Page 38

έθιμα

38

Παναγιώτα Ν. Δράκου Πηγή: Τα λαογραφικά της Μεσογαίας Αττικής, Γ.Δ. Χατζησωτηρίου

Π

όσες εικόνες, πόσες μυρωδιές και πόσες γεύσεις χωράνε σε δυο μόνο λέξεις;; Άσπρο χρώμα εκτυφλωτικό σε κάθε μάντρα, κάθε πεζούλι …… πάνω σε «πυργάκια» υπερήφανα και «μακρινάρια» βολικά. Μέσα σε τζάκια καθαρά και σε προσόψεις φούρνων παστρικές.Φρεσκοπρασινισμένες ροδιές και ανθισμένες λεμονιές, πλάι σε «χαγιάτια» δροσερά, απήγανοι φουντωτοί πίσω από «ντεραυλές» και γούρνες πέτρινες που φρόντιζαν «τα ρούχα της εκκλησίας » Γαρίφαλα, ομορφούλες, κατιφέδες, μοσχομπίζελα και φρέζιες φυτεμένα μέσα σε μισοσπασμένες «τσαράπες» και κάθε είδους τενεκέ που είχαν βαφτεί με την κατακόκκινη λαδομπογιά….. Μελίσσι που βούιζε το σπίτι από την βιάση να γίνουν όλα «όπως πρέπει» …… να είναι όλα έτοιμα για την μεγαλύτερη γιορτή της Ορθοδοξίας. Η κάθε μέρα της Μεγαλοβδομάδας, είχε συγκεκριμένες ώρες για δουλειές και αργίες . Έπρεπε όλα να γίνουν στην ώρα τους . Μεγάλη Τετάρτη πρωί, έπρεπε να είχαν τελειώσει με την καθαριότητα. Από την ώρα του Μεγάλου Ευχελαίου μέχρι τα ξημερώματα του Μεγάλου Σαββάτου, βαρύ πένθος στο χωριό. Το Μεγάλο Σάββατο όμως άρχιζαν οι προετοιμασίες για τα γιορτινά ψωμιά

Πάσχα Μεσογείων … Τα καρβέλια, μεγάλα στρογγυλά με έναν σταυρό απ΄άκρη σ΄άκρη, ένα κόκκινο αυγό στο κέντρο και μπόλικο σουσάμι, ήταν το ψωμί που θα κοβόταν στο Λαμπριάτικο τραπέζι. και τα φαγητά αξημέρωτα!! Η μάνα του σπιτιού μαζί με κόρες και νυφάδες, έπρεπε να φτιάξουν τα κουλούρια της Λαμπρής. Πρώτα θα κένταγαν τον «Μάη». Έτσι έλεγαν την σημαντικότερη και παλιότερη κουλούρα του Πάσχα. Σχημάτιζαν ένα μεγάλο σταυ-

ρό στο κέντρο στολισμένο με κόκκινα αυγά. Πουλιά, σαύρες και λουλούδια πλούμιζαν την κουλούρα που θα έμενε στο εικονοστάσι έως της Αναλήψεως. Αν στο σπίτι υπήρχε αρραβωνιασμένο μέλος, έπρεπε να στείλουν Μάη και στην αρραβωνιασμένη νύφη. Σειρά είχαν οι κοσόνες, οι προπύρες και τα καρβέλια. Οι κοσόνες ήταν οι μικρότερες κουλούρες που θα δίνονταν σε βαφτιστήρια και παιδιά, σε σχήματα παλιού λουκέτου, φιδιού, σαύρας και βατράζου. Οι προπύρες σε σχήμα οβάλ και με ένα κόκκινο αυγό για στολίδι, θα δωρίζονταν στους συγγε-

νείς. Τα καρβέλια, μεγάλα στρογγυλά με έναν σταυρό απ΄άκρη σ΄άκρη , ένα κόκκινο αυγό στο κέντρο και μπόλικο σουσάμι, ήταν το ψωμί που θα κοβόταν στο Λαμπριάτικο τραπέζι. Σε πυρωμένους και «πανισμένους» φούρνους, ολόκληρο χωριό μέσα σ΄έ-

να πρωινό, έψηνε τα καλύτερα ψωμιά του έτους! Το μεσημέρι του Μεγάλου Σαββάτου, έστελναν με ένα νεαρό αγόρι, το κεντητό ψωμί στην αρραβωνιασμένη νύφη, πάνω σε δίσκο σκεπασμένο με την «ωραία» καλαμάτα, μαζί με την λαμπάδα που είχε ραμμένα στον φιόγκο ασημένια νομίσματα. Την ίδια ώρα, συνήθιζαν να πηγαίνουν την κοσόνα και την λαμπάδα στα βαφτιστήρια. Στο πέρασμα του χρόνου ο Μάης ξεχάστηκε. Οι κοσόνες άντεξαν περισσότερο. Τα καρβέλια υπάρχουν και σήμερα, άσχετα αν τα αγοράζουμε έτοιμα οι περισσότε-

ροι. Οι συνήθειες και οι ανάγκες των ανθρώπων αλλαξαν. Παρόλα αυτά, τα έθιμα είναι η σκυτάλη της παράδοσης που μας δίνει δύναμη, έμπνευση και αυτογνωσία στο βάθος του χρόνου. Ας παραδόσουμε αυτή την σκυτάλη στα παιδιά μας……Καλή Ανάσταση!!! Πηγές: «Αττικά Μεσογείτικα» Μ. ΜιχαήλΔέδε «Τα λαογραφικά της Μεσογαίας Αττικής» Γ. Χατζησωτηρίου « Μεσογείτικος Κεφαλόδεσμος» Βασιλικής Λέκκα-Χατζή «Ευχές και αισθητική ματιά πάνω στα σύμβολα των Μεσογείων» Αγγελικής Τσεβά, πρακτικά Ι΄Επιστ.συναντ. ΝΑ. Αττικής. Κείμενο, δημιουργία και φωτογράφιση ψωμιών, Παναγιώτα Δράκου. Βασιλικής ΛέκκαΧατζή «Ευχές και αισθητική ματιά πάνω στα σύμβολα των Μεσογείων» Αγγελικής Τσεβά, πρακτικά Ι΄Επιστ.συναντ. ΝΑ. Αττικής. Κείμενο, δημιουργία και φωτογράφιση ψωμιών, Παναγιώτα Δράκου.

ΠΕΝΑ ATHENS NEWS MAΡTΙΟΣ 2018  
ΠΕΝΑ ATHENS NEWS MAΡTΙΟΣ 2018  
Advertisement