__MAIN_TEXT__

Page 34

Interview

Jörgen Raymann werd in Amsterdam geboren, groeide op in Suriname, en studeerde in Rotterdam. Hij is cabaretier en maakt al jaren vrolijke en kritische amusements-programma’s voor de televisie, vaak met medewerking van zijn alter ego Tante Es. In zijn nieuwe show BAAS Raymann laat hij zich bijstaan door een groep jongere collega’s. Uitgangspunt is hetzelfde gebleven: ‘Er wordt zeker GEoordeeld, maar nooit VERoordeeld.’ Raymann duikt daarnaast steeds vaker op als presentator van evenementen, zoals de opening van de Uitmarkt of de denktank over vluchtelingen in de Stadsschouwburg in Amsterdam. De cabaretier is ambassadeur van Unicef en stichting Het vergeten kind.

Jörgen Raymann haalt de fotograaf en de journalist op bij het station van Almere. We rijden naar zijn huis in de wijk Overgooi. Raymann heeft een druk programma vandaag: hij moet nog naar Rotterdam om te werken aan zijn nieuwe tv-programma, en vanavond gaat hij naar de voetbalwedstrijd Nederland-Tsjechië. Nu zet hij thee en koffie en praat over witte pieten, zwarte sinterklazen en alles daartussen. ‘Als kind was ik in Suriname als de dood voor Zwarte Piet. Tot ik zag dat hij neef Guido was. In de jaren tachtig is wel geprobeerd in Suriname om Sinterklaas te vervangen, toen kreeg je gudu pa, rijke vader, een figuur uit de winticultuur. Maar dat is niet aangeslagen. In Suriname vieren ze het nu nog wel, maar er is ook steeds meer kerstmis. Toen ik in Nederland economie ging studeren, ben ik het wel blijven vieren. Met surprises en gedichten, dat is allemaal erg leuk. Tot ik een keer in de bus zat en een meisje van mij schrok. Haar moeder zei: “Dat is geen Zwarte Piet hoor.” Toen besefte ik dat er hier iets goed fout zit. Ook de tentoonstelling van Felix de Rooy, WIT OVER ZWART, in 1990 in het Tropenmuseum was voor mij een eyeopener. Het kan wel zijn dat Zwarte Piet van oorsprong het hulpje van Wodan was of van de duivel, nu is dat niet meer zo. Met die dikke lippen en krom Nederlands, kun je er niet om heen: Zwarte Piet is een zwarte man. Zwarte Piet is een neger, om het n-woord maar eens te gebruiken. Het gebeurt overal. Zit ik ergens een boek te signeren, lopen er een paar zwarte pieten langs, wordt er gezegd: “kijk je familie komt voor je spelen.” Of ik trad een keer

op voor ondernemers uit de bouwwereld, allemaal wit. Komt er een Zwarte Piet langs, wordt er gezegd: “Zo jongen, nu ben je niet meer zo alleen.” Surinaamse dakbedekkers krijgen altijd te horen: zo je bent vroeg dit jaar. Ook mijn kinderen hebben er last van gehad. Op school werd gezegd: “Jij hebt geen schmink nodig.” Het debat over Zwarte Piet is ongekend fel. Dat komt voor een deel door de social media. Dat zijn de media voor de onderbuik, en in de onderbuik zit stront. Wederzijds inlevingsvermogen lijkt niet meer te bestaan. Mensen zijn in zichzelf gekeerd geraakt. Ze graven zich vast in hun eigen gelijk. Alleen de eigen beleving telt nog. In de jaren tachtig en negentig was het multiculturalisme bon ton. Tot ongeveer het jaar 2000, toen kwam er een omslag. Er is een nieuwe verzuiling ontstaan. Wij mensen zijn ooit begonnen als holbewoners en nu gaan we weer terug naar ons hol. Ik blijf geloven in een dialoog. Als het op twitter uit de hand loopt, nodig ik iemand uit voor een kopje koffie. Dan hebben mensen meteen minder attitude. Ze zijn face to face minder agressief. Met rustig praten bereik je meer dan met een militante opstelling. Ook dan krijg je al de reactie: het is niet racistisch, want ik bedoel het niet zo. Mensen vinden het heel vervelend racist genoemd te worden. Over Zwarte Piet is het al heel lang aan het broeien. Veel zwarte mensen dachten lang: voor de lieve vrede houd ik mijn mond maar. Berusting. In 2006 had ik daar ineens genoeg van. In het tv-programma van Carlo en Irene heb ik me toen uitgesproken tegen Zwarte Piet. Ik kreeg ongelooflijk veel boze reacties. Toen dacht ik: dit is niet de toon. Oog om oog heeft geen zin. An eye for an eye makes the world go blind.

34

Profile for PIET

Piet magazine  

Een handboek voor een moderne sinterklaasviering

Piet magazine  

Een handboek voor een moderne sinterklaasviering

Advertisement