__MAIN_TEXT__

Page 184

Fotografie Danny Schwartz

Column

Waarom zijn we bang voor verandering? Damiaan Denys Ik was van plan een stuk te schrijven over onze angst voor verandering. Waarom mensen bang zijn voor veranderen. Omdat ze gehecht zijn aan zekerheid, aan vervulling van hun verwachting, aan de beantwoording van de werkelijkheid aan hun fantasie. Als je de vraag zou stellen waarin mensen zich onderscheiden van dieren, een vraag die oninteressant is omdat het antwoord voor de hand ligt, en omdat de vraag teveel wordt gesteld, maar wel blijft boeien omdat er zoveel antwoorden mogelijk zijn, en het onderscheid tussen mensen en dieren soms dreigt te verdwijnen, dan zou mijn antwoord zijn dat mensen de unieke capaciteit bezitten om te anticiperen. Eender welk gedrag dat we stellen, wordt voorafgegaan door een inbeelding van de situatie waarin we zullen terecht komen. Zo hebben we vooraf in onze geest al voor de gebeurtenis werkelijk plaatsvindt ons gevreesde auto-examen afgelegd, onze sollicitatiegesprekken gevoerd, ons geweldige huwelijksfeest beleefd, de uitputtende huwelijksnacht volbracht, onze toekomstige kinderen vertroeteld, en mogelijk zelfs de omstandigheden omtrent onze begrafenis verzonnen. Hoe drommen vrienden en familieleden in kerk, synagoge of moskee treuren om mijn afwezigheid, en hoe ze diep in hun hart zich schuldig zullen voelen voor al het leed dat ze mij hebben aangedaan. Hoe oom Ivan opnieuw dronken was, tante Tina opschepte over het nieuwe meubilair in haar buitenhuis, en we weer teveel hebben betaald voor de slappe broodjes met ham en kaas. Hoe adequater we de realiteit kunnen anticiperen, hoe beter we op de werkelijkheid zijn voorbereid. Het anticipatievermogen maakt misschien wel het verschil uit tussen succesvolle en niet succesvolle mensen. Mijn wetenschappelijke fantasie is dat je angst kan begrijpen uit de discrepantie tussen wat we anticiperen en wat zich in realiteit voordoet. En dat in tweeĂŤrlei zin. Angst ontstaat uit het on-vermogen te anticiperen maar ook uit het over-vermogen te anticiperen. Mensen worden angstig als ze niet in staat zijn te anticiperen, als ze zich niet kunnen inbeelden wat straks gaat gebeuren, en niet weten in welke situatie ze zullen terechtkomen, waardoor de wereld altijd en overal als een verassing te voorschijn komt die me onverzoenlijk overvalt. Daar schrikt een mens van. Maar sommige mensen worden ook angstig wanneer ze de hun tegemoetkomende wereld zo fantasierijk en gedetailleerd voorbereiden dat draken achter bomen verschijnen, verkrachters zich in krochten van steegjes schuilhouden, monsters onder het bed huizen, onbestemde complotten zich ontwikkelen en afgunstige buren achter de heg over hen fluisteren. Daar schrikt een mens ook van. Verandering veroorzaakt angst omdat onze wereld wijzigt zonder dat ik weet wat er zal gebeuren. Maar daar wilde ik over zwijgen. Want ik begon met het gegeven dat ik van plan was een stuk te schrijven over onze angst voor verandering.

184

Profile for PIET

Piet magazine  

Een handboek voor een moderne sinterklaasviering

Piet magazine  

Een handboek voor een moderne sinterklaasviering

Advertisement