).


UEFA CHAMPIONS LEAGUE A Champions…esa competición tan emocionante que une as mellores equipos de todo o vello continente, sempre enchendo de ilusións ou de desilusións a pesar da falta de míticos equipos como o Bayern de Munich, a Juventus de Turín ou o Ajax de Amsterdam. Esta competición sempre ten un sabor especial, algo máxico que fai que os estadios se enchan ou que fagan tolear a tantos afeccionados cando escoitan esa melodía celestial que entra polos seus oídos e lles chegua ao corazón. ( A música da Champions) Pois todo empezou , como todos os anos en Nyon (Suíza), co sorteo da primeira fase de grupos que consta de 8 grupos con 4 equipos cada un, nos cales clasifícanse os dous primeiros de cada grupo. Como este artigo podería ser demasiado extenso, pasaremos directamente ás semifinais e á final.

BARCELONA VS MANCHESTER UNITED O Barça queda fóra da champions a mans do Manchester. Tralo seu desastroso papel na "Liga” o Barça aferrouse a un cravo ardendo e marcouse a Champions como obxectivo, pero todo púxoselle contra as cordas cando Gabi Milito cometeu un penalti absurdo ao tocar o balón coa man. Para sorte do Barça, o “gran” Cristiano Ronaldo, o mellor xogador do planeta, chimpou o balón fóra, despois o Barça tomou o control do xogo pero non soubo rematar ao United e o partido rematou 0-0.

No “Teatro de los sueños” o United saíu a defender, a esperar unha "contra" para marcar o seu "goliño" e a avanzar cara a grande final de Moscú, así foi...Paul Scholese sacou un obús dende uns 25 metros e o cravou na escuadra, despois o Barça intentouno pero a defensa do Manchester era unha auténtica muralla. Así pois, o United avanzou cara a final.

A GRANDE FINAL ¿Onde? Moscú. ¿Que? A Champions. ¿Para que? Para ser o mellor equipo de Europa. ¿Quen? CHELSEA FOOTBALL CLUB VS MANCHESTER UNITED. O fútbol esquece axiña e só recorda aos campións porque, como din, o segundo é o primeiro dos perdedores, e iso sabíano estes dous enormes equipos.

costas a Vidic, e logo nas de Ferdinand, por aí estaba Lampard que se encontrou só diante de Van de Sar, que esbarou e fixo ao "blue" marcar a pracer, 1-1 ao descanso.

O Chelsea tiña aos seus homes sobre a táboa de xadrez ben colocados, os 11 escollidos de Avran Grant eran Cech, Essien, Terry, Carvalho, Ashley Cole, Makelélé, Lampard, Ballack, Joe Cole, Malouda e Drogba. O equipo de Fergusson xogou con Van der Sar, Brown, Vidic, Ferdinand, Evra, Heargreaves, Carrick, Scholes, Cristiano Ronaldo, Rooney e Tévez. O partido comezou como se fose de estudo entre os dous equipos, cun lixeiro dominio do Manchester United. Houbo poucas ocasións, a primeira chegada clara foi no minuto 26 cando Brown puxo un centro perfecto á cabeza de Cristiano Ronaldo, que rematou ante Cech. 1-0 a prol do United, a partir de aí o Chelsea foise cara arriba, e procurou o gol con ansiedade, diso aproveitouse o United nunha contra que acabou cun remate de Tévez, no que Cech fixo unha grande parada deixando o balón rexeitado na frontal, onde apareceu Carrick que lle pegou un canonazo e obrigou a Cech a lucirse, salvando así ao Chelsea. Cando parecía que ían ir con ese resultado ao descanso, o ganés Essien disparou dende moi lonxe, aparentemente sen moito perigo, pero pegoulle nas

A segunda parte non tivo ocasions ata o minuto 78`, cando Didier Drogba pegoulle dende uns 25 metros moi axustado e con moita rosca, o balón foi ao poste e o Chelsea desperdiciou unha oportunidad de ouro, foi a última oportunidade, e todo se xogou nunha prórroga moi intensa pero só coa ocasión clara de Frank Lampard cun tiro que petou contra o largueiro. Todo se decidiría na quenda de penaltis... Todos marcaron, ata que lle tocou á estrela do momento, a Cristiano Ronaldo, que se puxo nervioso ante a calma de Cech, que parou o penalti. Ninguén do Chelsea fallara. Tocáballe ao Gran Capitán, o símbolo, o xogador bandeira do equipo londinense, John Terry, que se dispuxo a lanzar moi decidido, pero un inoportuno esvarón polo camiño fixo ao balón ir cara o pao, o capitán derrubouse, se tivese metido ese penalti, o seu equipo sería o mellor de Europa. O Chelsea estaba tocado, era o quenda de Anelka, se fallaba sería campión o United, se marcaba, a seguir tirando. A penas tomou carreiriña, pegoulle case sen confianza, Van der Sar despexou e o Manchester era o novo rei de Europa.

Liverpool Vs Chelsea Anfield, o estadio maldito do Chelsea na Champions League, e que semellaba que o seguiría sendo, cando no minuto 43 Kuyt puxo o primeiro. Peter Cech con paradóns de todas as cores evitou a sentencia do Liverpool e no último segundo de partido cando Riise marcou un gol en propia porta e a mala sorte cebouse co Liverpool... En Stamford Bridge, o Chelsea confiaba no seu poderío como local, xa que levaba 2 anos sen perder en The Bridge. Estamos, quizais perante o mellor partido do ano cando todo o mundo cría que se esperaba un fútbol rañicas e moi táctico. O partido ao principio parecía máis tenis que fútbol, cando atacaba un, na seguinte tocáballe dar ao outro, e puido dar o Liverpool en dous xogadas, unha de Fernando Torres e outra de Peter Cech, pero o porteiro checo estivo enorme, coma case sempre, normal...¡mide 1,97 metros! E logo apareceu outro, que

sempre aparece nas grandes citas, o grande Didier Drogba, para poñer o 1-0 a favor dos "Blues", pero non souberon sentenciar, tamén o árbitro tivo algo que ver cun gol anulado a Essien, bastante discutible. Fernando Torres puxo o empate, e forzou a prórroga. Aí apareceu o equipo con máis físico do planeta, sen dúbidas, o Chelsea, e Frank Lampard puxo o 2-1 no minuto 98` cun gol moi emotivo debido a que o centrocampista "blue" acababa de perder a súa nai, e decidiu xogar igualmente o partido. Cando marcou o gol, o inglés rompeu a chorar e besou o brazalete negro que levaba. É 7 minutos despois, "zas"... Apareceu de novo Drogba para matar ao Liverpool, ou iso cría o Chelsea... Porque na segunda parte da prórroga, cando faltaban 5 min para o remate, Babel puxo emoción ao partido, pero o Chelsea finalmente levou o trunfo por 3-2.


"GUERRA CONTRA AS DROGAS" Para que unha droga sexa considerada como tal ha de cumplir estas características: -Ser unha subtancia que introducida nun organismo vivo sexa capaz de alterar o modificar unha ou varias funcións psíquicas deste. -Induzan ás persoas que as toman a repetir seu consumo polo pracer que xeran. -O cese do seu consumo pode dar lugar a unha gran dependencia física ou psicolóxica

As drogas son unha substancia cuyo consumo afecta o sistema nervioso, producen dependencia e estimulación. Estas substancias dende o carácter social son prohibidas no noso país, excepto algunhas (tabaco, alcohol,etc) e son nocivas para a saúde.

PENAMOA: O “SUPER” DO NORTE PENINSULAR Penamoa é un poboado chabolista que se encontra no barrio dos Rosais na Coruña.O poboado foi creado polo Concello da Coruña tras expropiar a unhas familias chabolistas

Clasificanse en dous grupos: Duras: que provocan dependencia física e psicosocial, como por exemplo o opio, o alcohol, etc.

onde está situado actualmente o centro comercial “El Corte Inglés”.

Blandas: producen dependencia psicosocial, como por exemplo a marihuana, a cocaína, o LSD o tabaco,etc. Teñen efectos nocivos dependendo das doses que se administren.

O concello realoxounas nese barrio, e estas familias asentáronse nas denominadas chabolas. Co paso do tempo, fóronse sumando persoas desaloxadas doutros poboados.

ALGÚNS TIPOS DE DROGAS E OS SEUS EFECTOS: Os alucinógenos son farmacos que provocan alteracións psíquicas que afectan á percepción. É un síntoma grave de psicose da mente e a súa aparición afecta o coñecemento e a voluntade. O extasis ou MDMA é unha droga sintética con propiedadeds alucinógenas e de gran potencial emotivo.Esta droga utilizouse con fins terapeuticos dado que axudaba á comunicación e o tratamento da neurose.Los efectos de esta droga son el deseo de consumir otra vez drogas depresión, ansiedad grave y paranoia. A cannabis sativa é un arbusto silvestre do que se extrae a resina de hachís. Este tipo de droga consúmese basicamente fumandoa e os seus efectos son ansiedade, temblores, insomnio, etc. Os seus efectos a longo prazo son o cáncer, problemas no sistema respiratorio, imunolóxico e reproductivo. A cocaína e un alcaloide contenido das follas do arbusto

O seus efectos son a sudoración, incremento de actividade cardíaca e presión sanguínea e aumento do ritmo cardíaco e da temperatura corporal. O crack é a denominada “cocaína do pobre”. Obtense a partir da maceración das follas da coca con kerosene e compostos sulfurados. Sus consecuencias nocivas son equiparables a das anfetaminas e as lesións cerebrais son irreversibles. As anfetaminas ,despois da Segunda Guerra Mundial, utilizáronse como estimulantes, logo en forma de inhalacións para o tratamento dos catarros e conxestións nasais,máis tarde como píldoras contra o mareo, tamén para o apetito en tratamento contra a obesidade e finalmente como antidepresivos.Esta substancia presenta unha tolerancia que produce habituación e unha necesidade de dósis progresivamente. As anfetaminas causan hipertensión, taquicardia, midriasis e vasodilatación; e no corpo perdida de visión, colapso físico, daño a riles e texidos a largo prazo etc.

A VIDA DUN DROGADICTO "CON NOME" Vicious, artista dos Sex Pistols, naceu en Londres e era fillo de John e Anne Ritchie. Ao paso do tempo o pai abandonounos e Sid e maila súa nai trasladaronse a unha illa de España, concretamente a Eivissa, onde se gañaban a vida vendendo drogas. Posteriormente trasladáronse, esta vez a Inglaterra onde a súa nai casou con Chrystopher Beverly. Cando o seu padrastro morreu mudáronse ao barriode Hackney onde vendía LSD(hez) con 14 anos, xa de aquelas inxectábase anfetaminas coa súa nai. Sid estivo involucrado no nacemento do "punk" pero morreu a causa dunha sobredose de droga causada pola sua propia nai con tan só 21 anos de idade. A vida de Sid foi moi curta tanto profesionalmente como na vida persoal.Sen dubida pódese dicir que era un drogadicto "con nome".

Centenares de familias que víven en Penamoa, unhas tres dedícanse especialmente á droga. Máis ou menos cincuenta veciños están cumprindo condena por tráfico de drogas; outras moitas familias adícanse ó trapicheo como “actividade complementaria” Os líderes do poboado non viven nel nin tocan a droga pero contan con varias chabolas destinadas ao negocio. Traballan, viven con sixilo e sen chamar a atención.

A policía coruñesa calcula que o poboado visítano entre 200 a 300 drogodependentes. Non obstante, a droga non se vende en Penamoa, senón no acceso ó poboado. O posible realoxo dos seus veciños en pisos fai que moitos excluídos e tamén algúns "listillos" aséntense nesta zona para que os reconpensen cunha vivenda social. Estes pisos estanse construíndo en Eirís e en Novo Mesoiro.O goberno local, dixo varias veces aos veciños destes barrios, que os habitantes de Penamoa que deben ser desaloxados a causa da construcción da 3ª ronda, non serán beneficiarios das Vivendas de Promoción Pública (VVP) Baseandose nesta información, podemos dicir que Penamoa é o “supermecado” da droga máis grande do norte da península.

4.8% DA POBOACIÓN CONSUMEN DROGAS

MUNDIAL

200 millones de personas entre 15 e 64 años consumen algún tipo de substancia ilegal. O principal problema está en Afganistán, onde se rexistrou un forte aumento do cultivo de opio, polo que se converteu no maior proveedor de drogas do mundo. Se sé consigue extirpar en ese lugar "o cáncer da droga e a insurxencia talibán, liberaráse ó mundo da principal fonte de estupefacente máis perigoso


"GUERRA CONTRA AS DROGAS" Para que unha droga sexa considerada como tal ha de cumplir estas características: -Ser unha subtancia que introducida nun organismo vivo sexa capaz de alterar o modificar unha ou varias funcións psíquicas deste. -Induzan ás persoas que as toman a repetir seu consumo polo pracer que xeran. -O cese do seu consumo pode dar lugar a unha gran dependencia física ou psicolóxica

As drogas son unha substancia cuyo consumo afecta o sistema nervioso, producen dependencia e estimulación. Estas substancias dende o carácter social son prohibidas no noso país, excepto algunhas (tabaco, alcohol,etc) e son nocivas para a saúde.

PENAMOA: O “SUPER” DO NORTE PENINSULAR Penamoa é un poboado chabolista que se encontra no barrio dos Rosais na Coruña.O poboado foi creado polo Concello da Coruña tras expropiar a unhas familias chabolistas

Clasificanse en dous grupos: Duras: que provocan dependencia física e psicosocial, como por exemplo o opio, o alcohol, etc.

onde está situado actualmente o centro comercial “El Corte Inglés”.

Blandas: producen dependencia psicosocial, como por exemplo a marihuana, a cocaína, o LSD o tabaco,etc. Teñen efectos nocivos dependendo das doses que se administren.

O concello realoxounas nese barrio, e estas familias asentáronse nas denominadas chabolas. Co paso do tempo, fóronse sumando persoas desaloxadas doutros poboados.

ALGÚNS TIPOS DE DROGAS E OS SEUS EFECTOS: Os alucinógenos son farmacos que provocan alteracións psíquicas que afectan á percepción. É un síntoma grave de psicose da mente e a súa aparición afecta o coñecemento e a voluntade. O extasis ou MDMA é unha droga sintética con propiedadeds alucinógenas e de gran potencial emotivo.Esta droga utilizouse con fins terapeuticos dado que axudaba á comunicación e o tratamento da neurose.Los efectos de esta droga son el deseo de consumir otra vez drogas depresión, ansiedad grave y paranoia. A cannabis sativa é un arbusto silvestre do que se extrae a resina de hachís. Este tipo de droga consúmese basicamente fumandoa e os seus efectos son ansiedade, temblores, insomnio, etc. Os seus efectos a longo prazo son o cáncer, problemas no sistema respiratorio, imunolóxico e reproductivo. A cocaína e un alcaloide contenido das follas do arbusto

O seus efectos son a sudoración, incremento de actividade cardíaca e presión sanguínea e aumento do ritmo cardíaco e da temperatura corporal. O crack é a denominada “cocaína do pobre”. Obtense a partir da maceración das follas da coca con kerosene e compostos sulfurados. Sus consecuencias nocivas son equiparables a das anfetaminas e as lesións cerebrais son irreversibles. As anfetaminas ,despois da Segunda Guerra Mundial, utilizáronse como estimulantes, logo en forma de inhalacións para o tratamento dos catarros e conxestións nasais,máis tarde como píldoras contra o mareo, tamén para o apetito en tratamento contra a obesidade e finalmente como antidepresivos.Esta substancia presenta unha tolerancia que produce habituación e unha necesidade de dósis progresivamente. As anfetaminas causan hipertensión, taquicardia, midriasis e vasodilatación; e no corpo perdida de visión, colapso físico, daño a riles e texidos a largo prazo etc.

A VIDA DUN DROGADICTO "CON NOME" Vicious, artista dos Sex Pistols, naceu en Londres e era fillo de John e Anne Ritchie. Ao paso do tempo o pai abandonounos e Sid e maila súa nai trasladaronse a unha illa de España, concretamente a Eivissa, onde se gañaban a vida vendendo drogas. Posteriormente trasladáronse, esta vez a Inglaterra onde a súa nai casou con Chrystopher Beverly. Cando o seu padrastro morreu mudáronse ao barriode Hackney onde vendía LSD(hez) con 14 anos, xa de aquelas inxectábase anfetaminas coa súa nai. Sid estivo involucrado no nacemento do "punk" pero morreu a causa dunha sobredose de droga causada pola sua propia nai con tan só 21 anos de idade. A vida de Sid foi moi curta tanto profesionalmente como na vida persoal.Sen dubida pódese dicir que era un drogadicto "con nome".

Centenares de familias que víven en Penamoa, unhas tres dedícanse especialmente á droga. Máis ou menos cincuenta veciños están cumprindo condena por tráfico de drogas; outras moitas familias adícanse ó trapicheo como “actividade complementaria” Os líderes do poboado non viven nel nin tocan a droga pero contan con varias chabolas destinadas ao negocio. Traballan, viven con sixilo e sen chamar a atención.

A policía coruñesa calcula que o poboado visítano entre 200 a 300 drogodependentes. Non obstante, a droga non se vende en Penamoa, senón no acceso ó poboado. O posible realoxo dos seus veciños en pisos fai que moitos excluídos e tamén algúns "listillos" aséntense nesta zona para que os reconpensen cunha vivenda social. Estes pisos estanse construíndo en Eirís e en Novo Mesoiro.O goberno local, dixo varias veces aos veciños destes barrios, que os habitantes de Penamoa que deben ser desaloxados a causa da construcción da 3ª ronda, non serán beneficiarios das Vivendas de Promoción Pública (VVP) Baseandose nesta información, podemos dicir que Penamoa é o “supermecado” da droga máis grande do norte da península.

4.8% DA POBOACIÓN CONSUMEN DROGAS

MUNDIAL

200 millones de personas entre 15 e 64 años consumen algún tipo de substancia ilegal. O principal problema está en Afganistán, onde se rexistrou un forte aumento do cultivo de opio, polo que se converteu no maior proveedor de drogas do mundo. Se sé consigue extirpar en ese lugar "o cáncer da droga e a insurxencia talibán, liberaráse ó mundo da principal fonte de estupefacente máis perigoso


AGRADECEMOS A SÚA COLABORACIÓN A

Oscar Montero todos os que dalgunha maneira colaboraron con nós, Agapito en especial a............ Muñiz Luz Ferro Iria Senra Javier Franqueira PROFESORAS: Pilar Anta Fernández Beatriz Real Pérez

ARTEIXOGRARES  

Periódico elaborado por los alumnos de TIC del IES de Sabón, Arteixo, A Coruña para trabajo de clase y para el concurso El Pais de los Estud...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you