Issuu on Google+

het cultuur- en lifestylemagazine voor arnhem en omstreken

â‚Ź 4,95

winter 2o1o HET ENIGE ARNHEMSE CITY MAGAZINE

Cover_arnhem_W2010_LOS.indd 2

12/14/09 2:36:54 PM


BENTINCKSTRAAT 36 • ARNHEM • 026 3703705 4D_2-1_W2010_v2.indd 2

11/23/09 12:01:28 PM


www.theo.be

4D_2-1_W2010_v2.indd 3

www.4doptiek.nl

11/23/09 12:02:32 PM


4 > winter

eigen inhoud

44

eigen inhoud winter inhoud_W2010v2.indd 2

8

22

33

59

> interviews 8 wannie de wijn 16 kennis & kennis

33 cyril whistler 39 all the way music

> mode & trends 44 clean chique 54 gadgets

> stad & regio 28 airborne museum 59 drie projecten, ĂŠĂŠn pet 64 winkelnieuws

> muziek & literatuur 26 boeken tips 27 arnhem leest 32 cd tips

> kunst & cultuur 56 boom en beelden 68 previews 74 galeries

11/23/09 3:27:59 PM


winter < 5

eigen inhoud

72

28

16

> eigen! rubrieken 7 redactioneel 15 eigenwijze arnhemmer iris boom 21 duurzaam arnhem deel 1 22 in bad met... introdans 34 eigen architectuur nachtschade 36 eigen column jac. toes

inhoud_W2010v2.indd 3

40

40 binnenkijken bij... han van zwieten en lucille van straten 55 eigen gedicht hanz mirck 72 5 vragen aan... parfumerieĂŤn 79 partypaginaâ&#x20AC;&#x2122;s > eigen! promotie

66 culinair

11/23/09 3:28:06 PM


TOEGANKELIJK STRAK DESIGN MODERN ADVIES KWALITEIT T I J D L O O S P R A C H T I G S T I J LV O L V E R N I E U W E N D I N S P I R E R E N D

Hoefsloot Wonen denkt graag met u mee over de inrichting van uw interieur. Indeling, kleurstelling, stoffering of verlichting: onze deskundige adviseurs nemen alles mee en bekijken uw situatie met plezier en oog voor detail. Voor een ‘klein’ advies kunt u altijd onze winkel binnenlopen. Als u meer wilt weten en wilt proeven hoe wij meedenken, maken wij graag een afspraak. Wij nemen dan rustig de tijd voor u. Zo’n eerste gesprek is informatief en vrijblijvend, een interieurplan kan het vervolg zijn. Direct resultaat is mogelijk wanneer u zich thuis al even voorbereidt. Zet dan foto’s van uw interieur of zaken die u wilt behouden op onze Inspiratie-usb. De Hoefsloot Inspiratie-usb ligt voor u klaar. U bent van harte welkom.

Daar leef je naar toe... Onze bezoekers in Arnhem kunnen gratis onder de zaak parkeren.

Hoefsloot_W2010_.indd 2

Arnhem Velperplein 11

Nijmegen Burchtstraat 126

www.hoefslootwonen.nl

11/23/09 12:00:02 PM


redactioneel < 7

eigen colofon

> fotografie sushilla kouwen

uitgever Peter Eemsing peter@eigenmagazine.nl hoofdredacteur Marc Kluijver marc@eigenmagazine.nl redactie coördinatie Maaike Wesselink maaike@eigenmagazine.nl eindredactie Anneke van Tricht en Ninja Nuhn anneke@eigenmagazine.nl bladmanagement GSupport, Arnhem Pascal Gödden info@gsupport.nl redactie Henk Meutgeert, Jac. Toes, Pauline Waltmann fotografie coverbeeld Ivo de Kok Airborne Museum, 21Lux.nl, Erica Baltimore, Marloes Bosch, Marjo van Dam, Liza Knol, Ivo de Kok, Pim Köther, Mamabart, Joost Ooijman, Moniek Polak, Rens Plaschek, Ron Steemers, Bob Walker, Daniel Willemsen aan dit nummer werkten mee Flinn Hallen, Bas Hogeland, Vera Hoogendoorn, Ellen Jagt, Wilma Kleiboer, Claudia van der Kolk, Sandra van Maanen, Megan van Maaren, Hanz Mirck, Joep Mulder (Waxx kappers), Anouk Mulders, Pieter Ploeg, Jeanne Ram, Marloes Schoemaker, Rogier Timmermans, Annet Veerbeek vormgeving & productie wijontwerpen bno Verzetsstrijderspark 10, 7316 CM Apeldoorn t 055 301 10 11 - f 055 301 05 15 mail@wijontwerpen.nl, www.wijontwerpen.nl Marjolein Bootsma, Guus Klomp, Reini Wijngaards, Michiel Brouwers, Peter Eemsing, Maarten de Groot, Monique Eemsing met dank aan Dutchtub, Hijman en Arends, Kroese Arnhem, Platomania, Stalad Projectinrichting bv Duiven redactieadres eigen! magazine bv Verzetsstrijderspark 10, 7316 CM Apeldoorn t 055 301 11 60 - f 055 301 05 15 info@eigenmagazine.nl, www.eigenmagazine.nl druk & distributie VDA-Groep Apeldoorn abonnementen www.vda-groep.nl/eigen © Niets uit deze uitgave mag worden gereproduceerd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, film of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Het is niet toegestaan Eigen! zonder schriftelijke goedkeuring op te nemen in een leesportefeuille. De uitgever is niet aansprakelijk voor eventuele onjuistheden in deze uitgave. Evenmin is zij verantwoordelijk voor handelingen van derden die mogelijkerwijs voortvloeien uit het lezen van deze uitgave. De redactie behoudt zich het recht voor ingezonden materiaal, zonder kennisgeving vooraf, niet of in gewijzigde vorm te publiceren. Over uitslagen van prijsvragen en/of speciale acties kan niet worden gecorrespondeerd.

> lees eigen! magazine online

www.eigenmagazine.nl

Colofon_Herfst2009.indd 2

>

lezend de winter door

De bomen zijn kaal, de wind gaat weer liggen en je kleren zijn niet langer na elk fietsritje doorweekt. De herfst is voorbij! Tijd voor de winter: kou, sneeuw, mooie blauwe luchten, wintersport, lekker lang tafelen, theaterbezoek en als het even kan schaatsen op natuurijs. Bij mij geen winterdepressie te bespeuren! Vooral niet na het maken van deze eigen! Als ik weer zie wat voor moois Arnhem biedt de komende maanden weet ik dat we ons niet hoeven te vervelen. Speciaal voor de winter hebben we gezorgd voor voldoende leesvoer, even leuke artikelen als altijd maar net iets langer. Wat dacht u van een interview met acteur, regisseur en scenarioschrijver Wannie de Wijn? Over zijn jeugd, Arnhem als theaterstad, zijn internationale doorbraak en de verwachtingen van het publiek. En wist u dat er heuse neanderthalers worden gemaakt in Arnhem? Tweeling Kennis & Kennis vertellen over hun passie, het ontstaan hiervan en de belangstelling die hiervoor is. Weet u nog niet welk museum te bezoeken? Lees dan alles over het vernieuwde Airborne Museum. Weg met de overvolle vitrines en uitgestalde verzamelingen, bij een bezoek aan dit museum krijg je dmv geluid, beeld en aangrijpende verhalen het gevoel even terug in de tijd te zijn. Gelukkig zonder de bijbehorende risico’s. Ook veiligheid komt aan bod dit nummer. In de AD misdaadmeter 2008 staat Arnhem op de 5de plaats van onveilige gemeentes. Eigen! vraagt drie politieagenten hoe zij hun steentje bijdragen om Arnhem lager op deze lijst te krijgen, en nog belangrijker: om u een veilig gevoel te geven. Vanzelfsprekend hebben we ook weer een prachtige modeshoot gemaakt. Geen

inspiratie voor de feestdagen? Blader dan door de 10 pagina’s vol met de laatste Arnhemse trends. En om niet voorbij te gaan aan al het leuks van de afgelopen maanden heeft u maar zo kans uzelf terug te vinden op de partypagina’s. Met hierin onder andere aandacht voor het cultuurbal, de expositie van Rens Plaschek in Dudok en de afsluiting van Made in Arnhem bij Hoefsloot Wonen. Aangezien in het voorwoord persoonlijke boodschappen niet worden geschuwd wil ik bij deze al onze redactieleden, tekschrijvers, fotografen, stylistes, visagistes en adverteerders bedanken voor weer een heel mooi jaar eigen! Arnhem. Duidelijk mag zijn dat het Arnhemse karakter enkel overeind kan blijven door deze club enthousiaste Arnhemmers. Natuurlijk voelen ook wij de recessie en aangezien ik dit allemaal schrijf vanachter een bureau in Apeldoorn zou het een kleine stap zijn om eigen! Apeldoorn en Arnhem te combineren tot een dik regionaal blad. Toch denk ik dat de identiteit van Arnhem zich niet leent voor dit soort fratsen. Arnhem staat op zichzelf en doet dit op een eigenwijze en vernieuwende wijze. Dit was zo in 2009 en zal zeker ook zo zijn in 2010. Eigen! is erbij! Een fijne winter, Marc Kluijver Hoofdredacteur marc@eigenmagazine.nl P.S. Vergeet u niet om mee te doen aan onze winter-lezersactie! We verloten toegangskaarten van het Openluchtmuseum, heerlijk voor een winters dagje uit. Kijk op bladzijde 82.

11/23/09 1:03:48 PM


8 > wannie de wijn

eigen interview

wannie alleskunner bij toeval > tekst jac. toes en henk meutgeert, fotografie ron steemers

Hij is Arnhemmer, 48, acteur, regisseur, scenarioschrijver. Zijn carrière loopt van de toneelschool Maastricht tot en met die in Arnhem, van theatergroep Rank via De Appel, het Theater van het Oosten en het Nationaal Toneel naar het RO Theater. Filmrollen in alle misdaadseries met kwaliteit, en vele andere filmproducties. Zijn zelf geschreven en geregisseerde stuk ‘De Goede Dood’ is op weg een wereldhit te worden. Hij won er de Publieksprijs 2008 mee. Binnenkort gaat zijn volgende stuk in première: ‘Amateurs!’ Wannie de Wijn is een alleskunner. ‘Allesprobeerder’, zou hij zelf zeggen. Hij kan alleen geen ruzie maken, met niemand: “Daar ben ik te aardig voor. Of te zwak.” ▷

wannie de wijn.indd 2

11/23/09 11:55:38 AM


eigen interview

wannie de wijn.indd 3

wannie de wijn < 9

11/23/09 11:55:39 AM


000 > onderwerp

eigen rubriek

het meest kostbare parfum ter wereld

e x c lu s i e f v e r ko o pa d r e s a r n h e m :

Parfumerie â&#x20AC;&#x2DC;t Linnewiel | Jansstraat 17 | Arnhem | 026 442 62 03 | www.linnewiel.nl

linnenwielW2010_V2.indd 2

11/23/09 2:59:50 PM


wannie de wijn < 11

eigen interview

“ik dacht: dan ga ik dat kunstje flikken!”

in Drenthe was het allemaal zo schraal en armoedig. Ook hier moest ik na een jaar van school af. Een docent heeft dat verhinderd: die geloofde in mij. Ik mocht blijven. Daarna is heel langzaam het idee gegroeid dat ik íets kón. Hoewel ik niet aardde in dat dorre, links-intellectuele clubje dat toen de dienst uitmaakte. Moesten we naar Oost-Duitsland voor onze politieke scholing, lag ik natuurlijk de hele dag in het zwembad. Sowieso vond ik het interessanter om te leren tapdansen of salto’s te maken. Deed ik buiten de lessen om want in de klas moest je vooral leren vóelen, ja ja…” Klinkt als een aaneenschakeling van toevalstreffers

▷ Aan loopbaanplanning heeft hij nooit

gedaan. Dat hij in het afgelopen jaar een internationale doorbraak beleefde, wijt hij evenzeer aan het lot als de magere jaren die eraan vooraf gingen: “Als ik zo terugkijk denk ik de laatste tijd bij mezelf: wat een vreemd leven heb ik. Het was altijd maar ‘nee’ krijgen, ‘nee, nee en nee’. En nu is het ineens ‘ja’.”

Een jeugd in Drenthe, de bepalende factor voor je theatercarrière…

“Een rampzalig plan van mijn ouders, die verhuizing vanuit Haarlem naar Drenthe, in ‘64. We kwamen terecht in het dorpje Gasselte, daar woonden de meest nare Drentenaren die je je kunt voorstellen. Met Oud en Nieuw plakten ze onze ramen dicht en werd er een mestkar in onze tuin leeggestort. Doodenge folklore. Ik was er diep ongelukkig. Op de lagere school had ik geen vriendjes omdat ik als enige normaal Nederlands praatte. Op de middelbare school werd ik nageroepen: ‘Wannie de Wijn, vakkenvuller bij Albert Heijn’. Ik presteerde

wannie de wijn.indd 5

dan ook helemaal niks. Dat ik de havo haalde, was een wonderlijke speling van het lot.” Waarom de keus voor de theaterwereld?

“Op mijn achttiende ging ik naar een kibboets in Israël. Daar kwam ik in gesprek met een jongen, over toekomstplannen. Hij zei dat het maar één op de honderd lukte om op de toneelschool te komen. Ik dacht: dan ga ik dat kunstje flikken! Ik had nog nooit toneelgespeeld, ik had zelfs geen voorstelling gezien. Ik werd aangenomen op de toneelschool in Maastricht. Daar kreeg ik voor het eerst in mijn leven het besef dat ik niet gek was. Helaas werd ik na een jaar weggestuurd: geen goede stem en ik kon mijn onderrug niet genoeg strekken.” In Arnhem begon de victorie?

“Ja en nee. Na audities in Amsterdam en Arnhem heb ik voor deze stad gekozen omdat de bomen hier zo mooi hoog worden. Als we van vakantie terugkwamen, zag ik die vanuit de auto. Dat klinkt triviaal, maar

“Klopt. Ik heb nooit bewust voor toneel gekozen, ik ben erin gerold. Toneel was het enige wat overbleef. Een lotsbestemming. Nu ben ik schrijver, regisseur, docent en acteur. Ik ben hier blijven wonen, maar de doorbraak is nu toch gekomen. Dat was in Amsterdam veel sneller gegaan. Ach, de Randstad en de provincie, dat blijft hangen en wurgen. Ik woon hier nu 25 jaar, ik denk dat ik hier uit een soort veiligheid of conservatisme ben blijven hangen. Misschien ben ik hier ook wel een beetje gefrustreerd geraakt, dat ik het nooit voor het zeggen heb gekregen. Als mijn dochter Mees hier niet zou wonen, zou ik weg zijn.” Biedt Arnhem geen klimaat voor theater?

“Met mijn eerste theatergroep Rank hebben we meer dan tien locatieproducties gemaakt. Dat liep eigenlijk best, maar we zijn nooit serieus door de gemeente ondersteund. Ik ben er vaak verdrietig over geweest. Neem Joop van der Linden van theater Het Hof. Die is ook al dertig jaar aan het boksen. Hij krijgt met pijn en moeite veertig mille subsidie terwijl er tonnen naar andere initiatieven gaan. De bureaucratie is hier killing. En als er iets te verdelen valt, halen ze er iemand uit Amsterdam als deskundige bij. Ik weet niet wat het is, ze geloven niet dat

11/23/09 11:56:55 AM


12 > wannie de wijn

eigen interview

meegemaakt, maar ze voelen vaak dat er iets onaf is. Mijn stuk geeft kennelijk een handvat voor de laatste stap in de verwerking. Het stuk gaat in Londen in première in 2010. We zijn bezig met Amerika en Australië. En er zit een verfilming aan te komen.”

het zou uitpakken. Je moet die stukken ook niet willen vergelijken. Het enige wat ik weet is dat ik een totaal ander genre aanboor. Het is meer een spektakel-, familie-, muziektheatervoorstelling. En er zit een enorm onverwacht slot aan.”

Nu is er je nieuwe stuk ‘Amateurs!’, met bijna dezelfde rolbezetting als ‘ De Goede Dood’.

Als je op internet kijkt, dan kun je een enorme lijst uitdraaien met rollen die je in films en televisieseries speelde. Over het algemeen speel je rollen van boef of bad cop.

“Het gaat over amateurtoneelspelers, maar het stuk wil ook een parabel zijn over de

▷ iemand uit Arnhem iets kan. Als mijn

stuk ‘De Goede Dood’ straks in West-End in Londen wordt gespeeld, dan zullen ze denken: ‘Hè, die Wannie de Wijn. Uit Arnhem? Hoe kan dat nou?’ Ik dacht altijd dat ik niet goed was maar de rest is niet veel beter, constateer ik nu. Ach, ik bedoel dit niet als klaagzang, het is meer een fenomeen.”

De laatste paar jaar heeft je carrière een behoorlijke versnelling gekregen.

“Twee jaar geleden vielen alle stukjes van de puzzel in één keer in elkaar. Ik kreeg een uitnodiging om de regie te doen van de afstudeervoorstelling op de toneelschool in Maastricht, waar ik nota bene ooit ben weggestuurd... Ze vonden dat stuk daar het beste van de laatste 25 jaar. Verder zat ik in de tweede serie ‘Vuurzee’, in een glansrol. En met mijn eigen stuk ‘De Goede Dood’ won ik de Publieksprijs. Succes op alle fronten dus.” De Goede Dood’ gaat over euthanasie. Dat is een onderwerp waar, zacht gezegd, al enorm veel over gezegd en geschreven is.

“Ik miste nog een bepaalde invalshoek: of en hoe het bewustzijn van een mens een aangekondigde dood aankan. Om dat probleem aan de orde te stellen heb ik een situatie bedacht waarin een familie bij elkaar komt op de middag, avond, nacht en de ochtend van de euthanasie. Kennelijk is dat goed gelukt. Daarnaast hebben duizenden mensen euthanasie van een familielid

wannie de wijn.indd 6

mensheid die maar steeds blijft proberen. De zoekende mens, die is me uit het hart gegrepen. En een wereld waarin mensen dromen hebben, iets willen zeggen. Het hoofdthema is de vraag waarom we niet handelen naar wat we weten. Dat je wel weet wat je zou moeten doen, maar dat je dit dan toch nalaat.” Dat klinkt calvinistisch.

“Dat zou best zo kunnen zijn. Ik meen te voelen dat ik verantwoordelijk ben om te handelen naar wat ik weet. Dat ik een vleeskroket uit de muur trek terwijl ik weet dat daar varkens voor naar de kloten worden geholpen. Dat kun je calvinistisch noemen, maar ik meen dat ik echt voel dat ik niet ben wie ik zou willen zijn. Dat is bij mij het gevolg van luiheid en begeerte, maar ook van het verwarde rondlopen, te veel moeten kiezen. Aan de ene kant wil ik alles beleven, aan de andere kant trek ik me terug achter mijn schrijftafeltje en denk erover na hoe het zou moeten of kunnen. Dat levert een interessant leven op, maar ik weet niet of het een zinvol leven is.” Na het enorme succes van ‘De Goede Dood’ kan het met ‘Amateurs!’ relatief gezien alleen maar een teleurstelling worden.

“Daar heb ik me al bij neergelegd. Ik kan een goed stuk schrijven, dat weet ik. Bij ‘De Goede Dood’ wist ik ook niet hoe

“Dat heeft te maken met de casting. Ik heb gewoon een boevenkop. Ik snap dat niet. Ik speel piano, ik zing, dertig kilo geleden kon ik heel goed dansen, maar ik werd nooit gevraagd als sturm und drang-kunstenaar of voor een Goethe-rol, het was altijd de mean and slick bastard. Nu ik ouder en voller ben kan ik me dat wel voorstellen, maar toen ik mooi en jong was werd ik ook altijd zo gecast. Soms denk ik: ze kijken verkeerd. De regisseur van ‘Vuurzee’ vond dat ook en wilde mij voor die serie juist hebben als de good guy.” Is het spelen van de boevenrollen misschien ook een soort compensatie voor je aangeboren vriendelijkheid?

“Dat zou kunnen, maar ik heb mijn woede altijd wel paraat. Dat speelt heel erg lekker. Dan trekt het bloed weg en dan vind ik ook niets te erg. Ik heb eens gespeeld dat ik eerst mijn vriendin vermoordde en haar daarna ook nog verkrachtte. Toen ik dat script las dacht ik: tja, necrofilie… kán. Terwijl dat natuurlijk bizar is. Het is lekker om tekeer te kunnen gaan, om echt naar te zijn. En het is mooi om iets wat je verafschuwt vorm te geven. Woede en haat zijn bovendien een makkelijk motortje, blijdschap is veel moeilijker. Dat is voor een Nederlander bijna onmogelijk om te spelen.” Achteraf gezien is die jongen uit Drenthe die nooit een toneelstuk zag en dacht dat hij niets kon toch nog wel aardig terecht gekomen.

“Afgezien van het feit dat mijn vader piano speelde en dat we eens in de drie jaar naar de nieuwe James Bond gingen was er in mijn jeugd niets. Misschien ben ik daardoor niet zo kunstzinnig geworden, een beetje een cultuurbarbaar. Juist daardoor kan ik misschien wel zo goed mijn eigen dromen scheppen, zonder stijlen of invloeden.” ‘Amateurs!’ van Wannie de Wijn is op 9 januari te zien in Schouwburg Arnhem.

11/23/09 11:56:56 AM


Het was altijd maar ‘nee’ krijgen, ‘nee, nee en nee’. En nu is het ineens ‘ja’.

wannie de wijn.indd 7

11/23/09 11:56:58 AM


S B

LIF STYL

SOUL

Ben je op zoek naar exclusieve en stijlvolle artikelen voor huis en interieur, unieke kook- en keukenitems, een speciaal cadeau voor kinderen? Je vindt het allemaal (en nog veel meer) in de enige echte Lifestyle Winkel van Arnhem. • Kortestraat 26 6811 EP Arnhem 026 - 3511096 www.seblifestyle.nl info@seblifestyle.nl

Bij SOUL vind je de meest exclusieve en hippe kledingmerken:

Antiflirt • Desiqual • Ed Hardy • Ibana Rouge • Indian rose • SOS • Le temps des cerises • Met Injeans • Paco Chicano • Vive Maria • Moscow • White Lab. Culture • Phard Save the Queen • Tark • Tassen: PH&T R

Horloges: TOO-LATE

In onze kelder het hele jaar door een zeer uitgebreide collectie feestjurken.

Weverstraat 37 | Arnhem | T: 026-443 53 23 | www.soularnhem.nl S C A N D I N AV I A N L I V I N G

Soul_Seb.indd 2

Open: ma 13/18 | di - vr 10/18 | do 10/21 | za 10/17

11/23/09 12:59:26 PM


iris boom < 15

eigenwijze arnhemmer

eigenwijze arnhemmer iris boom > Iris Boom is met haar

36 jaar één van de jongste vrouwen in het juweliersvak. Als juwelier, antiquair en taxateur is ze bovendien een van de weinigen in de regio. Is deze tak van het juweliersvak te moeilijk, te saai, te weinig sexy misschien? Of is er geen droog brood in te verdienen? Voor Iris gaat het allemaal niet op. Ze is gek op haar werk, staat zes dagen per week in haar zaak en verwelkomt, ondanks de financieel minder florissante tijden, nog steeds trouwe en nieuwe jonge - klanten in haar zaak. En ook meegenomen: leveranciers weten haar te vinden. Hoewel de recessie niet helemaal aan ’t Gildehuys voorbijgaat, zeurt ze niet over teruglopende klandizie. “We moeten eens stoppen met elkaar napraten dat het zo slecht gaat. Dat maakt mensen bang en voorzichtig. Als er niets meer uitgegeven wordt, duurt de ellende alleen maar langer.” Met het onverwachte overlijden van haar moeder, Anja Boom-van Immerseel twee jaar geleden, werd Iris voor de keus gezet: de zaak nú overnemen of loslaten. Het werd het eerste, want Iris wist allang dat ook zij de genetisch bepaalde liefde voor het vak bezat. “Als kind kwam ik na schooltijd zilver

Iris boom.indd 2

> tekst sandra van maanen, fotografie erica baltimore

poetsen. En hoe vaak ging ik al mee als m’n moeder ging handelen? Het is een fascinerend vak, ik wist al op jonge leeftijd dat ik ook zoiets wilde.”

“als kind kwam ik na schooltijd zilver poetsen” Na haar juweliersopleiding stroomde Iris 12 jaar geleden in bij het bedrijf van haar moeder, waartoe naast ’t Gildehuys ook juwelierszaak Van Immerseel in Oosterbeek behoorde. “De planning was dat ik vanaf 2010 het bedrijf geleidelijk zou overnemen, mama zou op de achtergrond blijven meewerken. Het liep allemaal anders, veel sneller. De Oosterbeekse zaak stopte, ’t Gildehuys bleef. Maar ik heb niets cadeau gekregen, zal keihard moeten blijven werken. Het is het

waard, dit is een mooi bedrijf met een unieke collectie die, zeker in deze regio, nergens te vinden is.” ’t Gildehuys verkoopt naast antieke juwelen, geboorte- en tafelzilver ook nieuwe juwelen en horloges. Iris koopt, verkoopt, maar ontwerpt ook zelf. Juist de combinatie van het zakendoen, de handel, het contact met de klant - indien gewenst aan huis - en het ontwerpen houdt het vak voor haar boeiend en speels. Colliers, armbanden, oorstekers maar ook (trouw)ringen worden door Iris bedacht en gemaakt. Soms in opdracht en met inbreng van de klant, even zo vaak volledig vrij, volgens haar persoonlijke visie op materialen en stijl. Iris gebruikt daarbij uiteenlopende, pure materialen: goud, robijn, saffier, smaragd en briljant. “Ontwerpen is een heerlijke manier om mezelf weer op te laden.”

11/23/09 11:28:51 AM


16 > adrie en alfons kennis

eigen interview

neanderthaler buideltapir uit arnhem en

kennis en kennis_2 opties.indd 2

11/23/09 10:01:54 AM


adrie en alfons kennis < 17

eigen interview

> tekst henk meutgeert fotografie 21Lux.nl

> Het begon jaren geleden aan de keukentafel in een Veghelse arbeiderswijk en in het schuurtje in de achtertuin. Aan die tafel werden prehistorische dieren en mensen getekend en in het schuurtje werden de schedels van onder meer dode katten en vogels uitgekookt door de tweelingbroers Adrie en Alfons Kennis (1966). Nu, zo’n 25 jaar later, tekenen en verzamelen ze nog steeds schedels en skeletten. De in Arnhem wonende eeneiige tweeling behoort inmiddels tot de wereldtop als het gaat om het reconstrueren van het uiterlijk van uitgestorven mens- en diersoorten. Tweemaal stonden hun reconstructies op de cover van het National Geographic Magazine en er wordt aan een nieuwe opdracht voor het tijdschrift gewerkt. In Frankfurt opende in het Senckenbergmuseum kortgeleden een expositie waarvoor ze 27 reconstructies maakten van mensenkoppen. En ze werken mee aan het televisieprogramma over Darwins reis met de Beagle. Binnenkort vliegen ze voor een tweede optreden daarin ‘even’ naar Australië.

kennis en kennis_2 opties.indd 3

11/23/09 10:01:56 AM


18 > adrie en alfons kennis

eigen interview

“de ene keer bracht adrie de kop van een kalf mee, de andere keer die van een varken. die werden dan in de pan gegooid om te worden uitgekookt en vervolgens weer in elkaar geplakt.”

▷ Adrie en Alfons Kennis hebben het druk.

National Geographic hangt met de regelmaat van de klok aan de lijn om ze erop te wijzen dat de eerste studietekeningen voor het nieuwe project, de reconstructie van een uitgestorven buideltapir, binnenkort toch echt moeten worden opgestuurd. Eigen! moet het voor een gesprek over de werkzaamheden van Kennis & Kennis Reconstructions dan ook doen met één van de twee, Alfons. Hij blijkt echter zo’n spraakwaterval te zijn dat de afwezigheid van de tweede Kennis snel is vergeten. Maar ook Alfons voelt de tijdsdruk. Hij moet na het gesprek nog naar hun werkplaats in Doornenburg, een oude varkensschuur, “om een tapir open te snijden en een kangoeroe te fileren”. Een onderdeel van het project voor National Geographic, waarvoor de broers onder andere met Australische wetenschappers spraken. Op zeer korte termijn moet er beslist worden hoe de buideltapir eruitzag, vooral de slurf en de stand van de ogen zorgen nog voor hoofdbrekens. De ontleedsessie in Doornenburg is onderdeel van de research naar het uitgestorven dier. De kangoeroe en tapir komen uit dierentuinen die de beesten na het onderzoek van Kennis en Kennis als skelet krijgen terugbezorgd.

Kinderboek

Om de bijzondere carrière van Adrie en Alfons in het juiste perspectief te zien, moeten we terug naar de jaren zeventig, naar de woning in die doodgewone Veghelse straat en de keukentafel waaraan de beiden, al tekenend, tegenover elkaar zaten. “We tekenden veel dieren en mensen, maar dan vooral uit de prehistorie”, zegt Alfons, alweer aan een keukentafel, maar nu in de Arnhemse wijk

kennis en kennis_2 opties.indd 4

Malburgen. “Ik kon heel precies tekenen, met allerlei details, en Adrie was juist goed in het ruimtelijk weergeven van koppen door schaduwwerkingen. Dat heb ik van hem afgekeken. Via de zoon van een biologieleraar die bij ons in de klas zat kwamen we erachter dat je schedels kon uitkoken, dat wisten we niet. Dus dat werd dode honden en katten verzamelen. Na de basisschool ging Adrie naar de lagere agrarische school waarvoor hij een kilometer of tien moest fietsen, helemaal naar Gemert. En dan kwam hij langs boerderijen. De ene keer bracht hij de kop van een kalf mee, de andere keer die van een varken. Of we kregen een rat van de rattenvanger. Die werden dan in de pan gegooid om te worden uitgekookt in het schuurtje en op onze slaapkamer weer in elkaar geplakt. Mijn ouders en zus vonden het helemaal niks, vooral als ’s zomers de wind een beetje fout stond. Maar het resultaat vonden ze mooi en er werd zelfs een vitrinekastje voor ons geregeld. Zo leerden we via die schedels en skeletten hoe het allemaal werkte”, aldus Alfons. Na de twee schoolcarrières die onder andere langs de genoemde agrarische school, VHBO, Mavo en Havo voerden, belandden beide broers op de opleiding voor tekenleraren in Nijmegen. Na het afstuderen daar bleken de baantjes niet voor het opscheppen te liggen. Uiteraard waren ze blijven tekenen en lid geworden van de Werkgroep Pleistocene Dieren waardoor ze in contact kwamen met wetenschappers. Bij toeval ontmoetten ze de kinderboekillustrator Jan Jutte, die onder de indruk was van hun werk. Alfons: “Die zag het en hij wist dat er bij

uitgeverij Leopold nog een script van een boekje over de oervogel op de plank lag. We illustreerden dat en kregen er zelfs een prijs voor. En er kwam een tweede boekje, nu over de oermens. Daarvoor hebben we contact gelegd met het Neanderthalmuseum bij Düsseldorf. Daar konden we, in ruil voor een tentoonstelling van het resultaat, schedels lenen voor het maken van afgietsels waarmee we onder andere met behulp van een wetenschappelijke gids met tabellen over huiddiktes oermensen konden reconstrueren. De expositie reisde daarna naar onder andere Spanje, Italië en Leiden.” National Geographic

Het succes van de illustraties in de kinderboeken zette de broers ertoe aan om zich tien jaar geleden aan te dienen als illustratoren bij het beroemde National Geographic Magazine. “Dat had een tijdje daarvoor een wedstrijd gehouden voor mensen die prehistorische dingen tekenden”, zegt Alfons. “Tot onze verbazing kregen we meteen een opdracht over het ontstaan van de zoogdieren, de coverstory. We zijn daarvoor vijf dagen naar het natuurhistorisch museum in Londen geweest en hebben daar schedels van alle kanten gefotografeerd. Daarmee konden we driedimensionale miniatuurreconstructies maken. Die zijn essentieel omdat bij het tekenen de lichtval en de schaduwen heel belangrijk zijn voor de uiteindelijke vorm en dus voor de weergave. Een dier of mens kan er daardoor heel anders uitzien dan ze al jaren waren getekend door andere illustratoren.” De reconstructies, waarbij skeletten in klei worden ‘aangekleed’ met spieren en huid om

11/23/09 10:01:56 AM


adrie en alfons kennis < 19

eigen interview daarna als mal te dienen voor afgietsels van een uitgestorven mens of dier van siliconenrubber en kunsthars, zijn het specialisme van Kennis en Kennis geworden. Het vergt veel onderzoek om tot een zorgvuldige reconstructie te komen, waarbij wetenschappers de sparring partners van de twee zijn. In de herfst van 2008 diende zo’n reconstructie van een Neanderthalervrouw die de naam Wilma kreeg, als cover van, alweer, het National Geographic Magazine. Ze werkten er beiden, net als bij andere reconstructies, ruim zes maanden aan. Alfons: “Van de Neanderthaler zijn redelijk veel delen van skeletten gevonden, maar nooit een compleet exemplaar. In New York is uit verschillende vondsten een geheel skelet samengesteld van een mannelijke Neanderthaler. Probleem was dat National Geographic een vrouw wilde hebben.” Dat betekende dat de broers Kennis een aantal onderdelen voor de reconstructie, die ze maakten van afgietsels, moesten ‘verkleinen’. Hun onderzoekingen werden gecombineerd met de nieuwste resultaten van DNAonderzoek, wat onder andere resulteerde in het vervangen van de oorspronkelijke blauwe ogen van Wilma door twee bruine exemplaren. Het resultaat is een Neanderthalervrouw die een verrassing was voor veel wetenschappers. De roodharige, 1.50 meter hoge stevige vrouw, heeft onder andere een minder naar voren getrokken gezicht dan tot dan toe werd aangenomen en een stevige neus. “National Geographic wil het beste hebben”, stelt Alfons. “Voor de prijs waarvoor wij één reconstructie maken is er een paar jaar geleden door anderen een tentoonstelling gemaakt van wel twintig Neanderthalers. Het is fantastisch dat het blad dat over heeft voor één foto op de cover. En dan ook alleen nog van de kop. Ze hebben nu het origineel gekocht voor tentoonstellingen.” De roodharige Wilma, die een speer in haar handen heeft, is in Japan geweest en staat nu in het museum van het tijdschrift. De broers Kennis werken, ondanks de drukte waardoor soms opdrachten moeten worden afgewezen, altijd met zijn tweeën, zonder assistenten. “We kunnen het net zo goed zelf doen, want het is een enorme klus om alles aan een ander uit te leggen”, meent Alfons. En zo ligt er een directe lijn van de keukentafel en schuur in Veghel naar de werkruimte in Doornenburg en de zolder in de woning van Alfons. Die herbergt één van de grootste collecties afgietsels van schedels van oermensen in Nederland, naast tientallen afgietsels van dierenschedels en delen van skeletten. Concurrenten zijn er op het niveau waarop Kennis en Kennis werken, bijna niet. Alfons schat dat ze op de vingers van één hand te tellen zijn. Ook dat zorgt ervoor dat de twee bij elkaar blijven. “We kunnen met elkaar samenwerken of elkaars grootste concurrent worden. Dan kun je toch het beste voor samenwerken kiezen?”

kennis en kennis_2 opties.indd 5

11/23/09 10:01:00 AM


Haute couture voor uw huis Soms is het haute couture, soms confectie. Maar altijd de stijl waar u zich goed bij voelt. Baptist Gebouwbeslag biedt het beste uit beide werelden. Met één gezamenlijk kenmerk: kwaliteit. Zowel qua vormgeving als wat duurzaamheid betreft. We helpen u graag met passen en nemen met plezier de maat van uw huis, desgewenst op uw locatie. Bel 026 - 445 90 38 voor een afspraak. Baptist Gebouwbeslag. Groot in details.

Koningsplein 13 - Arnhem

De Amsterdamse School floreerde tussen1915 en 1940. Kenmerkend is het uitbundige metselwerk langs schoorstenen, daklijsten en kozijnen. Veel aandacht was er voor de hoeken van gebouwen en het ontwerp van portieken en straatmeubilair. De Ton deurkruk behoort tot een serie waarmee u zowel binnen- en buitendeuren als ramen en dubbele deuren in de stijl van de Amsterdamse School afwerkt.

Baptist_H2009.indd 1

8/10/09 2:56:33 PM

verrassend veelzijdig in wonen en werken

SLAPEN

ZITTEN

VLOEREN

RAMEN

iˆÌi˜Ž>“«Ê£‡xÊUÊÈnÓÎÊ Ê,  ÊUÊ/iivœœ˜\ÊäÓÈʇÊ{{ÓÊ{™Ê£äÊUÊwww.boermawonen. nl

7FKUHHXZHQ Communiceren is wat anders dan schreeuwen. Zeker. Maar soms moet je duidelijk zijn om zeker te weten dat de boodschap overkomt. Dat is het geheim van de juiste reclame! Online en offline uitingen, we maken ze allemaal bij G2O. Ook gehoord en gezien worden? Bel 0488-484004 en maak een afspraak met Gijs Huisman.

H O O F D S T R A AT 6 6

1 Pagina.indd 2

|

KESTEREN

|

T. 0 4 8 8 - 4 8 4 0 0 4

|

W W W. G 2 O. N L

11/23/09 10:21:32 AM


deel 1 < 21

duurzaam arnhem

> tekst pauline waltmann

duurzaam arnhem deel 1 > De roep om duurzaam gedrag klinkt steeds luider.

Maar wat is dat dan? Hoe kan duurzaamheid het leven verrijken zonder in te leveren? Welke producten kunnen we het beste gebruiken, welk knopje moet er in ons hoofd om? Redactielid Pauline Waltmann gaat op onderzoek uit!

Eerste stop: Sita Recycling Services regio Oost Nederland, meestal kortweg Sita genoemd. Ik heb een gesprek met Robert Tuinder, bevlogen zoals je van een verkoopleider mag verwachten en helemaal thuis in afvalmanagement. Afval is een serieuze business en vereist een dynamische organisatie. Als research voor dit artikel heb ik gelezen dat het bijvoorbeeld 25 jaar duurt voordat een kauwgompje verteerd is. Sindsdien gooi ik het nooit meer zomaar ergens neer. Het oplossen van de afvalproblematiek begint bij bewustzijn, volgens Tuinder.

Afval is een breed begrip!

Alles wordt ingezameld, gescheiden en gerecycled. Sita houdt zich zowel met de voor- als achterkant van de afvalketen bezig. Verwerking van afval vindt plaats op diverse manieren. Moderne ovens kunnen, met de energie die vrijkomt bij afvalverbranding, ervoor zorgen dat uw woonkamer in deze wintermaanden comfortabel warm blijft. Van papierafval wordt nieuw papier of karton gemaakt. Zo wordt vertrouwelijk papier, dat doorgaans

Duurzaam_Arnhemv3.indd 2

een hogere kwaliteit heeft, gescheiden aangeleverd en daar wordt toiletpapier van gemaakt. Met deze wetenschap in het achterhoofd neem ik mij voor om mijn toiletrol eens goed te onderzoeken.

Afvalmanagement onderdeel van bedrijfsvoering

Sita is gespecialiseerd in afvalmanagement. Bij McDonalds bijvoorbeeld, staat duurzaamheid hoog in het vaandel. De fastfoodketen heeft nu o.a. een groene vrachtwagen die rijdt op frituurvet. Deze vrachtwagen heeft tevens verschillende componenten waardoor er in één wagen meerdere afvalstromen meegenomen kunnen worden, heel praktisch. Nog een voorbeeld is het afval dat vrijkomt bij de twee stationstorens en Luxor. Dit wordt afgezogen naar één grote container. Deze container heeft een sensor en geeft zelf aan wanneer hij vol is om vervolgens door Sita geledigd te worden. Zo wordt er geen onnodige brandstof verbruikt. Ook preventief omgaan met afval is een belangrijk onderdeel van afvalmanagement. Zo kun

je denken aan herbruikbare universele verpakkingen. Niet alleen duurzaam maar ook een kostenbesparing!

Arnhems particulier afval

In Arnhem verschilt het aanbieden van afval per wijk. Mijn moeder heeft een groene en een grijze container en tegenwoordig ook een zak voor het aanleveren van plastic afval. Mijn vriendin heeft zo’n handige gezamenlijke ondergrondse container waar ze te allen tijde haar zak in kwijt kan. Ik daarentegen moet mijn huisvuil één week op mijn balkon bewaren voordat ik het aan de straat kan zetten. Persoonlijk vind ik het laatste niet handig en hygiënisch. Het schijnt echter een gemeentelijk besluit te zijn dat te maken heeft met de soort wijk en haar mogelijkheden. Sita adviseert en voert uit. Ik voel een volgend artikel aankomen, want daar wil ik het mijne van weten.

Tip: Ga bewust om met afval, kijk eens op: www.afvalscheidingswijzer.nl

11/23/09 10:04:53 AM


>m  et dank aan dutchtub, www.dutchtub.nl

inbadmet_inrtodansV2.indd 2

11/23/09 10:07:27 AM


introdans < 23

in bad met...

in bad met... introdans > Roel Voorintholt, directeur van Introdans, vergelijkt zijn gezelschap met iemand die een steen in het water gooit. Resultaat: dansende golven. Medeoprichter en directeur Ton Wiggers benadrukt hoe Introdans door de jaren heen zowel het klassieke Zwanenmeer als de vernieuwende golven voor het voetlicht is blijven brengen. Een gewaardeerde traditie van het dansgezelschap is het Kerstgala in de Schouwburg Arnhem. In de aanloop daarnaartoe nemen we een duik in bad met de tweekoppige directie.

> tekst rogier timmermans, fotografie mamabart

Arnhem sjanst en danst met beroemde tradities en sluit zich aan bij de groten der aarde. In de hele wereld kijkt de mode-industrie met argusogen naar de Arnhemse Mode Biënnale. Op het gebied van beeldende kunst heeft Arnhem de toon gezet met de Internationale beeldententoonstelling in het Sonsbeekpark. En op het gebied van dans heeft Arnhem met Introdans een heel bijzonder gezelschap binnen de stadsmuren. Het is niet voor niets dat Koningin Beatrix al drie maal in vier jaar tijd(!) op staatsbezoek het ontvangende staatshoofd als contrapresentatie de juweeltjes uit de schatkist van Introdans heeft aangeboden.

inbadmet_inrtodansV2.indd 3

Twee ridders

Wie Introdans zegt, zegt in dezelfde adem Ton Wiggers. Ton is medeoprichter van Introdans en vanaf de oprichting in 1971 bij Introdans actief geweest als danser, choreograaf en artistiek directeur. Wiggers was een bijzonder succesvolle danser en choreograaf en heeft meerdere choreografieën op zijn naam staan. Later is Ton zich als artistiek directeur gaan profileren. Hij is erin geslaagd om de visie en missie van Introdans, het toegankelijk maken van dans voor een breed en groot publiek, in de bijna veertig jaar van het bestaan uiterst succesvol gestalte te geven. In 1996 bij het 25-jarig bestaan is Ton

onderscheiden als Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. En sinds 2005 is hij algemeen directeur van Introdans. Roel Voorintholt kwam als stagiair in 1983 bij Introdans en was meer dan tien jaar één van de gezichtsbepalende dansers. In 1989 werd hij gevraagd een zelfstandige afdeling voor de jeugd op te zetten. Onder zijn leiding zijn Introdans Ensemble voor de Jeugd en Introdans Interactie van toonaangevend belang geworden. Roel ontving vele prijzen waaronder de Perspectiefprijs in 1997 en de Prijs van de Kritiek van de Kring van Nederlandse

11/23/09 10:07:27 AM


Dé Arnhemse lifestyle winkel voor de aankoop van uw lekkerste fles (kerst) wijn. Dit zal u als echte Bourgondiër anno 2010 zeker aanspreken. Uitsluitend kwaliteit, advies, en service zijn dan ook ons credo.

Openingstijden: woensdag t/m zaterdag: 10.00 – 18.30 uur. Wijnproeverijen zijn mogelijk op afspraak. Relatiegeschenken verzorgen wij naar uw ideeën.

Jacob Marislaan 20 | 6813 JV Arnhem | 026 – 4432542 | info@taxwijn.nl | www.taxwijn.nl

Eindelijk een adres in de buurt voor persoonlijk advies over uw nieuwe keuken!

uw nieuwe keuken... staat in Velp Emmastraat 19 6881 SM Velp 026-362 32 88 www.gelderlandkeukens.nl openingstijden: dinsdag t/m vrijdag 10.00 - 17.30 uur zaterdag 10.00 - 16.00 uur GK_adcZW_158_zonderballon.indd 2

Tax_Gelderland.indd 2

13-02-2009 14:45:40

11/25/09 2:20:53 PM


introdans < 25

in bad met...

“we willen jong talent de kans geven en we willen de klassieke choreografieën in leven houden door ze te dansen”

▷ Theatercritici voor zijn inzet voor

de ‘opwaardering van jeugddans’ in 2008. Voorintholt werd in 2004 benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. In 2005 werd hij benoemd tot artistiek directeur van Introdans.

Succes is meer dan een zwanenmeer

Sinds 1971 is de essentie van het beleid nooit gewijzigd. Introdans wil een breed publiek, met extra aandacht voor de eigen regio, confronteren met werk van zowel jonge aankomende als gevestigde choreografen met theatervoorstellingen en educatieve activiteiten. Deze bewonderenswaardige vasthoudendheid heeft geresulteerd in ongekende successen en gezorgd voor bezoekersaantallen van rond de 100.000 per jaar. Ton: “De missie van Introdans is nooit veranderd. Het enige verschil met de dag van vandaag is dat we ons in de beginjaren alleen richtten op het oosten van het land. Door de jaren heen en dankzij de vele successen zijn we ons langzaam nationaal gaan oriënteren. En vervolgens is Introdans internationaal doorgegroeid. Maar de band met Arnhem blijft hecht en bovendien heel bijzonder. Vandaar dat we ons Kerstgala en End of Season hier in Schouwburg Arnhem presenteren.” Dansende golven

Roel: “En het publiek is met ons meegegroeid. We hebben in stilstaand water een steen geworpen en de ontstaande

inbadmet_inrtodansV2.indd 5

kringen, ‘de dansende golven’, zijn regionaal en later nationaal, en zelfs internationaal, zichtbaar geworden. Het Kerstgala stond 25 jaar geleden één à twee keer in de kleine zaal van de schouwburg en dit jaar vier maal in de grote zaal!” In tegenstelling tot andere grote gezelschappen die veelal één verhaal vertellen onderscheidt Introdans zich door in één voorstelling meerdere facetten te belichten, door jong talent de kans te geven en door de klassieke periode te eren. Dansen geeft het verleden een heden

Roel: “Wij zoeken naar de juiste balans tussen moderne dans en werken uit de dansgeschiedenis. We willen jong talent de kans geven en we willen de klassieke choreografieën in leven houden door ze te dansen. Het jaarlijkse Kerstgala van Introdans geeft een sfeervolle impressie van verschillende choreografieën. Tijdens het gala wordt onder andere het meesterlijke Un Ballo van Jiří Kylián gedanst in een decor van kaarslicht, een prachtig poëtisch geheel.”

Ton: “Wat voor ons maar ook voor het publiek bijzonder zal zijn, is het samenkomen van alle dansers van Introdans. Tweemaal per jaar, met Kerst en met End of Season treden zij gezamenlijk op. De rest van het jaar reizen zij als verschillende ensembles de wereld over. Een bijzonder moment, het samen zijn, het samen dansen. Een bijzonder gezicht, de Introdans ‘familie’ bij elkaar.”

11/23/09 10:08:24 AM


26 > boeken

eigen tips

> ny&i rens plaschek

De Arnhemse fotograaf Rens Plaschek won in 1978 een fotowedstrijd. Prijs: een reis naar New York. Voor het eerst ziet hij dan deze stad door zijn lens en hij raakt meteen gefascineerd door de metropool. Meerdere bezoeken volgden en dit jaar was hij er wederom, uiteraard mét camera. In 2006 legde hij in twee beelden dé tegenstelling van de stad vast: een dakloze vrouw in Central Park en een zakenman in Wallstreet. Hij besloot om dit New York, zíjn New York, in een boek weer te geven. Het resultaat is NY&I, de oogst van zes bezoeken. Uit meer dan 4.000 foto’s koos hij er vijfenzeventig, die samen dit prachtige fotoboek vormen, waarin naast de hotspots ook de onbekende kant van de stad aan bod komt. ISBN 978-90-80418-73-8 1 34,90

> oer petra else jekel

Oer is de rode ijzerhoudende grondlaag die zichtbaar wordt met het opwellen van water uit een bron. Het ziet eruit alsof de aarde bloedt. Bovendien geeft oer als voorvoegsel in samenstellingen als oerbos, oermens en oertaal een beginpunt aan. Oer is de titel van het officiële poëziedebuut van Petra Else Jekel (Arnhem 1980). Zij was jarenlang actief in de poëziewereld van Groningen. Enige tijd geleden heeft ze haar eigen oerbron weer opgezocht: Park Sonsbeek bij Arnhem. Uitgeverij Passage, Groningen ISBN 978-90-54522-11-9 1 14,50

> tussen arnhemse lijnen

> het leugenarchief

ferry bosman

jac. toes & thomas hoeps

Tussen Arnhemse lijnen behandelt 130 jaar openbaar vervoer in en om Arnhem. Allereerst de opkomst, glorietijd en ondergang van zowel paardentram als elektrische tram. Dan komt de trolleybus aan bod, vanaf het moment dat deze in 1907 voor het eerst wordt genoemd tot 2010. Vervolgens de busgeschiedenis van 1924 tot heden. Met meer dan 300 foto’s en een compleet materieeloverzicht in de bijlagen. Uitgever Studio Vervoer Nederland ISBN 978-90-90245-65-2 1 27,50

> met dank aan marleen pelle, boekhandel hijman en arends, arnhem

Arnhem leest_Boeken.indd 2

Toes & Hoeps vormen een internationaal schrijversduo. Het leugenarchief is hun nieuwe thriller, boordevol maatschappelijke thema’s en herkenbare relatieproblemen. Opnieuw figureren Robert Patati, kunstrestaurator uit Krefeld, en Micky Spijker, politiepsychologe uit Arnhem. Tijdens de restauratie van het beeldarchief van bedrijf Duneko wordt een aanslag op Patati’s collega Wolfgang gepleegd. Alles wijst erop dat de algemeen directeur van Duneko het eigenlijke doel was. Maar wie heeft het op hem gemunt en waarom? Micky en Robert duiken in het raadselachtige verleden (en heden) van Duneko. Uitgeverij De Geus, Breda ISBN 978-90-44513-84-4 119,90

11/23/09 10:10:13 AM


hanco kolk < 27

> fotografie mamabart

arnhem leest

Ik ben al een lezer sinds mijn kindertijd. Ik heb van mijn zesde tot mijn twaalfde hele boekenkasten verslonden Arendsoog, Kameleon, Pietje Bell, Tecumseh, Karl May, Jules Verne. Tegelijkertijd was ik trouw lezer van bijna alles wat er uit de studio Vandersteen kwam: de Rode Ridder, Suske & Wiske… Mijn leven veranderde toen ik in de kiosk in Presikhaaf de eerste strip van Robert Crumb kocht. Vanaf toen was ik enkel maar geïnteresseerd in undergroundstrips. Dat duurde een jaar of vijf, totdat ik kennis maakte met de klassieke Belgische stripschool van Tillieux en Franquin. Hun aanpak van vooral het vertelritme en compositiestijl zijn voor mij ijkpunten geworden. Tegenwoordig lees ik wanneer ik maar kan. Elk vrij moment heb ik mijn ogen op letters. In bad is mijn favoriete plek, maar die zou ik zonder morren ruilen voor een hangmat op een

Arnhem leest_Boeken.indd 3

tropisch zandstrand. Ik ben een alleslezer. Mijn vakantievoorraad lectuur is altijd zorgvuldig gecomponeerd als een uitgekiend menu: een zware literaire kluif, een lekkere thriller, wat non-fictiewerk en een biografie. Boeken die enorme indruk maakten waren ‘Platform’ van Houellebecq, ‘Choke’ van Chuck Palanyuk, ‘It happened in Boston?’ van Russell H. Greenan, ‘Het parfum’ van Süskind, en ‘In cold blood’ van Truman Capote. Qua strips doe je me een geweldig plezier met een stapeltje Asterix, Robbedoes, Lucky Luke en Guust Flater. Als er daarnaast ook maar een bult andere strips klaar ligt…  Mijn meest recente diamant was ‘De smaak van chloor’ van Bastien Vivès, een prachtig, verstild verhaal over de wekelijkse bezoeken van een jongen aan het zwembad. Onnavolgbaar getekend met een fijn oog voor menselijk gedrag en beweging, het verhaal mooi uitgewogen en ongrijpbaar. Ik kan daar diep van genieten. Net zoals van ‘Ergens Waar Je Niet Wilt Zijn’ van de Vlaamse wondertekenaar Brecht Evens, die

in de 23 jaar van zijn bestaan al meer moois heeft getekend dan menig tekenaar in zijn hele leven. Dit boek is een uitbundig feest in kleur en thematiek, een onbeschaamde demonstratie van een uitzonderlijk talent.  Als beginnend striptekenaar en -scenarist heb ik het boek ‘Hitchcock/Truffaut’ gelezen. Daarin bespreekt Alfred Hitchcock met de toenmalige journalist en de latere filmmaker Truffaut al zijn films en geeft hij een kijkje in de ontstaansgeschiedenis ervan. Dertig jaar later vind ik het boek nog steeds een aanrader voor de studenten Comic Design aan de kunstacademie Artez in Zwolle. Een betere analyse van het vak ‘verhalen vertellen’ is moeilijk te vinden.

Boekhandel Hijman & Arends geeft 5 exemplaren weg van ‘De smaak van chloor’ van Bastien Vivès. Stuur een mail naar marleen.pelle@ hijmanenarends.nl o.v.v. ‘boek eigen!’ en maak kans op één van de exemplaren.

11/23/09 10:10:14 AM


28 > airborne museum

Airborn museum.indd 2

eigen stad

11/23/09 9:52:34 AM


airborne museum < 29

eigen stad

attractief attractie slag om arnhem, a continued story

maar geen

> tekst jac. toes, fotografie airborne museum en joost ooijman

De verbouwing duurde tien lange maanden, maar voor de komende tien jaar is het museum dan ook up to date. De kelder is uitgebouwd tot een drie verdiepingen tellend gewelvencomplex. Bovengronds is het pand grondig gestript en opnieuw ingericht. Onder het motto ‘beter één geweer in de hand dan tien op een hoop’ is een zorgvuldige selectie gemaakt uit de collectie militaria. De belevenissen van de burgerbevolking krijgen nu volop de aandacht die ze verdienen. En voor het eerst wordt ook de Duitse kant van het verhaal uitvoerig belicht. We zijn in het geheel vernieuwde Airborne Museum in Oosterbeek. ▷

Airborn museum.indd 3

11/23/09 9:52:36 AM


30 > airborne museum

eigen stad

de wapens zijn anders, de gevechtstactieken natuurlijk ook, maar de oorlogsellende is niet veranderd

▷ In de ruime ontvangsthal

herinneren alleen de bouwdozen met gevechtsvliegtuigen (de P-40 mét haaientanden is er nog!) aan het oude museum. Nieuw is een lego-versie van Hartenstein in de ‘warzone’. Paul Tirion, de aanjager van het Airborne Museum-nieuwestijl, legt uit dat de aandacht meer wordt gericht op de jongeren, voor wie de operatie Market Garden louter geschiedenis is. Maar de oudere generatie, die er toen echt bíj was, wordt zeker niet vergeten. “We zijn afgestapt van het imago van het museum als een veredeld depot”, verklaart hij. “Het is een totaal nieuw museum geworden, maar met hetzelfde verhaal. Vroeger koesterden we alle etensblikjes die ooit waren opgegraven. Nu zetten we er één neer in een geïsoleerde omgeving, zodat de aandacht ervoor niet meer versnipperd wordt maar juist gecenterd. In de wapenkamer staan bijvoorbeeld twee rijen schiettuig keurig geordend tegenover elkaar uitgestald, Engels versus Duits, van elke soort één exemplaar. Eenvoudig én helder.”

Boeken en films

Alleen in de burelen op de zolderverdieping heerst nog de chaotische opwinding van de heropening. Depotvorming alom, daar nog wel. Naast het vuistdikke ‘Verordnungsblatt für die besetzten Niederländischen Gebiete Jahr 1941’ ligt een nagemaakt oorlogsbrood op een modern kogelvrij vest. Dat droegen

Airborn museum.indd 4

de Engelsen en de Polen indertijd toch niet? “Nee, maar we trekken de lijn door naar oorlogen die momenteel gevoerd worden”, verklaart Tirion. “De wapens zijn anders, de gevechtstactieken natuurlijk ook, maar we maken zo duidelijk dat de doodsangst hetzelfde is, ook al heb je airco in je helm en een superlichtgewicht vest. En dat er nog steeds bewoners worden verdreven van huis en haard zoals de Arnhemmers toen. De oorlogsellende is niet veranderd.” Behalve de landing in Normandië is geen episode uit WOII zo vaak verfilmd en zo goed gedocumenteerd als de operatie Market Garden. In het Airborne Museum is een complete bibliotheek gevuld met alles wat over de Slag is verschenen. Niet alleen geschiedkundig werk maar ook literaire fictie. Naast Hermans’ King Kong staat de gelijknamige thriller van Tomas Ross. Is de Slag werkelijk verraden en daardoor mislukt? Paul Tirion drukt zich voorzichtig uit: “Er is geen deskundige die er harde bewijzen voor heeft gevonden.” Pikant is de ruimte waar de persberichten over Market Garden worden tentoongesteld. Zowel aan Duitse als aan Britse kant werd sterk gecensureerd. Van de Britse verslaggever Alan Wood wordt het oorspronkelijke artikel (in de originele typemachine) getoond en wat er door de Engelse censor uit werd gehaald. Dat valt behoorlijk tegen…

11/23/09 9:52:40 AM


airborne museum < 31

eigen stad

Tweeslag

Het Airborne Museum is een van de weinige musea waar een suppoost niet in de stress schiet als je een van de tentoongestelde objecten dreigt aan te raken. Integendeel, je wordt juist aangemoedigd om in een speciale zaal een toenmalige militaire uitrusting te betasten en een geweer in de hand nemen. Zodat je aan de lijve ondervindt hoe het indertijd moet zijn geweest om bepakt en bezakt vanuit een vliegtuig in de oorlog te springen. Paul Tirion moedigt een schoolmeisje aan om de laden onder de vitrines open te maken. “Daar zijn ze voor!”, zegt hij enthousiast. Ze staart een tijdje naar de Duitse en Engelse legerplaatjes met dienstnummers. “We betrekken steeds meer scholen bij het museum”, verklaart hij. “Niet alleen uit Nederland maar vooral ook uit Duitsland. We hebben zelfs een speciaal leslokaal ingericht en we ontwerpen outdoorprogramma’s op locaties van de Slag.

we ontwerpen outdoorprogramma’s op locaties van de slag Zo bouwen de leerlingen bij Driel vlotten en gaan ze het water in waardoor ze letterlijk ervaren hoe het is om geïmproviseerd de

Airborn museum.indd 5

rivier over te steken.” Het past allemaal in de nieuwe opzet, de tweeslag waarmee het verhaal van de noodlottige poging om in 1944 een bruggenhoofd te creëren wordt verteld. Bovengronds de feiten: materiaal en materieel dat werd ingezet; films en kaarten die het verloop van de Slag weergeven; de verhalen van geallieerde én Duitse veteranen; de hall of fame met foto’s van gesneuvelde militairen en hun onderscheidingen; de zaal waarin de gevolgen voor de burgerbevolking aan bod komen. Ondergronds kun je de oorlog ervaren zoals die in werkelijkheid heeft gewoed. En het gebouw Hartenstein zelf is natuurlijk ook een museumobject. Hier was het hoofdkwartier van de luchtlandingstroepen gevestigd. Voelen = weten

Wie de trap afdaalt, wordt voorzichtig langs diorama’s de Slag binnengeloodst. Hoewel een bordje waarschuwt dat er schokkende beelden zijn te verwachten, komen er geen bloedende lijken in beeld. Eerst zien we de Engelse commandostaf in de kelder bijeen - exact ook op die plek trachtte generaal Urquhart met de moed der wanhoop te redden wat er te redden viel. Via een oud Horsa zweefvliegtuig komen we op het slagveld. Wie een blik door de patrijspoorten werpt, ziet opnames van de start in Engeland. Vanaf dan belanden we in een tijdmachine en dwalen we door een oorlogsdecor, bestaande

uit metershoge filmbeelden, uiterst reëel nagebouwde huizen, een ingenieus schaduwen lichtplan en vooral: geluid. We lopen over de dropping zone van de Ginkelse Heide, we maken de bevrijding van Oosterbeek mee, we staan vlak voor de befaamde brug, we volgen de terugtrekking in de benauwende perimeter rondom Hartenstein en ten slotte trekken we de Rijn over. Die tocht is een bizarre, indrukwekkende gewaarwording. Halverwege waan je je midden op een Arnhems plein. Je ruikt de ijzergeur, hoewel dat ook suggestie kan zijn. Er ligt een lichaam, half onder het puin, rijen kogelgaten ‘sieren’ de huizen, neergestorte gevels versperren de weg. Alleen, het is september 1944 en niet 19-nu. Indringend is de kakofonie van oorlogsgeluiden waarin toch de verschillende stemmen en geluiden zijn te herkennen. Achter hoor je Engelse kreten, vlak naast je onderscheid je een Duitse bevel. En natuurlijk de talloze schoten, ontploffingen en inslagen. Hier wordt overtuigend duidelijk waarom Arnhem in het nationaalsocialistische Volk en Vaderland destijds het ‘Stalingrad van het Westen’ werd genoemd. Eenmaal boven halen we opgelucht adem als we de beelden van de Engelse veteraan majoor Tony Hibbert bekijken die tijdens een herdenking de hand schudt van zijn vijand van destijds, grenadier Horst Weber. Want ook dát laat het Airborne museum zien: dat verzoening mogelijk is.

11/23/09 9:52:44 AM


32 > muziek

eigen tips

> editors - in this light and on this evening Zolang er nog bands bestaan als de Editors hoeven we niet te wanhopen over de popmuziek. Deze Engelse band levert immers constante kwaliteit af, zoals ook nu weer op hun derde album, het onmogelijk getitelde In This Light And On This Evening. Nog immer zwaar leunend op zijn grootste invloed, Joy Division en de vroege new wave, en ook nog steeds sterk in het verlengde van de vorige albums The Back Room en An End Has A Start, slaagt de band er toch steeds meer in een eigen geluid te creëren. Dit gebeurt door de bij tijd en wijle nogal bombastische sound af te wisselen met bijna breekbare miniatuurtjes. Opener en titelnummer is hiervan een goed voorbeeld, een rustig intro waarin zanger Tom Smith eerst nog wat murmelend maar daarna steeds zelfverzekerder de spanning opbouwt totdat deze bijkans ondragelijk is en de band losbarst in de bekende beukende gitaarriedel, heerlijk. Ook de andere tracks nodigen direct uit tot meebrullen maar groeien tijdens iedere draaibeurt wel uit tot juweeltjes. Dat belooft veel voor de aankomende optredens. met dank aan kroese arnhem en www.platomania.nl

> klein - a devil’s bargain Je moet Klein echt hóren. Je kunt door de lome composities in combinatie met de prachtige stem van Merel Wijnberg natuurlijk vervallen in het cliché dat de Nederlandse Portishead is opgestaan. Of dat je warmbloedige, dromerige, nachtclubsoul hoort. Klein is verstild, het is laid back, het is jazzy, het is intiem. Om verdere verwarring te voorkomen? Laat me u dit zeggen: Klein is in wezen dé soundtrack voor de herfst van 2009.

> nits - strawberry wood Uitgangspunt van het nieuwe album was een aantal restnummers die op de plank waren blijven liggen na het succesvolle Doing The Dishes. Toch is er een belangrijk verschil met het voorgaande album: terwijl Dishes – zeker voor de Nits – een vrij heavy album was, is Strawberry Wood ingetogen, bijna klein. Je hoeft niet jong te zijn om een ijzersterk album af te leveren, dat bewijzen de Nits keer op keer!

Cyril Wizler_Muziek.indd 2

> wende - no. 9 Na drie succesvolle albums vol Franse chansons verlangde zangeres Wende Snijders naar iets anders. Een jaar werkte ze aan haar Engelstalige album No.9, waarmee ze zich experimenterend een weg baant naar nieuwe muzikale horizonten van de popmuziek. De songs worden afwisselend gevoed met een enkele akoestische gitaar, elektronische soundscapes en rijke orkestraties. Met een scherp randje, een zucht, of vol warmte. Wendes eigen No.9 ademt, leeft, is onverschrokken en klinkt als een intiem reisverslag. Missie geslaagd!

> kings of convenience declarence of dependence Vijf jaren gingen voorbij sinds het fraaie Riot On An Empty Street. Gelukkig is er nu Declaration Of Dependence, en al vanaf de eerste tonen van 24-25 weet je dat het wel goed zit met deze plaat. De prachtige samenzang, het subtiele gitaarspel, de melancholieke liedjes – het is alsof de Kings Of Convenience nooit zijn weggeweest.

11/23/09 10:11:58 AM


eigen stad

cyril whistler < 33

arnhemmer cyril whistler ontwikkelt nieuw muziekinstrument violtar

het grote geld is niet mijn ambitie > Hij heeft er inmiddels meer dan twintig jaar aan gewerkt. De Arnhemse muzikant Cyril Whistler gebruikt één instrument om zowel gitaar als viool te kunnen spelen: de violtar V6. Hij heeft het zelf bedacht, zelf ontwikkeld en steeds weer verfijnd. Eindelijk is hij zover om er de markt mee op te gaan. Ook andere muzikanten kunnen nu gebruik maken van het bijzondere instrument. > tekst pieter ploeg, fotografie erica baltimore

De violtar kan gebruikt worden als elektrisch versterkte klassieke viool, maar óók als scheurende rockgitaar. De Arnhemmer zelf gebruikt de violtar als een gitaar in de gothic band ‘Robby Valentine’ en als viool in o.a. ‘Van Adel’. “Ik ben een liefhebber van de viool én van de gitaar. Maar op de festivals waar ik regelmatig optreed is een viool not done. Het is gewoon geen doen en ook niet echt cool, maar vooral een ramp om te stemmen en te versterken. Daarom ben ik eind jaren tachtig begonnen aan de ontwikkeling van de violtar. De eerste exemplaren waren van hout. Daar zat heel veel werk in, steeds weer verfijnder. Ik wist dat er een oplossing moest zijn om de viool en de gitaar op de juiste manier in één instrument te combineren. En uiteindelijk is dat gelukt.”

Grandioos

“Vakbladen als ‘De Gitarist’ en ‘Musicmaker’ hebben er destijds al lovende recensies over geschreven. Maar

Cyril Wizler_Muziek.indd 3

dat was niet het belangrijkste voor mij. Ik wilde zelf de violtar verder ontwikkelen. Vioolspelen terwijl je gebruik maakt van zes snaren in gitaarstemming. Enerzijds is het een bizarre verschijning, maar aan de andere kant is het grandioos dat het kan”, aldus Whistler, die 17 jaar geleden met zijn toenmalige instrumentale trio de derde prijs van de Grote Prijs van Nederland won. Ook ‘Total Touch’ van zangeres Trijntje Oosterhuis deed daaraan mee; zij werd zevende. Minister Hedy d’Ancona reikte de Arnhemmer de popprijs uit. Cyril Whistler verwacht dat hij jaarlijks een stuk of twintig violtars kan produceren. De levertijd is ongeveer drie weken. Het hout waarmee hij in eerste instantie aan de slag ging, is vervangen door een speciale kunststof. “Het geluid is perfect. En bovendien kan deze kunststof een stootje hebben. Met hout moet je toch altijd heel voorzichtig zijn…”

Gitarist met strijkstok

“Ik heb de violtar met heel veel liefde

ontwikkeld omdat zo’n instrument er eenvoudigweg nog niet was.” De violtar V6 is zessnarig en net zo gestemd als een gitaar maar dan een octaaf hoger. Gitaristen die viool willen spelen, hoeven daardoor geen nieuwe vingerzettingen te leren. Whistler heeft er bovendien gitaarachtige elektronica in gebouwd. Het versterkte geluid klinkt daardoor beter dan reguliere elektrische violen. Met allerlei effectapparatuur kan het geluid vervolgens verder worden aangepast. De Arnhemmer: “Jan Akkerman heeft een violtar uitgeprobeerd en hij kon er niet goed mee overweg. Je moet namelijk wel weten hoe je met een strijkstok moet omgaan”, zegt Cyril Whistler. “Dat is nog niet zo eenvoudig maar wel essentieel voor je spel en geluid. Neem bijvoorbeeld Ellen ten Damme, zij is gitariste maar speelt ook viool, net als ik. Voor haar zou het een uitkomst kunnen zijn”, denkt Whistler, die op dit moment hard bezig is met de voorbereidingen voor zijn nieuwe rockopera ‘Conjunction of Opposites’, die volgend jaar in een aantal Nederlandse theaters te zien is.

11/23/09 10:12:03 AM


nachtschade

in malburgen reusachtig vriendelijk

begin

â&#x20AC;&#x153;vanaf het tot en met nu geeft nachtschade

Architectuur.indd 2

plezierâ&#x20AC;?

11/23/09 9:58:06 AM


nachtschade < 35

eigen architectuur

> Wie de Nachtschade in Malburgen bezoekt, zal een

> tekst marloes schoemaker

fotografie pim köther

grote, maar zeer vriendelijke, reus aantreffen. Want daaraan doet het gebouw Nachtschade denken. Deze reus houdt de wacht aan de rand van het zuidwesten van Malburgen. Die rol van beschermer is niet zomaar bedacht, maar als opdracht door Stichting Volkshuisvesting Arnhem meegegeven aan architect Pim Köther van Köther/Salman/Koedijk Architecten.

Het appartementencomplex heeft namelijk een dubbele functie. Zo huisvest het pand 73 huishoudens in wooneenheden variërend van tweekamerappartementen tot penthouses met vijf kamers. Daarnaast vormt het gebouw een geluidsbuffer tussen de drukke Eldenseweg en de buurt. Deze twee rollen zijn goed terug te zien in de architectuur van het gebouw. Heel letterlijk zelfs, want de voor- en achtergevel zijn elkaars tegenovergestelde. Deze eigenschap is, niet verwonderlijk, een van de punten waarom Nachtschade genomineerd werd voor de prestigieuze architectenprijs ‘BNA Gebouw van het jaar 2007’. Robuust

Goed, laten we eerst de achterzijde bekijken. Deze bestaat uit een gesloten, stenen muur met daarin hardhouten kozijnen in dezelfde bruinrode kleur als de stenen. Kortom, een muur zoals alle muren. Of nee, toch niet. Zo zijn de balkons niet van standaard beton en staal; ze zijn van hout. Hierdoor vallen deze hangende terrassen weg in de omgeving. Wie dichterbij het gebouw komt, ontdekt nog iets. Er zijn namelijk twee maten stenen gebruikt die op drie verschillende manieren in het cement zijn gevoegd. Dit detail zorgt voor reliëf en daarmee voor een robuuste uitstraling. Bovendien versterkt het vakwerk de kleurschakering van de bruine, grijze en gele bakstenen. Architect Pim Köther: “Dit is echt ambachtelijk vakwerk en een compliment waard richting de aannemer, Koninklijke BAM Groep. De metselaars hebben indertijd regelmatig proefmuren opgezet en deze vakmannen waren niet 1-2-3 tevreden.” Louisiana in Malburgen

Terug naar waar we vandaan kwamen: de voorzijde én leefkant van het gebouw. Hier en daar is het metselwerk terug te vinden, maar hout en glas voeren hier de boventoon. Dit is dan ook de vriendelijke kant van de reus. Allereerst bestaat het afdak boven de bovenste verdieping uit glas, zodat er altijd daglicht is. Ook zijn er ruiten gebruikt in de centrale hal en in de lift. Op die manier kun je van voor naar achter kijken, wat een ruimtelijk effect geeft en

Architectuur.indd 3

het pand laat integreren met zijn omgeving. De tweede sfeermaker is tropisch hardhout. Het hout is gebruikt als vloer en als gevelbekleding, binnen en buiten. De keuze voor dit natuurlijke materiaal was weloverwogen. Nachtschade ligt aan de rand van het plangebied met de naam ‘de Plantage’. Köther legt uit: “Bij plantages denk je al gauw aan houten veranda’s, zoals je die veel ziet in Amerikaanse staten zoals Louisiana. Het oogt sfeervol en vakantieachtig. Voor Nederland is het bouwen met hout echter vrij nieuw. Vooral op deze extreme manier. Er is maar heel weinig staal gebruikt en het staal dat we hebben gebruikt, is met opzet nauwelijks zichtbaar.” Stoute dromen

Ondanks dat hout op deze manier nog maar weinig in Nederland voorkomt en hogere eisen aan de brandveiligheid en het onderhoud stelt, durfden de opdrachtgever en de bewoners het ontwerp van het Amsterdamse architectenbureau aan. Rien Maters van Stichting Volkshuisvesting Arnhem: “Het idee paste bij onze visie op het zogenaamde verstedelijken, vertuindorpen en verparken van Malburgen. Daarnaast wilden we afwijkende en aantrekkelijke hoogwaardige bouw terugzien in deze hoek van Malburgen. Dit is zeker gelukt.” Net als Köther is Maters zeer te spreken over het hele project. “Vanaf het begin van de selectieprocedures van het architectenbureau en de aannemer tot en met nu geeft Nachtschade plezier.” Dit is vooral te danken aan de manier waarop de kopers en huurders van het gebouw met de voorkant van hun reus omgaan. Dit heeft zelfs de stoutste dromen van de architect overtroffen. “Het succes van deze eigentijdse no-nonsense bouw stond of viel met de manier waarop bewoners hun galerijen zouden inrichten. Ons idee was, dat deze galerijen een gemeenschappelijke ontmoetingsruimte zouden worden waar mensen op hun eigen stukje de natuur lieten binnenkomen. Maar de bewoners gaan verder dan het neerzetten van bloemen en boompjes. Ergens staat een waterpomp en er hangen hier en daar schilderijtjes. Waar vind je dat nog tegenwoordig?”

11/23/09 9:59:00 AM


eigen column

opstapper

eigen column

36 > jac. toes

Arnhem, vrijdagavond, 22.22 uur. Er zit een zelfmoordenaar tegen de kopse kant van een rijtjeshuis. Om hem heen liggen lege medicijndozen en glasscherven. Het begint te regenen. Een alcohollucht wordt door de opstekende wind meegenomen. De twee gealarmeerde agenten bekijken de medicijnstrips. Het zijn M. en B. met wie ik die nacht meerijd als ‘opstapper’. B. schroeft een bezem in elkaar en veegt de resten van de fles weg, onder de goedkeurende blikken van de buurtbewoners. “Dan liggen we zo meteen niet in de scherven te worstelen”, vertrouwt hij me zachtjes toe. De man is een suïcidale veelpleger, die het vooral om de aandacht is te doen. Maar tegen hulpverleners kan hij onverwachts gewelddadig worden. Het alarmlicht van de ambulance verschijnt eerder om de hoek dan de wagen zelf. De zelfmoordenaar begint over te geven. M. en B. nemen tactische posities aan weerszijden van de man in. Een paar seconden later gaat hij gestrekt de ambulance in. M. gaat mee, voor het geval dat. Wij racen er met blauwlicht achteraan. “Ik heb de collega’s wel eens knokkend met de patiënt uit de achterdeur zien rollen”, vertelt B. 00.38 uur. Een uit de hand lopende

eigen column jactoes.indd 2

housewarming op de vijfde verdieping van een flat. Er ligt een losgerukte bloembak op de galerij. “Daar maak je geen vrienden mee bij je buren”, benadrukt M. tegen de kersverse bewoner. Die ontkent eerst de overlast, dreint dan om een laatste kans en belooft ten slotte dat binnen 20 minuten iedereen weg is. M. en B. horen zijn verhaal geduldig aan maar wijken geen duimbreed. Nee, dit feest is afgelopen. De jongen is duidelijk de regie kwijt. Zijn gasten pissen en kotsen over het balkon en de herrie is drie blokken verder te horen. “Nú”, houdt B. vol. De dreiging dat de meute zich tegen de twee dienders keert, wordt voelbaar. M. en B. schudden en passant de hand van diverse feestvierders die ze herkennen van de Korenmarkt. Ze reageren dubbelhartig: goed dat er politie is, maar waarom moeten ze nou net ons pakken? 02.35 uur. De vrouw die een café bestiert wil haar geboortedatum niet vertellen waar de klanten bij zijn. Riekt naar pesterige tegenwerking. De tent is na sluitingstijd open en veroorzaakt geluidsoverlast. M.: “Kom maar naar buiten, mevrouw, en fluister het maar in mijn oor.” Ze doet het braaf. Probleem opgelost. 03.12 uur. Taxichauffeurs reageren alsof het de gewoonste zaak van de wereld is

dat je het Velperplein of het Willemsplein blokkeert: “Ga díe dáár bekeuren, die rijdt door rood.” B.: “Kan niet, want ik moet me nu met jou bezighouden…” 05.57 uur: De aanhouding van de inzittenden van een verdachte wagen. Even gaat het er pittig aan toe. “HANDEN OP HET DAK! IK ZEI: OP HET DAK!” De actie verloopt overdonderend, maar later op het bureau zit deze verdachte rustig op zijn boterhammetje te kauwen en belt hij met zijn liefje om te vertellen dat hij voorlopig niet thuiskomt. Een illegaal die na acht jaar is gesnapt. Het is maar een greep uit de incidenten van die nacht. Ze hadden allemaal anders kunnen aflopen, met meer irritatie, met gesnauw, met geweld en met meer arrestaties. Na drie uur hadden M. en B. al hun hele maandquotum aan bonnen kunnen schrijven. Maar daarvoor hebben ze niet gekozen. Wat ze wel hebben bereikt en wat meer bewondering oogst: uit een verscheidenheid aan omgangsstijlen hebben ze telkens de meest geschikte variant gekozen waarmee ze tactvol, zo nodig daadkrachtig en in ieder geval doelgericht de zaak oplossen. En zonder door het stof te gaan.

> fotografie rens plaschek

11/23/09 11:10:59 AM


Mijn wereld, mijn NOX Gevormd naar je lichaam. Afgestemd op je slaaphouding en je persoonlijke slaapwensen. Mooi ĂŠn helemaal jouw smaak. Anders dan anders: een tikkeltje eigenwijs, exclusief, maar wel betaalbaar. Is dat het bed van jouw dromen? Dan is NOX jou op het lijf geschreven! De allernieuwste boxsprings, lattenbodems en matrassen. Een rijke keuze van hoofdborden, bedbodems en poten. Plus een inspirerende collectie van stoffen, mooie dessins en bijzondere details. NOX heeft alles waarmee jij je persoonlijke slaapomgeving en sfeer kunt creĂŤren. NOX is een belevenis!

www.noxbedding.nl NOX adv_Damminga_KL_230x300_V3.indd 1

Beekstraat 77 | Arnhem | 026 442 51 08 gratis parkeren achter onze winkel www.damminga.nl

11/25/09 2:36:17 PM


2009000004 - Advertentie LC- NEW1 FINAL - V01.indd 1

s

c

a

p

12-11-09 13:44

a

w o l f o r d s t r o k e b e r l u n a c a m b i o r e p e a t l a m a r t h e valentino m u l b e r r y h

u

n

z

a

dinsdag t/m vrijdag 11.00 tot 17.30 uur, zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur en op afspraak. Zwanenstraat 19 (achter de Bijenkorf) | 026 370 79 99 | www.modehuismar.nl

Spreng_Mar_LC.indd 2

12/21/09 1:46:49 PM


eigen ideaal

all the way music < 39

all the way music

méér dan mooie muziek alleen > All The Way Music is het eerste en enige artiestenbureau voor muzikale topartiesten met een handicap. De artiesten trekken nationaal en internationaal volle zalen. Stefan Rutgers is de drijvende kracht achter dit unieke artiestenbureau uit Oosterbeek. Integratie is de aanleiding om dit bureau op te richten, kwaliteit een must om er te mogen werken: “Onze artiesten zorgen voor een onvergetelijke avond. Gegarandeerd.” > tekst wilma kleiboer, fotografie moniek polak

De directeur van All the Way Music heeft naar eigen zeggen ‘meer dan een mooie baan’. Hij is begonnen als groepsleider bij Werkenrode (een instelling waar jongeren met een lichamelijke handicap wonen en voorbereid worden op zo zelfstandig mogelijk leven en deelname aan de samenleving) en ontpopte zich als een creatief ondernemer, door in zijn vrije tijd een relatiebemiddelingsbureau voor mensen met een handicap op te richten. Dat was een groot succes en leverde veel publiciteit op. Dat zag zijn werkgever ook. “Hij vroeg me om de nieuwbouw te organiseren voor het cultureel centrum Cardo in Groesbeek.” Rutgers besloot in te gaan op het verzoek van zijn werkgever.” Ik besefte dat mijn leven zou veranderen. Ik zou geen hulpverlener meer zijn, maar ondernemer.” Inmiddels is Rutgers ruim 12 jaar directeur van stichting Cardo. Deze stichting zet zich in voor de integratie van mensen met een handicap

Eigen_ideaal_All_the_way_music_v2.indd 2

in de samenleving, met inspirerende en succesvolle projecten waarbij de ‘i’ van integratie centraal staat, waaronder artiestenbureau All The Way Music.

of hun instrument bespelen, dan weet je niet wat je beleeft. Ik vind het een voorrecht om met deze mensen te mogen werken.”

Zijn leven is inderdaad veranderd. De vooroordelen tegenover mensen met een handicap nauwelijks. “Ik zie nog steeds dat mensen met een boog om iemand met een handicap heenlopen. Uit recent onderzoek is gebleken dat er nog steeds veel mensen zijn die geloven dat mensen met een handicap niet gelukkig kunnen zijn en daarom geen kwaliteit van leven hebben. Ik vind dat schokkend.” Het voedt zijn passie. Hij is gedreven tot en met, om samen met zijn team een groep mensen te faciliteren, zodat ze kunnen schitteren. “Mensen die bij Idols niet mee mogen doen omdat ze een handicap hebben bijvoorbeeld. Of zelf denken dat ze vanwege hun handicap niet kunnen optreden. Maar als ze hun strot opendoen,

Integratie is ook normalisatie, vindt Rutgers. “Wij zijn zeer kritisch. Onze artiesten liggen natuurlijk onder een vergrootglas. Als bij ons iemand zijn tekst kwijt is, is de reactie: zie je wel. Onze artiesten moeten goed kunnen zingen of musiceren en ook kunnen én willen presteren onder druk.” The sky is the limit voor de directeur en zijn artiesten. Ze zijn al in Washington DC geweest, op uitnodiging van de zus van J.F. Kennedy, in Italië en er ligt nu een aanvraag uit Australië. Ze treden overigens net zo graag op in Arnhem. Rutgers daagt uit: “Wil je een onvergetelijke avond, boek dan een artiest bij All The Way Music. Niet goed, geld terug. Ik heb het vaak gezegd, maar nooit terug hoeven te betalen.”

11/23/09 9:55:38 AM


interesse voor architectuur loopt als een rode draad door haar werk. De

Binnenkijken bij_2 opties.indd 2

11/23/09 11:02:20 AM


han van zwieten en lucille van straten < 41

binnenkijken bij...

binnenkijken bij... han van zwieten en lucille van straten > Drie jaar geleden gingen ze op zoek naar een huis. Eén ding was zeker. Ze wilden in Arnhem wonen. “Het is dé stad van de beeldende kunst, mode en theater.” Ze kozen voor het Spijkerkwartier vanwege de multiculturele uitstraling, de levendige sfeer en de ruime woningen. In de Spijkerstraat vonden ze hun droomhuis. Ze vielen als een blok voor de smederij achterin de tuin. Daar konden hun werkplekken worden ondergebracht. Voor het zover was volgde een ingrijpende verbouwing. Tegenslagen door wateroverlast en vervuilde grond kostten bloed, zweet en tranen. Het was het allemaal waard. Lucille (kunstenaar) en Han (architect) wonen in een prachtig huis met een heel eigen ‘touch’. > tekst jeanne ram, fotografie marloes bosch

De voorname stadswoning uit 1875 en de historische smederij, gebouwd in 1921, werden met elkaar verbonden via een doorloopserre waarin de keuken is ondergebracht. Deze transparante ruimte kreeg een mooie aansluiting op de binnenpatio. Op deze wijze is de bouwkavel van 6 meter breed en 30 meter diep omgetoverd tot een woongedeelte aan de straatzijde, een middengedeelte en de smederij die uit twee verdiepingen bestaat. Zo werd er een ‘horizontale’ woning met souterrain gerealiseerd. Souterrain

“Het woongedeelte hebben we verhoogd tot bel-etageniveau waardoor het souterrain voldoende hoogte kreeg en kon worden uitgebreid over de gehele begane grond”, vertelt Han. Door in de vloer opgenomen

Binnenkijken bij_2 opties.indd 3

glasplaten in de woonkamer én een trapsgewijze verdieping van de binnentuin krijgt het souterrain extra daglicht. Er zijn twee logeerkamers aan de straatzijde en vanuit de ouderslaapkamer met badkamer kijk je op de patio en de smederij. Historische smederij

Daarin zijn een werkruimte op de begane grond en een atelierruimte op de eerste verdieping gehuisvest. De originele onderdelen zoals hijsbalk, houten deuren en stalen ramen zijn in oude staat teruggebracht. Door een zijraam is de torenspits van de Eusebiuskerk te zien. Terwijl het centrum van Arnhem niet ver weg is, heerst er in het atelier een serene rust. Lucille: “Hier kan ik ongestoord werken, het is een heerlijke plek om me terug te trekken.” Kleurrijke doeken met bouwkundige

onderwerpen vallen op. De interesse voor architectuur loopt als een rode draad door haar werk. Geen wonder dat Lucille en Han elkaar vonden door hun gemeenschappelijke belangstelling. Samen zijn ze, naast hun dagelijkse bezigheden, druk in de weer met het oprichten van ‘de smederij van schone zaken’. Met dit adviesbureau gaan ze hun activiteiten uitbreiden. Zwarte accenten

Via de steile houten trap lopen we naar beneden en komen weer in het hart van het huis. Aan de rode keukenmuur hangen schilderijen van de bewoonster. “Het is een soort galeriewand. Ik kan in alle rust kijken of er nog iets veranderd moet worden.” Het langwerpige keukenblok is van zwartgeverfd beukenhout. Erboven hangt een kabelgoot waarin spotjes zijn aangebracht.

11/23/09 11:02:20 AM


NIEUW MOOI PARFUMERIE IN OOSTERBEEK MOOI Parfumerie is een nieuwe luxe parfumerie met de topmerken Chanel, Clinique, Lanc么me, Est茅e Lauder, Dior en Rituals. Wij geloven dat schoonheid voor iedereen is en daarom organiseren we speciale workshops, de MOOI Beautyschool. Kom langs en schrijf je in. U bent van harte welkom.

MOOI van Jonker Utrechtseweg 158, Oosterbeek

www.mooiparfumerie.nl

Eiland 4, Arnhem T 026 351 24 45 I www.lingerievanheteiland.nl E info@lingerievanheteiland.nl

ArtFact_Lingerie_MOOI.indd 2

11/23/09 12:43:22 PM


binnenkijken bij...

han van zwieten en lucille van straten < 43

de samenhang tussen interieur en exterieur is opvallend

▷ Ook in de woonkamer zijn zwarte

accenten: een lage boekenkast over de gehele lengte van de kamer en een eettafel met stalen frame. Om het kleurenpalet te doorbreken werd de salontafel blauwgroen geschilderd. Boven één van de zitbanken domineert een groot schilderij, een lyrisch abstract van beeldend kunstenaar Bep Toscani. Bij de voor- en achterramen staan Lotek lampen van Benno Premsela die ’s avonds een warme oranje gloed geven. De eiken vloer loopt door naar de entree van de keuken. “Deze ruimte is eigenlijk het enige moderne element tussen de twee oude bouwgedeelten. Ik vind het spannend om oud en nieuw met elkaar te verbinden”, zegt Han die als architect wel vaker dergelijke uitdagingen aangaat.

Eigen stempel

De inrichting van hun karakteristieke huis wordt niet bepaald door duur design. Ze gebruiken liever eenvoudige materialen waarop ze hun eigen stempel drukken. Zo zijn de barkrukken, afkomstig van een horecagroothandel, zwart geschilderd terwijl de poten met ‘zebralijnen’ zijn bewerkt. Op de patiovloer vind je de horizontale lijnen weer terug. Ook het balkon van de bovenburen mochten ze meenemen in hun ontwerp en is van horizontale strepen voorzien. De samenhang tussen interieur en exterieur is opvallend. Het is niet verwonderlijk dat de bewoners zich helemaal thuis voelen in hun unieke stadswoning in het Spijkerkwartier.

Binnenkijken bij_2 opties.indd 5

11/23/09 11:04:33 AM


clean chique photographed by ivo de kok

styling annet veerbeek www.net-a.nl, visagie claudia van der kolk www.artfactory.nl, haarstyling joep mulder waxx kappers www.waxx.nl, modellen ellen jagt www.ellenjagt.nl, megan van maaren, bas hogeland, vera hoogendoorn, flinn hallen, met dank aan stalad projectinrichting duiven www.stalad.nl links: kleding la femme, tas modehuis mar, armbanden net-a rechts: jurk en jas soul

modeshootV1.indd 2

12/2/09 3:00:43 PM


modeshootV1.indd 3

12/2/09 3:00:48 PM


modeshootV1.indd 4

11/23/09 2:02:27 PM


rechts:

modeshootV1.indd 5

links: jurk en legging soul jurk la femme, panty en handschoenen modehuis mar, horloge en tasje art-factory, bril 4.D

11/23/09 2:02:30 PM


links:

modeshootV1.indd 6

jurk lingerie van â&#x20AC;&#x2DC;t eiland, sjaal soul, armbanden art-factory rechts: trui en rok modehuis mar

11/23/09 2:02:33 PM


modeshootV1.indd 7

11/23/09 2:02:34 PM


mode spreng menswear, bril 4.D blazer, rok en tas soul, armbanden net-a

modeshootV1.indd 8

11/23/09 2:02:39 PM


modeshootV1.indd 9

11/23/09 2:04:09 PM


rechts:

modeshootV1.indd 10

links: mode de skihut mode en schoenen spreng menswear

11/23/09 2:04:12 PM


modeshootV1.indd 11

11/23/09 2:04:14 PM


54 > gadgets

eigen trends

> zeg

vaarwel tegen uw oude vaatdoek

Deze vaatdoek van EVA SOLO droogt niet alleen snel om bacterieontwikkeling en geur tegen te gaan maar hij ziet er ook nog eens mooi uit.

> the

> bond no.9

Verkrijgbaar bij SEB Lifestyle, Kortestraat 26, Arnhem Prijs per set 1 32,-

baker sofa

De Baker Sofa, ontworpen door Finn Juhl in 1951 voor het meubelbedrijf Baker Furniture Inc. is een typisch voorbeeld van gecreëerde visuele lichtheid door het scheiden van elementen. Nu opnieuw uitgebracht.

> legnoart

de ghemme

Verkrijgbaar bij Histoire, Turfstraat 7a, Arnhem Prijs vanaf 1 8.800,-

> op tijd met toolate Met TooLate, strak en hip horloge verkrijgbaar in 15 kleuren, ben je altijd ‘fashionably late’. De horloges zijn shockproof, waterproof tot tien meter diep en gemaakt van siliconen rubber. Verkrijgbaar bij SOUL, Weverstraat 37, Arnhem Prijs 1 20,-

gadgetsW2010V1.indd 2

De geuren van Bond zijn een hommage aan de stad New York, elke geur representeert een New Yorks stadsdeel, van Brooklyn en Noho tot Tribeca en Soho. De bijzondere artistieke geurenlijn brengt kunst en parfumerie samen. Verkrijgbaar bij parfumerie en drogisterij ‘t Linnewiel, Jansstraat 17, Arnhem Prijs vanaf 1 198,-

Enrico Albertini, een van de designers van Legnoart, ontwierp de Ghemme. De Ghemme is een professionele kurkentrekker gemaakt van hout en RVS en wordt geleverd in een exclusieve geschenkverpakking. Verkrijgbaar in beukenhout en wengé bij TAX Wijn, Jacob Marislaan 20, Arnhem Prijs 1 54,50

> stormbestendige

paraplu

De SENZ paraplu is een stijlvolle asymmetrische paraplu die altijd de optimale positie in de wind zoekt. Verkrijgbaar bij Whish gifts & fashion for men, Bakkerstraat 72, Arnhem Prijs vanaf 1 39,-

11/23/09 11:21:39 AM


hanz mirck < 55

het eeuwige

bestuur

fotografie anouk mulders

eigen gedicht

Het gemeentebestuur van Arnhem onderzoekt de prijs voor een nieuw hoofd van het standbeeld van hertog Karel van Gelre op het Jansplein in het stadshart De overheid gaat er daarbij vanuit dat het oude hoofd niet meer terugkeert Volgens ooggetuigen is de hertog door een groep vandalen onthoofd Burgemeester en wethouders hebben aangifte gedaan van vernieling onderzoek heeft tot nu toe niets opgeleverd De hertog van zandsteen kijkt sinds 13 april 1949 uit over het Jansplein en is in totaal vier keer onthoofd Hanz Mirck

Column_HM_H2009.indd 2

11/23/09 11:08:38 AM


boom en

beelden

Gert-Jan van Dunnewold gaat zijn leven lang al bomen te lijf. Met allerlei materialen. En op allerlei manieren. Hij groeide op in de Winterswijkse natuur, kwam via de landbouwschool op de bosbouwschool en combineerde zijn fascinatie voor klimmen, bomen en motoren door in de boomverzorging te gaan. Hij specialiseerde zich in materialen en technieken om bomen gecontroleerd af te breken maar artistiek kwam hij nooit tot zijn recht. Totdat hij een opdracht van de gemeente Arnhem kreeg: ‘Richt in het Gravinnenbos een natuurlijke speeltuin in met uitnodigende maar niet al te flitsende speeltoestellen. Hier heb je een paar bomen.’ ▷ > tekst jac. toes, fotografie erica baltimore

Boomstamkunst.indd 2

11/23/09 11:06:08 AM


boom en beelden < 57

eigen kunst

▷ De puzzelstukjes van jaren ervaring vielen

samen. Een tweede opdracht volgde snel: een Nederlandse totempaal voor het Park Presikhaaf. Hij zocht er een partner bij en vond Jeroen Compagne. En de imposante houtsculptuur ‘De Sprookjesboom’ stáát er. Het sculptuurbedrijf Beeldhout was geboren. Voor Malburgen-West beeldhouwde hij daarna ‘De reizende tuin’. Ook in Olst, bij kasteel de Haere, staat inmiddels werk van hem. Je zou voorzichtig aan een houtsculpturenroute kunnen denken. Carvers festival

12 juni 2009. Ik slenter door Wolfach, een Anton Pieckdorpje in het Zwarte Woud. Eén gerestaureerd hoofdstraatje plus een kabbelend riviertje. Een glasblazerij als toeristisch toppunt. Vakantieoord voor rustzoekers dus. Totdat een snerpende pokkenherrie het dorp op zijn kop zet. Navraag leert dat de kettingzaag-kunst-dagen gaande zijn. Als ik het festivalterrein betreed, kom ik terecht in een surrealistische film. Straatjes met partytenten. Daaronder tientallen uit de kluiten gewassen kerels uitgerust met oordoppen, handschoenen en veiligheidsbroek. Met een kettingzaag in de vuisten neemt elk van hen een boomstam van 2½ bij 1 meter onder handen. Niet met grof geweld, zoals het motorlawaai suggereerde, maar met chirurgische precisie. Een operatie van twee dagen. De ‘carvers’ zoals ze genoemd worden, staan uren aan een stuk over hun patiënten gebogen. Het resultaat is verbluffend: adelaars, wolven, beren, kabouters, boomgeesten en elfen, er verschijnt

Boomstamkunst.indd 3

een staalkaart van de locale (sprookjes) fauna. Ze doen het met zo’n vakmanschap en concentratie dat ook hier de lijfspreuk van Michelangelo geldt: ze helpen het beeld te ontsnappen dat in de materie opgesloten zit. Eén zo’n geïmproviseerde werkplaats springt eruit, en niet alleen omdat er ook een vrouw aan het werk is. Met kettingzaag, schuurmachine en slijpschijf tovert een stel uit een blinkend witte fijnsparstam een ying-enyangvormige zitbank tevoorschijn. Gert-Jan van Dunnewold en zijn vriendin Esther. Arnhemmers! Reden om voor een nadere kennismaking. Alles is mogelijk

“Ik voel me eerder een beeldhouwer dan een kunstenaar”, verklaart Gert-Jan. “Maar wel in een vrij nieuwe traditie. ‘Chain saw carving’, bestaat natuurlijk pas sinds de kettingzaag is uitgevonden. Is uit de VS komen overwaaien, via Engeland. In heel Europa zijn er tegenwoordig wedstrijden of festivals.” Hij stond al in Berlijn, dit jaar gaat hij naar de English Open bij Manchester. Binnenkort kun je hem aan het werk zien op Fort Vechten, waar alles en iedereen op het gebied van houtbewerking samenkomt. Er zijn zelfs Nederlandse Kampioenschappen, het vorig jaar in Lage Vuursche. “Mijn compagnon Jeroen werd daar eerste met een kwal-sculptuur”, vertelt hij. “De jury was vooral enthousiast over de mooie beweging in dat werk. Zelf carfde ik daar een organische sculptuur. Een ei dat door drie plantachtige armen werd vastgehouden.” Het lot bepaalt wie als eerste een boomstam

mag kiezen. Daarna gaan de ‘carvers’ aan de slag met een speciaal dimetip-carvingblad, genoemd naar deze Amerikaanse munt vanwege de smalle punt. Ook de zaagketting is speciaal geprepareerd. Deelname aan dergelijke festijnen is echter niet de corebusiness van zijn bedrijf Beeldhout. Eerder een visitekaartje. Hij werkt vooral in opdracht van instellingen en particulieren. “Iedereen die een gebruiksvoorwerp of een sculptuur uit één stuk wil hebben, kan bij mij terecht. Uit een boomstam maak ik een bank of leunstoel. Of een poes of desnoods een klein vogeltje. Ik werk met allerlei boomsoorten. Samen met de opdrachtgever maak ik een ontwerp en dan voer ik dat in mijn werkplaats uit. Of op locatie, als de boom nog met de wortels in de grond zit. In Olst bij Deventer bijvoorbeeld staat de Koudeoorlogsboom, opgetrokken uit een beuk, vlak voor een voormalig (geheim en ondergronds) militair hospitaal.” Zijn laatste project is De Boekenbank bij de wederopgebouwde Witte School. Bij de brand die deze school in de as legde, werd een boom zo ernstig beschadigd dat hij moest worden gekapt. Gert-Jan maakte er een enorme zitbank van, bestaande uit boekvormige onderdelen. Heeft hij zelf nog wensen? “In principe kan alles”, zegt hij. “Maar het liefst zou ik een buitendouchepaal willen maken uit een boom. Technisch niet al te moeilijk. Maar wel heel apart. En zeer geschikt voor mensen met een sauna in de tuin…”

11/23/09 11:06:15 AM


De Skihut is al meer dan 30 jaar een begrip op het gebied van wintersportkleding, gear en accessoires. Buiten de diverse topmerken die u van De Skihut gewend bent, schitteren nu ook verschillende unieke merken in de collectie! Op dit moment hangt de nieuwe collectie in onze winkels!

E T S T O O R G DE ECTIE COLL OK BIJ U NU O BUURT IN DE ...en vele andere merken

De Skihut Oosterbeek Utrechtseweg 186/188, Oosterbeek (parkeergelegenheid voor de deur, blauwe schijven gratis in de winkel te verkrijgen) tel. : 026 339 29 55

www.skihut.nl (website en webshop)

Skihut_W2010.indd 2 91211 Skihut adv Eigen 230x300 Links.indd 1

Openingstijden: Maandag gesloten Dinsdag, woensdag en donderdag van 10.00 - 18.00 uur Vrijdag van 10.00 - 21.00 uur Zaterdag van 10.00 - 18.00 uur

11/23/09 12:42:56 PM 30-10-2009 09:00:32


de arnhemse politie < 59

eigen stad

drie

projecten, één pet Wat doet de Arnhemse politie om de burgercriminaliteit aan te pakken? Hoe bestrijdt ze de kleine misdaad en ander ongerief waar de gewone burger het meest last van heeft: woninginbraak, fietsendiefstal en verloedering van de wijken? Jac. Toes vroeg drie politiemensen uit verschillende echelons naar hun grootste zorg daarover én hun oplossingen. ▷ > tekst jac. toes, fotografie marloes bosch

Drie petten.indd 3

11/23/09 11:12:37 AM


60 > de arnhemse politie

eigen stad

▷ Anton Luiten (50 jaar)

struinde het grootste deel van zijn politieleven door het Brabantse land. Eerst op de motor bij de Rijkspolitie, later als recherchecoördinator en instructeur. Kortgeleden kwam hij naar Arnhem. Hij is groepschef in unit Zuid, hulpofficier van justitie, werd verantwoordelijk voor alles wat met huisverboden te maken heeft en kreeg openbare orde in portefeuille. Op de vraag hoe een gemiddelde dag eruitziet, kan hij geen antwoord geven. Met de teambriefing ’s ochtends heb je het enige vaste punt in zijn dagindeling gehad.

“Het verschil tussen platteland en stad? In Arnhem zijn de collega’s binnen twee minuten ter plekke als je in de problemen zit, in Brabant moest ik een half uur wachten. Maar verder is de misdaad hetzelfde: hennepteelt, ecstasy, inbraken. Milieudelicten waren in Brabant mijn specialiteit. Ik kom van het boerenbedrijf, onomkeerbare schade aan lucht, water en grond is me een gruwel. Daarom heb ik me met hart en ziel op het project ‘Malburgen schoon’ gestort. Het milieu is van levensbelang, dat geldt niet alleen in het bos maar ook in de stad. Bovendien is het wonen in een goedverzorgde, schone wijk prettiger en je voelt je er ook veiliger. Met dit project nemen we alles mee: van garageboxen waar zonder vergunning een autospuiterij of een reparatiewerkplaats is gevestigd tot scholieren die in de pauze

Drie petten.indd 4

bij McDonald’s hun Big Macs kopen en de verpakking op straat gooien; van plastic dat in de groene afvalbak wordt gedumpt tot bedrijfswagens die langs de straat worden gewassen. Het zijn allemaal geen wereldschokkende zaken maar bij elkaar verzieken ze het woonklimaat behoorlijk. Mijn grootste zorg in Arnhem-Zuid: het ongebreidelde drankgebruik van een aantal jongeren. Dat indrinken levert de dames en heren niet alleen schade aan hun gezondheid op maar ook hun ongeremde gedrag is dan stuitend. Vernielingen, geweld, diefstal… De norm mijn en dijn verdwijnt sowieso onrustbarend snel. Alleen als zoveel mogelijk betrokkenen hun schouders eronder zetten, heb je kans van slagen. Het politievak is een zwaar beroep. Je hebt te maken met wisselende werkdruk

in een 24-uursbedrijf. Er komt veel op je af. En dan is het soms moeilijk dat je niet aan alle zaken toekomt; dat raakt echt je politiehart. Zien we bijvoorbeeld een vent ineens in een dure BMW door de wijk rijden, met een gouden ketting om zijn nek waar je een hernia van oploopt… dan wil ik niet wachten totdat hij tegen de lamp loopt maar meteen beginnen de geldstromen van die man te onderzoeken. Wat me veel voldoening geeft? Wanneer een debriefing na een emotionele zaak goed verloopt. Laatst nog, na een nare zelfmoord bij het spoor. Alle betrokken collega’s konden emotioneel gezien daarna met een schone lei beginnen. Dat betekent voor mij dat je werkt met mensen die zichzelf zijn én in staat zijn de moeilijke klussen te klaren. Een betere werksfeer is niet denkbaar.”

11/23/09 11:12:39 AM


de arnhemse politie < 61

eigen stad

Jochem Rood (29, pseudoniem) zit sinds een jaar of zes bij de BPZ, de basispolitiezorg, en is gestationeerd in ArnhemZuid. In de ene helft van zijn diensttijd is hij in een surveillancevoertuig op weg naar allerlei meldingen. Daarnaast heeft hij zijn tanden in een eigen project gezet. ‘Tegenwind’ heet zijn pleegkind en ‘heling van fietsen’ is de boef die hij wil vangen. Zijn dienstwapen verruilt hij dan voor een handterminal waarmee hij binnen een paar seconden de identificatiechip van een fiets scant, waarna hij van de RDW (Rijksdienst voor Wegverkeer) hoort of het om een gestolen fiets gaat.

“Normaal zou ik met een verdachte fiets naar de technische recherche moeten om daar een weggevijld framenummer met chemicaliën te laten ‘ophalen’. Veel te tijdrovend, dus deze handterminal is een uitkomst. Heling is de bodem waarop de fietsendief een zachte landing maakt. Haal je die weg, dan heeft hij geen grond meer onder de voeten. Het is ook een kwestie van mentaliteitsverandering. Het moet niet normaal gevonden worden dat je op een gestolen fiets rondrijdt. En je maakt mij niet wijs dat je geen nattigheid voelt als je 1) voor vijfentwintig euro, 2) midden in de nacht, 3) in een onguur steegje, 4) een nagenoeg nieuwe fiets koopt. Achter het bureau hebben we de oogst van twee weken Tegenwind gestald: veertien in beslaggenomen, gestolen exemplaren. De berijders konden niet bewijzen dat ze er

Drie petten.indd 5

een normale prijs voor hadden betaald, of aan wie of waar. Dan ben je dus de pineut. Fietsendiefstallen, auto- en woninginbraken, het past in een tendens die me zorgen baart: de toenemende alledaagse, burgergerichte criminaliteit. Sowieso heb ik als politieman te maken met steeds meer normoverschrijdend gedrag. Ik blijf me verbazen over wildplassers die worden betrapt. Krijgen ze een bon, weigeren ze zich te identificeren. Goed, mogen ze mee naar het bureau. Vervolgens verzet tegen de aanhouding en tot overmaat van ramp rammen ze er dan op los. Zo dom! Met een beetje pech zit je maanden vast, omdat je nodig moest. Wees zo dan sportief om die bon te incasseren. Soms weiger ik in te grijpen. Laatst werden we te hulp geroepen bij een burenruzie tussen twee heren van ver boven de zestig.

Een overhangende tak op de erfscheiding. Ik zei: ‘Heren, samen bent u meer dan viermaal zo oud als ik. Dus heeft u vier keer zo veel levenservaring. Moet ík, negenentwintig jaar oud, u nu uitleggen hoe u dit moet oplossen?’ Maar dit beroep heeft ook geweldige kanten, vooral in hulpverleningssituaties. Ik herinner me nog goed dat we de opvarenden van een omgeslagen boot uit de Rijn haalden. Sta je in het water te worstelen om een onderkoeld slachtoffertje de wal op te krijgen. Zo’n onbeschrijfelijk goed gevoel als het kind eenmaal in de ambulance ligt en het haalt!”

11/23/09 11:12:41 AM


6QSPGJUFFSUWBO PO[FTUBCJMJUFJU %BUJTIFUJEFF )FUNBLFOWBOEFKVJTUFGJOBODJ¿MFCFTMJTTJOHFOJTCFMBOHSJKL;FLFSWBOEBBHEFEBH.JTTDIJFOJT CFMFHHFOXFFSFFOPQUJFWPPSV%BBSPNLPNUEF3BCPCBOLNFUFFOOJFVXCFMFHHJOHTQSPEVDUTQFDJBBM WPPSMFEFO3BCP&YUSB-FEFOPCMJHBUJFT%BUJTFFOJOWFTUFSJOHNFUFFOBBOUSFLLFMJKLFSFOUFJOFFOTPMJEF FOCFUSPVXCBSFCBOL EF3BCPCBOL6WFSUSPVXUPOTVXHFMEUPFFOXJK[PSHFOEBBSPQPO[FCFVSUXFFS HPFEWPPS6QSPGJUFFSUWBOPO[FTUBCJMJUFJU%BUJTIFUJEFF.FFSXFUFO ,JKLPQSBCPCBOLOMFYUSBPGOFFN DPOUBDUPQNFU3BCPCBOL"SOIFNFO0NTUSFLFO UFMFGPPOOVNNFS   %FXBBSEFWBOVXCFMFHHJOHLBOGMVDUVFSFO*OIFUWFSMFEFOCFIBBMEFSFTVMUBUFOCJFEFOHFFOHBSBOUJF WPPSEFUPFLPNTU 7PPS3BCP&YUSB-FEFOPCMJHBUJFTJTFFOQSPTQFDUVTLPTUFMPPTWFSLSJKHCBBSCJKEF3BCPCBOLFOWJB SBCPCBOLOM

/JFVX*OWFTUFSFOJOEF3BCPCBOL NFU3BCP&YUSB-FEFOPCMJHBUJFT 3BCPCBOL&FOCBOLNFUJEFFÌO

XXXSBCPCBOLOMFYUSB

Rabobank_W2010V2.indd 2

11/25/09 3:03:24 PM


de arnhemse politie < 63

eigen stad

▷ Ferry Mackenzie (61) is bijna familiaal belast met de zorg voor veiligheid. Vader diende bij het Korps Mariniers, hijzelf kwam na een carrière bij de Koninklijke Luchtmacht bij de politie terecht. Hij maakte mee hoe de politie van een repressieve, gesloten organisatie veranderde in een bedrijf dat samenwerkt met allerlei (burger)partners om de criminaliteit vóór te zijn. Ferry’s kernactiviteit is Criminaliteitspreventie en hij houdt kantoor op de Beekstraat.

“Vroeger zeiden we tegen de burger: ‘Kom maar hier met je probleem, dan zullen wij dat varkentje wel eens wassen.’ Tegenwoordig beginnen we ‘aan de voorkant van het probleem’ zoals dat zo mooi heet: we laten burgers al in een vroeg stadium zelf maatregelen nemen. Voor mij begon die ommezwaai in 1995 toen ik het Inbraak Preventie Team kon vormen. Een geweldige tijd, we regelden alles zelf: de financiering, de locatie, de middelen. Doel was om de Arnhemse woningen zo te beveiligen dat inbrekers het verdomd moeilijk zouden krijgen om binnen te komen. Het idee kwam toevallig ter sprake tijdens een receptie op het stadhuis. Prima plan, zei de toenmalige burgemeester Scholten en hij ging op zoek naar geldpotjes. Wij zochten contact met ondersteunende partners. Bij de Gelderse Vervoer Maatschappij, voorloper

Drie petten.indd 7

van Connexxion, kochten we een solide promotiebus. Verzekeringsmaatschappijen deden graag mee, we haalden er slotenmakers bij en ten slotte kregen we de Arnhemse woningbouwverenigingen ook enthousiast. Daarna gingen we in ploegen de wijken in. Tienduizenden woningen werden beter beveiligd en kregen het politiekeurmerk. De uitstraling was enorm; winkeliers kwamen vragen of we niet een paar weken met de bus op het winkelcentrum konden blijven staan omdat het aantal winkeldiefstallen óók drastisch daalde. Mijn finest hour: toen bleek dat het aantal inbraken over acht jaar was teruggebracht met 70 procent. Mijn meest recente project heet ‘Camera in beeld’. Er hangen in Arnhem vele camera’s. Maar vaak weten wij dienders niet dat er beelden zijn van de plek waar een misdrijf heeft

plaatsgevonden. Ik breng al die camera’s in kaart zodat collega’s, in overleg met de eigenaar van de camera, kunnen kijken of opnames voor opsporing gebruikt kunnen worden. Ik werk daarbij in drie stappen: ‘need to have’, dat zijn de adressen en het bereik van die camera’s. Dan volgt ‘want to have’ wat vooral op de beeldkwaliteit slaat. We hebben namelijk winkeliers gehad die vol trots een videoband kwamen brengen met de mededeling dat de dader erop stond. Kregen we een stukje plastic zonder coating omdat die band al vijf jaar dag in dag uit opnamen maakte… En ‘like to have’? Misschien dat we in de toekomst kunnen meekijken op een camera in een winkel zodra daar bijvoorbeeld een overval wordt gepleegd. Dan ben je in staat om in te grijpen met alle mogelijke voorinformatie. Toekomstmuziek, maar ik voorspel dat we binnen een paar jaar zo ver zijn.”

11/23/09 11:14:16 AM


64 > winkelnieuws

eigen stad

> 4·d optiek is vernieuwd De afgelopen maanden is de winkel van 4·D Optiek aan de Bentinckstraat flink verbouwd en aangepast. Achterin de winkel is een doorgang gemaakt naar het achterliggende pand aan de Wielakkerstraat waardoor de winkel nu twee keer zo groot is. Mede door de uitbreiding beschikt 4·D Optiek nu over drie oogmeetruimtes, een grotere collectie brillen en zonnebrillen en nieuwe oogmeetapparatuur met o.a. de i.Profiler® van ZEISS. Hiernaast is ook

de contactlenspraktijk uitgebreid. Vanaf nu kunnen de klanten van 4·D Optiek nog uitgebreider geholpen worden. Loop binnen voor de i.Sription® oogmeting of maak een afspraak voor specialistische oogmetingen en lensaanpassingen. 4·D Optiek Bentinckstraat 36, Arnhem T 026 370 37 05 I www.4doptiek.nl

> claudie donderwinkel nederlands kampioen latte art 2009

> in 5 minuten mooi bruin De feestdagen staan weer voor de deur. Dan zien we er allemaal graag stralend gezond uit en daar draagt een zomers kleurtje aan bij. De angst voor huidkanker en snelle huidveroudering maakt de zonnebank echter minder populair. Steeds meer mensen kiezen daarom voor een gezond alternatief: het SunFX Pro Sunless Tanning systeem. Bij Hairaffairs, de salon van Cynthia Lodewijk, krijgen klanten binnen 5 minuten een perfect gebruind lichaam dankzij het professionele Spray-OnTan systeem. “De tanning vloeistof is een natuurproduct op basis van zout, DHA (een onderdeel van rietsuiker) en water, dus veilig voor de klant. Deze aangename geurloze vloeistof wordt met behulp van een spraygun op het lichaam aangebracht, en werkt in op de dode huidcellen die op het lichaam aanwezig zijn. In korte tijd krijgt het lichaam een mooie bruine kleur.” Er zijn drie soorten tanning vloeistoffen met verschillende tinten bruin. In overleg met de klant wordt bepaald welke kleur het beste bij hem/haar past. Wie zich wil laten tannen kan zowel overdag als ‘s avonds en in het weekend terecht in de salon van Cynthia Lodewijk. Hairaffairs Kerkstraat 5, Arnhem T 026 445 09 90 of 06 184 731 97

winkelnieuwsW2010V1.indd 2

Maandag 16 november vond het jaarlijkse Dutch Latte Art Championship 2009 plaats in de Rotterdamse Maassilo. Tijdens dit evenement streed de avantgarde van de koffiewereld tegen elkaar, met als doel de mooiste Latte Art te creëren. Latte Art is de kunst van het schenken van figuren in de koffie met behulp van opgeschuimde melk. Een goede espresso vormt hiervoor de basis. Claudie Donderwinkel, de baristatrainer van Koffiebranderij Peeze in Arnhem, won dit Nederlands kampioenschap. Zij zal Nederland vertegenwoordigen tijdens de wereldkampioenschappen Latte Art 2010 in Londen. Tijdens de kampioenschappen heeft Claudie gebruikgemaakt van een nieuwe koffiemelange van Peeze, genaamd Peeze Latte. Deze melange is speciaal ontwikkeld voor trendy koffiespecialiteiten. Peeze is de eerste koffiebranderij met een speciale ‘cappuccinoblend’. De smaak van de melange werd door de jury enkel met negens en tienen beoordeeld. Koffiebranderij Peeze, Ringoven 36 en 41, Arnhem I www.peeze.nl

> shop ‘n style by art-factory Art-Factory organiseert in december twee zeer speciale Shop ‘n Style weekenden! Op 12/13 december en op 19/20 december van 15.30 tot 19.30 uur ben je welkom bij de Styling Sale van Annet Veerbeek en Claudia van der Kolk. Wat valt er te verwachten? Sieraden, accessoires, tassen, design outfits, vintage en nog veel meer special items van Net-A en mCClaud. Het zijn allemaal bijzondere en unieke artikelen die normaal gesproken alleen voor fotoshoots en fashionshows gebruikt worden. Daarnaast een kijkje achter de schermen bij twee eigen!stylistes, de nieuwste trends en een overzicht van verschillende modeshoots. Voorafgaand aan de laatste Shop ‘n Style is er een gezamelijk kerstkoopweekend van 100% mode. Een mooie kans om te zien wat er verder allemaal te doen is in het Modekwartier. Op vrijdagavond 18 december (17.00 – 21.00 uur), zaterdag 19 en zondag 20 december (11.00 – 17.00 uur) zijn de meeste modewinkels open. Art-Factory Klarendalseweg 476, Arnhem I www.art-factory.nl

11/23/09 2:48:37 PM


winkelnieuws < 65

eigen stad

>mooi parfumerie opent in oosterbeek

>milieu- en kostensparend gordijn EnviroScreen is een uitstekend reflecterende, robuuste, gemetalliseerde stof, die zorgdraagt voor visueel en thermisch comfort. De stof is geschikt voor zowel rolgordijnen als paneelgordijnen. EnviroScreen is beschikbaar in twee transparanties, EnviroScreen 810 (10% openness factor) en EnviroScreen 802 (20% openness factor), elk in 7 eigentijdse kleuren. Dankzij de hoge reflectiewaarden zorgt EnviroScreen voor een aanzienlijke besparing op kosten voor verwarming en airconditioning. Dit resulteert in een duidelijke verlaging van de uitstoot van het schadelijke broeikasgas CO2. EnviroScreen is geheel vrij van formaldehyde en pvc. De doeksoorten worden geproduceerd volgens ISO 14001, de internationale milieustandaard. Verder is EnviroScreen Ă&#x2013;ko-Tex en Greenguard gecertificeerd. Ook heeft EnviroScreen het Australische GECA-certificaat. GECA (Good Environmental Choice Australia) wordt slechts toegekend indien de gehele levenscyclus van het product duurzaam is: vanaf de winning van het ruwe materiaal tot en met een programma van recycling aan het einde van de cyclus. Boerma Wonen Geitenkamp 1-5, Arnhem T 026 442 49 10 I www.boerma-arnhem.nl

winkelnieuwsW2010V1.indd 3

Op 19 november opende Mooi Parfumerie haar winkel in Oosterbeek, onder de naam Mooi van Jonker. Mooi is een nieuwe, moderne franchiseketen in de parfumeriebranche, die inspeelt op de trend dat luxe toegankelijk moet zijn voor iedereen. Mooi Parfumerie is gespecialiseerd in huidverzorging, make-up en parfums van de belangrijkste merken zoals Dior, Chanel, Clinique, Estee Lauder, Clarins, Biotherm, YSL en Lancome. Daarnaast heeft Mooi het merk Rituals. Mooi Beautyschool Bij Mooi is men van mening dat iedereen mooi is en daarom organiseert Mooi elke week speciale workshops, de Mooi Beautyschool. Iedereen kan meedoen. Tijdens deze workshop leer je alles over je eigen huidtype. Wat de optimale verzorging is voor dag en nacht. Welke makeup het beste past en hoe je dit moet aanbrengen. Elke twee weken wordt de beautyschool met een ander cosmeticamerk gegeven. Klanten kunnen zich inschrijven in de winkel. MOOI van Jonker Utrechtseweg 158, Oosterbeek I www.mooiparfumerie.nl

> blomus haarden, wellness voor de ziel De binnen- en buitenhaard met als brandstof het vloeibare bio-ethanol is bezig aan een opmars. Mensen die geen open haard hebben, kunnen zo toch heel snel een gezellig brandend vuur in huis halen. Het fascinerende vlammenspel werkt rustgevend en is als wellness voor de ziel. Je hebt geen speciaal rookkanaal nodig, verbouwen is dus niet nodig, en je hoeft ook niet te sjouwen met hout. Een haard op bio-ethanol maakt het de consument toch wel heel gemakkelijk om snel en zonder rompslomp van een gezellig vuurtje te genieten. Het is simpelweg een kwestie van de bio-ethanol in een speciale houder gieten, de brandstof aansteken en je kunt een aantal uren zonder omkijken genieten. Een van de leveranciers van mooie design-haarden is Blomus, met series zoals Chimo en Vidro. Deze laatste serie is de nieuwste aanwinst en bestaat uit vijf verschillende modellen die in prijs variĂŤren van 1699,- tot 11.488,-. SEB Lifestyle Kortestraat 26, Arnhem T 026 351 10 96 I www.seblifestyle.nl

11/23/09 2:48:39 PM


66 > eigen culinair

> Grand café / Bistro Ambiance Rijnkade 62, Arnhem Telefoon 026 442 73 24 www.bistro-ambiance.nl Dagelijks geopend voor lunch en diner van 11.00 tot 22.00 uur.

> Visrestaurant De Schelp Hoofdstraat 31, Velp Telefoon 026 362 02 54 www.deschelpinvelp.nl info@deschelpinvelp.nl Geopend voor het diner van woensdag tot en met zaterdag vanaf 18.00 uur. Zondag is het mogelijk het restaurant exclusief te reserveren voor gezelschappen.

> Café Brasserie Dudok Arnhem Koningstraat 40, Arnhem Telefoon 026 351 18 72 www.dudok.nl Geopend van maandag t/m donderdag van 09.00 tot 24.00 uur, vrijdag en zaterdag van 09.00 tot 01.00 uur en zondag van 10.00 tot 23.00 uur.

> The Hunting Lodge Beekhuizenseweg 1, Rozendaal Telefoon 026 361 15 97 www.thehunting.nl reservations@thehunting.nl Geopend van ma. t/m za. van 12.00 tot 15.00 voor de lunch en vanaf 18.00 voor het diner. Zo. van 11.00 tot 17.00 voor de loungeformule, high tea vanaf 13.00 en diner vanaf 17.00.

> Restaurant Fusion Kortestraat 8, Arnhem Telefoon 026 443 36 39 www.fusion-foodbar.nl info@fusion-foodbar.nl Geopend 7 dagen per week vanaf 17.00 uur.

> Restaurant Salathai Rijnkade 65, Arnhem Telefoon 026 446 08 48 www.salathai.nl Restaurant Salathai is dagelijks geopend vanaf 16.00 uur.

Culinair_W2010V1.indd 2

lekker uit eten in de regio

Ambiance: sfeervol, knus en gezellig. Gelegen op een van de mooiste plekjes in Arnhem met een zonnig terras aan de Rijnkade, plek om heerlijk te ontspannen. Met om de twee maanden nieuwe gerechten en ieder seizoen een nieuw a-la-carte menu blijft Ambiance met zijn Franse en Italiaanse keuken verrassen. Ambiance is een geliefde locatie voor bedrijfsrecepties en kleine bruiloftsfeesten. Tevens worden er themaavonden georganiseerd, zoals nosing-tastingwijn en spijs-whiskey-proeverijen.

Voor liefhebbers van verse vis wordt het moeilijk om voorbij de bar te geraken: de aantrekkingskracht van de vitrine waar de dagverse vis kan worden bekeken en aangewezen, is onweerstaanbaar. De eigenaren Roel en Cealesta van Wandelen-Guit hebben heel goed begrepen waar het bij een visrestaurant om gaat: de vis moet verser dan vers zijn. De keuken gaat uit van de verfijnde smaak die verse vis van zichzelf heeft. De kaart is niet alleen puur en eerlijk, maar ook modern en uitdagend te noemen.

Pal onder de toren van de Eusebiuskerk is Café Brasserie Dudok Arnhem gehuisvest in een rijksmonumentaal pand: de voormalige Van Ranzow Bank. Daarbij bevindt Dudok Arnhem zich op een steenworp van het Arnhemse winkelhart met ruim voldoende parkeergelegenheid in de nabijheid. Een ideale plek om af te spreken dus. Op de begane grond bevindt zich de grote café-brasseriezaal met 150 zitplaatsen. Boven is een ruimte voor recepties, diners, vergaderingen, lezingen en debatten.

The Hunting Lodge in Rozendaal is een culinair paradijs met uitzicht op kasteel Roosendael. Deze plek is bij uitstek geschikt voor lunch, diner, recepties, bedrijfsevenementen, partijen en bruiloften. De keuken is gebaseerd op het klassieke koken met veel producten uit de regio. The Hunting Lodge beschikt over een buitenvoorziening voor rokers. Zowel de ruimte boven het restaurant als de benedenruimte zijn geschikt voor vergaderingen, ‘private dining’ en andere festiviteiten.

Fusion is het restaurant bij uitstek voor iedereen die houdt van lekker eten en drinken in een gezellige en ongedwongen setting. Onze gasten genieten van eigentijdse gerechten uit verschillende eetculturen en drinken daarbij prachtige wijnen uit de oude- en nieuwe wijnwereld. Voor een nadere kennismaking organiseren we elke woensdag een speciale wijnavond. Bent u met een groter gezelschap? Geen probleem, we vertellen graag wat we speciaal voor u kunnen betekenen.

Ervaar bij Salathai de authentieke Thaise keuken. De koks zijn meesters in het bereiden van pittige maaltijden, maar zijn even trots als ze hun gasten kunnen plezieren die een milder aroma prefereren. Salathai is alom geroemd om zijn zeer uitgebreide menukaart met diverse vlees-, vis- en vegetarische specialiteiten. Binnen beschikt het restaurant over ruim 60 zitplaatsen en bij mooi weer kunt u kiezen uit ons tuinterras of kadeterras waar wij over nog 60 zitplaatsen beschikken.

11/23/09 1:55:30 PM


eigen stad

winkelnieuws < 67

>e  xclusief in arnhem en ome joop’s tour De deelnemers aan Exclusief in Arnhem hebben gedurende een aantal maanden geld ingezameld om zo de 60’ste jaargang van Ome Joop’s Tour tot een succes te maken. Deze Arnhemse organisatie, die inmiddels landelijke naamsbekendheid geniet, organiseert jaarlijks een fietstour voor kinderen die niet op vakantie kunnen. Tijdens het najaarsevent op 15 december trakteren de deelnemende bedrijven hun vaste klanten op een feestelijke avondshow met volop amusement en spektakel. Zo paraderen professionals

> perfect in shape bij lingerie van ’t eiland

> nieuwe lijn tempur bij damminga

Dat uw bovenkleding vraagt om goede lingerie is een feit. Maar kan lingerie er ook voor zorgen dat je taille slanker lijkt, je heupen smaller, je bovenbenen steviger aanvoelen en je buik platter wordt? En zit het dan ook nog comfortabel?

Dat Tempur matrassen drukverlagend werken, de bloedsomloop stimuleren, draaien en woelen verminderen, een diepere slaap bieden en rug-, nek- en schouderklachten verminderen was misschien al bekend. Maar dat de nieuwe bodemlijn van Tempur nog meer comfort biedt, dat de kussens zijn vernieuwd en er een compleet nieuw matras wordt aangeboden was misschien minder bekend. Bij slaapkenner Damminga is deze nieuwe lijn niet alleen te zien maar nog belangrijker, ook te ervaren.

Met de producten uit de minceurlijn is dit alles mogelijk. Deze lingerie is gemaakt van soepel, naadloos materiaal dat perfect de contour van je lichaam volgt en die zelfs met 2 cm reduceert zonder dat het aanvoelt of eruitziet als een corset. Minceurlingerie is verkrijgbaar met en zonder broekspijpen en als rok, in huidskleur en zwart. De ultieme oplossing voor het afkleden van uw favoriete kledingstuk. Lingerie van ’t Eiland is gesitueerd aan het mooie pleintje achter de Bijenkorf en biedt al ruim tien jaar haar collectie exclusieve lingerie, bad- en nachtmode aan. Lingerie van ‘t Eiland staat klaar voor de vrouw die weet wat ze mooi vindt, alleen de meest comfortabele pasvormen waardeert en waarde hecht aan goed advies. Lingerie van ’t Eiland Eiland 4, Arnhem T 026 351 24 45 I www.lingerievanheteiland.nl

winkelnieuwsW2010V1.indd 4

Slaapkenner Damminga Beekstraat 77, Arnhem T 026 442 51 08 E info@damminga.nl I www.damminga.nl

en de ondernemers zelf op de catwalk te midden van live cooking. Hiernaast zorgt een jong talent voor virtuoos pianospel en wordt de fonkelnieuwe Jaguar XJ onthuld! Bijzonder aan dit evenement is dat het gaat om een ‘loyaliteitsevent’. Dus: geen standaard kraampjes met flyers en zoete praat, maar pure aandacht en verwennerij voor de vaste klanten. Voor de relaties van de verschillende ondernemers (die via loting zijn uitgenodigd) belooft het een spetterend feest te worden. I www.exclusiefinarnhem.nl

> buyten op de veluwe in oosterbeek Eind januari opent kledingwinkel ‘Buyten op de Veluwe’ aan de Utrechtseweg 106 in Oosterbeek zijn deuren. Dit wordt de vierde vestiging, naast ‘Buyten aan het Meer’ (Langweer), ‘Buyten aan de Gracht’ (Sneek) en ‘Buyten aan de Vecht’ (Breukelen). De Buyten-winkels bieden een eigenzinnige combinatie van stoere en hippe merken, voor zowel vrouwen als mannen. Naast kleding biedt Buyten ook een uitgebreide collectie accessoires, tassen & footwear. Een greep uit de merken: Braez, Hartfort, European Culture, Masons en Scapa. Buyten op de Veluwe Utrechtseweg 106, Oosterbeek T 026 707 17 00 E info@debuytenwinkels.nl I www.debuytenwinkels.nl

11/23/09 2:21:09 PM


eigen stad

68 > previews

> previews > orlando

“Tell me, everything in the whole world” Orlando is een theaterbewerking van Virginia Woolfs roman over Orlando, die in meer dan 300 jaar het leven probeert te bevatten en daartoe onder andere van man in vrouw verandert. Over de grenzeloze liefde voor die ene persoon, die niets minder is dan de grenzeloze liefde voor het complete leven.

Woensdag 4 november t/m 22 december 2009 Aanvang: 20.15 uur Schouwburg, Arnhem www.toneelgroepoostpool.nl www.mssa.nl

> club mama gemütlich

> paul mccartney in gelredome

In Club Mama Gemütlich zijn sculpturen, videowerken, een film en werken op papier van de Nederlandse kunstenaar Christiaan Bastiaans (Amsterdam 1951) te zien. Centraal in de tentoonstelling staat een nieuw te produceren film met de Franse actrice Jeanne Moreau. Vrijdag 30 oktober t/m zondag 21 februari 2010 Tijd: 10.00 tot 17.00 uur. Gesloten op maandagen (met uitzondering van de feestdagen) en 1 januari. Toegang: Kinderen tot 6 jaar gratis; kinderen 6 t/m 12 jaar park 1 3,50 en museum 1 3,50; volwassenen park 1 7,- en museum 1 7,Kröller-Müller Museum, Nationale Park De Hoge Veluwe www.kmm.nl

previews_arnhem_winter09_v1.indd 2

Na zijn uitverkochte stadiontournee in de Verenigde Staten afgelopen zomer heeft Paul McCartney zijn eerste Europese tournee sinds 2004 aangekondigd: “Good Evening Europe”. Op woensdag 9 december doet hij het GelreDome aan. McCartney zegt zelf over de tour: “This is my chance to bring our current show home to where it all began. Starting in Hamburg, ending in London and rocking everywhere in between. I’m very much looking forward to ending the year on a high.” Woensdag 9 december Tijd: 20.00 uur Toegang: Vanaf 1 69,(exclusief 10% servicekosten) Gelredome, Arnhem www.gelredome.nl

> kerstmarkten De grootste en mooiste indoor kerstmarkten zijn al jaren een begrip in Nederland. Onder gigantische kroonluchters van meer dan 100.000 kerstlampjes staan meer dan 150 kerstkramen. Nationale en internationale standhouders verkopen de mooiste, leukste en goedkoopste kerst- en cadeau-artikelen. Op 12 december in de Rijnhal Nightshopping tot 22.00 uur. Vrijdag 11 december t/m zondag 13 december Tijd: 10.00 tot 17.30 uur; 12 december tot 22.00 uur Toegang: Volwassenen 1 5,50; 65+ 1 1,50 korting; kinderen tot 12 jaar onder begeleiding gratis. Rijnhal, Arnhem www.kerstmarkten.nl

11/23/09 11:47:18 AM


eigen stad

previews < 69

> katinka polderman Met elk liedje schiet zij raak en ze is heel, heel erg geestig. Met lichtvoetig cynisme en subtiele lompheid becommentarieert ze de bende om zich heen en zichzelf. Overdag is ze een roekeloze druktemaker. Maar zodra het zaallicht dooft en het doek opengaat, daalt er een weldadige rust neer over Polderman. Wat overblijft, is een tsunami van liedjes. Vanzelfsprekend heeft ze het daarin alleen over zinnige dingen. De dingen die anders zouden

> mega piraten festijn Op zaterdag 12 december staat GelreDome in het teken van het Mega Piraten Festijn! Op de b端hne verschijnen Jan Smit, Nick & Simon, Jannes, De Piratentoppers, Dennie Christian, Koos Alberts, Rene Schuurmans, Peter Beense, Jan Keizer, Marianne Weber, Corry Konings, Jacques Herb, Jan & Zwaan, Henk Pleket, Harm Wolters, Martin Dams, Patrick, Thomas Berge, 3Js, Monique Smit en vele anderen!!! Zaterdag 12 december Tijd: 17.00 uur Toegang: Vanaf 1 17,50 Gelredome, Arnhem www.gelredome.nl

> tangible traces Hoe krijgen architectuur en design betekenis in een wereld waarin globalisering, standaardisatie en vercommercialisering de boventoon voeren? Door het omarmen van begrippen als vakmanschap, traditie en context. Deze begrippen zijn de bindende schakels in het werk van architectenbureau Onix, ruimtelijk vormgever Frank Havermans, stoffenontwerpster Claudy Jongstra, modeontwerper lexander van Slobbe en industrieel vormgeefster Hella Jongerius. Kenmerkend voor hun werk is een hernieuwde aandacht voor het detail, het herontdekken van vergeten ambachtelijke technieken en een fascinatie voor gewone materialen. De tentoonstelling Tangible Traces is van 4 december 2009 t/m 28 februari 2010 te zien in het MMKA.

moeten. De dingen die anders gaan dan gewenst. Waar anderen het zeggen in een conference, doet Polderman dat in een liedje. Vrijdag 11 december Aanvang: 20.30 uur Toegang: 1 16,Posttheater, Arnhem www.posttheater.nl www.katinkapolderman.nl

> schwalbe Hij is terug met een flitsend nieuw humoristisch en muzikaal programma. Ras-entertainer Klaas haalt ook dit keer weer alles uit de kast om de zaal compleet uit zijn dak te laten gaan. Muzikale hoogstandjes, gestoorde typetjes, hilarische verhalen, Klaas laat geen kans onbenut om het publiek aan zijn voeten te krijgen. Dat hij dan hier en daar een vette schwalbe moet maken draagt alleen maar bij aan de feestvreugde. Zal het hem lukken om het publiek op het verkeerde been te zetten? Woensdag 16 december Tijd: 20.30 uur Toegang: 1 16,Posttheater, Arnhem www.klaasvandereerden.nl

Vrijdag 4 december t/m zondag 28 februari Tijd: 14.00 tot 16.00 uur Toegang: 1 14,MMKA, Arnhem www.volksuniversiteit.nl/arnhem

previews_arnhem_winter09_v1.indd 3

11/23/09 11:47:19 AM


eigen stad

> andré rieu André Rieu en zijn Johan Strauss-orkest geven op zaterdag 19 december en zondag 20 december 2009 wederom een kerstconcert in GelreDome. Het concert op 19 december is bijna uitverkocht. Voor het kerstgala in GelreDome zal Rieu een speciaal programma brengen, dat geheel in de sfeer van kerstmis en Weense romantiek staat. Het belooft een spectaculaire show te worden met indrukwekkende decors en lichtshow, fantastische solisten, meeslepende walsen, klassieke muziek, operette en musical. Zaterdag 19 en zondag 20 december Aanvang: 20.00 uur Toegang: Vanaf 1 55,Gelredome, Arnhem www.gelredome.nl

> pop in je moerstaal

8D9@<EK<JGFIK›CW8I><EK@E8›JKIFB<›<K;@<L:Iß8C8 =<DD<›M<EK;LEFI;›AFC@<$AFC@<›=I@<;8<E=I<;;@<J› <J@JKF›I8==8<CCFIFJJ@›IFJE<I

KflcfemXe[\iBff^n\^-›-/-)<:›Ffjk\iY\\b K1')-Æ****0)'

previews_arnhem_winter09_v1.indd 4

Op zaterdag 23 januari 2010 zingen in GelreDome Nederlandse artiesten samen elkaars grootste hits in hun moerstaal. De eerste vastgelegde artiesten zijn Rob de Nijs, Jeroen van der Boom, 3JS en Raymond van het Groenewoud. Daarnaast is organisator Brand New Live in gesprek met andere grote artiesten van wie de namen binnenkort bekend worden gemaakt. Pop in je Moerstaal brengt unieke combinaties van uiteenlopende artiesten van Nederlandse bodem. 23 Januari is de eerste editie van dit jaarlijks terugkerende evenement. Zaterdag 23 januari Tijd: 20.15 uur Toegang: Vanaf 1 40,Gelredome, Arnhem www.gelredome.nl

> exotische kerst met het gelders orkest Pianist Pascal Rogé, zijn kersverse echtgenote Ami Rogé en voormalig HGO-chefdirigent Roberto Benzi nemen u in Camille Saint-Saëns’ Vijfde pianoconcert mee naar de oevers van de Nijl en andere exotische oorden. De kangoeroes, ezels, vissen en fossielen van dezelfde componist laten de kerst ook links liggen en vieren alvast carnaval. Twee landgenoten van Saint-Saëns, Maurice Ravel en Emanuel Chabrier, richten zich ook al op het zuiden en zijn beiden bevangen door een Spaans virus. Joyeux Noël! Zaterdag 26 december Tijd: 14.15 uur Toegang: Vanaf 1 22,50 Musis Sacrum, Arnhem www.musissacrum.nl

11/23/09 11:47:20 AM


eigen stad

previews < 71

> betoverend en humoristisch kerstcircus Angel is de nieuwste show van het internationale Cirque Bouffon. Een kunststuk van een oorspronkelijke schoonheid, aangevuld met elementen uit het circus, verfijnde humor, muziek, theater en dans. De duivel en de engel, hemel en hel. Een mix van prachtige artiesten, hoogstaande acrobatiek, fantastische kostuums en betoverende muziek... de toeschouwer verdwijnt in een droom. Maar hij zal ook de lachspieren trainen door de

gastoptredens van wereldvermaarde artiesten zoals Goos, clown Peter Shub en het komische duo Men in coats. Kerstcircus Arnhem: een kerstervaring om niet te vergeten. Vrijdag 25 december t/m woensdag 30 december Tijd: Diverse aanvangstijden Toegang: Vanaf 1 12,50 Rijnhal, Arnhem www.kerstcircusarnhem.nl

lezersactie 82 zie pagina

> lange voettocht arnhemse landgoederen Een wandeling over o.a. Mariëndaal, Boschveld, Lichtenbeek, Westerheide, Vijverberg en Warnsborn. Diverse vogelsoorten. Rijke cultuurhistorie met grafheuvels, grenspalen, de Groene Bedstee en Christuskoepel. Start 10.00 uur vanaf de parkeerplaats Mariëndaal, even ten noorden van het Huis Mariëndaal, Mariëndaal 8, 6861 WN Oosterbeek. Zaterdag 21 februari Tijd: 10.00 uur Toegang: 1 4,50 (kinderen 1 2,50) Mariendaal, Oosterbeek www.mooigelderland.nl

previews_arnhem_winter09_v1.indd 5

> ridder richard zoekt toneelspelers!

> winter in het openluchtmuseum

Ridder Richard woont in kasteel Doorwerth. Hij vertelt en speelt vaak verhalen over ridders en gravinnen. Dit keer heeft hij een verhaal dat hij niet alleen kan spelen. Daarom zoekt hij jonge toneelspelers. Ben jij tussen de 6 en 12 jaar en wil je meespelen in een voorstelling in een heus kasteel, geef je dan snel op. We gaan oefenen voor de voorstelling. Daarna voeren we het ook op voor het publiek. Maximaal 10 deelnemers. Informatie en reserveren via (026) 446 1836 of vorstelijktheater@chello.nl.

Beleef de winter van vroeger in het Nederlands Openluchtmuseum. Sleeën en schaatsen, stamppot en snijbonen, vroeg onder de wol met een wollen borstrok en een kruik aan je voeten. Laat u verwarmen door winterverhalen en deel uw ervaringen. Op de feestelijk verlichte ijsbaan genieten jong en oud van schaatsen, koek en zopie en gezelligheid. En op de sleebaan bij de Delftse Molen herleven de legendarische afdalingen uit uw herinnering.

Zondag 28 februari Aanvang: 13.30 uur Deelname: 1 12,- / 1 6,50 Kasteel Doorwerth, Doorwerth www.mooigelderland.nl

Zaterdag 5 december t/m zondag 17 januari Tijd: 11.00 tot 19.00 uur Toegang: Volw. 1 14,-; 4 t/m 12 jr 1 9,80; museumkaart gratis Openluchtmuseum, Arnhem www.openluchtmuseum.nl

11/23/09 11:47:24 AM


72 > parfumerieën

5 vragen aan...

vijf

parfumerieën

vragen aan...

1. Welke geur is dit najaar dé wannahave voor de vrouw en voor de man? 2. Wat is uw favoriete geur? 3. Is er een groot verschil tussen mannen en vrouwen die een geur kopen? 4. Wanneer bent u met de verkoop van parfum begonnen?  5. Waarin onderscheidt u zich ten opzichte van andere parfumerieën?

5vragenaanV1.indd 2

11/23/09 9:43:17 AM


parfumerieën < 73

5 vragen aan...

Erik Veeneman, Drogisterij Parfumerie ‘t Linnewiel, Arnhem

1. I k kan geen speciale geur noemen die een wannahave is voor dit najaar, want iedereen is uniek en daar zoeken wij een geur bij. Het is niet leuk als iedereen hetzelfde parfum gebruikt. 2. O  mdat mijn stemming niet iedere dag hetzelfde is, heb ik meerdere favoriete geuren en dat zijn: Bond no.9, H.O.T. Always, Lalique White en Amouage EPIC. 3. A  ls een man of een vrouw voor zichzelf een geur kiest, is de beleving hetzelfde. Ze zijn beiden aan het uitzoeken wat bij ze past. Maar als een man iets voor zijn vrouw uitzoekt, is hij iets makkelijker in het kopen dan een vrouw voor haar man. 4. Z  o’n 25 jaar geleden, maar sinds een jaar of 10 zijn we ons meer gaan richten op de mooie en speciale parfummerken. 5. Z  oals ik al bij vraag 4 opmerkte, zijn wij in het bezit van een paar hele mooie geuren die voor Arnhem en omgeving alleen bij ons gekocht kunnen worden. Het zijn stuk voor stuk parfums met een verhaal en daarom uniek. Verder laten wij iedereen zelf rustig iets uitzoeken. En als ze er in de winkel niet uitkomen, geven we soms een proefje mee om te proberen en dan pas te beslissen. Roel Pijl, Pour Vous Parfumerie Roma, Velp

1. Voor de vrouw Idylle van Guerlain en voor de man Pi Neo van Givenchy. 2. Allure Homme Sport van Chanel.

5vragenaanV1.indd 3

3. V  rouwen weten vaak al wat ze willen op het moment dat ze de winkel binnenkomen en mannen laten zich meestal pas in de winkel adviseren. 4. I n november 2000 heb ik de deuren van de parfumerie geopend. 5. W  e bieden service, een persoonlijke benadering, kennis van de producten en we hebben mooie luxe merken in ons assortiment. Angelique Jonker, Parfumerie Mooi, Oosterbeek

1. V  oor de vrouw Parisienne van YSL en voor de heren Chanel Homme Sport. 2. M  ijn favoriete geur is Hypnotic van Dior. 3. M  annen vinden een geur lekker of niet, en kopen dan de geur die ze lekker vinden, vrouwen twijfelen veel langer en kunnen vaak moeilijker beslissen. 4. 2 5 jaar geleden ben ik begonnen bij Parfumerie Biemond in Wageningen en onlangs heb ik een nieuwe parfumerie geopend in Oosterbeek aan de Utrechtseweg 158; MOOI van Jonker. 5. W  ij geven leuke Beautyschools, een goede service met goede acties en aanbiedingen. Daarnaast zijn we heel persoonlijk en kennen onze klanten. René Berendsen, DA Drogisterij & Parfumerie Berendsen, Huissen

1. D  e wannahaves in geuren zijn voor dames: Si Lolita van het merk Lolita Lempicka, en Encre Noire van het merk Lalique. En voor mannen: 1 Million van

het merk Paco Rabanne en Hé Wood van het merk DSQUARED2. 2. M  ijn favoriete geuren zijn l’Homme sport van het merk Lanvin, Lalique White en Hé Wood. 3. H  et grootste verschil tussen mannen en vrouwen bij de aanschaf van een geur is dat mannen even snel een geurtje komen kopen en dan meestal voor de grotere maten gaan en vrouwen kieskeuriger zijn en een mooie verpakking willen. 4. W  e hebben 45 jaar een drogisterij/ parfumerie in Huissen. Ik heb de zaak overgenomen van mijn ouders in 2000 en daarvoor heb ik bij Wouters-de Vries in Breda gewerkt. In totaal zit ik nu ruim 19 jaar in het vak. 5. W  ij onderscheiden ons door de klanten persoonlijke aandacht te geven, door goede service en vakbekwaam personeel. Peggy Verwoerd, DA Drogisterij & Luxe parfumerie van Oort, Arnhem

1.D  amesgeur: Prada l’eau ambrée. Herengeur: Yves Saint Laurent, La nuit de l’ homme. 2.M  ijn favoriete geur is Chloé. 3.V  rouwen komen graag iets nieuws proberen en kopen weloverwogen. Mannen zijn merkvaster en komen meestal doelgericht binnen. 4.I k ben in 1997 bij Da drogisterij/ parfumerie van Oort begonnen, waar ik nog steeds werkzaam ben. 5.K  ennis van opbouw van geuren, breed aanbod en persoonlijke klantbenadering.

11/23/09 9:43:19 AM


74 > galeries

eigen kunst

Op verzoek draait hij jubileumvazen en -schalen. De basisvorm maakt hij thuis op de draaischijf en die wordt op locatie volgeplakt met boetseerwerkjes van de gasten. Vervolgens gaat de de vaas of schaal mee naar zijn atelier en wordt gestookt. Het resultaat is een sculptuur > De Verzameling

waaraan iedereen zijn steentje heeft

> Atelier Beeldentuin Aan de Rijn 2

De Verzameling is gesitueerd in een

bijgedragen.

In de galerie/atelier en beeldentuin

prachtig gerestaureerd kerkje uit 1937.

exposeert José Dalhuisen haar

Het ligt in de oksel van de IJssel en de

Lindenhof, Wolfheze 4, Wolfheze

bronzen beelden. Tevens treft u werk

Rijn in Westervoort op een steenworp

T 06 145 668 26

aan van 19 andere kunstenaars,

afstand van Arnhem. Galerie De

waaronder keramiek, bronzen

Verzameling biedt onderdak aan een

beelden, schilderijen, glas, enz. De

doorlopende expositie van diverse

(beelden)tuin is een zelf ontworpen en

kunstenaars onder wie Dick Aerts, Jan

aangelegde tuin op een terp in de

Dekker, Theo van der Meijden, Yvonne

uiterwaarden van de Rijn. De

Mostard, Wim Claessen, Jan van Hekke,

bordertuin ligt pal aan de Rijn en biedt

Frank van Hemert, Ien Lucas, Leonie

via een opening in de meidoornhaag

van Santvoort, Martha Scheeren, Marion

een prachtig uitzicht over de rivier.

le Blanc, Margriet Smulders en Ted

> Atelier ‘de Hemelsche berg’

Open: juni t/m augustus iedere

Kahmann. Openingstijden iedere 1e

Atelier ‘de Hemelsche berg’ houdt

zaterdag en zondag van 12-17 uur.

zondag van de maand van 13.00 -17.00

wisselende exposities in verschillende

Entree  € 4,00 incl.kopje koffie/thee.

uur en iedere dag op afspraak.

ruimten onder het voormalig

Workshops bronsgieten: zie website.

kantoorcomplex van de oude gasfabriek.

> Espace Enny Brouwerslaan 1a, Westervoort

Espace Enny is een nieuwe

Dit is gelegen aan de voet van het

Aan de Rijn 2, Renkum

T 026 442 84 97

expositieruimte en beeldentuin

voormalig landgoed Hemelse berg

T 031 731 49 14

www.deverzameling.nl

voor hedendaagse kunst. Er zijn zes

in Oosterbeek en de alom bekende

www.aanderijn2.nl

tentoonstellingen per jaar met werken

Westerbouwing. Atelier ‘de Hemelsche

uit de verschillende kunstdisciplines.

berg’ heeft een doorlopende expositie van

Daarnaast worden diverse performanes,

realist en portrettist Gerard Gamelkoorn.

diners en lezingen georganiseerd. In het belendende pand toont Enny in

Benedendorpsweg 188, Oosterbeek

Stock al het werk dat Espace Enny

T 06 476 633 61

in voorraad heeft. Er zijn onder meer

www.gerardgamelkoorn.nl

leuke designitems en keramiek te koop. Er is een vaste groep kunstenaars aangesloten bij Espace Enny, onder wie Frank van Hemert, Angèle Etoundi Essamba, Christiaan Paul Damsté > Bart McLeod

> Dudok

en Juane Hui Xue. Maar u kunt ook

Momenteel schildert Bart vooral

Dudok Arnhem staat bekend om haar

kennis maken met het werk van andere

moderne landschappen in olieverf.

culturele betrokkenheid. Naast een

kunstenaars. Espace Enny neemt deel

Wat is er modern aan een landschap?

goede kop koffie en een goed gesprek

aan kunstbeurzen.

Hij schildert met een eigentijdse visie

kun je hier tot 14-02-10 ook genieten van

en hij laat geen moderne elementen

de expositie van Rens Plaschek. Open op

Dorpsstraat 14, Laag Keppel

> Atelier Boekhoven

weg als ze in zijn ogen een bijdrage

maandag t/m zondag.

T 0314 381 808

In het realistische werk van de

aan het beeld leveren. Nostalgie is

fijnschilder Thom Boekhoven staat het

niet iets waarnaar hij op zoek is. Zijn

Koningstraat 40, Arnhem

stilleven centraal. Zijn stillevens roepen

landschappen in olieverf hebben

T 026 351 18 72

een verstilde sfeer op en geven de

een impressionistisch karakter. Veel

www.dudok.nl

beschouwer een gevoel van ontspanning.

moderne kunstenaars hebben zich

Zijn werk moet altijd rust uitstralen.

laten inspireren door bijvoorbeeld

Het realisme in zijn werk is voor Thom

Monet. Bart McLeod wil weten wat hij

Boekhoven van wezenlijk belang. Zijn

vandaag met hun visie kan. Daarbij

onderwerpen worden met de grootste

betrekt hij wat hij heeft gezien aan

zorg gekozen en nauwkeurig uitgewerkt,

moderne kunst, onder andere van

met een uitstekend gevoel voor

Jackson Pollock, Mark Rothko en

stofuitdrukking. In zijn schilderijen is het

Gerhard Richter. Het resultaat is een

licht van grote waarde. De spiegelingen,

mengeling van waarneming, gevoel

> Galerie Art-Factory

weerkaatsingen en schaduwen drukken

en schilderkunstig experiment.

Het werken aan een schilderij is een

het realisme in de schilderijen uit.

Bezoek op afspraak.

verrassende weg. Kenmerkend voor het

www.espaceenny.nl

Bezoek op afspraak.

Galeriesv1.indd 2

werk van Claudia van der Kolk is haar Middenlaan 47, Heveadorp

> Erik Rouwendal

veelzijdigheid in materialen, technieken

T 06 135 391 47

T 026 339 15 82

Erik Rouwendal produceert in zijn atelier

en onderwerpen. De middelen die zij

www.thomboekhoven.com

www.mooischilderij.nl

in Wolfheze in kleine oplagen gegoten

hierbij aanwendt getuigen van een

kopjes, schalen, vazen en dekseldozen.

groot raffinement. Door verschillende

11/23/09 11:52:55 AM


galeries < 75

eigen kunst

materialen en structuren in lagen aan te

maan is er een expositie van een andere

brengen ontstaat een bepaalde rijkdom

kunstenaar. Daarnaast wordt deze

en mystiek. Haar schilderijen zijn een

ruimte voor andere culturele activiteiten

proces van weglaten, abstraheren,

gebruikt. Open op vrijdag t/m zondag en

nuanceren en toevoegen totdat er een

verder op afspraak.

herkenbaar beeld ontstaat. Voor Claudia van der Kolk is de visuele beleving

Weverstraat 24, Oosterbeek

van een schilderij belangrijker dan

T 026 379 13 88

de theorie eromheen. Zij probeert de

www.goldenpeanutprojects.blogspot.com

toeschouwer te boeien zonder dat daar een uitgebreide verklarende tekst bij

> Galerie Spoorzicht

nodig is. Het kunstwerk moet van zichzelf

Expositieruimte Spoorzicht, een

al voldoende zeggingskracht hebben.

initiatief van Essent, haakt onder de titel ‘Office with a View’ in op

Klarendalseweg 476, Arnhem

het kunstfestival Made in Arnhem

www.art-factory.nl

> Galerie De Glorie

> Galerie Klas Vijf

Invites. Elze Meijering, gastcurator

Galerie Klas Vijf exposeert werk van

en werkzaam bij Essent, koos de

Karlijne Pietersma, Martien de Kler,

wijk Klarendal als kapstok voor deze

Ab van den Bree en Frans Rentink. De

expositie en zet Klarendal als b(l)

expositie wordt gelardeerd met attributen

oeiende wijk vol kunstenaars op een

uit ‘Fotografica’ te Doesburg. Tijdens de

positieve manier in de belangstelling.

> Galerie de Vijf Eijken

expositie worden geregeld lezingen en

Drie kunstenaars uit de wijk exposeren

Galerie de Vijf Eijken is gevestigd in een

uitleg gegeven over oude fototoestellen

zelfportretten, beeldende installaties

laat 19e eeuws pand in de levendige

en technieken. Fotografiefestijn 2009 is

en kunst in openbare ruimten. 17

stadswijk het Spijkerkwartier te Arnhem.

t/m 27 december en wordt tezamen met

september tot 23 oktober, maandag

Hedendaagse expressieve kunst met zo'n

de 4 andere ateliers in de voormalige

t/m vrijdag 08.00 - 20.00 uur.

zes à zeven exposities per jaar. Open op

Nassauschool georganiseerd. Daar

vrijdag t/m zondag en verder op afspraak.

hangt werk van o.a. Raimond Wouda,

Nieuwe Stationsstraat 20, Arnhem

Els Staal, Saiful Huq Omi, Colin Wilson,

www.spoorzichtkunstendesign.nl

Parkstraat 45, Arnhem

Frank Schouten, Henk Braam en Paul

T 026 351 10 04

Kerkhoffs. Gratis toegang.

www.devijfeijken.nl

Santiago Ydáñez werd in 1969 geboren

Oranjestraat 36d, Velp

in Jaén (Spanje) en studeerde aan de

T 026 445 85 75

Kunstacademie van Granada. Na zijn

www.klasvijf.nl

afstuderen exposeerde hij behalve in Spanje ook in Berlijn, Portugal, Canada en Mexico. Enerzijds richt Santiago Ydáñez zich met zijn werk op het radicaal onderzoeken van gezichtsuitdrukkingen, in al hun verscheidenheid aan schakeringen. Hij speelt hierbij met

> Galerie Voor de Bakker

verboden en overtredingen, en hoe

Galerie Voor de Bakker is verbouwd

deze verschillen van mens tot dier.

en heeft allerlei kunst en curiosa. Men

Anderzijds vormen zijn prachtige

kan zich o.a. verwonderen over beelden

weidse besneeuwde landschappen

van Jissy Keuenhof, schilderijen van

een metafysische weergave van de

Eef van Brakel en Frans Brandsen.

eenzaamheid. Het zijn oneindige,

De schilderijen van Frans Brandsen

onbewoonde ruimtes die zojuist

zijn ook bij de ABN/AMRO bank te

geschetst lijken. Expositie Santiago

> Galerie Gelderland

Ydáñez - schilderijen. 13 december 2009

Galerie Gelderland is te vinden in de

> Galerie Klein Hemeltjen op Aerd

openingstijden van de bank. Ook zijn er

t/m 10 januari 2010

gezellige oude binnenstad van Arnhem.

17 december t/m 10 januari vindt in

in Galerie Voor de Bakker o.a. prenten,

In een ruim pand wordt hedendaagse

galerie Klein Hemeltjen op Aerd de

memorablia, speelgoed uit de jaren ´40

Utrechtseweg 164, Oosterbeek

toegankelijke kunst tentoongesteld. Ca.

expositie ‘Russische ikonen 1680-

en ´50, strips, boeken, kleinmeubelen,

T 026 339 28 09

30 kunstenaars uit binnen- en buitenland

1880’ plaats. 200 jaar Russische

militaria en sieraden. Open op vrijdag t/m

www.deglorie.nl

exposeren hun werk, onder wie Anke

cultuur  weerspiegeld in grootste

zondag. Bij slecht weer blijft de galerie

Birnie, Marcel Witte en Chris Overbeeke.

collectie religieus erfgoed. In

gesloten. Vanaf week 50 is de galerie in

Eén van de vaste beeldend kunstenaars

combinatie met antieke juwelen met

kerstsfeer en krijgen de bezoekers een

is Yvon van Wordragen. Behalve

prachtige edelstenen en paarlen uit

lekker glaasje Glühwein. De galerie is

schilderijen maakt zij bronzen beelden

vervlogen tijden.  Open op donderdag

week 51 t/m 53 ook op woensdag en

van stoere vrouwen. De galerie heeft een

t/m zondag van 12.00 – 19.00 uur en

donderdag geopend. 1e Kerstdag en

eigen kunstkoopregeling.

verder op afspraak..

Nieuwjaarsdag gesloten.

bezichtigen en te koop tijdens de

Kerkstraat 4, Arnhem

Rozendaalselaan 3a, Rozendaal

Utrechtseweg 79, Oosterbeek

>Galerie de Oude Antiekzaak

T 06 239 777 29

T 026 362 12 77 / 06 513 328 61

T 06 224 378 61

Deze expositieruimte wordt door de

www.galeriegelderland.nl

www.helldorfer-antiek.com

www.galerievoordebakker.nl

Golden Peanut Society gerund. Iedere

Galeriesv1.indd 3

11/23/09 11:52:59 AM


76 > galeries

eigen kunst

haar werk is op haar site te zien. Bezoek op afspraak. Laan van Klarenbeek 63, Arnhem T 026 361 83 76 www.hannekevenbrukx.nl

> Lucille van Straten Lucille van Straten levert kleurig maatwerk met als specialisme het verbeelden van architectuur. Bedrijven en particulieren die hun huis, gebouw of bedrijfspand op een of andere manier vereeuwigd willen hebben, overleggen met de kunstenaar hoe om te gaan met de vorm van hun onroerend goed. Men kan een opdracht geven voor > Hannet Rodenrijs

> Kunsthuis 13

detail, impressie of totaalweergave

Het werk van Hannet Rodenrijs

Kunsthuis 13 kiest niet voor één soort

van architectuur. Het schilderwerk

kenmerkt zich door realistische

kunstenaar, maar biedt plaats aan

heeft een eigen stijl. Het is geen

portretten met soms een lichte

> Hanneke Venbrükx

diverse kunstenaars met verschillende

realistisch beeld maar geeft de zoektocht

abstracte of glamourinslag. Expositie

Naast vrij werk maakt keramiste

ambities. Kunsthuis 13 biedt een

naar speels realisme weer. Op verzoek

wereldportretten op diverse locaties.

Hanneke Venbrükx toegepast werk.

combinatie van kunst, theater en muziek.

geeft Lucille kleuradvies voor interieur en

Bezoek op afspraak.

Het zijn altijd unica. Zo ook de nieuwe

Open op donderdag t/m zondag.

exterieur, een kleurenpalet op maat. Info op aanvraag. Atelierbezoek op afspraak.

series kaarsenstandaards 'Wings of Rozensteeg 2a, Oosterbeek

an Angel' en 'Tears of an Angel'. Naast

Kastanjelaan 13, Velp

T 026 333 29 00

exposities en werk in opdracht verzorgt ze

T 026 364 26 13

T 06 531 906 77

www.hannetrodenrijs.nl

workshops in eigen atelier aan met name

www.k13.nl

www.schilderijenvanlucille.nl

kinderen. Een uitgebreider overzicht van

Galeriesv1.indd 4

11/23/09 11:53:05 AM


galeries < 77

eigen kunst

november 2009 t/m januari 2010. Tevens

teksten en symbolen uit de oudheid. Hij

atelierbezoek op afspraak.

bouwt zijn werk op vanuit een zorgvuldig gekozen lijnenspel en laat daarnaast de

Nassaulaan 8, Oosterbeek

structuur van de natuurlijke materialen

T 06 231 651 02

die hij in zijn doeken verwerkt tot zijn

www.nicolejanssen.nl

recht komen. Hij schildert in olieverf op een acrylondergrond. Zijn palet is rustig van kleur, waarbij hij een voorkeur aan de dag legt voor aardse kleuren en grijstinten. Zijn perfectionistische aard zorgt ervoor, dat zijn onderwerpen levensecht overkomen. Bezoek op afspraak. Bruiningweg 21, Arnhem T 06 538 414 19 www.derooij-design.com

> Mieke Veerkamp Mieke Veerkamp woont in Oosterhuizen (Gld.) en maakt collages en ruimtelijke objecten van diverse soorten papier en papierpulp. Daarbij gebruikt ze dikwijls vezels, boombast en andere

> Paskie Rokus

natuurmaterialen. De natuur inspireert

Paskie heeft zijn opleiding Nederlands

haar tot een geheel eigen vormgeving.

en geschiedenis genoten aan de Vrije

Als papierkunstenaar geeft ze workshops

Universiteit te Amsterdam. Sinds 1973 is

en masterclasses in de historische

hij actief als kunstschilder en schrijver

papierfabriek "De Middelste Molen" in

en in 1980 ging hij de zakenwereld in.

> Roelinde Boot

Loenen. Onderzoek en experimenteren

Sinds een jaar is hij terug bij zijn roots.

Beeldend kunstenaar/sieradenontwerper

zijn belangrijke uitgangspunten voor haar

Vroeger surrealistisch en realistisch,

Roelinde Boot maakt sieraden en

werk. Exposities in binnen- en buitenland.

schildert hij tegenwoordig ‘losser’ en

etsen. Hierbij hanteert ze een speciale

Bezoek op afspraak.

volgt hij meer zijn gevoel. ‘Realistische

techniek om in zilver te etsen. Er is een

gedachtenspiegelingen’ noemt hij zijn

permanente tentoonstelling van haar te

Het Pompje 8, Oosterhuizen

werk. Spuitbussen, sjablonen, eigenlijk

zien in de Kapel te Oosterbeek. Bezoek

T 055 506 27 81

alles wat hij tegenkomt gebruikt hij om

op afspraak.

www.miekeveerkamp.nl

zijn schilderijen ‘compleet’ te maken. Tegenstellingen in de maatschappij

St. Bernulphusstraat 11, Oosterbeek

kunnen in zijn gedachten makkelijk naast

T 026 339 00 44

elkaar leven, maar net zo eenvoudig

www.roelindeboot.nl

botsen. Bezoek op afspraak. Nieuwstraat 31-2, Arnhem T 06 384 837 68 www.paskierokus.com

> Sabine van Kollenburg Dromerig of dramatisch? Kunstwerken van Sabine van Kollenburg tonen een sensuele ambivalentie. Oogstrelend en > Nicole Janssen

eigenzinnig. Is het nu gedistingeerde

Door het gebruik van gemengde

vrolijkheid of verlatenheid vol van

technieken ontstaan haar mysterieuze

sehnsuchtig verlangen? Dat deze eigenschappen succesvol te combineren

schilderijen. Hierin zijn vuur en passie op

Galeriesv1.indd 5

gepaste wijze aanwezig. Als inspiratiebron

> Philip de Rooij

zijn met monumentaal werk in

gebruikt Nicole vooral vrouwen. Tevens is

De schilderijen van Philip de Rooij

opdracht kunt u zien op haar website.

zij geïnspireerd door het landschap met al

(Arnhem, 1976) kenmerken zich door

Atelierbezoek op afspraak.

haar mogelijkheden. Expositie Bilderberg

een grote emotionele lading. Zijn

Hotel Wolfheze, Wolfheze t/m eind

onderwerpen, vaak vrouwenfiguren,

Pastoor Bosstraat 17, Arnhem

december. Expositie Hotel Tulip Inn De

zijn mysterieus en spannend en roepen

T 026 351 39 60 / 06 202 689 23

Veluwe, Beekbergen: januari - februari

vragen op bij de toeschouwer. Ogen

www.sabinevankollenburg.nl

2010. Expositie Pot Interieur, Axel:

spelen daarin een grote rol, net als

11/23/09 11:53:31 AM


Rens_Plaschek_W2010.indd 2

11/23/09 12:35:49 PM


evenementen < 79 eigen rubriek

eigen party 000 > onderwerp

> presentatie ny & i

aanschouw...de brug!

van harte!

Op 9 november presenteerde Rens Plaschek zijn boek New York & I in Dudok. De presentatie werd luister bijgezet door een spectaculaire jamsessie van Cesar Zuiderwijk, drummer van de popgroep Golden Earring, met pannen, pollepels, piepende plastic kippen en caféstoelen. Naast de presentatie van het boek opende Rens tevens de tentoonstelling New York photos. Tot en met 14 februari in Dudok te zien.

filevorming

knuffel

cesar als kok; indrukwekkend

> fotografie daniël willemsen

snel,snel! voordat het op is!

> opening seb lifestyle Eindelijk is het zover: SEB Lifestyle is een feit! Op 10 september werd dit gevierd met een hapje, een drankje en een muzikale verrassing door VIER!, een a cappella herenkwartet van Arnhemse bodem.

hebbedingetjes

> fotografie pascal gödden

holland’s got talent proost!

het meest gelezen blad van arnhem

wedstrijd duo drinken

dynamic duo

> hotel en congrescentrum

papendal en eigen! feliciteren marleen berendsen

Marleen Berendsen uit Velp heeft de abonnementenactie gewonnen en ontvangt uit handen van Stella van der Sluis (directeur Hotel en Congrescentrum Papendal) een bon voor een gratis overnachting in het viersterrenhotel, gebruik van het wellnesscentrum en een dinerbon voor Restaurant 20 28. > fotografie jacqueline mouton

party_pagina_W2010V1.indd 2

11/23/09 2:42:33 PM


80 > evenementen

eigen party

> 4·d optiek opent

vernieuwde winkel

lachen jullie me nou uit?

dat meen je niet?

De afgelopen maanden is de winkel van 4·D Optiek aan de Bentinckstraat flink verbouwd en aangepast. Achter in de winkel is een doorgang gemaakt naar het achterliggende pand aan de Wielakkerstraat (achter de Bijenkorf) waardoor de winkel twee keer zo groot is geworden. Hierdoor is er ruimte ontstaan voor drie oogmeetruimtes, een grotere collectie brillen en zonnebrillen, nieuwe oogmeetapparatuur (o.a. de i.Profiler® van ZEISS) en een uitbreiding van de contactlenspraktijk. Op 19 oktober werd de heropening dan ook feestelijk gevierd.

fashion ladies

belangrijk

> fotografie bob walker

moppentappen

mooie bril!

lekker slachten

> opening skihut

oosterbeek

Al meer dan dertig jaar was het een begrip in Scheveningen; de hoogste tijd voor een tweede filiaal. Op 11 september opende De Skihut Oosterbeek haar deuren. Met maar liefst achthonderd vierkante meter biedt het nieuwe filiaal alle voordelen en merken die de klant gewend is. Muziek, gezelligheid en champagne voerden de boventoon tijdens de opening. Een ideale combinatie.

slechts op bezoek?

> fotografie rens plaschek

dat wordt druk! family fun!

lekker warm hè!

party_pagina_W2010V1.indd 3

mmmmpppphhhh...

mooie tasjes

11/25/09 3:35:49 PM


evenementen < 81 onderwerp < 000

eigen party eigen rubriek

> opening expositie-

ruimte ans art

Op 10 september opende Ans Art haar deuren. Deze nieuwe expositieruimte met werk van Bert Vredegoor, Barbara Broekman, Coen van Ham en Renate Volleberg is te bezoeken aan de Jansbinnensingel 18 te Arnhem.

mooi is die hè?

duidelijk

kunst voor en aan de muur

> fotografie pascal gödden

zwoel!

is die weer!

> heropening

landgoed hotel groot warnsborn Maandag 21 september werd de heropening van hotel Groot Warnsborn op feestelijke wijze gevierd. Genodigden werden na een ontvangst in de oranjerie begeleid naar het hotel waar de opening gepaard ging met de nodige hapjes en drankjes.

net echt!

toeteren te paard

> fotografie liza knol

de mannen van de maag

leuk optrekje

met een bescheiden tuin

plakje worst?

> 10 jaar spreng

menswear

Spreng Menswear te Oosterbeek heeft zondag 6 september zijn tienjarig bestaan gevierd met een gezellige receptie. Achter de herenmodezaak gaat een eenvoudig, maar verfijnd recept schuil: stadse aanblik, dorpse service. Harold en Madalon van de Spreng kijken tien jaar na dato dan ook met genoegen terug op de voorbije jaren.

ik lees het nog 1x voor parkeren voor de deur? geen probleem

> fotografie daniël willemsen

doe maar luxe

art

party_pagina_W2010V1.indd 4

we gaan ervoor

slobber

jaloers heren?

11/23/09 2:43:35 PM


82 > evenementen 000 > onderwerp

eigen party eigen rubriek

> inloopproeverij

chat’o

glazenwasser!

wijn en zon; perfecte combi

Zondag 27 september bezocht eigen! de eerste inloopproeverij van wijnbar Chat’O. De gasten genoten van 30 verschillende wijnen en natuurlijk heerlijke hapjes. Resultaat: een hele relaxte zondagmiddag. > fotografie pascal gödden

broodjes service!

> afsluiting made in

arnhem invites

Vrijdag 30 oktober organiseerde Hoefsloot Wonen een borrel ter afsluiting van het geslaagde festival ‘Made in Arnhem Invites’. Tijdens deze borrel werd de expositie in stijl afgesloten met een toelichting van organisatrice Minke van Voorthuizen. Tevens gaf Nicolaas Klei, bekend van de ‘Superwijnqids’ in samenwerking met Natuurwinkel Kronenburg een toelichting op biologische wijnen. Kortom; een passende afsluiting voor een geslaagd evenement.

kampioenschap kurk trekken

en gezellig dat het was

ik ruik, ik ruik...

> fotografie marjo van dam

> uitboulevard en

cultuurbal 2009 kunstenaar met verhaal

statieportret

gefeliciteerd

gemiddelde bezoeker

duidelijke zaak

kiekeboe

party_pagina_W2010V1.indd 5

Het culturele seizoen werd ook dit jaar feestelijk geopend tijdens de Arnhemse UITboulevard. Op verschillende podia rondom Musis Sacrum en de Schouwburg waren voorstellingen en optredens te zien van diverse culturele instellingen. De UITboulevard werd traditiegetrouw afgesloten met het Cultuurbal. Hier werden de genomineerden van OKA Kunstintern bekendgemaakt en werd de Cultuurprijs van de gemeente Arnhem 2009 uitgereikt aan de Arnhemse Mode Biënnale.

betrapt

duveltjes

11/25/09 3:36:25 PM


foto: 21lux.nl

Trix_Rees_W2010.indd 2 7 5DGY(,*(1ZLQWHULQGG

Trix enRees

www.trixenrees.nl

11/23/09 12:49:15 PM 


kaft4_Arnhem_W2010_v2.indd 2 eigen juni-new.indd 1

12/14/09 2:38:02 PM 4/15/2009 11:17:28 AM


#12_eigen_arnhem