__MAIN_TEXT__

Page 68

Fotografie Barbara Kerkhof

Column

Nederland is niet kleurenblind Abdelkader Benali

We hadden geen idee dat die Sinterklaas met z’n Pietermannen helemaal fout zat. We wilden pepernoten. En zwelgen in opwinding. Sinterklaas is het laatste onschuldige feest van Nederland. Geheel ontdaan van zijn religieuze connotaties legt de goedheiligman de rode loper uit voor ongebreideld consumentisme. Wat is er mis met het gelukkig maken van kinderen? Een paar pepernoten uit de handen van een bekroeste, rode lippen dragende schertsfiguur en je hebt geen kind meer aan ze, die koters. Ze vinden hem geweldig. Dat Zwarte Piet al jarenlang op weerstand stuit bij een grote groep Nederlanders die in zijn verschijning stuitende verwijzingen zien naar de koloniale erfenis kon tot voor kort makkelijk genegeerd worden. Het was geen thema. Gekleurde Nederlanders schorten rond de komst van de grote kindervriend hun bezwaren op en deden er het zwijgen toe. Niet uit vrije wil. Dat aan het zwijgen een einde is gekomen, komt niet alleen door activisten van het eerste uur, het is ook Zwarte Piet zelf die heeft bijgedragen aan zo veel aandacht. Het sinterklaasfeest bereikt door z’n commerciële succes zo’n groot publiek, dat een minderheid er wel aanstoot aan moet nemen. Ook gekleurde kinderen willen Sinterklaas zien en onderdeel zijn van het goede gevoel, en dat wil je als ouder je kind niet ontnemen. Wat je niet wilt is dat de huidskleur van je kinderen wordt gekoppeld aan Zwarte Piet, maar zie dat maar te vermijden in het feestgedruis. Hoe leggen we onze kinderen uit dat zijn opgeschminkte huidskleur een beetje ‘vreemd’ is? Hoe leggen we onze kinderen uit dat wat voor de ander normaal is op ons abnormaal overkomt? Daar begint de crux van de problematiek rond Zwarte Piet: Zwarte Piet is helemaal niet onschuldig? Hij laat veel misverstanden achter als hij eenmaal naar Spanje is vertrokken. Talloos zijn de verhalen van donkere Nederlanders die door collega’s, vrienden, meesters en klasgenoten rond de vrolijke feestdagen Zwarte Piet worden genoemd. Het individu wordt, goedbedoeld, tot een karikatuur teruggebracht. En men verwacht van de aangesprokene dat hij dit als een compliment neemt en wanneer de aangesprokene daar kritiek op uit dan is hij een spelbreker. Waarom? Omdat iemand met een huidskleur die afwijkt van de norm en privileges die deze oplevert, niet kleurenblind kan zijn. Huidskleur is een serieuze zaak die niet gebagatelliseerd kan worden door de vrolijke Zwarte Piet. Een Zwarte Piet die in zijn gedrag, toon en uitstraling alle kenmerken heeft van een onderdanige paljas. Zijn gouden ringen herinneren aan een pijnlijke gemeenschappelijke geschiedenis: de slavernij. En het feit wil dat het juist die slavernij is die niet of nauwelijks deel uitmaakt van de historische canon op scholen. De grote thema’s rond huidskleur, onderwerping en achterstelling lijken stilgezwegen te worden. Er is alleen maar ruimte voor huidskleur als attribuut waarmee een vrolijke meerderheid zich mee kan amuseren.

68

Profile for PIET

Piet magazine  

Een handboek voor een moderne sinterklaasviering

Piet magazine  

Een handboek voor een moderne sinterklaasviering

Advertisement