Page 1


22


สารบัญ บทนํา เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC

4

Generation Focus เจเนอเรชั่น โฟกัส

8

Color Theme แนวความคิดด้านสี

31

Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

42

Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

60

Health & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

80

Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

124

Travel ท่องเที่ยว

142

Architecture & Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

164

Media & Entertainment สื่อและความบันเทิง

190

Food อาหาร

216

เกี่ยวกับเนื้อหา

246

เกี่ยวกับ TCDC

247

ลิขสิทธิ์

33

248


4


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC บทนํา

ในช่วงเวลาแห่งความรูใ้ หม่ สภาวะใหม่ โรคภัย ใหม่ เทคโนโลยีใหม่ ไลฟ์สไตล์ใหม่ การได้ เผชิญกับความแปลกประหลาดใจในสิ่งที่ ทั้งชีวติ ไม่เคยพบมาก่อน หรือการที่เรื่องเล่า ซึ่ ง เคยฟั ง ดู เ หมื อ นนิ ย ายวิ ท ยาศาสตร์ แต่วันหนึ่งก็เป็นไปได้จริงในช่วงชีวิตที่เรามี ตัวตนอยู่...คำ�ถามที่เกิดขึ้นจึงเป็นเรื่องว่า เราจะอยู่บนโลกนี้กันอย่างไร?

ความเปราะบางทางการเมือง ระบบเศรษฐกิจและ สังคมที่สั่นคลอน ไปจนถึงความไม่แน่นอนต่างๆ ทำ�ให้ “เรา” ในฐานะมนุษย์ตดั สินใจไม่รอเวลาและ การมาถึงของอนาคต แต่เลือกในสิ่งทีเ่ ราอยากจะ เป็นทันที การแบ่งแยกกลุม่ คนตามความแตกต่าง ด้านอายุ เพศ หรือฤดูกาล กำ�ลังกลายเป็นเรือ่ งเก่า

เมื่อเส้นแบ่งเหล่านัน้ ได้พร่าเลือนความหลากหลาย ให้กลายเป็นหนึ่งเดียว เราจึงเป็นอะไรก็ได้ และ ทำ�อะไรก็ได้ ความไม่แน่นอน ยังทำ�ให้ “เรา” ที่เคยอยู่แยก ต้องมาอยู่ร่วม จากคนหนึ่งจึงกลายเป็นมวลชน จากขอบเขตประเทศก็กลายเป็นโลก จากเทคโนโลยี ที่ดูห่างไกลก็กลายเป็นเรื่องจริงที่เกิดขึ้นได้ง่ายๆ State of Mind หรือภาวการณ์คิดแบบเดิมจึงใช้ ไม่ได้อีกต่อไป โลกในปี 2018 ต้องการวิธีคิดใหม่ เพื่อให้การอยู่อย่างเป็นอิสระของแต่ละหน่วย ทวีพลังขึ้นเมื่ออยู่ร่วมกันได้ พร้อมขับเคลื่อนโลก สู่อนาคตที่เต็มไปด้วยความหวัง และต้อนรับทุกคน เข้าสูย่ คุ แห่งความเป็นหนึง่ เดียวที่ท้าทาย เป็นอิสระ ต่อกันได้ และอยู่ร่วมกันด้วย 5


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC บทนํา

New Me

We-topia

อัตลักษณ์ของผู้คนจะกลายเป็นสิ่งที่ประกอบ สร้างจากความรู้สึกภายใน ไม่ได้ถูกนิยามโดย ลักษณะภายนอกอีกต่อไป โดยเฉพาะในกลุ่ม คนรุ่ น ใหม่ ที่ จ ะมาพร้ อ มกั บ วิ ธี คิ ด แบบใหม่ ที่ เปิดกว้าง รายงานจาก The Intelligence Group สำ�รวจความคือเห็นของคนรุ่นใหม่และพบว่า 2 ใน 3 คิดว่า “เพศเดียว” ไม่สามารถนิยามตัวตน ของคนหนึง่ คนได้อย่างครอบคลุม รุน่ วัยกลางคน และผู้สูงอายุจะหยุดคิดเรื่องตัวเลขวัยที่เพิ่มขึ้น แต่ พ ร้ อ มที่ จ ะมี ค วามสุ ข ไปกั บ การใช้ ชี วิ ต และสถานการณ์ที่ปรากฏขึ้นตรงหน้า โดยสิ่งที่มี ร่วมกันของประชากรในปี 2018 คือการยอมรับ ในความแตกต่าง ประเทศอนุรักษ์นิยมสุดขั้ว อย่ า งเกาหลี ห รื อ ประเทศที่ เ คยปิ ด กั้ น เช่ น อินเดียหรือกัมพูชาเริ่มมีความเคลื่อนไหวเพื่อ การเปิ ด กว้ า งของสั ง คมอย่ า งที่ ไ ม่ เ คยเป็ น มาก่อนในประวัติศาสตร์ หลายเจเนอเรชั่นมี ความสัมพันธ์ที่ดีต่อกันได้ ขณะที่การเปิดรับ และเข้า ใจคนอื่น จะเป็น สะพานที่เชื่อ มโยง ความแตกต่างให้ผู้คนอยู่ร่วมกันได้บนโลกใหม่ ใบนี้

เมื่อโลกทั้งใบคือบ้าน อัตลักษณ์ของคนหนึ่งคน จะไม่ ถู ก จำ � กั ด อยู่ ใ นประเทศใดหรื อ เพี ย ง เชื้อชาติเดียว แต่เป็นการซึมซับและผสมผสาน วัฒนธรรมจากหลายพื้นที่มารวมกันเป็นหนึ่ง ตั้งแต่พื้นที่ที่เกิด เติบโต และใช้ชีวิตของคน หนึ่งคนซึ่งประกอบสร้างขึ้นจากหลายท้องถิ่น (Multilocal) อัตลักษณ์ของคน จึงเป็นเรื่องของ การหยิบจับประสบการณ์ที่ผ่านพบ ซึ่งมาพร้อม กั บ รู ป แบบการใช้ ชี วิ ต แบบคนร่ อ นเร่ ใ นยุ ค โมเดิร์น เกิดเป็น “ชนชั้นสร้างสรรค์ (Creative Class)” ที่รวมตัวกันตามความเชื่อและแนวคิด เดียวกัน สู่การสร้างคอมมูนิตี้ที่จะมีขนาดเล็กลง และเฉพาะเจาะจงมากขึ้น โดยมีพื้นที่ชานเมือง เป็นสวรรค์แห่งการตั้งรกราก เมื่อบ้านคือทุกที่ ออฟฟิศทำ�งานคือทุกแห่ง และเส้นแบ่งประเทศ จะไม่เป็นอุปสรรคในการใช้ชีวิตอีกต่อไป

6

Allclusive

เส้นแบ่งระหว่างโลกจริงและโลกเสมือนจะค่อยๆ จางลงทุกที Phygital หรือเทรนด์ที่ผสมผสาน ระหว่ า งโลกความเป็ น จริ ง ที่ สั ม ผั ส ได้ กั บ การ


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC บทนํา

ใช้สื่อดิจิทัล จะกลายเป็นความธรรมดาใหม่ที่ ทุกคนคุน้ เคย ประสบการณ์ท่ไี ด้รับจากการอยู่ใน พื้นที่จริงกับผ่านอุปกรณ์จำ�ลองจะใกล้เคียงกัน อย่างแยกไม่ออก จากจำ�นวนอุปกรณ์ที่เชื่อมต่อได้ (ทัง้ โทรศัพท์มอื ถือ แท็บเล็ต คอมพิวเตอร์ นาฬิกา อัจฉริยะ) ในปี 2016 จำ�นวน 7.8 พันล้านเครื่อง คาดการณ์ว่าในปี 2018 จะมีจำ�นวนอุปกรณ์ เหล่านี้มากกว่าประชากรบนโลกอย่างแน่นอน เทคโนโลยีดงั กล่าวไม่เพียงช่วยสร้างประสบการณ์ที่ เทียบเคียงความเป็นจริงได้ให้มนุษย์เท่านัน้ แต่ยงั นำ�เอาความเข้าอกเข้าใจของมนุษย์มาปรับใช้ เข้ากับเพือ่ นใหม่ในทศวรรษหน้าอย่าง “หุ่นยนต์” ทัง้ เครื่องจักรหรือปัญญาประดิษฐ์ก�ำ ลังฝึกหัดทักษะ การเข้าใจนี้อย่างเต็มกำ�ลัง เพือ่ มุ่งตอบสนอง ผู้ใช้งานได้อย่างแท้จริง ทั้งยังอาจพัฒนาไปถึง การใช้เทคโนโลยีเพื่อเข้าใจความแตกต่างระหว่าง มนุษย์ อย่างการใช้ AR และ VR เพื่อยกระดับ การรับรู้ของผู้ป่วยทางจิต ผู้พิการ ปัญหาทาง สังคมและสิ่งแวดล้อม เช่น การที่นักศึกษาจาก Royal College of Art ในอังกฤษ พัฒนาชุด เครื่องมือ AR ที่จำ�ลองประสบการณ์ของผู้ป่วย ออทิสติก หรือ Project Empathy ซีรีย์ที่ถ่ายทอด

เรื่องราวของผู้ต้องหาซึ่งพ้นโทษจากเรือนจำ�และ กลับมาใช้ชีวิตอยู่ในสังคมผ่านเทคโนโลยี VR กระทั่งโปรเจ็กต์อย่าง Depression Simulator โดยบริษัทเกม Parallax Visions ซึ่งสร้างสรรค์ เกมที่เปิดให้ทกุ คนก้าวเข้าสูท่ างเดินทีเ่ ต็มไปด้วย ตัวอักษรบนกำ�แพงในโลกเสมือน เพื่อสร้างความ เข้าใจต่อผู้คนที่มีภาวะเครียดและกดดัน เป็นต้น Ultra-normal

ธรรมดาและไม่หวือหวาคือชีวติ ที่หลายคนจะใฝ่หา การใกล้ชิดกับเทคโนโลยีมากเท่าไหร่ ยิ่งสะสม ความแห้งแล้งภายในมากเท่านัน้ จนเกิดเป็นกระแส การมองหาความจริงแท้ที่ไม่ผ่านการปรุงแต่ง ของเสียจะกลายเป็นของสวย จะไม่มกี ารคัดเลือก เพราะหน้าตาภายนอก แต่จะเป็นการเลือกเพราะ คุณค่าที่มีภายใน ชีวิตธรรมดาที่ไม่ผ่านฟิลเตอร์ คือการนำ�เสนอความงามตามจริ ง ที่น่า สนใจ อั ต ราการโหยหาธรรมชาติจะเพิ่มเป็นเท่าตัว ไม่ใช่แค่เพียงการนำ�ความสดชื่นจากพื้นที่สีเขียว มาเป็นส่วนหนึ่งของการใช้ชีวิตเท่านั้น แต่จะมี กลุ่มคนที่ตัดสินใจเดินเข้าไปในป่า เพื่อเข้าถึง ธรรมชาติที่แท้ สด จริง และดี ต่อการมีชีวิตอยู่ 7


GENERATION FOCUS เจเนอเรชั่น โฟกัส

8


9


BABY BOOMERS เบบี้บูมเมอร์

10


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Baby Boomers : เบบี้บูมเมอร์

ทัศนคติ ปัจจุบนั ความคิดเรือ่ ง “ความแก่ชรา” เปลีย่ นไป อย่างรวดเร็ว องค์กรการกุศล Age UK เปิดเผย ว่า 43 เปอร์เซ็นต์ของประชากรทีม่ อี ายุระหว่าง 60-64 ปี มองว่าตนเองกำ�ลังอยู่ในช่วงผู้ใหญ่ วัยกลางคน (Middle Adulthood) และยัง มี บุ ค ลิ ก และไลฟ์ส ไตล์ที่อ่อนกว่าอายุจริง ไม่เพียงเท่านั้น สำ�นักงานสถิติแห่งสหราช อาณาจักรยังรายงานเพิม่ เติมว่า 61 เปอร์เซ็นต์ ของผู้คนในวัยนี้มีความสุขกับชีวิตมากกว่า ตอนที่อายุนอ้ ยกว่านีเ้ สียอีก แนวคิดการอาศัย อยู่ห่างกันแต่ยังเป็นหนึ่งเดียวกัน หรือที่เรียก ว่าการบรรลุผลด้านการสมรส (Graduation from Marriage) กลายเป็นแนวคิดใหม่ส�ำ หรับ คู่สมรสสูงวัยที่ครองคู่มายาวนาน สอดคล้อง กับนักเขียนชาวญี่ปุ่น ยูมโิ กะ ซูกยิ ะมะ (Yumiko Sugiyama) ผู้เขียนหนังสือเรื่อง Sotsukon ซึง่ กล่าวถึงความยืดหยุ่นในคูส่ มรส การแสวงหา เป้าหมาย และการบรรลุความฝันด้วยตนเอง ในอีกครึ่งของชีวิต หรือแนวคิด Jol-Hon แบบ เกาหลี ที่ แสวงหาโอกาสในการได้ชีวิตใหม่ นี่เป็นเพราะอายุเฉลี่ยที่เพิ่มขึน้ ซึง่ ทำ�ให้คู่สมรส อาศัยอยู่ร่วมกันนานขึ้น จากการสำ�รวจของ Interstation ในปี 2014 พบว่า 58.6 เปอร์เซ็นต์ ของคู่แต่งงาน สตรีอายุเฉลี่ย 30-65 ปี จริงจัง เรือ่ งการพิจารณาความสัมพันธ์แบบ Sotsukon

จากแนวคิดของการค้นหาตัวเองในอีกช่วงวัย แบบ New Me ด้วยประสบการณ์ที่สั่งสม มานาน เมื่อมีการออกเดทครัง้ ใหม่หรือการหา เพื่อนคู่คิดทางออนไลน์ พวกเขาจะรู้ถึงความ ต้องการที่แท้จริงของตนเองว่าพวกเขาเป็น ใครและชอบอะไร พฤติกรรมและกิจกรรมที่เข้าร่วม เบบี้บูมเมอร์จากฝั่งเอเชียมีความสุขในการ ใช้เวลากับกิจกรรมท่องเที่ยวและการเดินทาง หลังจากการเกษียณอายุ การสำ�รวจของ Kobaco ในปี 2015 ได้จัดกลุ่มผู้บริโภคกลุ่ม นี้ว่าเป็นคนสูงวัยแบบแอ็คทีฟ พวกเขายัง สร้างเพจหรือ Vlogger จนมีผู้ติดตามจำ�นวน มาก เช่น ปาร์คมั ค เร (Park Mak-Rye) นั ก เดิ น ทางสู ง วั ย ชาวเกาหลี ที่ มี แ ฟนๆ ติดตามในอินสตาแกรมกว่า 82K ไม่ ใ ช่ ก ารท่ อ งเที่ ย วแค่ ใ นรู ป แบบทั ว ร์ ห รื อ ครอบครัวใหญ่ เพราะข้อมูลการสำ�รวจของ 101Holidays พบว่าการท่องเที่ยวแบบ Solo Traveler ในกลุ่มผู้สูงวัยที่ปัจจุบันอยู่ที่ 54 ปี มีแนวโน้มว่าการจะเพิม่ ขึน้ ในอนาคต สอดคล้อง กับข้อมูลจาก Telegraph Travel ที่กล่าวว่า ข้อมูลรอบตัวต่างเป็นแรงบันดาลใจในการ เดิ น ทางของผู้สูงวัย ข้อมูลสำ�รวจจากกลุ่ม 11


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Baby Boomers : เบบี้บูมเมอร์

ผู้อ่าน พบว่า 68 เปอร์เซ็นต์สนใจเดินทาง ออร์แกนิก ตลอดจนพื้นที่ออกกำ�ลังกายหรือ ท่องเที่ยวตามลำ�พัง (Solo Holiday) เพื่อจะ ยิมที่ครบครัน เช่น เรือสำ�ราญ Seabourn ที่ พยายามสร้างประสบการณ์แบบครบวงจร โดย ได้เห็นโลกในมุมมองของตัวเองมากขึ้น ร่วมมือกับนายแพทย์แอนดรูว์ วีล (Dr. Andrew ข้อมูลศึกษาจาก Mintel ระบุว่าระหว่างปี Weil) เพื่อสร้างสรรค์โปรแกรมสุขภาพที่เติมเต็ม 2009-2015 ตลาดหาคู่ออนไลน์เติบโตขึ้นถึง ทั้งด้านร่างกายและจิตใจ 74 เปอร์เซ็นต์ โดยกลุ่มตลาดไม่ใช่เพียงผู้คน ในวัย 30 ต้นๆ แต่กว่า 70 เปอร์เซ็นต์คือกลุ่ม การศึกษาของ AARP กล่าวว่า 87 เปอร์เซ็นต์ ผู้คนในช่วงวัย 50 และ 60 ปี เช่นเดียวกับ ของคนที่อายุ 65 ปีต้องการอาศัยอยู่ในบ้าน ข้อมูลจาก Match.com ที่กล่าวว่ากลุ่มผู้ใช้ และชุมชนที่อาศัยอยู่ในปัจจุบัน นอกจากนี้ บริการในช่วงวัยอายุ 50 ในสหรัฐอเมริกาเติบโต ยังปฏิเสธทีจ่ ะย้ายออกจากพืน้ ที่ เรียกได้วา่ ขอ อย่างรวดเร็ว โดยเพิ่มขึ้นถึง 300 เปอร์เซ็นต์ อายุมากขึน้ อยูใ่ นพืน้ ทีน่ ้ี (Age in Place) ด้วย ในช่วง 16 ปีที่ผ่านมา เหตุนี้การบริการประเภท In-Home Service จึงเพิ่มขึ้น ตลอดจนการออกแบบที่เป็นมิตร สิ่งอำ�นวยความสะดวก ต่อผู้สูงวัย เพื่อลดอุปสรรคในการใช้ชีวิตและ และบริการที่ต้องการ สามารถใช้พื้นที่ได้อย่างสะดวกและยาวนาน อย่าลืมว่าเบบี้บูมเมอร์คือวัยรุ่นผู้เปรี้ยวซ่าใน ไม่เพียงเท่านั้น รูปแบบของอสังหาริมทรัพย์ ยุค 60 การศึกษาของ Match.com พบว่า 82 แบบ Co-Living สำ�หรับผู้สูงอายุก็เพิ่มขึ้น เปอร์ เ ซ็ น ต์ ข องสตรี สู ง วั ย มี ค วามมั่ น ใจใน เช่นกัน การมีความสัมพันธ์ครั้งใหม่ และพวกเขาต่าง ก็เข้าใจความต้องการของตนเองอย่างชัดเจน ศักยภาพต่อธุรกิจ ด้วยจำ�นวนที่สูงขึ้นพร้อมนิยามที่เปลี่ยนไป เบบี้บูมเมอร์มองหาการเดินทางท่องเที่ยว คำ�ว่าสูงวัยจึงพ่วงมาด้วยความสมาร์ท ประชากร ที่ช่วยให้ตัวเองแอ็คทีฟและมีไลฟ์สไตล์ที่ดี วัยนี้มาพร้อมความแอ็คทีฟและความทันสมัย ต่อสุขภาพ เช่น การล่องเรือสำ�ราญที่อาจ เทคโนโลยีตลอดจนบริการต่างๆ ล้วนส่งตรง พ่วงด้วยโปรแกรมสุขภาพ พร้อมเมนูอาหาร สู่คนกลุ่มนี้ จากรายงานของ AARP พบว่ามี 12


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Baby Boomers : เบบี้บูมเมอร์

จำ�นวนเงินกว่า 7.6 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในกิจกรรมทางเศรษฐกิจ และมียอดใช้จ่าย 5 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ที่หมุนเวียนในระบบ เศรษฐกิจของคนกลุ่มนี้

ธุรกิจบริการสำ�หรับผู้สูงอายุเติบโตอย่างมาก ในประเทศพัฒนาแล้ว ในญี่ปุ่นเจนดังกล่าวมี กำ�ลังซือ้ สูงและมีการใช้จ่ายปีละกว่า 150,000 ล้านบาทไปกับสินค้าอุปโภคบริโภคเพื่อผูส้ งู อายุ ในขณะที่มลู ค่าตลาดของสินค้าสำ�หรับผูส้ งู อายุ มีมลู ค่าสูงถึงราว 33 ล้านล้านบาท ธุรกิจต่างๆ เริ่มเบนเข็มสู่กลุ่มดังกล่าว อย่างธุรกิจร้าน สะดวกซื้อในญี่ปุ่นที่เน้นกลุ่มตลาดผู้สูงวัย ที่มีสัดส่วนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เช่น ร้านสะดวกซื้อ Aeon ที่มกั ตัง้ อยู่ในเขตเมือง เพิ่มบริการช้อปปิง้ ออนไลน์และเดลิเวอรี่ เช่นเดียวกับ Lawson ที่จัดโปรแกรมสำ�หรับการดูแลผู้สูงวัยพร้อม ในทีเ่ ดียว โดยมีสนิ ค้าและบริการให้ค�ำ ปรึกษา กับครอบครัวที่มีผู้สูงอายุ

ที่มา: บทความ “ตลาดผู้สูงอายุญี่ปุ่น และโอกาสของธุรกิจไทย” จาก marketeer.co.th

13


GENERATION X เจเนอเรชั่นเอ็กซ์

14


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Generation X : เจเนอเรชั่นเอ็กซ์

ทัศนคติ เจเนอเรชัน่ เอ็กซ์ (Generation X) คือกลุม่ คน ที่มอี ายุอยู่ระหว่าง 37-52 ปี เกิดในช่วงระหว่าง กลางปี 1965 จนถึงปี 1980 การเข้าสู่ช่วงวัย กลางคนที่มาพร้อมกับทัศนคติว่าจะไม่ลงเอย แบบเจนเบบี้บูมเมอร์ ที่ใช้จ่ายเงินไปในช่วง เวลาวัยเกษียณหรืออยู่อย่างเดียวดาย ทําให้ เจนเอ็ ก ซ์ ม องหาทางเลื อ กในการมี ชี วิ ต วัยกลางคน ด้วยการทำ�งาน การเรียนรู้ และ การเป็ น พ่ อ แม่ ที่ ต่ อ ต้ า นการเลี้ ย งดู แ บบ เผด็จการเหมือนอย่างทีพ่ วกเขาเคยประสบมา เจนเอ็กซ์ได้รบั ฉายาว่าเป็น “เจนที่ถูกลืม” เพราะ จำ�นวนมหาศาลของเจเนอเรชั่นเบบี้บูมเมอร์ และรุ่นลูกคือมิลเลนเนียล ทำ�ให้เจนเอ็กซ์มี จำ�นวนน้อยที่สุดในประวัตศิ าสตร์สงั คมสมัยใหม่ ของสหรัฐอเมริกา กลายเป็นช่องว่างระหว่าง สองเจนทีโ่ ลกจำ� (Two Mega-Generations) ส่ ง ผลให้ เ จนเอ็ ก ซ์ น้ั น มี ทั ศ นคติ ที่ สำ � คั ญ คือกบฏ ไม่ยอมเชื่อฟังและต่อต้านสังคม

แต่งตัวมีสไตล์ การจัดการสมดุลระหว่างการ ใช้ชวี ิตและการทำ�งานได้ รักษาสุขภาพ และ มีความแอ็คทีฟอยู่เสมอ พฤติกรรมและกิจกรรมที่เข้าร่วม ความเป็นพ่อแม่ ความรับผิดชอบต่องานอย่าง มืออาชีพ และภาระทางการเงิน เจนเอ็กซ์ลว้ น แต่ถูกนิยามจากความรับผิดชอบใน 3 สิ่งนี้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องส่วนตัวหรือเรื่องงานก็ตาม อย่างไรก็ตามถึงจะมีแรงกดดันรอบด้าน แต่ ดูเหมือนว่าเจนเอ็กซ์จะมองโลกในแง่ดีกว่า เบบีบ้ มู เมอร์ ด้วยความมัน่ ใจที่มีมากกว่าและ รู้จักที่จะสนุกไปกับการมีครอบครัว โดยเจน เอ็ ก ซ์ จ ะเป็ น พ่ อ แม่ ที่ ส นั บ สนุ น เรื่ อ งความ เสมอภาคในบ้าน การยอมรับความคิดเห็นของ ลูก รวมทัง้ ทัศนคติที่เป็นเสรีมากขึน้ เจนเอ็กซ์ มี ค วามคิ ด ว่ า ผู้ ช ายสามารถเลี้ ย งดู ลู ก ได้ ไม่ต่างจากผู้หญิง แบบสำ�รวจจาก Viacom รายงานว่าผู้ชายเจนเอ็กซ์ 50 เปอร์เซ็นต์ ต้องการใช้เวลาอยู่กับลูกมากขึ้น และ 90 เปอร์ เ ซ็ น ต์ ข องพ่ อ เจนเอ็ ก ซ์ บ อกว่ า ลู ก ๆ ทำ�ให้พวกเขาหัวเราะได้ทุกวัน

เจนเอ็กซ์เข้าสูช่ ว่ งเวลาแห่งการหาความหมาย ที่แท้จริงของชีวติ และการเติมเต็มความต้องการ “Active, Balanced and Happy” คือคำ� วัยกลางคนแบบไฮ-โปรไฟล์ เจนเอ็กซ์จะไม่ นิยามของเจเนอเรชั่นที่ยังคงต้องการความ พรา่ํ เพ้อกับตัวเลขอายุที่มากขึ้น แต่จะยอมรับ มีชวี ติ ชีวา ร่างกายและหน้าตาทีย่ งั คงดูดี การ และกำ�หนดรูปแบบการใช้ชวี ติ อย่างที่พวกเขา 15


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Generation X : เจเนอเรชั่นเอ็กซ์

ต้องการ ดูตัวอย่างจากเหล่าเซเลบริตี้วัย กลางคนที่เลือกรับมือกับอายุที่เพิ่มขึ้นด้วย การใช้ชวี ติ แบบสุขภาพแข็งแรง เป็นแฟมิลี่แมน โดยยกให้ครอบครัวเป็นที่หนึ่ง และหลีกเลี่ยง การมีวกิ ฤตวัยกลางคนอย่างทีเ่ จนเบบีบ้ มู เมอร์ เป็นมา อย่างเช่นไซม่อน เพกก์ (Simon Pegg) นักแสดงวัย 47 ปีที่ตัดสินใจเลิกเหล้า และ สร้างความมัน่ ใจในตัวเองให้กลับมาได้อกี ครัง้ เช่นเดียวกับแบรด พิตต์ (Brad Pitt) ซึ่ง หลังจากแยกทางกับภรรยาแองเจลิน่า โจลี (Angelina Jolie) เขาก็ตดั สินใจเลิกเหล้าและ ยา และเข้าไปอยู่ในป่าเพื่อพัฒนาทักษะการ เป็นช่างแกะสลักไม้ที่เขาเคยหลงใหล

ความสู ญ เสี ย นี้ ภ ายใต้ เ จตนารมณ์ ที่ ใ ช้ เพื่อโปรโมตตัวเอง (อย่างเช่นแบรนด์ Crocs และ Cheerios ซึง่ ลบทวิตออกไปในภายหลัง) แต่ปรากฏการณ์นี้แสดงให้เห็นว่านอสทัลเจีย ของเจนเอ็กซ์นน้ั มีมลู ค่าทางการตลาดที่แบรนด์ สามารถนำ�มากำ�หนดกลยุทธ์การนำ�เสนอสินค้า สำ�หรับกลุ่มเป้าหมายนี้ได้

ในบรรดาเจเนอเรชัน่ ทัง้ หมด เจนเอ็กซ์อทุ ศิ ตัว ให้กับการเป็นอาสาสมัครมากที่สุด และนิยม บริจาคเงินเพื่อการกุศลต่างๆ วัฒนธรรมการ รับผิดชอบร่วมกันของเจนเอ็กซ์นเ้ี ป็นแรงผลัก ที่ทำ�ให้เกิดอะไรดีๆ ขึ้นในโลก ด้วยธรรมชาติ ของเจนเอ็กซ์ที่ต่อต้านผู้มีอำ�นาจในสังคม สูญเสียขวัญใจในช่วงวัยรุ่น ในระหว่างช่วงปี การลุกขึ้นมาอาสาทำ�สิ่งที่ดีจึงเป็นทางเลือก 2016-2017 เจนเอ็กซ์ตอ้ งเผชิญกับการสูญเสีย ที่น่าสนใจกว่าการรอนโยบายจากภาครัฐ ไอคอนคนสำ�คัญที่เป็นส่วนหนึง่ ของการเติบโต ทัง้ เดวิด โบวี่ (David Bowie), พรินซ์ (Prince), สิ่งอำ�นวยความสะดวก แครี่ ฟิชเชอร์ (Carrie Fisher), จอร์จ ไมเคิล และบริการที่ต้องการ (George Michael) จนถึงไฟฟ์ ดาว์ก (Phife เจนเอ็กซ์เป็นผู้บริโภคที่ระมัดระวังในการ Dawg) คนดังเหล่านี้เป็นส่วนหนึง่ ของวัฒนธรรม เลือกซื้อสินค้า โดยจะค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับ ร่วมสมัยสำ�หรับเจนเอ็กซ์ การจากไปของ ผลิตภัณฑ์หรือแบรนด์ต่างๆ อย่างละเอียด พวกเขาจึงนำ�มาซึ่งความรู้สึกหวนนึกถึงอดีต ผ่านสื่อออนไลน์อย่างเว็บไซต์หรือเพจต่างๆ (Nostalgia) ในยุคที่เจนเอ็กซ์สามารถแสดง ก่อนจะไปดูและจับต้องสินค้าจริงที่ร้านค้า ความเศร้าโศกผ่านช่องทางโซเชียลมีเดีย ทำ�ให้ ก่อนตัดสินใจซือ้ คนเจนเอ็กซ์จะไม่การตัดสินใจ หลายแบรนด์เลือกที่จะนำ�เสนอเหตุการณ์ อย่างหุนหันพลันแล่น เชื่อในความรอบคอบ

16


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Generation X : เจเนอเรชั่นเอ็กซ์

ทั้งนี้ยังเป็นเจนที่เชื่อมั่นในเรื่องจริยธรรมและ ความซื่อสัตย์ของธุรกิจหรือแบรนด์ ซึ่งจะถูก นำ � มาเป็ น ข้ อ มู ล ประกอบการตั ด สิ น ใจซื้ อ สินค้าในแต่ละครั้ง เจนเอ็กซ์มาพร้อมความ คาดหวังว่าสินค้าแต่ละชิ้นที่ซื้อไปนั้น จะมี อายุการใช้งานที่ยาวนานและเป็นสินค้าที่ สะท้อนความเป็นตัวตน มากกว่าการรู้สึกว่า เป็นสินค้าตลาดแมสส์ที่ไม่แตกต่างกับผู้ใช้ เจนอื่นๆ

เจนเอ็กซ์ให้ความสำ�คัญต่อคุณค่าทางอารมณ์ และการเรียนรู้ จึงเห็นตัวอย่างมากมายที่เจน เอ็กซ์ใช้เวลาไปกับการเดินทางและเข้าร่วม ศึกษาวัฒนธรรมใหม่ๆ นำ�เสนอทางเลือกทาง การศึกษาและการเรียนรูใ้ ห้แก่ลกู ๆ ของพวกเขา สิ่งที่เจนเอ็กซ์ต้องการคือบริการที่ให้มากกว่า ความคุ้มค่าทางตัวเลข แต่เป็นคุณค่าที่สามารถ เติมเต็มจิตใจได้ ศักยภาพต่อภาคธุรกิจ ธุรกิจบันเทิง ช่วงเวลาที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของเจน เอ็กซ์นน้ั ปรากฏให้เห็นชัดเจนในอุตสาหกรรม บันเทิง แม้จะมาในรูปแบบใหม่อย่างออนไลน์ สตรีมมิง แต่ผู้เล่นคนสำ�คัญอย่างเน็ตฟลิกซ์ หรื อ แอมะซอนต่ า งก็ พ ร้ อ มกั น เอาใจเจน เอ็กซ์ ด้วยโปรแกรมซีรีส์ที่ชวนให้นอสทัลเจีย

กันอย่างเต็มที่ ไม่ว่าจะเป็น Stranger Things ซีรีส์แนวลึกลับเหนือธรรมชาติที่มีฉากหลัง การดำ�เนินเรื่องอยู่ในช่วงปี 1983 มาพร้อม การออกแบบทีเ่ อาใจกลุม่ คนวัย 35-50 ปีอย่าง เต็มกำ�ลัง ระบบการสมัครสมาชิกของเน็ตฟลิกซ์ ทำ�ให้ได้ฐานข้อมูลกลุ่มผู้ชมโปรแกรมซีรีส์จึง ถูกกำ�หนดมาเพื่อตอบโจทย์ผู้ชมโดยเฉพาะ รวมถึงเรื่องอื่นๆ อย่าง Gilmore Girls, Twin Peaks หรือ The Get Down

ธุรกิจการออกกำ�ลังกาย ผู้เขียนหนังสือ Now We Are 40 ระบุไว้ในเล่มว่าเจนเอ็กซ์ไม่มปี ญั หา กับอายุที่เพิ่มมากขึ้น เพียงแต่พวกเขาเลือก ปรับทัศนคติและเปลี่ยนการถูกนิยามว่า “วัย กลางคน (Midlife)” สู่การเป็น “หนุ่มสาววัย กลางคน (Middle Youth)” นั่นทำ�ให้เราได้ เห็นเจนเอ็กซ์วัย 40 ขึ้นไปเข้าร่วมกิจกรรม การเล่นกีฬาทีห่ ลากหลาย ทัง้ ไตรกีฬา อัลตรา รันนิง่ เช่น กิจกรรมกีฬาวิง่ วิบากอย่าง Tough Mudder ที่ผู้เข้าร่วมมีอายุเฉลี่ยอยู่ที่ 43 ปี แสดงให้เห็นว่าค่านิยมของสังคมนัน้ เปลี่ยนไป จากที่เจนก่อนหน้าแสดงความสมบูรณ์ของ ชีวิตด้วยเงินทองและชื่อเสียง แต่เจนเอ็กซ์ แสดงด้วยร่างกายที่แข็งแรงและคุณภาพชีวิต ที่ดี 17


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Generation X : เจเนอเรชั่นเอ็กซ์

ธุรกิจหางาน ผลสำ�รวจของ Gallup Poll กล่าว ว่า 1 ใน 5 ของเจนเอ็กซ์ในสหรัฐอเมริกา ลาออก จากงานด้วยสาเหตุว่างานที่ทำ�อยู่ไม่ดึงดูดใจ มากพอ ไม่มีความสุข เกิดความรู้สึกอยาก มองหาตำ�แหน่งงานอื่นที่ตอบสนองความ ต้องการในจิตใจตลอดเวลา อยากออกไปไล่ลา่ ความฝัน เป็นที่มาให้เกิดบริการอย่าง Escape the City เว็บไซต์ไม่แสวงหากำ�ไรทีก่ ่อตั้งโดย กลุ่มคน ซึ่งผ่านประสบการณ์ก ารทำ�งาน ในองค์กรใหญ่มาก่อน และเกิดความรู้สึก ต้องการงานที่เติมเต็มความหมายของชีวิต มากกว่าที่เป็นอยู่ เว็บไซต์นจ้ี งึ เกิดมาเพื่อเป็น แพลตฟอร์มกลางสำ�หรับคนที่ต้องการหา อาชีพใหม่ งานที่ใช่ หรือเริม่ ต้นธุรกิจของตัวเอง โดยเชือ่ ว่าการได้ท�ำ งานที่รกั ด้วยความหลงใหล นั้นเป็นหนึ่งในเป้าหมายชีวิตที่สำ�คัญ

ที่มา: บทความ “Generation X’s Moment of Power Is Almost Here” โดย Joel Kotkin จาก forbes.com / บทความ “How Generation X Will Change the World: Future of Human Population P1” โดย David Tal จาก quantumrun.com / WGSN Gen-X: Nostalgia

18


MILLENNIALS มิลเลนเนียล

19


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Millennials : มิลเลนเนียล

ทัศนคติ กลุ่มมิลเลนเนียลคือหนึ่งในคนกลุ่มใหญ่ของ เจเนอเรชั่นวาย (Generation Y) เกิดในช่วงปี 1982-2004 เป็นกลุ่มที่อยู่ในช่วงเวลาเปลี่ยน ผ่ านของเทคโนโลยี ยุ ค แอนะล็อ กไปยังยุค ดิจิทัล ความท้าทายทำ�ให้คนกลุ่มนี้มีทัศนคติ ต่อการน้อมรับสิง่ เก่าและเปิดรับสิง่ ใหม่เข้ามา บูรณาการร่วมกันเพื่อหาทางออกที่ดีที่สุดให้ แก่ชีวิต ความเชื่อและความศรัทธาทัง้ หลายถูกเชื่อมโยง กับเรื่องของจิตใจจนกลายเป็นกุญแจสำ�คัญ ทุกอย่างต้องเป็นสิง่ ที่จบั ต้องได้และเห็นผลลัพธ์ ในชีวิตจริง พร้อมตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ ณ ปัจจุบัน ช่วยบำ�บัดจิตใจ เพื่อสร้างสมดุลชีวิต และการทำ�งาน (Work/Life Balance) แนวคิดการควบคุมนํา้ หนักของเหล่ามิลเลนเนียล ในปี 2017 จะถูกแทนที่ดว้ ยอาหารจากแบรนด์ ออร์แกนิก เพือ่ สร้างคุณภาพชีวติ ทีด่ ที ง้ั ร่างกาย และจิตใจ ทั้งพวกเขายังยินดีจ่ายแพงขึ้นเพื่อ ได้รับอาหารและประสบการณ์ที่ดีกว่า มิ ล เลนเนี ย ลชื่ น ชอบการได้ รั บ บริ ก ารที่ ดี หากเป็นร้านค้าที่มีหน้าร้าน การบริการต้อง ได้รบั มากกว่าจากร้านค้าออนไลน์ ไม่ชอบการ 20

เผชิญหน้ากับแคชเชียร์หรือต้องเสียเวลากับ ขั้นตอนที่ยุ่งยากเสียเวลา มักเลือกเก็บเงินไว้ ในรูปแบบแบงค์กง้ิ มากกว่าพกเงินสดไว้กบั ตัว เพื่อสามารถควบคุมการใช้จ่ายได้อย่างเป็น ระบบ

พฤติกรรมและกิจกรรมที่เข้าร่วม เจนมิลเลนเนียลมักมองหากิจกรรมที่ส่งเสริม เรือ่ งสุขภาพทัง้ ด้านร่างกายและจิตใจ ไม่วา่ จะ เป็นการออกกำ�ลังกายที่ท�ำ ให้สามารถใช้เวลา กับตัวเองมากขึน้ อย่างโยคะ นัง่ สมาธิ พิลาทีส รวมถึงการเข้าร่วมงานหรืออีเวนต์ที่สามารถ บรรเทาความเหงาและช่วยให้รู้สึกผ่อนคลาย ด้านจิตใจ กิจกรรมท่องเที่ยวในสถานที่ใหม่ๆ ทัง้ ในชนบท ชมธรรมชาติ หรือสัมผัสวัฒนธรรมท้องถิ่น ล้วนเป็นกิจกรรมที่พวกเขาสนใจ เช่น กิจกรรม แนวชุมชนทั้งด้านงานออกแบบ ศิลปะ และ ดนตรี อย่าง Farmers’ Market งานดนตรีใน ฟาร์มตามชานเมือง หรือการได้นง่ั ร้านอาหาร ร้านกาแฟ ที่ตกแต่งอย่างมีเอกลักษณ์ สะท้อน ถึงจิตวิญญาณท้องถิน่ และชุมชน (Less Global, More Local)


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Millennials : มิลเลนเนียล

พวกเขายังมองหาสถานที่สำ�หรับทำ�งานได้ ไม่ว่าจะนอกบ้านและนอกบริษัท หรือ Co Working Space และ Co-Housing รายงาน จาก Future of Work ระบุว่าในสหรัฐอเมริกา มีผู้ทำ�งานฟรีแลนซ์ถึง 53 ล้านคน ในจำ�นวน นั้น 38 เปอร์เซ็นต์คือกลุ่มคนมิลเลนเนียล นอกจากนี้ Deloitte ยังสำ�รวจพบว่าคนทำ�งาน ฟรีแลนซ์ในสหรัฐอเมริกาใช้เวลากับตัวเอง จนเกิ ด เป็ น งานประเภทใหม่ ใ นสาขาทาง ธุรกิจว่า “Solopreneurs” ซึง่ ระบุวา่ ภายใน 1 ปี มีมลิ เลนเนียลในกลุม่ นี้เพิ่มขึน้ ถึง 64 เปอร์เซ็นต์ ทั้งนี้ 51 เปอร์เซ็นต์เลือกสถานที่ทำ�งานเอง เพราะเชื่อว่าสถานที่ที่ต่างกันสามารถเพิ่ม ประสิทธิภาพการทำ�งานได้ ด้วยคนเจนนีม้ กั ใช้ชวี ติ ทีเ่ ป็นอิสระจนบางครัง้ แทบแยกไม่ออกระหว่างเวลาทำ�งานและพักผ่อน จึงเกิดเป็นเทรนด์ไลฟ์สไตล์แบบ Bleisure ที่ หมายถึงการรวมงานและการท่องเที่ยวที่เป็น งานอดิเรกไว้ด้วยกัน 76 เปอร์เซ็นต์ของคน กลุ่มมิลเลนเนียลเลือกที่จะใช้เวลากับทริป พักผ่อนพร้อมทำ�งานไปด้วย

วิถชี วี ติ ทีเ่ ร่งรีบและชอบความรวดเร็ว คนกลุม่ นีจ้ งึ ให้ความสนใจกับอาหารทีส่ ามารถส่งตรง ถึงหน้าบ้านหรือสถานที่ทำ�งานมากขึน้ รวมถึง การเลือกซือ้ อาหารเข้าตูเ้ ย็นเฉพาะเท่าที่จ�ำ เป็น ภายในมือ้ อาหารเพือ่ ความประหยัดและคุม้ ค่า

ถึงแม้ว่าจะเป็นกลุ่มที่ใช้จ่ายประหยัด แต่ก็ นับว่าเป็นกลุ่มที่ยินดีจ่ายให้กับเรื่องอาหาร และการท่องเทีย่ ว รายงานของ Food Institute ในปี 2016 พบว่ากลุม่ มิลเลนเนียลใช้เงินไปกับ อาหารราคาแพง 44 เปอร์เซ็นต์ และท่องเที่ยว ในช่วงวันหยุดถึง 82 เปอร์เซ็นต์ และคาดว่า จะเพิ่มขึ้นไปจนถึงปี 2019 คนกลุ่มนี้ชื่นชอบงานออกแบบ งานฝีมือ จาก แบรนด์ที่มีคณุ ภาพ ซึง่ ไม่จ�ำ กัดว่าต้องเป็นแบรนด์ ไฮเอนด์เท่านั้น แต่ต้องเป็นที่นิยมและสร้าง คุณค่าทางจิตใจ ช่วยยกระดับสไตล์และเทรนด์ ได้ แบรนด์ที่มักเลือกซื้อคือ Topshop หรือ Zara เพราะเป็นแบรนด์ทค่ี นรูจ้ กั ราคาจับต้อง ได้ และเปลี่ยนได้บ่อยตามฤดูกาล

สิ่งอำ�นวยความสะดวก กลุ่มมิลเลนเนียลเลือกกินข้าวนอกบ้านน้อย และบริการที่ต้องการ ถ้าเทียบกับกลุม่ เจเนอเรชัน่ อืน่ ๆ เพราะอาหาร ด้วยมีภาระหน้าทีต่ อนกลางวัน เวลากลางคืน นอกบ้านคือมื้อพิเศษที่ต้องใช้เวลา และด้วย จึ ง เป็ น เวลาที่ ผ่ อ นคลายร่ า งกายที่ ดี ที่ สุ ด 21


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Millennials : มิลเลนเนียล

ฟิตเนสสำ�หรับออกกำ�ลังกายกลางคืน คลาส มิลเลนเนียล มองหาเพือ่ นจากแพลตฟอร์มสือ่ เรียนโยคะ หรือกิจกรรมหลังเลิกงาน รวมทั้ง โซเชียล เพือ่ บรรเทาความเหงาจากการทำ�งาน เวิรค์ ช็อป คือทางเลือกที่น่าสนใจสำ�หรับเจนนี้ คนเดียว โรงแรมพยายามโฟกัสเรือ่ งกิจกรรมเพือ่ ความ ผ่อนคลายและบำ�บัดจิตใจ ตอบสนองไลฟ์สไตล์ แบบ Bleisure ด้วยการนำ�เสนอตัวช่วยใน รูปแบบเทคโนโลยี หรือผู้เชี่ยวชาญที่เข้ามาให้ คำ�แนะนำ�หรือสร้างแรงบันดาลใจ รายงานของ Studylogic ระบุวา่ 83 เปอร์เซ็นต์ของผูเ้ ข้าพัก ในโรงแรมเครือ Marriott ต้องการบริการ โปรแกรมสำ�หรับด้านสุขภาพ จากรายงานของ Bank of England ยังพบว่า 54 เปอร์เซ็นต์ ของกลุ่มมิลเลนเนียลที่ทำ�งานฟรีแลนซ์ รู้สึก เหงาที่ต้องทำ�งานคนเดียว คนกลุ่มนี้พร้อมที่ จะหาบรรยากาศใหม่ๆ จึงส่งผลต่อจำ�นวน Co-Working Space ที่เพิ่มขึ้นมาก ปี 2017 มีกลุ่มมิลเลนเนียลที่เข้าใช้งาน Co-Working Space มากขึ้นทั่วโลกถึง 1.2 ล้านคน ใน เอเชียพื้นที่สำ�หรับทำ�งานของคนกลุ่มนี้ได้ กลายเป็นชุมชนย่อยทีใ่ ห้ความรูส้ กึ เหมือนบ้าน

อาหารทีค่ นกลุม่ นีเ้ ลือกกินคืออาหารออร์แกนิก หรืออาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการ แต่ใน ขณะเดียวกันก็ต้องการความรวดเร็ว ดังนั้น อาหารเหล่ า นี้ ต้ อ งมี ขั้ น ตอนการปรุ ง ที่ ไ ม่ พิถพี ถิ นั นัก แต่ยังคงความดัง้ เดิมของวัตถุดบิ ไว้ หรือที่เรียกว่า Premium Fast-Casual Food รวมทั้งเพิ่มบริการส่งอาหารถึงหน้าบ้านที่ต้อง คงความสดใหม่ ขณะเดียวกันเจนมิลเลนเนียล ก็คำ�นึงถึงข้อมูลบนฉลากสินค้าอย่างละเอียด เช่น Less Sugar หรือ Sugar Free รวมทั้ง เรื่องบรรจุภัณฑ์ที่ยั่งยืน

คนกลุ่มนี้ชอบการให้บริการที่มากกว่าการ ขาย เน้นประสบการณ์ใหม่ๆ ไม่เช่นนั้นจะ ตั ด สิ น ใจเลื อ กร้ า นออนไลน์ ที่ ส ะดวกกว่ า ทั้งการชำ�ระเงินผ่านอินเทอร์เน็ตแบงค์กิ้ง หรื อ การลงทะเบี ย นและเช็ ค อิ น ออนไลน์ เพื่อความสะดวก ประหยัดเวลา และสามารถ แพลตฟอร์มพบเพื่อนใหม่จากแอพพลิเคชั่น ควบคุมการจับจ่ายได้อย่างมีประสิทธิภาพ คือเครื่องช่วยเยียวยาจิตใจและผ่อนคลาย ความตึงเครียดสำ�หรับเจนมิลเลนเนียล เห็น ได้ชัดในเกาหลีที่ 33.9 เปอร์เซ็นต์ของกลุ่ม 22


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Millennials : มิลเลนเนียล

ศักยภาพต่อภาคธุรกิจ การวางแผนทางธุรกิจเพือ่ ตอบโจทย์ส�ำ หรับคน กลุม่ นี้ คือการมองหาสิง่ ใหม่ทสี่ ามารถส่งเสริม คุณภาพการใช้ชีวิตที่เห็นผลจริงและสามารถ ประเมินผลได้ เพราะหากไม่มีหลักฐานมา รองรับ คนกลุ่มนี้ก็ไม่สามารถเข้าร่วมหรือ เลือกใช้บริการสินค้าได้อย่างสนิทใจ ในทาง ตรงกันข้ามถ้าสินค้าและการให้บริการนั้น เห็นผลชัดเจน ก็จะได้รบั ความน่าเชื่อถือได้ใน ระยะยาว ดาราหรือเซเลบริตี้สามารถโน้มน้าวใจได้โดย เฉพาะสตรี ส่วนมิลเลนเนียลเพศชายไม่องิ กับ ผู้มีชื่อเสียงแต่ต้องทดลองจากประสบการณ์ ตัวเอง ทั้งนี้ทั้งนั้นสินค้าล้วนต้องตอบสนอง ทางด้านจิตใจเป็นหลัก ปีที่ผ่านมามีกลุ่มมิลเลนเนียลท่องเที่ยวทั่ว โลกเป็นจำ�นวน 200 ล้านคนต่อปี ซึ่งคิดเป็น จำ � นวนเงิ น 180 พั น ล้านดอลลาร์ส หรัฐฯ eMarketer รายงานว่า 30 เปอร์เซ็นต์ของคน กลุ่มนี้มักเลือกพักกับ Airbnb ตลอดทริป ไม่ว่าจะเดินทางเป็นกลุ่มหรือเดี่ยว พวกเขา สามารถค้นหาแหล่งที่พักที่ดีที่สุดจากการ รีวิวและการแนะนำ�ต่อจากคนอื่นๆ 23


GENERATION Z เจเนอเรชั่นแซด

24


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Generation Z : เจเนอเรชั่นแซด

ทัศนคติ เจเนอเรชัน่ แซด (Generation Z) เป็นกลุ่มที่มี พฤติ ก รรมในการรั บ ข่ า วสารทางสื่อ สั ง คม ออนไลน์หรือโซเชียลมีเดียบ่อยที่สุด มากกว่า เจเนอเรชั่นอื่นๆ เรียกได้ว่าเป็นดิจิทัลเนทีฟ ด้วยเหตุนี้ทำ�ให้ Gen Zers เข้าสู่ความเป็น ผู้ใหญ่เร็วกว่าเจนอืน่ ๆ หรือสิน้ สุดวัยเด็กตอน อายุเพียง 12 ปีเท่านั้น

เปลี่ ย นแปลงทางด้ า นสั ง คมที่ ห ลากหลาย และเปิดกว้างในอนาคต

พฤติกรรมและกิจกรรมที่เข้าร่วม กลุ่มเจนแซดเป็นกลุ่มที่ฉีกแนวกรอบเดิมๆ เพราะมีความคิดที่เป็นตัวของตัวเองสูง ชอบ สิ่งที่ท้าทาย คาดว่าจะเป็นเจนที่ทำ�งานหนัก ด้วยความเชื่อที่ว่าถ้าคุณต้องการทำ�ให้สำ�เร็จ จงเริ่มต้นด้วยตัวคุณเอง “If You Want It ถึงแม้คนเจนนีจ้ ะใช้เทคโนโลยีในสัดส่วนค่อน Done Right, Then Do It Yourself.” ตลอดจน ข้างมาก แต่สนใจที่จะแชร์ขอ้ มูลในสาธารณะ การพูดคุยและหาแนวทางร่วมกันในการทำ�งาน น้อย ชอบแพลตฟอร์มที่เป็นส่วนตัวมากกว่า เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด เช่น Secret หรือ Snapchat ที่ข้อมูลไม่ได้ ถูกบันทึกไว้ พวกเขาชื่นชอบยูทูบ เพราะไม่เพียงเป็นพื้นที่ รับข่าวสาร แต่ยังเป็นช่องทางสร้างเครือข่าย เราสามารถพูดคุยเรื่องเพศกับเจนนี้ได้อย่าง และปากเสียงในการบอกเล่าเรื่องราวของ เปิดเผย เพราะพวกเขาเป็นคนเปิดกว้างเรื่อง ตนเอง (Broadcast Yourself) เสียงเหล่านี้มี เพศและความแตกต่างทางวัฒนธรรม เพราะ ส่วนในการสร้างการเปลี่ยนแปลงได้ ด้วยเหตุนี้ อย่าลืมว่าเขาเติบโตในช่วง 9/11 จนในสหรัฐ เจนแซดจึงให้ความสำ�คัญกับแนวทางแบบ อเมริกาเรียกเจนนี้ว่า ‘โฮมแลนด์’ เพราะเป็น ‘พวกเรา’ มากกว่า ‘ตัวเอง’ (‘WE’than ‘ME’) ให้ ช่วงที่เกิดปรากฏการณ์การดูแลประเทศหรือ ความสนใจเรื่องการเข้าร่วมกิจกรรมอาสาสมัคร โฮมแลนด์อย่างเข้มข้นเป็นประวัติการณ์ ทั้ง หรือการสร้างประสบการณ์เพือ่ สังคม แนวทาง ยังเป็นช่วงทีก่ ารแต่งงานระหว่างเพศเป็นเรือ่ ง การสร้างสรรค์แบบ Co-Create การร่วมคิด เสรีและถูกกฎหมาย มีประธานาธิบดีเป็นคน ร่วมสร้างเนือ้ หา กับสังคมหรือแบรนด์สนิ ค้า จึง ผิวสีคนแรก และพวกเขายังคงคาดหวังความ เป็นช่องทางที่สร้างแรงดึงดูดให้กบั เจนดังกล่าว 25


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Generation Z : เจเนอเรชั่นแซด

การรับประทานเป็นสิ่งที่ต้องใส่ใจ ด้วยเติบโต มาพร้อมกับช่วงเวลาของเทรนด์ด้านการลด นํา้ หนัก อาหารเพือ่ สุขภาพ ตลอดจนเซเลบริต้ี เจนแซดในเครื อ ข่ า ยออนไลน์ ต่ า งล้ ว น รับประทานในแนวทางแบบวีแกน ไม่ว่าจะ เป็นอารีอานา กรานเด (Ariana Grande) จนถึงยูทูบเบอร์ชื่อดังอย่างเทสส์ เบกก์ (Tess Begg) ตลอดจนบล็อกเกอร์ด้านอาหารนีน่า กาเบรียลา (Nina Gabriela) รวมทั้งความ นิยมในการแชร์ประสบการณ์การรับประทาน ทั้งหมดจึงล้วนเป็นแรงบันดาลใจส่งตรงถึง เหล่าเจนแซดให้ตระหนักเรือ่ งการรับประทาน ตั้งแต่อายุยังน้อย

สิ่งอำ�นวยความสะดวก และบริการที่ต้องการ ด้วยเป็นเจเนอเรชั่นแรกที่เกิดในยุคดิจิทัล ดังนัน้ จึงไม่มคี �ำ ถามใดที่ไม่มีคำ�ตอบ พวกเขา ต่างต้องการทราบแหล่งที่มาของอาหารว่า มาจากไหน เติบโตขึ้นอย่างไร ใครเป็นผู้ผลิต พฤติ ก รรมดั ง กล่ า วจึ ง ผู ก โยงเข้ า กั บ ชี วิ ต ประจำ�วัน การศึกษาของ NPD พบว่าคน เจนนี้มีแนวโน้มที่จะทำ�อาหารกินเองที่บ้าน ในแทบทุกกระบวนการ อย่างมื้อเช้า เขาอาจ เริ่มต้นด้วยขนมปังฝรั่งเศสและออมเลตต์ แทนทีจ่ ะเป็นซีเรียลและนม นับว่าพวกเขาเป็น เชฟรุ่นเยาว์ก็ว่าได้

การเป็น นั กท่องอิน เทอร์เน็ต ตัว ยง ทำ�ให้ พวกเขาจัดได้ว่าเป็น Mini Luxury Seeker เพราะสามารถค้นหาสไตล์ แรงบันดาลใจ และ แฟชั่นไอคอน ผ่านสื่อออนไลน์ จนเป็นส่วน หนึ่งในการสร้างสไตล์ที่ยอดเยี่ยมของตนเอง ซึ่งอาจมีกลิ่นอายของแบรนด์หรู ได้รับแรง บันดาลใจมาจากเซเลบริตี้อย่างเจเดน สมิธ (Jaden Smith) หรือผสมผสานสตรีทสไตล์ทมี่ ี เอกลักษณ์เข้าไว้ด้วยกัน

ไม่เพียงมื้ออาหารที่สมบูรณ์ เจนแซดยังจัดว่า เป็นกลุ่มรักษ์ธรรมชาติและเป็นผู้บริโภคแบบ รับผิดชอบ พวกเขาต่างมองหาผลิตภัณฑ์จาก บริษทั ที่ให้ขอ้ มูลด้านโภชนาการ กระบวนการ ผลิต และมีที่มาที่ไปอย่างโปร่งใส

26

ตัวจริง คนจริง ตัง้ แต่การสือ่ สารในชีวติ ประจำ�วัน พวกเขามีแนวโน้มที่จะเลือกการสนทนาแบบ Face-to-Face กับเพื่อนหรือคู่สนทนา เช่น เดียวกับโฆษณา พวกเขาไม่ตอ้ งการ Influencer ดารา หรือเซเลบริตเ้ี บอร์ใหญ่ พวกเขาต้องการ ผู้บริโภคตัวจริงหรือแนว Micro Influencer


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Generation Z : เจเนอเรชั่นแซด

มากกว่าในการมาบอกเล่าหรือประชาสัมพันธ์ สินค้า สอดคล้องกับข้อมูลจาก Acumen Report ที่กล่าวว่ามากกว่าครึ่งของเจนแซดต้องการ ทดลองสินค้าใหม่หรือแบรนด์ต่างๆ จากคำ� แนะนำ�ผ่านยูทูบ

ศักยภาพต่อธุรกิจ เจนเนอเรชั่นแซดกำ�ลังเป็นผู้บริโภคกลุ่มใหญ่ ในสหรัฐอเมริกาและยุโรปในปี 2020 คิดเป็น 40 เปอร์เซ็นต์ของประชากรทัง้ หมดและช่องทาง การสื่อสารหลักคือโซเซียลมีเดีย ผลสำ�รวจจาก Defy Media ถึงแม้ว่าเฟซบุ๊ก จะครองตลาดส่วนใหญ่ของโลก แต่คนเจน แซดจำ�นวน 95 เปอร์เซ็นต์ใช้ยูทูบมากกว่า แพลตฟอร์มอื่นๆ โดยเฉพาะการแนะนำ�หรือ รีวิวสินค้าประเภทผลิตภัณฑ์ความงามและ เทคโนโลยี พวกเขาไว้ใจเซเลบริตใ้ี นโลกออนไลน์ มากกว่าเซเลบริตี้กระแสหลัก

ที่มา: บทความ “กลยุทธ์ด้านการตลาด จับทางผู้บริโภค Gen Z” โดย โสพิส เกษมสหสิน จาก bangkokbiznews.com / บทความ “เด็ก Gen Z ใช้โซเชียลมีเดียอย่างไร? เผยข้อมูลใหม่ที่นักการตลาดต้องตามให้ทัน” จาก cheetahmarketing.in.th / บทความ “Forget Millennials, Gen Z Is the Future: 5 Things to Think About” โดย Ken Hughes จาก kenhughes.info / บทความ “Get Ready for Generation Z” โดย Ryan Scott จาก forbes.com

27


GENERATION ALFA เจเนอเรชั่นอัลฟา

28


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Generation Alfa : เจเนอเรชั่นอัลฟา

ทัศนคติ แม้ยังไม่มีอำ�นาจการซื้อในตอนนี้ แต่คลื่นลูก ใหม่กลุม่ นีก้ �ำ ลังจะกลายเป็นกลุม่ คนส่วนใหญ่ ทีข่ บั เคลือ่ นโลกในอนาคตอันใกล้ เป็นกลุม่ คน ที่เปิดกว้างและสร้างสรรค์ พวกเขาสามารถ เขียนโค้ดได้ไม่ต่างจากทักษะการเขียนหรือ การอ่าน เวลาเล่นและเวลาเรียนแทบเป็นหนึง่ เดียวกัน เพราะบรรดา EdTech หรือเกมรูปแบบ ต่างๆ (Gamification) ล้วนช่วยพัฒนาทักษะ การเรียนรู้ในกลุ่มวิชา STEM (ซึ่งหมายถึง วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม และ คณิตศาสตร์)

แก้ไขปัญหาและกระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) ตลอดจนรูปแบบ World Schooling หรือ Ed-Venture ซึ่งหมายถึง การเรียนรู้ผ่านการเดินทาง ซึ่งทั้งหมดล้วน เชือ่ มโยงกับทักษะส่วนบุคคล และงานทีจ่ ะทำ� ในอนาคตมากกว่าเรียนตามสาขาวิชาอย่าง ในอดีต

แม้พวกเขาอาจอยูใ่ นระบบการศึกษายาวนาน กว่าเจนอื่น แต่พวกเขาก็ตอ้ งการเรียนรูว้ า่ ควร ทำ�งาน หรือใช้เทคโนโลยีอย่างไรให้สมาร์ท เพื่อเป็นเครื่องมือในการช่วยตัดสินใจ ด้วย เหตุนี้พวกเขาจึงมักมองหาสูตรความสำ�เร็จ เป็นกลุ่มเด็กที่มีความเป็นส่วนตัวสูง มีความ ที่ จ ะทำ � ให้ ป ระสบความสำ � เร็ จ ตั้ ง แต่ อ ายุ ต้องการชัดเจน ด้วยเทคโนโลยีมีส่วนในการ ยังน้อย วางกรอบความต้องการของแต่ละบุคคลและ ความต้องการเฉพาะ เช่น โปรแกรมเน็ตฟลิกซ์ ชุ ด เด็ ก อาจไม่ ใ ช่ ตั ว เลื อ กสำ � หรั บ พวกเขา ที่สามารถทราบรายการต่อไปที่พวกเขาต้องการ เพราะเขาต้องการเสื้อผ้าผู้ใหญ่ไซส์มินิ เช่น จะดู หรือแม้แต่เสื้อผ้า จวบจนประสบการณ์ เดียวกับชุดอาหารเด็กก็ไม่ใช่ตัวเลือก เจน ต่างๆ ก็ถูกสร้างสรรค์ขึ้นมาเพื่อแต่ละบุคคล อัลฟาเรียกได้ว่าเป็น New Gastronomy ที่ โดยเฉพาะ เติบโตมาพร้อมพ่อแม่มิลเลนเนียลที่ใส่ใจ ด้านอาหารและใส่ใจตัวเอง พวกเขาจึงเติบโต พฤติกรรมและกิจกรรมที่เข้าร่วม มาพร้อมจานอาหารที่สมบูรณ์ทั้งรสชาติและ ทักษะการเรียนรู้ ไม่ว่าจะในระบบโรงเรียนหรือ มีที่มาโปร่งใส การศึกษาทางเลือก ตอบสนองต่อยุคเศรษฐกิจ สร้างสรรค์ การศึกษาของเจนอัลฟาเน้นการ 29


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Generation Generation Alfa : เจเนอเรชั่นอัลฟา

สิ่งอำ�นวยความสะดวก และบริการที่ต้องการ การเรียนที่เปิดโอกาสให้เจนอัลฟาคิดอย่าง รอบด้าน และได้เรียนรู้ความท้าทายจากโลก แห่งความเป็นจริงคือสิ่งที่พวกเค้าปรารถนา AR เป็นสิ่งธรรมดาสำ�หรับการดำ�เนินชีวติ ใน ขณะที่ Snapchat คือสิ่งสร้างความบันเทิง ตลอดจนระบบการสัง่ งานด้วยเสียงเป็นช่องทาง สื่อสารสำ�คัญราวกับการส่งข้อความหรือการ เขียน ซึ่งบริการทัง้ หมดต้องรวดเร็วทันใจและ มาพร้อมความเป็นส่วนตัว

ศักยภาพต่อธุรกิจ นักการตลาดยังต้องทำ�การบ้านหนัก เพราะ แม้เจนอัลฟาจะคุ้นเคยกับเทคโนโลยี แต่คน กลุ่มนี้มีแนวโน้มเบื่อง่ายและมีความอดทนตํ่า ซึ่ ง เป็ น ผลข้ า งเคี ย งของวิ วั ฒ นาการทาง เทคโนโลยีทอ่ี �ำ นวยความสะดวกให้แก่ทกุ เรือ่ ง ในชีวิต อย่างไรก็ดีเจนอัลฟาอาจเป็นเจนที่ ฉลาดที่สุด บทความของโจ เนลลิส (Joe Nellis) นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์โลก ระบุว่าเจน นี้อาจเป็นเจนที่มั่งคั่ง เพราะได้รับการศึกษา แบบเข้มข้นและเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี

โดยส่วนใหญ่เจนอัลฟาเติบโตในครอบครัวทีม่ ี บุตรคนเดียว เป็นศูนย์กลางของชีวติ ครอบครัว ยุคใหม่ พวกเขาจึงคุน้ เคยกับการเป็นคนสำ�คัญ ด้วยเหตุนี้สินค้าและบริการจะต้องเป็นไปใน รูปแบบพิเศษเฉพาะบุคคลมากขึน้ รวมทัง้ การ เติบโตมาพร้อมกับระบบ AI ทำ�ให้พวกเขาให้ ความสำ�คัญกับการเป็นมนุษย์ การให้คุณค่า กับความคิดสร้างสรรค์ การแสดงออก ตลอด จนความไม่สมบูรณ์แบบ

ที่มา: บทความ “Gen Alpha แล้วไง… ใครแคร์!?” โดย wansa จาก marketingoops.com / บทความ “What Does the Future Hold for Generation Alpha?” โดย Joe Nellis จาก cranfield.ac.uk

30


COLOR THEME 31


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Color Theme แนวความคิดด้านสี

เทรนด์สี ปี 2018 เทรนด์ปี 2017 เคยเน้นความสมดุลระหว่างสีสดใส สีโทนอ่อน และสีโทนกลางที่ดูเป็นธรรมชาติ แต่ ในปี 2018 สีหลักจะหยิบนำ�มาจากผู้คน การมี ตัวตน วัฒนธรรม ชนชาติ และสีผิว โดยไม่ถูก จำ�กัดให้อยู่ภายใต้ของสีเนื้อหรือสีที่เป็นค่ากลาง เพราะความชัดเจนในการแสดงออกจะไม่ถูก แบ่งแยกอีกต่อไป ทำ�ให้สีเหล่านี้โดดเด่นได้ด้วย

32

ตัวเอง มีตวั ตนแบบไม่ตอ้ งพึง่ พาสีเบจที่สว่างหรือ สีโทนเข้มเพื่อขับสีออกมา เริ่มต้นด้วยสีขาวที่สะอาดตา ตัวแทนของความ โดดเด่นคล้ายกับการกดปุ่มรีเซ็ตเริ่มต้นความคิด ใหม่ ความโปร่งใสที่สะท้อนความคิดที่เป็นอิสระ โดยไม่ถูกระบุว่ามีตัวตนแบบใด เช่น รองเท้า แบรนด์ Nike รุ่น Nike Air VaporMax ที่ให้


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Color Theme แนวความคิดด้านสี

ความรู้สึกยืดหยุ่น มีอิสระเมื่อได้สวมใส่ราวกับ อยู่บนอากาศ หรือวัสดุที่สามารถเปลี่ยนสีตาม การกระทบของแสงบนวัสดุ HUE-Blinds บานพับ หน้าต่างสีใส ชั้นเลเยอร์ของอะคริลิคที่สามารถ เปลี่ยนสีได้หลายเฉดตามการตกกระทบของ แสงแดด โดยไม่สามารถระบุได้ว่าแท้ที่จริงแล้ว บานพับมีสอี ะไร เช่นเดียวกับงานออกแบบโคมไฟ กลมดูคล้ายกับฟองสบูย่ กั ษ์ HOLON ของสตูดิโอ Martens & Visser ที่ออกแบบวัสดุซึ่งสามารถ

ลื่นไหลเหมือนนํ้า สะท้อนสีตามแสงตกกระทบ เปลี่ยนแปลงสีและรูปแบบได้ตลอดเวลา ปี 2018 สีส้มแสดโทนร้อนที่อยู่ระหว่างส้มอิฐลุค วินเทจกับส้มสดใสมีชีวิตชีวา เป็นสีที่จะอยู่ทั้งใน ช่วงซัมเมอร์และสปริง บนรันเวย์ New York Fashion Week และ Milan Fashion Week แบรนด์ ที่ นำ � สี นี้ ม าใช้ ใ นคอลเล็ ก ชั่ น ล่ า สุ ด สำ�หรับปี 2018 ได้แก่ แบรนด์ไฮเอนด์ท่ที รง 33


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Color Theme แนวความคิดด้านสี

อิทธิพลอันดับต้นๆ ของวงการแฟชัน่ อย่าง Gucci โดยเลือกจัดดิสเพลย์และออกแบบคอลเล็กชั่น ด้วยสีส้มตัดเหลืองนํ้าผึ้ง เพิ่มความสดอร่ามให้ กับงานเปิดตัวคอลเล็กชั่นและบนรันเวย์ Fenty Puma by Rihanna ที่ได้ป๊อปสตาร์สาวริอานน่า มาร่วมออกแบบสินค้าแนวสปอร์ต ก็เลือกใช้สีส้ม แบบครบเซ็ตตั้งแต่หมวกจนถึงรองเท้า ที่สำ�คัญ สีส้มโทนดังกล่าวสามารถสวมใส่ร่วมกับคู่ตัดสี อย่างเดนิมได้อย่างมีสไตล์ เช่นเดียวกับ Calvin Klein ที่นำ�สีส้มแสดร้อนแรงมาเป็นสีพื้นและเพิ่ม ลูกเล่นด้วยการใช้ตัดสีในเฉดตรงข้ามและเนื้อผ้า ทีต่ า่ งกัน สีสม้ อิฐและโทนสีเหลืองนา้ํ ผึง้ ยังสามารถ นำ�มาเป็นตัวแทนของวัฒนธรรมร่วมสมัย เช่น Marc Jacobs นำ�โทนส้มยืนพื้นบนคอลเล็กชั่น ตั้งแต่กระเป๋า ผ้าคลุมไหล่ ไปจนถึงผ้าโพกศีรษะ หรือเตอบัน แบรนด์เครื่องประดับอย่าง Bvlgari 34

ออกแบบดิสเพลย์ด้วยอิฐจำ�ลองในงานเปิดตัว คอลเล็กชัน่ ใหม่ แม้จะเป็นวัสดุทด่ี ดู บิ และไม่ผ่าน การเจียระไน แต่สามารถสร้างความหรูหราให้กบั แบรนด์ได้เช่นกัน ไม่เพียงแต่ในวงการแฟชั่น งานศิลปะ งานตกแต่งภายในหรือสถาปัตยกรรม ต่างนำ�วัสดุต้นทางของสีเหล่านี้มาใช้ ทั้งจากอิฐ ไม้ขัดสี และสแตนเลส อย่างในภัตตาคาร Chess Club ในลอนดอนที่ใช้สีส้มในเฉดทองของไม้และ สีเหลืองนํ้าผึ้ง เพิ่มความวินเทจและหรูหราให้ ห้องอาหาร SYMBIOZ รถยนต์ที่มีคอนเซ็ปต์ เชือ่ มโยงกับบ้านพักอาศัย เปิดตัวในงานแฟรงก์เฟิรต์ มอเตอร์โชว์ 2017 หรือตึกอิฐสีส้มในเม็กซิโกที่ ออกแบบโดยบริษัท HGR Arquitectos สร้าง อพาร์ตเมนต์ที่โดดเด่นในเวลากลางวัน และหรูหรา โรแมนติกในเวลากลางคืน เช่นเดียวกับงานศิลปะ ภาพถ่ายของศิล ปิน Okie ชาวเกาหลี ชื่อว่า


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Color Theme แนวความคิดด้านสี

Artificial Atmosphere สีส้มของเส้นผมและ เสื้อผ้า ต่างแสดงถึงความลํ้าสมัยในโลกอนาคต ทั้งยังได้อารมณ์ย้อนถึงภาพยนตร์ยุคเก่าอย่าง The Fifth Element ที่สีผมของนางเอกในโลก อนาคตก็เป็นแนวสีส้มเช่นเดียวกัน ไม่ว่าจะผิวสีเข้ม เหลือง หรือขาว ผู้คนต่างล้วน สามารถเลือกหาเสื้อผ้าได้อย่างไร้ขีดจำ�กัด ปีนี้ ตัวแทนของสีกลางที่มาจากวัฒนธรรมพื้นถิ่น และสีตัวแทนความทันสมัยแห่งยุคดิจิทัลแบบ 35


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Color Theme แนวความคิดด้านสี

แสงนีออน ทำ�ให้สีชมพูบานเย็นถูกหยิบขึ้นมา อีกครั้ง เพื่อนำ�เสนอมุมมองที่มั่นใจ นอกจากนี้ สีชมพูยังเปรียบเสมือนการแสดงพลังของผู้หญิง ที่มคี วามแข็งแกร่งมากกว่าเดิม Bismol Pink หรือ Millennial Pink ถูกใช้ในการชุมนุมต่อต้านโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ เรื่องสิทธิสตรีเมื่อ ต้นปี 2017 ที่ผ่านมา และยังเป็นสัญลักษณ์เชิง เสียดสีบนหมวกไหมพรม ทำ�ให้สีชมพูโทนนี้ กลายเป็ น ตั ว แทนถึ ง ความเท่ า เที ย มทางเพศ ด้วยกระแสทั้งเรื่องการเมืองและความร่วมสมัย ในวงการแฟชั่น ส่งผลให้รันเวย์ในคอลเล็กชั่นปี 2018 ต่างเดินหน้าด้วยสีชมพูสดในหลายแบรนด์ ทั้ง Moschino แบรนด์ที่เป็นตัวแทนของผู้หญิง อยู่แล้ว ปีนี้ทางแบรนด์ก้าวข้ามความอ่อนหวาน มาด้วยลุคเท่ สร้างตัวตนใหม่ที่แข็งแรงขึน้ ภายใต้ เสื้อผ้าสดใส หรือแบรนด์รองเท้าสุดหรูระดับ มาสเตอร์ที่จะครบ 60 ปีในปีหน้าอย่าง Casadei ซึง่ เลือกออกแบบรองเท้าสีชมพูสด ด้วยเหตุผลว่า สี นี้ จ ะเป็ น ตั ว แทนของเรื่ อ งราวที่ ทำ � ให้ ผู้ ค น จดจำ� เสมือนขุมทรัพย์ที่เกิดขึ้นเพื่อมาเติมเต็ม ทัศนะของแบรนด์ หรือแบรนด์ท้องถิ่นสัญชาติ เม็กซิกันที่รวมตัวของสตูดิโอ Ricardo Seco ร่วมกันออกแบบคอลเล็กชั่น HEALING เพื่อ บริจาคเงินให้แก่ผู้ที่เดือดร้อนจากเหตุแผ่นดินไหว ในเม็กซิโก ด้วยสัญลักษณ์เห็ดสีชมพู เพื่อแสดง 36


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Color Theme แนวความคิดด้านสี

ถึงความเข้มแข็งในการเติบโตของเห็ดที่แม้จะ อยู่ในสภาพแวดล้อมใด ก็สามารถฟืน้ ขึน้ ใหม่และ อยู่รอดได้ สีชมพูสดยังถูกนำ�มาใช้ในงานออกแบบ ที่ต้องการความหรู หราด้วยเช่นกัน นิตยสาร T: The New York Times Style Magazine ยัง เสนอภาพถ่ายในธีม Japanese Tea-Ceremony Treats โดยนำ�เสนอฉากหลังและผ้าปูโต๊ะเป็น สีชมพูเงาวับ ที่สามารถสร้างความผ่อนคลาย เสมือนกลับไปเป็นเด็กอีกครั้ง 37


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Color Theme แนวความคิดด้านสี

ส่วนสีที่เป็นค่ากลางสำ�หรับงานออกแบบและ ใช้ปลอบประโลมจิตใจสำ�หรับคนทุกเพศทุกวัย คือสีนํ้าเงินเฉดสีธรรมชาติไม่ถึงขั้น Deep Blue เฉดสีนี้ทำ�หน้าที่ช่วยสร้างความรู้สึกสบาย อย่าง แบรนด์ Dior ทีเ่ ลือกนำ�ผ้ายีนส์และเสือ้ ผ้าสีเดนิม มาใช้ในคอลเล็กชั่นปีที่ผ่านมา เพื่อทำ�ให้แบรนด์ ดูยดื หยุ่นจากภาพลักษณ์ที่พถิ พี ถิ นั ทุกระเบียบนิว้ หรือแบรนด์ Phillip Lim ที่นำ�สีนํ้าเงินมาเพิ่ม ความหรูหราด้วยเนื้อผ้าลูกไม้และเท่ด้วยเสื้อสูท สีนํ้าเงินยังถูกนำ�มาใช้ในงานออกแบบสำ�หรับ ร้านอาหาร เพื่อเพิ่มทั้งความมีชีวิตชีวาให้ห้อง สี่เหลี่ยม หรือตกแต่งไล่พาเลตต์มาจากสีนํ้าเงิน สร้างความรู้สึกกลมกลืนไปในทางเดียวกันได้ อย่างร้าน Bar Botanique Cafe Tropique ใน อัมสเตอร์ดัม ที่ตั้งใจออกแบบพืน้ ที่สะท้อนความ หลากหลายทางวัฒนธรรม รวมทั้งใช้พื้นที่บาร์

เป็นจุดปลุกความสดชื่น เพิม่ พลังของวันใหม่จาก สีและแสงแดดที่ตกกระทบในยามสาย หรือร้าน Refettorio Felix ในลอนดอน ที่นิยามตัวเองให้ เป็ น ร้ า นอาหารเพื่ อ จิ ต วิ ญ ญาณด้ ว ยแนวคิ ด Food for Soul มีการออกแบบร้านที่ให้ความรูส้ กึ 38


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Color Theme แนวความคิดด้านสี

สี เ ขี ย วยั ง สามารถสื่ อ อารมณ์ ที่ ผ่ อ นคลาย ทั้งสีนํ้าเงินที่มีเนื้อสีเข้มแบบห้วงอวกาศยังสร้าง อารมณ์ปลดปล่อย หรือดำ�ดิง่ ลงใต้ผวิ นํา้ 200 ฟุต จากนา้ํ ทะเล อย่างในงานศิลปะ In Bloom Project ครัง้ ที่ 3 ของมาโกโตะ อาซุมะ (Makoto Azuma) อบอุ่นใจและรู้สึกสบายเหมือนอยู่บ้าน ด้วยการ นักจัดดอกไม้ชื่อดังชาวญี่ปุ่น ซึ่งชวนให้คิดถึง หยิบสีเขียวโทนมินต์และเฟอร์นิเจอร์จากผ้าที่มา ธรรมชาติ ที่ ต้ อ งอยู่ ใ นสภาวะยากลำ � บาก ขณะเดียวกันยังหวนนึกถึงความงามที่ธรรมชาติ จากสีนํ้าเงินย้อมธรรมชาติมาใช้ มอบให้แก่ผู้คนเพื่อสร้างแรงบันดาลใจในการ นอกจากนี้ ก ารถ่ า ยแบบลงบนปกนิ ต ยสาร ใช้ชีวิต Vogue ของเจมส์ คอร์เดน (James Corden) พิ ธี ก รอารมณ์ ดี มี ชื่ อ เสี ย งจากการเชิ ญ ที่มา: บทความ “Casadei’s Popular Blade Heel Is Getting Some Updates” โดย Katie Abel จาก footwearnews.com / บทความ ท็อปสตาร์ขึ้นรถและสนทนาอย่างสนุกสนาน Chic “Ricardo Seco SS18 “Healing Collection” จาก theknockturnal.com highsnobiety.com / martens-visser.com / martens-visser.com / ยังใช้ฉากกองผ้าสำ�หรับซักเครื่องในร้านซักรีด ภาพ: shijonotatemono.com / fashionisers.com / nytimes.com / / designboom.com / Instagram_WWD / แสนธรรมดาในละแวกบ้าน ด้วยโทนสีเขียวที่ fashionistas.com.gr blklnclothing.com / npr.org / vogue.com / barbotanique.nl / ช่วยสร้างความสดใสและเข้าถึงง่าย สีนํ้าเงินและ foodforsoul.it / Instagram_31philliplim 39


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Color Theme แนวความคิดด้านสี

PEACOAT PANTONE 19-3920 TCX RGB 43 46 67

STRONG BLUE PANTONE 18-4051 TCX RGB 31 93 160

CORSAIR PANTONE 19-4329 TCX RGB 24 87 108

BATON ROUGE PANTONE 18-2527 TCX RGB 151 60 108

HAWAIIAN SUNSET PANTONE 18-1249 TCX RGB 187 92 20

SPECTRA YELLOW PANTONE 14-0957 TCX RGB 247 183 24

SPRUCE YELLOW PANTONE 17-1040 TCX RGB 190 138 74

BRIGHT WHITE PANTONE 11-0601 TCX RGB 244 245 240

40


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Color Theme แนวความคิดด้านสี

41


ศิลปะและหัตถกรรม

42


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

ย้อนกลับไปเมื่อศตวรรษที่ 19 ผลของการปฏิวัติ อุตสาหกรรมทำ�ให้ผู้คนเริ่มหลงใหลของใหม่ เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำ�ให้ช่างฝีมือและความนิยม ในงานศิ ล ปหั ต ถกรรมลดน้ อ ยถอยลงเรื่ อ ยๆ วิลเลียม มอร์ริส (William Morris) ถือเป็นหนึ่ง ในผู้ นำ � ด้ า นการส่ ง เสริ ม การสร้ า งงานศิ ล ป หัตถกรรมขึ้นอีกครั้ง ตั้งแต่การทอ ย้อม และ พิมพ์ผ้าด้วยมือ ไปจนถึงการพิมพ์หนังสือด้วยมือ สร้างความตื่นตัวให้แก่บรรดาช่างฝีมือต่างๆ จนในที่สุด มีก ารก่อตั ้ ง “กลุ่ม ช่า งศิ ล ป์แ ละ หัตถกรรมสมาคม” (Art Workers’ Guild and Guild of Handicrafts) และ “สมาคมนิทรรศการ ศิลปหัตถกรรม” (The Arts and Crafts Exhibition Society) ถือเป็นการเคลื่อนไหวทางศิลปหัตถกรรม (Arts and Crafts Movement) ที่สำ�คัญและ แพร่หลายไปสู่ประเทศต่างๆ ในยุโรปในรูปแบบ ของศิลปะแนวใหม่ จนถึงทุกวันนี้ อังกฤษยังคง เป็นประเทศผู้นำ�ในด้านดังกล่าว วินซ์ เคเบิล (Vince Cable) อดีตรัฐมนตรีกระทรวงธุรกิจ นวัตกรรม และทักษะ กล่าวว่า “นักออกแบบ ชาวอังกฤษ นักดนตรี นักทำ�ภาพยนตร์ ต่างเป็น ตัวขับเคลื่อนประเทศนี้ให้อยู่บนแผนที่โลกด้วย งานสร้างสรรค์ กลุ่มธุรกิจดังกล่าวยังเป็นส่วน สำ�คัญในการบรรเทาพิษทางเศรษฐกิจในช่วง หลายปีที่ผ่านมา ธุรกิจสร้างสรรค์ของอังกฤษทำ� รายได้ราว 71 พันล้านปอนด์ต่อปี สร้างตำ�แหน่ง

งานราว 1.71 ล้านตำ�แหน่ง และคาดหวังว่า กลุ่ ม ธุ ร กิ จ ดั ง กล่ า วจะยกระดั บ และร่ ว มมื อ กับภาครัฐ เพื่อเป็นแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่ ก้า วเข้าสู่ธุรกิจนี้” เสริมด้วยคำ�พูดของซาจิด จาวิด (Sajid Javid) อดีตรัฐมนตรีกระทรวง ดิจิทัล วัฒนธรรม สื่อ และกีฬา “จากภาพยนตร์ ถึงวิดีโอเกม แฟชั่นถึงสถาปัตยกรรม ธุรกิจ สร้างสรรค์เหล่านี้เป็นกำ�ลังสำ�คัญอย่างแท้จริง เพราะได้สร้างความเติบโตและดอกผลในธุรกิจ ตลอดจนการจ้างงาน” ประเทศไทยมีมูลค่าของอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ ในปี พ.ศ. 2557 สูงถึง 1.61 ล้านล้านบาทจาก 10 สาขา หรือคิดเป็น 13.18 เปอร์เซ็นต์ของผลิตภัณฑ์ มวลรวมภายในประเทศ ซึง่ หมวดหมูง่ านฝีมอื และ หัตถกรรมมีมูลค่า 87,306 ล้านบาท นอกจากนี้ จากรายงานพิมพ์เขียวไทยแลนด์ 4.0 ภายใต้หวั ข้อ “การพัฒนาโครงสร้างเศรษฐกิจและระบบตลาด ภายในประเทศ” ยังระบุถึงแนวทางการจัดตั้ง Innovation Hub ในระดับภูมิภาค ซึ่งหนึ่งในนั้น คือ Innovation Hub ทางด้านเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เพื่อผลักดันผลงานสร้างสรรค์ ทัง้ นีจ้ ะเน้นการเพิม่ มูลค่าจากศิลปะ วัฒนธรรม อาหาร การออกแบบ และความคิดสร้างสรรค์ โดยใช้อตุ สาหกรรมบริการ เป็นฐานและเสริมด้วยเทคโนโลยีอื่นๆ โดยใช้ ประโยชน์จากจุดเด่นของแต่ละภูมิภาค 43


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

นั่น แสดงให้เ ห็ นว่า แนวทางการทำ�งานแบบ หลากสาขา ไม่ได้ต่างคนต่างอยู่ แต่เป็นการ ประสานกระบวนการผลิตแบบใหม่เข้ากับทักษะ ฝีมือดั้งเดิมอย่างเข้าอกเข้าใจ

Creative Lanna Historical Culture & Arts NE Heritage/Festivals National Heritage Local Sports (Boat Rowing) Contemporary Arts

Eco Tourism

Marine Sport & Recreation

Srivijaya Culture & Heritage Buddhist Way of Life Panoramic Tourism Multi Culture & Arts

44


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

สานความร่วมมือหลากสาขา เช่นเดียวกับที่ปรากฏในอังกฤษ ทีน่ ั่นมีการรวมตัว ของเมคเกอร์นับร้อย ณ Museum of Science and Industry ในเมืองแมนเชสเตอร์ ซึ่งประกอบ ด้วยผู้เชี่ยวชาญด้านงานฝีมือ นักวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีนวัตกรรมหุ่นยนต์ และนักออกแบบ เพื่อหารือและรวมกลุม่ ด้านนวัตกรรมและการผลิต เมคเกอร์ขนาดเล็กแต่เปี่ยมด้วยพลังเครือข่าย สังคมนี้ ถือเป็นหน่วยผลิตที่แท้จริงสำ�หรับอนาคต เพราะสามารถผลิตสินค้าได้ตรงความต้องการ ของลูกค้า สะท้อนถึงแหล่งที่มาได้อย่างชัดเจน พื้นที่ดังกล่าวจึงไม่ต่างจากสังคมของผู้ดูแลและ จัดหา (Curator) ที่ทาํ ให้ลกู ค้าต้องการสร้างความ สั ม พั น ธ์ กับสินค้าและเมคเกอร์มากกว่าแค่เรื่อง ธุรกิจ แต่คนบางกลุ่มยังมองว่าเมคเกอร์เป็นส่วน หนึ่งของเทรนด์หรือเศรษฐกิจที่เรียกว่า Micro Hipster Economy ซึง่ ไม่ถกู ต้อง เพราะงานช่างฝีมอื และหน่วยการผลิตสร้างพืน้ ฐานการทํางานที่เกิด จากการร่วมมือ ซึ่งนำ�ไปสู่การพัฒนาหรือค้นพบ สิง่ ใหม่ๆ เช่น การพิมพ์สามมิติ การทำ�อวัยวะเทียม การออกแบบเทคโนโลยี ส วมใส่ (Wearable Technology) ซึ่งนับเป็นหนึ่งในการปฏิวัติด้าน เครื่องแต่งกาย งานช่างฝีมอื และการผลิต แม้จะ ดูเป็นเพียงเรื่องศิลปะหรือหน่วยการผลิตเล็กๆ แต่กลับเป็นธุรกิจที่สร้างรายได้ให้อังกฤษถึง 3.4 พันล้านปอนด์ ทัง้ ยังมีอทิ ธิพลต่อหลายอุตสาหกรรม

ตั้งแต่ยานยนต์จนถึงสมาร์ทโฟน รวมถึงวิธีผลิต สินค้าและวิธีที่แบรนด์สื่อสารกับลูกค้า บริษัท อย่างอาดิดาสหรืออิเกียต่างก็สร้างหน่วยงาน ออกแบบที่ มี พื้ น ฐานมาจากงานช่ า งฝี มื อ และนวัตกรรมที่อยู่บนการสร้างสรรค์ร่วมกัน (Co-Creation) อุตสาหกรรมงานฝีมอื ใหม่ (New Craft) นี้เกิดจากหน่วยธุรกิจขนาดเล็กในนิเวศ ของการสร้างสรรค์ แน่นอนว่าเมคเกอร์เหล่านี้ ไม่ใช่บริษัทขนาดใหญ่ แต่เป็นการร่วมมือกัน ของหน่วยย่อยจำ�นวนนับร้อยนับพัน ซึ่งมีความ เชี่ยวชาญเฉพาะด้านจนสามารถสร้างพลังใน การเปลี่ยนผ่านด้านเศรษฐกิจได้ไม่ต่างกัน รู้ช่องทางและคู่แข่ง แนวทางแบบดีไอวายเป็นที่นิยมอย่างมากในช่วง เศรษฐกิจถดถอย จวบจนเมื่อเศรษฐกิจปรับตัวดีขน้ึ ผู้คนก็ยังคงชื่นชอบการประดิดประดอยต่อเนื่อง มาในลักษณะกิจกรรมยามว่างมากกว่าการเป็น ผูเ้ ชี่ยวชาญ ตลาดกลางงานฝีมอื ออนไลน์อย่าง Etsy ที่มีจุดประสงค์ในการเป็นพืน้ ทีม่ อบแรงบันดาลใจ และสถานที่ซ้อื ขายสินค้าได้ในคราวเดียว ถือเป็น พื้นที่เชื่อมต่อที่สำ�คัญ ข้อมูลจาก Bloomberg นิตยสารธุรกิจระบุว่า ธุรกิจดังกล่าวสร้างยอด ความต้อ งการซื้อ ในตลาดงานฝีมือ ราว 44 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในสหรัฐอเมริกา ใน เว็บไซต์มีสินค้าราว 8 ล้านชิ้นทีเ่ พิ่งปล่อยเมื่อ 45


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

เดือนเมษายนที่ผ่านมา ซึง่ แฟนๆ สามารถเข้าชม สินค้าดังกล่าวที่มตี ง้ั แต่หมวกขนวูล สิง่ ทอ จนถึง สามารถออกแบบสินค้าได้ด้วยตนเอง จากการ สำ�รวจในปี 2017 พบว่า 86 เปอร์เซ็นต์ของผู้ขาย สินค้าในอังกฤษเป็นผู้หญิงและเกือบครึ่งหนึ่งมี ลูกและอยู่กับบ้าน อย่างไรก็ดีช่วงปี 2015 Etsy ต้องเผชิญกับความกดดันเรื่องยอดซื้อขายลดลง และมี ร้ า นขายของที่ ไ ม่ ใ ช่ แ ฮนด์ เ มดเข้ า มา เส้นกั้นระหว่าง Etsy กับร้านขายของทั่วไปเริ่ม จางลง ผนวกกับ Amazon มีแพลตฟอร์มของ แฮนด์เมดหรือ Handmade at Amazon มา ตั้งแต่ปี 2015 โดยสินค้าทุกชิ้นต้องเป็นของแฮนด์ เมดจริงๆ (Entirely by Hand) ทั้งยังปรับปรุง ระบบให้ ส ามารถติ ด ตามการจั ด ส่ ง สิ น ค้ า มีนโยบายคืนสินค้าภายใน 180 วัน ทัง้ ยังมีสนิ ค้า แฮนด์เมดอย่างน้อย 600 รายการที่รวมอยู่ใน บริการสมาชิก Amazon Prime ซึ่งลูกค้าที่สั่งซื้อ จะได้รบั สินค้าภายในไม่เกิน 2 วันโดยไม่คดิ ค่าส่ง นั บ เป็ น การเพิ่ ม ความสะดวกและสิ ท ธิ พิ เ ศษ สำ�หรับลูกค้าและฐานแฟนๆ ออนไลน์ที่มีจ�ำ นวน มากอยู่แล้ว เดิมที Etsy แทบไม่เคยมีคู่แข่งที่ ทัดเทียมได้เลย เนื่องจาก Etsy เจาะตลาดเดียว ด้วยแพลตฟอร์มสำ�หรับงานฝีมือและมีลูกเล่น อื่นๆ เสริม ทัง้ ในเชิงเทคโนโลยีและการตลาดจาก ประสบการณ์ในการคลุกคลีกบั ตลาดงานฝีมอื มานาน แต่การเกิดขึ้นของ Handmade at Amazon 46

นับว่าเป็นคู่แข่งที่นา่ จับตามอง และพิสจู น์ให้เห็น ว่ า งานฝี มื อ ที่ ช่ ว ยแก้ เ ครี ย ดยามว่ า งได้ ก ลาย เป็นกลุ่มธุรกิจที่ได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ มีผู้เล่นรายใหม่เข้ามาในตลาด พร้อมกับการ พัฒนาแพลตฟอร์มเพื่อลดข้อบกพร่องและสร้าง ปรากฏการณ์ใหม่ๆ ให้ดีขึ้นกว่าที่ผ่านมา พืน้ ทีแ่ ห่งการเรียนรูแ้ ละการแสดงออก ศิลปะและงานช่างได้รบั ความสนใจเพิม่ ขึน้ เรือ่ ยๆ เพราะเรื่ อ งดั ง กล่ า วได้ ข ยายจากงานอดิ เ รก ไปสู่การก่อเกิดของพื้นที่ในการสร้างความเข้าอก เข้าใจผู้อื่น หรือเป็นสะพานเชื่อมเพื่อบอกเล่า เรือ่ งราวระหว่างบุคคล เชือ่ มต่อกับความรูส้ กึ ของ ผู้คนและชุมชน ตลอดจนยังเป็นพื้นที่บอกเล่า เรื่อ งราวของบุค คลเล็กๆ ด้วย ในลอนดอน Serpentine Galleries ประจำ�ปี 2017 เดียบีโด ฟรองซิส เคเร (Di é b é do Francis K é r é ) นักออกแบบและสถาปนิก เชื่อว่าสิ่งปลูกสร้าง มี พ ลั ง มหั ศ จรรย์ ใ นการเชื่ อ มโยงส่ ว นต่ า งๆ เข้าหากัน สร้างแรงบันดาลใจ และในขณะเดียวกัน ก็ช่วยรักษาสมดุลและคงไว้ซึ่งการรวมกลุ่มของ ผูค้ น การออกแบบงานครัง้ นัน้ เขาตั้งใจที่จะสร้าง โครงสร้ า งเพื่ อ เชื้ อ เชิ ญ ผู้ ค นให้ ม ารวมอยู่ ด้วยกัน (Come Together) ภายใต้พน้ื ที่ที่สามารถ แสดงออกและรูส้ กึ ปลอดภัย เช่นเดียวกับในรวันดา พืน้ ที่ที่ผ่านความโหดร้ายจากการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

ระหว่างกลุ่มทุตซี (Tutsi) และฮูตู (Hutu) ที่ยังคง โดยทั้งสองกลุ่ม เพื่อสร้างความเป็นนํ้าหนึ่งใจ ทิ้ ง บาดแผลและความปวดร้ า วในจิ ต ใจของ เดียวกัน ถึงแม้จะไม่ใช่เรื่องง่ายและต้องใช้เวลา เหยื่อที่เหลือรอดมา โครงการบ้านสมานฉันท์ อีกยาวนานก็ตาม (The Village Gacaca) เป็น โครงสร้างบ้าน ที่ก่อสร้างจากพื้นฐานของการเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง อิฐทุกก้อนถูกบดปั้นขึ้นรูปโดยกลุ่มทุตซีและฮูตู เพื่อสร้างพื้นที่ในการอยู่ร่วมกันหลังสงครามอัน โหดร้าย พร้อมค่อยๆ ทลายกำ�แพงทางความรูส้ กึ “อันโตนีโอ เกาดี (Antonio Gaudi) สถาปนิกแนวนวศิลป์ ของความคับแค้น ความหวาดระแวง และความกลัว ทีผูม่้ยา:ิ่งใหญ่บทความ ของสเปน” โดย วิบูลย์ ลี้สุวรรณ จาก sarakadee.com / “Art Market Cooling, But Online Sales Booming” โดย ในการฆ่าฟันที่เคยเกิดขึ้น นอกจากนี้โครงการยัง บทความ Deborah Weinswig จาก forbes.com / บทความ “Creative Industries Growth Strategy” จาก thecreativeindustries.co.uk / บทความ มีฟาร์มสำ�หรับเลี้ยงวัว ซึ่งเคยเป็นสัญลักษณ์ของ Unveil “Etsy: How the Online Marketplace Is Supporting Female โดย Hazel Sheffield จาก independent.co.uk / ความมั่งคั่ง การแบ่งชนชัน้ ในสังคมแบบเดิม และ Entrepreneurs” บทความ “Etsy’s New Market for Crafts Will Take You from Yarn to โดย Shelly Hagan จาก bloomberg.com / บทความ “The เป็นหนึง่ ในความขัดแย้ง แต่ที่นี่ได้ใช้กลไกภายใต้ Bonnet” Life After” โดย Philip Gourevitch จาก newyorker.com / บทความ UK Craft Sector Isn’t a ‘Hipster’ Economy. It’s Sparking ระบบสหกรณ์เพื่อจัดสรรเงินและรายได้อย่าง “The Innovation” โดย Rosy Greenlees จาก theguardian.com เท่าเทียม ซึ่งหมายรวมถึงงานฝีมือที่สร้างสรรค์ ภาพ: newyorkermeetslondon.com / kere-architecture.com 47


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

ONCE UPON… DESIGN & DATA กาลครัง้ หนึง่ … เมือ่ ดาต้าและงานฝีมอื เป็นหนึ่งเดียวกัน

48


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

ศาสตร์ของการเล่าเรื่องมีความสำ�คัญมากขึ้น เรื่อยๆ ไม่เว้นแม้ในวงการออกแบบเพราะจุดโฟกัส ของพ.ศ. นี้ไม่ได้อยู่ที่เรื่องของผลิตภัณฑ์แบบ เพียวๆ แต่เป็นการสร้างการเชื่อมโยงถึงบริบท ของพื้นที่ เรื่องราวในอดีต ประวัติศาสตร์ และ วัฒนธรรม ผ่านแพลตฟอร์มใหม่ๆ ซึง่ ตามหลักการ ทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาแล้ว วิธกี ารเล่าเรือ่ ง แบบนี้จะช่วยกระตุ้นสมองหลายๆ ส่วน ไม่ว่าจะ เป็นส่วนการประมวลผลภาพ เสียง กลิ่น การ เคลื่อนไหว และความคิด ซึง่ ต่างมีสว่ นในการสร้าง อารมณ์ ทำ�ให้ผู้สนใจตั้งใจฟังและจดจำ�เรื่องราว ด้วยเหตุนี้ ตั้งแต่การสร้างแบรนด์สินค้า การทำ� โฆษณา การสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ จึงต่างใช้การ

สร้างเนื้อหาแบบ Storytelling ในการสร้างความ ผูกพันระหว่างผู้คนกับแบรนด์หรือผลงานให้มาก ที่สุด นักออกแบบซาเนตต์ เซอร์เมย์ (Zsanett Szirmay) และนักแต่งเพลงบาลินต์ ทาร์คานี-โคแวคส์ (Balint Tarkany-Kovacs) นำ�เรื่องเล่าและวัฒนธรรมที่ แตกต่ า งรวมเข้ า ไว้ ด้ ว ยกั น ภายใต้ โ ปรเจ็ ก ต์ Soundweaving เพือ่ จัดแสดงใน Dubai Design Week งานนีน้ บั เป็นการผสมผสานระหว่างทำ�นอง เสียงจากดนตรีพื้นถิ่นแบบฮังกาเรียน ให้เข้ากับ รูปแบบแพตเทิร์นลวดลายการปักผ้าดั้งเดิมแบบ อัฟกานิสถาน ด้วยการใช้เครือ่ งเจาะสำ�หรับประมวล 49


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

รายละเอียดในบทเพลง ก่อนแปลงเป็นต้นแบบ ของลวดลาย เช่นเดียวกับพี่นอ้ งนักออกแบบชาว บราซิลแฟร์นานโด และอุมแบร์โต กัมปานา (Fernando and Humberto Campana) ที่ สร้างสรรค์คอลเล็กชั่นเฟอร์นิเจอร์ โดยนำ�ข้อมูล อ้างอิงมาจากการตกแต่งเสื้อผ้าด้วยแผ่นหนังใน ศตวรรษที่ 19 ภายใต้เรื่องราวการก่อตัวและการ เคลื่อนไหวของกลุ่มคานกาโซ (Cangaço) กลุ่ม โจรพเนจรและชาวนาที่ ย ากแค้ น จากภาวะ ความแห้งแล้ง ซึ่งลุกขึ้นต่อ ต้า นเจ้า ของที่ดิน ผูม้ ง่ั คัง่ ทัง้ คูก่ ล่าวว่าผลงานส่วนใหญ่ถกู สร้างสรรค์ ขึ้ น เพื่ อ แสดงให้ เ ห็ น ว่ า พวกเขามาจากไหน และงานออกแบบของทั้งคู่ก็ทำ�หน้าที่บอกเล่า เรื่องราวเหล่านั้น

50

โปรเจ็กต์ Trame Virtuali จากเนเธอร์แลนด์ ใช้ เทคโนโลยีดา้ นดาต้าจากระบบการสื่อสาร นัน่ คือ แฮชแท็กในทวิตเตอร์ ซึ่งนับว่าเป็นช่องทางบอก เล่าเรื่องราวและกระบอกเสียงของผู้คนในโลก ยุคใหม่ ก่อนแปลงข้อมูลเป็นแพตเทิร์นของพรม ศิลปินอธิบายว่าในอดีตผืนพรมเป็นเสมือนพื้นที่ ที่ใช้สำ�หรับการพรรณนาและบอกเล่าในรูปแบบ สัญลักษณ์ เพื่อนำ�เสนอตำ�นานหรือวัฒนธรรมของ พื้นถิ่น พวกเขาจึงนำ�รูปแบบของผืนพรมในฐานะ ของผู้ บั น ทึ ก วั ฒ นธรรมมาทำ � ให้ ทั น สมั ย ขึ้ น ด้วยคอนเทนต์ของเทคโนโลยีการสื่อสารอย่าง ไร้พรมแดนในสังคมศตวรรษที่ 21 นี้ อีกหนึ่ง โปรเจ็กต์ในนาม Dear Data ก็อยูบ่ นพืน้ ฐานของ การเล่าเรื่องเช่นกัน หนึ่งในตัวอย่างคือการเขียน จดหมายโต้ตอบกันระหว่างสองผู้เชี่ยวชาญด้าน ดาต้า ซึ่งทั้งคู่ตัดสินใจที่จะสร้างข้อมูลร่วมกัน ในรูปแบบแอนะล็อก โดยนำ�ข้อมูลมาจากโปสการ์ด ที่ใช้ในการโต้ตอบ มาสร้างเป็นผลงานภาพด้วย รูปแบบข้อมูลส่วนบุคคล คล้ายคลึงกับการจัดเก็บ ข้อมูลเพื่อนทางจดหมายที่ดูมีชีวิตชีวามากขึ้น นับเป็นการใช้ข้อมูลในรูปแบบของการสื่อสาร ระหว่างบุคคลที่สร้างความหมายมากขึ้นตาม เทคโนโลยีที่เปลี่ยนไป


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

ทีม่ า: บทความ “Storytelling กลยุทธ์ทาง Content Marketing ที่สำ�คัญ ต่อผู้บริโภค” จาก marketingoops.com / บทความ “Campana Brothers Base Cangaço Furniture on Brazillian Bandits’ Clothing” โดย Dan Howarth จาก dezeen.com ภาพ: elektrografia.hu / dezeen.com / project.wdka.nl

51


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

REMASTER

การกลับมาของศิลปินผู้ยิ่งใหญ่

52


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

เพราะต้องมีทม่ี าทีไ่ ปและพิสจู น์ได้วา่ มันยอดเยีย่ ม ที่สดุ เช่นเดียวกับคำ�กล่าวของกิว แบคเกอร์ (Gijs Bakker) นักออกแบบชาวเนเธอร์แลนด์ในงาน ประกาศผลรางวัล Loewe Craft Prize 2016 ที่ว่า “หนึง่ ความมุ่งหวังของการทำ�งานช่าง คือทำ�ให้ผคู้ น ตระหนักมากขึ้นว่าสิ่งของเป็นมากกว่าแค่วัตถุ” ความสวยงามของศิลปะระดับมาสเตอร์ ช่างฝีมอื ชั้นเยี่ยมจากเมซงเก่าแก่ กำ�ลังเป็นไฮไลต์ในการ สร้างความแตกต่างให้ผลิตภัณฑ์ในศตวรรษที่ ผู้คนกำ�ลังเดินหน้าสู่การบริโภคแบบ “ซื้อจำ�นวน น้อยแต่ได้สิ่งที่ดีที่สุด (We Buy Less, But Best)” การผลิตผลงานใหม่จงึ เป็นงานหินมากกว่าในอดีต

นับเป็นอีกครั้งที่เจฟฟ์ คูนส์ (Jeff Koons) เรียก เสียงฮือฮาให้แก่วงการแฟชั่นและศิลปะร่วมสมัย เมื่อเขารับคำ�เชิญจากแบรนด์หรู Louis Vuitton ให้มารับหน้าทีอ่ อกแบบกระเป๋าและเครือ่ งประดับ เพื่ออุทิศให้แก่เหล่าศิลปินระดับมาสเตอร์ผู้ทรง อิทธิพลในหน้าประวัตศิ าสตร์ศลิ ปะ ในคอลเล็กชัน่ 53


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

พิเศษนีไ้ ด้มกี ารนำ�ผลงานของปีเตอร์ พอล รูเบนส์ (Peter Paul Rubens), ทิเซียโน เวเชลลีโอ หรือ ทิเชียน (Tiziano Vecellio), เลโอนาร์โด ดา วินชี (Leonardo da Vinci), ฌ็อง-ออนอเร ฟรากอนาร์ (Jean-Honore Fragonard) และวินเซนต์ แวน โก๊ะ (Vincent van Gogh) มาวางบนตัวกระเป๋า พร้อมตัวอักษรสีทองโดดเด่น นับเป็นการบรรจบ กันระหว่างงานผลิตเครื่องหนังชั้นสูงและงาน ศิ ล ปะที่ ท วิ ส ต์ จ นได้ ก ลิ่ น อายแบบมาสเตอร์ พร้อมการผลิตแบบวอร์ฮอลมากกว่าครั้งไหนๆ สอดคล้องตามชื่อคือ Masters ที่กระเป๋าแต่ละ ใบไม่ต่างจากชิ้นส่วนปะติดปะต่อของยุคสมัย ด้วยการนำ�เสนองานวาดภาพจากศิลปินชั้นครู ที่ ไ ด้ รับ การยกย่ อ งซึ่ง มาพร้ อ มโลกยุ ค ดิ จิ ทั ล ดึงเอาอดีตและปัจจุบนั มาไว้ดว้ ยกัน ทำ�ให้ผลงาน เต็ ม เปี่ ย มไปด้ ว ยจิ ต วิ ญ ญาณภายในกระเป๋ า ยังมีประวัตขิ องศิลปินและผลงานที่นำ�มาทำ�ใหม่ อยู่ด้านในด้วย

54

แบรนด์ Semi-Couture อย่าง TUBE GALLERY ในซีซั่นล่าสุดถ่ายทอดผลงานผ่านชื่อ “The Portrait of a Lady” ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากผลงาน ศิลปินชื่อก้องโลกอย่างกุสตาฟ คลิมต์ (Gustav Klimt) จิตรกรและมัณฑนากรชาวออสเตรียในช่วง ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ที่มีผลงานโดดเด่นใน แบบอาร์ตนูโว ซึง่ ได้รบั อิทธิพลอย่างสูงจากศิลปะ ญีป่ นุ่ ภาพวาดส่วนใหญ่จะเน้นใบหน้าจนถึงสรีระ ของหญิงสาวในอิริยาบถต่างๆ ตลอดจนการใช้ โทนสีทองในภาพวาดเป็นหลัก เช่น The Kiss, The Embrace และ Adele Bloch-Bauer ฯลฯ ผลงานของสองดีไซเนอร์ ศักดิ์สิทธิ์ พิศาลสุพงศ์


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

และพิสิฐ จงนรังสิน ใช้การตีความใหม่และแตก งานปักมือแบบดั้งเดิมกับวัสดุใหม่ๆ อันเป็นการ รายละเอียดในส่วนต่างๆ ของเสื้อผ้า สร้างสรรค์ ดึงจิต วิญ ญาณของภาพมาสู่ผลงานออกแบบ เป็นลายพิมพ์ และซิลลูเอตในแบบ “Maximum แฟชั่นได้อย่างน่าตื่นตาตื่นใจ Volume“ ที่เน้นการสร้างรูปทรงเสื้อที่ใหญ่และ ที่มา: บทความ “สวยงามดั่งภาพวาดชั้นสูงไปกับ TUBE GALLERY” จาก and.com / บทความ “Tube Gallery Autumn/Winter 2017 ตื่นตาด้วยเทคนิคการตัดเย็บขัน้ สูง ตลอดจนการ el‘ThelethailPortrait of a Lady’” จาก numerothailand.com ลงรายละเอียดงานปักที่งดงาม โดยผสมผสาน ภาพ: alumind.com / us.louisvuitton.com 55


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

UNFINISHED

ความหมายจาก...ระหว่างทาง

56


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

“จุดหมายปลายทางไม่ส�ำ คัญเท่าเรื่องราวระหว่าง สามารถตัง้ ชือ่ แต่ละผลงาน ซึ่งนัน่ หมายความว่า ทาง เช่นเดียวกับกระบวนการที่ส�ำ คัญกว่าผลลัพธ์” แต่ละคนได้แสดงความหมายที่สมบูรณ์ดว้ ยตนเอง โดยปราศจากการควบคุมของศิลปิน แค่เริ่มต้น ลงมือทำ� แม้ยังไม่เสร็จเรียบร้อยดี ก็ มีชัยไปกว่าครึ่ง ด้วยเพราะความต้องการของ ชุดภาพประกอบด้วย 469 ภาพและแต่ละภาพ ผู้บริโภคทุกวันนี้ที่ต่างต้องการมีส่วนเกี่ยวข้อง ต่ า งแสดงถึ ง การบั น ทึ ก ความเปลี่ ย นแปลง ในการสร้างสรรค์หรือจบงานด้วยตัวเอง ซีรีส์ การเดินทางของเวลา และการเคลื่อนไหวของแสง ภาพพิมพ์ของโธมัส บราวน์ (Thomas Brown) ศิลปินกล่าวว่า “ความเป็นนามธรรมของผลงาน จึงนับเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจ โครงการดังกล่าว ชุดนี้ ทาํ ให้มนั ไม่ได้สื่อถึงสิง่ ใดเลย แต่เปิดโอกาส สร้างแกลเลอรี่ออนไลน์ในชื่อ Volume of Light ให้มนั เป็นอะไรก็ได้ ตามแต่การตีความของผูช้ ม” ที่ผู้คนสามารถเข้ามามีปฏิสัมพันธ์และมีบทบาท ภาพผลงานถูกปล่อยในเว็บไซต์ของโครงการและ ไม่ต่างจากศิลปินคนหนึ่ง โดยอนุญาตให้ทุกคน เปิดให้คนทั่วไปสามารถปรับเปลี่ยน เลือกตั้งชื่อ 57


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

ของผลงานได้ภายใน 47 ตัวอักษร ชื่อที่ถูกตั้งขึ้น จะเชื่อมโยงกับภาพ สอดคล้องกับความตัง้ ใจของ โครงการที่ต้องการรู้ถึงมุมมองของผู้คน การทำ� ความเข้าใจ การสำ�รวจและตรวจสอบสัญศาสตร์ นอกจากจะเป็นการนำ�เสนอนวัตกรรมในการเข้าถึง ตลาดศิลปะแบบใหม่แล้ว นี่ยงั เป็นการเปิดโอกาส ให้ผู้ซื้อผลงานเป็นส่วนหนึ่งส่วนเดียวกับผลงาน ตลอดทุกขั้นตอน ก่อนได้รับผลงานที่เป็นของ พวกเขาจริงๆ ในฐานะศิลปินคนหนึ่ง ไอเดียในรูปแบบดังกล่าวยังถูกนำ�ไปใช้ในการ แสดงผลงานของนักออกแบบหน้าใหม่จาก Design Academy Eindhoven ในช่วงงาน Milan Design week ทั้งปีก่อนหน้านี้และปีล่าสุด ซึ่งนำ�เสนอ ภายใต้ธมี ที่วา่ “Everything but the End Product” กลุ่มนักออกแบบทั้ง 9 คนบอกเล่าถึงเบื้องหลัง กระบวนการศึกษาก่อนสร้างสรรค์เป็นผลิตภัณฑ์ ออกมา ตัง้ แต่จดุ เริม่ ต้นของความคิด วัตถุประสงค์ บทสนทนาระหว่างนักออกแบบกับโรงงานผู้ผลิต เกี่ยวกับกระบวนการ ตลอดจนการพัฒนาด้านวัสดุ และตั้งชื่อนิทรรศการในส่วนนี้ว่า Envisions โดย ต้องการให้ผ้เู ข้าร่วมชมงานมีส่วนร่วมในผลงาน ตัง้ แต่ตน้ ทางของไอเดีย 58


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Art & Craft ศิลปะและหัตถกรรม

เช่นเดียวกับแนวคิดที่ น่ า สนใจของเอชเอสบี ซี ซึ่ ง นำ � เสนอภาพยนตร์ โ ฆษณาเรื่อ งใหม่ในชื่อ The Museum of Procrastination เป็นกลยุทธ์ ในการขยายแบรนด์ดว้ ยแนวคิด “รองรับทุกความ มุ่งหวังของมนุษย์” ด้วยการสร้างแรงบันดาลใจ ผ่านภาพยนตร์ นำ�เราเดินทางสำ�รวจพิพิธภัณฑ์ ศิลปะแห่งการผัดวันประกันพรุ่ง พร้อมผู้นำ�ทาง ผ่านห้องมหัศจรรย์ ตั้งแต่บัตรสมาชิกโรงยิมที่ไม่ ได้ใช้ จนถึงนิยายที่ยังเขียนไม่เสร็จ พิพิธภัณฑ์ ดังกล่าวต้องการพูดถึงไอเดียที่ถูกทิ้งระหว่างทาง หรื อ ผลงานที่ ค้ า งคายั ง ไม่ ไ ด้ รั บ การสานต่ อ ตลอดจนการแสวงหาความคิดและสิ่งประดิษฐ์ท่ี ไม่เคยได้รบั โอกาสในการบรรลุผล ความหวังและ

ความฝันทั้งหมดที่เคยถูกทิ้งร้างระหว่างทางนี้ จะมีเอชเอสบีซีเป็นเสมือนหุ้นส่วนเพื่อสนับสนุน การเดินทางของพวกเขาให้ไปถึงความหวังทีว่ างไว้ นับเป็นกลยุทธ์ที่นำ�เสนอภายใต้ความเป็นไปได้ ของรูปแบบชีวิตผู้คนที่ต้องเผชิญเงื่อนไข และ ต้องการทางออกหรือผู้สนับสนุน ที่มา: บทความ “Design Academy Eindhoven Graduates Presents “Everything but the End Product” in Milan” โดย Alice Morby จาก dezeen.com / บทความ “Envisions’ Milan Exhibition Shows the Process instead of the Final Product” โดย Emma Tucker จาก dezeen.com / บทความ “JWT Global Takes Us to the ‘Museum of Procrastination’ For New HSBC Spot” โดย J. Walter Thompson London จาก lbbonline.com / บทความ “Thomas Brown’s Creative Project Looks at Naming, Buying Art and Creating Work” โดย Emily Gosling จาก itsnicethat.com ภาพ: creativereview.co.uk / america.exposure.net / dezeen.com / dailymotion.com

59


ความงามและแฟชั่น

60


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

จากแปรงหวีผมอัจฉริยะที่สามารถวัดสุขภาพ ของเส้นผมได้ในทุกครั้งที่หวี มาจนถึงการปลูก พื ช ผั ก เพื่ อ นำ � มาทำ � เครื่ อ งสำ � อางได้ ทั น ใจ สัญญาณเหล่านีก้ �ำ ลังบอกถึงการเปลี่ยนแปลงครัง้ ใหญ่ที่เป็นอนาคตใหม่ของอุตสาหกรรมความงาม ในปี 2018 มีการคาดการณ์จาก Research and Markets ว่าอุตสาหกรรมความงามของโลกนั้นมี มูลค่ามากถึง 4 แสน 6 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐฯ โดยประเทศรัสเซีย จีน และกลุ่มประเทศนอร์ดิก เป็นกลุ่มตลาดที่น่าจับตามอง ด้วยการผลิตแบรนด์ ที่ดึงดูดกลุ่มผู้ซื้อจากนานาชาติ นอกจากนี้อินเทอร์เน็ตยังเข้ามามีบทบาทสำ�คัญ ในการปฏิวัติธุรกิจเครื่องสำ�อาง ด้วยการเกิดขึ้น ของเทรนด์ความสวยงามแบบดิจิทัล วล็อกเกอร์ (Vlogger) บล็อกเกอร์ และการถ่ายภาพเพื่อรีวิว หรือสอนแต่งหน้า ที่กลายเป็นเบื้องหลังสำ�คัญใน การขับเคลือ่ นอุตสาหกรรมความงาม เทรนด์ในปี 2018 ผู้บริโภคจะเริ่มมองหาทางเลือกใหม่ ลด ความนิยมจากแบรนด์ดังแบบเดิม ด้วยการมอง หาแบรนด์ใหม่ที่มคี วามเฉพาะ มีเอกลักษณ์ และ ได้รับความนิยมจากผู้ใช้จำ�นวนมาก เช่น การ เกิดขึ้นของ Beauty Pie ธุรกิจที่ได้รับฉายาว่า “เน็ตฟลิกซ์แห่งวงการเครื่องสำ�อาง” เพราะได้ รวบรวมแบรนด์เครื่องสำ�อางที่ไม่ง้อเคาน์เตอร์ ห้างไหนๆ แต่จำ�หน่ายออนไลน์รวมกันไว้ในหน้า

เว็บไซต์เดียว ที่แค่เพียงสมัครสมาชิก ก็จะซื้อ สินค้าได้ในราคาทุนการผลิต โดยเว็บไซต์นี้ เสาะหาผลิ ต ภั ณ ฑ์ จ ากผู้ ผ ลิ ต ทั้ ง ในอิ ต าลี ฝรั่งเศส สวิตเซอร์แลนด์ อังกฤษ อเมริกา มา จนถึงเกาหลี สำ�หรับประเทศไทย ตลาดความงามนัน้ เติบโตขึน้ 6.5 เปอร์เซ็นต์ มีมูลค่ารวม 1 แสน 5 หมื่น ล้านบาทในปี 2015 โดย 7 หมื่นล้านบาทนั้น มาจากผลิตภัณฑ์บำ�รุงผิว 2 หมื่นล้านบาทมา จากเครื่องสำ�อาง และ 3 หมื่นล้านบาทมาจาก ผลิตภัณฑ์บำ�รุงผม ทำ�ให้อตุ สาหกรรมความงาม ในประเทศไทยมี ข นาดใหญ่ ที่ สุ ด ในอาเซี ย น รายงานของยูโรมอนิเตอร์กล่าวว่า ภูมิภาคเอเชีย 61


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

แปซิฟกิ มีสว่ นแบ่งในอุตสาหกรรมความงามระดับ โลกเป็นอันดับที่ 3 โดยมีประเทศไทยเป็นผู้นำ� ในการขับเคลือ่ นทัง้ ภูมภิ าค สำ�หรับกลุ่มผู้บริโภคผลิตภัณฑ์ด้านความงาม ในประเทศไทย รายงานจากยูโรมอนิเตอร์ยัง กล่าวอีกว่า ผูบ้ ริโภคชาวไทยระมัดระวังและคิดถึง รายละเอี ย ดของสิ น ค้ า เมื่ อ ต้ อ งตั ด สิ น ใจซื้ อ เครือ่ งสำ�อางมากขึน้ โดยใช้เวลาในการรีเสิรช์ และ หาข้อมูลจากรีวิวต่างๆ มากขึ้น รวมถึงมักมี พฤติกรรมรอซื้อเมื่อแบรนด์มีโปรโมชั่น ทำ�ให้ เครื่องสำ�อางแบรนด์ต่างๆ ต้องคิดค้นผลิตภัณฑ์ ที่มีความหลากหลาย มีประโยชน์หลายด้าน มี เอกลักษณ์ และมักผลิตออกมาเป็นคอลเล็กชั่น พิเศษ รวมถึงลงทุนด้านงบประมาณไปกับการ วิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ตอบโจทย์ผู้ใช้งาน มากขึ้น จีนก็เป็นอีกหนึง่ ในประเทศที่น่าจับตามอง เพราะ ดินแดนมังกรแห่งนีล้ งทุนงบประมาณไปกับการวิจยั และพัฒนา (Research and Development) โดยบริษัทผู้ผลิตเครื่องสำ�อางภายในประเทศ นอกจากนี้ ยั ง เกิ ด กลุ่ ม ผู้ บ ริ โ ภคที่ เ ริ่ ม มองหา รายงานของ China Shopper ระบุวา่ สินค้าของจีน ผลิตภัณฑ์ท่มี าจากเมืองเล็กๆ ซึง่ แน่ใจได้วา่ เลือก ครองส่วนแบ่งทางการตลาดได้ถึง 70 เปอร์เซ็นต์ ใช้วัตถุดิบจากท้องถิ่นและมั่นใจในประสิทธิภาพ ได้ ประเทศแถบนอร์ดิกเป็นผู้นำ�สำ�คัญในการ เลือกใช้วัตถุดิบจากท้องถิ่นและสร้างมาตรฐาน 62


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

ด้านความปลอดภัยและตลาดที่โปร่งใส ผู้บริโภค ตรวจสอบที่มาของสินค้าได้ นอกจากนีผ้ ลิตภัณฑ์ ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมยังคงเป็นผู้เล่นสำ�คัญ ในเทรนด์ปี 2018 เช่น แบรนด์ Klairé ผลิตภัณฑ์ บำ�รุงผิวจากประเทศเกาหลี ที่ให้ความสำ�คัญกับ

แหล่งที่มาของวัตถุดบิ เน้นสรรพคุณของวัตถุดบิ ไม่มีการใส่สีย้อม แอลกอฮอล์ พาราเบน หรือ นา้ํ หอม และไม่มีการทดลองกับสัตว์ ทัง้ ยังนำ�มา จำ�หน่ายในราคาย่อมเยา เพื่อให้ทุกคนสามารถ เข้าถึงและใช้สินค้าที่ดีมีคุณภาพได้ 63


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

แฟชั่น เมื่อทุกวันคือรันเวย์ การปะทะกันระหว่างแฟชัน่ ดีไซเนอร์ไทยที่ปลุกปัน้ วงการแฟชั่นไทยให้เติบโตได้อย่างยั่งยืน เจ้าของ ธุรกิจที่มีหน้าร้านเป็นฟีดอินสตาแกรม นักศึกษา สาขาออกแบบเสื้ อ ผ้ า ที่ กำ � ลั ง ทำ � วิ ท ยานิ พ นธ์ ไปจนถึ ง ผู้ ผ ลิ ต เสื้ อ ผ้ า สำ � หรั บ ส่ ง ขายเดอะ แพลทินัม แฟชั่น มอลล์ ไม่ว่าจะเป็นใครก็ตาม ทัง้ หมดนีต้ า่ งร่วมขับเคลื่อนอุตสาหกรรมแฟชั่นไทย ให้กา้ วไปข้างหน้าอย่างไม่หยุดยัง้ โดยประเทศไทย มีรายได้จากอุตสาหกรรมแฟชั่นมูลค่า 525 ล้าน ดอลลาร์สหรัฐฯ หรือราว 1 หมื่น 8 พันล้านบาท ในปี 2017 มีการคาดการณ์ว่าจะเติบโตขึ้นอย่าง ต่อเนื่อง และธุรกิจที่มีตลาดใหญ่ม ากที่สุดคือ เสื้อผ้า ซึ่งมีมูลค่าถึง 1 หมื่น 2 พันล้านบาท เสี ย งฮื อ ฮาจากงาน ELLE Fashion Week ประเทศไทยยั ง มี ใ ห้ ไ ด้ ยิ น อย่ า งต่ อ เนื่ อ งทุ ก ปี ไม่ว่าจะเป็นปีก่อนของแบรนด์ VATANIKA ที่จบ ด้วยภาพการจูบระหว่างผู้หญิงและผู้หญิง หรือ ในปีนี้กับโชว์จากแบรนด์ HOOK’S คอลเล็กชั่น Ayara in ๙ ทีเ่ ปลีย่ นเวทีรนั เวย์ให้เป็นพืน้ ทีถ่ วาย ความระลึ ก ถึ ง พระบาทสมเด็ จ พระปรมิ น ทร มหาภูมิพลอดุลยเดช เหล่าแฟชั่นดีไซเนอร์ต่าง รู้ถึงอำ�นาจที่อยู่บนทุกย่างก้า วบนรันเวย์ และ เปลี่ยนพื้นที่ตรงนั้นให้กลายเป็นกระบอกเสียง ในฐานะแพลตฟอร์มเพื่อสื่อสารสิ่งที่คดิ ว่าสำ�คัญ 64

มากไปกว่าเสื้อผ้าที่เหล่านายแบบหรือนางแบบ สวมใส่ รันเวย์จึงกลายเป็นเวทีสื่อสารเรื่องความ เท่าเทียม การเป็นหนึง่ เดียว การอยูร่ ว่ มกัน ไปจน ถึงการแสดงจุดยืนในด้านต่างๆ เช่น แบรนด์ Ashish ที่น�ำ คำ�พูดของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ที่กล่าวหาฮิลลารี คลินตัน มาปักไว้บนเสื้อให้ เห็นกันชัดๆ หรือข้อความที่จิกกัดได้อย่างถึงใจ เช่น “More Glitter Less Twitter”, “Pussy Grabs


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

ในปี 2018 สิ่งสำ�คัญทีอ่ ตุ สาหกรรมแฟชัน่ จะต้อง ตระหนักคือบทบาทของแฟชัน่ ดีไซเนอร์ที่เปลี่ยนไป ด้ ว ยศั ก ยภาพของเทคโนโลยี ที่ เ ข้ า มาเปลี่ ย น ทั ศ นคติ แ ละวิ ธี คิ ด ในการออกแบบเสื้ อ ผ้ า ให้ เอาชนะไอเดี ย และแรงบั น ดาลใจด้ ว ยข้ อ มู ล แบรนด์แฟชั่นจะเริ่มหันมาให้ความสำ�คัญกับ ข้อมูลและนำ�มาเป็นต้นทุนในการผลิตเสือ้ ผ้าแต่ละ คอลเล็กชั่น เช่น แบรนด์ Kohl’s ที่ใช้ข้อมูลจาก โซเชียลมีเดียมาออกแบบเสื้อผ้าให้กับแบรนด์ลูก อย่าง k/lab ที่เจาะจงกลุ่มเป้าหมายเป็นกลุ่ม มิลเลนเนียลและคนรุ่นใหม่ แบรนด์มอบหมาย ให้นักวิทยาศาสตร์ข้อมูลเป็นผู้วิเคราะห์ข้อมูลที่ ได้รบั จากโซเชียลมีเดียและบล็อกเกอร์ ก่อนจะนำ� มาวิเคราะห์เพื่อออกแบบให้ตรงกับพฤติกรรม Back” ข้างรูปลูกแมวสีดำ�สุดน่ารัก หรือ “Unity และรสนิยมความชอบของกลุ่มเป้าหมาย ในปี in Adversity” ฯลฯ 2018 แบรนด์ต่างๆ จึงต้องให้ความสำ�คัญกับ ทุกข้อมูลที่ได้รับ เพื่อที่จะผลิตผลงานและสร้าง ปัจจุบนั อุตสาหกรรมแฟชัน่ ในระดับโลกมีมลู ค่ามาก ผลประกอบการให้ได้มากที่สุด ถึง 3 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ โดยมีอตุ สาหกรรม ย่อยที่เกี่ยวข้องอีกจำ�นวนมาก ไม่วา่ จะเป็นเสือ้ ผ้า ผูห้ ญิง (621 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ) เสือ้ ผ้าผูช้ าย (402 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ) ร้านค้าสินค้า แบรนด์เนม (339 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ) เสือ้ ผ้า เด็ก (186 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ) เสื้อผ้ากีฬา (90 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ) และชุดเจ้าสาว ภาพ: beautypie.com / pechoin.com / klairscosmetics.com / (57 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ) vogue.com 65


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

INHERENT BEAUTY หน้าสวยผิวดีด้วยแบคทีเรีย

66


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

มีการประเมินว่ามูลค่าของตลาดผลิตภัณฑ์บ�ำ รุงผิว ในสหรัฐอเมริกา จะมีมูลค่าสูงถึง 1 แสน 3 หมื่น ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2019 และกลายเป็น หนึ่งในส่วนแบ่งตลาดที่มากที่สุดในอุตสาหกรรม ด้านความสวยงาม โดยผู้เล่นคนใหม่ในสนามจะ เข้ามาท้าทายแบรนด์เจ้าเดิมในตลาด โดยใช้ “แบคทีเรีย” เป็นอาวุธสำ�คัญ

เหล่านีเ้ ป็นจุดเริม่ ต้นให้นกั วิทยาศาสตร์ความงาม เริ่มต้นศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างไมโครไบโอม และสุขภาพผิว การศึกษาทำ�ให้คน้ พบว่าสารเสริม ชีวนะ (Probiotic) ที่อยู่ในอาหารอย่างโยเกิร์ต นม นั้น สามารถนำ�มาช่วยฟื้นฟูผิวให้ดีขึ้นได้ ทั้งเรื่องของสิว โรซาเซียหรือสิวอักเสบ ริ้วรอย และความเสื่อมโทรมของผิวหน้าตามอายุ

คำ�ว่าไมโครไบโอติกส์ (Microbiotic) ที่แปลว่า สิง่ มีชวี ติ ขนาดเล็ก ได้กลายเป็นแรงบันดาลใจและ อนาคตใหม่ของเทรนด์ความสวยงามในปีหน้า การเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่นี้ทำ�ให้ต้นทุนด้าน ความสวยงามนัน้ ไม่ได้หยุดอยู่ที่วตั ถุดบิ ที่จบั ต้อง ได้ แต่ยังรวมไปถึงสิ่งมีชีวิตที่มองไม่เห็นด้วย ตาเปล่า ระบบนิเวศของความสวยงามที่ท�ำ หน้าที่ ฟื้นฟูและสร้างสมดุลให้กับชีวนิเวศบนใบหน้า

ในวารสาร Cosmetic Science ซึ่งตีพิมพ์เมื่อปี 2012 แสดงผลการศึกษาว่าสารละลายในผลิตภัณฑ์ บำ�รุงผิวหน้าที่มีแลคโตบาซิลลัสจำ�นวน 5% ช่วย รักษาสิวได้ ยิง่ ไปกว่านัน้ นักวิทยาศาสตร์ยงั พัฒนา การศึกษาเรือ่ งโลชัน่ ทีม่ สี ารเสริมชีวนะที่ท�ำ มาจาก แบคทีเรีย ซึ่งได้มาด้วยการใช้ไมโครไบโอมของคน ทีม่ ผี น่ื ภูมแิ พ้ผวิ หนัง เพือ่ นำ�มาต่อสูก้ บั สแตปฟิโลคอคคัส ออเรียส แบคทีเรียที่ทำ�ให้ผิวหนังติดเชื้อ

ก่อนอื่นจะต้องทำ�ความรูจ้ กั กับคำ�ว่าไมโครไบโอม (Microbiome) หรือกลุ่มรวมของจุลินทรีย์ใน ร่างกาย ทั้งแบคทีเรีย ไวรัส และเชื้อราต่างๆ ที่ อาศัยอยู่ในเซลล์ร่างกายของมนุษย์ซ่ึงมีจำ�นวน เป็นล้านล้านหน่วย ผลรายงานจากโครงการ Human Microbiome นักวิทยาศาสตร์ได้ประเมิน ตัวเลขของจำ�นวนเซลล์ของไมโครไบโอมทั้งใน และนอกร่างกายของมนุษย์ พบว่ามีจำ�นวนเซลล์ มากกว่า 10 เท่าของเซลล์มนุษย์ ซึ่งไมโครไบโอม

“ครั้งหนึ่งผู้บริโภคเคยคิดว่าแบคทีเรียบนผิวหนัง ของพวกเขาเองนั้นอันตราย แต่ผลการวิจัยทาง วิทยาศาสตร์ได้เปลีย่ นความคิดเหล่านี”้ คำ�กล่าว จากเดวิด เทอร์เรลล์ (David Tyrrell) ในรายงาน Future of Facial Skincare 2017 ที่แสดงให้เห็น ว่าปัจจุบันแบคทีเรียบนผิวหนังนั้นเป็นผลดีต่อ สุขภาพผิว ทั้งแบรนด์ต่างๆ ยังสามารถนำ�ชุด ความรู้ไปปรับประยุกต์กับการพัฒนาสินค้าใน อนาคตได้อีกด้วย 67


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

ปัจจุบันผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของแบคทีเรียมี ชีวติ มีจลุ นิ ทรียต์ ามธรรมชาติเป็นส่วนผสมเริ่มมี ให้เห็นมากขึ้น แม้จะเป็นเพียงจุดเริ่มต้นเล็กๆ จากแบรนด์ขนาดเล็กหรือสตาร์ทอัพที่คัดสรร แบคทีเรียดีมาเป็นส่วนผสมหลักในครีมบำ�รุงและ โลชัน่ เพื่อโปรโมตสุขภาพผิวที่ดีกว่า เช่น บริษทั เทคโนโลยีชีวภาพในบาร์เซโลนา Greenaltech ที่ ไ ด้ พัฒ นาสารเสริ ม ชี ว นะจากสาหร่ายเซลล์ 68

เดียวเป็นผลิตภัณฑ์บำ�รุงผิวหน้าชื่อว่า Algaktiv ซึ่งมีคุณสมบัติช่วยลดการอักเสบและลดจำ�นวน แบคทีเรียที่ก่อให้เกิดโรค หรือสตาร์ทอัพด้าน ความสวยงามที่ป ระสบความสำ�เร็จมากจาก ฝรั่งเศสอย่าง Gallinée ที่เข้าไปแทรกซึมการ ทำ�งานของแบคทีเรียบนใบหน้า เพื่อบำ�รุงแบคทีเรีย ที่อาศัยอยู่บนผิวหน้าได้อย่างเต็มที่


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

La Roche-Posay เสนอขายในฐานะวัตถุดิบ ธรรมชาติที่ช่วยสร้างสมดุลด้วยไมโครไบโอมให้ กับผิวหน้าที่แห้งและขาดความชุ่มชื้น

Skin deep: The composition of the microbiome varies widely depending on location. (Microbes named represent the most common types.)

แต่แบรนด์ใหญ่เองก็ไม่ปล่อยให้แบรนด์เล็กต้อง เดินหน้าเพียงลำ�พัง แบรนด์ใหญ่อย่าง Clinique, Elizabeth Arden หรือ Oskia ก็ขยับตัวลงมาเล่น ในสนามนี้เช่นกัน นำ�ทีมโดย L’Oréal ที่ตัดสินใจ จดสิทธิบัตรให้กับสารสกัดชื่อ Vitreoscilla ที่ได้ มาจากแบคทีเรีย โดยนำ�มาใช้กบั ผลิตภัณฑ์แบรนด์

เป็นทีน่ า่ พึงพอใจว่าผูบ้ ริโภคในปัจจุบนั ก็เปิดใจรับ แบคทีเรียที่ “เป็นมิตร” ต่อใบหน้า เพราะเชื่อใน คุณสมบัตทิ ี่เข้ามาช่วยฟืน้ ฟูสขุ ภาพผิวหน้าได้จริง รวมถึงยังทำ�งานร่วมกับสารสกัดจากธรรมชาติ และส่วนผสมต่างๆ ทีอ่ ยูใ่ นสูตรของผลิตภัณฑ์ บำ�รุงผิวได้เป็นอย่างดี โดยที่ปรึกษานักวิจัยอย่าง นาวา ดายัน (Nava Dayan) เสนอข้อแนะนำ� ให้ นั ก วิ ท ยาศาสตร์ แ ละนั ก ผสมสู ต รสำ � หรั บ ผลิตภัณฑ์บำ�รุงผิว เริ่มต้นให้ความสำ�คัญกับ ไมโครไบโอมและเซลล์ ผิ ว หนั ง ของมนุ ษ ย์ ทำ�ความเข้าใจเรื่องความสัมพันธ์และการพึ่งพา ซึ่งกันและกัน เพื่อนำ�ไปสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์ ในอนาคต

ภาพ: cosmetics.specialchem.com / greenaltech.com / cen.acs.org

69


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

DATA-TO-SKIN

สวยได้ตามใจ เปลี่ยนให้ข้อมูลเป็นความสวยงาม

70


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

ความก้ า วหน้ า ทางเทคโนโลยี ดิ จิ ทั ล จะเป็ น จุดเริม่ ต้นให้เกิดบริการและผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบ มาเฉพาะแต่ละบุคคล และจะเป็นเทรนด์ในปี 2018 ความสามารถในการผลิ ต สิ น ค้ า ที่ ทุ ก คนเป็ น เจ้าของและจับจองได้ ด้วยนวัตกรรม AI และ แชทบอทที่ เ ข้ า มาช่ ว ยประมวลข้ อ มู ล ได้ แ บบ เรียลไทม์ตามเงื่อนไขและลักษณะเฉพาะของผิว หน้าแต่ละคน ลองดูตัวอย่างจาก HelloAva บริษัทสตาร์ทอัพ ที่กอ่ ตัง้ โดยหนึง่ ในนักข่าวจากนิตยสารบลูมเบิรก์ ซิก้ี โม (Siqi Mou) แพลตฟอร์มที่ให้ผใู้ ช้งานสร้าง ผลิตภัณฑ์ที่แสนจะเฉพาะเจาะจง ด้วยการส่ง ข้อความผ่านเฟสบุ๊ค เมสเซนเจอร์ และตอบชุด คำ�ถามจำ�นวน 12 ข้อ พร้อมส่งรูปถ่ายเซลฟี่ ใบหน้าตัวเองมาให้กบั แชทบอทที่ชื่อ เอวา ระบบ จะนำ�ข้อมูลทั้งหมดที่ได้รับไปประมวลผลจาก ประเภทของผิวที่แตกต่างกันทั้ง 30 แบบ ก่อน จะส่งรายชื่อผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมที่สุดจากฐาน ข้อมูลจำ�นวน 250 รายการมาให้ หรือธุรกิจสปา ความงามที่ อ อกแบบโปรแกรมทรี ต เมนต์ ใ ห้ เหมาะสมกับสภาพผิว ด้วยการสแกนผิวหน้า ด้วยแสงแบล็กไลต์ (Black Light) หลอดเปล่งรังสี อัลตราไวโอเลต เพื่อวินิจฉัยสภาพและลักษณะ เฉพาะของผิว

วิเคราะห์ผิวง่ายๆ ด้วยแก็ดเจ็ตใกล้ตัว แก็ดเจ็ตและแอพพลิเคชั่นจะกลายเป็นเครื่องมือ ช่วยวิเคราะห์สภาพผิว ทัง้ เพื่อการวิจยั และป้องกัน อันตรายที่อาจมาทำ�ร้ายผิวโดยไม่รู้ตัว ผลงาน ล่าสุดจากซัมซุงกับแก็ดเจ็ตขนาดเล็กพกพาง่าย อย่าง S-Skin เครื่องวิเคราะห์สภาพผิวที่จะประเมิน เรื่องของความชุ่มชื้น รอยแดง ปริมาณเมลานิน ในผิว ด้วยแสง LED ผู้ใช้สามารถเห็นผลได้แบบ เรียลไทม์ผ่านแอพฯ ในโทรศัพท์มือถือ ทั้งยังมี Microneedle Patch แผ่นแปะสำ�หรับใต้ดวงตา และจุดบนหน้า ที่เป็นสารบำ�รุง ลดริ้วรอย เพิ่ม ความกระชับให้กับตำ�แหน่งที่ต้องการ หรืออย่าง การเกิดขึ้นของ Lumini ที่เป็นขวัญใจของเหล่า เจนวายผูช้ อบเซลฟี่เป็นกิจวัตร เครือ่ งมือนีจ้ ะช่วย วิเคราะห์ผวิ เพียงผูใ้ ช้ถา่ ยภาพเซลฟี่แล้วส่งข้อมูล

71


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

เข้าแอพฯ ไม่ว่าจะเป็นรอยสิว ริ้วรอย หรือรอย แดงจากการอักเสบ จะถูกแสดงผลผ่านแอพฯ อย่างละเอียด พร้อมฟังก์ชั่นคำ�แนะนำ�จากแพทย์ ผิวหนังที่จะช่วยแก้ไขปัญหานี้ได้ทันการณ์

เมื่อมีความต้องการก็มีอุปทานตอบรับ ไม่ว่าจะ เป็น Be Pretty แอพฯ สำ�หรับผู้ใช้ในชิลีและ โคลอมเบีย กับฐานข้อมูลที่เปรียบเทียบและรีวิว ร้านทำ�ผม สปา ฟิตเนส และการบริการจับจอง บริการร้านต่างๆ คล้ายกับแอพฯ สัญชาติบราซิล สวยทันที ทุกที่ทุกเวลา Singu ที่ท�ำ หน้าที่เป็นตัวกลางในการให้ผใู้ ช้สามารถ แอพพลิเคชั่นแบบออน-ดีมานด์นั้นได้จะได้รับ นั ด วั น และเวลารั บ บริ ก ารเสริ ม สวยถึ ง บ้ า น ความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะกับเหล่าสาวๆ หรือออฟฟิศ แอพฯ Spoilee จากซาอุดีอาระเบีย ในอเมริ ก าใต้ แ ละตะวั น ออกกลางที่ ต้ อ งการ ที่ ผู้ ใ ช้ ส ามารถค้ น หาและจองบริ ก ารความ ความสวยงามฉบับทันด่วน สวยงามหรื อ ทรี ต เมนต์ ส ปาได้ ต ามต้ อ งการ ตัวอย่างทั้งหมดนี้สะท้อนให้เห็นถึงรูปแบบการ ใช้ชีวิตที่รีบเร่งของผู้หญิง แอพพลิเคชั่นแบบ 72


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

ออน-ดีมานด์นี้จึงเกิดขึ้นเพื่อเป็นทางลัดใหม่ให้ ต้องเดินทางไปเมืองต่างๆ ทั่วโลก ได้มีโอกาส ทุกความสวยเป็นจริงได้ทุกที่ทุกเวลา เข้าถึงช่างแต่งหน้าและทำ�ผมฝีมือดีประจำ�เมือง โดยสามารถจองให้เข้ามาบริการได้ถึงห้องพัก ข้อมูลด้านเวลาและสถานที่จึงเป็นปัจจัยสำ�คัญ และเก็บค่าใช้จ่ายรวมกับค่าห้องพักในโรงแรม ที่ ทำ � ให้ ค วามสวยเสกได้ จ ริ ง ดั่ ง มี เ วทมนตร์ ได้ในคราวเดียว แบรนด์ชั้นนำ�อย่าง Estee Lauder (รวมถึง แบรนด์ Clinique และ Bobbi Brown) ก็ตอบรับ ความต้ อ งการของคุ ณผู้หญิ ง ยุค ใหม่น้ีเช่นกัน ด้วยการนำ�เสนอบริการสวยทันใจใน 60 นาที เดลิเวอรี่ผลิตภัณฑ์ที่สั่งผ่านเฟสบุ๊คเมสเซนเจอร์ ภายใน 60 นาทีในช่วงเทศกาลคริสต์มาส โดย จัดส่งทันใจทั่วกรุงลอนดอน คริส กู้ด (Chris Good) ประธานบริหาร Estee Lauder กล่าวว่า “พฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไปในปัจจุบันทำ�ให้ เราต้องปรับตัวเข้ากับความต้องการในการเข้าถึง ผลิตภัณฑ์และบริการของเราแบบทันที” เช่นเดียว ภาพ: helloava.co/ gadgetflowcdn.com / geekchic.com.br / กับแอพฯ Nomi ที่เปิดโอกาสให้ผู้หญิงทำ�งานที่ cnet.com / lizleanpr.co.uk 73


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

FASHION AS DRAMA ใครว่าแฟชั่นไม่มีอะไรใหม่?

74


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

นักออกแบบหลายคนที่ยังคงเลือกใช้นายแบบ หรือนางแบบที่มีความหลากหลายทางเชื้อชาติ สถานะ และข้อจำ�กัดทางร่างกาย อย่างเช่นโชว์ของพราบาล กูรงั (Prabal Gurung) ที่ให้นางแบบสวมเสื้อยืดพิมพ์ข้อความสนับสนุน พลังหญิง หรือนางแบบและทีมงานของเจเรมี่ สก็อตต์ (Jeremy Scott) ที่สวมเสื้อแสดงจุดยืน “Our Voice is the Only Thing that Will Protect Us” ที่ด้านหลังมี ร ายชื่อ และเบอร์ โทรศัพท์ของวุฒสิ มาชิกแห่งสหรัฐฯ ทัง้ หมด เป็น การส่งข้อความถึงผู้มีความรับผิดชอบให้ลงมือ ทำ�อะไรให้ดีขึ้น และหนึ่งในโชว์ที่ถูกจับตามอง มากที่สุดคือโชว์ของคริสเตียน ดิออร์ กับการเข้า รับตำ�แหน่งผูอ้ �ำ นวยการฝ่ายสร้างสรรค์ของมาเรีย กราเซีย คิอูรี (Maria Grazia Chiuri) จากที่ ท่ า มกลางเหตุ ก ารณ์ ท างการเมื อ งที่ ปั่ น ป่ ว น ทำ�ให้นกั ออกแบบในนิวยอร์กและยุโรปตัดสินใจใช้ แพลตฟอร์มของตนเองเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลง ในทางบวก โดยให้รันเวย์เป็นพื้นที่ส่งข้อความ เรื่องความเสมอภาค ความสามัคคี และความ เท่าเทียมกัน ในแต่ละคอลเล็กชัน่ แฝงไว้ดว้ ยนัยยะ ทางการเมือ ง ไม่ว่าจะเป็นเพียงรายละเอียด เล็กน้อยหรือการแสดงออกอย่างโจ่งแจ้ง รวมถึง 75


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

ดิออร์ออกแบบเสื้อผ้าเพื่อความงามของผู้หญิง มาตลอด 472 ปี แต่ในช่วงความรับผิดชอบของ มาเรีย เธอตัดสินใจให้ความหมายใหม่กับคำ�ว่า Feminine เริม่ ต้นจากการทำ�แคมเปญ The Women Behind My Dress เหล่าเรื่องราวผู้หญิงที่อยู่ เบื้องหลังชุดทุกชุด ตั้งแต่ช่างเย็บจนถึงคนเขียน ตัวอักษร หลังจากนัน้ เธอก็แถลงการณ์จุดยืนของ ตัวเองอีกครั้งด้วย We Should All Be Feminists ในปารีสแฟชั่นวีค ด้วยเสื้อยืดที่สกรีนข้อความ เพื่อสนับสนุนแนวคิดเรื่องสิทธิสตรี ความหลากหลายบนรันเวย์มีทิศทางที่ดีขึ้นอย่าง ต่อเนื่อง รายงานจาก Fashion Spot จากจำ�นวน โชว์ทั้งหมด 94 โชว์ นายแบบและนางแบบกว่า 2,601 คน ในงานนิวยอร์กแฟชั่นวีค สปริง 2018 พบว่าเป็นปีที่มีความหลากหลายมากที่สุด ไม่ใช่ แค่เพียงในมิติของเชื้อชาติเท่านั้น แต่ยังรวมถึง มิตขิ องรูปร่าง (นางแบบหุน่ พลัสไซส์) คนข้ามเพศ หรือคนไม่ระบุเพศ โดยรายงานระบุวา่ มีคนผิวสี จำ�นวน 36.9% เพิ่มขึ้นจากช่วงซีซั่นฟอลล์ปี 2017 ที่มีจำ�นวน 31.5% และเป็นครั้งแรกใน ประวั ติ ศ าสตร์ ข องนิ ว ยอร์ ก แฟชั่ น วี ค ที่ มี จำ�นวนโมเดลเป็นคนข้ามเพศและไม่ระบุเพศ ถึง 31 คน มีนางแบบหุ่นพลัสไซส์ถึง 90 คน เมื่อเทียบกับ 26 คนจากช่วงซีซันฟอลล์ ปี 2017 76


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

รวมถึงการเลือกใช้นายแบบนางแบบสูงวัยอายุ หนึ่งในนักออกแบบที่เลือกใช้ปัญญาประดิษฐ์กับ มากกว่า 50 ปี ที่มีปรากฏอยู่ถึง 10 คนด้วยกัน แฟชัน่ ได้อย่างน่าสนใจคือฉือ จาง (Chi Zhang) ร่ ว มมื อ กั บ โซเชี ย ลเน็ ต เวิ ร์ ก ยั ก ษ์ ใ หญ่ ข องจี น AI กับแฟชั่นอยู่ร่วมกันได้ อย่าง Qzone ที่เจ้า ของคือ Tencent และ เมื่ อ ศิ ล ป์ ข องการออกแบบเสื้ อ ผ้ า ต้ อ งหาทาง YouTu Lab จางเลือกใช้ AI เพื่อวิเคราะห์รสนิยม เจรจาเพื่ อ ทำ � งานร่ ว มกั บ ศาสตร์ ข องปั ญ ญา ความชอบของเจเนอเรชั่น Z (หรือกลุ่มที่เขา ประดิษฐ์ให้ได้ AI จึงกลายเป็นผู้ช่วยคนสำ�คัญ เรียกว่าเกิดยุคหลัง 1995 เป็นต้นไป) ข้อมูลที่ได้ ของแฟชั่นดีไซเนอร์ ที่อาจไม่ได้ช่วยตัดเย็บหรือ นั้นประกอบไปด้วยอินไซต์เรื่องสี เนื้อผ้า และ ขึ้นแพตเทิร์น แต่เป็นการประมวลข้อมูล กลุ่ม ลวดลายที่อยู่ในเทรนด์ของคนเจนนี้ เพื่อที่เขาจะ เป้าหมายเพื่อให้ออกแบบได้ตรงใจ นำ�ข้อมูลที่ได้มาออกแบบจริงกับเสื้อผ้าในแต่ละ คอลเล็กชั่น

77


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

ภายในแอพฯ โดยแต่ละโพสต์จะแสดงราคา และรหัสรายการสินค้าให้เหล่านักช้อปเลือกได้ ตามใจชอบ ไม่ใช่แค่เรื่องสไตล์ แต่เป็นการบันทึกชุดความรู้ ไม่วา่ โลกของแฟชัน่ จะหมุนเร็วแค่ไหน กี่คอลเล็กชัน่ จะเปลี่ยนผ่าน แต่หนึง่ ในสิง่ ทีค่ ลาสสิกตลอดกาล ก็ คื อ องค์ ค วามรู้ ที่ ถู ก บั น ทึ ก และส่ ง ต่ อ ให้ ดีไซเนอร์รุ่นใหม่และคนที่สนใจได้เข้าไปศึกษา จี น กลายเป็ น ตลาดใหม่ ที่ ค ลาดสายตาไม่ ไ ด้ เมื่อการเกิดขึ้นของ WeChat นั้นเขย่าวงการ และสร้างความเปลีย่ นแปลงในหลายอุตสาหกรรม ซึ่งแน่นอนว่ารวมถึงแฟชั่นด้วยเช่นกัน แบรนด์ ต่างๆ พร้อมใจกันนำ�เสนอข้อมูลผ่านฟังก์ชั่นที่ วีแชทมี เช่น แบรนด์ที่ปรับตัวเข้าหาด้วยการ นำ�เสนอจดหมายข่าวในฟอร์แมตไมโครบล็อก อย่าง MO&Co. หรือวาเลนติโน ทีเ่ พิม่ เพลง วิดโี อ ซาวนด์ไบต์ การนำ�เสนอภาพก็เป็นในรูปแบบไฟล์ GIFs ตอบรับกับการเสพแบบเปิดเร็วอ่านไว เข้าใจ ได้ทันที นอกจากนี้ วีแชทยังอัพเดตรูปแบบการ นำ�เสนอเนือ้ หาของแบรนด์ตา่ งๆ ให้สามารถซือ้ ขาย ได้จริงและมีหน้าตาเป็นแคตตาล็อกมากขึ้น โดย เริ่มจากแบรนด์ในประเทศอย่าง Cabbeen และ JNBY ที่เชื่อมโยงกับผู้ให้บริการ M-Commerce 78

We Wear Culture นำ�เสนอประวัตศิ าสตร์ ศิลปะ และเอกสารทางวิชาการเกี่ยวกับโลกแฟชั่นจาก ทั่ ว ทุ ก มุ ม โลกมารวมไว้ ใ นแพลตฟอร์ ม เดี ย ว ด้วยผลงานกว่า 30,000 ชิ้นจากพาร์ตเนอร์ 183 รายใน 40 ประเทศ ที่รว่ มกันนำ�เสนอเรื่องราวผ่าน นิทรรศการเสมือนจริงบนโลกออนไลน์ ตัง้ แต่เรือ่ ง ของเดรสแบบดัง้ เดิมไปจนถึงความงามแบบโอกูตรู ์ ในยุคปัจจุบัน จากความร่วมมือระหว่างสถาบัน วัฒนธรรมกูเกิล (Google Cultural Institute) กับสถาบันด้านวัฒนธรรมทั่วโลก ภายในเว็บไซต์นี้มีตั้งแต่เรื่องของ The Icons เรื่องราวของแฟชั่นดีไซเนอร์ระดับตำ�นานอย่าง ชาแนล ดิออร์ อิซเซ่ มิยาเกะ ไปจนถึงวิคตอเรีย เบคแคม, The Movements เรื่องราวแฟชั่นจาก


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Beauty & Fashion ความงามและแฟชั่น

พืน้ ทีต่ า่ งๆ ทัง้ ความหรูหราจากพระราชวังแวร์ซาย ไปจนถึงสตรีทสไตล์ในโตเกียว, The Making of ความพิถีพิถันของทุกฝีเข็มที่ร้อยเรียงเส้นด้าย ความละเมียดละไมในการสร้างสรรค์ผ้าตั้งแต่ กิโมโนจนถึงส่าหรี, The Arts ความสัมพันธ์ที่ แยกกันไม่ขาดระหว่างแฟชั่นและศิลปะ สำ�รวจ ตู้เสื้อผ้าของฟรีดา คาห์โล ดูผลงานภาพถ่าย ก่อนคำ�ว่าเซลฟี่จะมาถึง และอ่านบทความเกี่ยวกับ ความเป็นหนึ่งเดียวของศิลปะและแฟชั่นในได้ หมวดหมู่นี้

ภาพ: eluniversal.com.mx / stylingmsrexti.com / eonline.com / prnewswire.com / google.com/culturalinstitute/beta/project/fashion

79


สุขภาพและความเป็นอยู่

80


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

การมีสุขภาพที่ดีกำ�ลังกลายเป็นเครื่องหมาย สากลในการระบุสถานะของผูค้ น ไม่ก่ปี มี านีธ้ รุ กิจ ฟิตเนส ชุดออกกำ�ลังกาย และอาหารสุขภาพเติบโต ขึ้นอย่างต่อเนื่อง ข้อมูลจาก Global Wellness Institute (GWI) ระบุว่า การศึกษาวัดผลและ วิเคราะห์ข้อมูลจาก 10 กลุ่มตลาดในปี 2016 ตัง้ แต่ฟติ เนส การบำ�บัดจิตใจ-ร่างกาย จนถึงทัวร์ สุขภาพทัว่ โลก พบว่าธุรกิจเหล่านีเ้ ติบโตถึง 10.6 GLOBAL WELLNESS ECONOMY

Healthy Eating, Nutrition & Weight Loss $648b Preventive & Personalized Medicine and Public Health $534b Complementary & Alternative Medicine $199b Beauty & Anti-Aging $999b Workplace Wellness $43b Thermal/Mineral Springs $51b Wellness Tourism $563b Fitness & Mind-Body $542b Spa Industry $99b Wellness Lifestyle Real Estate $115b ข้อมูลจาก Global Wellness Summit 2016

เปอร์เซ็นต์ คิดเป็นมูลค่ากว่า 3.72 ล้านล้านดอลลาร์ สหรัฐฯ ถึงแม้วา่ เศรษฐกิจโลกตัง้ แต่ปี 2013-2015 จะถดถอยลงกว่า 3.6 เปอร์เซ็นต์ นี่จึงถือเป็นอีก หนึง่ ธุรกิจทีเ่ ติบโตอย่างรวดเร็ว มีความยืดหยุน่ สูง และไม่มที ่าทีวา่ จะหยุดเติบโต จีนถือเป็นประเทศที่มีรายได้จากธุรกิจท่องเที่ยว เชิงสุขภาพสูงกว่า 300 เปอร์เซ็นต์ นอกจากนี้ ประเด็นด้านสุขภาพยังเป็นสัญลักษณ์ใหม่ด้าน ไลฟ์สไตล์สำ�หรับกลุ่มมิลเลนเนียลในเอเชียที่มี จีนเป็นผู้นำ� ซีอีโอแบรนด์ V Cleanse กล่าวว่า “ถ้าคุณเกิดในช่วงปี 80 และอาศัยอยูใ่ นเมืองใหญ่ อันดับ 1-3 ในจีน มีโอกาสสูงที่คณุ จะดำ�เนินชีวติ พร้อมคำ�นึงถึงเรื่องสุขภาพ” หลี่ห้าว (Hao Li) จาก Alibaba ยังเพิ่มเติมอีกว่าความสนใจด้าน สุขภาพส่วนบุคคล ฟิตเนส และอื่นๆ กําลัง เข้มข้นทุกขณะ สหรัฐอเมริกาเป็นอีกตลาดที่โดดเด่นเรื่องธุรกิจ ด้านสุขภาพ รายงานของ GWI ซึ่งทำ�การศึกษา ธุรกิจ 5 สาขา ประกอบด้วยการท่องเที่ยว สปา สถานที่ทำ�งาน ที่พักอาศัย นํ้าพุร้อนและนํ้าแร่ ให้ขอ้ มูลว่า สหรัฐอเมริกามีกลุม่ ธุรกิจการท่องเที่ยว เชิงสุขภาพคิดเป็น 4 ใน 10 หรือราว 36 เปอร์เซ็นต์ หรือ 202.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (รายได้รวม ตลาดโลกประจำ�ปีอยู่ที่ 563.2 พันล้านดอลลาร์ 81


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

สหรัฐฯ) โดยเพิม่ จาก 141.4 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2013 และ 161.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2015 รายได้เติบโตปีละ 5.8 เปอร์เซ็นต์ ต่อปี ธุรกิจสปาถือว่ามีขนาดใหญ่เป็น 2 เท่าของ ตลาดอื่นๆ และเป็นตลาดใหญ่ที่มีคู่แข่งสำ�คัญ อย่างจีน จากรายงานพบว่าประเทศที่ธุรกิจสปา ติด 3 อันดับแรกในปี 2015 คือสหรัฐอเมริกา มี 24,421 แห่ง มูลค่า 18.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ จีน 12,595 แห่ง มูลค่า 7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และเยอรมนี 6,488 แห่ง มูลค่า 5.95 พันล้าน ดอลลาร์สหรัฐฯ ตัง้ แต่ปี 2013-2015 มีสปาเกิดขึน้ ราว 1,569 แห่งในสหรัฐอเมริกา รายได้เพิ่มขึ้น ปีละ 7.2 เปอร์เซ็นต์ ล่าสุดตลาดสถานที่ทำ�งานแนวสุขภาพกำ�ลังมี ตัวเลขเพิ่มขึ้นอย่างน่าสนใจเช่นกัน โดย GWI ประมาณการว่าการเจ็บป่วยของพนักงานมีผลต่อ ประสิทธิผลของเศรษฐกิจโลกราว 10-15 เปอร์เซ็นต์ ดังนัน้ สถานที่ท�ำ งานแนวสุขภาพจึงเติบโตถึง 43.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และสหรัฐอเมริกาก็นบั ว่า เป็นผูน้ �ำ ในธุรกิจนี้ โดยนายจ้างทุม่ งบประมาณถึง 14.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อปี ญี่ปุ่น 3.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อปี และเยอรมนี 3.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อปี ไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจ ทีส่ หรัฐอเมริกายอมทุม่ งบประมาณมากขนาดนัน้ กับสถานทีท่ �ำ งาน เพราะนี่ถอื เป็นบริการขัน้ พืน้ ฐาน 82

จากนายจ้าง ซึ่งถือเป็นแรงกระตุ้นตลอดจนการ เพิม่ ประสิทธิผลในการทำ�งาน ประกอบกับยุคของ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เป็นยุคแห่งความ ไม่แน่นอน มีการปรับเปลี่ยนนโยบายด้านสุขภาพ ธุรกิจสุขภาพ จึงยิ่งอยู่ในกระแส ซูซี่ เอลลิส (Susie Ellis) ประธานและซีอีโอของ GWI ได้คาดการณ์แนวโน้มทางธุรกิจที่นา่ สนใจไว้ ดังนี้ 1. การเพิม่ ขึน้ ของกลุม่ ธุรกิจสุขภาพเกี่ยวกับ ด้านจิตใจ อย่างโปรแกรมโรงแรม รีสอร์ท สปา ฟิตเนสสตูดโิ อ ที่ท�ำ งาน และโรงเรียน 2. สุขภาพดี ไม่จำ�เป็นต้องใช้เงินจำ�นวนมาก ประเด็นเรื่อง สุขภาพจะเสมอภาคมากขึ้น ผลิตภัณฑ์และบริการ สุขภาพจำ�นวนมากจะมีราคาลดลง ผูค้ นสามารถ เข้าถึงร้านของชำ�สุขภาพหรือธุรกิจสุขภาพแนวใหม่ อย่างฟาสต์ฟู้ดสุขภาพได้ 3. ความต้องการหลุด จากโลกแห่งการสื่อสารในโลกธุรกิจแบบ 24/7 ทำ�ให้ธรุ กิจโรงแรมรีสอร์ทกลายเป็นจุดหมายของ การพักผ่อน ซึ่งรวมถึงสปาแบบเงียบสงบหรือ สถานปฏิบตั ธิ รรม ให้ผเู้ ข้าพักได้ซมึ ซับกับธรรมชาติ ตลอดจนการแยกโซนเงียบอย่างชัดเจน การปิด สวิตช์โทรศัพท์มือถือก่อนเข้าพักกำ�ลังเป็นความ ต้องการที่อยู่ในกระแส 4. สุขภาพที่ดีคือบ้าน และบ้านคือจุดเริม่ ต้น ตัง้ แต่ปี 2017 ชาวอเมริกนั มองว่าบ้านคือจุดเริม่ ของสุขภาพที่ดี คือที่หลบภัย ของพวกเขา สิ่งที่จะปรากฏชัดเจนขึ้นคือการ


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

ออกกำ�ลังกายที่บ้านด้วยตนเอง รวมทั้งการวัด ปริมาณมลภาวะภายในบ้าน เพื่อสร้างทีอ่ ยู่อาศัย ที่ดีต่อสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี (Wellness Architecture) เป็นต่อด้วยต้นทุนที่ดี สำ�หรับประเทศไทย ตลาดกลุ่มสินค้าและธุรกิจ บริการสุขภาพมีการขยายตัวเพิม่ ขึน้ อย่างต่อเนือ่ ง ปั จ จุ บั น จากรายงานยุ ท ธศาสตร์ ก ารพั ฒ นา ประเทศไทยให้เป็นศูนย์กลางสุขภาพนานาชาติ (พ.ศ. 2560-2569) ระบุวา่ มีรายได้ไม่ตา่ํ กว่า 100,000 ล้านบาท โดยมีสัดส่วนรายได้จากผู้รับบริการ ชาวไทยและชาวต่างชาติคดิ เป็น 75:25 เปอร์เซ็นต์ และคาดว่าจะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง หลังการเปิดการค้าเสรีของประชาคมเศรษฐกิจ อาเซียน (Asean Economics Community-AEC) เป็นผลมาจากการขยายตัวด้านการลงทุนในธุรกิจ สถานพยาบาลในพื้นที่ที่มีศักยภาพ โดยจำ�นวน ชาวต่างชาติที่เข้ารับบริการอยู่ที่ 1.2 ล้านครั้ง แบ่งเป็นกลุม่ การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ (Medical Tourism) ที่ 80 เปอร์เซ็นต์ ได้แก่ ญี่ปุ่น ยุโรป ตะวันออกกลาง ส่วนกลุม่ ใหม่ที่มโี อกาสเติบโตสูง ได้แก่ กลุม่ ประเทศกั ม พู ช า ลาว เมียนมาร์ เวียดนาม (Cambodia, Laos, Myanmar, VietnamCLMV) และจีน ส่วนอีก 20 เปอร์เซ็นต์ คือกลุ่ม Expatriate เป็นกลุ่มนักลงทุนที่มีผู้ติดตาม เช่น

คูส่ มรสหรือครอบครัว สำ�หรับความได้เปรียบของ ประเทศไทยในด้านการแข่งขัน พบว่าประเทศไทย ได้รับการยอมรับว่าเป็นผูน้ �ำ ด้านการจัดการบริการ สุขภาพระดับโลก มีสถานพยาบาลที่ได้รับการ รั บ รองด้ า นคุ ณ ภาพและบริการโดยมาตรฐาน สากลและรางวัลระดับโลก (Joint Commission International-JCI) จำ�นวน 53 แห่ง โดยโรงพยาบาล บำ�รุงราษฎร์เป็นโรงพยาบาลแห่งแรกที่ได้รับการ รับรองประเภท Hospital Care/International Clinic ส่วนด้านธุรกิจสปา/นวดไทย และผลิตภัณฑ์ สปา ในปี พ.ศ. 2558 พบว่ามีอตั ราการขยายตัว เพิ่มขึ้น ซึ่งมีมูลค่าสูงถึง 31,000 ล้านบาท จาก ความต้องการใช้สปาของลูกค้าทัง้ ในประเทศและ กลุม่ นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติที่เข้ามาในประเทศ เพิม่ ขึน้ ความต้องการซื้อผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับสปา มีจ�ำ นวนสูงขึ้น คาดว่าการส่งออกผลิตภัณฑ์สปา จะมีมูลค่าสูงถึง 2,240 ล้านบาทในอนาคต นอกจากนี้ นั ก ท่ อ งเที่ ย วและกลุ่ ม ผู้ ใ ช้ บ ริ ก าร เหล่านี้ถือเป็นกลุ่มที่มีคุณภาพ และมีการใช้จ่าย มากกว่านักท่องเที่ยวประเภทอื่น โดยเฉลี่ยสูงถึง 130 เปอร์เซ็นต์ ทั้งยังมีแนวโน้มมาท่องเที่ยวใน แถบเอเชียและแปซิฟิกเพิ่มมากขึ้น คาดว่าจะมี การเติบโตประมาณ 9.1 เปอร์เซ็นต์จนถึงปี 2017 (มูลค่า 678.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ) มีผลต่อ การสร้างงาน สร้างอาชีพให้แก่คนในพื้นที่ 83


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

North America

Europe

$181.0b Expenditures

$158.4b Expenditures

203 m Trips 163 m Trips 5 m Trips

120 m Trips

$69.4b Expenditures

2m Trips Latin America

Asia-Pacific

Middle East North Africa

32 m Trips

$22.4b Expenditures

$5.3b Expenditures Sub-Saharan Africa

$2.0b Expenditures

Legend

Wellness Tourism Arrivals/Trips (Inbound/International + Domestic)

Smallest of Trip

Largest of Trip

Inbound Trips/Year (million) 1) U.S.

84

7.1

2) France

6.9

3) Austria

5.7

4) Germany

5.6

5) Switzerland

5.1

6) Mexico

4.6

7) UK

3.6

8) Thailand

3.1

9) Spain

2.6

10) Canada

2.6

11) Turkey

2.0

12) China

2.0


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

สบายกาย สบายใจ ในปี 2015 ประเทศไทยยังติดอันดับ 1 ใน 10 ประเทศที่มีทริปท่องเที่ยวด้านสุขภาพ โดยมี ตั ว อย่ า งโรงแรมชั้ น นำ � ทั่ ว ประเทศไทยที่ ใ ห้ บริการด้านสุขภาพ การบำ�บัด และสปา เช่น ระรินจินดา เวลเนส สปา รีสอร์ท เชียงใหม่, ชีวาศรม หัวหิน, ธัญญปุระ ภูเก็ต, อมาธารา เวลเนส รีสอร์ท ภูเก็ต, คามาลายา เกาะสมุย, แอ๊บเซอลูท แซงชั วรี่ แอนด์โยคะ เซ็ นเตอร์ เกาะสมุย และ สมาฮิตา รีทรีท เกาะสมุย ทัง้ หมดครอบคลุมเกือบ ทุกพื้นที่ในประเทศ ภายใต้การบริการตั้งแต่ดูแล

บำ�บัด จนถึงสร้างสมดุลของร่างกายและจิตใจ นอกจากนี้หลายโรงแรมและสถานบริการยังมี โปรแกรมสำ�หรับกลุ่มมิลเลนเนียลและคนเมือง โดยเฉพาะ ไม่ว่าจะเป็นโรงแรม W Bangkok ในกรุงเทพฯ ที่เพิ่งเปิดให้บริการ Digital Detox สำ�หรับผู้ที่ต้องการหากิจกรรมอื่นๆ ทำ� เพื่อปิด สวิตช์จากการใช้โซเชียลมีเดียชั่วคราว Calm Spa ในซอยอารีย์ตอบสนองไลฟ์สไตล์ของ คนยุคปัจจุบันด้วยแนวคิด Work-Life Balance นัน่ คือสร้างพืน้ ที่พกั ผ่อนของคนทำ�งานที่ดแู ลตัวเอง

85


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

ไม่เพียงพอ รวมทั้งตอบโจทย์ด้านอารมณ์และ ร่างกายไปพร้อ มๆ กั น มี บริก ารทั้งนวดไทย นวดนํ้ามัน สครับ และผลิตภัณฑ์ผิวหน้าแบบ ออร์แกนิก ซึง่ นักบำ�บัดจะสอบถามความต้องการ เป็นรายๆ ไป เช่นเดียวกับ Yunomori Onsen & Spa ในย่านที่คราครํ่าและวุ่นวายจากการจราจร อย่างสุขุมวิท 26 ที่มอบความผ่อนคลายด้วยบ่อ 86

นา้ํ แร่ญี่ปุ่นแห่งแรกในเมืองไทย หรือ Let’s Relax Onsen and Spa Thonglor บริการที่ผสมผสาน การนวดสปาด้วยสมุนไพสดแท้แบบไทยต้นตำ�รับ และเพิม่ ความผ่อนคลายยิง่ ขึน้ ด้วยบ่อแช่นา้ํ แร่รอ้ น แบบญี่ปุ่นขนานแท้ บ่อนา้ํ แร่ประกอบด้วยบ่อต่างๆ 5 บ่อ ไฮไลต์อยู่ที่บ่อแรก คือบ่อนํ้าแร่เกโระ จาก แหล่งนํ้าแร่เกโระ (Gero) จังหวัดทาคายามะ ซึ่ง


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

ได้รบั การกล่าวขานว่าเป็นแหล่งนา้ํ เเร่ 1 ใน 3 แห่ง ที่ดีที่สุดของญี่ปุ่น มีคณุ สมบัตชิ ว่ ยบรรเทาอาการ ปวดกล้ามเนื้อและยังช่วยบำ�รุงผิวพรรณด้วย ไม่ว่าจะเป็นภาพใหญ่ในเชิงเศรษฐกิจโลก จนถึง หน่วยธุรกิจหรือบริการขนาดเล็ก ล้วนมีจดุ ประสงค์ หรือเป้าหมายเดียวกันคือสร้างธุรกิจที่อยู่บนพืน้ ฐาน ของการสร้างสุขภาพกายและจิตใจทีด่ ใี ห้แก่ผคู้ น เพื่อเป็นพื้นฐานหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ อีกทั้งธุรกิจเพื่อสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีมี กลุ่มผู้บริโภคที่มีคุณภาพ ทำ�ให้รายได้มีแนวโน้ม จะเพิม่ ขึน้ เรือ่ ยๆ ในอนาคต

ที่มา: บทความ “ยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศไทย ให้เป็นศูนย์กลาง สุขภาพนานาชาติ (Medical Hub) (พ.ศ. 2560-2569) โดย กรมสนับสนุน บริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข จาก 203.157.7.120/fileupload/ 2560-102.pdf / บทความ “Five Growing Health and Wellness Market Trends in Asia” จาก naturalproductsglobal.com / บทความ “Global Wellness Economy Monitor” โดย Global Wellness Institute จาก globalwellnessinstitute.org / บทความ “Health and Fitness Club-Going Brits Forecast to Grow 20% by 2020” จาก mintel.com / บทความ “Healthcare at Home: Six Forecasts for 2020” จาก futureinfocus.com / บทความ “Thailand’s Best Wellness Retreats to Detox and De-Stress” โดย Lily Kittisrikangwan จาก bk.asia-city.com / บทความ “The Future of Betterment” จาก trendwatching.com / บทความ “Top 12 Countries for Inbound Wellness Tourism” จาก globalwellnessinstitute.org ภาพ: bkkmenu.com / bk.asia-city.com / shopjj.co

87


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

DIY HEALTH สุขภาพแบบดีไอวาย

88


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

แนวคิดการบริการสุขภาพแบบ “ใช้ได้กับทุกคน” กำ�ลังถูกพิจารณาว่าเป็นการสร้างสุขภาพที่ไม่ดี โดยเฉพาะในยุ ค ที่ ผ ลิ ต ภั ณ ฑ์ แ ละบริ ก าร สร้างสรรค์เฉพาะบุคคลกำ�ลังขยับแซงหน้าขึ้นมา ตั้งแต่การทดสอบเลือดด้วยตนเองก่อนที่จะได้รับ คำ�แนะนำ�ข้อมูลสุขภาพจากแพทย์ AI ตลอดจน เครื่องมือตรวจวัดสุขภาพอย่างเครื่อง Scanadu ที่สามารถวินจิ ฉัยโรคเบือ้ งต้นได้ ไม่ว่าจะเป็นการ ตรวจวัดอุณหภูมิ ความดัน ชีพจร ความอิ่มตัว ของออกซิเจนและฮีโมโกลบิน จังหวะการเต้นของ หัวใจ ความเครียดและปัสสาวะ ก่อนประมวลผล ข้อมูลผ่านแอพพลิเคชั่น นั่นแสดงให้เห็นว่าทุกวันนี้ เรื่องสุขภาพของผูค้ นอยู่ในมือของผูบ้ ริโภคมากขึน้

กับความล่าช้าหรือปัญหาด้านต่างๆ ด้วยกลไก ด้านการเข้าถึงและความรวดเร็ว การศึกษาใน ตลาดสหรัฐฯ และบริษัทที่ปรึกษา Grand View Research พบว่ากลุ่มตลาดตรวจสอบโลหิตทัว่ โลก ทำ�รายได้กว่า 51.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2015 และคาดว่าจะพุง่ แตะ 62.9 พันล้านดอลลาห์ สหรัฐฯ ในปี 2024 เช่นเดียวกับการตรวจสุขภาพที่ บ้านทีจ่ ะเพิม่ ขึน้ พร้อมขยับบทบาทจากการบำ�บัด ไปสู่การตรวจหาและป้องกันเบื้องต้น ตลอดจน ตลาดวิตามินบำ�รุงสุขภาพที่เติบโตขึ้น โดยการ ศึกษาของ Mintel พบว่า 46 เปอร์เซ็นต์ของ คนอังกฤษกินวิตามินและอาหารเสริมทุกวันใน ปี 2016 เพิ่มขึ้นจาก 41 เปอร์เซ็นต์ในปี 2015 มูลค่าการจำ�หน่ายในอังกฤษสูงถึง 414 ล้าน การแพทย์แบบดีไอวายเทคโนโลยี ทำ�ให้เรื่อง ปอนด์ในปี 2015 และคาดว่าจะเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ สุขภาพไม่ว่าจะเป็นการตรวจวัด ติดตามอาการ เจ็บป่วย ตกอยู่ในมือผูบ้ ริโภค และง่ายดายมากขึน้ ตลาดทีม่ าพร้อมความต้องการแบบเฉพาะ โดย “ไม่ต้อ งรอ ไม่ง้อ ไม่ต่อ คิว ยาว” เพราะ บริษทั อเมริกนั ในชื่อ Ritual ผลิตผลิตภัณฑ์เดียว ทุกอย่างสามารถเริ่มต้นได้ที่บ้าน เสมือนเป็น ที่สามารถตอบสนองความต้องการของผู้บริโภค ยุคแห่งการคืนกำ�ไร เพราะนักนวัตกรรมต่างนำ� ได้อย่างครบถ้วน นั่นคืออาหารเสริมที่ประกอบ ข้อได้เปรียบจากการเติบโตและความมั่นใจของ ด้วยสารอาหารที่จำ�เป็นจำ�นวน 9 ชนิดที่ผู้หญิง ผูบ้ ริโภคที่มีตอ่ ระบบออนไลน์ เว็บไซต์ แอพพลิเคชัน่ ต้องการมากที่สุด สารอาหารทัง้ หมดเป็นผลผลิต สร้างเครื่องมือติดตามแบบผู้เชี่ยวชาญและให้ แบบวีแกน (Vegan) ที่ให้สารอาหารเทียบเท่ากับ คำ�แนะนำ�ด้านสุขภาพแบบเฉพาะบุคคล ทำ�ให้ อาหารทั่วไป แต่พิเศษตรงที่สามารถทราบแหล่ง ผูเ้ จ็บป่วยรูส้ กึ เป็นอิสระ มีตวั เลือกมากขึ้นในยุคที่ ที่มา ตลอดจนความโปร่งใสในการผลิตได้ทั้ง ระบบบริการสุขภาพแบบเดิมกำ�ลังเผชิญหน้า กระบวนการ ไม่ต่างจากแบรนด์ Care/of ที่ 89


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

90


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

อนุญาตให้ผ้บู ริโภคสามารถออกแบบชุดวิตามิน และอาหารเสริมที่กินในแต่ละวันได้ โดยประมวล ข้อมูลจากบัญชีเฉพาะรายที่ต้องกรอกเมื่อเข้า โปรแกรมสุขภาพ ตัง้ แต่อายุ ระบบการย่อยอาหาร ปริมาณความเครียด และความต้องการพิเศษ ทางด้านบริษทั VITL ก็ได้สร้างสรรค์แอพพลิเคชัน่ ซึง่ ใช้เทคโนโลยี AI ในการช่วยเป็นที่ปรึกษา แนะนำ� ตลอดจนวางแผนด้านสุขภาพแบบเฉพาะราย

จากลิสต์คำ�ถาม ไม่ว่าจะเป็นด้านระบบการย่อย ด้านการใช้พลังงาน ด้านอารมณ์ ด้านภูมิคุ้มกัน และการขับสารพิษ เพื่อพิจารณาวางระบบสุขภาพ สำ�หรับผู้ใช้บริการแต่ละคน ซึ่งแอพพลิเคชั่น ดังกล่าวสามารถใช้บริการได้ในอังกฤษ และ คาดว่าจะเปิดตัวในยุโรปและอเมริกาในไม่ช้า

91


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

ให้แก่ลกู ค้า ผ่านการจัดสรรพื้นที่ ประดับตกแต่ง และที่สำ�คัญคือการปฏิสัมพันธ์ร่วมระหว่างร้าน ลูกค้า และแบรนด์ ที่หน้าจออาจยังทำ�ได้ไม่ดีเท่า

เฉพาะตัวด้วยสุนทรียะและความงาม เมื่อพูดถึงตำ�รับตำ�ราและร้านยา เชือ่ แน่วา่ หลาย ร้านหรือหลายแบรนด์ต่างมีสูตรลับเฉพาะ แต่ ภาพจำ�ของคนส่วนใหญ่กลับมีภาพร่วมเดียวกัน คือภาพตู้สี่เหลี่ยมที่แน่นขนัดไปด้วยกล่องและ ขวดยาหลากรูปแบบ หากในยุคที่เต็มไปด้วยการ แข่งขันแบบออนไลน์ ไม่เพียงร้านค้าและร้านเสือ้ ผ้า แฟชั่นที่ต้องปรับตัวเท่านั้น ร้านจำ�หน่ายยาก็ตอ้ ง ปรับตัวเช่นกัน ทัง้ นี้เพื่อสร้างประสบการณ์เชิงบวก 92

เมื่อแบรนด์และร้านจำ�หน่ายผลิตภัณฑ์ยา Van Dijck ย้ายทำ�เลใหม่ ทางแบรนด์ได้ว่าจ้างให้ นักออกแบบชาวเนเธอร์แลนด์อย่างซวาเร่ ยอนเกินส์ (Zware Jongens) มาสร้างสรรค์และเนรมิตร้าน ใหม่ด้วยสีและบรรยากาศที่เป็นมิตรต่างจาก ธรรมเนียมร้านยาในอดีต ตลอดจนออกแบบพืน้ ที่ ที่ลูกค้าสามารถเดินและเลือกชมผลิตภัณฑ์ได้ อย่างอิสระ มีจดุ ให้ค�ำ ปรึกษาเฉพาะด้วยเภสัชกร ซึง่ ไม่ตอ้ งคุยผ่านเคาน์เตอร์แบบทัว่ ไปอย่างในอดีต ทั้งยังมีมุมดิสเพลย์บริเวณหน้าร้านด้วยชั้นวาง กระเบือ้ งสีขาว จัดวางผลไม้ ต้นไม้ และขวดแก้ว ช่วยสร้างความรูส้ กึ เป็นกันเอง ในทิศทางเดียวกัน กับร้านขายยา Molecure Pharmacy ในไต้หวัน กิจการครอบครัวที่ส่งต่อสู่อีกเจเนอเรชั่น พร้อม การรีโนเวตครัง้ ใหญ่เพื่อทำ�ลายภาพจำ�เดิมๆ ของ ผูค้ น ด้วยเพดานสูงโปร่งให้คนได้รสู้ กึ ถึงธรรมชาติ ซึ่งเป็นต้นกำ�เนิดของยารักษาโรคทัง้ หลาย พร้อม คอนเซ็ปต์ที่มาจากชื่อร้าน Molecure ซึ่งมาจาก คำ�ว่า Molecular (เกี่ยวข้องกับโมเลกุล) และ Cure (การรัก ษา) เสนอผ่านบันไดเวียนขนาดใหญ่ กลางห้องไม่ต่างจากเกลียวดีเอ็นเอ รวมถึงร้าน The Cutting Edge Pharmacy ในญี่ปุ่น ที่บริษัท


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

สถาปนิก KTX archiLAB สร้างพื้นที่แบบเรียบง่าย นำ�เสนอเคาน์เตอร์สีขาวพร้อมพื้นที่ด้านหน้า ด้วยกระจกไม่ตา่ งจากแกลเลอรี่ศลิ ปะ เภสัชกรจะ เข้ามาพูดคุยกับลูกค้าหรือผู้ป่วยที่นั่งรอในพื้นที่ แทนการเรี ย กตามลำ � ดั บคิ ว ช่ว ยสร้างความ ผ่อนคลายให้แก่ผู้ใช้บริการ ทั้งยังสร้างความรู้สึก เสมือนมาพูดคุยปรึกษาเรื่องทั่วๆ ไป ไม่ใช่เรื่อง เคร่ง เครี ย ดอย่า งปัญ หาสุข ภาพ ทำ � ให้เ ห็ น การสื่อสารแบบใหม่ตั้งแต่การดูแลรักษา ตรวจ

ติดตาม จนถึงร้านจำ�หน่ายยา กลายเป็นไลฟ์สไตล์ ที่เข้าถึงง่ายมากขึ้น พร้อมทั้งมีการออกแบบ โปรแกรมเฉพาะบุคคล ตลอดจนพื้นที่บริการที่ สวยงามและดึงดูดใจมากขึ้นกว่าในอดีต

ที่มา: บทความ “ร้านขายยามันต้องขนาดนี้เลยเหรอ? ร้านยารีโนเวต ใหม่ในไต้หวัน แค่เดินเข้าร้านก็ลืมป่วย” จาก เพจเฟสบุ๊ค Life Matters บทความ “Care/of Vitamins” จาก howyouglow.com ภาพ: digiday.com

93


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

MINDFUL MODE

เติมเต็มร่างกายและจิตใจ ผ่านตัวช่วยด้านเทคโนโลยี

94


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

ความเครี ย ดและวิ ต กกั ง วลกำ � ลั ง กลายเป็ น วัฒนธรรมร่วมของผูค้ นในโลกยุคใหม่ ในอังกฤษ 19 เปอร์เซ็นต์ของผู้คนทุกข์ทรมานจากภาวะ เครียด กว่า 40 ล้านคนในอเมริกาเผชิญความ กดดัน อยู่ในภาวะวิตกกังวลและสมาธิสั้น สำ�หรับ ในประเทศไทย ผลสำ�รวจระบาดวิทยาสุขภาพจิต ของคนไทยระดับชาติล่าสุดในปี 2556 พบว่า คนไทย 1.8 เปอร์เซ็นต์ หรือประมาณ 900,000 คนเป็นโรคซึมเศร้า และ 3.1 เปอร์เซ็นต์หรือ 1.6 ล้านคนเป็นโรควิตกกังวล ความเจ็บป่วยทางด้าน จิ ต ใจเหล่ า นี้ คื อ บาดแผลและเป็ น สาเหตุ ข อง ความเจ็บป่วยตามที่องค์การอนามัยโลกระบุไว้ ในปี 2012

ด้วยเหตุนี้ ความสนใจด้านการปฏิบัติเพื่อพัฒนา จิตใจจึงเติบโตขึน้ พร้อมกระแสรักษ์สขุ ภาพ รวมทัง้ แนวทางพิ ชิต ปลายทางความสุ ข ตั้ง แต่ ร ะดั บ คลาสเรียนในโรงเรียนระดับประถมศึกษาใน เวสต์บลั ติมอร์ ที่เพิ่มเติมช่วงเวลาทำ�สมาธิ พร้อม เทรนสมาชิกในกลุ่ม Holistic Life Foundation ในการช่วยนักเรียนเรียนรู้ที่จะควบคุมตนเอง ผ่ า นการกำ � หนดลมหายใจเข้ า ออกและโยคะ ทางโรงเรียนรายงานว่าตัง้ แต่มคี ลาสเรียนดังกล่าว ปัญหาด้านพฤติกรรมในโรงเรียนลดลง เช่นเดียว กับมหาวิทยาลัยยุคใหม่ที่ยกให้ความฉลาดทาง อารมณ์เป็นประเด็นหลัก อย่าง Yale University ที่โฟกัสความร่วมมือใหม่ในประเด็นด้านความ 95


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

หลากหลายและนโยบายสาธารณะ นำ�เสนอเรื่อง การป้องกันความรุนแรง เรื่องการแบ่งแยกด้าน เพศ เพื่อเป็นแนวทางลดความขัดแย้งทางสังคม ในอนาคตสำ�หรับเจเนอเรชั่นใหม่ ไม่เว้นแม้แต่สปา ฟิตเนส และโยคะสตูดิโอที่เริม่ ถอยห่างจากการออกแบบสไตล์สแกนดิเนเวียน ที่เรียบง่ายสู่แนวทางที่หลากหลายมากขึ้น ไม่ว่า จะเป็ น การผสมผสานพื้ น ที่ ก ายภาพเข้ า กั บ เทคโนโลยีภาพสามมิติพร้อมระบบเสียง ซึ่ง เทคโนโลยีดงั กล่าวมีสว่ นช่วยให้ผบู้ ริโภครูส้ กึ สงบ และมีสมาธิอยู่กับสิ่งที่ปฏิบัติ ตลอดจนยังช่วย กระตุน้ การเคลื่อนไหวของร่างกาย เช่น Inscape ในมหานครนิวยอร์ก พื้นที่จ�ำ นวน 5,000 ตารางฟุต หยิบยื่นประสบการณ์ใหม่ให้ผู้เข้าร่วมทำ�สมาธิ และผ่อนคลาย จุดเด่นอยู่ที่หอ้ งหลักจำ�นวน 2 ห้อง ที่จะมีล�ำ โพงเสียงพร้อมภาพเคลื่อนไหวผสมผสาน ผ่านกำ�แพงและเพดานแบบไม่มีรอยต่อซึ่งใน คลาสจะไม่มีครูผู้สอนแต่อย่างใด แต่ทั้งหมดจะ ดำ�เนินการผ่านเสียงบันทึกซึง่ สามารถดาวน์โหลด แอพพลิเคชั่นเพื่อใช้งานนอกสถานที่ได้เช่นกัน หรื อ คลาสเรี ย นการสร้ า งสุขภาพแบบองค์รวม ในลอนดอน Chroma Yoga ที่ผสมผสานระบบ แสง เสียง และกลิ่นของธรรมชาติ เพื่อกระตุ้น ประสาทสัมผัสของผู้ร่วมคลาส ซึ่งนับเป็นการนำ� ศาสตร์แบบโบราณและเทคนิคสมัยใหม่มารวมอยู่ 96


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

ด้วยกัน สตูดโิ อแห่งนี้น�ำ คุณสมบัตแิ ละประโยชน์ จากแสงสีแดง เหลือง ฟ้า ส้ม และชมพู มาใช้ ในการบรรเทาด้ า นอารมณ์ แ ละการเจ็ บ ป่ ว ย แต่ ล ะคลาสใช้ ด นตรี ค ลอประกอบไปด้ ว ย เพื่ อ กระตุ้ น สมองในระดั บ การรั บ รู้ ที่ ต่ า งกั น สร้างการผ่อนคลาย พร้อมให้ผู้เข้าร่วมจดจ่ออยู่ กับการปฏิบัติ เช่นเดียวกับการเปลี่ยนกิจกรรมยามคํ่าคืนจาก การกินดื่มเป็นการสร้างสุขภาพที่ดีผ่านการรวม กลุ่มปฏิบัติสมาธิ ร่วมด้วยกิจกรรมด้านดนตรี การแสดงสด อาหารสุขภาพ เช่น The Shine ที่ ผู้ก่อตั้งอธิบายว่ากิจกรรมดังกล่าวทำ�ให้ผู้คน เติบโตขึ้น ลึกซึ้งขึ้น และสร้างความหมายให้ ผู้คนมากขึ้นในยุคที่ผู้คนแสวงหาความสมดุล ท่ามกลางสิ่งรบกวนมากมาย ในทิศทางเดียวกับ Bender ในลอสแอนเจลิสและชิคาโก ที่สร้าง สนามเด็กเล่นคนเมืองสำ�หรับร่างกายและจิตใจ ด้ ว ยการหยิ บ ยื่ น กิ จ กรรมโยคะบนรู ฟ ท็ อ ป ผสมผสานด้วยดนตรีและการพบปะสังสรรค์ได้ ในทีเดียว ซึ่งนับว่าเป็นการเติมเต็มชีวิตให้แก่ ผู้คน โดยเฉพาะกลุ่มมิลเลนเนียลที่มักแสวงหา การดูแลสุขภาพและการบำ�รุงด้านจิตใจ อัตรา การเติบโตของธุรกิจดังกล่าวเพิ่มขึ้นอย่างมาก โดยใช้ ก ารเปลี่ ย นแปลงทางด้ า นเทคโนโลยี มาเป็นตัวขับเคลื่อน พร้อมด้วยระบบปฏิบัติการ

ที่หลากหลายทั้งมีเดียหรือระบบดิจิทัล นี่อาจ กลายเป็นแนวทางใหม่ในการดูแลสุขภาพกาย และจิ ต ใจของผู้ ค นผ่ า นการกระตุ้ น ประสาท สัมผัสและช่วยเปิดรับอย่างเต็มที่

ที่มา: บทความ “คนไทย 1.6 ล้านคน มีภาวะ ‘เครียด-วิตกกังวล’ สธ. แนะฝึกจิตช่วยได้” จาก matichon.co.th ภาพ: thecut.com / flatirondistrict.nyc / chromayoga.co.uk / beyondmedicine.nl

97


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

NEO-SPIRITUAL การสร้างศรัทธาแนวใหม่

98


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

เปอร์เซ็นต์ นับตั้งแต่ปี 2005 เป็นต้นมา เช่น เดียวกับการสำ�รวจของ Pew Research Center ในปี 2014 ที่พบว่า 37 เปอร์เซ็นต์ของชาวอเมริกนั จัดกลุ่มตนเองอยู่ในประเภทกลุ่มผู้สนใจเรื่อง จิตวิญญาณแต่ไม่สนใจศาสนา (Spiritual but Not Religious) การรวมตัวในกิจกรรมทางศาสนา ลดลง แต่ความสนใจด้านจิตใจและการสร้าง จิตวิญญาณที่ดีกำ�ลังเพิ่มขึ้น การศึกษาของมหาวิทยาลัยเวอร์จิเนียร่วมกับ อาจารย์ที่ศึกษาด้านศาสนาแมทธิว เฮดสตรอม (Matthew Hedstrom) เผยว่าปัจจัยที่มสี ว่ นทำ�ให้ การนับถือศาสนาลดลง อาจมาจากการแต่งงาน ระหว่างศาสนาทีเ่ พิ่มขึ้น ข้อถกเถียงด้านการ ความไม่แน่นอนของสภาพสังคมและเศรษฐกิจ แต่งงานระหว่างเพศเดียวกัน ไปจนถึงข่าวการ พร้อมกระหนํ่าให้ผู้คนรู้สึกหมดเรี่ยวแรงและไร้ ล่วงละเมิดทางเพศโดยบาทหลวงคาทอลิกที่มีให้ ทางออกอยู่ทุกขณะ โดยเฉพาะในยุคปัจจุบันที่ ได้ยินเสมอ ผู้คนต่างกำ�ลังเบี่ยงเบนออกจากที่พึ่งจิตใจหลัก อย่างศาสนา สู่ก ารหาทางออกให้คลายความ อย่างไรก็ดี นั่นเป็นสัญญาณการปรับตัวของกลุ่ม ตึงเครียดด้วยวิถีปฏิบัติอื่นๆ ที่หลากหลายขึ้น โบสถ์รว่ มสมัยที่ก�ำ ลังเชือ่ มโยงให้เจเนอเรชัน่ ใหม่ สอดคล้องกับผลสำ�รวจจาก National Centre เข้าใกล้ศาสนามากขึ้น ในปี 2017 แฟชั่นบล็อก for Social Research ที่พบว่าคนอังกฤษเกินครึ่ง ชื่อดัง The Cut ของนิตยสาร New York นำ�เสนอ ระบุวา่ ตัวเองไม่นบั ถือศาสนาใดๆ ซึง่ มีจ�ำ นวนถึง ประเด็นเรื่อง “Which Hipster Megachurch Is 53 เปอร์เซ็นต์ โดยเพิ่มขึ้นจากปี 2016 ราว 5 Right for You?” เพื่อรวบรวมข้อมูลที่เป็นประโยชน์ เปอร์เซ็นต์ ตลอดจนจำ�นวนคนอังกฤษที่เข้าไป เกี่ยวกับปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในโบสถ์ต่างๆ ประกอบพิธีในโบสถ์นั้นเริ่มลดลงเรื่อยๆ ปีละ 1 ทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นคอนเสิร์ตดนตรีร็อก ปาร์ตี้ 99


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

กินอาหารประจำ�สัปดาห์ การท่องเที่ยวต่างประเทศ ในกลุม่ คนรุ่นใหม่ ซึง่ ผู้ด�ำ เนินการในโบสถ์พยายาม จัดสรรให้สอดคล้องกับความต้องการของแต่ละ กลุม่ เจเนอเรชั่นมากขึน้ โดยเฉพาะกลุม่ มิลเลนเนียล เพือ่ สร้างแพลตฟอร์มในการนำ�เสนอแนวทางการ รวมกลุ่ม การเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างความหมาย ที่สามารถแบ่งปันในโลกออนไลน์ได้อย่างกว้างขวาง

การสร้ า งความรู้ สึ ก เชิ ง บวกระหว่ า งผู้ ค น เสมือนเป็นเพื่อนผู้นำ�ทาง ที่พร้อมจะอยู่ในทุก จังหวะย่างก้าวของชีวติ กลุ่มดังกล่าวมีผตู้ ดิ ตาม ในเครื อ ข่ า ยออนไลน์ อ ย่ า งอิ น สตาแกรม กว่า 1 ล้านคน ผ่านการแชร์ภาพข้อความจาก ไบเบิลที่มีกราฟิกสวยงาม พร้อมด้วยวิดีโอที่แปล และสื่อสารอย่างเป็นมิตรเพื่อสร้างฐานแฟนๆ และคอนเทนต์เชิงบวก เช่นเดียวกับกลุ่ม C3 ที่ ในออสเตรเลีย กลุ่ม Hillsong ถือเป็นกลุ่มที่ จัดว่าเป็นกลุ่มโบสถ์ยุคใหม่เช่นกัน โดยมี 400 โดดเด่นในโบสถ์ต่างๆ ทั่วโลก ด้วยเป้าหมายใน สาขาใน 64 ประเทศ มีสมาชิกในเครือข่า ย 100


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Healthy & Well-Being สุขภาพและความเป็นอยู่

ออนไลน์ราว 100K เฉพาะในสาขาบรูกลิ น หรื อ คนที่ มี ความสนใจแบบเดียวกันให้ พู ด คุ ย อินสตาแกรมนีม้ ผี ตู้ ดิ ตามราว 10.8K ด้วยจุดเด่น และเดินไปด้วยกัน ของชุดข้อความหรือโควตคำ�กล่าวดีๆ ภาพวิดโี อ แนวศิลปะในคอนเสิร์ตที่จัดขึ้นที่ Music Hall of Williamsburg ถือเป็นอีกหนึ่งปรากฏการณ์ที่ชว่ ย สร้างแรงสั่นสะเทือนใหม่ที่น่าสนใจให้แก่แวดวง ศาสนาและโบสถ์ยุคใหม่ สิ่งที่เกิดขึ้นล้วนแสดง ให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงของรูปแบบการเข้าถึง ที่มา: บทความ “ทำ�ลายสถิต!ิ ผลสำ�รวจชี้ 70% ของคนรุน่ ใหม่ในอังกฤษ อศาสนาใดๆ เลย” จาก เพจเฟสบุ๊ค The Matter ผู้คนของกลุ่มศาสนา ซึ่งมีข้อดีที่ว่าท่ามกลาง ไม่ภาพ:นับถืstageaudioworks.com / hillsong.com / youtube.com / ความสับสนผู้คนก็ยังมีเป้าหมายที่สร้างสรรค์ c3music.com 101


การขนส่งและวิวฒ ั นาการของเทคโนโลยีทอ่ งอวกาศ

102


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

ความเป็นไปได้มากมายปรากฏขึ้นในโลกแห่ง การคมนาคมขนส่งและการเดินทาง โดยปี 2016 ถือเป็นจุดเปลี่ยนด้านเทคโนโลยีที่มีผลต่อธุรกิจ การขนส่งเชิงพาณิชย์ โดยเฉพาะระบบข้อมูลที่ เข้ามาสร้างการเปลี่ยนแปลงในระบบปฏิบัติการ ของระบบการขนส่ง หลายบริษทั เร่งพัฒนาระบบ เครือข่ายข้อมูลให้สามารถตอบโต้ได้รวดเร็วขึ้น สามารถติดตามข้อมูลการเดินทางหรือการขนส่ง สินค้าได้อย่างโปร่งใส รูท้ ห่ี มายทีแ่ น่ชดั ตรงเวลา และฉับไวกว่าที่ผ่านมา ไม่ใช่เพียงตัวแปรด้านเทคโนโลยีเท่านั้นที่ส่งผล ต่อการปรับตัวในธุรกิจการขนส่งและการเดินทาง แต่ตัวเลขการบริโภคนํ้ามันทั่วโลกที่ปัจจุบันอยู่ที่ ราว 31,000 ล้านบาร์เรลต่อปี (85 ล้านบาร์เรล ต่อวัน) ก็นบั ว่าสูงมาก ในขณะที่แหล่งนํ้ามันใหม่ๆ ก็หายากมากขึน้ ทุกขณะ ทัง้ การขุดเจาะก็มตี น้ ทุน สูงมากจนไม่คุ้มค่าที่จะทำ�อีกต่อไป แสดงถึงการ เข้าสู่สถานการณ์ที่กำ�ลังการผลิตนํ้ามันของโลก เพื่อตอบสนองความต้องการบริโภคอยู่ในระดับ สูงสุด (Peak Oil) ซึ่งจะส่งผลให้ต้นทุนการผลิต สูงขึ้นและราคานํ้ามันดิบก็จะพุ่งสูงขึ้นกว่าใน ปัจจุบนั อย่างมาก นอกจากนี้ สถานการณ์เรื่องการ กำ�หนดมาตรฐานการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ของรถยนต์ที่เข้มงวดมากขึน้ อย่างต่อเนือ่ ง ในหลายเมืองใหญ่ของยุโรป เช่น ปารีส แมดริด

เอเธนส์ ก็เริ่มประกาศห้ามไม่ใ ห้รถยนต์ที่ใ ช้ เครื่องยนต์ดีเซลเข้ามาวิ่งในเมืองตั้งแต่ปี 2025 เป็นต้นไป ตามข้อตกลง C40 บนเวทีการประชุม สหประชาชาติ หรือการที่ ซาดิค ข่าน นายก เทศมนตรีของกรุงลอนดอนแห่งอังกฤษประกาศ จะเรี ย กเก็ บ เงิ น รถยนต์ ที่ ป ล่ อ ยมลพิ ษ สู ง ที่ ต้องการเข้ามาวิ่งในเมือง เพื่อลดจำ�นวนรถยนต์ ในเมืองใหญ่และลดปัญหาด้านมลพิษระยะยาว ก็ทำ�ให้หลายประเทศต้องพยายามหาจุดสมดุล ระหว่ า งการเร่ ง ประสิ ท ธิ ภ าพการขนส่ ง กั บ ปัญหาสุขภาพของประชากรในเมืองใหญ่ ที่ตาม เอกสารการประชุม C40 ระบุว่า มีประชากร จำ�นวนมากกว่า 3 ล้านคนในแต่ละปี ที่ต้อง เสียชีวิตเพราะโรคที่มาจากระบบทางเดินหายใจ อันเป็นผลมาจากอนุภาคไอเสียของเครื่องยนต์ ดีเซล โดยเฉพาะอนุภาคที่เป็นอันตรายอย่าง ไนโตรเจนออกไซด์ ก้าวต่อไปของรถยนต์ไฟฟ้า และยานยนต์ไร้คนขับ ท่ามกลางปรากฏการณ์การเปลี่ยนแปลงที่น่า สนใจนี้ ประเทศจีนซึ่งติดอันดับต้นๆ ของประเทศ ทีม่ ปี ญั หามลพิษของโลก ได้สนับสนุนและผลักดัน โครงการรถยนต์ไฟฟ้าภายในประเทศ รวมทั้งยัง คาดหวังว่าจะเป็นตลาดรถยนต์สะอาดแหล่งใหญ่ ของโลก ฌอง-ฟรองซัวร์ บีลอร์กยี ์ (Jean-Francois 103


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

Belorgey) ผู้เชี่ยวชาญแห่ง Ernst and Young Auto Expert กล่าวว่า หากจีนเข้าสู่ตลาดรถยนต์ ไฟฟ้าจะมีส่วนทำ�ให้ราคารถยนต์ไฟฟ้าทั่วโลก ราคาลดตํ่าลง และ ณ เวลาที่มลภาวะเพิ่มขึ้น เช่นนี้ รัฐบาลไม่มีทางเลือกอื่นใด นอกจากการ กระตุ้นการพัฒนายานยนต์ใหม่ รัฐบาลกลางจึง ออกกฎระเบียบในการมอบเงินอุดหนุนจำ�นวน 55,000 หยวน สำ�หรับผู้ซื้อยานพาหนะที่ปล่อย คาร์บอนตํา่ หรือเป็นศูนย์ เพือ่ ต้องการให้บรรลุผล ยานยนต์สีเขียว 5 ล้านคันบนท้องถนนในปี 2020

ระบุว่า ญี่ปุ่นมีจุดให้บริการชาร์จแบตเตอรี่ถึง 40,000 แห่งทั่วประเทศ ซึ่งถือเป็นการช่วยลด และกำ�จัดการใช้งานเชื้อเพลิงฟอสซิลลงไปได้ กว่า 5,000 จุด นอกจากจะเป็นประเทศที่มีสถานี ชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าจำ�นวนมากแล้ว ญี่ปุ่นกำ�ลัง จะเดินหน้าเข้าสู่สังคมไฮโดรเจน (Hydrogen Society) ด้วยการใช้ไฮโดรเจนเป็นพลังงานพืน้ ฐาน เพราะเล็งเห็นว่าไฮโดรเจนเป็นพลังงานสะอาด ไม่ก่อให้เกิดคาร์บอนไดออกไซด์เ มื่อ เผาไหม้ อีกทัง้ ยังมีปริมาณไม่จ�ำ กัดเพราะเป็นส่วนประกอบ ของนา้ํ ซึ่งขณะนี้รัฐบาลกำ�ลังร่วมมือกับภาคการ ส่วนในประเทศญี่ปุ่น เริ่มมีสถานีชาร์จแบตเตอรี่ ผลิตในการผลักดันรถยนต์แบบไฮโดรเจนออกสู่ EV chargers ครอบคลุมทั่วประเทศ โดยข้อมูล ตลาด อาทิ รถยนต์รุ่นมิไร (Mirai) ของโตโยต้า จากเว็บไซต์ Inhabitat เขียนโดย Cat DiStasio ที่ออกสู่ตลาดในปี 2014 มากไปกว่านั้น เพื่อ 10.0% 9.0%

1,529 1.9%

EV sales

1,400

Global Share

8.0%

1,200

7.0%

1,000

956 1.3%

6.0%

800

5.0% 4.0%

550 0.8%

3.0% 2.0% 1.0% 0.0%

1,600

48

119 0.2%

2011

2012

192 0.3%

600 400

321 0.5%

200 0

2013

2014

2015

2016E

2017F

สัดส่วนยอดขายรถยนต์ไฟฟ้าต่อยอดขายรถยนต์ทว่ั โลก จากการวิเคราะห์โดย EIC จากข้อมูลของ Statista, International Energy Agency และ Inside EV

104


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

ต้อนรับการเป็นเจ้าภาพกีฬาโอลิมปิกในปี 2020 ซึ่งทำ�ให้ต้องมีการพัฒนาเพื่อหาตัวเลือกต่อไป ญี่ปุ่นยังมีแผนจะใช้รถโดยสารขนส่งนักกีฬาที่ โดยผู้เ ชี่ ย วชาญจากหลายภาคส่ ว นเสนอว่ า ขับเคลื่อนด้วยพลังงานไฮโดรเจนอีกด้วย สิ่งที่ประเทศไทยควรทำ�ในตอนนี้คือ การสร้าง ระบบนิเวศและวางโครงสร้างพื้นฐานที่จะเอื้อ สำ�หรับในประเทศไทย ครึง่ ปีแรกของปี 2017 ไทย ต่ อ อุ ต สาหกรรมรถยนต์ ไ ฟฟ้ า ให้ ดี เ สี ย ก่ อ น มี ก ารส่ ง ออกชิ้ น ส่ ว นยานยนต์ เ ป็ น มู ล ค่ า กว่ า ตลอดจนเร่งสร้างสถานีชาร์จแบตเตอรี่ไฟฟ้า 7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ เติบโตจากครึ่งปีแรก เพื่อสร้างความมั่นใจต่อผู้บริโภคในอนาคต ซึ่ง ของปี 2016 ถึง 12 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งประเทศคู่ค้า ปัจจุบนั ประเทศไทยมีสถานีชาร์จแบตเตอรี่ไฟฟ้า สำ�คัญ ประกอบไปด้วยกลุ่มผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่ ประมาณ 100 กว่าแห่งตามสถานที่สาธารณะ ของโลกอย่างญี่ปุ่น สหรัฐฯ และกลุ่มตลาดใหม่ ทั่วไป เช่น ห้างสรรพสินค้าและลานจอดรถ โดย อย่างอินโดนีเซีย เม็กซิโก อินเดีย แอฟริกาใต้ ผูอ้ �ำ นวยการสำ�นักงานนโยบายและแผนพลังงาน ฟิลิปปินส์ และเวียดนาม เรียกได้ว่าไทยเป็นฐาน ตัง้ เป้าว่า ภายในสิน้ ปีน้ี กรุงเทพฯ จะต้องมีสถานี การผลิตและประกอบรถยนต์เบอร์ตน้ ๆ ในภูมภิ าคนี้ ชาร์จแบตเตอรีไ่ ฟฟ้าเพิม่ ขึน้ เป็นจำ�นวน 200 กว่า ซึ่งทำ�ให้มีโอกาสในการพัฒนารถยนต์ไฟฟ้าหรือ แห่งให้ได้ ผนวกกับผลจากการผลักดันนโยบาย ใช้งานมากกว่าที่เป็นอยู่ พลังงานไทย 4.0 ของภาครัฐบาล และกระทรวง พลังงาน เพื่อขับเคลื่อนให้ประเทศไทยกลายเป็น อย่า งไรก็ ต ามหน่วยวิ จ ั ย อีไ อซี (Economic สมาร์ตซิตี้ (Smart City) ภายในระยะเวลา 19 ปี Intelligence Center) คาดว่าต้องใช้เวลาไม่ ข้างหน้าหรือในปี 2579 โดยตั้งเป้าไว้ว่า ประเทศ น้อยกว่า 10 ปี ที่รถยนต์ไฟฟ้าจะสามารถเริ่ม จะเปลี่ ย นจากการพึ่ ง พาพลั ง งานฟอสซิ ล ไป ทำ�ตลาดในไทยได้ เพราะรถยนต์ไฟฟ้ายังไม่ได้ พึ่งพาพลังงานทดแทนให้มากขึ้น พัฒนาถึงจุดที่จะทำ�ให้เกิดความต้องการอย่าง ก้าวกระโดดในขณะนี้ ด้วยความหลากหลายใน ไม่เพียงการเปลี่ยนแปลงในภาคยานพาหนะส่วน เทคโนโลยี ข องรถยนต์ ไ ฟฟ้ า ที่ ผู้ ผ ลิ ต รถยนต์ บุคคลเท่านั้นที่กำ�ลังก้าวเข้าสู่รถยนต์พลังงาน เองก็ ยั ง ไม่ ส ามารถหาข้ อ สรุ ป ที่ ชั ด เจนได้ ว่ า ไฟฟ้า แต่รถยนต์แบบไร้คนขับก็มีพัฒนาการที่ เทคโนโลยี ช นิ ด ไหนจะตอบโจทย์ ก ารใช้ ง าน ก้าวลํ้าเช่นกัน อาทิ ระบบ Kinetic Warmth ของผู้บริโภคได้ดีที่สุด ประกอบกับยังมีต้นทุนสูง ของโตโยต้ า ที่ แ สดงถึ ง ความสั ม พั น ธ์ ร ะหว่ า ง 105


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

มนุษย์และยานยนต์ในระบบปฏิบัติการ AI ได้ อย่างมีชีวิต ส่วนนิสสันก็ได้นำ�เสนอ Nissan IDS ที่ทำ�งานด้วยระบบ AI อย่าง SAM (Seamless Autonomous Mobility) ซึ่งพัฒนาโดย NASA ให้สามารถประมวลผลจากข้อมูลพร้อมแลกเปลี่ยน เชือ่ มโยงข้อมูลกับเครือข่ายรถคันอืน่ ๆ ผ่านระบบ ดาวเทียม รวมทัง้ ระบบไลดาร์ของบริษทั Waymo ซึ่งเป็นเทคโนโลยีเพื่อการสำ�รวจภูมิประเทศที่ ทำ�งานในแบบเดียวกับเรดาร์ (Radar) ที่วัดระยะ ทางจากระยะเวลาในการเดินทางของเลเซอร์ที่ เดินทางจากเซ็นเซอร์ไปยังวัตถุเป้าหมาย

106

มาด้วยกัน ไปด้วยกัน ระบบการขนส่งสาธารณะก็มกี ารปรับตัวไม่ตา่ งกัน ตัง้ แต่โครงการที่พัฒนามายาวนานอย่าง Straddling Buses ของจีนที่ออกแบบมาเพื่อลดปัญหาการจราจร ติดขัดในเมืองใหญ่ โดยส่วนท้องของรถถูกออกแบบ ให้ยกสูงประมาณ 7 ฟุต และกางขาทั้งสองข้าง ออกได้เพื่อคร่อมถนน ทำ�ให้ยานพาหนะอื่นๆ สามารถวิง่ ลอดได้โดยไม่ตดิ ขัด ซึง่ ความเร็วสูงสุด อยู่ที่ 60 กิโลเมตรต่อชัว่ โมง ทัง้ ยังใช้พลังงานไฟฟ้า ลดการปล่อยมลพิษคาร์บอน ขณะที่ประเทศที่ ขึ้นชื่อเรื่องจำ�นวนผู้ป่นั จักรยานจำ�นวนมากอย่าง เนเธอร์แลนด์ ก็จดั สรรพื้นที่สาธารณะขนาดใหญ่


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

เพื่อ การจอดจั ก รยาน ออกแบบโดย Ector Hoogstad Architecten ซึง่ ในปี 2018 พืน้ ที่จอด จักรยานจํานวน 3 ชั้น จะเรียบร้อยสมบูรณ์ สามารถจอดจักรยานได้ 12,500 คัน และจะ กลายเป็นที่จอดจักรยานที่ใหญ่ทส่ี ดุ ในโลก ทัง้ ยัง เป็น ศูนย์กลางการเดินทางใหม่ที่ผู้ใช้จักรยาน จะสามารถเชื่อมต่อกับระบบขนส่งสาธารณะ อื่นๆ ได้อย่างง่ายดาย 107


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

จะไปสู่จักรวาล ไม่เพียงโครงการภาคพืน้ ดินเท่านัน้ เพราะโครงการ เยือนดวงจันทร์อีกครั้งหลังจากที่ยานอพอลโล 17 เดินทางไปดวงจันทร์เมื่อปี 1972 ก็กลับมา พร้อมความรุดหน้า โดยอีลอน มัสก์ (Elon Musk) ซีอีโอแห่งสเปซเอ็กซ์ ซึ่งสิ่งที่ทำ�ให้โปรเจ็กต์นี้น่า สนใจก็คอื สเปซเอ็กซ์ไม่ได้สง่ นักบินอวกาศไป แต่ เป็นการส่งผู้โดยสารซึ่งเป็นคนธรรมดาจำ �นวน 2 คนไปทัวร์ดวงจันทร์แทน ด้วยจรวดรุน่ ใหม่ที่ช่อื SpaceX’s Falcon Heavy Rocket จรวดที่ทรงพลัง ที่สุดเท่าที่เคยมีมา โดยประกอบด้วยจรวด Falcon 9 รุ่นปกติอยู่ตรงกลาง เสริมด้วยจรวดเพิ่มกำ�ลัง อีกสองตัว เมื่อรวมแล้วจะมีเครื่องยนต์ทั้งหมด 27 เครื่อง มีกำ�ลังขับในสุญญากาศ 24,681 กิโล

108

นิวตัน ซึง่ อีลอน มัสก์ ยังบอกว่าผูโ้ ดยสารทัง้ สอง จะเดินทางไปในระบบสุริยะได้เร็วและไกลกว่า มนุษย์ทกุ คนทีเ่ คยออกสู่อวกาศ แม้จะเกิดระเบิด ที่จุดปล่อยตัวในระหว่างการทดสอบในฟลอริดา แต่ SpaceX ก็เริม่ ส่งจรวดอีกหลายลำ�เพือ่ พัฒนา โปรเจ็กต์นี้อย่างต่อเนื่อง ยุคนี้จึงถือเป็นช่วงเวลา แห่งการสร้างเม็ดเงินจากอวกาศ (Space Economy) อย่างแท้จริง เพราะมีบริษทั มากมายเข้ามาดำ�เนิน ธุรกิจในเชิงพาณิชย์ ตัง้ แต่ Virgin Galactic บริษทั การขนส่งอวกาศเชิงพาณิชย์แห่งแรกของโลก ซึ่ ง มี ก ารวิ จั ย พั ฒ นาการบิ น อวกาศร่ ว มกั บ องค์การบริหารการบินและอวกาศนาซ่า หลังจาก ประสบความล้ ม เหลวในการทดลองครั้ ง แรก ยาน SpaceShipTwo ลำ�ใหม่ก็ได้ทดสอบบิน


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

ลำ�แรกได้ในปีนี้ และเริ่มให้บริการจริงในปี 2018 โดยมีเป้าหมายในระยะยาวอย่างการลดต้นทุน สำ�หรับเที่ยวบินสู่อวกาศ เพื่อที่ในอนาคตคนเรา จะสามารถเดิ น ทางไป-กลั บ อวกาศได้ ทุ ก วั น รวมทั้งโครงการ Kuang Chi Science ของจีน ที่มุ่งมั่นพัฒนาเทคโนโลยีแห่งอนาคต พร้อม ดำ�เนินการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีเปลี่ยนโลก ในสาขาต่างๆ รวมถึงการสำ�รวจอวกาศที่จะมีมนุษย์ คนแรกออกไปท่องอวกาศในปี 2020 โดยโครงการ เชิงพาณิชย์ทั้งหมดที่เกิดขึ้นนี้ ล้วนขยับก้าวของ การเดินทางในอวกาศให้ทะยานออกไปไกลอีก ขั้นหนึ่ง ซึ่งเป็นไปได้อย่างยิ่งว่า ในอนาคตอัน ใกล้นี้ มนุษย์อาจมีบ้านหลังใหม่บนดาวอังคาร ตามความมุ่งหวังของอีลอน มัสก์ ที่ต้องการตั้ง อาณานิคมบนดาวอังคารตามวารสารวิชาการ ที่ชื่อ “New Space” เพื่อให้เป็นโอกาสใหม่ใน การพักอาศัยของมนุษยชาติ อีกครั้งในช่วงต้นปี 2016 โดยยานลำ�นี้มีความ สำ � คั ญ มาก เนื่องจากจะถู กใช้เป็นยานขนส่ง นักท่องเที่ยวอวกาศที่ได้จองตั๋วล่วงหน้ากับทาง บริษัทเรียบร้อยแล้วกว่า 500 ใบ ไม่เพียงเท่านั้น เจฟฟ์ เบซอส (Jeff Bezos) แห่งแอมะซอน ก็มี โครงการ Blue Origin ที่มีเป้าหมายจะส่งผูโ้ ดยสาร ขึ้นไปท่องเที่ยวในอวกาศเป็นเวลา 11 นาที โดย ตั้งเป้าว่าจะเริ่มทดสอบปล่อยกระสวยอวกาศ

ที่มา: บทความ “2017 Commercial Transportation Trends” จาก strategyand.pwc.com บทความ “World’s largest bicycle parking garage opens in Utrecht” จาก dezeen.com / บทความ “รถยนต์ไฟฟ้า... ก้าวย่างสู่การพลิกโฉมวงการรถยนต์ไทย” จาก scbeic.com / บทความ “ยกระดับชิน้ ส่วนยานยนต์ไทย ก้าวไกลสูอ่ ตุ สาหกรรมยานยนต์โลก” จาก scbeic.com / บทความ “มองปัจจุบันสะท้อนภาพอนาคตของรถยนต์ พลังงานไฟฟ้าประเทศไทย” จาก thestandard.co / www.dezeen.com/ 2017/08/22/worlds-largest-bicycle-parking-garage-opens-utrechtnetherlands-architecture-news / www.nextwider.com/2015/11/06/ virgin-galactic-is-the-worlds-first-commercial-spaceline/ ภาพ: thedrive.com / designboom.com / spacex.com / virgin.com / blueorigin.com

109


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

HYPERLOOP แรงและเร็ว

110


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

ท่ามกลางวิกฤตสงครามกลางเมือง แม้จะเป็นช่วง ยุคมืดแห่งประวัตศิ าสตร์อเมริกา แต่ก็เรียกได้ว่า เป็นการเกิดขึ้นของหนึ่งในสงครามอุตสาหกรรม ที่แท้จริงครั้งแรกๆ ของโลก เพราะวิกฤตการณ์ ครัง้ นัน้ มีสว่ นให้โทรเลข เรือกลไฟ และอาวุธถูก ผลิตใช้กันอย่างกว้างขวาง รวมทั้งเส้นทางรถไฟ ที่เชื่อมรัฐต่างๆ ให้รวมอยู่ด้วยกันในระยะทาง กว่า 2,000 ไมล์ นับเป็นการสร้างความเป็นไปได้ ครัง้ ใหม่ ทัง้ ยังเป็นตัวอย่างอุตสาหกรรมแรกๆ ที่ ช่วยสร้างความยิ่งใหญ่ให้สหรัฐฯ ในการก้าวสู่ การเป็นผู้นำ�ด้านเศรษฐกิจในอีก 150 ปีถัดมา ภายใต้นโยบาย Make America Great Again เส้นทางการเชื่อมต่อที่เคยเกิดขึ้นในอดีตนี้จึงถูก หยิบยกขึ้นมาพิจารณาอีกครั้งภายใต้ความสนใจ ของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ และอีลอน มัสก์ อดีตทีมที่ปรึกษาประจำ�ทำ�เนียบขาว ด้วยการอนุมตั ิ ให้เดินหน้าก่อสร้างระบบขนส่งแบบ “ไฮเปอร์ลปู ” (Hyperloop) ที่เชื่อมต่อระหว่างเมืองบอสตัน ต่อเนื่องถึงใจกลางนครนิวยอร์ก และเชื่อมกับ กรุงวอชิงตัน ดีซี อีลอน มัสก์ เรียกระบบการ ขนส่ ง สาธารณะความเร็วสูงแบบดังกล่าวว่า “การเดินทางในโหมดที่ 5 (Fifth mode)” ซึ่ง หมายถึงการเดินทางในรูปแบบใหม่ที่เหนือกว่า เครื่องบิน รถไฟ รถยนต์ และเรือ โดยใช้สำ�หรับ การเดินทางข้ามเมืองในระยะทางที่น้อยกว่า

1,400 กิโลเมตรในอัตราความเร็วที่สูงมาก โดย หลักการของไฮเปอร์ลูปนั้นจะคล้ายกับระบบ รถไฟรางเดี่ยว คือการขนส่งผูค้ นแบบยิงตรงจาก จุด A ไปยังจุด B แบบไป-กลับในระยะทางที่ แน่นอน ซึ่งแนวความคิดดังกล่าวเป็นคอนเซ็ปต์ ที่เคยใช้กับรถไฟใต้ดินกับ Pod ที่ช่วยขนส่งผู้คน ในระยะไกลอย่าง Vactrain หรือ Swissmetro ที่เคยถูก คิดขึ้นในราวช่วงปี 1960 แต่ระบบ Hyperloop ของอีลอน มัสก์นั้นก้าวลํ้าไปอีก หลายขั้น ด้วยนวัตกรรมขดลวดแม่เหล็กที่ใช้ ขับเคลื่อนซึ่งอยู่ที่ตัวรถ (ที่เรียกว่า Pod) ใน อุโมงค์สญุ ญากาศซึ่งไร้แรงเสียดทาน จึงสามารถ สามารถเพิ่มความเร็วขึ้นได้จนสูงมากถึงระดับ เกือบ 300 เมตร/วินาที หรือเร่งความเร็วได้ถึง 1,200 กิโลเมตรต่อชัว่ โมง เมือ่ เทียบกับเครือ่ งบิน ที่ 800 กิโลเมตรต่อชั่วโมง โดย Hyperloop นั้น ยังใช้พลังงานไฟฟ้าจากแบตเตอรี่รวมถึงโซล่าร์เซลล์ ที่เป็นพลังงานสะอาด เมื่อเทียบกับเครื่องบินที่ใช้ นํ้ามันเป็นเชื้อเพลิง ย้อนกลับไปที่โปรเจ็กต์เริ่มต้นภายใต้ช่อื แผนงาน Hyperloop Alpha ในปี 2013 คุณสมบัตหิ ลักของ ระบบทีม่ กี ารกาํ หนดไว้นน้ั ได้แก่ ความปลอดภัย ความรวดเร็วในการเดินทาง ต้นทุนการผลิตตํ่า ผูโ้ ดยสารใช้งานสะดวก ทนทานต่อสภาพอากาศ และสามารถซับแรงจากแผ่นดินไหวได้ ซึ่งนับว่า 111


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

ตารางเปรียบเทียบการเดินทางต่างๆ กับไฮเปอร์ลูป ตั้งแต่ช้าสุดคือรถประจำ�ทาง ไล่มาเป็นรถส่วนตัว เครื่องบิน รถไฟหัวกระสุน และไฮเปอร์ลูป

เป็นระบบที่ ตรงกับความมุ่ ง หวังของเมืองใหญ่ ทัว่ โลกทีต่ อ้ งการพัฒนาระบบการขนส่งสาธารณะ ที่ร วดเร็ วและราคาไม่แพง ตลอดจนมองหา ทางเลือกใหม่นอกจากการขุดเจาะสร้างอุโมงค์ หรือพัฒนาระบบเดิม แต่เป็นการพัฒนาการขนส่ง 112

แบบท่อขนส่งขนาดเล็กที่สามารถบริการผู้คน ได้จริง โดยเมื่อปลายปี 2015 Hyperloop One และสำ�นักงานรัฐเนวาดาได้เริ่มจัดการด้านพื้นที่ เพื่อทดลองใช้งานระบบ Hyperloop โดยใช้พน้ื ที่ ประมาณ 50 เอเคอร์ทางตอนเหนือของลาส เวกัส


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

และกำ�หนดความเร็วที่ต้องการในเบื้องต้นคือ ในโครงการ Dubai Future Accelerators ซึ่ง 335 ไมล์/ชม. หรือประมาณ 539 กม./ชม. ซึ่ง จะเปิดโอกาสให้บริษัทนวัตกรรมระดับโลกและ เป็นความเร็วเพียงครึง่ เดียวของระบบ Hyperloop หน่วยงานรัฐได้ร่วมมือกันทดสอบโซลูชั่นใหม่ๆ เพื่อรับมือกับความท้าทายสำ�คัญๆ ในระดับชุมชน นอกจากนีเ้ มื่อกลางปี 2016 ที่ผ่านมา การลงทุน เมือง การจับมือกันครั้งนี้ยังทำ�ให้ Hyperloop ก่อสร้างระบบ Hyperloop ได้เกิดขึ้นอีกครั้งโดย One ก้าวไปอีกขั้นหนึ่งด้วยการตกลงเซ็นสัญญา เป็นการจับมือกันระหว่างบริษทั Hyperloop One เพื่อใช้งานจริง และเริ่มต้นวางแผนการก่อสร้าง และ The Dubai Roads and Transport Authority ตลอดจนทดสอบระบบในตัวเมือง อย่างในเส้นทาง หรือ RTA หน่วยงานที่ดแู ลด้านการคมนาคมขนส่ง ที่จะเชื่อมต่อกรุงอาบูดาบีและดูไบเข้าด้วยกัน ของดูไบ ในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ นับเป็นหนึ่ง ซึง่ จะช่วยร่นระยะเวลาการเดินทางจาก 1.2 ชัว่ โมง

113


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

ให้เหลือเพียง 12 นาทีเมื่อเทียบกับการเดินทาง โดยรถยนต์ ทั้งนี้มีก�ำ หนดการเปิดใช้งานจริงของ เฟสแรกในปี 2020 - 2021 ทั้งยังมีการพิจารณา เพิม่ เส้นทางเชือ่ มต่อระหว่างประเทศ เช่น การ์ตา 114

ซาอุดิอาระเบีย หรือโอมานในอนาคตด้วย ยิ่งไป กว่านัน้ Hyperloop One ยังเตรียมแผนงานสร้าง Pod พร้อมเส้นทางทั้งแบบขนส่งผู้คนและแบบ คาร์โกส่งสินค้าในพื้นที่อื่นๆ ทั่วโลกด้วย อาทิ


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

Corp. (CASIC - บรรษัทการบินอวกาศและ อุตสาหกรรมจีน) และหัวหน้าวิศวกร Mao Kai เป็นผู้ดูแล แม้จะไม่มีกำ�หนดการที่ชดั เจนในการ ดำ�เนินการ แต่นี่ก็นบั เป็นอีกนวัตกรรมทางด้านการ เดินทางสาธารณะสำ�หรับอนาคตที่น่าจับตามอง

ในสหรัฐอเมริกา ฟินแลนด์ สวิตเซอร์แลนด์ และ รัสเซีย โดยในแต่ละแห่งจะเป็นการลงทุนร่วมกับ บริษัทในพื้นที่ แต่ใช่ว่า Hyperloop จะเป็นตัวเลือกเดียวใน การเดินทางสาธารณะแห่งอนาคต เพราะล่าสุด ท่ามกลางกระแสความนิยมระบบท่อสุญญากาศ ที่กำ�ลังแพร่ขยายไปทั่วโลก จีนก็กำ�ลังวางแผน สร้างรถไฟ MagLev (Magnetic Levitation ระบบ คมนาคมที่ ใ ช้ พ ลั ง งานแม่ เ หล็ ก ไฟฟ้ า ในการ ขับเคลื่อนโดยปราศจากล้อ) ที่คาดว่าจะสามารถ ทำ�ความเร็วได้ถึง 2,485 ไมล์ต่อชั่วโมง (หรือ ราว 4,000 กิโลเมตรต่อชั่วโมง) นั่นคือมีความเร็ว สูงกว่าความเร็วเสียงถึงประมาณ 3.26 เท่า และ ถูกเรียกว่า “รถไฟบิน (Flying Train)” โดยมีบริษทั China Aerospace Science and Industry

ที่มา: บทความ “Musk’s Hyperloop Plan Is Fantasy, We Should Make It Reality Anyway” จาก forbes.com / บทความ “The Hyperloop: Ambitious Goals and Engineering Challenges” จาก allaboutcircuits.com / บทความ “Why Elon Musk’s Hyperloop Is Mostly Hype” จาก fortune.com / บทความ “HIGH-SPEED AMERICAN DREAMS” จาก adamskolnick.com / บทความ “Hyperloop และปัญหาการจราจร (จล) ของ Elon Musk” จาก motortrivia.com / บทความ “จีน แข่ง Hyperloop สร้างรถไฟบิน ความเร็ว 2,485 ไมล์ต่อชั่วโมง” จาก brandage.com ภาพ: adamskolnick.com / alphabet.com / timesfreepress.com / theverge.com

115


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

THE DRIVERLESS REVOLUTION ความก้าวหน้าของยานยนต์ไร้คนขับ

116


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

รูปข้างต้นที่เห็น ไม่ใช่ฉากหลังของภาพยนตร์ เรื่องใด แต่เป็นเมืองจำ�ลองในชื่อ Mcity หรือที่ รู้จักกันในนาม The University of Michigan’s Mobility Transformation Center ที่บริษทั ฟอร์ด มอเตอร์ เนรมิตพื้นที่ขนาดราว 32 เอเคอร์ ใช้ สำ�หรับทดสอบรถยนต์แบบไร้คนขับ ครบครัน ด้วยรูปแบบถนนตัง้ แต่ 2 ถึง 4 เลน รวมถึงสีแ่ ยก ไฟแดงและสัญญาณจราจรอืน่ ๆ เพือ่ แสดงให้เห็น ว่าเทคโนโลยีแบบไร้คนขับ (หรือ AV: Autonomous Vehicle) นั้น เป็นจริงได้ในท้องถนน แม้ว่าคน ส่วนใหญ่ยังคงคิดว่ารถยนต์ไร้คนขับเป็นเรื่องที่ เป็นไปได้ยาก แต่บริษัทผู้ผลิตรถยนต์หลายค่าย ต่างยังคงเดินหน้าพัฒนาระบบการใช้งานนี้อย่าง ไม่หยุดยั้ง ไม่เว้นแม้แต่หน่วยงานด้านยานยนต์ (Department of Motor Vehicles: DMV) ของ รัฐแคลิฟอร์เนีย ในสหรัฐอเมริกาเอง ที่เพิ่งออก กฎหมายฉบับใหม่เพื่ออนุญาตให้นำ�รถยนต์ไร้ คนขับมาวิ่งได้อย่างถูกกฎหมาย เช่นเดียวกับ กฎหมายของรัฐมิชิแกนซึ่งออกมาเมื่อปลายปี 2016 ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมาการพัฒนาระบบ AV ได้ ก้าวหน้าไปอย่างมาก ในเดือนพฤษภาคม 2017 บริษทั Waymo ซึง่ มีบริษทั แม่เดียวกันกับ Google คือ Alphabet Inc. ได้เปิดเผยผลการทดลอง ระบบไร้คนขับบนถนนจริงมากกว่า 2 ล้านไมล์

และพบว่าเกิดความผิดพลาดน้อยมาก ในขณะ เดียวกัน ซีอีโอของ Tesla หรืออีลอน มัสก์ก็ให้ คำ�มัน่ ว่า ระบบไร้คนขับใหม่จะสามารถขับเคลือ่ น รถ Tesla จากนครนิวยอร์กไปถึงนครลอสแอนเจลิส ในระยะทางราว 2,800 ไมล์ได้โดยไม่ตอ้ งใช้คนขับ เลย เช่นเดียวกับบริษัทยักษ์ใหญ่ด้านเทคโนโลยี อย่าง Apple ที่ก็เข้ามาร่วมพัฒนาระบบ AV นี้ ด้วยโดยใช้ชื่อโครงการว่า Project Titan ขณะที่ ค่ายรถยนต์อย่าง BMW ด้านหัวหน้าฝ่ายศึกษา วิจัยและการพัฒนา ก็ออกมาระบุว่าทางค่ายมุ่ง ที่จะปล่อยรถยนต์รุ่น iNext ในปี 2021 โดยมี จุดเด่นสำ�คัญคือระบบปฏิบัติการแบบไร้คนขับ ระดับสูง ซึ่งคาดว่าจะมีความสามารถในการขับขี่ เทียบเท่ามนุษย์ (Level 5) จะเห็นได้วา่ ทัง้ บริษทั ยานยนต์ยกั ษ์ใหญ่หรือบริษทั หน้าใหม่ทม่ี ศี กั ยภาพทางด้านการสร้างนวัตกรรม ต่างกำ�ลังลงทุนพัฒนายานยนต์ไร้คนขับ พร้อม สร้างกลุม่ ร่วมทุนใหม่ๆ ซึง่ มีเทคโนโลยีที่เชี่ยวชาญ เพื่อพัฒนาระบบปฏิบัติการดังกล่าวให้รุดหน้า แสดงให้เห็นว่าตลาดได้เปิดรับกลุ่มผู้เล่นใหม่ ขณะเดี ย วกั น นโยบายของภาครั ฐ ก็ เ ปิ ด กว้ า ง มากขึ้นสำ�หรับยานยนต์ไร้คนขับ โดยคาดว่าจะ สามารถสร้างประโยชน์ในประเด็นหลักๆ ตามที่ Business Insider สรุปไว้ ตัง้ แต่ดา้ นความปลอดภัย บนท้องถนน ช่วยลดอุบตั เิ หตุ ด้วยระบบอัตโนมัติ 117


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

ที่สามารถตอบสนองต่อสภาพภายนอกได้อย่าง รวดเร็วกว่ามนุษย์ ขณะที่งานวิจยั จาก Eno Centre for Transportation กล่าวว่า หาก 90 เปอร์เซ็นต์ ของรถยนต์ ใ นสหรั ฐ อเมริ ก าเป็ น รถอั ต โนมั ติ จะช่วยลดอัตราการเกิดอุบัติเหตุลงได้ถึง 80 เปอร์เซ็นต์ และยังจะช่วยลดอัตราการใช้พลังงาน ด้วยระบบการตัดสินใจอัตโนมัติของรถยนต์ที่ สามารถขั บ เคลื่อ นด้ ว ยการเบรกและการเร่ ง เครื่องยนต์ที่มีประสิทธิภาพมากขึน้ ทำ�ให้สามารถ ลดการใช้พลังงานโดยไม่จำ�เป็น ตลอดจนมีการ 118

คาดการณ์ว่ายานยนต์ประเภทนี้ยังจะลดอัตรา การปล่อยคาร์บอนได้สูงถึง 300 ล้านตันต่อปี และเมื่ อ รถยนต์ ขั บ เคลื่ อ นได้ โ ดยอั ต โนมั ติ ผู้ ใ ช้ ง านก็ ส ามารถใช้ เ วลาที่ เ หลื อ จากการ เดินทางไปทำ�เรื่องอื่นๆ ได้มากขึ้น บรรเทาการ ติดขัดของการจราจร และใช้เวลาในการเดินทาง สั้นลงอีกด้วย ไม่เพียงด้านนวัตกรรมที่รุดหน้า แต่ยังหมายถึง รูปแบบของการครอบครองหรือเป็นเจ้าของด้วย


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

ค่ายรถยนต์ฟอร์ด ได้เปลี่ยนการนิยามตัวเองว่า เป็นบริษัทที่เชี่ยวชาญด้านการสัญจร (Mobility) และมุ่งเน้นสร้างทางเลือกเพื่อการแก้ปัญหา จิม แฮกเก็ตต์ (Jim Hackett) ซีอีโอและหัวหน้า ฝ่าย Mobility Unit ระบุว่า ยานยนต์ไร้คนขับ ของฟอร์ดจะนำ�เสนอตนเองในฐานะผู้ให้บริการ เรียกรถ (Ride Hailing Scheme) มากกว่าการ จัดจําหน่ายรถยนต์แบบส่วนบุคคล เช่นเดียว กับบริษัท General Motor ที่ลงทุนกว่า 5 ล้าน เหรียญสหรัฐฯ เพื่อร่วมมือกับ Lyft หนึ่งในบริษัท ผู้ให้บริการเรียกรถซึ่งเป็นคู่แข่งสำ�คัญของ Uber ในสหรัฐอเมริกา ในการสร้างธุรกิจผู้ให้บริการ เรียกรถแบบไร้คนขับ โดยมุ่งหวังจะตอบสนอง ไลฟ์ ส ไตล์ ข องคนเมื อ งใหญ่ ใ นรู ป แบบใหม่ ที่ นิยมการโดยสารรถร่วมกัน (Car Sharing) อัน เป็นอีกทางเลือกในการเดินทางที่น่าสนใจกว่า การเป็นผู้ครอบครองรถยนต์ส่วนตัว และสิ่งที่น่าจับตามองสำ�หรับยานยนต์ไร้คนขับ ในไม่กี่ปีจากนีก้ ค็ อื รถยนต์แบบไร้คนขับจะกลาย เป็ น ยานพาหนะทั่ ว ไปในประเทศพั ฒ นาแล้ ว โดยบริษทั ผูผ้ ลิตที่หลากหลายจะเข้ามามีสว่ นร่วม ในตลาดตั้งแต่ปี 2020 และจะเป็นจุดเปลี่ยน สำ�คัญ โดยมีกฬี าโอลิมปิคในปี 2020 ในโตเกียว เป็นกุญแจสำ�คัญที่จะผลักดันกลไกตลาดรถยนต์ แบบไร้คนขับของ Toyota ให้เข้าสู่ตลาดหลัก

อย่างรวดเร็วยิ่งขึ้น กระตุ้นให้เกิดการรับรู้ของ คนทั่วไป ขณะที่ระบบปฏิบตั กิ ารทัง้ จอแบบเอชดี จอแสดงแผนที่แบบเรียลไทม์ และระบบข้อมูล ต่างๆ จะได้รบั การพัฒนาและแก้ไขจุดบกพร่องให้ดี ขึ้นเรื่อยๆ เพื่อรองรับการใช้งานแบบเต็มรูปแบบ ในอนาคตอันใกล้นี้

ที่มา: บทความ “Ford’s Testing Self-Driving Cars In a Tiny Fake Town” (13 พฤศจิกายน 2015) โดย Alex Davies จาก wired.com / บทความ “ทำ�ความรูจ้ กั Self-Driving Car ฉบับเบือ้ งต้น” (20 เมษายน 2017) จาก techtalkthai.com / บทความ “รถยนต์ไร้คนขับอาจมาถึงเร็วเกินคาด?” (19 มิถุนายน 2017) โดย ดร.ศุภวุฒิ สายเชื้อ รวบรวมข้อมูลโดย ณิชมน รุ่งโรจน์ จาก bangkokbiznews.com ภาพ: cartalk.com / motiondigest.com

119


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

SPACE ECONOMY จะไปสู่จักรวาล

120


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

นับตัง้ แต่ในยุค 1960 สุนทรพจน์ของประธานาธิบดี จอห์น เอฟ. เคนเนดี ในช่วงสงครามเย็นที่ได้ ประกาศต่อสาธารณชนว่าสหรัฐฯ จะต้องไปเหยียบ ดวงจันทร์ให้ได้ภายในสิ้นปี 1970 ได้สร้างความ หวังใหม่ให้กับมนุษยชาติในการส่งยานอวกาศ ไปสำ�รวจดวงจันทร์ หรือที่เรียกว่า Moon Shot ไว้ อย่างยิ่งใหญ่ ช่วงเวลาดังกล่าวยังนับเป็นปฐมบท ของความหวั ง และความเป็ น ไปได้ ค รั้ ง ใหม่ ที่ ส่ ง แรงกระเพื่ อ มให้ น าซ่ า กลายมาเป็ น ผู้ นำ � โครงการด้านอวกาศของโลก นับตัง้ แต่การเกิดขึน้ ของโครงการอะพอลโลในปี 1961 กระทั่ง นีล อาร์มสตรอง ได้ขึ้นไปเหยียบดวงจันทร์สำ�เร็จ ด้วยยานอะพอลโล 11 ในปี 1969 ตลอดจน โครงการที่มีเป้าหมายเดียวกันในส่วนอื่นๆ ของ โลกซึ่งเกิดขึ้นและเติบโตตามมา อย่างอีเอสเอ (ESA) แห่งยุโรป หรือรอสคอสมอส (Roscosmos) ของรัสเซีย หากปี 2017 กลับเป็นช่วงเวลาแห่งความสำ�เร็จ ที่ต่างจากในอดีต เพราะทุกวันนี้ภาคเอกชนมี ส่ ว นร่ ว มในการทำ � งานกั บ ภาครั ฐ บาลเป็ น อย่างมากในการสร้างก้าวใหม่ของการเดินทาง สู่ดวงจันทร์หรือแม้แต่ดาวอังคารในเชิงพาณิชย์ อย่างแบบเต็มรูปแบบ จนเรียกได้ว่าเป็นยุคแห่ง Space Economy เช่น การก่อตั้ง SpaceX ของ อีลอน มักส์ ที่เริ่มต้นจาก Falcon 1 ก่อนจะ

ลองผิดลองถูกจนพัฒนาสู่ Falcon 9 ที่ใช้ในการ ส่งยานอวกาศและดาวเทียมขนาดใหญ่ และกลาย เป็นที่สนใจของนาซ่าในการเป็นช่องทางลำ�เลียง เสบียงขึ้นสู่สถานีอวกาศ จนชนะการประกวดที่ เรียกว่า CRS หรือ Commercial Resupply Services ซึ่ ง สร้ า งฐานลู ก ค้ า หลากหลายให้ เ กิ ด ขึ้ น จาก ทั่วโลกรวมถึงดาวเทียม THAICOM ของไทยเอง ตั้งแต่ Thaicom 6, Thaicom 7 และดวงล่าสุด Thaicom 8 ก็ถูกส่งขึ้นไปโดย SpaceX เช่นกัน การเริ่มต้น SpaceX ของอีลอน มักส์ ยังทำ�ให้ เกิดแนวความคิดที่ว่า มนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตที่ไม่ได้ ใช้ชีวิตอยู่บนดาวเพียงดวงเดียว (Multi-Planet Life) ไม่ต่างจากความรูส้ กึ ของการค้นพบทวีปต่างๆ เมื่อหลายร้อยปีก่อน ที่นำ�มาซึ่งวิวัฒนาการทาง สังคมโลกอีกมากมาย โดยโครงการต่อไปที่ SpaceX กำ�ลังดำ�เนินการ อยู่นน่ั คือ ภารกิจไปเยือนดาวอังคารแบบไร้มนุษย์ ในปี 2018 และการเดินทางสู่ดาวอังคารแบบมี มนุษย์ในปี 2025 ทั้งยังเพิ่มเติมอีกว่า การเดินทาง สู่ อ วกาศจะไม่ ต่ า งกั บ การเดิ น ทางโดยสาร เครื่องบินหรือเรือสำ�ราญเลย โดยมีการออกแบบ ระบบความบันเทิงต่างๆ และการอยู่อาศัยไว้อย่าง ครบครัน มากไปกว่านั้น ยังมีบ ริษัท เอกชน อื่นๆ ที่เข้ามาในธุรกิจดังกล่าว ตั้งแต่ Virgin Galactic บริษัทการขนส่งอวกาศเชิงพาณิชย์ 121


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

แห่งแรกของโลกที่มีนักท่องเที่ยวอวกาศจับจอง ตัว๋ ล่วงหน้ากับทางบริษทั เรียบร้อยแล้วกว่า 500 ใบ หรือเจฟฟ์ เบซอส (Jeff Bezos) ผู้บริหารแห่ง แอมะซอน ที่ได้ปั้นโครงการ Blue Origin เพื่อ ส่งผู้โดยสารขึ้นไปท่องเที่ยวในอวกาศเป็นเวลา 11 นาที รวมทั้งจะทำ�ให้การเดินทางในอวกาศ เป็นเรื่องง่ายดายขึ้น 122

ท่ามกลางยุคที่ใครๆ ก็พูดถึง Space Economy แบรนด์สินค้าทั่วโลก ต่างก็อิงกับกระแสดังกล่าว ไม่วา่ จะเป็นโครงการ “Bud on Mars” ของแบรนด์ เบียร์อย่าง Budweiser ที่ประกาศว่าจะไปผลิต เบียร์บนดาวอังคาร หรือไม่นานมานี้แบรนด์ไก่ทอด ชือ่ ดังอย่าง KFC ก็มแี ผนจะเปิดตัวเบอร์เกอร์เมนู ใหม่ Zinger Burger กลางอวกาศ ซึง่ สร้างกระแส ฮื อ ฮาและมี ผู้ ติ ด ตามในยู ทู บ จำ � นวนไม่ น้ อ ย เช่นเดียวกับศิลปินอย่างทอม แซกซ์ (Tom Sachs) ที่ร่วมมือกับแบรนด์ Nike ออกรองเท้าวิ่งรุ่น NIKECraft Mars Yard 2.0 ที่โปรโมตสินค้าใน พืน้ ที่ Space Camp กลางมหานครนิวยอร์ก ขณะที่ นาฬิกาหรูอย่าง OMEGA ก็จดั งานฉลองครบรอบ 60 ปี นาฬิการุ่นไอคอนิคอย่าง “Speedmaster” นาฬิ ก าโครโนกราฟเรื อ นแรกที่ ถู ก สวมใส่ บ น


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Transportation & Space การขนส่งและวิวัฒนาการของเทคโนโลยีท่องอวกาศ

ดวงจันทร์ จนกลายเป็นสัญลักษณ์แห่งงานช่าง สัมผัสสิ่งที่นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรได้เรียนรู้ และทักษะที่อยู่เหนือกาลเวลา จากการเดินทางไปดาวอังคาร การค้นพบนี้จะ ทำ�ให้เราสามารถนำ�มาประยุกต์ใช้กับผลิตภัณฑ์ ไม่เว้นแม้แต่แบรนด์ IKEA ที่เพิ่งประกาศตัวใน และการใช้ชีวิตประจำ�วันของเราที่บ้านบนโลก งาน Democratic Design Days 2017 ที่เมือง ใบนี้ได้” อัมฮุลท์ของสวีเดน ว่าทางบริษัทจะร่วมมือกับ นาซ่าทำ�การทดลอง โดยการส่งทีมนักออกแบบ ปรากฏการณ์ เ หล่ า นี้ กำ � ลั ง เริ่ ม ส่ ง สั ญ ญาณ ไปทดลองใช้ชีวิตที่ Mars Desert Research ว่า จักรวาลอาจไม่ใช่เรื่องไกลโพ้น และผู้คนใน Station (สถานีจำ�ลองการใช้ชีวิตบนดาวอังคาร) เจเนอเรชั่นถัดไปอาจได้เดินทางไปสู่จักรวาล ในรัฐยูทาห์ สหรัฐอเมริกา เป็นเวลา 3 วัน เพื่อ แบบเช้าไปเย็นกลับได้อย่างไม่ยากเย็น สัมผัสความรู้สึกแบบเดียวกับที่นักบินอวกาศ ต้องเผชิญ และเก็บข้อมูลว่าการออกแบบในพื้นที่ ใช้สอยที่จ�ำ กัดนั้นควรเป็นอย่างไร โดยไมเคิล นิโกลิก (Michael Nikolic) หัวหน้าแผนกทีม ครีเอทีฟของอิเกียกล่าวว่า “ยานอวกาศเป็นพื้นที่ ขนาดเล็กและจำ�กัด อิเกียจึงพยายามที่จะเข้าไป

ที่มา: nutn0n.com/mars / บทความ “รัฐบาลสหรัฐต้องการให้ NASA ส่งมนุษย์ไปดาวอังคารภายในปี 2576” (16 มีนาคม 2560) โดย AiNoTsubasa จาก ai-no-tsubasa.blogspot.com / บทความ “Countdown: What will 2030’s new space economy look like?” (12 มิถนุ ายน 2017) โดย Ellen R. Stofan และ George Whitesides จาก weforum.org / บทความ “กระตุน้ ไอเดีย! IKEA จับมือ NASA ส่งดีไซเนอร์ไปอยู่ที่แบบจำ�ลอง การใช้ชีวิตบนดาวอังคาร” (13 มิถุนายน 2017) โดย ปณชัย อารีเพิ่มพร จาก thestandard.co ภาพ: space.com / metro.co.uk / luxury-insider.com / ellel .cc / ikea.today

123


ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

124


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

ในปี 2016 ห้างสรรพสินค้าเซียร์ในแคลิฟอร์เนียที่ เปิดทำ�การมาตัง้ แต่ปี 1952 ปิดกิจการ เป็นชั่วขณะ ที่อาจเรียกได้ว่า “Kodak Moment” หรือการ ปิดตัวลงของธุรกิจด้วยสาเหตุจากพฤติกรรม และทัศนคติของผูบ้ ริโภคเปลี่ยนแปลงไป ร้านค้า แบบเดิ ม ที่ ไ ม่ ย อมปรั บ ตั ว หรื อ ยั ง คงใช้ แ ผน การตลาดแบบเก่านัน้ จะใช้ไม่ได้ผล และในปีหน้า อุ ต สาหกรรมร้ า นค้ า ปลี ก เหล่ า นี้ จำ � เป็ น ต้ อ ง พึ่งพาวิธีคิดและทัศนคติใหม่ในการดำ�เนินธุรกิจ เพื่อเอาตัวรอด

สำ�หรับอุตสาหกรรมร้านค้าปลีกในประเทศไทย ก็ต้องเร่งปรับตัวครั้งใหญ่ เมื่อพฤติกรรมผู้ซื้อนั้น เทใจให้กับการซื้อผ่านอี-คอมเมิร์ซ มากกว่าครั้ง ไหนๆ ทำ�ให้ “ร้านค้าออนไลน์” ในประเทศไทย นัน้ มีปริมาณเพิม่ ขึน้ อย่างมาก และมีประเภทของ สินค้าให้เลือกอย่างหลากหลาย ตั้งแต่เครื่องใช้ ไฟฟ้า เสื้อผ้า ไปจนถึงนํ้าปลาหรือไข่เค็ม มูลค่า การซื้อขายเติบโตขึ้นมากกว่า 100 เปอร์เซ็นต์ ในขณะที่ยอดซือ้ สินค้าจากร้านค้าแบบมีหน้าร้าน นั้นเติบโตเพียง 10 เปอร์เซ็นต์เท่านั้น ส่งผลให้ มูลค่าของธุรกิจอีคอมเมิร์ซในประเทศไทยนั้นมี มูลค่าถึง 9 ร้อยล้านเหรียญสหรัฐฯ หรือราวๆ 3 หมื่นล้านบาท

Buying Online Thailand has seen an explosion in e-commerce in recent years Retail sails via mail order houses or via internet 2,000 (%) 1,600 1,200 800 400 0 AUG 2012

2014

2016

ที่มา: ธนาคารแห่งประเทศไทย

125


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

หน้าร้านในหน้าจอ เมื่อโซเชียลมีเดียคืออนาคตของร้านค้า และเป็น เครื่องมือสำ�คัญที่ช่วยทำ�ให้ยอดการขายสินค้า เติบโตขึน้ ได้ โดยเฉพาะในแง่ของการโปรโมต ไม่วา่ จะเป็นช่องทางยอดนิยมอย่างเฟซบุก๊ อินสตาแกรม ยูทบู ทวิตเตอร์ โดยเฉพาะอย่างยิง่ กับไลน์ ช่องทาง ที่แซงหน้าขึ้นมาสำ�หรับกลุ่มผู้ซื้อในประเทศไทย และทวีปเอเชีย ด้วยการเปิดโอกาสให้แบรนด์ สามารถสื่ อ สารได้ โ ดยตรงแบบตั ว ต่ อ ตั ว (one-to-one) กับลูกค้า หนึง่ ในต้นแบบธุรกิจคือ เทสโก้ โลตัส ประเทศไทย ที่เป็นผูน้ �ำ ในธุรกิจร้านค้า และมีตัวเลขผู้ติดตามในช่องทางโซเชียลมีเดีย ต่างๆ จำ�นวนมาก ไม่ว่าจะเป็นแอคเคานท์ไลน์ ที่มี 30 ล้านบัญชีผู้ติดตาม แฟนเพจในเฟซบุ๊ก กว่า 3 ล้านคนกดไลค์ แต่อย่างไรก็ตาม การ โปรโมตผ่านทางไลน์ ยังไม่ได้ผลมากนักกับการ ทำ�ไวรัลแคมเปญ เพราะผู้บริโภคในประเทศไทย นั้นไม่นิยมใช้ฟังก์ชั่นการแชร์ในหน้าไทม์ไลน์ ของแอพพลิเคชั่นดังกล่าว

บลูทูธในสมาร์ทโฟน เมื่อลูกค้าเดินผ่านสินค้า บริเวณที่มี iBeacon อยู่ ก็จะได้รับการแจ้งเตือน ทีป่ ระกอบไปด้วยเนือ้ หาทีม่ ปี ระโยชน์ ไม่วา่ จะเป็น เทคนิคการทำ�อาหารและเคล็ดลับต่างๆ เกี่ยวกับ การใช้ผลิตภัณฑ์ ตลอดจนสิทธิพเิ ศษและโปรโมชั่น มากมาย ทำ�ให้เทสโก้ โลตัสสามารถส่งข้อมูลได้ ถูกที่ ถูกเวลาไปยังลูกค้าได้ดียิ่งขึ้น หรือการที่ ร้านค้าต่างๆ เข้าร่วม Line Gift Shop ในแอพฯ ไลน์ได้ เพื่อให้ผู้ใช้สามารถซื้อของให้ตนเองหรือ ส่งให้เพื่อนได้สะดวกยิ่งขึ้น

ปี 2017 ที่ผ่านมา เรียกว่าเป็นปีของอินสตาแกรม ก็ไม่ผิดนัก ด้วยจำ�นวนผู้ใช้กว่า 400 ล้านคน ต่อวัน การตัดสินใจเพิ่มลูกเล่นใหม่อย่าง Stories (ในปี 2016) ได้กลายเป็นการเพิ่มฟังก์ชั่นใหม่ ที่ทำ�ให้หลายๆ แบรนด์หลงรักและตัดสินใจยก ให้อินสตาแกรมเป็นอีกหนึ่งช่องทางหลักในการ นำ�เสนอสินค้าหรือโปรโมชั่นต่างๆ ขนาดที่ว่าผู้ใช้ จะได้เห็นภาพในฟีดที่ปรากฏคำ�ว่า Sponsored กันอยูบ่ อ่ ยๆ ซึง่ ฟังก์ชน่ั นีข้ องอินสตาแกรมจะช่วย อย่างที่เห็นได้จากหลายแบรนด์ที่มุ่งเน้นกลยุทธ์ นำ�พาผูใ้ ช้จากหน้าฟีดส่วนตัวให้เข้าไปในเว็บไซต์ O2O หรือ Online to Offline ทำ�ให้แบรนด์ต่างๆ ของแบรนด์นั้นๆ ได้มากขึ้นถึง 50 เปอร์เซ็นต์ พัฒนาเครื่องมือออนไลน์อย่างแอพพลิเคชั่นหรือ ฟีเจอร์ต่างๆ จากหน้าร้านให้เข้ามาในเว็บไซต์ ทั้งการปรับการนำ�เสนอผลลัพธ์แบบใหม่ที่ทำ�ให้ หรือโซเชียลมีเดียของแบรนด์มากขึ้น อย่างเช่น ผู้ใช้งานสามารถเห็นรูปภาพที่ขึ้นอยู่กับความ ที่เทสโก้ โลตัสเปิดตัว iBeacon ที่เพียงแค่เปิด สนใจของแต่ละบุคคลมากขึน้ รวมถึงฟังก์ชน่ั การ 126


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

คอนเซ็ปต์สโตร์ ทางออกของหน้าร้าน เมื่อโลกออนไลน์ท�ำ ให้ธรุ กิจเริม่ ต้นได้โดยไม่จ�ำ เป็น ต้องมีหน้าร้าน เหล่าแบรนด์และธุรกิจในรูปแบบ เดิมจึงต้องปรับตัวครั้งใหญ่ ด้วยการเลือกให้ “คอนเซ็ปต์ สโตร์” เป็นคำ�ตอบ อย่างเช่นการ รีโนเวตครั้งล่าสุดของสยาม ดิสคัฟเวอรี่ เพื่อ นำ�เสนอรูปโฉมใหม่ในรูปแบบคอนเซ็ปต์ สโตร์ เมื่อเป็นอย่างนี้แล้ว ทำ�ไมหลายแบรนด์จะไม่ ใจกลางกรุง ที่ซึ่งร้านค้าต่างๆ จะไม่เพียงทำ� หลงรักและเลือกให้อินสตาแกรมเป็นหนึ่งในช่อง หน้าที่จัดจำ�หน่ายสินค้า แต่จะมาพร้อมกับการ ทางส่งเสริมการขายแห่งอนาคต บริการที่ดีย่งิ ขึ้นตามความคาดหวังที่เพิ่มมากขึ้น เพื่อดึงดูดใจเหล่าลูกค้ายุคใหม่ที่ใส่ใจเรื่องการ ภักดีต่อแบรนด์น้อยลง เปิดหน้าจอให้เป็นหน้าร้านสำ�หรับแบรนด์ชั้นนำ� จำ�นวน 20 แบรนด์ อาทิ Urban Decay หรือ Coach ที่ร่วมมือเป็นพาร์ทเนอร์กบั อินสตาแกรม ทำ�ให้สามารถแสดงราคาสินค้าและจัดจำ�หน่าย ผ่านช่องทางอินสตาแกรมได้ทันทีโดยไม่ต้องกด ออกจากแอพฯ ไปที่เว็บอื่นแต่อย่างใด

127


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

พื้นที่หน้าร้านจะกลายเป็นพื้นที่ที่ได้รับนำ�เสนอ ในรูปแบบของการสร้างประสบการณ์ชวนฝัน และเพิ่มเติมภาพจำ�ใหม่ให้กับแบรนด์ ทั้งด้วย การออกแบบหน้าร้านและการสร้างพื้นที่แบบ ป๊อปอัพชั่วคราว ที่เน้นการสร้างประสบการณ์ มากกว่าการขายสินค้า ทั้งหมดนี้เป็นการทำ�งาน ร่วมกันระหว่างฝ่ายการตลาดและฝ่ายสื่อสาร 128

ของแบรนด์ที่มีเป้าหมายเพื่อสร้างคอมมูนิตี้ที่ให้ ความรู้ สร้างความบันเทิง และเป็นศูนย์กลาง การเรียนรู้ตลอดจนไลฟ์สไตล์ในรูปแบบใหม่ ตัวอย่างจากแบรนด์ซมั ซุงผูน้ �ำ ด้านเทคโนโลยีโลก ที่สร้างพื้นที่ในย่านมีทแพ็คกิง้ ในนิวยอร์ก ภายใต้ โปรเจ็กต์ Samsung 837 พืน้ ที่เสมือนจริงที่ติดตัง้ อินเทอร์แอ็คทีฟอินสตอลเลชั่นที่น่าตื่นตาตื่นใจ


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

โดยไม่มกี ารจัดจำ�หน่ายสินค้าจากซัมซุง แต่แบรนด์ มุ่งให้พื้นที่ดังกล่าวเป็นพื้นที่คล้ายสนามเด็กเล่น ที่เปิดให้ผเู้ ข้าชมได้เข้ามาเชื่อมต่อกันผ่านเทคโนโลยี ของซัมซุงด้วยระบบต่างๆ และเกิดเป็นประสบการณ์ ที่น่าจดจำ�ต่อแบรนด์ เช่นเดียวกันกับยักษ์ใหญ่ จากค่า ยแอปเปิล ที่อ อกแบบพื้นที่เพื่อ สร้าง คอมมูนิตี้เพื่อการศึกษา ด้วยการเปิดคลาสสอน เขียนโค้ดสำ�หรับเด็กๆ โดยพนักงานของแอปเปิล อย่างใกล้ชิด โดยแองเจล่า อาเรนต์ส (Angela Ahrendts) ผู้อำ�นวยการอาวุโสฝ่ายการขายของ (Multi-Use) ที่รวมร้านอาหาร บาร์ ร้านหนังสือ แอปเปิลกล่าวว่า “หน้าร้านของเราตอนนีเ้ ป็นเรือ่ ง พืน้ ที่แสดงงานศิลปะ และสนามเด็กเล่นไว้ในที่เดียว โดยหน้าร้านทัง้ หมดเชือ่ มต่อซึง่ กันและกัน มีพน้ื ที่ ใหญ่กว่าสินค้าที่เราผลิต” ส่วนกลางสำ�หรับแชร์บริการต่างๆ อย่างกลมกลืน ในประเทศไทย ยังมีอีกหนึ่งกรณีศกึ ษาที่น�ำ เสนอ ร้านค้าในรูปแบบของพืน้ ที่คอมมูนติ ร้ี ปู แบบใหม่คอื Open House ในห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัล เอมบาสซี่ ที่ได้รับการออกแบบให้เป็นพื้นที่อรรถประโยชน์

ภาพ: Instagram @cosstore และ @victoriabeckham / soimilk.com / klein-dytham.com

129


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

JUST SHOP AND WALK OUT ช้อปปิง้ รูปแบบใหม่ ไม่ใช้เงินสด ไม่ตอ้ งต่อคิว

130


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

บอกลาการช้อปของเข้าบ้านรูปแบบเก่า ลืมภาพ การต่อคิวยาวเพื่อจ่ายเงินกับพนักงานแคชเชียร์ (ถึงแม้จะมีช่องทางด่วนสินค้าต่ำ�กว่า 8 ชิ้นแล้ว ก็ตาม) เพราะร้านสะดวกซื้อหรือซูเปอร์มาร์เก็ตใน ห้างสรรพสินค้าในอนาคตอันใกล้ จะไม่มีการใช้ เงินสดและลูกค้าไม่ตอ้ งยืนต่อแถวรอคิวอีกต่อไป

ธุ ร กิ จ ที่ เ ติ บ โตขนานไปด้ ว ยกั น คื อ การพั ฒ นา แอพพลิเคชั่น แพลตฟอร์ม และอุปกรณ์ต่างๆ ที่ เข้ามารองรับประสบการณ์ใหม่นี้ โดยมีขอ้ ได้เปรียบ ที่น่าสนใจคือการไม่มีค่าจ้างรายเดือน ธุรกิจ สามารถลดค่าใช้จา่ ยในการจ้างพนักงานลง ทัง้ ยัง สามารถเข้าถึงข้อมูลได้ตลอดเวลา แอพพลิเคชั่น แพลตฟอร์ม และอุปกรณ์ต่างๆ จะบันทึกข้อมูล มูลค่าของเครื่องจ่ายเงินอัตโนมัติในระดับโลก เพื่อให้เจ้าของแบรนด์สามารถเลือกนำ�ไปวิเคราะห์ นั้นเพิ่มขึ้น 16 เปอร์เซ็นต์ ระหว่างปี 2016 ถึง และพัฒนาเป็นสินค้าหรือบริการที่ตรงกับความ ปี 2023 และจะมีมูลค่ามากกว่า 1 หมื่น 8 พัน ต้องการของกลุ่มลูกค้ามากที่สุด ล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2023 อัตราการเติบโต อย่างรวดเร็วของระบบเครื่องจ่ายเงินอัตโนมัติ หนึ่ ง ในตั ว อย่ า งที่ ถู ก พู ด ถึ ง เป็ น อย่ า งมากคื อ นี้กำ�ลังเปลี่ยนทิศทางประสบการณ์การช้อปปิ้ง โครงการต้นแบบ Amazon Go ซูเปอร์มาร์เก็ต สินค้าของเหล่าผู้บริโภค โดยเฉพาะผู้บริโภคจาก ที่ ใ ห้ เ หล่ า นั ก ช้ อ ปดาวน์ โ หลดแอพพลิ เ คชั่ น ประเทศที่มีประชากรจำ�นวนมากอย่างจีนและ จากนั้นก็สามารถเลือกซื้อของและเดินออกจาก อินเดีย ระบบเครื่องจ่ายเงินอัตโนมัตนิ น้ั ถูกใช้งาน ร้านได้เลย ไม่มีพนักงานคิดเงิน ไม่ต้องต่อคิว แล้วในหลากหลายอุตสาหกรรม ตั้งแต่การเงิน เพียงจ่ายเงินผ่านบัญชีแอมะซอน และจากร้าน การธนาคาร ร้านค้า ความบันเทิง สุขภาพ ต้นแบบในซีแอตเทิลที่เปิดตัวไปในปี 2017 ผล และการท่องเที่ยว โดยส่วนแบ่งการตลาดระบบ ตอบรั บ จากพฤติ ก รรมผู้ บ ริ โ ภคที่ เ ริ่ ม ปรั บ ตั ว เครือ่ งจ่ายเงินอัตโนมัติคิดเป็นสัดส่วนมากถึง 45 ก็ทำ�ให้แอมะซอนตัดสินใจซื้อ Whole Foods เปอร์เซ็นต์ในปี 2015 และคาดว่าจะมีแนวโน้ม ซูเปอร์มาร์เก็ตของสหรัฐอเมริกาไปในราคา 1 หมื่น เพิ่มสูงมากขึ้นเรื่อยๆ จนถึงปี 2023 นั่นแสดงว่า 3 พันล้านเหรียญฯ เพื่อขยายกิจการเพิ่มเติม ธุรกิจร้านค้าทัว่ โลกมีทศิ ทางที่จะลงทุนงบประมาณ นั บ เป็ น สั ญ ญาณที่ บ่ ง บอกถึ ง อนาคตของการ เพิ่มเติมไปกับการปรับใช้ระบบจ่ายเงินอัตโนมัติ จับจ่ายซื้อของที่กำ�ลังรอคนทั้งโลกอยู่ เพื่อสร้างประสบการณ์ใหม่ให้กับการช้อปปิ้ง ของลูกค้าและสร้างบริการที่ดียิ่งขึ้น 131


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

สามารถดูวิดีโอแนะนำ� Amazon Go ได้ที่ www.youtube.com/watch?v=NrmMk1Myrxc

เทคโนโลยีที่ได้รับชื่อเล่นว่า “JustWalkOut” ของ แอมะซอนนีม้ ปี ระสิทธิภาพสมชื่อ เพราะคุณเพียง เข้ามาเลือ กสินค้า และเมื่อเดินออกจากร้าน ใบเสร็จรับเงินก็จะถูกแสดงให้ทราบผ่านแอพฯ ที่ผกู อยู่กบั บัญชีแอมะซอน ด้วยการทำ�งานร่วมกัน ระหว่ า งบาร์ โ ค้ ด และเซ็ น เซอร์ ที่ จ ะติ ด ตาม ทุกย่างก้าวที่ลูกค้าเดินเลือกซื้อสินค้า พร้อมระบุ รหัสสินค้าที่อยู่ในตะกร้า การช้อปปิ้งจะเสร็จ 132

สมบู ร ณ์ เมื่อลูกค้าเดินออกจากซูเปอร์มาร์เก็ต เมื่อนั้น ใบเสร็จและรายละเอียดค่าใช้จ่ายก็จะ ปรากฏขึ้นทันที พร้อมกับการเกิดขึ้นของเคานต์เตอร์จ่ายเงินของ ร้าน Lawson ในญี่ปุ่น ที่เพียงวางตะกร้าบนเครื่อง สแกน ระบบจะคำ�นวณราคาสินค้าให้เสร็จสรรพ พร้อมใส่ถงุ ในขณะที่เรากำ�ลังจ่ายเงิน หรือแบรนด์


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

เสื้อผ้าหรูอย่าง Rebecca Minkoff ที่มีระบบ จ่ายเงินด้วยตัวเอง สำ�หรับลูกค้าที่ไม่ต้องการมี ปฏิสมั พันธ์กบั พนักงาน หรืออีกตัวอย่างจากโรงแรม ที่เช็กอินห้องผ่านแอพพลิเคชั่นได้ โดยไม่ต้อง ทักทายกับพนักงานต้อนรับอีกต่อไป ตัวอย่าง เหล่านี้เป็นผลจากความต้องการของกลุ่มผู้ซื้อ หลักอย่างเจนมิลเลนเนียลอายุระหว่าง 18-34 ปี ที่ชอบลงมือทำ�ทุกอย่างด้วยตัวเองและหลีกเลี่ยง การ “ต้องยิ้มและพูดคุยกับแคชเชียร์”

ผู้นำ�ในการนำ�ระบบเครื่องจ่ายเงินอัตโนมัติมา ใช้ในห้างสรรพสินค้า โดยเปิดตัวครั้งแรกไปเมื่อปี 2012 ที่ท็อปส์ ซูเปอร์มาร์เก็ต ก่อนจะเพิ่มจำ�นวน เครื่องและสาขามากขึ้นอย่า งต่อเนื่อง โดยมี เป้าหมายผูใ้ ช้งานเป็นกลุ่มคนรุ่นใหม่ คนวัยทำ�งาน ตอนต้น กลุ่มเจนวายและเจนเอ็มที่พร้อมเปิดรับ สิง่ ใหม่ได้ง่ายกว่า ระบบเครือ่ งจ่ายเงินอัตโนมัตนิ ้ี มีชุดคำ�สั่งที่สามารถวิเคราะห์พฤติกรรมลูกค้า อย่างละเอียด เพื่อนำ�มาออกแบบโปรโมชั่นไป จนถึงการจัดวางสินค้าภายในซูเปอร์มาร์เก็ตที่ สำ�หรับประเทศไทย ธุรกิจยักษ์ใหญ่อย่างบริษัท ตอบโจทย์ต่อไป เซ็นทรัล พัฒนา จำ�กัด (มหาชน) ก้าวขึ้นมาเป็น ภาพ: amazon.com / thairath.co.th

133


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

AI & VR

เพื่อนคู่ใจในร้านค้า

134


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

นับตัง้ แต่การเกิดขึน้ ของ Automat จากร้านอาหาร Horn & Hardart ในปี 1902 ด้วยไอเดียในการ เปิดร้านอาหารทีส่ ะอาดและมีประสิทธิภาพมากทีส่ ดุ หนึ่งในเครื่องมือที่ถูกนำ�มาใช้ก็คือการออกแบบ ระบบที่ลูกค้าเดินเข้ามาในร้าน เลือกโต๊ะ เลือก รายการอาหารจากถาดที่วางอยู่บนโต๊ะ ก่อนจะ หยอดเหรียญและกดปุ่มเพื่อรับอาหาร จนมาถึง การเกิดขึน้ ของเครื่องจ่ายเงินอัตโนมัติเครื่องแรก ในซูเปอร์มาร์เก็ตในปี 1992 ที่ Price Chopper Supermarkets ในเมืองนิวยอร์ก ซึ่งคิดค้นโดย ดร.โฮวาร์ด ชไนเดอร์ (Dr. Howard Schneider) ที่เรียกเครือ่ งจ่ายเงินของเขาว่า “หุน่ ยนต์” นับเป็น หุ่นยนต์บริการรุ่นบุกเบิกที่เปิดโอกาสให้เหล่า แม่บ้านได้เลือกซื้อสินค้าและจ่ายเงินโดยไม่มี พนักงาน

การเกิดขึน้ ของ AI ในวันนีจ้ งึ ไม่ใช่เรื่องน่าตื่นเต้น แต่เป็นความท้าทายใหม่ที่เราทุกคนต้องเตรียม พร้อมรับมือ โดยเฉพาะกับอุตสาหกรรมร้านค้าใน ทศวรรษหน้า ที่เหล่าร้านค้าจะไม่สามารถปฏิเสธ การมี AI เป็นส่วนหนึ่งได้อีกต่อไป แบรนด์ต่างๆ จึ ง จำ � เป็ น ต้ อ งทำ � ความเข้ า ใจว่ า อะไรคื อ สิ่ ง ที่ ขับเคลื่อนชุดคำ�สัง่ ต่างๆ เพื่อให้แน่ใจว่าจะสามารถ ใช้งานระบบและความอัจฉริยะของผูช้ ว่ ยคนสำ�คัญนี้ ให้มีประสิทธิภาพมากที่สุด และจะตอบรับกับ ความคาดหวั ง ที่ เ หล่ า ลู ก ค้ า มี ใ ห้ ไ ด้ อ ย่ า งทั น ท่วงที ตัวอย่างที่ AI เข้ามาช่วยธุรกิจหน้าร้านต่างๆ ก็มีตั้งแต่ก ารเป็นแชทบอท หรือเสียงเสมือน จริงที่ช่วยสื่อสารกับลูกค้าได้ รวมถึงงานประจำ�วัน ที่ไม่ต้องพบปะกับมนุษย์ อย่างเช่นการจัดการ บัญชีหรือการตรวจจับอารมณ์ของลูกค้า อย่างเช่น ที่ SoftBank บริษทั ข้ามชาติดา้ นโทรคมนาคมและ การสื่อสารสัญชาติญี่ปุ่น ซึ่งใช้หุ่นยนต์เข้ามาจับ สีหน้าการแสดงออกของลูกค้าเพื่อนำ�ข้อมูลไป ประมวลการนำ�เสนอสินค้าให้ตรงกับอารมณ์ของ ลูกค้ามากที่สุด หรืออย่างที่อีเบย์ใช้ซอฟต์แวร์ ช่วยตรวจจับอารมณ์ของลูกค้า ผ่านการวิเคราะห์ ทางชีวภาพและการถอดรหัสสีหน้า เพื่อให้แนะนำ� ของขวัญวันคริสต์มาสได้ตรงใจมากที่สุด ในปีน้ี ร้านค้าต่างๆ จึงจำ�เป็นอย่างมากที่จะต้อง เรียนรู้การใช้งาน AI ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ด้วย 135


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

หรือการใช้ตัวคัดแยกแบบต่างๆ มาประมวลได้ แบบเรียลไทม์

การทำ�งานร่วมกันเพื่อให้เข้าถึงความต้องการ ของลูกค้าได้ และกำ�หนดกลยุทธ์ที่จะตอบรับโดย มี AI เป็นผู้ช่วยคนสำ�คัญ เพราะจากเทคโนโลยี เดิ มอย่างเว็บไซต์ ที่เข้าถึ งอินไซต์หรือ ความ ต้องการที่แท้จริงของลูกค้าด้วยการทำ� A/B testing (การทดสอบประสิทธิภาพอีเมล หน้าเปิดเว็บไซต์ การจัดวาง คำ�โฆษณา และประสบการณ์ต่างๆ ผ่านตัวเลือก A และ B ที่นำ�ไปทดสอบกับกลุ่ม เป้าหมาย เพื่อเปรียบเทียบว่ารูปแบบไหนให้ ประสิทธิภาพที่ดีกว่า ก่อนจะนำ�มากำ�หนดเป็น กลยุทธ์ดิจิทัลต่อไป) แต่ AI สามารถเข้าถึง อินไซต์และประสบการณ์การเลือกซื้อของของ ลูกค้าได้ทันทีและมีความแม่นยำ� โดยไม่ต้อง ทดสอบผ่านตัวเลือกเหมือนอย่างในอดีต เพราะ AI นำ�ข้อมูลจากสิง่ ที่ลกู ค้ามีปฏิสมั พันธ์ในเว็บไซต์ 136

Retail-tainment บันเทิงเชิงร้าน การปรับใช้เทคโนโลยี AR เข้ากับการขายสินค้า นั้นได้รับความนิยมอย่างมากโดยเฉพาะร้านค้า ในแถบทวีปเอเชีย เพื่อเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับ การให้บริก ารพร้อมผลักดันยอดขาย อย่างที่ ห้า งสรรพสินค้า อิ เ ซตั น ในโตเกียว ได้เปิด ป็อป-อัพสโตร์เพื่อแสดงให้เห็นถึงอนาคตของ การช้อปปิ้งว่าจะมีหน้าตาเป็นอย่างไร โดยใช้ เทคโนโลยี VR (Virtual Reality เทคโนโลยีใน การจำ�ลองสภาพแวดล้อมเสมือนจริง) เข้ามาเป็น สื่อกลาง โดยร่วมมือกับร้านหรือแบรนด์ตา่ งๆ ให้ เข้ามาเป็นส่วนหนึง่ ในการสื่อถึงร้านค้าในอนาคต ซึง่ มีทง้ั FabCafe ที่มาพร้อมกับบาริสต้าหุน่ ยนต์ คอยเสิร์ฟกาแฟให้ลูกค้า แบรนด์รองเท้าที่ใช้ Flickfit เครื่องสแกนสามมิติมาวัดขนาดเท้า เพื่อ จั บ คู่ เ ข้ า กั บ สิ น ค้ า ที่ ว างขายอยู่ ใ นห้ า งอิ เ ซตั น หรือในชั้นใต้ดินที่มีการใช้ “AI ผู้ให้คำ�ปรึกษา ด้านสาเก” โดยเมื่อลูกค้าทดลองดื่มสาเก 3 ชนิด แล้วแชร์ประสบการณ์ที่ได้รับจากรสชาติต่างๆ ผ่านแอพฯ ในร้าน ระบบ AI ก็จะรับข้อมูลไป ประมวลและแนะนำ�สาเกรสชาติที่เหมาะสมกับ ความชอบของลูกค้ามากที่สุดได้อย่างตรงใจ


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

หรื อ การดึ ง ดู ด ยอดซื้ อ จากเหล่ า สาวกเกมใน ห้างสรรพสินค้าเดอะวันที่ฮ่องกง ซึ่งร่วมมือกับ เกมเพลย์สเตย์ชั่น ในการจัดพื้นที่เป็นศูนย์เกม กลางห้าง เพื่อให้เหล่านักช้อปได้มีโอกาสเข้ามา ทดลองใช้งานแว่นและอุปกรณ์ VR ก่อนที่จะเปิด จำ�หน่ายจริง แคมเปญนี้ดึงดูดทั้งขาช้อปและ เกมเมอร์ ห ลายร้ อ ยคนที่ ม าต่ อ คิ ว กั น ข้ า มคื น หรือการจัดแสดงคอนเสิร์ตที่มาริน่า เบย์ แซนด์ สิงคโปร์ ซึ่งนำ�เอาเทคโนโลยี VR เข้ามาเผยแพร่ ภาพไลฟ์คอนเสิร์ตแบบ 360 องศา โดยผู้ชมที่ ต้องการดูคอนเสิร์ตสามารถสัมผัสประสบการณ์ เสมือนจริงได้ผา่ นแว่น VR ที่แสดงผลแบบเรียลไทม์ โดยไม่พลาดทุกไฮไลต์ของศิลปิน VR แม้จะเป็นเทคโนโลยีที่มีราคาแพง แต่ก็เป็น ที่ต้องการจากกลุ่มลูกค้าอีกจำ�นวนมาก และ จะยั ง คงรั ก ษาตำ � แหน่ ง เทคโนโลยี ข วั ญ ใจ สำ�หรับเหล่านักช้อป ที่จะได้มีช่วงเวลาในการ ช้อปปิ้งโดยสามารถเห็นทั้งหน้าตา ราคา และ ข้อมูลของสินค้าผ่านอุปกรณ์ จึงปฏิเสธไม่ได้ว่า เทคโนโลยีทั้ง VR และ AI ต่างเป็นเพื่อนคนใหม่ ที่ขับเคลื่อนร้านค้าให้ไปถึงอนาคตได้อย่างน่า ติดตาม ภาพ: gotham.fromthesquare.org / forbes.com / wgsn.com / japantrends.com

137


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

RETAIL AS MEDIA ให้หน้าร้านเป็นงานสื่อ

138


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

แบรนด์ต่างๆ ต้องเริ่มสร้างหน้าร้านแบบใหม่ที่ ดึ ง ดู ด ลู ก ค้ า ให้ ต้ อ งการและกล้ า เดิ น เข้ า มา เพื่อมัดใจด้วยประสบการณ์อย่างที่หาไม่ได้จาก ร้านไหนๆ

นั้นเขียนระบุไว้ให้เห็นชัดว่า Retail isn’t dead. โดยเน้นเป้าหมายให้เป็นหน้าร้านที่เหมาะสมกับ ทัง้ Product Maker หรือ Product Lover ร้านค้า แห่งนี้ไม่ได้หกั เปอร์เซ็นต์จากการแบ่งขายผลิตภัณฑ์ จากแบรนด์ตา่ งๆ แต่เป็นระบบการเก็บค่าสมาชิก แบรนด์ชั้นนำ�ต่างเริ่มขยับตัวด้วยการสร้างสรรค์ รายเดือน เพื่อแลกกับการแสดงยอดขายผลิตภัณฑ์ หน้ า ร้ า นหรื อ พื้ น ที่ ชั่ ว คราวขึ้ น มาเพื่ อ สร้ า ง ของแต่ละแบรนด์ และมีของแถมเป็นฟีดแบ็กจาก ประสบการณ์สดุ พิเศษให้กบั ลูกค้า โดยในบางราย ลูกค้าที่เข้ามาลองเลือกซื้อสินค้าจากทางร้าน นั้ น ไม่ ป รากฏซึ่ ง สิ น ค้ า ของแบรนด์ เ ลยแม้ แ ต่ ชิน้ เดียว แต่พน้ื ทีห่ น้าร้านในนิยามใหม่เหล่านีเ้ ป็น หรือไปให้สุดทางอย่างเข้าใจพฤติกรรมผู้บริโภค การนำ�เสนอคุณค่าของแบรนด์ท่ไี ปไกลกว่าเพียง เมื่อห้างสรรพสินค้าเก่าแก่กว่าร้อยปีในรัสเซีย แค่การจัดเรียงสินค้าที่เน้นการขายในรูปแบบเดิม อย่าง Au Pont Rouge สร้าง “ห้องเซลฟี”่ ภายใน แต่น�ำ เสนอมุมมองใหม่ให้กับปรัชญาของแบรนด์ ส่วนสปา โดยเลือกใช้วัสดุสีขาวสว่าง กระจก โปร่งใส เรซิ่นขาว และเพดานเหล็กเส้นจัดเรียง การยกระดับนีเ้ ป็นการเพิม่ ทัง้ คุณค่าและมูลค่าให้ สวยงาม Cheungvogl สตูดโิ อออกแบบจากฮ่องกง กับธุรกิจ ตัวอย่างจาก B8ta หน้าร้านจัดจำ�หน่าย ได้แบ่งหนึ่งห้องของสปาแห่งนี้เป็นห้องถ่ายเซลฟี่ สินค้าประเภทแก็ดเจ็ตจากแบรนด์ตา่ งๆ ที่เน้นไป ที่ให้ผู้มาใช้บริการได้รู้สึกเหมือนตัวเองเป็นทั้ง ที่การมอบประสบการณ์ใช้งานจริงให้กบั ลูกค้า โดย นางแบบและเป็นผู้กำ�หนดภาพถ่ายในมุมที่สวย เชือ่ มัน่ ในพลังของหน้าร้านมากขนาดที่ในเว็บไซต์ ที่สดุ ได้เอง ภายในห้องนีจ้ งึ เป็นผนังกระจกยาวที่ สะท้อนโค้งของแสงไฟที่เป็นฟิลเตอร์แสงในมุมที่ ถ่ายกล้องหน้าแล้วไม่เกิดเงาตกกระทบ นักออกแบบ กล่าวว่า พวกเขาออกแบบพืน้ ที่ที่ “ขึน้ กล้อง” เพียง ห้องเดียว แต่สง่ิ ทีไ่ ด้คนื มาคือมูลค่าทางการตลาด เมื่อผูใ้ ช้บริการถ่ายภาพและแชร์ลงในโซเชียลมีเดีย นั่ น คื อ พื้ น ที่ โ ฆษณาที่ ป ระเมิ น เป็ น มู ล ค่ า ได้ มหาศาลสำ�หรับแบรนด์หนึ่งแบรนด์ 139


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

ในประเทศไทยมีกรณีการนำ�เสนอร้านค้าในรูปแบบ ของพืน้ ทีค่ อมมูนติ ร้ี ปู แบบใหม่คือ Open House ในห้างสรรพสิ นค้าเซ็ น ทรั ล เอมบาสซี่ พื้นที่ Multi-Use กว่า 4,600 ตารางเมตร ที่รวมร้าน อาหาร บาร์ ร้านหนังสือ พื้นที่แสดงงานศิลปะ และสนามเด็กเล่นไว้ในที่เดียวนี้ มีหน้าร้านทัง้ หมด เชื่อมต่อซึ่งกันและกัน มีพื้นที่ส่วนกลางสำ�หรับ แชร์บริการต่างๆ ผู้ใช้บริการสามารถเลือกซื้อ หนังสือมานัง่ อ่านระหว่างจิบเครื่องดื่ม โดยมีพื้นที่ The Greenhouse เป็นส่วนโคเวิรก์ กิง้ สเปซสำ�หรับ ผู้ท่ตี ้องการสมาธิและความเป็นส่วนตัว ทัง้ หมดนี้ สะท้อนรูปแบบการนำ�เสนอสินค้าและพฤติกรรม ของผู้บริโภคหรือผู้ใช้งานที่เปลี่ยนไปในยุคสมัย ปัจจุบัน บรรจุแหล่งผลิตไว้ในร้านค้า และไปให้ไกลกว่าด้วยการคัสตอม ในปี 2018 เราจะได้เริม่ เห็นบางแบรนด์ยกโรงงาน ผลิตหรือเครือ่ งมือต่างๆ มาไว้ในร้าน เพือ่ ให้ลกู ค้า ได้เป็นส่วนหนึ่งในการร่วมสร้างสรรค์สินค้าใน รูปแบบของตัวเอง หนึง่ ในแบรนด์ระดับโลกที่เป็น ผู้บุกเบิกคือ อาดิดาสกับการเปิดป็อปอัพสโตร์ใน กรุงเบอร์ลิน ที่มีสเตชั่นสำ�หรับให้ลกู ค้าได้เข้ามา ออกแบบเสื้ อ สเว็ ต เตอร์ ใ นดี ไ ซน์ ข องตั ว เอง (ราคาขายอยู่ที่ 200 ยูโรหรือราว 7,900 บาท) เสื้อตัวนี้จะถูกถักด้วยมือภายในร้าน ซักและอบ 140

แห้งให้เสร็จสรรพ และทั้งหมดนี้ใช้เวลาเพียง 4 ชั่วโมงเท่านั้น จำ�นวนแบรนด์ตา่ งๆ ที่เริม่ มีการจัดบูธภายในร้าน เพื่อให้ลูกค้าสามารถออกแบบหรือ Customize สินค้าได้ตามต้องการนั้นมีจำ�นวนเพิ่มมากขึ้น เรื่อยๆ ทัง้ นีก้ ย็ งั มีการออกแบบในรูปแบบของการ ทำ�งานร่ว มกับศิลปินหรือพนักงานในร้า นที่มี ความเชี่ยวชาญ อย่างเช่นแบรนด์กระเป๋าหนัง Mon Purse ที่ติดตั้งเครื่องปักลายไว้ในช็อปเพื่อ ให้ลูกค้าสามารถเลือกพิมพ์ลายโมโนแกรมได้ ตามขนาดและสีที่ชอบ เช่นเดียวกับกางเกงยีนส์ Pepe Jeans กับหน้าร้านที่ลอนดอนซึง่ เป็นสตูดโิ อ ให้ลูกค้าได้เข้าไปเลือกของตกแต่งกางเกงได้ มากมาย ตัง้ แต่ลายกราฟิก ตัวอักษร และกระดุม และร้านรองเท้า Superga ที่มีบริการวาดรูปลาย ต่างๆ จากศิลปินท้องถิ่น โดยมีค่าบริการเพิ่ม 13


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Retail ร้านค้าแห่งอนาคต (อุตสาหกรรมค้าปลีก)

เหรียญฯ และข้อมูลของศิลปินกับตัวอย่างผลงาน จะถูกแสดงอยู่ภายในร้าน ประสบการณ์ท่สี ร้างได้จากหน้าร้านเช่นนี้จะไม่มี วันตาย และยังจะยิ่งชัดเจนมากขึ้น หากแบรนด์ ต่างๆ สามารถจับจุดความต้องการของลูกค้าได้ อย่างแม่นยำ� พร้อมเสิร์ฟความต้องการนัน้ ได้อย่าง รวดเร็ว ทันใจ และทีส่ �ำ คัญต้องไม่ซา้ํ แบบใครด้วย

ภาพ: b8ta.com / cheungvogl.com / citymag.indaily.com.au

141


ท่องเที่ยว

142


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

การเดินทางและการท่องเที่ยวยังคงเป็นอุตสาหกรรม สำ�คัญที่ขับเคลื่อนโดยคนทุกเจเนอเรชั่นอยู่เสมอ มีการเติบโตอย่างต่อเนือ่ ง และเป็นผูเ้ ล่นคนสำ�คัญ ของเศรษฐกิจโลก ในฐานะที่เป็นแรงผลักในการ เดินทางออกไปค้นหาปลายทางและประสบการณ์ ใหม่ ที่หมายถึงกลุ่มผู้บริโภคและกำ�ลังซือ้ จำ�นวน มหาศาล

มวลรวมในประเทศ (Gross Domestic Product: GDP) โดยในปี 2017 อุตสาหกรรมท่องเที่ยวสามารถ สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้มากถึง 1,400 ล้าน ดอลลาร์สหรัฐฯ ส่งผลโดยตรงต่อการกระตุ้น เศรษฐกิจในกลุ่มธุรกิจที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็น โรงแรม ตัว แทนจำ�หน่า ย สายการบิน โดย คาดการณ์วา่ อุตสาหกรรมท่องเที่ยวจะครองสัดส่วน GDP ของประเทศไทยถึง 14.3 เปอร์เซ็นต์ในอีก ในปี 2018 กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาแห่ง 10 ปีข้างหน้า ประเทศไทยคาดการณ์วา่ จะมีรายได้จากอุตสาหกรรม การท่องเที่ยวในประเทศที่ 3.1 ล้านล้านบาท เพิ่ม ท่องเที่ยวแบบสั่งตัด จาก 2.7 ล้านล้านบาทในปี 2017 โดยกำ�หนด เทรนด์อุตสาหกรรมการเดินทางในปี 2018 เป็น นโยบายเพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวชาวจีนและยุโรป เรื่อ งของการออกแบบประสบการณ์ ที่ เ ฉพาะ ที่มุ่งเน้นการท่องเที่ยวอย่างมีคุณภาพ จังหวัด เจาะจงกับความต้องการและความคาดหวังของ ที่ ขั บ เคลื่ อ นเศรษฐกิ จ โดยการท่ อ งเที่ ย วที่ น่ า นักเดินทางแต่ละคน เพื่อให้ได้ทั้งความทรงจำ� จับตามอง คือสงขลา อำ�เภอหาดใหญ่ ทีม่ จี �ำ นวน และความสมจริงแบบที่ประทับใจในแต่ละทริป นักท่องเที่ยวจากประเทศมาเลเซียและสิงคโปร์ อย่างไม่รู้ลืม เข้ามาเที่ยวเป็นจำ�นวนมาก Airbnb Experiences หนึ่งในวิธีการท่องเที่ยว สำ�หรับการท่องเที่ยวภายในประเทศ คาดการณ์ รูปแบบใหม่ ช่วยให้นักเดินทางสามารถจับจอง ว่าจะเพิ่มมากขึ้นถึง 162 ล้านการเดินทางในปี ประสบการณ์ตามความชอบคู่กับคนในพื้นที่ที่ 2018 โดยเพิ่มจาก 154 การเดินทางในปี 2017 น่าสนใจ แบ่งตามหมวดหมู่ ได้แก่ กีฬา (เล่นเซิรฟ์ ที่ผ่านมา ปั่นจักรยาน) ธรรมชาติ (เดินป่า ถ่ายรูปตาม สถานที่ทางธรรมชาติ) ทำ�งานเพื่อสังคม ความ สิ่งสำ�คัญของการเดินทางและการท่องเที่ยวคือ บันเทิง อาหาร และงานศิลปะ แต่ละรูปแบบจะมี การเป็ น ส่ ว นหนึ่ ง ที่ ช่ ว ยขั บ เคลื่ อ นผลิ ต ภั ณ ฑ์ โฮสต์รับหน้าที่จัดตารางตามระยะเวลา และพา 143


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

ผู้มาเยือนจากต่างถิ่นไปค้นพบประสบการณ์และ เข้ามาสร้างแผนการเดินทางในรูปแบบ “สัง่ ตัด” ที่ แง่มุมใหม่ของเมืองนั้นๆ ในแบบฉบับคนท้องถิ่น เหมาะสมพอดีตวั (Tailored-Made Experiences) ที่รู้จริง โดยประมวลผลจากข้อมูล รูปแบบการเดินทาง และเนื้อหาที่เหล่าผู้ใช้เป็นคนสร้างและแชร์ไว้ใน สำ�หรับประสบการณ์เฉพาะตัวนัน้ สามารถเริม่ ต้น โลกออนไลน์ เข้ามาเป็นต้นทุนสำ�คัญในการนำ� ได้ตั้งแต่การจองตั๋วเดินทาง เพราะโลกออนไลน์ เสนอแผนการเดินทางที่เหมาะสม ยกตัวอย่างที่ ได้สร้างให้เกิดปรากฏการณ์ “นักเดินทาง DIY” ขึน้ หลายคนอาจเคยมีประสบการณ์ใช้งานแล้วอย่าง ด้วยการใช้เครื่องมือดิจิทัลและเทคโนโลยีต่างๆ Google Trips ที่เปิดโอกาสให้นักเดินทางได้ 144


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

วางแผนทริปเสร็จครบในที่เดียว ทัง้ บันทึกจุดหมาย ปลายทาง จองตั๋วเครื่องบิน โรงแรม เก็บข้อมูล สถานที่แนะนำ� ร้านอาหาร และคาเฟ่ ที่ส�ำ คัญคือ นักเดินทางสามารถเข้าถึงข้อมูลได้โดยไม่ต้อง ใช้อินเทอร์เน็ต

แอพฯ เดียว ทางด้านเครือโรงแรมเวอร์จน้ิ ก็เปิดตัว แอพฯ ลูซี่ (Lucy) ที่เปลี่ยนโทรศัพท์ของผู้เข้าพัก ให้สามารถควบคุมอุปกรณ์ต่างๆ ภายในห้องพัก ได้ เช่น อุณหภูมิเครื่องปรับอากาศหรือเนื้อหาที่ จะปรากฏในโทรทัศน์ เป็นต้น

การใช้เทคโนโลยีให้เป็นประโยชน์ยังปรากฏใน ธุรกิจโรงแรมระดับโลกจำ�นวนมาก เช่น เครือ โรงแรมแมริออท ที่ออกแบบแอพพลิเคชั่นเพื่อให้ ผู้เข้าพักได้แสดงข้อคิดเห็นหรือข้อแนะนำ�ต่างๆ เพิม่ เติมในระหว่างการเข้าพัก เครือโรงแรมคาร์ลสัน เรซิดอร์ ทีเ่ ปิดตัวแอพฯ ให้ผเู้ ข้าพักสามารถเช็คอิน เปิดประตูหอ้ ง และจ่ายค่าห้องพักได้ทง้ั หมดภายใน

เทีย่ วไปทำ�งานไป สไตล์เจนมิลเลนเนียล คำ�ว่า Bleisure ที่มาจากการผสมคำ�ว่า Business และ Leisure หมายถึงการเดินทางพักผ่อนไปและ ทำ�งานไปด้วยนัน้ ไม่ใช่ค�ำ ใหม่ แต่กย็ งั เป็นคำ�สำ�คัญ ที่ไม่หายไปจากกระแสการท่องเที่ยว ด้วยพฤติกรรม ของคนรุ่นใหม่โดยเฉพาะเจนมิลเลนเนียลที่ถือ เป็ น เจนที่ มั ก เที่ ย วไปทำ � งานไปมากที่ สุ ด เมื่ อ 145


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

เปรียบเทียบกับเจนอื่นๆ โดยครองอัตราส่วนไป ถึง 76 เปอร์เซ็นต์ เมื่อเปรียบเทียบกับเจนเอ็กซ์ 56 เปอร์เซ็นต์ และบูมเมอร์เพียง 46 เปอร์เซ็นต์ เท่านัน้ ดังนัน้ เพือ่ เอาใจกลุม่ คนรุน่ ใหม่อย่างเต็มที่ เครือโรงแรมทัง้ หลายจึงอำ�นวยความสะดวกสำ�หรับ ดิจิทัลนอร์แมดที่เดินทางมาพร้อมโน้ตบุ๊ค เช่น เครือแมริออท ทีอ่ อกแบบห้องและพื้นที่สว่ นกลาง ให้พร้อมรองรับการทำ�งานอย่างสะดวก เครือ ซิตเ้ี ซนเอ็ม ที่เปิดพื้นทีโ่ ค-เวิรก์ กิง้ สเปซภายใต้ชอ่ื

146

SocietyM และเปลี่ยนห้องประชุมแบบเดิมๆ ให้ เป็นห้องประชุมรูปแบบใหม่ ด้วยดีไซน์ใหม่ที่ดู ทันสมัย เน้นตกแต่งด้วยงานศิลปะ พร้อมสิ่ง อำ�นวยความสะดวกที่ “เป็นมิตรต่อคนรุ่นใหม่” อย่างเครื่องชงกาแฟหรือขนมขบเคี้ยว


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

ภาพ: airbnb.com/experiences / get.google.com/trips / citizenm.com / parachutehome.com

147


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

HALAL TOURISM

ฮาลาล อนาคตใหม่ของการท่องเที่ยวระดับโลก

148


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

แม้นักท่องเที่ยวจีนจะยังคงเป็นกลุ่มนักเดินทางที่ สร้างรายได้ให้แก่ธุรกิจในหลายประเทศ พวกเขา เริ่มเรียนรู้มารยาทในการท่องเที่ยวและเริ่มมี อารยะอย่างตะวันตก และยังคงมีประชากรจาก แดนมังกรจำ�นวนมากที่มองว่าการเดินทางไป ต่างประเทศเป็นอีกหนึ่งรูปแบบของการแสดง ความความร่ำ � รวยและการมีไลฟ์ส ไตล์ใหม่ที่ เหนือกว่าการเที่ยวผ่านบริษัททัวร์ แต่ในปี 2018 กลุ่มนักท่องเที่ยวที่น่าจับตามองคือชาวมุสลิม

หลังจากการเกิดขึ้นของเหตุการณ์ 9/11 ทำ�ให้ ชาวมุสลิมได้รับการจับตามองในการเดินทาง เข้าสหรัฐอเมริกา และบางประเทศในแถบยุโรป จุดหมายปลายทางอย่างประเทศในแถบเอเชียจึง เป็นทางเลือกใหม่ที่กำ�ลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้น อย่างต่อเนื่อง จนมาถึงกระแสการท่องเที่ยวฮาลาล ที่ก�ำ ลังเพิม่ ขึน้ เป็นจำ�นวนมาก นักท่องเที่ยวกลุม่ นี้ จะสามารถสร้างมูลค่าให้แก่อุตสาหกรรมการ ท่องเที่ยวของโลกถึง 2 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ 149


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

ในปี 2020 (จากรายงานของ MasterCard และ Crescent Rating) พร้อมด้วยกลุ่มชนชั้นกลางที่ ขยายตัวอย่างมากและต้องการท่องเที่ยวเพื่อแสดง ไลฟ์สไตล์ในฐานะเครื่องมือแสดงสถานะทาง สังคม โดยมีการใช้จ่ายเงินต่อทริปมากถึง 2,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ หรือราว 70,000 บาทไทย

บูทีค โรงแรมสำ�หรับชาวมุสลิม ร้านตัดผมที่มี ช่ า งชาวบั ง กลาเทศผู้ เ ชี่ ย วชาญสำ � หรั บ การ ตกแต่งหนวดเคราโดยเฉพาะ และห้างสรรพสินค้า ที่ครอบครัวจากซาอุดีอาระเบียหรืออาหรับจะ ใช้เวลาช้อปปิ้งได้อย่างเพลิดเพลิน มีร้านปลอด แอลกอฮอลล์ แ ต่ ส นุ ก ได้ ด้ ว ยการสู บ ชิ ช า และดื่มชา ในขณะเดียวกัน ประเทศอื่นๆ อย่าง ไทย ญี่ปุ่น ไต้หวัน และสิงคโปร์ ต่างก็กำ�ลัง เดินหน้าพัฒนาสิง่ อำ�นวยความสะดวกต่างๆ เพื่อ รองรับนักท่องเที่ยวมุสลิม เช่น ประเทศไทย ที่ นอกจากจะมีโรงแรมแล้ว รัฐบาลยังมีแอพพลิเคชัน่ ที่ช่วยแนะนำ�ร้านอาหารฮาลาลและสถานที่ที่ นักท่องเที่ยวมุสลิมสามารถเดินทางได้ ในขณะที่ สถานีรถไฟในไต้หวันก็มีห้องละหมาดและเริ่มมี ร้านอาหารฮาลาลเปิดให้บริการในประเทศมากขึน้

โรงแรมขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่ถนนพระราม 9 อย่าง โรงแรมอัลมีรอซ (Al Meroz) คือโรงแรมฮาลาล แห่งแรกในประเทศไทย เมื่อเกิดความต้องการ อุปทานตอบรับอย่างโรงแรมนีจ้ งึ เกิดขึน้ เพือ่ รองรับ การมาถึงของนักท่องเที่ยวจากตะวันออกกลาง โดยเฉพาะ โครงสร้างอาคารคล้ายมัสยิด ห้อง ละหมาด ห้องรับประทานอาหารฮาลาลขนาดใหญ่ จำ�นวน 3 ห้อง ทุกห้องมีลูกศรชี้ทิศกิบลัต ณ นครมั ก กะฮ์ ผ้า ปูล ะหมาด และอั ล กุร อาน สภาพแวดล้อมสวยงามและปราศจากเครื่องดื่ม เจ้าของธุรกิจโรงแรมรวมถึงธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการ แอลกอฮอล์ ท่องเที่ยวอื่นๆ จึงควรเตรียมพร้อมเรื่องสิ่งอำ�นวย ความสะดวกต่างๆ เพื่อต้อนรับเหล่านักท่องเทีย่ ว จากรายงานของ Global Muslim Index กล่าวว่า กลุ่มนี้ได้อย่างสมบูรณ์ มาเลเซียเป็นหนึ่งในผู้นำ�ด้านการท่องเที่ยวที่ เป็นมิตรต่อนักท่องเที่ยวมุสลิม ถึงขนาดเปลี่ยน อาหารฮาลาล บริการสำ�คัญอันดับหนึ่งทุก บางส่ ว นของเมื อ งกั ว ลาลั ม เปอร์ ใ ห้ เ ป็ น ย่ า น เมนูจ�ำ เป็นต้องได้รบั การรับรองตราสัญลักษณ์ Ain Arabia ย่านสำ�หรับนักท่องเที่ยวมุสลิมที่ ฮาลาล ตั้งอยู่บนถนนบูกิตบินตัง ย่านนี้เรียงรายด้วย ร้านอาหารอาหรับและตะวันออกกลาง ร้านแฟชัน่ 150


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

สิง่ อำ�นวยความสะดวกสำ�หรับการละหมาด ชาวมุสลิม 63 เปอร์เซ็นต์ท�ำ ละหมาดวันละ 5 ครั้ง ดังนั้นจึงจำ�เป็นต้องมีบริการและ สิ่งอำ�นวยความสะดวกต่างๆ พร้อมสรรพ เช่น พื้นที่ส�ำ หรับการอาบนา้ํ ละหมาด เป็นต้น ห้องอาบนา้ํ นํ้าสะอาดเป็นสิ่งสำ�คัญสำ�หรับ ชาวมุสลิม การมีพื้นที่ชำ�ระร่างกาย และ ผลิตภัณฑ์ที่ปราศจากส่วนผสมจากสัตว์หรือ แอลกอฮอลล์ จึงเป็นเรือ่ งทีไ่ ม่ควรมองข้าม สิ่งอำ�นวยความสะดวกสำ�หรับการพักผ่อน ไม่ว่าจะเป็นสระว่ายน้ำ�ที่แบ่งชาย-หญิง ห้องออกกำ�ลังกายหรือชายหาดที่แบ่งการ ใช้งานตามเพศ ตลอดจนพื้นที่ส่วนกลาง สำ�หรับครอบครัว มุสลิมรุ่นใหม่ ช้อป ชิม แชร์ และเข้าถึงประสบการณ์ท้องถิ่น หนุ่มสาวมุสลิมรุ่นใหม่เริ่มให้ความสนใจเรื่อง การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมมากขึน้ พร้อมเปิดรับ และเรียนรูว้ ฒั นธรรมใหม่ๆ โดยที่ยงั สามารถปฏิบตั ิ ตามหลักทางศาสนาได้อย่างครบถ้วน ฟาซาล บาฮาร์ดนี (Fazal Bahardeen) ผูก้ อ่ ตัง้ Crescent Rating กล่าวว่า “ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการ ท่องเที่ยวของชาวมุสลิม (Muslim Tourism) คือ ผู้คนคิดว่าต้องทำ�สิ่งที่มุสลิมทำ� แต่ไม่ใช่เลย พวกเขาต้องการทำ�สิ่งที่นักท่องเที่ยวทุกคนทำ�

ช้อปปิ้ง เดินชายหาด หรือสัมผัสประสบการณ์ ท้องถิ่น พวกเขาต้องการสนุกเหมือนกับทุกคน เพียงแต่พวกเขาต้องการแน่ใจว่าจะไม่ต้องเป็น กังวลเรื่องความต้องการทางศาสนาขั้นพื้นฐาน ของพวกเขาก็เท่านัน้ ” นี่จึงเป็นที่มาของธุรกิจอย่าง Muslim History Tours บริการพานักท่องเที่ยว ไปจิบชาฮาลาลบนเรือครู ซ ล่ อ งในแม่ นํ้า เทมส์ ทัวร์ขึ้นเขาคิริมันจาโร ตลอดจนการเที่ยวทั้ง ครอบครัวทีเ่ กาะมาชูปกิ ชู โดยบริษทั Serendipity Tailormade ทีจ่ ะพาไปสัมผัสกับความเป็นท้องถิน่ อย่างแท้จริง พบปะผู้คนและประสบการณ์ใหม่ ในท้องถิน่ โดยตลอดทริปจะมีการแบ่งเวลาสำ�หรับ กิจกรรมทางศาสนาอย่างเหมาะสม ชาวมุสลิมรุ่นใหม่สร้างเทรนด์การท่องเที่ยวผ่าน โซเชียลมีเดียหลายช่องทาง ทั้งในเชิงแนะนำ�ว่า พื้นที่ไหนเป็นมิตรและพื้นที่ไ หนไม่เหมาะสม รวมถึงสร้างกระแสเที่ยวคนเดียวก็ลุยได้ จนเกิด เป็นอินฟลูเอนเซอร์ บล็อกเกอร์ หรือเพจต่างๆ ให้ได้กดติดตาม ยกตัวอย่างผู้หญิงมุสลิมจาก อินโดนีเซียอย่างดิอัน เปลังกี (Dian Pelangi) ที่ สร้างแรงขับเคลื่อนสำ�คัญต่อวงการแฟชั่นและ การท่องเที่ยวสำ�หรับชาวมุสลิม ด้วยจำ�นวนผู้กด ติดตามกว่า 4.8 ล้านคน กับภาพการท่องเที่ยว ซึ่งแต่ละที่นั้นล้วนน่าสนใจและชุดคอสตูมแต่ละ ทริปของเธอก็น่าติดตาม 151


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

อีกหนึ่งธุรกิจที่เกี่ยวกับอุตสาหกรรมท่องเที่ยว สำ�หรับชาวมุสลิมคือสปาและการพักผ่อน โปรเจ็กต์ ที่น่าจับตามองอย่าง Zulal Destination Spa รีสอร์ทเพื่อการพักผ่อนระดับ 6 ดาวในโดฮา ที่ แนะนำ�ตัวเองว่าเป็นรีสอร์ทแรกที่รวบรวมบริการ เพื่อการพักผ่อนมาไว้แ บบครบวงจร โดยเน้น โปรแกรมการพักผ่อนแบบดัง้ เดิมจากสาขาต่างๆ ของอิสลาม ทั้งเรื่องโภชนาการ ความสวยงาม การนวด การสร้างสมดุล การฝึกพลังงานใน ร่างกาย ทั้งนี้โปรแกรมต่างๆ ถูกออกแบบเพื่อ รองรับผู้เข้าพักที่ต้องการประสบการณ์ใหม่ใน การพักผ่อนที่ดีที่สุด โดยคาดว่าจะแล้วเสร็จใน เดือนเมษายน ปี 2018

152


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

ภาพ: almerozhotel.com / tripadvisor.co.uk / Instagram @dianpelangi / architizer.com/projects/zulal-destination-spa-and-five-star-resort

153


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

HOTEL SCENE ศิลปะของการเข้าพัก

154


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

โรงแรมจะไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่สำ�หรับเข้าพักและ เช็คเอาต์อีกต่อไป เพราะผู้เข้าพักในปี 2018 นี้ จะมีความต้องการทีห่ ลากหลายมากขึ้น ไม่ว่า จะเป็นความเฉพาะตัว การใช้งานที่ตอบรับกับ ความต้องการที่หลากหลาย และเทคโนโลยีที่ ทันสมัย ความเป็นหนึ่งเดียวในความหลากหลายนี้ ทำ�ให้หลายโรงแรมต้องปรับที่ทางของตนเอง เพื่อตอบโจทย์ของผู้เข้าพักให้ได้มากที่สุด โรงแรม = หน้าร้าน โรงแรมหลายแห่งเริม่ ปรับใช้ไอเดียเปลี่ยนห้องพัก ให้กลายเป็นหน้าร้านค้าสำ�หรับผู้เข้าพัก โดยให้ แต่ ล ะห้ อ งเป็ น พื้ น ที่ แ สดงสิ น ค้ า ตั้ ง แต่ ข องใช้ อย่างสบู่ แชมพู แก้วกาแฟ จนถึงเฟอร์นิเจอร์ที่ ใช้ภายใน เช่น ร้านขายเฟอร์นิเจอร์อย่างเตียง ผ้าปูที่นอน และของใช้ในห้องน้ำ�อย่างแบรนด์ Parachute ตัดสินใจเปิดโรงแรมของตัวเองเหนือ โชว์รมู ในเมืองแอลเอ เพื่อให้ผู้เข้าพักได้สมั ผัสกับ คุณภาพสินค้าและทดลองใช้งานจริงในฐานะ ส่วนหนึ่งของบริการ แน่นอนว่าเมื่อเช็คเอาต์แล้ว จะมีการซือ้ สินค้าติดไม้ตดิ มือกลับไป เช่นเดียวกับ แบรนด์ของตกแต่งบ้าน Restoration Hardware ธุรกิจโรงแรมยังให้ความสำ�คัญกับร้านจัดจำ�หน่าย สินค้าในโรงแรม เนื่องจากผู้เข้าพักเริ่มมองหา ที่มีแผนจะเปิดตัวโรงแรมในปีนี้ด้วยเช่นกัน สิ น ค้ า ท้ อ งถิ่ น ที่ ไ ม่ ซํ้ า กั บ ร้ า นขายของที่ ร ะลึ ก ทั่วไป โรงแรมจึงต้องจัดจำ�หน่ายสินค้าที่มีดีไซน์ แปลกใหม่ โดยร่วมมือกับศิลปินหรือผู้ผลิตใน 155


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

ท้องถิน่ เช่น โรงแรมทอมป์สนั แนชวิลล์ ที่ผเู้ ข้าพัก สามารถเข้ารับคำ�ปรึกษาแบบส่วนตัวกับผู้ผลิต กางเกงยีนส์ในท้องถิ่นอย่าง Imogene + Willie โดยดีไซเนอร์จะออกแบบกางเกงยีนส์ให้โดยเฉพาะ ทัง้ ผูเ้ ข้าพักยังสามารถจับจองเป็นเจ้าของแผ่นเสียง จากคอลเล็กชั่นที่คัดสรรโดยนักดนตรีและค่าย เพลงในท้องที่อย่าง Third Man Records ได้ด้วย 156


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

ศิลปินพำ�นัก (Artist in Residence) ทางเลือกใหม่ของโรงแรมในปี 2018 อุตสาหกรรมโรงแรมเริ่มนำ�คำ�ว่าศิลปินพำ�นัก หรือ Artist in Residence เข้าไปปรับใช้ในมิติ ของการสร้างทางเลือกใหม่ในการพักผ่อนให้แก่ เหล่านักท่องเที่ยวมากขึ้น โดยเริ่มจากของใช้ใน โรงแรมที่ทําให้ผู้เข้าพักรู้สึกเชื่อมโยงกับศิลปิน เพื่อสร้างประสบการณ์ในการเข้าถึงวัฒนธรรม ในพื้นที่ที่จะช่วยสร้างเอกลักษณ์ให้แก่โรงแรม

แต่ละแห่ง เช่น โรงแรมเดอะ ควิน (The Quin) โรงแรมระดั บ ห้ า ดาวในนิ ว ยอร์ ก ที่หมุนเวียน ศิลปินกราฟิตี้ให้เข้ามาพำ�นักในโรงแรม หรือ โรงแรมเอล กั น โซ (Hotel El Ganzo) ใน เม็กซิโก ทีเ่ ชือ้ เชิญนักดนตรีและศิลปินสตรีทอาร์ต ให้เข้ามาพำ�นักและจัดปาร์ตี้ที่เปิดโอกาสให้ทกุ คน เข้าฟรี ร่วมพูดคุย จิบเครื่องดื่ม ก่อนจะชมการ ทำ�งานของศิลปินหรือการแสดงโชว์ของนักดนตรี เป็นลำ�ดับต่อไป

157


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

โรงแรมทำ�ดี ด้วยพลังของเหล่านักเดินทางเจเนอเรชั่นมิลเลนเนียล ที่ทง้ั ทุม่ เงินและความเต็มใจในการศึกษาวัฒนธรรม ต่างถิ่น จากรายงานว่านักเดินทางเจนนี้จ่ายเงิน ไปกับการท่องเที่ยวมากถึง 220 พันล้านดอลลาร์ สหรัฐฯ ในปี 2017 ดังนัน้ โรงแรมที่พวกเขาตัดสินใจ เลือกพักจึงไม่ใช่โรงแรมเครือใหญ่ทั่วไป แต่ต้อง เป็นโรงแรมที่คำ�นึงถึงประโยชน์เพื่อสังคมและ สร้างการเปลี่ยนแปลงในเชิงบวกให้แก่ท้องถิ่น ทำ � ให้ โ รงแรมหลายแห่ ง เริ่ ม ทำ � แคมเปญหรื อ กำ � หนดนโยบายที่ คำ � นึ ง ถึ ง ส่ ว นรวมหรื อ เพื่ อ สังคมมากขึ้น เช่น โรงแรม BnA Hotel Koenji 158

ในโตเกียว กับโครงการ Bed & Art ที่เชิญศิลปิน ในท้องถิ่นมาออกแบบพื้นที่ส่วนต่างๆ ภายใน โรงแรม โดยศิลปินจะได้รับส่วนแบ่งจากการจอง ห้องพักในทุกๆ ครั้งที่ห้องนั้นมีผู้เข้าพัก หรือ โรงแรมเครือกู๊ด (Good Hotel) ในอัมสเตอร์ดัม และลอนดอน ที่สร้างแนวความคิดใหม่ในการ สร้างความยัง่ ยืน ด้วยการออกแบบโปรแกรมฝึกหัด และสร้า งงานให้แก่ผู้ว่างงานในพื้นที่ เลือกใช้ วัตถุดิบสำ�หรับอาหารและสนับสนุนงานฝีมือ ในท้องถิน่ ทัง้ ยังแบ่งรายได้เพื่อสนับสนุนการศึกษา ให้แก่เด็กนักเรียนของโรงเรียนในพื้นที่อีกด้วย


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

ภาพ: parachutehome.com / smartflyer.com / my.datasphere.com / elganzo.com / bna-hotel.com / goodhotellondon.com

159


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

TAILOR-MADE TRAVEL ประสบการณ์การเดินทางแบบสั่งตัด ให้ทริปของเราไม่ซํ้าใคร

160


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

ในขณะที่อุตสาหกรรมอื่นเปิดพื้นที่ให้สามารถ ออกแบบประสบการณ์ได้โดยเฉพาะ อย่างเช่น เพลย์ ลิ ส ต์ เ พลงหรื อ การแนะนำ � หนั ง สื อ อุ ต สาหกรรมท่ อ งเที่ ย วก็ เ ดิ น หน้ า เพื่ อ สร้ า ง ประสบการณ์เฉพาะโดยใช้เทคโนโลยีและเครื่องมือ ดิจิทัลเป็นตัวช่วย ตัวอย่างเช่น DNA Unwrapped™ การท่องเที่ยว ที่เปิดประสบการณ์สุดพิเศษแบบไม่มีวันซ้ำ�ใคร ด้วยแผนการเดินทางที่ออกแบบมาจากดีเอ็นเอ เริ่ ม ต้ น จากชุ ด เครื่ อ งมื อ วิ เ คราะห์ ดี เ อ็ น เอ ที่ จ ะค้ น หาถิ่ น ที่ ม าดั้ ง เดิ ม ของเชื้ อ ชาติ ก่อนที่จะวางแผนเดิ น ทางไปยังที่นั้นๆ โดยมี ผู้ เ ชี่ ย วชาญด้ า นการเดิ น ทางแนะนำ � และให้ ความช่วยเหลือ โดยนักเดินทางที่ต้องการเปิด ประสบการณ์ ใ หม่ จ ะสั่ ง ชุ ด ตรวจดี เ อ็ น เอมา วิเคราะห์ ก่อนส่งกลับคืนเพื่อรอผลที่จะมาพร้อม กับตารางการเดินทางที่ออกแบบมาจากหลักฐาน ทางพันธุกรรมของเราเท่านัน้ DNA Unwrapped™ รู้ดีว่าการค้นพบรากเหง้าของตัวเองเป็นส่วนหนึ่ง ของการเดินทางของชีวิต และเป็นการเชื่อมโยง ผู้คนที่แตกต่างและวัฒนธรรมที่หลากหลายเข้า ไว้ด้วยกัน จึงเป็นเรื่องสำ�คัญที่จะทำ�ความเข้าใจ ถึงทีม่ าเบือ้ งหลัง เพื่อค้นพบสิ่งที่มีอยู่รว่ มกันและ เป็นหนึ่งเดียวในชุมชนโลกใบนี้

Tailor-Made Experiences “เพราะทุกคนต้องการความทรงจำ�เฉพาะจาก ประสบการณ์การท่องเที่ยวของตัวเอง ไม่มีใคร ต้องการสิ่งที่ซ้ำ�กับคนอื่นอีกต่อไป นั่นจึงเป็น เหตุผลว่าทำ�ไมโรงแรมบูทคี หรือ Airbnb ถึงประสบ ความสำ�เร็จอย่างมาก เพราะพวกเขามอบสิ่งที่ มากกว่ า ให้ แ ก่ ค นที่ ต้ อ งการประสบการณ์ ที่ เจาะจงสำ�หรับพวกเขา” ทามาร่า โลแฮน (Tamara Lohan) ผู้ก่อตั้งธุรกิจท่องเที่ยว Mr & Mrs Smith ให้ขอ้ คิดเห็นไว้ เทรนด์อุตสาหกรรมการเดินทาง ในปี 2018 เป็นเรื่องของการออกแบบประสบการณ์ ที่ เ ฉพาะเจาะจงกับความต้องการและความ คาดหวังของนักเดินทางแต่ ล ะคนให้ พิเ ศษขึ้น ด้วยเทคโนโลยี เพื่อให้ได้ทั้งความทรงจำ�และ ความสมจริงแบบที่ประทับใจในแต่ละทริปอย่าง ไม่รู้ลืม ประสบการณ์เฉพาะตัวนั้นสามารถเริ่มต้นได้ ตั้งแต่การจองตั๋วเดินทาง เพราะโลกออนไลน์ได้ ก่อให้เกิดปรากฏการณ์ “นักเดินทาง DIY” ขึ้น ด้วยการใช้เครื่องมือดิจิทัลและเทคโนโลยีต่างๆ เข้ามาสร้างแผนการเดินทางในรูปแบบ “สั่งตัด” ประสบการณ์ ที่ แ ต่ ล ะคนได้ รั บ จึ ง เหมาะสม พอดีต ัว (Tailor-Made Experiences) โดย ประมวลผลจากข้อมูล รูปแบบการเดินทางและ เนื้อหาที่เหล่าผู้ใช้เป็นคนสร้างและแชร์ไว้ในโลก 161


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

ออนไลน์ ซึง่ นับว่าเป็นต้นทุนสำ�คัญในการนำ�เสนอ แผนการเดินทางที่เหมาะสม ยกตัวอย่างที่หลาย คนอาจเคยมีประสบการณ์ใช้งานมาบ้างแล้ว อย่าง Google Trips ที่เปิดโอกาสให้นักเดินทาง ได้ ว างแผนทริ ป เสร็ จ ครบตั้ ง แต่ เ ริ่ ม ต้ น จนจบ ทัง้ บันทึกจุดหมายปลายทาง จองตัว๋ เครือ่ งบินและ ห้องพักโรงแรม เก็บข้อมูลสถานที่แนะนำ� ร้าน อาหารและคาเฟ่ ที่สำ�คัญคือนักเดินทางสามารถ เข้าถึงข้อมูลได้โดยไม่ต้องเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต

แคมเปญ Discover Your Aloha โดยการท่องเที่ยว แห่งฮาวายร่วมมือกับเอ็กซ์พเี ดีย ที่พัฒนาแคมเปญ การตลาดที่ ใ ช้ ก ล้ อ งโดรนและการออกแบบ ซอฟต์แวร์จดจำ�ใบหน้า เข้ามาเป็นกลยุทธ์ในการ ออกแบบทริปสุดพิเศษให้แก่เหล่านักท่องเที่ยว ระบบจะวางแผนประสบการณ์ โดยประเมินจาก ปฏิ สั ม พั น ธ์ ข องผู้ เ ข้ า ชมผ่ า นกล้ อ งเว็ บ แคม ระหว่างชมวิดีโอที่ปรากฏภาพทะเล ท้องฟ้า และ จิตวิญญาณของเกาะฮาวายที่ถา่ ยทอดด้วยกล้อง โดรน ซึง่ กล้องชนิดนี้ให้มิติที่มากกว่าและสื่อสารถึง บรรยากาศตามจริงได้ใกล้เคียงที่สุด ก่อนจะ ประมวลด้วยชุดคำ�สั่งว่าภาพไหนที่ทำ�ให้ผู้ชม พึงพอใจและแสดงออกทางสีหน้ามากที่สุด เพื่อ ให้ได้ผลลัพธ์เป็นทริปและกิจกรรมที่เหมาะสม เมื่อเดินทางไปยังเกาะฮาวาย โดยนักเดินทางจะ ได้รับส่วนลดการเดินทาง 50 เปอร์เซ็นต์ด้วย หากจองแพ็คเกจผ่านเว็บไซต์ (สามารถเข้าชม วิดีโอได้ที่ https://vimeo.com/184523454) ใช้เครื่องมือใหม่ให้เป็นประโยชน์ เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้นักท่องเที่ยว สามารถสร้างทริปการเดินทางรูปแบบเฉพาะ ของตัวเอง จากผู้ช่วยเสมือนจริงที่พูดคุยกับเรา ผ่านแอพพลิเคชั่น สู่แนวคิดในการผสมผสาน แอพฯ ท่องเที่ยวต่างๆ ในมือถือของผู้เข้าพัก ให้โรงแรมสามารถสร้างประสบการณ์ในการ

162


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Travel ท่องเที่ยว

คาร์ลสัน เรซิดอร์ ที่เปิดตัวแอพฯ ที่ให้ผู้เข้าพัก สามารถเช็คอิน เปิดประตูห้อง และจ่ายค่าห้อง พักได้ทั้งหมดภายในแอพฯ เดียว ทางด้านเครือ โรงแรมเวอร์จิ้น ก็เปิดตัวแอพฯ ลูซี (Lucy) ที่ เปลี่ยนโทรศัพท์ของผู้เข้าพักให้สามารถควบคุม อุปกรณ์ต่างๆ ภายในห้องพักได้ เช่น อุณหภูมิ การใช้เทคโนโลยีให้เป็นประโยชน์ปรากฏในธุรกิจ เครื่ อ งปรั บ อากาศหรื อ เนื้ อ หาที่ จ ะปรากฏใน โรงแรมระดั บ โลกจำ�นวนมาก อย่างเช่นเครือ โทรทัศน์ ทั้งยังสามารถพูดคุยไปจนถึงแนะนำ� โรงแรมแมริออท ที่ออกแบบแอพพลิเคชั่นมาเพื่อ สถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ ในเมืองนั้นๆ ได้อีกด้วย ให้ผู้เข้าพักได้แสดงข้อคิดเห็นหรือข้อแนะนำ� ต่างๆ เพิม่ เติมในระหว่างการเข้าพัก เครือโรงแรม ภาพ: airbnb.com/experiences / get.google.com/trips / virginhotels.com ท่องเที่ยวใหม่และยังได้ความภักดีต่อแบรนด์ ไปอีกนาน การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาช่วย ออกแบบทริปเฉพาะบุคคล ยังช่วยลดต้นทุนใน ขั้นตอนการจองโรงแรมหรือยานพาหนะต่อทริป ให้น้อยลงได้กว่าครึ่งอีกด้วย

163


สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

164


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

ภายในปี 2025 ประชากรโลกจะเพิ่มขึ้นกว่า 75 เปอร์เซ็นต์จากปี 2012 ที่มีจำ�นวนเพียง 3.6 พัน ล้านคน หรือจะทะยานถึง 6.3 พันล้านคน ซึง่ เป็น จำ�นวนเกือบเท่าตัว ด้วยปริมาณเช่นนี้ย่อมทำ�ให้ เกิดเมืองมหานครหรือ Megacity เพิ่มเป็น 37 เมือง จาก 23 เมือง และส่งผลต่อแนวโน้มการ เติบโตของอุตสาหกรรมอสังหาริมทรัพย์ที่อาจ โกยรายได้ถึง15 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อปี ประเทศกำ�ลังพัฒนาส่วนใหญ่ ไม่วา่ ในแอฟริกาหรือ เอเชีย ผู้คนเลือกที่จะย้ายถิ่นฐานไปยังเมืองใหญ่ จนล้นเมือ ง ทรั พ ยากรภายในเมือ งที่มีก ำ�จัด ทั้งเรื่องนํ้าและไฟฟ้า นับวันจะกลายเป็นสิ่งที่ ขาดแคลนไม่ต่างจากเมืองในชนบทที่ห่างไกล ปัญหาการก่ออาชญากรรมและการทำ�ให้ถ่นิ ที่อยู่ อาศัยกลายเป็นสลัม จะกลายเป็นที่มาของการ ขาดสุขภาวะที่ดีและลดทอนคุณภาพการใช้ชีวิต เมืองอย่างเลี่ยงไม่ได้ รายงานจาก PWC ระบุว่า การเกิดขึ้นของชนชั้นกลาง (Middle Class) ใน เมืองมหานครจะเพิ่มขึ้นเกือบเท่าตัวภายในปี 2030 อย่างในลอนดอนที่อาจมีประชากรอาศัยถึง 10 ล้านคนจาก 8.3 ล้านคนในปี 2016 หรือใน ประเทศจีนทีส่ ร้างนโยบาย Chinese Dream เพื่อ รองรับเหล่าชนชัน้ กลางกว่าพันล้านคนตามหัวเมือง ต่างๆ ให้มีที่อยู่อาศัยท่ามกลางทรัพยากรที่ดี มากกว่ า ในเมื อ งหลวงที่ เ ต็ ม ไปด้ ว ยมลภาวะ

เช่นการพัฒนาเมืองแห่งอนาคตที่จะกลายเป็น Eco-City อย่างเทียนจิน เช่นเดียว กับในอาบูดาบี สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ที่มมี าสด้า ซิต้ี (Masdar City) ซึง่ มุ่งเป้าการเป็นเมืองสำ�หรับอนาคตที่ปราศจาก มลพิษและขยะกลายเป็นศูนย์ (Zero Waste) เมืองสีเขียว Green Urban หรือเมืองสีเขียว หมายถึงเมือง ที่มีพื้นที่ของการปลูกต้นไม้พืชพันธุ์ตามกลไก ดั้งเดิมของธรรมชาติ เพื่อประโยชน์ในการดำ�รง ชีวติ ของประชากรในเมือง ปัจจุบนั การพัฒนาของ อุ ต สาหกรรมที่ อ ยู่ อ าศั ย และการคมนาคม ขนส่งทำ�ให้ธรรมชาติสีเขียวที่พบเห็นกลายเป็น สภาพกึ่ ง ธรรมชาติ ห รื อ เลี ย นแบบธรรมชาติ มากกว่าการเกิดตามธรรมชาติ แต่การเลียนแบบ ธรรมชาติให้มีประสิทธิภาพโดยไม่เสียเปล่านั้น ต้ อ งคำ � นึ ง ถึ ง ผลกระทบต่ อ ความหลากหลาย ทางชีวภาพ ดิน นํ้า อากาศ รวมถึงผลกระทบที่ มีตอ่ คุณภาพชีวติ ของผูค้ น ความสมดุลในทุกมิตนิ ้ี คือพื้นฐานสำ�คัญของการเป็นเมืองแห่งอนาคต และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อสร้างคุณค่าใน ระยะยาวที่ยั่งยืนให้แก่คนทุกเจเนอเรชัน อย่าง ในอเมริกาในปี 2013 ได้เกิดภาวะเรือนกระจก จนทำ�ให้มูลค่าของอาคารสีเขียวเติบโตขึ้นเป็น 2.6 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ หรือ 20 เปอร์เซ็นต์ ของการก่อสร้างอสังหาริมทรัพย์ทั้งหมด ซึ่งใน 165


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

ปัจจุบนั การพัฒนาอาคารเขียว (Green Building) ควบคู่ ไ ปพร้ อ มกั บ การเติ บ โตของเมื อ งยั ง คง เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง บริษัท Deloitte รายงานว่า การพัฒนาเพื่อเป็นผู้นำ�ด้านอาคารเขียวในแต่ละ ประเทศนั้น นอกจากจะเป็นการเพิ่มความยั่งยืน ให้กับสภาพแวดล้อมแล้ว ยังส่งเสริมภาพลักษณ์ ที่ดีในระยะยาว ซึ่งมีผลต่ออัตราการเติบโตของ ค่าเช่า อัตราผลตอบแทน และมูลค่าของอาคาร ในตลาดโลก 166

มิติเมืองปี 2018 นี้ มีแนวโน้มเติบโตเพื่อรองรับ ความหลากหลายของปัจเจกสู่การอยู่ร่วมกัน อย่างมีประสิทธิภาพ โดยออกแบบเพื่ออำ�นวยความ สะดวกให้ ทุ ก ชี วิ ต สามารถเข้ า ถึ ง พื้ น ที่ แ ละ การบริการเหล่านี้ได้อย่างทั่วถึงโดยไม่แบ่งแยก ในนิวยอร์ก ความหลากหลายเชื้อชาติจากทุก เจเนอเรชันทำ�ให้พื้นที่ส่วนกลางสำ�หรับการทำ� กิจกรรมร่วมกันอย่างเซ็นทรัล ปาร์ก สวนสาธารณะ ขนาด 843 เอเคอร์ ที่นอกจากจะทำ�หน้าที่เป็นปอด


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

สำ�หรับเมือง ก็ยงั ทำ�หน้าที่เป็นทูตแห่งไมตรีที่น�ำ พา คนทุกเพศ ทุกวัย ทุกเชือ้ ชาติ มาเติมเต็มความสุข เพือ่ สุขภาพใจและกายร่วมกัน ส่วนในยุโรปมุง่ เป้า การเป็นเมืองสีเขียวในปี 2020 และยังมีการพัฒนา พืน้ ที่ส�ำ หรับเมืองที่แบ่งเป็นสัดส่วนให้ใกล้เคียงกัน ระหว่างเมืองกับชนบท (49/50) โดยเมืองจะถูก ดัดแปลงให้มีบรรยากาศใกล้เคียงชานเมือง และ ดัดแปลงชานเมืองให้มีบรรยากาศของการอยู่ ในเมือง หรือที่เรียกว่า Urban-Burb การขยาย ขอบเขตของความเป็ น เมื อ งให้ ก ลายเป็ น Urban-Burb นี้ จะทำ�ให้เส้นแบ่งระหว่างเมือง และชนบทเลือนลง ส่งผลต่อธุรกิจพักผ่อนในย่าน เมืองรอยต่ออย่างชานเมืองเติบโตขึ้น เพราะเทรนด์ พั ก ผ่ อ นหรื อ ท่ อ งเที่ ย วระยะสั้ น สำ � หรั บ คน ที่ไม่ค่อยมีเวลากำ�ลังกลายเป็นจุดสนใจของคน เจเนอเรชั่นมิลเลนเนียลในปัจจุบัน ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้มีรายงาน Urban Green Growth in Dynamic Asia ที่กล่าวถึง การพั ฒ นาเมื อ งและคุ ณ ภาพที่ อ ยู่ อ าศั ย ของ ประเทศกลุ่ม OECD โดยมีการวางแผนงบก่อสร้าง การขนส่งสาธารณะทีอ่ �ำ นวยความสะดวกให้ผคู้ น เข้าถึงได้ทุกพื้นที่ รวมถึงลดการเกิดมลภาวะใน อากาศ และวางแผนการออกแบบที่อยู่อาศัยใน สิ่งแวดล้อมที่เป็นมิตร เพื่อสร้างคุณภาพชีวิตที่ดี และรับมือกับผลกระทบจากภัยธรรมชาติได้อย่าง

มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น นอกจากนีย้ งั มีการวางแผน พัฒนาอุตสาหกรรมสีเขียว โดยเริ่มตั้งแต่การ รองรับการจ้างงานในอุตสาหกรรมนี้ รวมถึงการ พัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยีเพือ่ ความเป็นอยู่ อย่างยั่งยืน โดยเมืองที่จะกลายเป็นต้นแบบของ Urban Green ในภูมภิ าคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นีก้ ค็ อื เมือง Iskandar ประเทศมาเลเซีย เมืองใหม่ ที่มีขนาดเท่ากับสิงคโปร์ทั้งเกาะ ซึ่งนอกจากจะ ได้ชื่อว่าเป็นเมืองท่องเที่ยวสำ�คัญแล้ว ยังจะเป็น ต้นแบบของเมืองไร้คาร์บอน ที่ใช้พลังงานทดแทน ทั้งหมดภายในปี 2025 เมือง-ชานเมือง Suburban หรือ ชานเมือง คือพืน้ ที่ที่จะกลายเป็น ชุ ม ชนยอดนิ ย มของเหล่ า มิ ล เลนเนี ย ลยุ ค นี้ ในสหรัฐอเมริกา ชนชั้นกลางผู้ที่อาศัยอยู่ในเมือง มีแนวโน้มย้ายถิน่ ฐานไปอาศัยอยู่ชานเมืองมากขึน้ ทำ�ให้การเติบโตของเมืองเพิม่ ขึน้ เพียง 1 เปอร์เซ็นต์ หรือจำ�นวนราว 77 ล้านคนเท่านั้นในปีที่ผ่านมา เที ย บกั บ ของประชากรชานเมื อ งที่ เ ติ บ โตขึ้ น เกือบ 2 เปอร์เซ็นต์ หรือ 160 ล้านคน ซึ่งหาก ตัวเลขนี้เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ถึง 3-4 เปอร์เซ็นต์ อาจ ส่ ง ผลกระทบต่ อ การพั ฒ นาชุ ม ชนเมื อ งที่ เปลี่ยนไป เช่นเดียวกับในยุโรป ที่ผู้คนเริ่มย้าย ถิ่นฐานไปยังภูมิภาคตะวันตก ด้วยเหตุผลด้าน ความต้องการเรื่องสุขภาพ และอีกเหตุผลสำ�คัญ 167


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

และห้องนอนสำ�หรับผู้สูงอายุในสถานที่เดียวกัน บ้านจึงไม่ใช่แค่ที่อยู่อาศัย แต่หมายถึงสถานที่ ที่ ต้ อ งสร้ า งให้ เ กิ ด ความสมดุ ล ทั้ ง การทำ � งาน และคุณภาพการใช้ชีวิต เพื่อให้สามารถทำ�งาน ในเมืองและไป-กลับเพื่อพักผ่อนที่ชานเมืองได้ อย่างไม่มีเส้นแบ่งของความเป็นเมืองอีกต่อไป

ก็ คื อ การกลั บ ไปอาศั ย อยู่ กั บ พ่ อ แม่ ข องเจน มิลเลนเนียล ที่มีตัวเลขการแต่งงานลดลง ซึ่ง ส่งผลต่อการย้ายถิ่นฐานโดยตรง รวมถึงเทรนด์ ในการสร้ า งบ้ า นและที่ อ ยู่ อ าศั ย ให้ เ ป็ น แบบ Multi-function และ Multicultural เพราะบ้าน และที่ อ ยู่ อ าศั ย ในวั น นี้ ไ ม่ ไ ด้ ห มายถึ ง สถานที่ ที่รวมตัวของเหล่าสมาชิกครอบครัวหลายรุ่น หลากเจนเพียงอย่างเดียว แต่ยังหมายถึงสถานที่ ที่มีพื้นที่สำ�หรับรองรับแขกเพื่อหารายได้จาก การเช่าสถานที่ ในธุรกิจ Airbnb หรือแม้แต่การ แบ่งส่วนออฟฟิศไว้ส�ำ หรับลูกหลานทีท่ �ำ งานอิสระ 168


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

พื้นที่ส่วนรวม การเชื่อมต่อของคนในเมือง นอกจากจะมีการ รองรับด้านที่อยู่อาศัยที่ครบวงจรและสามารถ ปรับให้กลายเป็น Co-Living หรือการแชร์พื้นที่ ร่วมกันของผู้อยู่อาศัยได้แล้ว ปัจจัยของการ คมนาคมยังนับว่าเป็นส่วนสำ�คัญของการเป็นเมือง ที่สมบูรณ์เช่นกัน มีการคาดการณ์ว่าเมืองทั่วโลก (Urban City) จะใช้งบประมาณถึง 1 ล้านล้าน ดอลลาร์สหรัฐฯ สำ�หรับปรับปรุงและพัฒนาการ คมนาคมขนส่งทางบกให้รองรับจำ�นวนพลเมือง และคำ�นึงถึงผลกระทบในเรือ่ งมลภาวะทางอากาศ ไปพร้อมกัน รวมถึงยังต้องเตรียมการรองรับ พลเมืองผู้สูงวัยที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป ที่ในปี 2025 อาจเพิ่มขึ้นถึง 25.4 เปอร์เซ็นต์ทั่วโลก The Bank for International Settlements ในสหรัฐอเมริกา

รายงานว่า อเมริกาลงทุนออกแบบอุปกรณ์และ นวัตกรรมกว่า 80 ชิ้น เพื่อเตรียมพร้อมสำ�หรับ การเป็นสังคมผูส้ งู อายุส�ำ หรับคนเมืองโดยเฉพาะ ซึ่งเหล่านี้เกิดจากการวิเคราะห์กรณีศึกษาจาก ยุโรปและญีป่ นุ่ แล้วนำ�มาปรับให้เข้ากับไลฟ์สไตล์ ของอเมริกันชน Co-Living เป็นเทรนด์ที่ถูกพูดถึงในประเทศไทย มาตั้งแต่ปี 2016 โดยเริ่มต้นจากการเปิดประตู ทำ�ความรู้จักกับ Co-Working Space ที่เกิดขึ้น จากพฤติกรรมการทำ�งานของเหล่าฟรีแลนซ์ ปี 2017 กระแสการเกิดขึ้นของ Co-Working Space ในสหรัฐอเมริกาเติบโตทำ�รายได้ไปถึง 16 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่งหากเติบโตขึ้นเรื่อยๆ คาดว่ า สถานที่ บริการทำ�งานร่ ว มกั น นี้ จ ะมี ผู้ เข้าใช้ถึง 1.55 ล้านคนในปี 2020 ขณะที่กระแส Co-Living มีขอบเขตกว้างกว่า Co-Working ใน หลากหลายกิจกรรม เช่น การรวมตัวเพื่อกิจกรรม สุขภาพอย่างยิมหรือฟิตเนส ที่ทุกคนสามารถเข้า ไปใช้บริการในสถานที่เดียวกัน แต่เลือกที่จะ เข้าร่ว มกิ จกรรมเฉพาะกลุ่มได้เช่นกัน เช่น โปรเจ็กต์ของ Living Sport ที่ดำ�เนินการโดย Cambridgeshire County Council ได้ก้าว ข้ า มจากคำ � ว่ า ชุ ม ชนคนรักสุข ภาพมาอีกขั้น โดยเปิ ด พื้ น ที่ ใ ห้ ผู้ พิ ก ารเข้ า มาทำ � กิ จ กรรม ได้เหมือนคนปกติในสปอร์ตคลับ ไม่ว่าจะเป็นการ 169


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

เล่นกีฬาเทนนิส ปิงปอง หรือกอล์ฟ โดยสามารถ เป็นเอกลักษณ์ โดยเฉพาะวัฒนธรรมแบบมุสลิม เลือกโค้ชส่วนตัวได้เหมือนกับคนอื่นๆ และจีน ที่ท�ำ ให้การสร้างสรรค์งานสถาปัตยกรรม และเครื่องอำ�นวยความสะดวกต่างๆ ต้องรองรับ เช่นเดียวกับในกัวลาลัมเปอร์ ที่ความหลากหลาย ต่ อ ความต้ อ งการของผู้ ค นทุ ก ชาติ พั น ธุ์ อ ย่ า ง ทางเชือ้ ชาติท�ำ ให้หน้าตาของตึกและสิง่ ปลูกสร้าง เท่าเทียม รวมถึงสถานที่รองรับการทำ�ศาสนกิจ มีกลิ่นอายและความรู้สึกที่ผสมผสานกันจนเกิด ตามศาสนา เช่น การมีโบสถ์คริสต์ ฮินดู มัสยิด 170


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

และวัด ซึ่งสามารถพบสถานที่ทางศาสนาเหล่านี้ อยู่ในสถานที่เดียวกันหรือใกล้เคียงกันจนเป็น ภาพที่คุ้นตา นอกจากการผสมผสานพืน้ ที่ทางวัฒนธรรม (Multi Local) ที่สร้างคุณภาพชีวิตในด้านจิตวิญญาณ ของคนในพื้นที่แล้ว การเป็นเมืองที่เท่าเทียมใน ทุกด้านยังต้องพัฒนาไปพร้อมๆ กัน โดยวิเคราะห์ และค้ น หาความต้ อ งการที่ แ ท้ จ ริ ง ของผู้ ค น ทุกกลุ่มที่อาศัยร่วมกัน การออกแบบที่เรียกว่า Allclusive Design หรือ Design for All, by All จึงกําลังจะกลายเป็นกลยุทธ์ที่สำ�คัญทางธุรกิจ ต่อไป นอกจากนี้ กระแสการออกแบบเพื่อทุกคนยัง ทำ�ให้นกั ออกแบบสมัยใหม่ในจีนมองเห็นถึงโอกาส ใหม่ๆ ที่จะช่วยให้อตุ สาหกรรมงานออกแบบบ้าน ตกแต่งภายใน รวมถึงเฟอร์นเิ จอร์เติบโตขึ้น เพือ่ รองรับการเติบโตของประชากรโลกที่ เ พิ่ ม ขึ้ น ถึง 1.3 ล้านล้านคน และจะสร้างรายได้ให้กับ อุ ต สาหกรรมการส่ ง ออกสิ น ค้ า ของจี น ได้ ถึ ง 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อไปอีกด้วย

ที่มา: บทความ “AW 18/19 The Vision: Worldhood” (2017) จาก WGSN.com / บทความ “Influencing your future and shaping business and society today” (31 ตุลาคม 2016) จาก pwc.com / บทความ “Urban green growth in dynamic asia” (2016) จาก oecd.org / บทความ “Malaysia Urban Green Space And Ifpra Asia Pasific Conference” จาก worldurbanpaeks.org / บทความ “World Population Ageing : 1995-2050” จาก un.org / บทความ “Co-working is evolving to combine co-living” (2017) จาก theconversation.com ภาพ: integratedinfo.com.my / lennar.com/nextgen / nytimes.com / kuala-lumpur.ws/attractions/sri-mahamariamman-temple.htm / livingsport.co.uk/stepping-stone-funding-closes-end-february-2016

171


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

GREEN URBAN

เมืองสีเขียว สร้างเมืองบรรยากาศชนบท

172


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

“มนุษย์ถ้าปราศจากธรรมชาติ ก็จะมีแต่ความ พังพินาศ... พระเจ้าเป็นผู้สร้างชนบท แต่มนุษย์ เป็นผู้สร้างเมือง” นักปรัชญาลัทธิเกษตรนิยม เจ. เฮคเตอร์ เซนต์จอห์น เดอ แครฟเกอร์ (J.Hector St.John de Crevecoeur) เขียนไว้ ในจดหมายเหตุเกษตรกรอเมริกนั ในช่วงศตวรรษ ที่ 19 ส่วนเกินของแรงงานในยุคปฏิวตั อิ ตุ สาหกรรม ในสมัยนั้น ได้ผลักดันให้เกิดการพัฒนาเมืองใน สหรัฐอเมริกา เพราะมีคนอเมริกนั ราว 300,000 คน อาศัยอยู่ในชนบท ในขณะทีป่ ระชากรในหัวเมืองใหญ่

มีอยู่เพียง 25,000 คนเท่านั้น แต่การพัฒนาเมือง ซึ่งใช้ระยะเวลานานถึง 100 ปี (ค.ศ 1800-1900) ทำ�ให้จ�ำ นวนประชากรของสหรัฐอเมริกาทัง้ ประเทศ เพิม่ ขึน้ จาก 5 ล้านคน เป็น 76 ล้านคน นอกจากนี้ ยังมีเมืองถึง 38 เมืองที่มีป ระชากรมากกว่า 100,000 คน การขยายตัวที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วนี้ ส่งผลให้เกิดปัญหาสุขภาพที่เลวร้ายของคนงาน ในเมือ ง และนำ�ไปสู่การพัฒนาเมืองเพื่อสุข พลานามัยที่ดีของสาธารณชนมากขึ้น เช่น การ เกิดขึน้ ของสวนสาธารณะเซ็นทรัลปาร์กในนิวยอร์ก 173


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

ซึง่ เป็นสวนที่มีองค์ประกอบการออกแบบของเส้น โค้งและระนาบคลื่นที่ไม่ราบเรียบ เพือ่ คงแนวคิด ด้ า นภู มิส ถาปั ต ย์ ใ นการสะท้ อ นถึ ง ธรรมชาติ และยังใช้เพื่อวัตถุประสงค์ของการสร้างพื้นที่โล่ง แจ้งสำ�หรับแสงสว่างและอากาศ ที่เหมาะแก่การ พักผ่อนหย่อนใจได้ หรือแนวคิดการทำ�สวนในเมือง ของอังกฤษ (English Garden) ที่ต่อเชื่อมด้วย ผังถนนลัดเลาะไปตามชุมชน และเน้นให้มีพื้นที่ โล่งสีเขียวระหว่างถนน ขนาบด้านหน้าและด้าน หลังของอาคารบ้านเรือนตลอดเส้นทาง แม้ว่าจะ เป็นชุมชนเมืองก็ตาม ด้วยข้อจำ�กัดด้านขนาดของเมือง ทำ�ให้แหล่ง เสื่อมโทรมขยายตัวกว้างขวางในเมืองใหญ่ เฮนรี่ จอร์จ (Henry George) นักเศรษฐศาสตร์อเมริกนั ผูร้ เิ ริม่ แนวทฤษฎีเมืองอุทยาน เชื่อว่าแนวคิดนี้จะ สามารถเปลี่ยนภูมิทัศน์ของความเสื่อมโทรมให้ กลายเป็ น พื้ น ที่ เ พื่ อ ส่ ง เสริ ม คุ ณ ภาพชี วิ ต ของ คนเมืองให้ดียิ่งขึ้นได้ ทฤษฎีเมืองอุทยาน (Garden City Theory) นี้ มีผลต่อการวางผังเมืองในอนาคต อย่างมากในยุคหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ของ อังกฤษ และยังเป็นหลักการสำ�หรับการสร้างชุมชน สีเขียว (Green Belt Community) ของสหรัฐอเมริกา ในระหว่างยุคภาวะเศรษฐกิจตกตํา่ โดยหลักปรัชญา “การสร้างเมืองให้มบี รรยากาศชนบท” นี้ ได้ถกู นำ� มาประสานให้เข้ากับแนวคิดสุนทรียภาพและความ 174


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

งามของเมือง (The City Beautiful Movement) ที่ให้ความสำ�คัญเรื่องสิ่งแวดล้อมและเสริมสร้าง ความสมบูรณ์ในด้านสุขพลานามัย แต่ดว้ ยข้อจำ�กัด ของพืน้ ทีค่ วามเป็นเมืองในปัจจุบนั ทีแ่ ตกต่างจาก ในอดีต ทำ�ให้เราต้องใช้พื้นที่ในมหานครแทบทุก ตารางนิ้ว เราใช้พื้นที่ใต้ดินสร้างเป็นเส้นทางการ สัญจรและคอมมูนติ แ้ี ห่งใหม่ส�ำ หรับเมือง การจะ เข้าถึงธรรมชาติได้จึงเต็มไปด้วยข้อจำ�กัด ดังนั้น ในสวีเดนศิลปินชาวชิลีที่ชื่อ ทาญ่า รุยส์ (Tania Ruiz) จึงเกิดแรงบันดาลใจในการสร้างงานศิลปะ ในนิทรรศการชื่อว่า Else where ขึ้นแทนป้าย โฆษณาตามสถานีรถไฟใต้ดิน เพื่อให้ผู้ที่สัญจร ไปมาได้พกั สายตาจากกำ�แพงที่หนาทึบ และสร้าง ความปลอดโปร่งด้วยเฟรมภาพฝัง่ ตรงข้ามชานชาลา ที่จำ�ลองทัศนียภาพข้างทางเสมือนกำ�ลังเดินทาง ท่องอยู่ในขบวนรถไฟที่จะพาไปยังสถานที่ที่ห่าง ไกลจากความเป็นเมืองที่จำ�เจ หรือผลงานชัน้ ใต้ดนิ ของ Raad Studio ที่ออกแบบ Lowline Lab สตูดโิ อ ที่เปลี่ยนบรรยากาศชัน้ ใต้ดนิ ของชานชาลาสถานี Delancey St/Essex St ในนิวยอร์ก ให้เป็นสวน ที่พืชพันธุ์กว่า 3,500 ต้น หลายสายพันธุ์สามารถ มีชีวิตได้เสมือนอยู่บนพื้นดิน การจำ�ลองพื้นที่นี้ นับเป็นการพิสูจน์ข้อเท็จจริงของชุมชนสีเขียวที่ สามารถเกิดขึ้นได้ทุกหนแห่งในเมือง โดยสร้าง ออกซิ เ จนและแสงแดดจากแผงโซลาร์ ที่ ทำ � หน้าที่เป็นหลังคาเพื่อรวบรวมแสงสะท้อน ซึง่ เป็น

วิธีเดียวกันกับการสร้างที่อยู่อาศัยในอวกาศของ นาซ่า พื้นที่เมืองสีเขียวที่แท้จริงเกิดขึ้นจากธรรมชาติที่ สามารถดำ�รงชีวิตอยู่ได้จริงๆ ไม่ใช่ธรรมชาติ ชั่วคราว หรือการเลียนแบบธรรมชาติที่ไม่ยั่งยืน

175


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

ดังนั้นการเลือกสรรพืชพันธุ์ที่เหมาะสมกับสภาพ อากาศและพืน้ ที่จงึ มีความจำ�เป็นอย่างมากในการ สร้างชุมชนสีเขียวในเมืองให้เกิดขึ้นอย่างแท้จริง อย่างการออกแบบและยกระดับสวนสาธารณะ ให้ ก ลายเป็ น ที่ อ ยู่ ข องพื ช พั น ธุ์ แ ละทุ ก ชี วิ ต ใน 176

กรุงโซล เกาหลีใต้ได้ร่วมมือกับบริษัท MVRD เพื่อเชื่อมโยงผู้คนในเมืองเข้ากับธรรมชาติ ผ่าน การสร้างสวนลอยฟ้า Seoullo 7017 พื้นที่ที่บรรจุ พืชพื้นเมืองมากกว่า 24,000 ต้น จาก 288 สายพันธุ์ ซึง่ ถูกปลูกลงกระถางเรียงตามพจนานุกรม


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

ต้นไม้ และกลายเป็นมรดกทางธรรมชาติชน้ิ สำ�คัญ ของประเทศ โดยคาดหวังว่าอีก 10 ปีข้างหน้า ต้ น ไม้ เ หล่า นี้ จ ะเจริ ญ เติ บโตขึ้นทั้งขนาดและ ความสู ง แบ่ ง ตามกลุ่ ม ตั ว อั ก ษรเหล่ า นั้ น ได้ อย่างชัดเจน นอกจากสวนลอยฟ้าแห่งนี้จะเป็น ศูนย์รวมของทุกชีวิตในกรุงโซลแล้ว ยังทำ�หน้าที่ เสมือนสะพานไฮเวย์ที่เชื่อมชุมชนที่อยู่อาศัยไป ยังสถานีรถไฟใกล้เคียง ช่วยลดระยะทางสัญจร สำ � หรั บ คนเดิ น เท้ า และจั ก รยานให้ เ ดิ น ทาง อย่างสะดวกยิ่งขึ้น ไม่เพียงแต่ในโซล แต่สวนในเมืองอย่างในกรุงเทพฯ ก็คอ่ ยๆ ปรากฏขึน้ ตามส่วนต่างๆ ของเมืองใหญ่ อย่างอุทยานจุฬาฯ 100 ปี ที่คดั สรรพันธุ์ไม้ที่เป็น ไม้ท้องถิ่นมาปลูกไว้ และแบ่งพื้นที่ส ำ�หรับทำ� กิจ กรรมออกเป็น 3 ส่วนชัดเจน ทั้งกิจกรรม ขนาดเล็กไม่เกิน 50 คน กิจกรรมขนาดกลาง 700-1,400 คน ที่สามารถทำ�กิจกรรมได้ตั้งแต่วิ่ง ปั่นจักรยาน และเตะฟุตบอล ไปจนถึงกิจกรรม ขนาดใหญ่ที่รองรับคนได้เต็มที่ราว 10,000 คน นอกจากนี้ ยั ง มี ส ระนํ้ า สำ � หรั บ รองรั บ นํ้ า ฝน หล่อเลีย้ งต้นไม้ และบำ�บัดนํ้าเสียตามกระบวนการ ธรรมชาติ อุทยานแห่งนี้ นอกจากจะเป็นพืน้ ที่ สาธารณะสำ�หรับคนเมืองแล้ว ยังเป็นปอดแห่งใหม่ ใจกลางกรุงสำ�หรับคนกรุงเทพฯ ด้วยเช่นกัน เช่นเดียวกันอุทยานแห่งใหม่ของมหาวิทยาลัย

ธรรมศาสตร์อย่างอุทยานเรียนรู้ป๋วย 100 ปี ซึ่ง ถูกออกแบบให้เป็นอาคารพร้อมสวนสาธารณะ ลักษณะคล้ายเนินเขา ตามแบบฉบับภูมิทัศน์ของ ธรรมชาติดั้งเดิม ซึ่งนอกจากการทำ�หน้าที่ของ ต้นไม้ที่ จะช่วยดึงคาร์บอนไดออกไซด์ออกจาก ใต้ดนิ แล้ว พืน้ ดินเหล่านี้ยังทำ�หน้าที่เป็นพลังงาน สำ � หรับตัวอาคารโดยการติดแผงโซลาร์เซลล์ไ ว้ เป็นแหล่งพลังงานแบบยั่งยืนอีกด้วย

ที่มา: หนังสือ “มรดกทางผังเมืองแห่งศตวรรษที่ 19” โดย นายพงศ์สีห์ ชุมสาย ณ อยุธยา / บทความ “raad studio conceptualizes the lowline underground park in new york city” (2016) จาก designboom.com / บทความ “SEOULLO 7017 Skygarden” จาก mvrd.nl ภาพ: divisare.com / publicspace.org / theurbandeveloper.com / thelowline.org / archilovers.com / readthecloud.co

177


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

SUBURBANIZATION สร้างชนบทด้วยกลิ่นอายความเป็นเมือง

178


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

ความเป็นเมืองในบริเวณชานเมือง (Suburbanization) ถูกกล่าวไว้หนังสือ Tomorrow ในปี ค.ศ 1898 โดย การชูแนวคิดเรือ่ ง Garden City มาผสานกับแนว ความคิด Agrarian-Romantic ที่ผสมผสานการ สร้างบ้านและเมืองโดยเน้นถึงธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม เพื่อหวังให้เมืองกลับคืนสู่บรรยากาศ แห่งความเป็นหมู่บ้านในชนบท ความเป็นเมือง ในชานเมืองเริ่มต้นในอเมริกาสมัย ค.ศ 1870 ที่ เมืองริเวอร์ไซด์ (Riverside) และชิคาโก (Chicago) ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของทางรถไฟสายชานเมือง สายแรก (Suburban Train) ที่วิ่งระหว่างเส้นทาง เมืองกรีนิช (Greenwich) รัฐคอนเนตทิค ัต (Connecticut) เชื่อ มไปยังนครนิว ยอร์ค รัฐ เพนซิลเวเนียและรัฐอิลลินอยส์ การคมนาคมที่ เชื่อมต่อแบบไร้รอยต่อ เป็นสิง่ สำ�คัญในการเลือน เส้นแบ่งระหว่างเมืองและชานเมืองให้งา่ ยต่อการ เข้าถึงและเดินทางไป-กลับ รวมถึงการออกแบบ ที่อยู่อาศัยที่ให้ความรู้สึกเสมือนอยู่ในเมือง และ มีสง่ิ อำ�นวยความสะดวกรอบด้าน โดยเรียกกระแส การออกแบบในลักษณะนี้ว่า Urban-Burbs หรือ การมีความสะดวกสบายรองรับทุกกิจกรรมการ ใช้งานเช่นเดียวกับคนเมือง และออกแบบให้ ลืน่ ไหลไปตามความต้องการของแต่ละเจเนอเรชัน รวมถึงรองรับการเติบโตของเทรนด์การย้ายถิน่ ฐาน ในปี 2018

ตัวอย่างการออกแบบการคมนาคมมุมมองใหม่น้ี สะท้อนแนวคิดเรื่องการเดินทางไปยังชานเมือง ว่ า แท้ จ ริ ง แล้ ว อาจไม่ ต้ อ งการความรวดเร็ ว อย่างระบบรถไฟหรือยานพาหนะความเร็วสูง แต่หมายถึงยานยนต์ขนส่งสาธารณะที่ประหยัด ค่าใช้จ่ายสำ�หรับผู้ที่เดินทางบ่อยและไม่สร้าง มลภาวะในชุมชนชานเมืองอย่า ง Bike Bus ยานพาหนะทีเ่ คลือ่ นที่ดว้ ยแรงคน ด้วยคอนเซ็ปต์ Party Bus ที่ผู้โดยสารจะต้องปั่นจักรยานภายใต้ หลังคารถบัสที่เคลือ่ นที่ รถจะสามารถเคลือ่ นที่ได้ ด้วยการออกแรงปั่นแทนการจ่ายเงินค่าโดยสาร นอกจากที่ผโู้ ดยสารจะได้รบั บริการสาธารณะฟรี แล้ว ยังกระชับความสัมพันธ์ของชุมชนให้เข้มแข็ง ทั้งร่างกายและจิตใจ Bike Bus เกิดขึ้นแล้วใน หลายเมืองอย่างซานฟรานซิสโก เบอร์ลิน และ เนเธอร์แลนด์ หรือจะเป็นรถยนต์ไร้คนขับขนาดเล็ก 179


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

ของบริษัท Easymile ที่สามารถรองรับผู้โดยสาร ได้ 9 คนในฟินแลนด์ รถยนต์ลักษณะนี้ยังถูกนำ� ไปใช้ ใ นระบบขนส่ ง สาธารณะในปารี ส ของ ฝรั่งเศส นอร์เวย์ และอีกหลายประเทศในยุโรป ด้วยระยะทางที่ไม่ไกลมากสำ�หรับการให้บริการ ทำ�ให้ข้อจำ�กัดของเครื่องยนต์เพียงพอต่อการ ใช้งานอย่างมีประสิทธิภาพ

180

Suburban หรือ ชานเมือง กำ�ลังกลายเป็นพื้นที่ ชุมชนยอดนิยมของเหล่ามิลเลนเนียลยุคนี้ ใน สหรัฐอเมริกา ชนชั้นกลางที่อาศัยอยู่ในเมืองมี แนวโน้มการย้ายถิ่นฐานไปอาศัยอยู่ชานเมือง มากขึน้ ทำ�ให้การเติบโตของเมืองเพิม่ ขึน้ เพียง 1% หรือมีจ�ำ นวนราว 77 ล้านคนเท่านัน้ ในปีที่ผ่านมา เทียบกับการเติบโตของประชากรในชานเมืองที่


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

เติบโตขึน้ เกือบ 2% หรือประชากรถึง 160 ล้านคน หากตัวเลขเช่นนี้เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ 3-4% อาจส่ง ผลกระทบต่อการพัฒนาชุมชนเมืองที่เปลี่ยนไป สถานการณ์ ทำ � นองนี้ ก็ กำ � ลั ง เกิ ด ขึ้ น ในยุ โ รป เช่นเดียวกัน ผู้คนได้ย้ายถิ่นฐานไปยังภูมิภาค ตะวันตก ด้วยเหตุผลด้านความต้องการเรื่องสุขภาพ ที่ดี และอีกเหตุผลหนึ่งที่สำ�คัญคือการได้กลับไป รวมตัวอาศัยอยู่กบั พ่อแม่ของเจนมิลเลนเนียล ด้วย จำ�นวนการแต่งงานที่ลดลงของผูค้ นเจนนีน้ น่ั เอง ปรากฏการณ์การย้ายถิ่นฐานนี้ส่งผลโดยตรงกับ การสร้างบ้านและที่อยู่อาศัยให้เป็นแบบ Multifunction และ Multicultural อย่างหมู่บา้ น Brondby Haveby ในเมือง Brondby ทางตะวันออกของ เดนมาร์ก ที่มีประชากรอาศัยกว่า 35,000 คน การออกแบบหมู่ บ้ า นได้ รั บ แรงบั น ดาลใจมา

จากลักษณะของวงกลม Runde Haver ที่เป็น เอกลักษณ์ของสถาปนิกชื่อดังอย่าง Carl Theodor Sorensen ซึง่ สร้างความเท่าเทียมกันโดยแบ่งพืน้ ที่ เป็น 24 ส่วนเท่าๆ กัน และปลูกไม้พุ่มกั้นเป็นรั้ว การมีผังหมู่บ้านที่เป็นสัดส่วนคล้ายใยแมงมุมนี้ ทำ�ให้การเดินทางและเข้าถึงกันเป็นไปได้สะดวก อีกทั้งแนวคิดการทุบกำ�แพงออกแล้วนำ�ต้นไม้มา ทำ�เป็นรัว้ กัน้ ชัดเจนนัน้ ยังช่วยให้ทกุ คนในหมู่บา้ น ได้สร้างความสัมพันธ์จากประโยชน์ในธรรมชาติ ได้อย่างไร้กรอบ หรืออย่างในญี่ปุ่น การรวมตัว ของเหล่าสถาปนิกที่มีชื่อเสียงในงาน Tokyo Exhibition ทำ�ให้เกิดผลงานต้นแบบที่สร้างแนวคิด สำ�คัญสำ�หรับวงการสถาปัตยกรรมในอนาคต อย่างงานออกแบบของ Atelier Bow-Wow ที่ ร่วมมือกับแบรนด์ Muji สร้างสรรค์ระเบียงออฟฟิศ ต้นแบบสำ�หรับทำ�งาน โดยมีทัศนวิสัยทีด่ ีขึ้น มากกว่าการอุดอู้อยู่ในห้องสี่เหลี่ยม ทำ�ให้ได้ บรรยากาศที่สามารถสร้างความสัมพันธ์ระหว่าง เพื่อนบ้านและธรรมชาติได้มากขึ้น หรือผลงาน ของ Sou Fujimoto ที่ร่วมมือกับบริษัท Daito ออกแบบหมู่บา้ นขนาดย่อมที่สร้างวิธกี ารเชือ่ มต่อ ระหว่างพื้นที่แบบมีระบบ ทั้งพื้นที่ทำ�งานอย่าง อิสระ พื้นที่สำ�หรับเจเนอเรชั่นสูงวัย และพื้นที่ เพาะปลู ก ซึ่ ง ทำ � หน้ า ที่ เ สมื อ นพื้น ที่ส่วนกลาง กระชับความสัมพันธ์ของคนในครอบครัวและ ในหมู่บ้าน

181


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

หรือจะเป็นบ้านชานเมืองสุดคูล Urban Man Cave จากบริษทั Inhouse Brand Architects ทีอ่ อกแบบ ความเป็นบ้านเพื่อเติมเต็มความสุขแบบไร้ขอ้ จำ�กัด เรื่องอายุของผู้อาศัยและสิ่งอำ�นวยความสะดวก ในพืน้ ที่ชานเมือง บ้านหลังนี้เริ่มต้นด้วยความฝัน ของเจ้าของบ้านที่เป็นเด็กหนุ่มวัย 17 ปี ที่อยาก ให้บา้ นกลายเป็นสวรรค์ส�ำ หรับกีฬาและกิจกรรม ที่ชน่ื ชอบ ถึงแม้วา่ จะต้องกลายเป็นคุณพ่อยังหนุม่ แต่บ้านที่ถูกออกแบบมาก็ไม่ได้ถูกจำ�กัดภายใต้ บทบาทของความเป็นพ่อ ภายในบ้านออกแบบให้ มีโต๊ะสนุกเกอร์ โต๊ะเกมพินบอล และลานสเก็ตบอร์ด ที่ถูกออกแบบมาเป็นพื้นสโลฟในร่มสุดเท่ แต่ละ ห้องมีพื้นที่กระตุ้นให้เกิดความสร้างสรรค์ของ คนในบ้าน ทั้งพื้นที่ทำ�งาน หรือสเปซสร้างความ บันเทิงและสังสรรค์ตามสไตล์คนเมืองที่หาได้ใน ชานเมืองเช่นกัน 182

ที่อยู่อาศัยที่ให้ความรู้สึกราวกับการย่นระยะทาง ระหว่างเมืองกับชานเมืองให้ใกล้กัน อย่างบ้าน Charles ในเมลเบิร์นทีไ่ ด้สถาปนิก Austin Maynard มาออกแบบ โดยแบ่งพืน้ ที่บา้ นเหมือน บ้ า นหลายหลั ง แบบโมดู ล าร์ ที่ เ ชื่ อ มต่ อ เพื่ อ การอยู่ ร่ ว มกั น ของหลายเจเนอเรชั่นได้ อ ย่ า ง ลงตัว ผู้อยู่อาศัยจะได้รับความเป็นส่วนตัว แต่ ไม่รสู้ ึกห่างเหิน เนื่องจากบ้านถูกออกแบบให้ เชื่อมต่อกันแบบไร้รอยต่อด้วยบันไดโปร่ ง แสง ทางเชื่ อ มระหว่ า งพื้ น ที่ ที่ เ ข้ า ถึ ง ได้ ใ นทุ ก ชั้ น โดยไม่มีทางตัน ไม่ว่าคนในบ้านจะเดินหรือทำ� กิจกรรมในพืน้ ที่ส่วนหนึ่งส่วนใด ก็รสู้ กึ ได้ถงึ ความ ไร้กรอบและข้อจำ�กัด ขณะเดียวกันก็ยังคงความ เป็นพื้นที่ส่วนตัวในพื้ น ที่ ส่ ว นรวมได้ เ ช่ น กั น เช่นเดียวกับบ้านในเวียดนาม ที่ถูกสร้างขึ้นโดย บริษัทชาวญี่ปุ่น NISHIZAWAARCHITECTS ซึ่ง


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

เปลี่ยนบ้านธรรมดาตามชนบทให้กลายเป็นพื้นที่ ชุ ม ชนขนาดย่ อ มซึ่ ง ทุ ก คนในชุ ม ชนสามารถ เชื่ อ มต่ อ ถึ ง กั น ได้ ด้ ว ยโครงสร้ า งแบบโปร่ ง ทำ�ให้มองเห็นถึงกันได้ง่าย แต่กย็ งั มีพน้ื ที่สว่ นตัว ที่ชัดเจน และยังคงกลิ่นอายเอกลักษณ์ของการ เลือกใช้วสั ดุธรรมชาติในท้องถิ่น จึงให้ความรู้สึก ใกล้ธรรมชาติ และยังช่วยรองรับการเกิดภัยพิบตั ิ ได้อย่างดี ความโปร่งด้วยวัสดุและเอกลักษณ์ ท้องถิน่ ภายในพื้นที่จำ�กัด ทำ�ให้บ้านหลังนี้เป็นที่ รวมตัวของคนทุกเพศทุกวัยได้อย่างลงตัวและ ผ่อนคลาย เมื่อกลับมาดูที่ชานเมืองในประเทศไทย ก็เริม่ พบว่า มีการออกแบบสถาปัตยกรรมที่นำ�องค์ประกอบ ของธรรมชาติมาสร้างสรรค์ให้เกิดเป็นประโยชน์ ใช้สอยในหลายพื้นที่ อย่างโรงเรียนปัญญาเด่น อำ�เภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ ที่สร้างด้วยโครงสร้าง จากไม้ไผ่ ทำ�ให้อากาศถ่ายเทสะดวก และรองรับ แผ่นดินไหวได้ดี การใช้งานของพื้นที่ยังสามารถ ดัดแปลงใช้งานในกิจกรรมได้หลากหลาย ไม่ว่า จะเล่นกีฬา หรือปรับเป็นเวทีได้ตามต้องการ พืน้ ที่ ชานเมืองของโรงเรียนในอำ�เภอหางดงนี้ จึงกลาย เป็นที่รวมตัวของเหล่าเด็กและผู้ใหญ่ ที่สามารถ เข้ามาใช้เพื่อเรียนรู้ ทำ�งาน และรวมตัวกันเพื่อ สร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ ได้อย่างไม่มีข้อจำ�กัดอีก ต่อไป

ที่มา: หนังสือ “มรดกทางผังเมืองแห่งศตวรรษที่ 19” โดย นายพงศ์สีห์ ชุมสาย ณ อยุธยา / บทความ “AW18/19 The Vision: Worldhood” จาก WGSN.com / บทความ “The Brondby Haveby kolonihavehuse” จาก eatphalia.us / บทความ “Sou Fujimoto, Kengo Kuma and More Propose Future House in House Vision Exhibition” (2016) จาก dezeen.com /บทความ “Urban Man Cave / Inhouse Brand Architects” (2016) จาก archdaily.com / บทความ “Charles House” (2017) จาก maynardachitects.com ภาพ: bartcop.com / designboom.com / archdaily.com / designboom.com

183


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

CO-LIVING

พื้นทีี่ส่วนรวม พื้นที่ของทุกคน

184


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

ร้อยละ 51 ของคนวัยทำ�งานกลุ่มมิลเลนเนียล เชื่อว่า การทำ�งานได้อย่างมีประสิทธิภาพจำ�เป็น ต้องควบคู่ไปกับการพักผ่อน และสถานที่ทำ�งาน มีผลต่อผลงานที่แสดงออกมา 64 เปอร์เซ็นต์ ของคนเหล่ า นี้ มี พ ฤติ ก รรมการเลื อ กสถานที่ สำ � หรั บ การทำ � งานที่ แ ตกต่ า งตามความชอบ ส่วนตัว ในอังกฤษคนกว่าร้อยละ 71 ตัดสินใจ เลือกงานที่ใช้เวลาทำ�ที่บ้านหรือสถานที่อื่นๆ นอกจากออฟฟิศได้ ซึ่งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ทำ�ให้ Deloitte บริษทั วิเคราะห์แนวโน้มต่างๆ ของ โลกคาดการณ์ว่า จะมีผู้ที่เป็นพนักงานทำ�งาน ที่บ้านเพิ่มขึ้นถึง 15.6 ล้านคนในปี 2022 การ เติ บ โตดั ง กล่ า วมี ผ ลต่ อ อุ ต สาหกรรมการ ออกแบบบ้านและพื้นที่สำ�หรับทำ�งานของคน กลุ่มมิลเลนเนียลให้สามารถใช้ชีวิตและทำ�งาน ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

บ้านหลังหนึ่ง ซึ่ง Hacker House เหล่านั้น ปัจจุบันได้พัฒนาเป็นพื้นที่ Co-Living ที่หลาย บริษัทให้ความสนใจในการเปลี่ยนบรรยากาศ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำ�งานของพนักงาน อย่างบริษัท Open Door และ WeLive ที่ร่วมกัน ก่อตัง้ WeWork ไว้เป็น Co-Working Space ของ พนักงานในบริษัทตัวเอง โดยมีคอนเซ็ปต์สำ�คัญ ของพื้นที่คือการที่ทุกคนต้องได้รับประสบการณ์ ที่แตกต่างจากในออฟฟิศธรรมดา ไม่เพียงเรื่อง งาน แต่ยงั รวมถึงความสัมพันธ์และใกล้ชดิ ระหว่าง เพือ่ นร่วมงาน ซึง่ บริษทั Open Door ยังได้รว่ มมือ กับเครือข่ายสตาร์ทอัพหลายรายออกแบบห้อง เพิ่มขึ้นถึง 1,000 ห้อง เพื่อรองรับการเติบโตของ ลูกค้าในปี 2018

เช่นเดียวกับในสหรัฐอเมริกา พนักงานร้อยละ 43 เลือกทำ�งานนอกออฟฟิศจำ�นวนหลายครั้งต่อ สัปดาห์ เกิดเป็นธุรกิจ Hacker House ที่เติบโต จากการให้บริการพื้นที่สำ�หรับพักผ่อน โดยมาร์ก ซักเคอร์เบิร์ก ซีอีโอเฟซบุ๊กเป็นคนแรกๆ ที่ทำ�ให้ กระแสนี้เติบโตมากยิ่งขึ้น ตั้งแต่ปี 2004 เขาได้ เช่าห้องนอน 5 ห้องในบ้าน Hacker House ที่ Palo Alto เพื่อให้พนักงานเข้าไปพักผ่อนและ ในสหรัฐอเมริกา Spacious Co-Working Space ทำ�งานด้วยกัน นับเป็นชุมชนทำ�งานย่อมๆ ภายใน ไม่ได้ท�ำ หน้าทีเ่ ป็นเพียงพืน้ ทีท่ �ำ งานร่วมกัน แต่ยงั

185


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

เป็นสถานที่ที่สร้างให้เกิดแรงบันดาลใจใหม่ๆ ในการทำ�งาน ที่นี่คิดค่าใช้บริการเป็นรายเดือน ลูกค้าสามารถเลือกห้องที่เหมาะสมกับลักษณะ งานทีต่ อ้ งการได้ ไม่วา่ จะเป็นห้อง Writing Room ทีร่ วบรวมหนังสือประวัตศิ าสตร์ไว้ให้บริการคล้าย ห้องสมุดเล็กๆ ที่ตกแต่งภายในด้วยบรรยากาศ เสมือนอยู่ในห้องสมุดส่วนตัวที่บ้าน หรือห้อง 186

Corkbuzz ซึ่งเป็นส่วนที่จะได้ปรึกษาพูดคุยเรื่อง งาน โดยสามารถใช้เสียงและรับประทานอาหาร ได้ในบรรยากาศสบายๆ เหมือนบ้านตัวเอง หรือ ห้อง Toro และ Milling Room ที่นำ�บรรยากาศ พื้นถิ่นแบบเรียบหรู ในลักษณะห้องโถงที่เปิดให้ แสงธรรมชาติส่องผ่าน และอากาศหมุนเวียนได้ โปร่งสบาย แม้ในช่วงเวลาบ่ายๆ ที่เริ่มง่วง ก็


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

การพั ก ผ่ อ นรู ป แบบใหม่ ใ ห้ ผู้ เ ข้ า พั ก ได้ ไ อเดี ย จากคนแปลกหน้าที่อยู่ร่วมในพื้นที่เดียวกัน

สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการทำ�งานได้ดี เพราะ แต่ละโต๊ะถูกวางไว้เป็นสัดส่วน ทำ�ให้ได้ความเป็น ส่วนตัว หรือ Co-Living ที่ไม่ได้ทำ�หน้าที่เป็นแค่ Working Space แต่ยังเป็นพื้นที่ใช้ชีวิตและ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ใ หม่ๆ ระหว่างกัน อย่างเช่นที่ Rome Tokyo ที่มีเงื่อนไขการเข้าพัก 9 วัน ในอพาร์ตเมนต์ที่จัดสรรพืน้ ที่ไว้ให้เฉพาะ ซึ่ ง มี เ พี ย งส่ ว นของห้ อ งนอนเท่ า นั้ น ที่ มี ค วาม เป็นส่วนตัว นอกจากนั้น ไม่ว่าจะเป็นห้องครัว พื้นที่ส่วนกลางสำ�หรับปาร์ตี้ หรือห้องทำ�งาน ต่างได้รับการออกแบบให้ผู้อาศัยได้มีส่วนร่วม ระหว่างกัน เพื่อก่อให้เกิดความสัมพันธ์ของผู้คน ผ่านกลไกการออกแบบเฟอร์นิเจอร์และข้าวของ ทีเ่ ตรียมไว้ให้ ตัง้ แต่ต�ำ ราอาหาร สมาร์ททีวสี �ำ หรับ ดูหนังหรือซีรสี ์ สัญญาณไวไฟและโต๊ะทำ�งานที่มี เครือ่ งเขียนพร้อมสรรพ เหล่านีจ้ ะเปิดประสบการณ์

แม้จะอยู่ในพื้นที่เดียวกัน แต่ทุกคนต่างมีอิสระ ในการแสดงออกทางความคิดสร้างสรรค์ที่มาก กว่าการเป็นพืน้ ที่ท�ำ งาน แนวคิดนีเ้ กิดขึน้ ในพืน้ ที่ อย่าง Co-Kitchen ในโครงการเดอะ ไลน์ สุขมุ วิท 101 พืน้ ที่ครัวส่วนกลางที่มาพร้อมชุดครัวคุณภาพ สามารถปรุงอาหารได้หลากหลาย ทั้งอาหาร ตะวันออกและตะวันตก ห้องครัวที่สามารถฝึกทำ� อาหาร และสังสรรค์กับผู้คนได้ไปพร้อมกัน เป็น พื้ น ที่ ที่ เ ปลี่ ย นประสบการณ์ ห้ อ งครั ว ห้ อ งเดิ ม ออกสู่โลกกว้าง พร้อมเปิดความคิดสร้างสรรค์ได้ มากขึ้น หรือแม้แต่ Co-Working Space แบบ เดิมๆ ที่ยังต้องปรับตัวเพื่อพัฒนาพื้นที่และการ ออกแบบให้เข้ากับความต้องการในแต่ละเพศ

187


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

และวัยอย่าง The Wing Co-Working Space ในบรูกลิน ที่ออกแบบเพื่อเหล่าคนทำ�งานที่เป็น ผู้หญิงโดยเฉพาะ เนื่องจากพฤติกรรมการทำ�งาน ที่ใช้เวลาตลอดทั ้ งวั นทั ้ งคื น ของผู้หญิง มักมี ข้อจำ�กัดเรื่องความไว้วางใจด้านความปลอดภัย พื้นที่ทำ�งานนี้จึงออกแบบให้เหมือนกับบ้านที่ สมาชิกทุกคนในบ้านที่เป็นผู้หญิงสามารถมา รวมตัวกันได้อย่างสบายใจ มีการตกแต่งลวดลาย และสีหอ้ ง รวมไปถึงการจัดวางเฟอร์นิเจอร์ที่ลงตัว เน้นสีที่ให้บ รรยากาศอ่อนโยน ไม่เหมือนพื้นที่ ทำ�งานทัว่ ๆ ไปที่เคร่งขรึม รวมไปถึงยังมีบริการตู้ และโต๊ะเครื่องแป้งสำ�หรับสาวๆ ที่รักสวยรักงาม ให้ไม่ต้องเหนียมอายที่จะแต่งตัวก่อนออกจาก ร้านอีกต่อไป

188

Co-Living Space ยังรวมถึงการให้บริการพื้นที่ โดยไม่จำ�กัดวัย ดังนั้นหากผู้ใช้งานเป็นผู้สูงอายุ การออกแบบจึงต้องรองรับในบริบทนี้ด้วย ยิ่ง ทุกวันนีข้ อบเขตการเกษียณอายุถกู ขยายอย่างไม่ จำ�กัด ภายใต้บริบทของฟรีแลนซ์ พื้นที่ให้บริการ ที่ทำ�งานหรือแม้แต่ออฟฟิศเองจึงต้องตื่นตัวเพื่อ รองรับการทำ�งานอย่างต่อเนื่องของคนเจเนอเรชัน่ นี้ ที่ มี ค วามเชี่ ย วชาญและประสบการณ์ ก าร ทำ�งานที่ลํ้าค่า และอาจไม่ใช้คนส่วนน้อยใน ที่ทำ�งานอีกต่อไป นอกจากพื้นที่เพื่อการทำ�งาน แล้ว Co-Living ในบริบทเมือง ยังหมายถึงการ อำ�นวยความสะดวกในพื้นที่สาธารณะสำ�หรับ คนทุกกลุ่ม ไม่เว้นแม้แต่คนพิการ การแสดงออก ของสิทธิในกลุ่มคนพิการหรือคนนั่งรถวีลแชร์ได้ ปรากฏในงาน New York Fashion Week ครั้ง ล่าสุด เพือ่ แสดงถึงบทบาทของการเป็นประชากร คนหนึ่งในสังคมที่ต้องการสิทธิสาธารณะอย่าง


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Architecture and Decoration สถาปัตยกรรมและการตกแต่ง

เท่าเทียม อย่างการประกอบศาสนกิจของชาวมุสลิม ทีน่ ครมักกะฮ์ การออกแบบพืน้ ที่หรือช่องทางเดิน เฉพาะผู้ใช้วีลแชร์โดยเฉพาะ ให้การปฏิบัติตาม ขั้นตอนของผู้นั่งรถเข็นกับคนปกติทำ�ได้อย่าง สะดวกสบาย รวมทั้งแก้ไขปัญหาการติดขัดหรือ รถเข็นชนเท้าในระหว่างเดินไปปฏิบัติศาสนกิจ ร่วมกับคนเดินเท้าทั่วไป ต่างได้รับการหยิบยก และชู ขึ้ น มาเป็ น ประเด็ น สำ � คั ญ ที่ บ รรดา นักออกแบบและคนในสังคมต้องร่วมกันขบคิด และแก้ไขต่อไปนับจากนี้

ที่มา: บทความ “Consumer Insight: Co-living UK” (2017) จาก WGSN.com / บทความ “Consumer Insight: Millennial Workforce: Shifting Priorities” (2017) จาก WGSN.com / บทความ “Co-Kitchen: พืน้ ทีส่ ร้างสรรค์จานโปรด ของคนรักอิสระ” (2017) จาก sansiri.com / บทความ “Millennials are paying thousands of dollars a month for maid service and instant friends in modern ‘Hacker House’” (2017) จาก businessinsider.com / บทความ “Spacious a work sharing start-up, could be coming to a restaurant near you” (2017) จาก cnbc.com ภาพ: linkedin.com/pulse/outlook-shared-office-space-alexandernunner / businessinsider.com/photos-co-living-startup-commonexpansion-2017-7/spacious.com/in.askmen.com/travel/1116902/ article/travelspecial-why-this-co-living-space-is-way-better-than-an / the-wing.com / sansiri.com / slideshare.net/ChuckHammond/ financial-wellness-a-howto-guide / tasavvurtours.com/hajj.html

189


สื่อและความบันเทิง

190


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

ในโลกออนไลน์เราสามารถแสดงออกถึงการ มีตัวตนได้อย่างไร้ขีดจำ�กัด ความอิสระนี้ทำ�ให้ พลเมื อ งในโลกออนไลน์ มี ป ริ ม าณเพิ่ ม สู ง ขึ้ น และทำ�ให้มีการพัฒนาระบบปฏิบัติการออกมา หลากหลายรูปแบบ ทั้งแบบที่เหมาะสำ�หรับคน ชอบเขี ย นอย่า งทวิ ต เตอร์, คนที่ชอบถ่ายรูป อย่างอินสตาแกรม และคนที่ชอบความสนุกและ อารมณ์ขนั อย่างสแนปแชท หรือเฟซบุก๊ ที่สามารถ แสดงออกถึงการมีตวั ตนได้ครบทุกรูปแบบ ซึง่ ใน ปี 2017 สถิตยิ งั ตกเป็นของเฟซบุก๊ มีผใู้ ช้งานมาก ที่สุดถึง 76 เปอร์เซ็นต์ของผู้ใช้สื่อทั้งหมด รองลง มาคืออินสตาแกรม 51 เปอร์เซ็นต์ ทวิตเตอร์ 42 เปอร์เซ็นต์ อย่างไรก็ดีหากวิเคราะห์จากจำ�นวน โพสต์และยอดผูต้ ดิ ตาม กลับพบว่าอินสตาแกรม ได้ผลตอบรับที่ดีกว่า เนื่องจากพฤติกรรมการ บอกเล่าความเป็นตัวเองและการแสดงออกซึ่ง ไลฟ์สไตล์ของคน ทำ�ให้อินสตาแกรมกลายเป็น ช่องทางสำ�คัญในการบอกเล่าประสบการณ์ได้ดี ที่สุด เมื่อเทียบจากจำ�นวนผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ต รวมถึงการมีขอ้ มูลในสื่อโซเชียล เอเชียตะวันออก คื อ กลุ่ ม คนที่ ใ ช้ ง านบนสื่ อ เหล่ า นั้ น มากที่ สุ ด เป็นจำ�นวนถึง 923 ล้านคน รองลงมาคือเอเชียใต้ 585 ล้านคน ยุโรปตะวันตก 353 ล้านคน อเมริกา 320 ล้านคน และตะวันออกกลาง 147 ล้านคน โดยจำ�นวนชั่วโมงที่ใช้งานเฉลี่ยอยู่ที่ 10 ชั่วโมง ต่อวัน นีลเส็นรายงานว่าคนอเมริกนั ใช้เวลาไปกับ

การดูไลฟ์ทวี ี 4 ชัว่ โมง 31 นาทีตอ่ วันเป็นอย่างน้อย ด้วยพฤติกรรมผู้เสพสื่อในลักษณะนี้ทำ�ให้ความ บันเทิงในอนาคต จอมือถือเป็นเรื่องที่ขาดไม่ได้ สำ�หรับผูค้ นยุคนี้ การเสพข้อมูลหรือความบันเทิง บนหน้าจอนอกจากจะมีเพื่ออัพเดตและสื่อสาร ระหว่างบุคคลแล้ว ยังทำ�หน้าที่เป็นพลังงานที่ ขับเคลื่อนร่างกายในแต่ละวันได้ดีเลยทีเดียว ทัว่ โลกต่างให้ความสำ�คัญกับอุตสาหกรรมดังกล่าว โดยเฉพาะในปี 2017 นี้ ซึง่ เติบโตจนทำ�รายได้อย่าง มากในระบบเศรษฐกิจ สหรัฐอเมริกาทำ�รายได้ 2,260 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ สหราชอาณาจักร 1,447 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ จีน 222 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และอินเดีย 32 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ส่งผลให้ เกิดการเติบโตรอบด้าน อย่างโฆษณาออนไลน์ และ ภาคธุรกิจซึ่งเป็นตลาดเฉพาะกลุ่มที่หันมาจับ ผู้ บ ริ โ ภคบนโลกออนไลน์ ที่ เ ป็ น ตลาดมวลชน (Mass Market) มากขึ้น ตลาดเฉพาะกลุ่ม คำ�ว่า Niche ในเชิงธุรกิจหมายถึงกิจกรรมหรือ สถานการณ์ทเ่ี หมาะสมทีส่ ดุ สำ�หรับบุคคลหนึง่ หรือ กลุ่มคนที่มีลักษณะเหมือนกันกลุ่มหนึ่งกลุ่มใด เมื่ อ นำ � ความหมายมาตี ค วามตามการตลาด Niche Market จะได้ความหมายว่าการตลาดที่ กำ�หนดกลุ่มเป้าหมายเฉพาะกลุ่ม เช่น ของเล่น หรือเกมสำ�หรับเด็ก เสื้อผ้าสำ�หรับผู้ชายหรือ 191


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

หญิง ฯลฯ หากเป็นเมื่อก่อนตลาดแนวนี้ไม่สามารถ ทำ�รายได้เท่าตลาดมวลชน แต่ในช่วง 2-3 ปี ตลาดเฉพาะกลุ่มเข้ามามีบทบาทในสื่อโซเชียล และทำ�ให้กลุม่ เป้าหมายสำ�หรับธุรกิจไม่เหมือนเดิม อีกต่อไป ในอุตสาหกรรมสื่อและเอ็นเตอร์เทนเมนต์ กลุ่มผู้บริโภคได้ถูกนำ�มาหลอมรวม และเกิดเป็น ผู้บริโภคกลุ่มย่อยที่สามารถส่งต่อความนิยมให้ คนกลุม่ ใหญ่ได้ไม่แพ้กนั อย่างธุรกิจเกมออนไลน์ ในช่องทางแอคเคานต์สว่ นตัวของเฟซบุก๊ หรือไลน์ ที่กลายเป็นจุดเปลี่ยนของคำ�ว่าเกมที่ไม่ได้มีไว้ 192

สำ�หรับเด็กอีกต่อไป ไพร้ซวอเตอร์เฮาส์คูเปอร์ส ระบุว่าตลาดเกมในช่วงปี 2017 เติบโตมากอย่าง ไม่จ�ำ กัดเพศ 69 เปอร์เซ็นต์เป็นผูท้ ี่มอี ายุ 18-34 ปี ซึ่งผู้บริโภคเหล่านี้ต้องการความบันเทิงแบบมี เนื้อหา มากกว่าความเป็นเกมที่ช่วยผ่อนคลาย สมอง และทีส่ �ำ คัญต้องเป็นเกมทีส่ ามารถเชือ่ มต่อ กับโทรทัศน์และอุปกรณ์เสริมอืน่ ๆ ได้อย่างสะดวก เกม ROV ที่พฒั นาตามเทรนด์ของอุปกรณ์โทรศัพท์ มือถือที่สามารถเป็นได้ทุกอย่าง เปิดโลกของเกม


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

เฉพาะกลุม่ ในระบบตลาดมวลชน การแข่งขันของ ธุรกิจกลุม่ นีท้ �ำ ให้มอี ตั ราการเติบโตโดยเฉลีย่ ต่อปี (Compound Annual Growth Rate: CAGR) เพิม่ ขึน้ 6.4 เปอร์เซ็นต์ TechCrunch คาดการณ์ ว่าการเติบโตนี้จะสามารถทะยานขึ้นสูงอีก 3 เปอร์เซ็นต์ และธุรกิจสตรีมมิงเพลงสามารถทำ� รายได้ถงึ 25.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ สตรีมมิง ภาพยนตร์จะทำ�รายได้ถึง 1.4 พันล้านดอลลาร์ ออนไลน์โดยเน้นการสัมผัสและปฏิบัติการให้ สหรัฐฯ และสตรีมมิงละครออนไลน์จะทำ�รายได้ เหมาะสำ�หรับเล่นบนหน้าจอมือถือมากกว่าบน ถึง 36.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2021 คอมพิวเตอร์หรือแทบเล็ต ทำ�ให้ตลาดอุปกรณ์ สำ�หรับรองรับเกมบนมือถือขยายตัวเช่นกัน ROV ปัญญา-โฆษณา-อัจฉริยะ เป็นสังคมออนไลน์ที่อัดแน่นด้วยผู้บริโภคกลุ่ม ไม่เพียงแต่ตลาดเฉพาะกลุม่ ที่กลายเป็นวัฒนธรรม มิลเลนเนียลมากอย่างไม่น่าเชื่อ เติบโตในกลุ่ม ใหม่ในสังคม ตลาดมวลชนยังต้องปรับตัวเพื่อ คนที่มีกำ�ลังซื้อมากกว่าวัยรุ่นหรือเด็กเล็ก ทำ�ให้ ครองพื้ น ที่ ใ นวั ฒ นธรรมย่ อ ยบนสื่ อ ออนไลน์ มีแนวโน้มที่จะเติบโตได้ไวกว่า ตลาดเฉพาะกลุ่ม เหล่านัน้ ด้วย อย่างกูเกิลและเฟซบุก๊ ในปี 2017 นี้ ของเกมยุคนี้จึงแทบจะกลายเป็นวัฒนธรรมย่อย การสุม่ โฆษณาทีน่ �ำ ปฏิบตั กิ ารเทคโนโลยีอจั ฉริยะ ใหม่ๆ ที่เกิดขึ้น เช่น ชุมชน eSport ที่นำ�เกมมา (Artificial Intelligence: AI) มาจัดกลุม่ ให้ปรากฏ เป็นหนึ่งในกีฬาการแข่งขัน โดยในปี 2018 นี้ บนหน้าจอของผู้บริโภค สามารถทำ�ได้อย่าง เกมกี ฬ าไฮเทคอาจไม่ ไ ด้ นั่ ง เล่ น อยู่ ใ นบ้ า น แม่นยำ�ขึน้ โดยการพัฒนาระบบวิเคราะห์การเข้า ที่ทำ�งาน หรือบนรถไฟฟ้า แต่เป็นเกมที่ท�ำ ให้ผู้ที่ ใช้งานในสื่อออนไลน์ทั้งหมด ซึ่งวิเคราะห์เชิงลึก ต้องการชมการแข่งขันสามารถได้รบั ประสบการณ์ ไปถึงข้อมูลรูปภาพที่ผู้ใช้งานได้แชร์เป็นข้อมูล เหมือนเป็นหนึ่งในผู้เล่นเช่นกัน ส่วนตัว การจับโทนสี ฟิลเตอร์ รวมถึงรายละเอียด ของวัสดุในภาพที่สามารถนำ�มาวิเคราะห์เพื่อ ตลาดเฉพาะกลุม่ ของธุรกิจเพลง ภาพยนตร์ และ คัดเลือกโฆษณาที่เหมาะสมกับผู้ใช้งาน หรือ ละคร ในปัจจุบนั เป็นทีน่ ยิ มมากจนกลายเป็นตลาด แนะนำ�ช่องทางที่นำ�ไปสู่ธุรกิจที่ต้องการโปรโมต 193


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

อย่างไรก็ดี เมื่อเปรียบเทียบสถิตใิ นปี 2016 การลง โฆษณาที่ยาวที่สุดคือ 8 นาทีในยูทูบ ยอดเฉลี่ย โฆษณาสูงสุดอยู่ที่ 6 หมืน่ ครัง้ แต่สถิตใิ นปี 2017 กลับเทใจไปยังโฆษณาบนสื่อเฟซบุก๊ และอินสตาแกรม มากยิง่ ขึน้ เนื่องจากผูบ้ ริโภคต้องการความรวดเร็ว มากกว่าจะต้องเสียเวลาหลายนาทีในการรับชม โฆษณาที่ ทำ � ให้ ผู้บ ริ โ ภคสนใจจึ ง เป็ น โฆษณา ที่ถูกเลือกมาให้เข้ากับข้อมูลการใช้สื่อโซเชียล เฉพาะบุคคลแล้วอย่างเฟซบุก๊ มากกว่า ตลาดยูทบู จึงปรับตัว ตามโดยใช้ AI เข้ามาและปรับ วิธี แสดงโฆษณาสำ�หรับผูบ้ ริโภคที่มาไวไปไวมากขึ้น สถิ ติ จ ากสมาคมโฆษณาอิ น เทอร์ แ อคที ฟ 194


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

(Interactive Advertising Bureau:IAB) ระบุว่า สถิติโฆษณาดิจิทัลมียอดแซงหน้าโฆษณาบน สื่อโทรทัศน์ไปแล้ว เป็นเงินกว่า 72.5 ล้านล้าน ดอลลาร์สหรัฐฯ รวมถึงโฆษณาบนมือถือที่เติบโต มากที่สุดถึง 80 เปอร์เซ็นต์จากปี 2015 ซึ่งเวลา เฉลี่ยของโฆษณาที่ยาวขึ้นได้บนสื่อดิจิทัล ทำ�ให้ ผู้ ล งทุ น โฆษณารู้ สึ ก ว่ า คุ้ ม กว่ า พื้ น ที่ โ ทรทั ศ น์ จนทำ�ให้อตุ สาหกรรมการลงทุนโฆษณาบนระบบ โทรทัศน์เคเบิลตํ่าลงมากเช่นกัน หากวิเคราะห์ การลงทุนด้านโฆษณาในปี 2016 คาดการณ์ว่า โฆษณาบนอินเทอร์เน็ตจะเพิ่มขึ้น 3 เท่าในอัตราการ เติบโตโดยเฉลี่ยต่อปี CAGR เป็น 9.4 เปอร์เซ็นต์ จากโฆษณาบนสื่อโทรทัศน์ 3.2 เปอร์เซ็นต์ และ ทำ�รายได้ถึง 96.9 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2021 ยุคแห่งความรู้สึก ตลาดเกมเป็นแรงกระเพื่อมหลักที่ส่งต่อไปยังธุรกิจ อื่นๆ ในกลุ่มเอ็นเตอร์เทนเมนต์ ไพร้ซวอเตอร์เฮาส์ คูเปอร์สคาดการณ์ไว้วา่ หากแรงกระเพื่อมนี้ตอ่ เนื่อง ไปเรือ่ ยๆ ภายในปี 2021 อุตสาหกรรมเกมจะ สามารถทำ�รายได้ทั่วโลกได้ถึง 120 ล้านล้าน ดอลลาร์สหรัฐฯ ในขณะที่สื่อต่างพากันปรับตัว โดยเฉพาะสื่อโลกดิจิทัล ที่ไม่เพียงมุ่งเน้นการ สร้างความบันเทิง แต่ยังพัฒนาช่องทางเพื่อเพิ่ม ประสบการณ์โดยใช้เทคโนโลยีผสานกับกลยุทธ์

การตลาด Story-Telling ให้ส่อื กลายเป็นหนึง่ เดียว กันกับผูบ้ ริโภค เดิมทีการตลาดแบบ Story-Telling ถูกนำ�มาใช้เพื่อเป็นการโฆษณาสินค้า ซึ่งการทำ� โฆษณาในลั ก ษณะนี้ ไ ม่ ไ ด้ เ กิ ด ปฏิ สั ม พั น ธ์ กั บ เหล่าลูกค้ามากนัก แต่ในปี 2018 นี้ การสร้าง เรื่องราวจะอยู่ในทุกๆ ช่องทางของสื่อไม่เพียงแค่ ในโฆษณาเท่านั้น อย่างเช่น โปรเจ็กต์ The Tension Experience ที่ออกแบบกิจกรรมให้ผู้เข้าร่วมได้สร้างสรรค์ บทสำ � หรั บ หนั ง ภาพยนตร์ ข องตนเองก่ อ น เข้าร่วม 48 ชั่วโมง ซึ่งบทภาพยนตร์นี้จะถูกคัด จากผู้ ที่ ชื่ น ชอบและเห็ น ด้ ว ยกั บ บทเหล่ า นั้ น ก่อนทีจ่ ะเข้ามาชมการแสดง 2 ชัว่ โมง ในสถานที่

195


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

ที่ถูกจัดฉาก เสื้อผ้า และตัวละครไว้แล้ว การ สร้างเรื่องราวด้วยตัวเองไปจนถึงความสมจริง ในเนือ้ เรื่องที่ออกมาจากบทที่เขียนไว้ ทำ�ให้ผู้ชม ที่ดูภาพยนตร์เข้าถึงอารมณ์ เรือ่ งราว และได้รบั ประสบการณ์เชิงลึกมากกว่าที่เคยเป็นมา การสร้าง เรื่องราวยังเป็นส่วนหนึ่งของการมีตัวตนบนโลก โซเชียล อย่างโลกอินสตาแกรม การติดตามผู้ที่ ชื่ น ชอบนอกจากคนเหล่ า นั้ น จะเป็ น เพื่ อ น 196

ครอบครัว ดารา นักร้อง หรือผู้ที่มีชื่อเสียง นอกเหนือจากคนเหล่านี้ การเริม่ ต้นรู้จักคนใหม่ ผ่านรูปภาพและตัวอักษรต้องทำ�ให้ผ้คู นจดจำ�ได้ การสร้ า งเรื่ อ งราวของตนเองที่ ม ากกว่ า เดิ ม ของช่องทาง Video Live และ Video Story ในอินสตาแกรมและเฟซบุ๊กจึงเกิดขึ้น เพื่อให้ การแสดงตัวตนชัดเจนมากขึ้นและสามารถแชร์ ประสบการณ์ใหม่ที่อาจกลายเป็นช่องทาง TV


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

ออนไลน์ได้ อย่างแอคเคานต์ของของนักข่าว National Geographic ที่สามารถอัพเดตการ ทำ�งานได้ก่อนที่จะนำ�เสนอเรื่องราวลงหนังสือ หรื อ รายการสารคดี ท างโทรทั ศ น์ เ สี ย อี ก นอกจากนี้อุปกรณ์ VR หรือ AR ก็เป็นส่วนหนึ่ง ของการเพิม่ มูลค่าในงานสื่อ รายงานของนีลเส็น ระบุวา่ ปี 2016 การเติบโตของอุปกรณ์ VR ทัว่ โลก (CAGR) อยู่ที่ 80 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งทำ�รายได้ 869 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่งหากเติบโตในอัตราคงที่ หรือมากกว่านี้ จะสามารถทำ�รายได้ถงึ 15 พันล้าน ดอลลาร์สหรัฐฯ เลยทีเดียว ในขณะที่ปี 2017 มี การเติบโตอย่างก้าวกระโดดเกือบ 1.5 เท่า หรือ 138 เปอร์เซ็นต์ จากในปี 2016 SuperData บริ ษั ท เก็ บ สถิ ติ ชื่ อ ดั ง ของอเมริ ก าได้ เ ผยว่ า ในไตรมาสที่ 1 ของปี 2017 โซนี่สามารถจำ�หน่าย อุปกรณ์ VR ได้กว่า 375,000 ตัว ซึ่งเมื่อรวมกับ สถิตติ ง้ั แต่วางจำ�หน่ายพบว่าจาํ หน่ายไปมากกว่า 1 ล้านตัว สำ�หรับในปี 2018 VR จะทำ�หน้าที่ เหมื อ นสปาสมองที่ ช่ ว ยผ่ อ นคลายอารมณ์ได้ อย่างลึกซึง้ ไปไกลกว่าแค่ความสวยงามที่ฉาบฉวย แต่สามารถซึ ม ลึ กถึ งอารมณ์ภายใน เสมือ น ท่องเที่ยวไปในดินแดนแห่งความฝัน

ที่มา: บทความ “Media and Entertainment Outlook 2017: Growth opportunities and challenges in an on-demand world” จาก deloitte.com / บทความ “ETDA เผยผลสำ�รวจพฤติกรรมการใช้อนิ เตอร์เน็ต ของคนไทยในปี 2559” (2017) จาก marketingoops.com / บทความ “2017 Internet Trends Report” (2017) จาก techcrunch.com / บทความ “Perspective from the global entertanment and media outlook 2017-2021” (2017) จาก pwc.com / บทความ “2016 Entertainment & Media Industry Trends” (2016) จาก pwc.com / บทความ Virtual reality / Augment reality: Hype? Or Serious business?” (2017) จาก cdn.instantmagazine.com / บทความ “Superdata: VR ในปี 2017” (2017) จาก play4thai.com ภาพ: esportsarena.com / youtube.com/watch?v=oAsCfW-Js5I / wikihow.com / socialmediatopteam.com / dicaslosangeles.com / articulo.mercadolibre.com.ar

197


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

NICHE

ตลาดเฉพาะกลุ่ม เมื่อวัฒนธรรมย่อยกลายเป็นตลาดเฉพาะกลุ่มที่เข้มแข็ง

198


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

ใครจะคิดว่าของเล่นเลโก้ที่เมื่อก่อนเป็นของเล่น สำ�หรับเด็ก จะกลายมาเป็นของสะสมในหมูผ่ ใู้ หญ่ ได้ หรือตุ๊กตาบลายธ์ที่เป็นที่นิยมในหมู่ผู้หญิง ชนชัน้ กลางอยู่พักใหญ่ ด้วยกำ�ลังซือ้ ของผูบ้ ริโภค เหล่านี้ที่สามารถส่งต่อความนิยมให้กลายเป็น คนกลุม่ ใหญ่ของตลาดได้ จึงทำ�ให้การบริโภคของ ตลาดเฉพาะกลุ่มสามารถต่อยอดสู่ตลาดที่ใหญ่ ขึ้นได้เช่นกัน อย่างกระแสเกมออนไลน์ที่เติบโต จนทำ�ให้ธุรกิจกลุ่มนี้ต่างปรับตัวเพื่อรองรับการ ขยายอาณาเขตของเกมในโลกออนไลน์มากขึ้น เช่น บริการแบงค์กง้ิ ทางอินเทอร์เน็ตที่เอื้อประโยชน์ สำ�หรับการซือ้ ไอเท็มเสริมในเกม หรืออุปกรณ์ VR ที่พัฒนาเป็นระบบ MR ให้ผู้เล่นสามารถรับอารมณ์ และประสบการณ์ร่วมแบบกลุ่มไปพร้อมๆ กัน

บริษัท Newzoo รายงานสถิติไว้ในปี 2016 ว่ามี ผู้ที่ใช้งานเกมออนไลน์ถงึ 292 ล้านคน และคาดว่า จะมีจำ�นวนเพิ่มขึ้นถึง 427 ล้านคนในปี 2019 ฐานลูกค้าที่ใช้บริการสตรีมมิงเกมนี้ส่วนใหญ่ เป็นกลุ่มผู้ชายวัย 10-35 ปีถึง 73 เปอร์เซ็นต์ ซึ่ง สามารถขยายฐานของกลุ่มลูกค้าตลาดนิชได้ กว้างและรวดเร็วยิ่งขึ้น ในปี 2017 การรวมตัวของกลุม่ นิชเกมเมอร์มผี ลต่อ อีเวนต์ระดับโลก ไม่ตา่ งกับการแข่งขันบาสเกตบอล เอ็นบีเอในอเมริกาที่กลายเป็นการแข่งขันกีฬา ครั้งยิ่งใหญ่ อย่าง ESL/ DreamHack ในสวีเดน ที่รวมทีมเหล่าเกมเมอร์ทั่วยุโรปให้มารวมตัว แข่งขันกัน โดยได้รบั สปอนเซอร์ทง้ั จากบริษทั Intel 199


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

บริษทั StarCraft และบริษทั Dota ทำ�ยอดจำ�หน่าย บัตรสำ�หรับทัวร์นาเมนต์นี้ได้หมดภายในระยะ เวลาไม่กี่วนั ทางด้านเกมลีกอย่าง PGL ได้รว่ มมือ กับบริษัท PGL และ HTC พัฒนาระบบการแข่ง แบบ VR ในขณะที่ Riot Games นั้นก็พัฒนามา จากเกมที่มีผู้เล่นบนหน้าจอมือถือทั่วโลกถึง 100 ล้านคนต่อเดือน ความนิยมนี้ส่งต่อไปยังหลาย พื้นที่ทั้งในอเมริกา ยุโรป จีน และเกาหลี จน สามารถหาฐานลูกค้าสำ�หรับการเปิดเป็นเกม ระดับโลกได้อย่างง่ายดาย หรือเกมลีกที่เกิดขึ้น จากบริษัทสื่อโทรทัศน์เอง อย่าง ELEAGUE ที่ใช้ ช่องทางนี้จัดการแข่งขันเป็นแมตช์ทุกๆ สัปดาห์ ได้ฐานผู้ชมที่หลากหลายขึ้นจากผู้ชมเดิมที่มีอยู่ แค่ในอินเทอร์เน็ตสตรีมมิง ไม่เพียงแต่บริษัทผู้จัดการแข่งขันเท่านั้นที่เรา ต้องจับตามอง ความสำ�เร็จของผูเ้ ล่นเหล่านีก้ เ็ ป็น ส่วนสำ�คัญที่ทำ�ให้ธุรกิจนี้เติบโตขึ้นได้อย่างก้าว กระโดด โดยเติบโตจากการหาผู้สนับสนุนยักษ์ใหญ่ อย่าง Red Bull หรือ Coca-Cola เพื่อเปิดโลก การแข่งขันให้ใหญ่โตขึ้นไปอีก แต่ก็มีหลายทีมที่ ได้รับการสนับสนุนจากการรวมตัวของนักเล่น ที่มีทักษะชำ�นาญ อย่าง Team Dignitas ซึ่ง มีสมาชิก 76 คนและรวมตัวกันในฟิลาเดลเฟีย ผู้มีความสำ�คัญลำ�ดับถัดมาคือ Tournament Organizers ผูจ้ ดั งานหรือการแข่งขัน และสุดท้าย 200

Broadcasters คือเหล่าผู้จัดการ ผู้ฟอร์มทีม และ ผู้หาช่องการแข่งขัน ไม่ว่าจากสื่อออนไลน์หรือ เครือข่ายโทรทัศน์ อย่างบริษัท Misfits หนึ่งใน บริษัทที่ให้ก ารสนับ สนุนและสร้า งทีม สำ�หรับ การแข่งเกม eSports ซึ่งได้รับความร่วมมือจาก บริษัท Overwatch ผู้พัฒนาอุปกรณ์สำ�หรับซ้อม และการแข่งขัน ทำ�ให้ผเู้ ล่นมีโอกาสทดลองอุปกรณ์ ใหม่ๆ เพื่อพร้อมรับมือและชิงชัยในเกมทัวร์นาเมนต์ ที่ตอ้ งอาศัยประสบการณ์ที่ยากขึน้ เรื่อยๆ เมื่อเข้า ผ่านด่านไปยังรอบต่อๆ ไป ยังไม่รวมถึงสถานที่ จั ด การแข่ ง ขั น ที่ ทำ � ให้ ก ารแข่ ง ขั น ไม่ ใ ช่ เ พี ย ง ประสบการณ์ของผู้ชื่นชอบเกม แต่สามารถสร้าง ประสบการณ์ใหม่และเปิดใจผู้รับชมคนอื่นๆ ได้เพิ่มขึ้นอีกเช่นกัน เช่น eSports Arena ใน อเมริกาที่กวาดเหล่าแฟนๆ ไม่เฉพาะกลุ่มคนที่ รักการแข่งเกม แต่ยงั รวมเหล่าคนรุน่ ใหม่ที่กลาย เป็นแฟนคลับของเหล่าเกมเมอร์เหล่านั้นเช่นกัน MOONDUCK สตูดิโอรายการโทรทัศน์ที่จัดการ แข่งขันไปถึงรองรับงานปาร์ตี้ของเหล่าผู้แข่งขัน และแฟนๆ สนาม EVO ในลาสเวกัสที่กลายเป็น แหล่งรวมเหล่าเกมเมอร์และนักพนันที่ต้องการ ความท้าทายใหม่ๆ บริษัท Epicenter ที่จัดการ แข่งขัน ESPN เกมทัวร์นาเมนต์ที่ยิ่งใหญ่จากการ รวมตัวของเหล่าเกมเมอร์ทั่วโลก สร้างความตื่นตา ตื่นใจให้ผู้เข้าชมทั่วโลกเช่นกัน GINX TV ช่อง โทรทัศน์ที่ฉายการแข่งขัน eSports แบบเต็ม


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

เวลาในอังกฤษ โดยฉายตั้งแต่แมตช์เกมย่อยไป จนถึงแมตช์ลีกระดับโลก ที่มีการนำ�เสนอทั้งใน รูปแบบสารคดีและรายการถ่ายทอดสด โดยนำ� ผู้เชี่ยวชาญและไอดอลมาให้คำ�แนะนำ�และเพิ่ม กระแสความนิยมของเกม 201


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

ทางด้ า นตลาดเฉพาะกลุ่ ม ของธุ ร กิ จ เพลง ภาพยนตร์ และละคร ในปัจจุบันเป็นที่นิยมมาก จนกลายเป็นนิชในระบบตลาดแมสส์ การแข่งขัน ของธุ ร กิ จ กลุ่ม นี้ทำ�ให้อัตราการเติบโตเพิ่ม ขึ้น (CAGR) 6.4 เปอร์เซ็นต์ Techcrunch คาดการณ์ ว่าการเติบโตนี้จะสามารถทะยานขึ้นสูงอีก 3 เปอร์เซ็นต์ และธุรกิจสตรีมมิงเพลงจะสามารถทำ� รายได้ถงึ 25.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ สตรีมมิง ภาพยนตร์จะทำ�รายได้ถึง 1.4 พันล้านดอลลาร์ 202

สหรัฐฯ และสตรีมมิงละครออนไลน์จะทำ�รายได้ ถึง 36.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2021 โดยเฉพาะ การแข่งขันที่เห็นได้ชัดในปี 2017 คือการแข่งขัน สตรีมมิงเพลง การเปิดตัวของ Spotify ที่พัฒนา ระบบสตรีมมิง โดยเพิม่ ความชาญฉลาดในระบบ แฮ็กเกอร์ที่สามารถประมวลผลของผู้ฟัง เพื่อ ต้องการล้อมกรอบเหล่าผู้บริโภคตลาดแมสส์ให้ กลายเป็นลูกค้าของตลาดนิช ในปี 2016 บริษัท พบว่าสถิตกิ ารใช้งานของ Spotify จากจำ�นวน 100


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

ล้านคน มีผใู้ ช้งาน 2 ชัว่ โมงต่อวันอยู่ 50 ล้านคน ถือเป็นครึง่ หนึง่ ของจำ�นวนผูใ้ ช้งานทัง้ หมด โดยมี เหตุผลการใช้งานจากกิจกรรมออกกำ�ลังกาย ดังนั้นคนกลุ่มนี้จึงเป็นกลุ่มลูกค้าตลาดนิชที่น่า จับตามอง สำ�หรับธุรกิจสตรีมมิงยุคนี้ ระบบของ Spotify จึงนำ�ระบบ AI และระบบคลาวด์เข้า มาช่วยประมวลผลและเจาะแหล่งข้อมูลถึงพื้นที่ และประเภทของกิจกรรมที่ผู้ฟังกำ�ลังทำ�อยู่ โดย เฉพาะการเจาะกลุ่มผู้ฟังที่ออกกำ�ลังกาย ระบบ จะประมวลผลสภาพอากาศ สถานที่ออกกำ�ลังกาย และอารมณ์ของผู้ใช้งาน แล้วเลือกเพลย์ลิสต์ที่ เหมาะสมทีส่ ุดสำ � หรั บช่วงเวลานั้น เพื่อ เพิ่ม ประสิทธิภาพและสุนทรียภาพในการออกกำ�ลังกาย ให้มากที่สุด รวมถึงประมวลผลแบบกลุ่มจาก สถานที่ โดยรวมเพลงที่ผู้ใช้งานในสถานที่นั้นๆ มักเลือกเปิด หากเรากำ�ลังวิ่งอยู่ในสวนเซ็นทรัลปาร์ก ในนิวยอร์ก คนที่วิ่งข้างๆ เราอาจได้ฟงั เพลย์ลสิ ต์ เดียวกัน เพิม่ บรรยากาศกลุ่มที่ได้รบั การสื่ออารมณ์ เดียวกันโดยไม่ได้ตั้งใจ ทำ�ให้ผู้ฟังรู้สึกเหมือนมี อารมณ์รว่ มกับผูอ้ น่ื แบบไม่ได้ฟงั เพลงอยู่คนเดียว อีกต่อไป นอกจากนี้ ยั งมี ก ารจั บมื อ ร่ ว มกันพัฒนาระบบ ในเครื อ ข่ า ยซี รี ส์ แ ละภาพยนตร์ ส ตรี ม มิ ง อย่าง Mighty TV โปรเจกต์ที่กำ�ลังพัฒนาอยู่ที่มี สโลแกนตอกยํ้าการรู้ใจของระบบต่อผู้ใช้งาน

อย่าง “The Search Is Over.” ผู้ชมจะสามารถ ชมหนังเรื่องใหม่ที่กลายเป็นเรื่องโปรดส่วนตัว อย่างง่ายดาย ด้วยโปรแกรมประมวลผลความชอบ ส่วนบุคคล เช่นเดียวกับเน็ตฟลิกซ์ที่กำ�ลังพัฒนา ระบบการวิ เ คราะห์ ส่ ว นบุ ค คลเพื่ อ ให้ ไ ด้ ผ ลที่ แม่นยำ�ยิ่งขึ้น เพราะเชื่อว่าการประเมินผลจาก ตัวบุคคล จะได้รบั เสียงตอบรับที่ดีกว่าการโปรโมท โฆษณาระบบแรนดอมแบบตลาดแมสส์

ที่มา: บทความ “Consumer Insight: The Rise of Esports” (2017) จาก WGSN.com / บทความ “Big Ideas: Esports Influencers” (2017) จาก WGSN.com / บทความ “Spotify: Marketing Case Study” (2017) จาก WGSN.com ภาพ: en.esl-one.com/csgo/newyork-2016 / hltv.org/events/3016/ eleague-csgo-premier-2017 / eurogamer.net / amazon.co.uk/ Ginx-TV-Videogaming-Television/dp/B00NLGODXK / Spotify: Marketing Case Study” (2017) จาก WGSN.com / open.spotify.com/ view/workout-page

203


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

AI ADVERTISING

ปัญญา-โฆษณา-อัจฉริยะ เมื่อวินาทีของโฆษณาไม่ทำ�ให้คุณคิดว่านี่คือ “โฆษณา”

204


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

ผู้ชมอายุ 19-25 ปี ที่ใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการ ดูทีวีสตรีมมิงและไลฟ์วิดีโอ โดยเฉพาะในสหรัฐ อเมริกาทีม่ จี �ำ นวนผูช้ มและสมัครสมาชิกช่องทาง ทีวีออนไลน์ในแต่ละวันถึง 68 เปอร์เซ็นต์จาก ทั้งหมด

สื่อโซเชียลกลายเป็นแพลตฟอร์มยอดนิยมที่มา พร้อมกับอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง คอนเทนต์ต่างๆ หลัง่ ไหลเข้าสูห่ น้าจอ ดึงผูบ้ ริโภคมาใช้เวลาส่วนใหญ่ ไปกับการเสพความบันเทิง จนเป็นประสบการณ์ โทรทัศน์เคลื่อนที่ที่สามารถตอบสนองการใช้งาน ได้ทุกหนแห่ง โดยไม่จำ�เป็นต้องเสียบปลั๊กแล้ว เปิดปุ่ม Power แบบโทรทัศน์รุ่นดั้งเดิม กลุ่ม มิลเลนเนียลและเจเนอเรชั่นแซด เลื่อนบทบาท มาเป็นผู้ออกแบบและผลิตข้อมูลสู่อาณาจักรสื่อ สมัยใหม่ และสิ่งที่ตามมาควบคู่กับรูปแบบสื่อ ประเภทใหม่ คือโฆษณาที่ถูกปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ ทางการตลาดตามสื่อดิจิทัลที่ครองโลกแห่งภาพ และวิดีโอ 20 เปอร์เซ็นต์คอื สถิติที่ CTA คาดว่าตลาดดิจทิ ลั จะเติบโตขึ้นในปี 2018 ซึ่งอาจทำ�รายได้ถึง 30 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ โดย 39 เปอร์เซ็นต์คือ

โฆษณาที่ถกู นำ�เสนอผ่านสือ่ ที่มรี ปู แบบของระบบ และเป้าหมายลูกค้าที่ต่างกัน จำ�เป็นต้องเปลี่ยน แนวทางเพื่ อ ตอบสนองลู ก ค้ า ของสื่ อ ที่ ต่างกันด้วยเช่นกัน อย่างเฟซบุ๊กที่พัฒนาระบบ สื่อออนไลน์ให้กลายเป็นทีวีมากขึ้น คล้ายกับ Apple TV, Amazon Fire TV, Samsung Smart TV ที่เชือ่ มต่อกับแอพพลิเคชัน่ เจ้าของจอ ทำ�ให้วดิ โี อ ออนไลน์สามารถหลั่งไหลไปพร้อมกับข้อมูลที่ ไม่ขาดตอน สำ�หรับแพลตฟอร์มที่ถูกออกแบบมา ให้ไม่มีช่องว่างของโฆษณา บริษทั โฆษณาสามารถ ปรับตัวและสร้างโอกาสใหม่ๆ ในการจับจองพืน้ ที่ และทำ�หน้าที่เหมือนเป็นหนึง่ โชว์สน้ั ๆ คัน่ ระหว่าง โชว์อื่นๆ ที่ผู้ชมกำ�ลังชมอยู่ อย่างโฆษณาเป๊ปซี่ ที่ร่วมมือกับช่อง Fox ทุ่มทุนหลายล้านดอลลาร์ สหรัฐฯ สร้างซีรีส์เรื่อง Empire ซีซั่น 2 โดยเพิ่ม บทละครที่โชว์สินค้าเป๊ปซี่ และช่วงพักเบรกของ ละคร 60 วินาที เหล่าผูช้ มจะสามารถพบกับวีดโี อ เพลงของเป๊ ป ซี่ ที่ ตั ว ละครเหล่ า นั้ น จะมาเป็ น พรีเซ็นเตอร์เอง เพือ่ ให้ความรูส้ กึ ของคนดูไม่ขาด ช่วง การเบลอภาพระหว่างละครกับโฆษณาจึง 205


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

ทำ�ให้โฆษณากลายเป็นส่วนหนึ่งของละครที่คนดู จะไม่เปลีย่ นช่องหนีอย่างแน่นอน ซึง่ นอกจาก Fox แล้วเป๊ปซี่ ยังร่วมมือกับเฟซบุก๊ และอินสตาแกรม ในการเพิ่มคอนเทนต์เรื่อง Empire เข้าไปในสื่อ โซเชียลนีด้ ว้ ย เพือ่ แฝงการจำ�หน่ายสินค้ากับละคร ได้อย่างแนบเนียนยิง่ ขึน้ ไปอีก ทางด้าน American Express ก็ร่วมมือกับ NBCUniversal ใช้เวลา 30 นาทีบนสื่อ ซึง่ ถือว่าเป็นระยะเวลาที่นานมากสำ�หรับ โฆษณา แต่เนื่องจากเป็นการนำ�เสนอที่คล้ายกับ สารคดีสั้นๆ ของจอร์แดน สมิธ และนักแสดง จากเรื่อง Blindspot ที่ได้รบั รางวัลซีรสี แ์ ละครองใจ

206

แฟนๆ อยู่แล้ว 30 นาทีที่ครองเวลาบนหน้าจอ ผู้ชมจึงไม่รู้สึกเหมือนดูโฆษณาสินค้าอยู่ ระบบ Peer-to-Peer ทำ�ให้ขอ้ มูลการใช้งานโลก ออนไลน์ถูกเชื่อมต่อกับโปรแกรมการออกแบบ โฆษณาส่วนบุคคลได้ง่ายกว่าที่เคยเป็นมา จาก รายงานของ WGSN การลงลึกนี้มีแนวโน้มทำ�ให้ อุตสาหกรรมในธุรกิจโฆษณาจะสามารถอยู่ได้ และเติบโตถึง 74 เปอร์เซ็นต์ในปี 2021 สำ�หรับ รู ป แบบของการเป็ น สปอนเซอร์ ข องช่ อ งสื่ อ ภาพยนตร์และซีรีส์ AI จะถูกนำ�มาเป็นผูู้ช่วย


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

สำ�หรับการออกแบบและเลือกข้อมูลเพื่อนำ �มา ผลิตสื่อโฆษณา อย่างทีวีซีรีส์เรื่อง The Young Pope ที่รว่ มมือกับบริษทั IBM ผูพ้ ฒั นาระบบ IBM Watson ทำ�หน้าทีเ่ ป็น AiMEN ช่วยประมวลข้อมูล คำ�พูดและข้อความจากทวิตเตอร์ก่อนที่จะทวิต กลั บ ไปด้ ว ยถ้ อ ยคํ า จากพระคั ม ภี ร์ ไ บเบิ้ ล ที่ เกี่ยวข้องเพื่อเตือนใจ สร้างสรรค์เป็นเพลงได้ถึง 26,000 เพลง ซึ่งเพลงที่ถูกนำ�มาใช้ในซีรีส์ชื่อ เพลง “Not Easy” โดยได้รับความร่วมมือจาก โปรดิ ว เซอร์ เ จ้ า ของรางวั ล แกรมมี่ อ ะวอร์ ด อเล็กซ์ ดา คิด (Alex da Kid) ในการสร้างสรรค์ ทำ � นองดนตรี ใ ห้ เ ข้ า กั บ เรื่ อ งราวและถ้ อ ยคำ � ซีรีส์เรื่องนี้จึงทำ�หน้าที่เป็นโฆษณาด้วยตัวของ มันเอง จากความร่วมมือของสือ่ ทวิตเตอร์ที่ทกุ คน ร่วมแสดงออก โฆษณาที่เผยแพร่ในที่สาธารณะ การดึงดูดผู้คน จำ�เป็นต้องใช้ประสบการณ์และปฏิสมั พันธ์ระหว่าง ผู้คนช่วยสนับสนุน อย่างการโปรโมทรถยนต์ Toyota Rav4 Hybrid ใจกลางไทม์สแควร์ที่มี บิลบอร์ดแย่งโฆษณาจนแทบโฟกัสจุดสนใจไม่ได้ รถยนต์ที่มีสมรรถนะสำ�หรับปีนป่าย ลุยได้ทุก สถานการณ์ของ Toyota จึงออกแบบป้ายโฆษณา ขนาด 120 ฟุตให้เป็น “Survival Billboard” เปลีย่ น ภาพเนินเขาเป็นผาหินที่ปีนป่ายได้จริงๆ เชิญ นั ก ไต่ ม าผจญภั ย ไต่ ค วามสู ง บนป้ า ยโฆษณา

สร้างความตื่นตาตื่นใจให้ผู้คนที่ผ่านไปมาและ ผู้ชมบนไลฟ์โฆษณากว่า 3.5 ล้านคน หรือการ เพิม่ ประสบการณ์โฆษณาที่ไม่ได้อยูเ่ พียงบนหน้าจอ สื่อโซเชียล อย่างแคมเปญ OOH ที่ได้องค์กร Prostate Cancer ในออสเตรเลีย เข้ามาออกแบบ เซ็นเซอร์ตรวจจับควันบุหรี่ ร่วมกับบริษทั ยาสัญชาติ สวีเดน Apotek Hjartat ทำ�โปสเตอร์โฆษณา ดิจิทัลที่มีดิสเพลย์สื่อถึงกลิ่นและเสียงเพลงแบบ อะโรมาผ่อนคลาย เมื่อเซ็นเซอร์ที่ติดอยู่กับตัว โปสเตอร์ ตรวจจับควันบุหรี่ของผู้คนที่เดินผ่าน ไปมาได้ หน้าจอโปสเตอร์ก็จะขึ้นโฆษณาผู้ชาย ที่ไอจากการได้รับกลิ่นควันนั้นทันที นับว่าเป็น โฆษณาที่ถูกนำ�เสนอสู่สายตาผู้คนได้อย่างเป็น รูปธรรมมากที่สุด เพราะทุกสิ่งที่พบเห็นสามารถ มอง จับต้อง และมีปฏิสมั พันธ์ดว้ ยได้ จึงไม่เพียง 207


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

แต่สื่อโซเชียลเท่านั้นที่กลายเป็นพื้นที่โปรโมท เพราะสื่อโซเชียลเองก็ต้องพึ่งการโฆษณาในโลก ออฟไลน์เพื่อตอกยํ้าความนิยมเช่นกัน อย่าง สแนปแชท ทวิตเตอร์ และเฟซบุ๊ก ก็ลงโฆษณา แบบแบนเนอร์บนตึกอาคารในนิวยอร์กเช่นกัน ซึ่ ง ผลตอบรั บที่ ไ ด้ คื อ ผู้ ผ่า นไปมาและพบเห็น 208

สามารถสั ม ผั ส ถึ ง การมี ตั ว ตนของสื่ อ เหล่ า นี้ ในโลกแห่งความจริง และไม่หลงลืมที่จะแตะเข้า ไปดู ก ารอั พ เดทของข้ อ มู ล ในโลกออนไลน์ ใ น ทุกๆ วัน


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

ที่มา: บทความ “Cannes Lions 2017: Advertising Trends” (2017) จาก WGSN.com / บทความ “Active & Outdoor Experiences: Brand Activations” (2017) จาก WGSN.com / บทความ “Marketing on 2017: Top Trends” (2017) จาก WGSN.com / บทความ “Out-Of-Home Advertising: Creative Trends” (2017) จาก WGSN.com ภาพ: clios.com / hollywoodreporter.com / tangomodem.com/is-watson-catholic / 6sqft.com/dont-miss-toyotas-ten-story-climabletimes-square-billboard / flickr.com/photos/quintanomedia / creativity-online.com/work/apotek-hjartat-the-coughing-billboard/50521

209


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

ERA OF FEELING

ยุคแห่งความรู้สึก เมื่อความบันเทิงทำ�ให้อารมณ์เป็นความรู้สึกที่ถูกจดจำ�

210


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

จะสามารถปกป้องตนเองจากการโดนกลั่นแกล้ง และกลายเป็นที่จดจำ�ในสังคม ซีรสี ข์ องช่อง HBO อย่าง Game of Thrones และ Silicon Valley ทำ�ให้ความรูส้ กึ ของเรือ่ งราวไม่จบ เพียงบนหน้าจอ แต่สามารถส่งต่อประสบการณ์ เพือ่ เติมเต็มความรูส้ กึ ต่อละครได้ตอ่ โดยออกแบบ The Escape ซึ่ง เป็นกิจกรรมเอาใจแฟนๆ ที่ เปิดโอกาสให้พวกเขาได้สัมผัสประสบการณ์ใน 3 ห้องปิดตายภายใน 5 นาที ซึ่งภายในระยะ เวลานี้จะทำ�ให้ผู้เข้าร่วมได้รับความรู้สึกเหมือน หนีออกจากตัวตนเดิม ไปยังโลกใหม่ที่ต้องเอา ตัวรอดในรูปแบบของเกม ในขณะทีซ่ ีรีส์ The Walking Dead ซีซั่น 8 ที่จะออกอากาศช่วง สิ้นปี 2017 ตั้งใจฉายละครควบคู่กับด่านของ 13 Reasons Why ซีรีส์ที่บอกเล่าเรื่องราวชีวิตใน เกม ที่ท�ำ ให้ผู้ชมได้รับความรู้สึกจากการดูซีรีส์ โรงเรียนของเด็กสาวผ่านเทป 13 ม้วน ความลึกลับ เดิมเพิ่มขึ้นไปอีกขั้นหนึ่ง และการคลีค่ ลายปมของเทปแต่ละหน้าจนสามารถ เข้าถึงพฤติกรรมของวัยรุน่ อเมริกนั ได้อย่างแท้จริง ทำ�ให้ซีรีส์เรื่องนี้เป็นกระแสส่งถึงเด็กมัธยมทั่ว สหรัฐอเมริกา และทำ�ให้ล็อกเกอร์ของตัวละคร หลักถูกนำ�ไปตั้งในโรงเรียนหลายโรงเรียน เพื่อ เพิ่มความรู้สึกของละครให้ใกล้ชิดกับเด็กๆ มาก ยิง่ ขึน้ รวมถึงความนิยมถ่ายรูปตูล้ อ็ กเกอร์ที่ตกแต่ง ความเป็นตัวเองลงบนสื่อโซเชียล เพราะเชื่อว่าการ ส่งต่อความรู้สึกของตนเหมือนตัวละครในซีรีส์ 211


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

แม้แต่ช่องสารคดีอย่าง National Geographic ก็เปิดโลกกว้างด้วยแคมป์ AR หุ่นยนต์ และ โฮโลแกรม เพื่อให้ผู้เข้าร่วมได้รับประสบการณ์ จากภาพถ่ายของ Nat Geo ผ่านเรื่องราวทฤษฎี ของไอน์สไตน์และสารคดีต่างๆ ที่ต่างจากความ คุ้นเคยเดิม ทัง้ ซีรสี แ์ ละสารคดีเหล่านีเ้ ป็นประสบการณ์ที่เพิ่ม ระดับความรู้สึกของผู้คน ซึ่งต่างจากในอดีตที่ ผ่านมาอย่างสิ้นเชิง ถ้าไม่นับ Disneyland หรือ Universal ที่สร้างสวนสนุกเพื่อรองรับจินตนาการ จากการ์ตนู และภาพยนตร์แอนิเมชัน่ มาอย่างยาวนาน ปี 2017 นี้ SXSW งานที่รวบรวมเหล่าแบรนด์ดงั และ ธุรกิจในกลุม่ อุตสาหกรรมบันเทิงกว่า 37,000 ราย เข้ า ร่ ว มแสดงให้ เ ห็ น แนวโน้ ม การเติ บ โตของ อุ ต สาหกรรมภาพยนตร์และสื่อโทรทัศน์แบบ สตรีมมิงที่เป็นที่จับตามองมากยิ่งขึ้น บริษัท Sony หนึ่งในบริษัทยักษ์ใหญ่ที่พัฒนา เทคโนโลยี VR ได้ข้ามขั้นจากประสบการณ์ทาง สายตาที่สมจริง มาเป็นการออกแบบประสบการณ์ ให้ครบทุกโสตประสาท ทัง้ เสียงและร่างกาย สร้าง ความจริ ง ในโลกเสมื อ นในพื้นที่ The Wow Factory พื้นที่ห้องที่กว้างกว่าบริษัทอื่น คล้าย ฟิตเนสที่ทุกคนสามารถเข้าไปแล้วเลือกกิจกรรม สัมผัสประสบการณ์ VR ตามความชอบของตัวเอง 212

หรือจะแบบกลุม่ ที่เราเรียกว่า MR เพื่อให้ขอบเขต ของจินตนาการสามารถไปไกลได้อย่างไร้ขอ้ จำ�กัด MR ของ Sony จึงไม่ใช่แค่ตอบสนองเพื่อความ บันเทิง แต่เป็นความบันเทิงที่โสตประสาทถูก ประสานระหว่างการออกกำ�ลัง เพือ่ ความแข็งแรง ของร่ า งกายและความสุ น ทรี ย์ ข องอารมณ์ ที่ สามารถตอบสนองไปได้พร้อมกัน VR ในปี 2018 จะไม่เพียงสร้างภาพชวนฝัน แต่เป็นภาพ ที่สามารถตอบสนองได้จริง ใช้งานได้จริง อย่าง วงการแพทย์ท่สี ามารถใช้เทคโนโลยี VR ฝึกผ่าตัด ในเคสยาก หรือการสร้างสรรค์งานออกแบบที่ VR กลายเป็นเครื่องมือสำ�หรับการสร้างต้นแบบที่ จับต้องได้ ซึง่ จะเชือ่ มต่อโดยตรงเข้ากับโปรแกรม แชทบอทที่สามารถตอบสนองความต้องการได้ แบบเรียลไทม์ อย่างในประสบการณ์ 360 องศา


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

ในนิทรรศการหนังของจิออร์จโิ อ อาร์มานี่ (Giorgio Armani) ที่แม้จะมีฉากหลังเป็นสีขาวดำ�เพื่อเล่า เรือ่ งราวในอดีต แต่หน้าจอรอบตัวทีม่ ลี กั ษณะโดม สามารถสร้ า งปฏิ สั ม พั น ธ์ ต อบโต้ กั บ ผู้ เ ข้ า ชม ได้ด้วยเสียงตอบกลับระบบแชทบอท ซึ่งจะได้รับ คำ�ตอบแบบเรียลไทม์และตรงประเด็นมากกว่า สารคดีทว่ั ๆ ไป หรือในบราซิล Pinacoteca Museum ก็สร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างผูเ้ ข้าชมด้วย การตอบสนองแชทบอท การเล่าเรื่องราวของภาพ

หรือประติมากรรมนั้น จึงไม่ได้ออกแบบให้ทุกคน สามารถรับสารเหมือนกัน แต่เป็นการส่งสารเฉพาะ คำ�ตอบที่ผู้เข้าชมอยากจะรับฟังเท่านั้น แชทบอทเป็นหนึ่งในปฏิบัติการแสดงผลของ AI ซึ่งบริษัท Weber Shandwick คาดการณ์ว่าการ พัฒนาที่สามารถเพิ่มมูลค่าได้อย่างก้าวกระโดด ภายใน 1 ปี จากปี 2016 จำ�นวน 68 เปอร์เซ็นต์ ทำ � ให้ โ ลกเข้ า สู่ ก ารเตรี ย มความพร้ อ มสู่ ยุ ค 213


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

แห่ง AI อย่างเต็มรูปแบบ การเพิ่มรูปแบบการ ตอบสนองด้านอารมณ์ดว้ ยระบบการสือ่ สารแบบ เสียงต่อเสียงด้วยแชทบอท รวมถึงการออกแบบ โปรแกรมการตอบสนองในรูปแบบภาพให้สามารถ จดจำ�และนำ�มาใช้งานสื่อสารต่อกันได้ เหล่านี้ อาจกลายเป็นภาษากลางที่ AI เจ้าของภาษา ต้องการให้ทุกคนไม่ว่าสัญชาติใดในโลกสามารถ ส่ ง ผ่ า นความรู้ สึ ก ออกมาได้ บ นแพลตฟอร์ ม เดียวกันในโลกดิจิทัล อีโมจิ (Emoji) คือหนึ่งใน ภาษาดิจทิ ลั ที่ถูกพัฒนาให้มลี กั ษณะและรูปลักษณ์ 214

การแสดงออกที่หลากหลาย ตอบโจทย์ความรู้สึก ของผู้คนได้ในทุกกิจกรรมที่ท�ำ ปัจจุบันอีโมจิที่ พัฒนาขึ้นเพื่อเป็นตัวแทนภาษาด้านความรู้สึก ถูกรวบรวมอยู่ในพจนานุกรม Emojipedia โดยเพิม่ ความหลากหลายทัง้ ด้านเชือ้ ชาติ สีผวิ วัฒนธรรม และยังพัฒนาให้สามารถรองรับได้ทุกฟังก์ชั่น ทั้งระบบ iOS และ Android เพื่อให้อีโมจิกลาย เป็นภาษาทีอ่ ยู่ในมือของทุกๆ คนอย่างแท้จริง ใน ปี 2017 นี้ บริษัทแอปเปิลได้เปิดตัว iPhone X ทีน่ �ำ อีโมจิแบบเดิมๆ เชือ่ มเข้ากับระบบ AR ภาพ


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Media and Entertainment สื่อและความบันเทิง

เสมื อ นทำ � ให้ เ ราสามารถได้ อิ โ มจิ ที่ เ ป็ น ภาพ เสมือนจากหน้าตาของเรายิง่ ขึน้ หรือทีเ่ ราเรียกว่า Animoji การตอบสนองผ่านการสแกนหน้าของ ระบบ ทำ�ให้โปรแกรมเกิดภาพจำ�และตอบสนอง การใช้งานผ่านภาพได้มากขึ้น จนทำ�ให้ตัวเรา และอารมณ์ความรู้สึกที่สื่อผ่านอีโมจิ สามารถ ตอบสนองเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันในโลกดิจิทัล ที่ ค วามรู้ สึ ก สามารถเป็ น ที่ จ ดจำ � ได้ อ ย่ า งไร้ พรมแดน

ที่มา: บทความ “SXSW 2017: Big Ideas” (2017) จาก WGSN.com / บทความ “SXDW 2017: Brand Activations” (2017) จาก WGSN.com / บทความ “Best Original Show to Stream” (2017) จาก tomguide.com / บทความ “Entertanment & Media: Embodied fandom” จาก delltechnologies.com / บทความ “The iPhone x will include animoji, emojis animated based on your facial expressions” (2017) ภาพ: twitter.com/13reasonswhybra / watchersonthewall.com / hbo-brings-game-thrones-escape-room-sxsw / today.uconn.edu/ 2016/10/hbos-escape-room-comes-to-campus / cladglobal.com/ CLADnews/architecture_design/Game-of-Thrones-Arya-StarkHall-of-Faces-SXSW-visitor-attraction-museum-tourist-attractionpopup

215


อาหาร

216


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

การรวมกลุม่ ของสัตว์ในสายพันธุเ์ ดียวกัน เกิดขึน้ จากการเลือกกินอาหารที่ไม่เหมือนกัน แม้แต่ กอริลลาและชิมแปนซี การเลือกกินใบไม้และ ผลไม้ตา่ งชนิด ยังก่อให้เกิดการรวมกลุม่ ที่มผี ลต่อ วิวฒั นาการเปลี่ยนแปลงของร่างกายและการย้าย ถิ่นฐาน หากเทียบกับมนุษย์ เราไม่ได้แยกกลุ่ม คนจากลักษณะอาหาร หรือวัตถุดบิ ที่ถูกสร้างสรรค์ ให้กลายเป็นเมนูอาหารของแต่ละพืน้ ที่ แต่อาหาร เป็นเสมือนหน้าต่างของบ้านที่สะท้อนเอกลักษณ์ และจิตวิญญาณของคนในบ้านเท่านั้น และในปี 2018 นี้ เอกลักษณ์กลุม่ อาจไม่ได้ขึ้นอยู่กบั ประเพณี และความเชื่อดั้งเดิมอีกต่อไป เพราะความเชื่อ ยุคใหม่นน้ั ถูกขับเคลือ่ นโดยไลฟ์สไตล์สดุ โต่งจาก กลุม่ วัฒนธรรมย่อย ที่รวมคนหลายเพศ หลายวัย และหลายเชื้อชาติ ก่อให้เกิดความหลากหลาย ภายใต้การแสดงออกถึงตัวตนที่ชัดเจน เสมือน หน้าต่างบานเก่าที่ถูกทำ�ให้แตกแล้วหลอมเป็นสี ใหม่ที่แต่ละชิ้นไม่เหมือนกัน แต่เมื่อนำ�ชิ้นส่วน เหล่านั้นมาประกอบเข้าด้วยกัน ก็จะกลายเป็น หน้าต่างบานเดิม เพียงแต่เปลี่ยนการมองเห็นตาม มุมมองของสีที่แตกต่างกัน ตั้งแต่ปี 2015 มีรายงานจาก Nielsen แสดงผล การทำ�โพลล์วา่ มีผู้ที่นยิ มใช้ชวี ติ และมีไลฟ์สไตล์ใน แนวรักสุขภาพกว่า 30,000 คนทัว่ โลกที่ปรากฎตัว อยู่ในโลกออนไลน์ PwC รายงานว่า 53 เปอร์เซ็นต์

ของผูบ้ ริโภคทีเ่ ลือกรับประทานอาหารเพือ่ สุขภาพ อยู่ในช่วงอายุ 18-34 ปี ซึ่งแตกต่างจากปีก่อนๆ ที่ผู้เลือกรับประทานอาหารประเภทนี้มีเพียง 23 เปอร์เซ็นต์ และเป็นผู้บริโภคที่มีอายุ 55 ปีขึ้นไป โดยเจเนอเรชัน่ ที่ได้รบั อิทธิพลจากเทรนด์สขุ ภาพนี้ มากทีส่ ดุ ก็คอื กลุม่ มิลเลนเนียล ไลฟ์สไตล์ของคน กลุ่มนี้ส่งผลต่อกิจกรรมทางโซเชียลมีเดียและ เรื่องราวที่ถูกถ่ายทอดผ่านบล็อกเกอร์บนโลก ออนไลน์จนกลายเป็นกระแสนิยมใหม่ ในปี 2017 พบว่าการบริโภคอาหารเพือ่ สุขภาพเติบโตและทำ� รายได้ถึง 1 ล้านล้านเหรียญสหรัฐฯ คนส่วนใหญ่ กว่า 88 เปอร์เซ็นต์ให้เหตุผลว่า ยอมจ่ายแพง หน่อยเพื่อให้ได้อาหารทีด่ ีกว่า แต่เจเนอเรชั่นซี เลือกอาหารโดยคำ�นึงถึงวัตถุดบิ ทีไ่ ม่มกี ารตัดแต่ง พันธุกรรมและมาจากสีธรรมชาติมากกว่าช่วงวัย อืน่ ๆ ขณะที่ประเภทอาหารที่นักเสพอาหารสุขภาพ มักเลือกรับประทานมากทีส่ ดุ คืออาหารที่มกี ากใย 36 เปอร์เซ็นต์ รองลงมาคืออาหารจำ�พวกโปรตีน เพื่อทดแทนเนื้อสัตว์ 32 เปอร์เซ็นต์ ธัญพืช 30 เปอร์เซ็นต์ แคลเซียมและวิตามินเพื่อบำ�รุงผิวพรรณ 30 เปอร์เซ็นต์ และเกลือแร่ 29 เปอร์เซ็นต์ นอกจากนี้ ยังพบปริมาณผูท้ ี่แพ้อาหารจำ�พวกกลูเตนมากถึง 30 เปอร์เซ็นต์ทว่ั โลก ทำ�ให้ในสหรัฐอเมริกา ร้านอาหาร ส่ ว นใหญ่ เ ริ่ ม หั น มาใส่ ใ จกั บ ผู้ บ ริ โ ภคกลุ่ ม รั ก สุขภาพมากขึน้ จนทำ�ให้รายได้ของร้านอาหารเพื่อ สุขภาพเพิ่มสูงถึง 10.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ 217


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

พฤติกรรมผู้บริโภคในลักษณะนี้ยังส่งผลให้เกิด กลุ่มผู้บริโภคที่เลือกรับประทานมังสวิรัติแบบ ยืดหยุ่น ซึ่งผู้บริโภคกลุ่มนี้มีผลต่อตลาดอาหาร จำ�พวกโปรตีนทดแทน อย่างนมธัญพืชซึ่งเติบโต ขึ้นมากที่สุดเท่าที่เคยเป็นมาคือ 257 เปอร์เซ็นต์ จากปี 2012 ในสหรัฐฯ ผู้คนต่างให้ความสนใจ เรือ่ งอาหารแนวใหม่ที่ทดแทนโปรตีนจากเนือ้ สัตว์ จนเกิดเป็นกระแส Cultured Meat หรือการสร้าง เนื้อสังเคราะห์ด้วยโปรตีนทดแทน โดยผู้บริโภค กลุ่มมิลเลนเนียล 30 เปอร์เซ็นต์เลือกรับประทาน เนื้อสังเคราะห์หรือโปรตีนอื่นๆ แทนเนื้อสัตว์ใน ทุกๆ วัน 70 เปอร์เซ็นต์ เลือกรับประทานบ้าง ในบางวันต่อ 1 อาทิตย์ ทำ�ให้รายได้ของผู้บริษัท ผู้ผลิตโปรตีนทดแทนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จน ทำ�ให้ลกู ค้ากลุม่ นีม้ จี �ำ นวนเป็น 1 ใน 3 ของลูกค้า ทั้งหมด และอาจทำ�รายได้ต่อเนื่องถึง 5 พันล้าน ดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2020 เสพรสชาติสุขภาพ วีแกน (Vegan) คือชือ่ ที่ถกู พูดถึงมาตลอดในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ซึง่ หมายถึงกลุม่ คนที่ปฏิเสธอาหาร และของใช้ที่มีที่มาจากสัตว์ การรวมกันของกลุ่ม คนเหล่านีไ้ ม่ได้เกิดขึน้ เพียงในระดับประเทศหรือ เฉพาะทวีป แต่เป็นการรวมตัวที่ปรากฏต่อสังคม โลก สืบเนื่องมาจากแนวโน้มเทรนด์ด้านสุขภาพ ที่ผบู้ ริโภคเริม่ ตัง้ คำ�ถามกับที่มาของอาหารมากขึน้ 218


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

ไม่เพียงการเลือกสรรวัตถุดิบเพื่อประโยชน์ต่อ ร่างกายอย่างเดียว แต่ยังคำ�นึงถึงผลกระทบของ อาหารต่อระบบนิเวศของโลก จนกลายเป็นไลฟ์สไตล์ ใหม่ที่แสดงออกผ่านสื่อโซเชียลมีเดียมากมาย ไม่วา่ จะเป็น Sweetgreen หรือ thefeedfeed.vegan บนอินสตาแกรมหรือ The Tasty Vegan บนเฟซบุก๊ ทำ�ให้ตง้ั แต่ปี 2016 ไลฟ์สไตล์แบบวีแกนเริม่ แพร่ หลายผ่านอินสตาแกรมเพิ่มขึ้น The Guardian ได้รวบรวมและรายงานสถิตบิ คุ คลที่ใช้อนิ สตาแกรม เพื่ อ โพสต์ อ าหารวี แ กนที่ มี ผ ลต่ อ การควบคุ ม นํา้ หนักที่มปี ระสิทธิภาพ พบว่าส่วนใหญ่จะถูกนำ� มาเผยแพร่ในกลุ่มเจเนอเรชั่นซี ซึ่งมีไอดอลมา จากนักร้องที่มีชื่อเสียงอย่าง Miley Cyrus, Ellie Goulding และ Ariana Grande เกิดเป็นอาชีพ ฟูด้ บล็อกเกอร์หน้าใหม่ในวัยเดียวกัน เช่น Chloe x Halle, Nina Gabriela, Tess Begg และ Chelsea Diehm ที่โปรโมตอาหารเหล่านี้ในหลายช่องทาง ไม่วา่ จะในยูทบู อินสตาแกรม ทวิตเตอร์ ทัมเบอร์ หรือแม้แต่สแน็ปแชท ความนิ ย มนี้ ไ ม่ เ พี ย งปรากฏอยู่ ใ นสื่ อ โซเชี ย ล เท่านัน้ แต่ยงั ถูกหยิบออกมาจากหน้าจอสูโ่ ลกแห่ง ความเป็นจริง อย่างกลุม่ Teen Vegan Network ที่พัฒนาจากการรวมตั ว กั น ของเด็ก ๆ บนสื่อ ออนไลน์กว่า 35,000 คน จนเกิดเป็นค่ายเวิรก์ ช็อป สังสรรค์ และกลายเป็นแคมป์เทศกาลอาหาร

37 ชั่วโมงที่ผู้สนใจได้ร่วมอัพเดทความรู้ใหม่และ พูดคุยกับผูค้ นหลายเชื้อชาติผ่า นภาษาอาหารที่ ชื่นชอบเหมือนๆ กั น ซึ่งนอกจากกลุ่มเจนซีที่ ขับเคลื่อนกระแสวีแกนแล้ว ยังมีสถิติจาก Loma Linda University ที่ระบุว่าผู้หญิงที่เป็นวีแกนใน สหรัฐอเมริกามีจ�ำ นวนมากกว่าผู้ชาย 74 เปอร์เซ็นต์ ด้วยเหตุผลด้านสุขภาพ การรักษารูปร่าง และ ต้องการให้ดูเด็กตลอดเวลา จนเกิดการรวมตัว ของกลุ่ม Vegan Feminist Network เพื่อพูดคุย แลกเปลี่ยนไลฟ์สไตล์วีแกนตามฉบับของผู้หญิง ปี 2017 Peta Asia ได้จัดอันดับเมือง VeganFriendly ที่นอกจากขึ้นชื่อเรื่องอาหารวีแกนที่ถูก หลั ก แล้ ว ยั ง สร้ า งสรรค์ อ าหารที่ มี ค วามอร่ อ ย ทำ�ให้ผู้บริโภคที่ไม่ใช่วีแกนสามารถเปิดใจให้กับ อาหารชนิดนี้ได้ ซึ่งเมืองที่ได้อันดับหนึ่งได้แก่ ฮ่องกง ซึ่งมีล ัก ษณะอาหารที่หลากหลายทั้ง ของหวานและเครื่องดื่ม ซึ่งใส่ใจไปถึงคุณสมบัติ ของชีสที่นำ�มาปรุงอาหารว่าต้องไม่ส่งผลกระทบ ต่อสิง่ แวดล้อม ในขณะที่เชียงใหม่ของประเทศไทย เราถูกจัดอยู่ในอันดับสามของเอเชีย โดยชูจดุ เด่น อยู่ที่การนำ�วัตถุดิบในพื้นที่มาปรุงเป็นอาหาร วีแกนตามฉบับตำ�ราไทยอย่างเช่นเมนูผัดไทย และขนมครก ซึ่งอร่อยถูกปากจนถูกหยิบยกให้ เป็นรสชาติจากสวรรค์ของชาวต่างชาติที่หลงรัก อาหารวีแกนทีเดียว 219


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

ทำ�ง่าย-ถึงบ้าน ความนิยมของกระแสอาหารเพื่อสุขภาพ ทำ�ให้ วัตถุดิบดั้งเดิมถูกนำ�มาพิจารณาในมุมมองใหม่ เพื่อเพิ่มมิติด้านรสชาติและคุณค่าทางอาหาร ที่มากกว่าเดิม ส่วนผสมของอาหารกลายเป็น ตัวละครหลักของอาหารแต่ละจาน จนกลายเป็น เอกลักษณ์เฉพาะตัว อย่าง Grandma Project ภาพยนตร์ ส ารคดี ที่ บ อกเล่ า เรื่ อ งราวการทำ � อาหารของเหล่าเชฟสูงวัย ที่นำ�เอาสูตรอาหาร จากวั ฒ นธรรมดั้ ง เดิ ม มาเรี ย บเรี ย งใหม่ เ ป็ น ภาษาอาหาร เพื่อบ่งบอกความในใจที่จะกลายเป็น มรดกลํ้าค่าส่งต่อสู่ลูกหลาน วัตถุดบิ ที่เหมือนกัน จึงได้รับการรังสรรค์ให้กลายเป็นเรื่องราวใหม่ๆ

ไม่ซํ้ากัน นอกจากนี้โปรเจ็กต์สารคดียังมีบริการ ที่เชื่อมโยงกับกระแสส่งตรงอาหารถึงหน้าบ้าน ด้วยการจัดจำ�หน่ายชุดวัตถุดิบส่งถึงบ้านสำ�หรับ ผู้ ที่ ต้ อ งการศึ ก ษาและทำ � ตามเมนู ใ นสารคดี Grandma Project จึงเป็นตัวอย่างที่เห็นได้ชัด สำ�หรับกระแสและการบริการด้านอาหาร เนื่องด้วย ปัจจุบันธุรกิจบริการจัดส่งอาหารถึงบ้านกำ�ลัง ได้รับความนิยมอย่างมาก โดยมีแอพพลิเคชั่น และช่องทางสื่อโซเชียลได้นำ�เอาสิ่งนี้มาเพิ่มเป็น กลยุทธ์ทางการตลาดสำ�คัญ ไม่ว่าจะเป็นการ จัดส่งเป็นวัตถุดิบเพื่อนำ�มาประกอบอาหารได้ เองที่บ้านตามกระแส “byob” ที่มาจากคำ�ว่า build your own bowl และยังรวมถึงการก้าว ข้ามขั้นของกระแส Farm to Table ที่กลายมา เป็น Fast-casual Food หรืออาหารที่ส่งตรง จากฟาร์มหรือ จากร้า นค้า และซูเปอร์ม าร์เก็ต ในชุมชนใกล้บ้าน ถึงหน้าบ้านโดยแพลตฟอร์ม ออนไลน์ได้อย่างรวดเร็ว ดังนัน้ อาหารหรือวัตถุดบิ ที่ดี นอกจากจะผ่านกระบวนการเพาะปลูกที่ไม่ กระทบต่อทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมแล้ว ยังต้อง ทำ�ให้ผบู้ ริโภคเข้าถึงได้ง่าย และไม่รู้สึกว่าอาหาร ดีๆ อยู่ไกลเกินเอื้อม สำ�หรับสถิติการส่งอาหารเดลิเวอรี่ผ่านช่องทาง ออนไลน์นน้ั มีการเติบโตในตลาดสื่ออิเล็กทรอนิกส์ อย่างมาก เพียง 2 ปี มีอัตราการเติบโตเฉลี่ย

220


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

(CAGR) ต่อปีกว่า 300 เปอร์เซ็นต์ จากปี 2015 ที่เติบโตเพียง 120 เปอร์เซ็นต์ ในขณะเดียวกัน สถิติการซื้ออาหารกลับไปรับประทานที่บ้านก็มี แนวโน้มตรงกัน อย่างในอังกฤษพบว่า มีผบู้ ริโภค ราว 28.6 ล้านคน เลือกซือ้ อาหารจากร้านกลับบ้าน หรือซื้อวัตถุดิบกลับไปทำ�เอง ซึ่ง 1 ใน 5 (19%) ของจำ�นวนพลเมืองทัง้ หมดใช้วธิ สี ง่ั อาหารเดลิเวอรี่ อย่า งน้อยสั ปดาห์ล ะ 2 วั น จำ�นวน 2 ใน 5 (39%) เลือกสั่งเดลิเวอรี่อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง สถิติที่เพิ่มขึ้นในอังกฤษ แม้ไม่ได้เติบโตอย่าง ก้าวกระโดด แต่การค่อยๆ เติบโตอย่างต่อเนื่อง

ทำ � ให้ ผู้ป ระกอบการหลายรายเริ่ม ปรั บ ตั ว กับ แนวโน้มนี้ เกิดเป็นแพลตฟอร์ม Deliveroo และ UberEATS ทีท่ �ำ หน้าทีแ่ นะนำ�อาหารและให้บริการ จัดส่งผ่านระบบออนไลน์โดยไม่มีหน้าร้าน จากฟาร์มถึงโต๊ะอาหาร (Farm to Table) อาหาร ออร์แกนิ ก (Organic) บรรจุภ ั ณ ฑ์ร ั ก ษ์โ ลก (Sustainable Packaging) 3 อย่า งนี้จึงได้ กลายมาเป็นกลยุทธ์สำ�คัญสำ�หรับธุรกิจอาหาร ยุคนี้ สอดคล้องกับเทรนด์อาหารสุขภาพที่ได้รับ ความนิยม จึงทำ�ให้ธุรกิจอาหารที่จะเติบโตขึ้น 221


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

ในปี 2018 เป็นอาหารที่ต้องมีประโยชน์ทั้งต่อ ร่างกายและจิตใจควบคูก่ นั ด้านร่างกายหมายถึง การคำ�นึงถึงสุขภาพเป็นหลัก ตั้งแต่ร่างกายของ ผูเ้ พาะปลูก ร่างกายผูผ้ ลิต และร่างกายของผูบ้ ริโภค ในส่วนของจิตใจ คือการคำ�นึงถึงความสุขและ อรรถรสของชีวิตและเรื่องราวอาหาร ผู้ผลิตและ นักปรุงทีเ่ ข้าใจแก่นแท้ดา้ นคุณสมบัตขิ องวัตถุดบิ ย่อมได้เปรียบในการนำ�เสนอคุณค่าของอาหาร ต่อจิตใจ คำ�ว่าอาหารดีๆ ไม่ได้จำ�กัดว่าต้องเป็น อาหารที่ มี คุ ณ ค่ า ทางโภชนาการต่ อ ผู้ บ ริ โ ภค เท่านั้น แต่ยังหมายถึงอาหารที่เกิดขึ้นจากการ เคารพในคุณค่าของอาหาร อาหารดีๆ จึงเป็น อาหารที่เกิดจากการใส่ใจในสุขภาพของคนที่ รับประทาน อาหารที่อร่อยต้องสามารถสื่อความ ต้องการจากเชฟถึงลูกค้า และหมายถึงอาหารที่ มีคุณค่าโดยไม่เหลือเป็นขยะ ตั้งแต่กระบวนการ เพาะปลูก ขนส่ง และการประกอบอาหาร ประสบการณ์อาหารจากการรวมตัว พฤติกรรมการเรียนรู้เรื่องเดลิเวอรี่ของภาคธุรกิจ ทำ�ให้การส่งอาหารถึงบ้านไม่ได้เพียงแต่ส่งเพื่อ ความฉับไว แต่ยังทำ�หน้าที่คล้ายผู้ออกแบบงาน สังสรรค์ หรือ Party Organizer ด้วยเช่นกัน ยกตัวอย่าง UberEATS ที่เริ่มกิจกรรมส่งอาหาร ตั้งแต่ปี 2015 ซึ่งปัจจุบันได้ขยายตัวกลายเป็น ผู้ให้บริการจัดร้านอาหารถึงบ้านแบบครบวงจร 222

(Full-Service Restaurant) ทำ�ให้ผลประกอบการ เพิ่มขึ้นถึง 118 เปอร์เซ็นต์ นับตั้งแต่ทำ�ธุรกิจมา การบริการรูปแบบนี้รองรับการสังสรรค์ที่บ้าน หรือโรงแรม โดยลูกค้าสามารถเลือกอาหารจาก ร้านใดก็ได้ตามความชอบ การแนะนำ�อาหารแบบ ฟูลคอร์สจากผู้เชี่ยวชาญด้านอาหาร จะทำ�ให้ ตอบโจทย์เจเนอเรชั่นมิลเลนเนียลในยุคนี้ที่มัก ชอบมีพฤติกรรมการรวมกลุ่ม และเป็นแรงผลักดัน ให้เกิดปรากฏการณ์การรวมกลุม่ ของชุมชนอาหาร เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ เกิดเป็นเทรนด์ Dinner Party ซึ่งนอกจากจะมีการรับประทาน อาหารมื้อพิเศษแล้ว ยังมีการแลกเปลี่ยนความ คิดเห็นเหมือนกิจกรรมบำ�บัดตนเองจากความเครียด และฝึกทักษะการเข้าสังคม เกิดเป็นธุรกิจเพื่อรองรับ พื้ น ที่ สำ � หรั บ ดิ น เนอร์ ป าร์ ตี้ ห รื อ พื้ น ที่ สั ง สรรค์ ด้วยประสบการณ์การกินที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ยังมี Food Network บนโลกโซเชียล มีเดีย โดยเฉพาะปีที่ผ่านมา อาหารถูกกล่าวถึง ในอินสตาแกรมอย่างมากมาย การแชร์เมนูและ ประสบการณ์ ก ารทำ � อาหารยั ง เชื่อ มต่ อ ไปยั ง ยูทูบและเฟซบุ๊กในลักษณะของวิดีโอฮาวทูแบบ เข้าใจง่าย อย่างเพจ Tastemade, Tasty และ Tip Hero ที่เลือกสรรเมนูมาแชร์หลากหลายไม่ จำ�กัดสัญชาติอาหาร จนเรียกความสนใจได้จาก แฟนคลับทัว่ ทุกมุมโลก นอกจากนี้ยังบริการเหล่า


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

นักปรุงที่สนใจทำ�อาหารตามด้วยแอพพลิเคชัน เพื่อรวมเมนูที่ถกู แชร์ทง้ั ในยูทบู สแน็ปแชท และ เฟซบุก๊ เข้าไว้ในทีเ่ ดียวกัน พร้อมมีผเู้ ชี่ยวชาญเป็น เชฟชื่อดังจากทั่วทุกมุมโลกมาสอนการทำ�อาหาร แบบเรียลไทม์ตามกระแส byob นำ�มาซึ่งการ รวมตั ว บนสั ง คมออนไลน์ ข องเหล่ า นั ก ชิ ม ที่ ต้องการแลกเปลี่ยนความรู้ และสังสรรค์เพื่อ แบ่ง ปันประสบการณ์ผ่านหน้าจอ

ที่มา: บทความ “What does health&wellness mean to consumer? Nielsen conduct global survey” (2016) จาก Foodnavigator.com / บทความ “How millennials will shape food in 2017” (2016) จาก forbes.com / บทความ “Future Food: How Gen-Z Eats” (2017) จาก WGSN.com / บทความ “Vegan Demographics 2017 -USA, and the world” จาก Veganbirs.com / บทความ “Top 10 Most VeganFriendly Cities for 2017” (2017) จาก Urbanvegan.Net / บทความ “Home food delivery is surging thanks to ease offline ordering, new study shows” (2017) จาก cnbc.com / บทความ “UK’s appetite for gourmet takeaway fuel restaurant delivery boom” (2017) จาก theguardian.com / บทความ “An Uncertain future: New entrants in the food delivery space decline as eyisting startup struggle” (2017) จาก cbinsights.com ภาพ: morethanmary.com / us.huel.com / cooknbox.com / mealpal.com / tlc.com

223


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

ALL DAY SNACKING เสพรสชาติสุขภาพได้ตลอดวัน

224


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

คำ�จำ�กัดความของอาหารสามมือ้ หรือนิยามการมี อาหารมื้อหลักในแต่ละวันจะไม่เหมือนเดิมอีก ต่อไป เมื่อพฤติกรรมการบริโภคของชาววีแกน และกลุม่ คนรักษาสุขภาพหันมาเลือกรับประทาน อาหารจำ�พวกสแน็กมากขึ้น โดยบางคนแทบจะ ไม่รบั ประทานอาหารหลักเลยด้วยเหตุผลเพือ่ การ รักษารูปร่าง ดังนั้นสแน็กหรือของว่างระหว่างวัน จึงจำ�เป็นต้องอุดมไปด้วยสารอาหารที่มปี ระโยชน์ และช่วยเพิ่มพลังงานในแต่ละวันไม่แพ้อาหาร มื้อหลักได้เช่นกัน รายงานจาก Nielson พบว่า คนอเมริกันมักเลือก กินสแน็กหลังมื้ออาหารเพิ่มขึ้น 11% ในปี 2016 จากเดิมปี 2015 มีจำ�นวนอยู่ที่ 54% โดยอาหาร ที่มกั เลือกกินจะเป็นผักและผลไม้สด รวมถึงผลไม้ อบแห้ง ทำ�ให้อตุ สาหกรรมอาหารโดยเฉพาะกลุ่ม ของว่างในสหรัฐอเมริกาเติบโตขึ้นถึง 51% โดย มุ่งเป้าไปยังผู้บริโภคที่เป็นผู้ใหญ่มากกว่า 92% ขณะที่ 7.5% ของเจเนอเรชั่นมิลเลนเนียลมัก เลือกรับประทานสแน็กแทนมื้ออาหารโดยเฉพาะ อาหารเย็ น พอๆ กับตลาดขนมขบเคี้ย วใน ประเทศไทยที่เติบโตเพิม่ ขึน้ และทำ�รายได้มากถึง 3 หมื่นล้านบาทในปี 2015 โดยมีมูลค่าตลาด บิสกิตและสแน็กบาร์อยู่ที่ 11,678 ล้านบาท ซึ่ง สิ น ค้ าประเภทสแน็ ก บาร์ ที่ใ ห้ส ารอาหารและ พลังงานนั้นพบว่ามีอัตราการเติบโตมากที่สุด

ถึง 45.2 ล้านบาท คิดเป็นอัตราการเติบโตที่ 9.9% จากปี 2014 ตามมาด้วยซีเรียลบาร์ที่มีมลู ค่าตลาด ที่ 79 ล้านบาท เติบโตในอัตรา 8.5% เห็นได้ ชัดเจนว่าแม้กระแสสแน็กบาร์จะเริ่มต้นขึ้นจาก ฝั่งประเทศตะวันตก แต่เทรนด์สุขภาพก็น�ำ พาให้ สแน็กบาร์ก้าวเข้ามาฮิตในบ้านเราจนกลายเป็น กระแส All Day Snacking ได้ ทั้งยังมีการ คาดการณ์ ไ ว้ ว่ า พฤติ ก รรมการบริ โ ภคนี้ จ ะมี อิทธิพลเพิ่มขึ้นไปเรื่อยๆ จนพีคที่สุดในปี 2020 โดยลักษณะสแน็กที่จะได้รับความนิยมทั่วโลก ตามรายงานของ Mintel ได้แก่ อาหารที่เก็บได้ 225


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

พกพาสะดวก และอาหารแบบปราศจากนํ้าตาล หรือนํา้ ตาลตํา่ สแน็กที่มาแทนมือ้ อาหารจึงสามารถ สร้างรสชาติทหี่ ลากหลายขึน้ ไม่จ�ำ เป็นต้องจำ�กัด ทีร่ สหวานหรือเค็ม อาจจะเผ็ด ขม หรือเปรีย้ วก็ได้ และเลือกใช้วตั ถุดบิ ที่มโี ปรตีนและคาร์โบไฮเดรต ทดแทนมือ้ อาหารอย่างถัว่ ธัญพืช หรือมัน รวมถึง สารอาหารที่มีประโยชน์และทำ�ให้สดชื่นระหว่าง วันอย่างผลไม้อบแห้ง ซึ่งมีฐานลูกค้าอยู่ในกลุ่ม พนักงานออฟฟิศที่ไม่มีเวลา นอกจากนี้ ผลไม้รสหวานแคลอรีตํ่าหลายชนิดยัง ถูกนำ�มาปรุงเป็นแยมเพื่อใช้เพิ่มรสชาติสำ�หรับ สแน็กบาร์แบบเดิมๆ จนทำ�ให้ตลาดแยมในไทย เติบโตขึ้นตามกระแสของอาหารทานเล่นเช่นกัน โดยในปี 2016 พบว่า มูลค่าตลาดสเปรด (Spreads) อยู่ที่ 2,396 ล้านบาท โดยสินค้าที่นำ�เป็นอันดับ หนึ่ง ได้แก่ สินค้าจำ�พวกแยม 81% รองลงมา ด้วยสินค้าสเปรดจากถั่วและธัญพืช 10% อย่าง Justin’s Maple Almond Butter เนยอัลมอนด์ ทีอ่ อกแบบเป็นซองฉีก ง่ายต่อการพกพา สามารถ ทานคู่กับผลไม้ คุ้กกี้ หรือแครกเกอร์ได้ ช่วยเพิ่ม อรรถรสของอาหารแห้งให้มีชีวิตชีวามากขึน้ หรือ แยมโฮมเมดสัญชาติไทย Penguin Slender ที่ นอกจากจะเลือกสรรมาแต่วตั ถุดบิ ที่มคี ณุ ภาพแล้ว ยังสร้างจุดเด่นด้วยความเข้มข้นที่มากกว่าแยม 226


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

ปกติ เมื่อทานคู่กบั ขนมปัง แครกเกอร์ แพนเค้ก หรือซีเรียล จะได้เนื้อสัมผัสเหมือนรับประทาน เนือ้ เค้กนุ่มๆ ที่ไม่หวานจนเกินไป หรือขนมหวาน โฮมเมดที่ไม่เน้นหวานแต่อยู่ทอ้ งกำ�ลังดี แบรนด์ DeNoir.bangkok ที่สร้างสรรค์เมนูผลไม้ครัมเบิล ประกอบไปด้วย 3 เลเยอร์ ตั้งแต่ชั้นครัมเบิล ครีมชีส และผลไม้สด รสชาติหวานมันตัดด้วย ความเปรี้ยวของผลไม้ในบรรจุภัณฑ์ขวดแก้วที่ สามารถพกพาไปไหนมาไหนได้สะดวก จึงเป็นอีก เมนูหนึ่งที่เหมาะสำ�หรับการเป็นสแน็กระหว่าง วันได้ดี

สแน็กในที่นี้ยังรวมถึงเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพที่ เติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง และกลายเป็นอีกหนึ่ง อาหารทางเลือกของผู้ท่ใี ส่ใจในสุขภาพอย่างการ ดืม่ โปรตีนเชคทีใ่ ช้ดม่ื ระหว่างวันแทนมือ้ อาหารได้ หรื อ ดื่ ม เพื่ อ เพิ่ ม พลั ง งานก่ อ นออกกำ � ลั ง กาย ซึ่ ง รสชาติ ที่ ไ ด้ รั บ ความนิ ย มมากที่ สุ ด ก็ ไ ด้ แ ก่ ช็อกโกแลต ตามด้วยวานิลลา สตรอเบอร์รี่ และ ผลไม้อื่นๆ ตามฤดูกาล แบรนด์ Huel เป็นหนึ่ง ในเครื่องดื่มโปรตีนที่อุดมไปด้วยวิตามินและ เกลือแร่ 27 ชนิด จุดเด่นที่ทำ�ให้ Huel กลายเป็น สแน็กแนวใหม่ ก็คือสามารถดื่ ม ได้ตลอดทั้งวัน 227


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

โดยแบ่งการดื่มตามมือ้ อาหาร เพื่อเพิ่มพลังสำ�หรับ การทำ�งานในแต่ละวันได้แทนอาหารมื้อเดิมๆ หรือ แบรนด์ Organic Valley ที่ออกผลิตภัณฑ์โปรตีน เข้มข้นทัง้ แบบผงชงดื่มและแบบพร้อมดื่มคล้ายนม ทัว่ ไป แต่ให้คณุ ประโยชน์มากกว่า ซึง่ ทัง้ สองแบบ จะได้ฐานลูกค้าที่ดื่มแบบ All Day Snacking และ ลูกค้าที่ดื่มก่อนออกกำ�ลังกาย โดยในประเทศไทย 228

นับว่ามีความตื่นตัวกับกระแสนี้เช่นกัน มีผู้ผลิต เครื่ อ งดื่ ม หลายรายเริ่ ม ปรั บ ตั ว เข้ากับกระแส สุขภาพมากขึ้น อย่างแบรนด์เมจิที่ทำ�เครื่องดื่ม เวย์โปรตีนพร้อมดื่มพร้อมเพิ่มคุณสมบัตทิ ล่ี กู ค้า ต้องการ เช่น สูตร L-Carnitine ช่วยลดไขมัน สำ�หรับผู้ต้องการลดนา้ํ หนักโดยเฉพาะ หรือแบรนด์ Hooray! Better Shake นมสดพาสเจอร์ไรซ์ที่ให้


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

โปรตีนสูงกว่านมปกติตามท้องตลาดถึง 3 เท่า และแคลเซียมสูงกว่า 2 เท่า ในขณะที่มีไขมัน ตํ่ากว่า 5 เท่า ตอบโจทย์คนทำ�งานในช่วงอายุ 18-35 ปี ที่ใส่ใจในสุขภาพได้อย่างดี น่าแปลกใจที่ปี 2017 ขณะที่เทรนด์สุขภาพกำ�ลัง เติบโต แต่ในตลาดกลับมีอาหารจำ�พวกขนมนมเนย ที่แข่งขันกันจนแทบจะเลือกสรรมารับประทาน ไม่ทัน โดยมีชสี เป็นวัตถุดบิ หนึ่งที่ถกู นำ�มาดัดแปลง ให้กลายเป็นเมนูยั่วใจที่มีหลากหลายรสชาติ คำ � ถามคื อ ทำ � ไมชีสถึงยั งครองความนิยมใน ตลาดได้เรื่อยๆ คำ�ตอบนัน้ คงหนีไม่พ้นการได้รับ อิทธิพลจากกระแสเกาหลี ที่นิยมรับประทานชีส

เพื่อเสริมรสชาติอาหารจานเดิมให้มคี วามสมบูรณ์ ยิ่งขึ้น โดยจะตัดการรับประทานเมนูข้าวออกไป เพราะเชื่อว่าแป้งต๊อกหรือชีสที่อยู่ในทุกเมนูนั้น สามารถทดแทนส่วนของโปรตีนและคาร์โบไฮเดรต ในแต่ละวันได้ ผนวกกับการกล้าลองของแปลก ใหม่ในกลุ่มเจเนอเรชั่นมิลเลนเนียล จึงทำ�ให้ชีส กลายเป็นที่นิยม ไม่ว่ามันจะอยู่ในรูปแบบใดของ เมนูอาหารก็ตาม อย่างการที่ชีสกลายมาเป็น เครื่องดื่มหวานมัน คล้ายขนมพร้อมดื่มระหว่าง วันของแบรนด์สุดฮิต Heekcaa แฟรนไชส์จาก ประเทศจีนที่มาถึงไทยแล้ว เครื่องดื่มผสมชีสที่มี วิธีดื่มด้วยการยกแก้วขึ้นซด 45 องศาตามโลโก้ ซึ่งเป็นองศาที่เหมาะสมที่ชากับชีสจะผสมกัน

229


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

อย่างลงตัว นอกจากนี้ ยังมีเครื่องดื่มผลไม้สดที่ มีจุดเด่นอยู่ที่การใส่ผลไม้แท้ๆ ลงไป ทำ�ให้เมื่อ ความหอมและรสเปรี้ยวอมหวานของผลไม้มา ผสานรสชาติกบั ชีส จะได้รสชาติเข้มข้นทีต่ ดั เลีย่ น ระหว่างกันได้อย่างลงตัว ชีสคือผลิตภัณฑ์จากนมที่ผ่านกระบวนการคัดแยก โปรตีน แล้วนำ�โปรตีนของนมเหล่านั้นมาผสม เชื้อราหรือแบคทีเรีย ซึ่งใครจะทราบว่ารสชาติที่ สร้างจุดเด่นจะเกิดขึ้นจากการเข้าใจในวัตถุดิบ เหล่านั้นอย่างถ่องแท้ เทรนด์สุขภาพที่มาพร้อมกับ

230

อายุที่ ยืนยาวจึงไม่ ได้ข้นึ อยู่ กับรูปลักษณ์หน้าตา ของอาหารที่สวยงาม แต่หากอาหารเหล่านั้นมี คุณค่าทางโภชนาการ ก็ย่อมนับเป็นอาหารได้ เช่นกัน อย่างอาหารบูด ในอดีตหากไม่มีใครลอง ลิ้ ม รสและเข้ า ใจคุ ณ สมบั ติ ที่ แ ท้ จ ริ ง ของการ เปลีย่ นแปลงคุณค่าทางสารอาหารไป ก็คงไม่เกิด เครื่องดื่มประเภทนมเปรี้ยวและโยเกิร์ตเหมือน ในปัจจุบันนี้ ในอดีตนมเปรี้ยวได้ถูกจารึกไว้ใน คัมภีร์เปอร์เซียและโรมันว่า เป็นส่วนหนึ่งที่ทำ�ให้ คนสมัยนั้นมีอายุยืนยาว ส่วนหนึ่งมาจากการ บริโภคนม และยังมีการใช้นมเปรี้ยวรักษาโรค


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

กระเพาะอาหาร นอกจากนี้ อายุเฉลี่ยที่ยืนยาว ของชาวบัลกาเรียผู้ซึ่งมีอัตราการดื่มนมเปรี้ยว มากนั้น ก็ทำ�ให้ค้นพบว่าการดื่มนมหมักจาก จุลินทรีย์ที่ดีจะสามารถกระตุ้นการทำ�งานของ ลำ�ไส้และลดสารพิษในร่างกายได้อย่างมีนยั สำ�คัญ ปัจจุบันนมเปรี้ยวจึงถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นหนึ่ง ในเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ เป็นคู่แข่งกับเครื่องดื่ม ผลไม้ อ อร์ แ กนิ ก ที่ มี ส ถิ ติ ย อดขายเพิ่ ม ขึ้ น ใน สหรัฐอเมริกากว่า 40% ในปี 2017 โดยนมเปรี้ยว ถูกนำ�มาชูจุดขายและเพิ่มมูลค่าให้ตรงกับความ ต้องการส่วนบุคคลมากขึ้น เช่น การมีคุณสมบัติ ช่วยให้นอนหลับ ขับถ่ายดี ผิวพรรณสดใส หรือ เพิ่มประสิทธิภาพการทำ�งานของสมอง เช่นเดียว กับในประเทศไทย ที่ตลาดนมเปรี้ยวและโยเกิร์ต เติบโตจนมีมูลค่ากว่า 28,000 ล้านบาท ในปี 2016 ซึง่ ในจำ�นวนนัน้ มาจากผลิตภัณฑ์นมเปรีย้ ว 79.4% โยเกิรต์ แฮนด์เมดรสธรรมชาติ 15.6% และ โยเกิร์ตแฮนด์เมดรสผลไม้ 5% โดยคาดว่าจะ เติบโตขึ้นเรื่อยๆ ในปีต่อๆ ไป จากกระแสรักษ์ สุขภาพและจะกลายเป็นหนึง่ ในเครือ่ งดืม่ ระหว่าง วันที่ได้รับความนิยมจากคนทุกเพศทุกวัย

ที่มา: บทความ “ส่วนแบ่งตลาดสเปรด (Spreads) ปี 2559” (2017) จาก fic.nfi.or.th / บทความ “ตลาดบิากิตและสแน็คบาร์ในประเทศไทย” (2016) จากfic.nfi.or.th ภาพ: refinery29.com/healthy-snacks / greatist.com/health/highprotein-snacks-portable / smartertravel.com/2015/07/14/10-tastysnacks-you-can-bring-on-the-plane / DeNoir.bangkok.facebook.com / nutrilad.com/2016/07/31/huel-the-food-of-the-future / Imgrum_ SUTAKONSTYLIST / foody.vn/ho-chi-minh/tra-sua-heekcaa-huynhthuc-khang/binh-luan-1417882 / alamy.com/stock-photo/frozenblueberry.html

231


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

FOOD NETWORK ทำ�ง่าย-ถึงบ้าน

232


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

Food Network เกิดขึ้นมากมายบนโลกโซเชียล มีเดีย โดยเฉพาะปีที่ผ่านมา อาหารถูกกล่าวถึง ในโลกของอินสตาแกรมอย่างมากมาย การแชร์ เมนูและประสบการณ์การทำ�อาหารยังเชื่อมต่อ ไปยังยูทูบและเฟซบุ๊กในลักษณะของวิดีโอ How to แบบเข้าใจง่าย มุมกล้องที่เลือกใช้มากที่สุด คือการจับกล้องเข้าหาชามและวัตถุดิบมุมเดียว จนจบขั้นตอน อย่างเพจ Tastemade Tasty และ Tip Hero ทีเ่ ลือกสรรเมนูมาแชร์หลายหลายไม่จ�ำ กัด สัญชาติอาหาร จึงได้ใจแฟนเพจทั่วทุกมุมโลก นอกจากนี้ยงั บริการเหล่านักปรุงที่สนใจปรุงอาหาร ตามด้วยแอพพลิเคชันอย่าง Tastemade ที่เปิด แอพพลิเคชันเพื่อรวมเมนูที่ถูกแชร์ทั้งในยูทูบ สแน็ปแชท และเฟซบุ๊กเข้าไว้ในที่เดียวกัน โดยมี รายละเอียดของส่วนผสมและขัน้ ตอนอย่างละเอียด พร้อมมีผู้เชี่ยวชาญที่เป็นเชฟชื่อดังจากทั่วทุก มุมโลกมาสอนการทำ�อาหารแบบเรียลไทม์ตาม กระแส byob กระแส byob ที่มาจากคำ�ว่า Build Your Own Bowl ได้รับความนิยมในช่วงปี 2017 ที่ผ่านมา โดยในปี 2018 การเชื่อมต่อของสังคมอาหาร จะเพิ่มประสบการณ์การเข้าถึงอาหารและเพื่อน ร่วมเครือข่ายมากยิ่งกว่าเดิม อย่างในมาเลเซีย การเข้าถึงอาหารของเด็กๆ ได้รับความนิยมมาก จนเกิดเป็นกระแส Gastro Baby ที่เป็นการฝึกให้

เด็กๆ ได้สร้างสรรค์อาหารด้วยตนเอง แล้วแบ่งปัน ผ่านสื่อโซเชียลมีเดีย เช่นเดียวกันกับแบรนด์ Gastro Baby ที่เริ่มต้นจากกิจกรรมทำ�อาหาร ภายในครอบครัวที่เน้นให้เด็กๆ สร้างสรรค์อาหาร จากส่วนผสมที่มีประโยชน์ด้วยตนเอง จนกลาย มาเป็นอาหารชื่อดังสำ�หรับเด็ก Syafiq Zane และ Nadia Norzuhdy เจ้าของแบรนด์กล่าวว่าเด็กๆ เป็นวัยที่รับประทานอาหารยาก หากต้องทาน อาหารที่ มี ป ระโยชน์ ยิ่ ง เป็ น เรื่ อ งยากสำ � หรั บ ผู้ปกครอง ดังนั้นอาหารที่เด็กๆ ทานจะต้องเป็น อาหารที่เด็กๆ ชอบ หากให้เด็กๆ ฝึกทำ�อาหาร ก็จะได้อ าหารรสชาติที่ใช่สำ�หรับพวกเขา และ หากปีที่แล้ว เด็กวัย 17 ปี ชาวสิงคโปร์ เจ้าของ อินสตาแกรม tumblinbumblincrumblincookie ได้ส่งต่อแรงบันดาลใจให้กับเหล่าวัยรุ่นในการ สร้างสรรค์เมนูอาหารด้วยตนเองบนสื่อโซเชียล 233


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

ปีน้คี งเป็นปีของอาหารสร้างสรรค์โดยฝีมอื ของเด็ก หนุ่มวัย 16 ปี เจ้าของอินสตาแกรม naturally.jo ที่มีผู้ติดตามแล้วมากกว่า 3 แสนภายในไม่กี่วัน จุดเด่นอยู่ที่อาหารมังสวิรตั ิ หน้าตาน่ารับประทาน และยังทำ�ได้งา่ ยเองที่บา้ นจากวัตถุดิบธรรมดาๆ เช่น ผลิตภัณฑ์จากข้าว ถั่ว เต้าหู้ ผลไม้สด และอื่นๆ อีกมากมาย ปฏิเสธไม่ได้ว่าเทรนด์อาหารโลกที่มาแรงแซง ทุกอาหารจานด่วนได้แก่อาหารสุขภาพ อย่างไร ก็ดี ผูค้ นก็อยากรับประทานอาหารที่อร่อยตามใจ ปากบ้าง แต่อยู่บนพื้นฐานของความเหมาะสม เพื่อสร้างความสมดุลให้แก่ร่างกายและจิตใจ เมื่อสำ�รวจพฤติกรรมผู้บริโภคจากรายงานของ Sterling-Rice Group พบว่า พฤติกรรมที่ทำ�ให้ ธุรกิจอาหารได้รบั ความสนใจมากที่สุดในปี 2017 ได้แก่ พฤติกรรมการรับประทานอาหารหวาน ในมื้อเช้า ตามด้วยการรับประทานอาหารตาม หลักอายุรเวท อาหารทดแทนเนือ้ สัตว์ และการลด ขยะจากเศษอาหาร ซึ่งพฤติกรรมเหล่านี้เกิดขึ้น เป็นกระแสที่เรียกว่า Acai Bowls ในมื้อเช้าของ ชาวอเมริกันและออสเตรเลีย โดย Acai Bowls เป็นอาหารที่เริ่มต้นมาจากวัฒนธรรมอาหารเช้า ของชาวกรีก โดยใช้โยเกิร์ตเป็นส่วนผสมหลัก ประกอบด้วยเมล็ดหรือเนื้ออาซาอิ กล้วย นมจาก ถั่ว ผสมรวมกันและแต่งหน้าด้วยผลไม้สด หรือ 234

ซีเรียลบาร์หรือซีเรียลป่นในแบบต่างๆ “Acai” หรือ อาซาอิ มีลกั ษณะคล้ายผลองุน่ ดำ�และบลูเบอร์ร่ี มี สีมว่ งเข้มจนถึงดำ� มีรสชาติคล้ายกับผลเบอร์รี่ผสม กับช็อกโกแลต เต็มไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการ และสารอาหารมากมายที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ สามารถพบได้ที่ป่าแอมะซอนทางแถบประเทศ


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

บราซิลและเปรู อาซาอินี้มีความสำ�คัญกับคน พื้นเมืองจนได้รับการขนานนามว่าเป็น “ผลไม้ ศักดิ์สิทธิ์” นอกจากนี้ยังมีงานวิจัยของสถาน พยาบาลมาโย (Mayo Clinic) กล่าวว่า ลูกอาซาอิ นี้ให้คุณประโยชน์ในการต้านอนุมูลอิสระ ช่วย เรื่องความแข็งแรงของหัวใจและช่วยลดไขมันใน เส้นเลือด ซึ่งมีหลายธุรกิจในสหรัฐอเมริกาได้นำ� เอาวัตถุดบิ นีไ้ ปเป็นหนึง่ ในผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เพราะค้นพบคุณสมบัติเพื่อการบำ�รุงผิวพรรณ และลดนํ้าหนักได้ด้วย

ลู ก ค้ า สามารถเลื อ กสรรวั ต ถุ ดิ บ ได้ เ องตามที่ ต้องการ ซึ่งในปี 2016 ที่ผ่านมา ร้านสามารถ จำ�หน่ายเมนู Acai Bowls ได้ราว 4,000 ถ้วยต่อ วันในมื้อเช้า หรือร้าน Viva Acai ในลอนดอน ซึ่งเป็นบาร์แห่งแรกที่เสิร์ฟอาหารสมูตตี้ประเภท Acai Bowl เย็นๆ ตลอดทั้งวัน ลูกค้าสามารถ ออเดอร์สว่ นผสมได้ตามที่ต้องการ หรือห้องอาหาร สุดหรูอย่าง Elixir ในฟลอริดา ที่เพิม่ เลานจ์เครือ่ งดืม่ สมูตตี้แบบโปรตีนเชค ทั้งแบบที่มีและไม่มีส่วน ผสมของแอลกอฮอล์เพื่อรองรับความต้องการของ นักดื่มที่ต้องการค็อกเทลรสชาติดีและรักสุขภาพ ไปในตัว ปรากฏการณ์เหล่านี้ชี้ชัดว่า ผู้บริโภค ต้องการความสดใหม่แต่ก็ยังคงไว้ซึ่งกระแสรัก สุขภาพ เทรนด์นี้ได้ต่อยอดไปสู่ช่องทางของสื่อ โซเชียลมีเดียอย่างอินสตาแกรม เกิดเป็นแฮชแท็ก #acaibowl ที่พบมากรองมาจากแฮชแท็ก #vegan ในหมวดอาหารปี 2017 ซึ่งกระแสนี้ได้เกิดขึ้นทั้ง ที่เป็นการรับประทานแบบ Acai Bowls All-Day และเป็นหนึ่งในอาหาร Eye-Catching Menu หรือเมนูเรียกความสนใจได้จากรูปลักษณ์ที่ดูดี อย่างยิ่งบนอินเทอร์เน็ต

Eric Helms ซีอีโอบริษัท Juice Generation ให้ สัมภาษณ์กับซีเอ็นเอ็นว่า สิ่งที่ผู้บริโภคสนใจคือ ความแตกต่างของเครื่องดื่มที่มีรสชาติเฉพาะ บุคคล Acai Bowls นี้จะเป็นเครื่องดื่มที่เหล่า

เทรนด์อาหารทำ�เองในมือ้ เช้าเกิดขึน้ จนเป็นกระแส แฮชแท็กบนอินสตาแกรมมากถึง 53,941,170 ครัง้ ในปี 2017 พอๆ กับอาหารมื้อสายที่มีผู้คนโพสต์ ถึง 41 ล้านคน โดยคนเหล่านีใ้ ช้วธิ กี ารแปลงเมนู 235


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

ง่ายๆ ที่ทำ�เองได้ แต่จำ�เป็นต้องมีประโยชน์และ รูปลักษณ์ที่สวยงามมาแบ่งปันกันในโลกออนไลน์ หนึง่ ในเมนูทก่ี ลายเป็นกระแสสำ�หรับคนรุน่ ใหม่นี้ ได้แก่ อะโวคาโดโทสต์ ซึ่งส่งผลต่อจำ�นวนตลาด วัตถุดิบที่เปลี่ยนแปลงไป เช่น อะโวคาโดที่กลาย มาเป็นวัตถุดิบหลักที่เหล่าฮิปสเตอร์ในอเมริกัน เลือกใช้ การเป็นที่ต้องการนี้ ทำ�ให้อะโวคาโดราคา สูงขึ้นมากกว่า 2 เท่าตัวในปี 2017 เมื่อเทียบกับ ราคาที่เคยสูงสุดเมื่อ 19 ปีที่แล้ว ปริมาณวัตถุดิบ สดใหม่ที่เติบโตขึน้ บนท้องตลาด ทำ�ให้คนอเมริกนั เริ่มตระหนักว่าไม่จําเป็นต้องใช้วัตถุดิบที่สดใหม่ 236

เท่านั้น จึงจะนำ�มาปรุงให้เป็นอาหารได้ เพราะ วัตถุดิบที่อาจลงไปอยู่ในถังขยะห้องครัวแล้ว แท้ จ ริ ง ยั ง มี คุ ณ ค่ า เพื่ อ นำ � มาเป็ น สร้ า งสรรค์ เป็นเมนูอาหารใหม่ๆ ได้อีก ถ้าเราเข้าถึงแก่น แท้ของคุณสมบัติเหล่านั้นได้ ตัวอย่างร้าน Duck & Waffle ร้านอาหารสุดหรูที่นำ�เอาวัตถุดิบและ ส่วนผสมจากของเหลือในห้องครัว มารังสรรค์เป็น เมนูเครื่องดื่มประเภทค็อกเทล ภายใต้คอนเซ็ปต์ Urban Foraging, Urban Decay ไม่ว่าจะเป็น เปลือกกล้วย ก้านและใบมะเขือเทศ รากต้น แอสพารากัส เศษขนมปังปิ้ง และอีกมากมาย


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

237


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

กลายมาเป็นค็อกเทลประจำ�ฤดูรอ้ นที่ให้กลิน่ อาย สโลแกน all-you-can-eat ซึ่งความน่าสนใจ ความเป็นเมืองจากวัตถุดบิ ทีเ่ หลือจากเมนูอาหาร ของแอพพลิเคชันนี้ ไม่เพียงบริการส่งอาหารทุก ซึ่งคนมักเลือกสั่งรับประทานในร้าน ประเภทเท่านั้น แต่ยังทำ�หน้าที่เหมือนคู่หูช่วย แนะนำ�อาหารที่ตรงตามขอบเขตความสนใจของ นอกจากสือ่ ออนไลน์จะเป็นแรงผลักดันให้อาหาร ลูกค้า และยังช่วยออกแบบโปรแกรมการวางแผน เหล่านี้เป็นที่รู้จักแล้ว ยังเป็นช่องทางที่สำ�คัญ มื้ อ อาหารเที่ ย งเป็นรายสัปดาห์และรายเดื อน มากในการตัดสินใจเลือกอาหารและวางแผน ได้ด้วย เช่นเดียวกับ Mealfix ในลอนดอน ที่ ค่าใช้จ่ายเรื่องอาหารในแต่ละเดือนของผู้คนใน เชื่อมต่อเครือข่ายร้านอาหารสุขภาพในชุมชน วันนี้ เพราะคนส่วนใหญ่ต้องประสบปัญหาการ เข้ากับเครือข่ายลูกค้าในแอพพลิเคชัน หากร้าน เลือกอาหารมากพอๆ กับการเดินทางไปถึงร้าน อาหารใดอยู่ในเครือข่ายเดียวกัน ผู้ใช้บริการ อาหาร แอพพลิเคชัน Mealpal ในนิวยอร์กจึง ก็สามารถได้รับอาหารในราคาที่ถูกกว่าซื้อด้วย เกิดขึ้นเพื่อให้บริการส่งอาหารเที่ยงด้วยใจ ด้วย ตนเอง หรือหากใช้บริการครบ 10 ครั้ง ก็จะ

238


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

สามารถรับบัตรกำ�นัลจากเครือข่ายร้านอาหาร เป็นเมนูพิเศษหรือสั่งเมนูบางรายการเพิ่มได้ฟรี นอกจากธุ ร กิ จ ที่ เ กิ ด ขึ้ น จากสั ง คมออนไลน์ ที่มาจากเทรนด์การทำ�กับข้าวด้วยตนเองแล้ว ธุรกิจการให้บริการอาหารเพื่อเทรนด์นี้ก็ยังพบ ได้อกี เช่น UberEATS ที่เป็นเสมือนการนำ�ข้าวของ จากร้านขายของชำ�หรือเมนูอาหารสุดโปรดมา ส่งตรงถึงหน้าบ้าน หรือ Sainsbury’s ที่ได้ออก แอพพลิเคชัน Chop Chop ให้ลูกค้าสามารถ สั่งของจากร้านในเครือข่าย Sainsbury’s ใกล้บา้ น ได้จำ�นวนไม่เกิน 20 ชิ้น โดยของทั้งหมดจะถูก นำ�มาส่งถึงบ้านภายใน 1 ชัว่ โมง ขณะที่ Amazon

Prime ก็ออกแอพพลิเคชั่น Primenow สำ�หรับ บริการเดลิเวอรี่ และไฮเปอร์มาร์เก็ตยักษ์ใหญ่ อย่าง Walmart ก็เปิดให้บริการแบบไดรฟ์ทรู สถานีให้บริการที่ลูกค้าสามารถสั่งของต่างๆ ผ่านหน้าจอทัชสกรีนได้จากภายในรถ โดยไม่ ต้องเสียเวลาเดินเข้าร้าน ที่มา: บทความ “Spring/Summer The Vision: Youth Tonic” (2017) จาก WGSN.com / บทความ “8 Hot food trends to try this summer” (2017) จาก cnbc.com / บทความ “The surprising truth behind acai bowls” จาก wellness260magazine.com / บทความ “Acai (อ่านว่า อา-ซา-อี) คืออะไร? (2017) จาก acaiberrythailand.com / บทความ “10 เทรนด์ ตลาดอาหารในปี 2560 โดย Sterling-Rice Group” (2016) จาก fic.nfi.or.th ภาพ: theconnectgrp.com / themalaymailonline.com / poshmark.com / ksenia.nyc / simplegreenmoms.com / thedrinksbusiness.com / ny.eater.com / chopchopapp.co.uk

239


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

DINNER PARTY ประสบการณ์อาหารจากการรวมตัว

240


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

กลุม่ มิลเลนเนียลมีพฤติกรรมชืน่ ชอบการรวมกลุม่ จึงเป็นแรงผลักดันให้เกิดปรากฏการณ์การรวมกลุม่ ของชุมชนอาหารแลกประสบการณ์ เป็นเทรนด์ Dinner Party ซึ่งนอกจากจะมีการรับประทาน อาหารมื้อพิเศษแล้ว ยังแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ระหว่างกัน เหมือนกิจกรรมบำ�บัดตนเองจาก ความเครียดและฝึกทักษะการเข้าสังคมไปด้วย ในตัว จนทำ�ให้เกิดธุรกิจรองรับพื้นทีส่ �ำ หรับดินเนอร์ ปาร์ตี้หรือพื้นที่สังสรรค์ด้วยประสบการณ์การ รับประทานที่แตกต่างกัน อย่างในโรงแรม The Line ในลอสแอนเจลิส ทีห่ อ้ งอาหาร Commissary

ถูกออกแบบให้ผ่อนคลาย เหมาะแก่การสังสรรค์ และเป็นร้านที่เชื่อมระหว่างสังคมและแพทเทิร์น ของอาหาร ดังนั้นอาหารที่รังสรรค์ขน้ึ พร้อมเสิรฟ์ จะทำ�หน้าที่คล้ายกับการทำ�บาร์บีคิวที่สามารถ แชร์ผกั ผลไม้ เพือ่ แลกเปลีย่ นแนวคิดซึง่ กันและกัน หรือร้านอาหารที่ให้บรรยากาศเหมือนบ้านอย่าง ร้าน Ban Ya Kaad (บันยากาด) ที่ออกแบบร้าน ให้ทุกคนที่มานั่งกินข้าวนอกบ้าน ให้ความรู้สึก เหมือนอยู่ในบ้านตัวเอง ด้วยเมนูอาหารไทยที่ หมุนเวียนตามฤดูกาล เสิร์ฟพร้อมผักพื้นบ้าน ปลอดสารพิษ สร้างบรรยากาศภายใต้บ้านเก่า 241


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

ตัง้ แต่สมัยรัชกาลที่ 7 ที่น�ำ มาบูรณะใหม่แต่ยงั คง นักปรุงในกรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้ ที่รวบรวม กลิ่นอายความเป็นบ้านเดิม ช่วยเพิ่มอารมณ์ ตำ�ราอาหารทั่วโลกและตัวอย่างส่วนผสมสำ�หรับ ความรูส้ กึ ระหว่างมื้ออาหารให้อบอุน่ มากกว่าทีเ่ คย จัดแสดงคล้ายนิทรรศการอาหารขนาดย่อมๆ เป็นพืน้ ทีร่ วมตัวสำ�หรับสมาชิกของฮุนไดการ์ด ที่ จะเห็นว่านอกจากร้านอาหารจะเอื้อให้เหล่า จะได้รบั บริการข้อมูล ให้ค�ำ ปรึกษา รวมถึงเข้าร่วม มิ ล เลนเนี ย ลได้ ร วมกลุ่ ม กั น เพื่ อ แบ่ ง ปั น คลาสทำ�อาหารกับเชฟส่วนตัว ที่นี่ยังมีห้องเรือน ประสบการณ์อาหารระหว่างกันแล้ว อุตสาหกรรม กระจกบนดาดฟ้าเหมาะสำ�หรับการสังสรรค์ อาหารก็ยงั สามารถเติบโตได้จากพฤติกรรมผูบ้ ริโภค แลกเปลี่ยนประสบการณ์ ถือเป็นสถานที่ที่รวบรวม เหล่านี้เช่นกัน อย่าง Hyundai Card ห้องสมุด กระบวนวิธีสำ�หรับอาหารตั้งแต่ไอเดียที่ต่อยอด 242


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

ไปจนถึงการลิ้มรสอาหารที่สนุกสนานและได้ คุณถึงบ้าน หรือหากต้องการดินเนอร์ปาร์ตี้บน ประสบการณ์ที่ไม่เหมือนใคร ดาดฟ้ากับอาหารปิง้ ย่างฝีมอื เชฟ ก็สามารถทำ�ได้ อย่างไร้ขอ้ จำ�กัด เพียงแค่เข้าเว็บไซต์ จองวันเวลา ประสบการณ์อาหารที่ล งตั ว อาจเกิดขึ้นจาก และประเภทอาหารตามเงื่อนไข เท่านี้ก็จะได้รับ รสชาติอาหารที่ลงตัวจากเชฟมืออาชีพ เว็บไซต์ ประสบการณ์อาหารจากฝีมอื เชฟได้ตามที่ตอ้ งการ eatwith.com ตัวกลางในการจัดหาเชฟมาปรุง ในประเทศไทย ธุรกิจเชฟส่วนตัวในชือ่ The Table และเสิร์ฟอาหารให้ถึงบ้าน ได้ร วบรวมเชฟที่ by Chef Pam เชฟแพม พิชญา อุทารธรรม ใช้ ลงทะเบียนไว้กว่า 650 คน ซึ่งต่างมีกิจการเป็น วิธีการจัดดินเนอร์เมนูฝรั่งเศส 6 คอร์สที่บ้าน ของตนเองจาก 200 กว่าประเทศทัว่ โลก พวกเขา ตนเอง ผู้ที่ต้องการสังสรรค์และชิมฝีมือของเชฟ ยิ น ดี ที่ จ ะให้ บ ริ ก ารรั ง สรรค์ อ าหารมื้ อ เย็ น ที่ จะต้องจองและเดินทางมารับประทานอาหาร แปลกใหม่ไม่เหมือนใคร ไม่ว่าคุณจะอยูใ่ นอเมริกา ที่บ้านของเชฟแพม เมนูแต่ละวันจะแตกต่างกัน แต่อยากรับประทานอาหารอินโดนีเซีย เชฟกูรู ตามสไตล์ของกลุ่มคนที่เข้ามารับประทาน เพื่อ อาหารอินโดนีเซียก็จะเดินทางมาปรุงอาหารให้ ประสบการณ์การรับประทานอาหารจากฝีมือเชฟ

243


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

ในบ้านเชฟที่อะไรก็เกิดขึ้นได้ รวมถึงบรรยากาศ ของอาหารที่ไม่ใช่แค่รปู ลักษณ์ แต่ยงั ให้ความหมาย ของบ้าน ที่ทำ�ให้มื้ออาหารกลายเป็นเวลาแสน ที่ตอกยํ้าถึงความทรงจำ�ของเหล่าอดีตเกมเมอร์ อบอุ่นสำ�หรับเพื่อนร่วมโต๊ะ ทัง้ หลาย ด้วยการตกแต่งร้านให้เหมือนอยู่ในร้าน เกมสมัยก่อนยุคดิจิทลั ภายใต้แสงสีนอี อน ในร้าน การออกแบบประสบการณ์ ก็ ต้ อ งปรั บ ตั ว ให้ มีเกมให้เลือกเล่นกว่า 600 เกมซึง่ ถูกติดตัง้ ลงบน เรื่องราวของอาหารและประสบการณ์ไปในทาง โต๊ะอาหาร พร้อมรังสรรค์เมนูเครื่องดื่มที่ลอ้ เลียน เดียวกัน โดยพื้นฐานร้านอาหารมักจะใช้กลยุทธ์ เหล่าตัวการ์ตูนในเกมอย่างเมนู East Bay Funk การตั้ ง ชื่ อ เมนู ห ลั ก ให้ เ ข้ า กั บ บริ บ ทของร้ า น Drunk ตำ�นานสแลมดังก์ที่ฮอตในหมู่เด็กผู้ชาย ไม่เพียงเท่านั้น คาเฟ่ชื่อดังต่างๆ ที่มีมาสคอต หรือจะเป็นเมนู Game Over ค็อกเทลรสแรงๆ ของร้านเป็นการ์ตนู ก็มกั จะนำ�เสนอรูปลักษณ์ของ ที่ให้อารมณ์การดื่มเพื่อจบเกมอย่างแท้จริง หรือ ร้านผ่านเมนูเหล่านัน้ เช่นกัน อย่างร้าน Hopeland มาดูที่ร้าน Bar Savoy ย่านทองหล่อ ซึง่ มีคอนเซ็ปต์ บาร์นอี อนในไทย ชูความน่าสนใจในการแสดงออก การดืม่ ซิกเนเจอร์พนั ช์ที่เสิรฟ์ ในชามพันช์ (Punch 244


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC Food อาหาร

Bowl) สุดคลาสสิกพร้อมๆ ไปกับการร้องคาราโอเกะ โดยคำ�ว่า พันช์ มาจากภาษาสันสกฤต (ปัญจ) แปลว่า ห้า สื่อถึงการผสมผสานวัตถุดิบ 5 ชนิด เข้าด้วยกัน ได้แก่ แอลกอฮอล์ นํ้าตาล เลมอน นํา้ เปล่า/ชา และเครือ่ งเทศ ก่อนจะนำ�ไปผสมกับ นํ้าผลไม้และผลไม้สด เสิร์ฟในโถใหญ่ ซึ่งพันช์ ของที่นี่จะมีรสชาติของเครื่องเทศแบบไทยๆ ตกแต่งแบบไทยๆ ที่ผสมแบบโบลว์ตอ่ โบลว์ เข้ากับ บรรยากาศร้านและการสังสรรค์ในห้องคาราโอเกะ แบบส่วนตัว

ที่มา: บทความ “US Millennials: New Holiday Traditions” (2017) จาก WGSN.com / บทความ “Whisk taker: the Hyundai Card Cooking Library Open In Seoul” (2017) จาก wallpaper.com / บทความ “Hopeland บาร์สุดนอร์สทาเจียร์ เล่นกิมจิ กินอาหารเกาหลี” (2017) จาก gourmeyandcuisine.com ภาพ: thelinehotel.com/los-angeles / bkkmenu.com / archilovers.com / eatwith.com / bychefpam.com/the-table / bk.asia-city.com/ restaurants/bangkok-restaurant-reviews/hopeland / timeout.com/ bangkok/bars/bar-savoy

245


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC เกี่ยวกับเนื้อหา

เกี่ยวกับเนื้อหา

ขั้นตอนการวิเคราะห์เนื้อหาบทสรุปเทรนด์ การวิเคราะห์ (Analyze)

ศึกษาแนวคิดและหลักการเหตุผลของแนวคิด เทรนด์กว่า 10 เล่ม เพื่อทำ�ความเข้าใจในที่มา ของการกำ�หนดเทรนด์ แล้วจึงวิเคราะห์แนวคิด สำ�คัญของทุกเล่มร่วมกัน เพื่อให้ได้ภาพรวม แนวโน้มเทรนด์ประจำ�ปี 2018 การจัดกลุ่ม (Categorize)

คัดเลือกหัวข้อเทรนด์แต่ละเล่มที่มีทิศทางตรง กั บ ภาพรวมแนวโน้ ม เทรนด์ ที่ ไ ด้ จ ากขั้ น ตอน แรก ทำ�การคัดเลือก keyword สำ�คัญที่มีความ หมายตรงกับแนวโน้มนั้น แล้วจัดกลุ่ม keyword ตามความหมายและคุณลักษณะ กำ�หนดชือ่ กลุม่ เพื่อสะท้อนความหมายรวม

246

การคัดกรองส่วนที่เหมือน (Normalize)

ในแต่ละกลุ่ม คัดกรอง keyword ให้เลือกเฉพาะ คำ�สำ�คัญที่พูดถึงตรงกันมากที่สุด นำ�ไปเทียบ กับ keyword ของหนังสือเทรนด์แต่ละเล่มเพื่อ คัดกรองกลุม่ สีท่ใี ช้ keyword เดียวกันมารวมกัน เลือกสีที่ใช้ตรงกันมากที่สุดเพื่อให้เป็นสีหลักที่ เป็นตัวแทนของแต่ละกลุ่มเทรนด์ การตีความใหม่ให้เข้าใจง่าย (Finalize)

จัดโครงสร้างและเรียบเรียงเนื้อหาทุกส่วนให้ เป็นระบบและเข้าใจง่าย แปล keyword เป็น ภาษาไทยเพื่อให้ได้ความหมายที่ถูกต้องตรงกัน เทียบคู่สีแต่ละสีกับ pantone เพื่อให้ค่าที่เป็น มาตรฐาน รวมถึงหาข้อมูลอ้างอิงและยกตัวอย่าง ที่เกี่ยวข้องกับแต่ละกลุ่มเทรนด์เพื่อให้เห็นภาพ มากยิ่งขึ้น


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC เกี่ยวกับ TCDC

เกี่ยวกับ TCDC

เฉพาะด้านการออกแบบฉบับย่อส่วน เพื่อให้คน ไทยในภูมิภาคมีโอกาสเข้าถึงความรู้ด้านการ ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (Thailand Creative ออกแบบและความคิดสร้างสรรค์ ตลอดจนสืบค้น & Design Center : TCDC) ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ข้ อ มู ล วั ส ดุ เ พื่ อ การออกแบบและการพั ฒ นา 2547 เป็นหน่วยงานภายใต้สำ�นักงานบริหารและ ผลิตภัณฑ์ พัฒนาองค์ความรู้ สังกัดสำ�นักนายกรัฐมนตรี เพื่อเป็นศูนย์กลางความรู้ด้านการออกแบบและ ความคิดสร้างสรรค์ให้กับสังคมไทย TCDC มุ่งสร้างแรงบันดาลใจและจุดประกาย ความคิดผ่านกระบวนการให้ความรู้แบบสากล ตั้งแต่การจัดนิทรรศการ งานอบรมและสัมมนา การเผยแพร่สิ่งตีพิมพ์เปี่ยมสาระ ไปจนถึงการ เป็นแหล่งเรียนรูแ้ ละค้นคว้า ด้วยบริการห้องสมุด เฉพาะด้านการออกแบบที่ ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่ง ในเอเชีย ซึ่งเป็นแหล่งรวบรวมหนังสือด้านการ ออกแบบกว่า 50,000 รายการ วารสารกว่า 200 ชื่อเรื่อง พร้อมสื่อมัลติมีเดียกว่า 7,000 รายการ ทั้งในรูปแบบของภาพยนตร์ สารคดี และบันทึก ภาพกิจกรรมให้ความรู้ของ TCDC และยังมี ห้องสมุดวัสดุเพื่อการออกแบบซึ่งรวบรวมวัสดุที่ ใช้ในการผลิตเพื่อการออกแบบจากทั่วโลกกว่า 4,000 ชิ้น นอกจากนี้ TCDC ยังร่วมมือกับสถาบันอุดมศึกษา ทั่วประเทศ 35 แห่ง เพื่อให้บริการห้องสมุด

TCDC กรุงเทพฯ (ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ) อาคารไปรษณีย์กลาง เลขที่ 1160 ถนนเจริญกรุง แขวงบางรัก เขตบางรัก กรุงเทพฯ 10501 TCDC เชียงใหม่ 1/1 ถนนเมืองสมุทร ตำ�บลช้างม่อย อำ�เภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ 50300 TCDC Bangkok (Thailand Creative & Design Center) The Grand Postal Building 1160 Charoenkrung Road, Bangrak, Bangkok 10501 TCDC Chiang Mai 1/1 Muang Samut Road, Changmoi Subdistrict, Muang District, Chiang Mai 50300 www.tcdc.or.th LINE: @TCDC

247


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC ลิขสิทธิ์

ลิขสิทธิ์ เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC: IN/TO the future (INdividual and TOgether with the New State of Mind) จัดทําครั้งแรก ธันวาคม 2560 โดย ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC) สํานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ ข้อมูลทางบรรณานุกรมของสำ�นักหอสมุดแห่งชาติ ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ. เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC: IN/TO the future.-- : ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ สังกัดสำ�นักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน), 2560. 250. 1.. 0. ชื่อเรื่อง ISBN 978-616-7789-29-3 คำ�สงวนสิทธิ์ TCDC จัดทำ�หนังสือบทสรุปเทรนด์นี้ขึ้นเพื่อให้ผู้สนใจได้ดาวน์โหลดโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย เนื่องจากมิได้มีจุดประสงค์ในการแสวงหากำ�ไร หากแต่เพียงมุ่งเผยแพร่ความรู้เพื่อเป็นประโยชน์แก่ สังคมไทย © 2560 ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ สงวนลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัติ ไม่อนุญาตให้คัดลอกหรือทำ�ซํ้าส่วนหนึ่งส่วนใดหรือทั้งหมดของ หนังสือนี้ โดยมิได้รับอนุญาตจากศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ 248


เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC ลิขสิทธิ์

Disclaimer This trend summary book was produced by TCDC for the interested public to download free of charge. TCDC seeks not to make profit from this download, but aims to disseminate knowledge to the Thai society. © 2017 by Thailand Creative & Design Center All rights reserved. No parts of this publication may be reproduced in any form or by any means without the permission in writing from Thailand Creative & Design Center.

249


250

เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC: IN/TO the future  

Free eBook โดย TCDC "เจาะเทรนด์โลก 2018” TCDC จัดทำ eBook “เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC: IN/TO the future” (INdividual and TOgether with the...

เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC: IN/TO the future  

Free eBook โดย TCDC "เจาะเทรนด์โลก 2018” TCDC จัดทำ eBook “เจาะเทรนด์โลก 2018 โดย TCDC: IN/TO the future” (INdividual and TOgether with the...

Advertisement