Page 1

ISSN 2081-5395

BYTOMSKA BIBLIOTEKA PEDAGOGICZNA INFORMATOR Zeszyt 31 (kwiecień – czerwiec 2015)

www.bytom.pbw.katowice.pl

TEMAT NUMERU

BIBLIOTEKI SZKOLNE


Bytomska Biblioteka Pedagogiczna już od 1952 roku służy bytomskiemu środowisku oświatowemu, wspiera kształcenie i doskonalenie zawodowe mieszkańców Bytomia i miast sąsiednich. Biblioteka od 2004 r. jest w pełni skomputeryzowaną placówką, która oferuje swe zbiory i usługi nauczycielom i innym pracownikom oświaty, studentom, osobom prowadzącym wszelką działalność edukacyjną, wychowawczą bądź opiekuńczą, katechetom, pracownikom sądu, policji, opieki społecznej, a także osobom dokształcającym się oraz uczniom klas maturalnych. GODZINY UDOSTĘPNIANIA ZBIORÓW poniedziałek - środa

800 – 1800

wtorek

800 – 1800

środa

800 – 1500

czwartek

800 – 1500

piątek

800 – 1800

sobota (trzecia w miesiącu) 900 – 1400 W GODZINACH PRACY BIBLIOTEKI DOSTĘPNY JEST

KATALOG ONLINE pod adresem: www.bytom.pbw.katowice.pl

W katalogu elektronicznym Filii PBW w Bytomiu znajdują się opisy bibliograficzne wszystkich książek, czasopism, dokumentów audiowizualnych i elektronicznych zgromadzonych w bibliotece oraz opisy artykułów z prenumerowanych czasopism (od roku 2003).

Wydawca: Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Katowicach, Filia w Bytomiu ul. Chorzowska 22, 41-902 Bytom tel.: 32 286 23 52 e-mail: bytom@pbw.katowice.pl Zespół redakcyjny: Bożena Zwierzyńska (red. nacz.), Anita Góral, Joanna Ambroży

2


SPIS TREŚCI

Zaproszenie do biblioteki ....................................................4 PRZYSTANEK CZYTANIE......................................................6 BIBLIOTEKI SZKOLNE Zestawienie tematyczne książek w wyborze za lata 2000–2015 .........8

SCENARIUSZE ZAJĘĆ BIBLIOTECZNYCH Zestawienie tematyczne w wyborze za lata 2005–2015 .....................8

SIEĆ WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA NAUCZYCIELI BIBLIOTEKARZY SZKÓŁ BYTOMSKICH ......18 MIĘDZYSZKOLNY KONKURS CZYTELNICZY W ĘDRÓWKA P EWNEGO H OBBITA ............................................22 BOOKCROSSING W FILII PBW W BYTOMIU ....................................22

Fot. B.Z.

Z NAJNOWSZYCH NABYTKÓW ..................................................28

3


źródło: pixabay.com

Zaproszenie do biblioteki … piśmiennictwo jest niezastąpione w prowokowaniu myślenia oraz dla kreacji indywidualnej wiedzy, a i przyjemność bywa w czytaniu częsta. Jednak stosownego wykorzystywania również trzeba się nauczyć: w domu, w szkole, w bibliotece. Byłoby więc dobrze dopaść ze stosowną ofertą w bibliotece szkolnej każdego, kogo się da. W końcu po to właśnie to wszystko jest1. Prof. dr hab. Jacek Wojciechowski

Corocznie, już od 2004 r., Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich organizuje Tydzień Bibliotek. Promujące książki, czytelnictwo i biblioteki ogólnopolskie świętowanie rozpoczyna się zawsze 8 maja, w Dniu Bibliotekarza. Hasło tegorocznego Tygodnia – „Wybieram bibliotekę” – ma zwrócić uwagę na niezaprzeczalne zalety tych placówek. To biblioteki „są rzecznikiem i gwarantem stabilnego, a także możliwie najszerszego i zgodnego z prawem dostępu do informacji”2; pomagają zapobiegać edukacyjnemu i cyfrowemu wykluczeniu, sprzyjają indywidualnemu rozwojowi i podniesieniu jakości świadomości zbiorowej. Szczególną rolę pełnią tu biblioteki szkolne – jedyne, z którymi z całą pewnością zetknie się każdy młody człowiek, a więc każdy Polak w ogóle. Przy dramatycznie niskim poziomie czytelnictwa dorosłych znaczenie bibliotek szkolnych jest nie do przecenienia. 1

J. Wojciechowski: Pismofobia. „Biblioteka w Szkole” 2014, nr 9, s. 8. J. Dziak: Hasło Tygodnia Bibliotek 2015. Uzasadnienie. www.sbp.pl/artykul/?cid=13256&prev=1 [dostęp 04.05.2015 r.]. 2

4


Wspomaganie pracy bibliotek szkolnych to jedno z zadań bibliotek pedagogicznych, dysponujących wykwalifikowaną kadrą i specjalistycznymi zasobami. Współpraca obu typów bibliotek systematycznie zacieśnia się, przybierając różnorodne, sprawdzone oraz nowe formy. Jedną z takich nowych form są – tworzone na razie pilotażowo – sieci współpracy i samokształcenia. Taka lokalna sieć powstała już w środowisku nauczycieli bibliotekarzy bytomskich, o czym piszemy poniżej. Natomiast interesującą inicjatywę ogólnopolską – sieć „Przystanek Czytanie” – prezentuje na naszych łamach dr Anna Marcol. Zgodnie z nowym ministerialnym rozporządzeniem, od stycznia 2016 r. biblioteki pedagogiczne winny również „w większym niż dotąd stopniu wspomagać nauczycieli w nabywaniu i rozwijaniu kompetencji cyfrowych, ale przede wszystkim w kształtowaniu umiejętności praktycznego wykorzystania innowacyjnych form nauczania, a także aktywnego korzystania z platform edukacyjnych”3. Zadania te nasza biblioteka realizuje już w bieżącym roku szkolnym: opracowano stosowne zestawienia bibliograficzne (poprzedni numer „Informatora” to przecież Technologie informacyjno-komunikacyjne w szkole), zorganizowano (w ramach wspomnianej powyżej sieci) szkolenia oraz przeprowadzono konkurs czytelniczy online. Wśród licznych celów konkursu znajdowało się właśnie promowanie wykorzystywania technologii informacyjnej w popularyzacji czytelnictwa i zachęcenie uczniów do korzystania z platformy edukacyjnej Moodle. Opis i wyniki konkursu – wewnątrz numeru. Na koniec pozostaje jeszcze życzyć wszystkim Bibliotekarzom nowych pomysłów, energii i niegasnącego zapału do pracy w niełatwych realiach współczesnej polskiej oświaty. Oby nasi uczniowie jak najczęściej i z przyjemnością sięgali po książki, e-booki, audiobooki – mądre słowo, w najrozmaitszej formie podane. Zapraszamy do biblioteki!

Bożena Zwierzyńska 3

B. Walczak: Kompleksowe wspomaganie pracy szkół i nauczycieli – nowe zadanie dla bibliotek pedagogicznych. „Poradnik Bibliotekarza” 2014, nr 10, s. 17.

5


dr Anna Marcol Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. J. Lompy w Katowicach

PRZYSTANEK CZYTANIE

Technologia informacyjnokomunikacyjna. Promocja czytelnictwa. Praca edukacyjna biblioteki. Wokół takich zagadnień będzie się koncentrować działalność ogólnopolskiej sieci współpracy i samokształcenia „Przystanek Czytanie”, adresowanej do nauczycieli bibliotekarzy bibliotek szkolnych.

Wspieranie pracy szkoły zawsze odgrywało istotna rolę w działalności bibliotek pedagogicznych. Nie ogranicza się ono wyłącznie do dostarczania fachowej literatury. Obejmuje także prowadzenie różnorodnych zajęć edukacyjnych, organizację konferencji metodycznych, szkoleń, wystaw czy konkursów. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 28 lutego 2013 roku w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych bibliotek pedagogicznych nadało temu wsparciu kompleksowy charakter, jako części nowego systemu wspomagania szkół i placówek oświatowych. Jednym z elementów nowego systemu wsparcia, który będzie funkcjonował obligatoryjnie od 1 stycznia 2016 roku, są sieci współpracy i samokształcenia. Obowiązek ich tworzenia spoczywa na ośrodkach doskonalenia nauczycieli, poradniach psychologiczno-pedagogicznych oraz bibliotekach pedagogicznych. Na terenie całego kraju powstały już sieci adresowane do nauczycieli bibliotekarzy, o zasięgu lokalnym i regionalnym.

6


Nową propozycją jest sieć ogólnopolska „Przystanek Czytanie”, tworzona przez serwis Elektroniczna Biblioteka Pedagogiczna SBP, we współpracy z portalem Szkoła z Klasą 2.0 oraz Towarzystwem Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich. Celem sieci jest inspirowanie i promowanie czytelnictwa dzieci i młodzieży oraz popularyzacja wykorzystania nowoczesnych technologii w pracy z czytelnikami. Uczestnicy przedsięwzięcia poszerzą swoją wiedzę, poznają nowe trendy w wykorzystaniu technologii informacyjno-komunikacyjnych, a także będą uczestniczyć w forum wymiany doświadczeń. Harmonogram pracy obejmuje udział w bezpłatnych formach doskonalenia – kursie internetowym oraz regionalnych konferencjach. W pierwszym kwartale 2015 roku przeprowadzono sondaż, którego celem było doprecyzowanie programu pracy sieci. Ankietę wypełniło ponad 100 nauczycieli bibliotekarzy bibliotek szkolnych z całej Polski. Obecnie trwają prace organizacyjne związane z opracowaniem materiałów, które zostaną udostępnione na platformie e-learningowej. Inauguracja działalności „Przystanku Czytanie” jest planowana z początkiem nowego roku szkolnego. Koordynatorami przedsięwzięcia są nauczyciele bibliotekarze bibliotek pedagogicznych: Magdalena Brewczyńska (Biblioteka Pedagogiczna Kujawsko-Pomorskiego Centrum Edukacji Nauczycieli we Włocławku), Mateusz Paradowski (WarmińskoMazurska Biblioteka Pedagogiczna im. Karola Wojtyły w Elblągu) oraz Anna Marcol (Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Józefa Lompy w Katowicach). Informacje dotyczące działalności sieci będą publikowane na stronie: http://przystanek-czytanie.weebly.com/. W imieniu koordynatorów zapraszam do aktywnego uczestnictwa w jej działalności.

7


BIBLIOTEKI SZKOLNE Zestawienie tematyczne książek w wyborze za lata 2000–2015 na podstawie zbiorów PBW w Katowicach Filii w Bytomiu oprac. Joanna Ambroży 1.

ARKABUS, Agata Mam 6 lat i gonię świat : poradnik dla bibliotekarzy i nauczycieli bibliotekarzy pracujących z sześciolatkami / Agata Arkabuz. Warszawa : Wydaw. SBP, 2014 Sygn. 45120

2.

BIBLIOTEKA szkolna w dyskursie edukacyjnym / pod red. Jolanty Gwioździk ; Górnośląska Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Kardynała Augusta Hlonda w Mysłowicach, Dolnośląska Szkoła Wyższa Edukacji TWP we Wrocławiu. - Mysłowice : GWSP, 2005 Sygn. A-4537/P

3.

BIBLIOTEKA w szkole. Część 1, Gry, konkursy, przedstawienia / Jolanta Smuniewska i in. - Warszawa : RAABE, 2012 Sygn. 43218/P

4.

BIBLIOTEKA w szkole. Część 2, Biblioterapia, webquesty, przedstawienia / Jolanta Smuniewska i in. - Warszawa : RAABE, 2012 Sygn. 43218/II/P

5.

BIBLIOTEKARSTWO / pod red. Anny Tokarskiej. – Warszawa : Wydaw. SBP, 2013 Sygn. 44946/P

6.

BOGACZ, Mirosława Vademecum skomputeryzowanego nauczyciela bibliotekarza / Mirosława Bogacz. Systemy dla bibliotek szkolnych i kryteria ich oceny / Władysław Marek Kolasa. - Warszawa : Agencja „Sukurs”, 2005 Sygn. 43930/P

7.

MINISTERSTWO Edukacji Narodowej o bibliotekach / [oprac. Wojciech Książek et al.]. - Warszawa : MEN, 2000 Sygn. A-2451, A-2452, A-2477

8.

NAGOWSKA, Monika Nowa podstawa programowa z pomocą biblioteki szkolnej / Monika Nagowska. - Warszawa : Agencja „Sukurs”, 2010 Poradnik dla nauczycieli wszystkich przedmiotów, konspekty i scenariusze zajęć dla różnych przedmiotów, przejrzyste tabele umiejętności kluczowych

Sygn. 42860, 42972, 44745/P 8


9.

PODRĘCZNY Podręczny słownik bibliotekarza / oprac. Grzegorz Czapnik, Zbigniew Gruszka ; przy współpr. Hanny Tadeusiewicz. - Warszawa : Wydaw. SBP, 2011 Sygn. 43072/P, 44750

10.

RADWAŃSKI, Aleksander Jak komputeryzować bibliotekę : poradnik / Aleksander Radwański. Warszawa : Wydaw. SBP, 2000 Sygn. 40804/P

11.

SANIEWSKA, Danuta Vademecum współczesnego nauczyciela bibliotekarza / Danuta Saniewska ; współpr. Mirosława Bogacz, Bożena Boryczka, Krystyna Wijaczka. - Warszawa : Agencja „Sukurs”, 2011 Sygn. 42793/P, 44746/P

12.

SANIEWSKA, Danuta Nowe vademecum nauczyciela bibliotekarza / Danuta Saniewska. Wyd. 5 uzup. i popr. - Warszawa : Agencja „Sukurs”, 2000 Sygn. 40620/P, 39673/P

13.

STANIÓW, Bogumiła Biblioteka szkolna dzisiaj / Bogumiła Staniów. - Warszawa : Wydaw. SBP, 2012 Sygn. 43086/P

Fot. B.Z.

9


14.

SZYGUŁA, Ewa Marketing w bibliotece szkolnej : jak zdobyć fundusze na nowe książki i jak powiększać zbiory biblioteczne? / Ewa Szyguła W: // Chorzowskie Zeszyty Dydaktyczne. T. 2. Pod red. Mariana Piegzy. - Chorzów: Agencja Wydawniczo-Reklamowa „map”, 2004 Sygn. A-3198

15.

WIZJA polskiego bibliotekarstwa edukacyjnego w Zjednoczonej Europie / [aut. Stefan Kubów et al.]. - Bytom : Wydaw. Wyższej Szkoły Ekonomii i Administracji, 2004 Sygn. A-3043

16.

WOJCIECHOWSKI, Jacek Praca z użytkownikiem w bibliotece / Jacek Wojciechowski. Warszawa : Wydaw. SBP, 2000 Sygn. 39981/P

17.

WOJCIECHOWSKI, Jacek O bibliotekach po mojemu / Jacek Wojciechowski. - Warszawa : Wydaw. SBP, 2012. - S. 182: Nowoczesny bibliotekarz szkolny Sygn. 44959/P

18.

WOJCIECHOWSKI, Jacek Idee i rzeczywistość : bibliotekarstwo pragmatyczne / Jacek Wojciechowski. - Warszawa : Wydaw. SBP, 2002. - S. 75: Powinności bibliotek szkolnych Sygn. 40803/P, 42054/P

19.

ZYBERT, Elżbieta Barbara Kultura organizacyjna w bibliotekach : nowe i stare idee w zarządzaniu biblioteką / Elżbieta Barbara Zybert. - Warszawa : Wydaw. SBP, 2004 Sygn. 40581/P

20.

ŻUKOWSKA, Izabela Praca z aktywem bibliotecznym / Izabela Żukowska. - Warszawa : Wydaw. SBP, 2002 Sygn. 40811/P

źródło: pixabay.com

10


SCENARIUSZE ZAJĘĆ BIBLIOTECZNYCH Zestawienie tematyczne w wyborze za lata 2005–2015 na podstawie zbiorów PBW w Katowicach Filii w Bytomiu oprac. Bożena Zwierzyńska I.

ARTYKUŁY Z CZASOPISM

1.

ANTCZAK, Mariola Jak pisać scenariusz zajęć dydaktycznych? : poradnik dla nauczycieli bibliotekarzy i studentów informacji naukowej i bibliotekoznawstwa / Mariola Antczak // Biblioteka w Szkole. – 2007, nr 5, s. 9–12

2.

BANAŚ, Bernardyna Książka i jej rola w życiu współczesnego człowieka : scenariusz zajęć bibliotecznych dla uczniów I klasy szkoły ponadgimnazjalnej / Bernardyna Banaś // Poradnik Bibliotekarza. – 2014, nr 5, s. 42–43

3.

BINKIEWICZ-KOŁODZIEJ, Danuta Poznajemy warsztat dziennikarza prasowego : lekcja biblioteczna / Danuta Binkiewicz-Kołodziej // Biblioteka Szkolne Centrum Informacji. – 2009, nr 2, s. 13–14 Temat: Wydajemy jednodniówkę z okazji Roku Juliusza Słowackiego

4.

BYKOWSKA, Małgorzata O kolekcjonowaniu znaczków : lekcja biblioteczna / Małgorzata Bykowska // Biblioteka Szkolne Centrum Informacji. – 2012, nr 3, s. 13– 14 Z wykorzystaniem książki Tajemnica zaczarowanego klasera Danuty Zawadzkiej

5.

BŹDZIUCH, Justyna „Bądźmy bezpieczni w Internecie” : zajęcia biblioteczne / Justyna Bździuch // Poradnik Bibliotekarza. – 2010, nr 5, s. 41–43

6.

CHOCYK, Blanka Czapki z głów, panowie – oto geniusz : konspekt lekcji muzyki o Chopinie / Blanka Chocyk // Biblioteka w Szkole. – 2011, nr 2, s. 14–16 Nagroda w ogólnopolskim konkursie na scenariusz lekcji przedmiotowej w bibliotece szkolnej

7.

CHROŚCICKA, Anna Piękne książki, piękny papier : scenariusz warsztatów / Anna Chrościcka // Biblioteka w Szkole. – 2008, nr 7–8, s. 18–19

11


8.

CZERNICKA, Justyna Co to jest teatr? : scenariusz lekcji bibliotecznej / Justyna Czernicka // Biblioteka w Szkole. – 2009, nr 9, s. 20–21 Dla uczniów klasy V szkoły podstawowej

9.

DIDUSZKO, Hanna Magiczny prezent dla dziadka : scenariusz lekcji bibliotecznej / Hanna Diduszko // Poradnik Bibliotekarza. – 2015, nr 4, s. 41–43 Dla uczniów klas IV–V szkoły podstawowej. Z wykorzystaniem książki Świat według dziadka Zofii Staneckiej

10. DIDUSZKO, Hanna Zachęta do czytania (delikatnie o trudnej sytuacji) : lekcja biblioteczna dla klas III–IV szkoły podstawowej / Hanna Diduszko // Poradnik Bibliotekarza. – 2014, nr 1, s. 41–42 Dziecko w sytuacji rozwodu rodziców. Z wykorzystaniem książki Motyl w podróży Beaty Wróblewskiej

11. DOBEK, Edyta Poszukujemy informacji o „Bogurodzicy” : konspekt lekcji w klasie III gimnazjum / Edyta Dobek // Poradnik Bibliotekarza. – 2009, nr 10, s. 41–43 12. DUDEK, Kamilla Monografia czy vademecum? : scenariusz lekcji z przysposobienia czytelniczego i informacyjnego w szkole ponadgimnazjalnej / Kamilla Dudek // Biblioteka w Szkole. – 2008, nr 5, s. 18–19 13. DUDEK, Kamilla Słynne zwroty i metafory filozoficzne : korelacja treści ścieżki filozoficznej oraz czytelniczej i medialnej w szkole ponadgimnazjalnej / Kamilla Dudek // Biblioteka w Szkole. – 2005, nr 5, s. 24–25 Scenariusz zajęć i karta pracy ucznia

14. FERDYN, Aldona Wynalazki są wokół nas / Aldona Ferdyn // Forum Nauczycieli. – 2010, nr 1, s. 50–55 Scenariusze cyklu zajęć dla uczniów szkół podstawowych z wykorzystaniem ICIM i zasobów biblioteki szkolnej

15. GŁÓWKA, Alicja Król Olch Goethego źródłem inspiracji kultury : scenariusz interdyscyplinarnej lekcji bibliotecznej / Alicja Główka, Aleksandra Zięba // Biblioteka w Szkole. – 2015, nr 2, s. 12–13 Dla uczniów gimnazjum

12


16. GRABOWSKA, Mirosława Wirtualne uzależnienie : jak mu zapobiegać / Mirosława Grabowska // Biblioteka Szkolne Centrum Informacji. – 2011, nr 2, s. 20–21 Temat zajęć: Wyłącz komputer! Włącz życie!

17. GRZĄBA, Joanna „Polubić Słowackiego” : scenariusz lekcji bibliotecznej dla klas VI szkół podstawowych / Joanna Grząba / Poradnik Bibliotekarza. – 2015, nr 2, s. 38–40 18. GRZELAK, Anna Dzień Pluszowego Misia : lekcja biblioteczna dla uczniów klas I–IV szkoły podstawowej / Anna Grzelak, Anna Trzcińska// Biblioteka w Szkole. – 2007, nr 10, s. 10–11 19. HERICH, Katarzyna Wyprawa na tajemniczą wyspę wraz z bohaterami lektury Juliusza Verne’a : konspekt spotkania Klubu Interesującej Książki dla klasy V szkoły podstawowej, przeprowadzonego w bibliotece pedagogicznej / Katarzyna Herich // Dialogi Biblioteczne. – 2014, nr 2, s. 21–26 20. JANIK, Beata Lew, czarownica i stara szafa : popularyzacja powieści C.S. Lewisa / Beata Janik // Biblioteka w Szkole. – 2013, nr 11, s. 15–16 21. JANIK, Beata Życie i twórczość Janusza Korczaka : scenariusz zajęć / Beata Janik // Biblioteka w Szkole. – 2014, nr 12, s. 24–25 Dla uczniów klas V i VI szkoły podstawowej oraz I gimnazjum. Na podstawie powieści Dżek, Król Maciuś Pierwszy, Kajtuś Czarodziej i my

22. JARMARK, Aneta Sposoby porozumiewania się ludzi : scenariusz zajęć / Aneta Jarmark // Biblioteka w Szkole. – 2012, nr 11, s. 17 Dla uczniów szkoły podstawowej. Z wykorzystaniem bajki Olbrzym bez słów

23. JEZIORNA, Małgorzata Kubuś Puchatek : propozycja pracy z lekturą / Małgorzata Jeziorna // Biblioteka w Szkole. – 2009, nr 10, s. 16–19 Cykl zajęć dla uczniów klas II szkoły podstawowej

24. JEZIORNA, Małgorzata Nikt od nikogo nie jest lepszy : scenariusz zajęć edukacyjnych / Małgorzata Jeziorna // Biblioteka w Szkole. – 2010, nr 5, s. 16–18 Dla uczniów klas I–III szkoły podstawowej. Z wykorzystaniem opowiadania Małgorzaty Musierowicz Kurczak ze zbiorku Hihopter

13


25. JOHN, Katarzyna Niepełnosprawni tacy jak my : scenariusz zajęć / Katarzyna John // Biblioteka w Szkole. – 2011, nr 6, s. 17 Dla uczniów klas IV szkoły podstawowej. Na podstawie książki Jadwigi RuthCharlewskiej Dziewczynka spoza szyby

26. JOHN, Katarzyna Śladami Fileasa Fogga : scenariusz zajęć / Katarzyna John // Biblioteka w Szkole. – 2013, nr 2, s. 12 Dla uczniów klas VI szkoły podstawowej. Na podstawie powieści Juliusza Verne'a W 80 dni dookoła świata

27. KARPIAK, Wioletta Czy Mateuszek to nasz kolega? : propozycja scenariusza zajęć czytelniczych do wykorzystania w bibliotece / Wioletta Karpiak // Wychowanie na co Dzień. – 2007, nr 9, wkładka metodyczna, s. I–V Na podstawie książki Mateuszek Elviry Lindo

28. KLENIEWSKA, Marta Ekslibris : małe dzieło sztuki / Marta Kleniewska // Biblioteka w Szkole. – 2011, nr 7–8, s. 20–22 Nagroda w ogólnopolskim konkursie na scenariusz lekcji przedmiotowej w bibliotece szkolnej

29. KLENIEWSKA, MARTA Przysłowia ludowe : scenariusz zajęć / Marta Kleniewska // Biblioteka w Szkole. – 2011, nr 6, s. 14–16 Nagroda w ogólnopolskim konkursie na scenariusz lekcji przedmiotowej w bibliotece szkolnej

30. KLICKA, Elżbieta Aparat informacyjny książki : scenariusz lekcji z edukacji czytelniczej i informacyjnej dla uczniów klasy VI szkoły podstawowej / Elżbieta Klicka // Biblioteka w Szkole. – 2008, nr 3, s. 17–18 31. KRÓL, Iwona Język nagłówków prasowych : scenariusz zajęć dla uczniów klasy I szkoły ponadgimnazjalnej / Iwona Król // Biblioteka w Szkole. – 2007, nr 9, s. 18–19 32. LEMAŃSKA, Dorota Z Januszem Korczakiem w lepszy świat : scenariusz lekcji bibliotecznej / Dorota Lemańska // Poradnik Bibliotekarza. – 2012, nr 11, s. 34–36 Zajęcia dla sześciolatków

33. MAGDZIAREK, Bogumiła Kolorowy zamek Lukrecji : scenariusz zajęć / Bogumiła Magdziarek // Poradnik Bibliotekarza. – 2010, nr 7–8, s. 51–53 Dla sześciolatków i uczniów klas I–II szkoły podstawowej 14


34. MICHAŁEK, Barbara Pismo – szczególny system znaków : scenariusz zajęć z edukacji czytelniczej i medialnej / Barbara Michałek // Dialogi Biblioteczne. – 2008, nr 2, s. 24–29 Dla uczniów gimnazjum

35. MUCHA, Agnieszka Przyjęcie urodzinowe u Jula Słowackiego : konspekt zajęć z okazji 200. rocznicy urodzin poety / Agnieszka Mucha //Biblioteka w Szkole. – 2009, nr 7–8, s. 19–20 36. NIEDŹWIECKA, Renata Matematyka nie jest nudna : scenariusz zajęć czytelniczych / Renata Niedźwiecka // Biblioteka w Szkole. – 2015, nr 1, s. 27 Dla uczniów klas I–III szkoły podstawowej. Na podstawie książki Do trzech odlicz Grzegorza Kasdepke

37. OKROJ, Grażyna Morderstwo w Orient Expressie : odkrywamy prawdę o bohaterach / Grażyna Okroj // Biblioteka w Szkole. – 2013, nr 10, s. 11–12 38. OLEJARZ, Agnieszka Na tropie pomysłu : propozycje ćwiczeń dla przyszłych noblistów / Agnieszka Olejarz // Biblioteka w Szkole. – 2013, nr 4, s. 19–21 Dla uczniów gimnazjum. Zajęcia rozwijające kreatywność oraz uzdolnienia pisarskie

39. PIETRUSEWICZ, Anna Plotka : scenariusz lekcji bibliotecznej / Anna Pietrusewicz // Biblioteka w Szkole. – 2013, nr 5, s. 9 Dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej. Z wykorzystaniem opowiadania Marka Hłaski Pierwszy krok w chmurach

40. PIOTROWSKI, Andrzej Janusz Bitwa pod Grunwaldem w literaturze : lekcja biblioteczna / Andrzej Janusz Piotrowski // Biblioteka Szkolne Centrum Informacji. – 2010, nr 3, s. 12–13 41. POPIEL, Agnieszka W oczekiwaniu na Kosogłosa (1–3) : cykl zajęć / Agnieszka Popiel // Biblioteka w Szkole. – 2014, nr 10, s. 16–20; nr 11, s. 10–13; nr 12, s. 18–21 Scenariusz zajęć z zakresu edukacji czytelniczej na podstawie trylogii Igrzyska śmierci Suzanne Collins. Dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych

15


42. PYTEL, Jolanta Portret Małego Księcia / Jolanta Pytel // Biblioteka Szkolne Centrum Informacji. – 2009, nr 1, s. 14–15 Temat zajęć: „Portret Małego Księcia w obiektywie współczesnego ucznia”

43. RAKOWSKA, Jolanta Lekcja przyrody w bibliotece : przykład współpracy biblioteki ze szkołą / Jolanta Rakowska // Biblioteka w Szkole. – 2007, nr 12, s. 14–17 44. SALAMON, Danuta Rozumiemy się bez słów : środki komunikacji niewerbalnej we współczesnej przestrzeni społecznej : scenariusz lekcji dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej / Danuta Salamon // Biblioteka Centrum Informacji. – 2010, nr 3, s. 13–14 45. SIEDLECKA, Patrycja Książka – towarzysz, przyjaciel, domownik scenariusz zajęć zachęcających do czytania / Patrycja Siedlecka // Biblioteka w Szkole. – 2015, nr 5, s. 11 Dla uczniów klas III gimnazjum. Z wykorzystaniem książki Rupieciarnia na końcu świata Agaty Mańczyk

46. SITARZ, Mariola W poszukiwaniu książki : lekcja biblioteczna / Mariola Sitarz // Biblioteka Szkolne Centrum Informacji. – 2010, nr 1, s. 12–15 47. STANIK, Małgorzata Śladami kultury żydowskiej : scenariusz zajęć w bibliotece szkolnej / Małgorzata Stanik, Mariusz Sułek, Barbara Tkacz // Biblioteka w Szkole. – 2010, nr 12, s. 14–16 48. STAWIŃSKA, Joanna Comic strip – kolorowe zeszyty, komiks, manga : lekcja biblioteczna dla klas gimnazjalnych / Joanna Stawińska // Poradnik Bibliotekarza. – 2014, nr 5, s. 39–42 49. STAWIŃSKA, Joanna Wskazówki dla młodego redaktora – historia prasy : scenariusz lekcji bibliotecznej dla szkół podstawowych oraz gimnazjum / Joanna Stawińska // Poradnik Bibliotekarza. – 2014, nr 4, s. 39–42 50. SZEFLER, Elżbieta Wzbogacanie wiedzy dzieci o budowie książki na podstawie ilustracji śródtekstowych : scenariusz zajęć czytelniczych w klasie pierwszej nt. „Ilustracje w naszych baśniach opowiadają o wydarzeniach w utworze” / Elżbieta Szefler // Kultura i Edukacja. – 2007, nr 4, s. 101–113

16


51. TYL, Marzena Czy wiesz, że książki rozmawiają? : scenariusz lekcji bibliotecznych / Marzena Tyl // Biblioteka w Szkole. – 2014, nr 1, s. 12–13 Relacje intertekstualne i intersemiotyczne w tekstach kultury. Popularyzacja książki Małgorzaty Musierowicz McDusia. Dla uczniów gimnazjum lub liceum

52. WŁODARSKA, Iwona O powoływaniu się na źródła : lekcja biblioteczna / Iwona Włodarska // Biblioteka Szkolne Centrum Informacji. – 2010, nr 5, s. 12–13 53. WOŹNIAK, Jadwiga Prawo autorskie : konspekt zajęć / Jadwiga Woźniak // Biblioteka w Szkole. – 2011, nr 1, s. 17–18 54. ŻACZEK, Ewa Od tabliczki glinianej do książki drukowanej – krótki zarys historii książki : scenariusz lekcji bibliotecznej w gimnazjum / Ewa Żaczek // Biblioteka w Szkole. – 2006, nr 1, s. 16 II.

ZESTAWIENIA BIBLIOGRAFICZNE

55. TIK [technologie informacyjno-komunikacyjne] w bibliotece szkolnej : zestawienie tematyczne w wyborze za lata 2001–2014 na podstawie zbiorów PBW w Katowicach, Filii w Bytomiu / oprac. Bożena Zwierzyńska i Joanna Ambroży // Bytomska Biblioteka Pedagogiczna. Informator. – Z. 29 (2014), s. 10–13

Fot. B.Z.

Pełne zestawienie dostępne na www.bytom.pbw.katowice.pl w zakładce ZESTAWIENIA BIBLIOGRAFICZNE 17


Anita Góral

SIEĆ WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA NAUCZYCIELI BIBLIOTEKARZY SZKÓŁ BYTOMSKICH Kierownik Filii PBW w Bytomiu, po ukończeniu szkolenia ORE dla koordynatorów sieci współpracy i samokształcenia, zorganizowała SIEĆ WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA NAUCZYCIELI BIBLIOTEKARZY SZKÓŁ BYTOMSKICH, działającą przy Filii PBW w Bytomiu i integrującą bytomskie środowisko bibliotekarzy szkolnych. W maju 2014 r. przeprowadzono rekrutację do sieci, natomiast w czerwcu – wstępną diagnozę potrzeb nauczycieli zainteresowanych udziałem w sieci. W październiku 2014 r. w PBW w Katowicach, Filii w Bytomiu odbyło się spotkanie organizacyjne sieci.

Akces do sieci zgłosiło 19-tu bibliotekarzy szkół bytomskich. Podczas spotkania ustalono zasady i formy współpracy oraz przeprowadzono diagnozę potrzeb rozwojowych uczestników sieci przy pomocy ankiety, a także, dzięki aktywności nauczycieli, poprzez rozmowę i „burzę mózgów”.

18


Drugie

spotkanie sieci – „TIK W PRACY NAUCZYCIELA BIBLIOTEKARZA” zorganizowano w grudniu 2014 r. W pierwszej części spotkania odbyło się szkolenie „TWORZENIE ANIMOWANYCH POSTACI NA POTRZEBY STRON INTERNETOWYCH”, które poprowadziła pani dr Anna Marcol – nauczyciel bibliotekarz PBW w Katowicach. W drugiej części spotkania koordynator sieci omówiła wyniki przeprowadzonej diagnozy potrzeb uczestników sieci oraz przedstawiła plan pracy sieci w roku szkolnym 2014/2015. Następnie uczestnicy sieci dzielili się swoją wiedzą i doświadczeniem z zakresu TIK.

19


Trzecie spotkanie sieci odbyło się w lutym 2015 r. i w całości poświęcone było inwentaryzacji zbiorów biblioteki szkolnej w świetle przepisów ustawy o rachunkowości. Pokłosiem tego spotkania było oświadczenie Pana Senatora Andrzeja Misiołka (http://www.senat.gov.pl/gfx/senat/userfiles/_public/k8/dokumenty/st enogram/oswiadczenia/misiolek/7102.pdf) złożone podczas 71. posiedzenia Senatu RP do ministra edukacji oraz ministra finansów w sprawie rozwiązań prawnych inwentaryzacji księgozbiorów bibliotek szkolnych, a także odpowiedzi obu ministerstw.

20


Kolejne spotkanie - „TIK W PRACY NAUCZYCIELA BIBLIOTEKARZA” odbyło się w marcu br. Szkolenie "TWORZENIE KOMIKSÓW I EKSIĄŻECZEK W USŁUGACH TOONDOO I STORYJUMPER" przeprowadziła dr Anna Marcol.

9 czerwca br. odbędzie się ostatnie w tym roku szkolnym spotkanie poświęcone podsumowaniu pracy sieci w roku szkolnym 2014/2015 oraz – dzięki inicjatywie nauczycieli bibliotekarzy Gimnazjum nr 1 i SP nr 3 w Bytomiu - powołaniu Oddziału Towarzystwa Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich w Bytomiu. Wszystkim uczestnikom sieci dziękujemy za współpracę w mijającym roku szkolnym i zapraszamy do udziału w sieci w nadchodzącym.

źródło: pixabay.com

21


Bożena Zwierzyńska

MIĘDZYSZKOLNY KONKURS CZYTELNICZY W ĘDRÓWKA P EWNEGO H OBBITA Z okazji Światowego Dnia Czytania Tolkiena (25 marca) Filia PBW w Bytomiu zorganizowała konkurs czytelniczy, dotyczący powieści Hobbit, czyli tam i z powrotem J.R.R. Tolkiena. Do konkursu przystąpiło 45 uczniów z siedmiu bytomskich szkół podstawowych.

Dużą atrakcją dla uczniów była nowoczesna formuła konkursu: dwa pierwsze etapy odbywały się ONLINE na platformie edukacyjnej Moodle Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej im. Józefa Lompy w Katowicach, Filii w Bytomiu.

Istotną rolę odgrywała oprawa graficzna konkursu: podczas rozwiązywania testów i w czasie finału uczniowie zapoznawali się m.in. z malarstwem i grafiką samego Tolkiena oraz stylowymi ilustracjami Alana Lee.

22


Sporym wyzwaniem dla uczniów – i organizatorów – było duże tempo zmagań konkursowych: kolejne etapy odbywały się co dwa tygodnie. Uroczysty finał miał miejsce 14 maja w siedzibie Filii PBW w Bytomiu, będąc elementem obchodów Tygodnia Bibliotek. Szóstce finalistów kibicowali zaproszeni nauczyciele.

Uczniowie zmierzyli się z zadaniami pisemnymi i odpowiadali na wylosowane pytania. Atmosferę współtworzyła muzyka Howarda Shore’a z filmowej trylogii Hobbit Petera Jacksona i – oczywiście – „Song of the Lonely Mountain” Neila Finna.

23


Jak na finał międzyszkolnego konkursu przystało, pytania nie były łatwe... A wszystko skrupulatnie odnotowywaliśmy na tablicy.

W czasie przerwy uczniowie chętnie rozwiązywali zagadki logiczne, rebusy i łamigłówki, związane z powieścią Tolkiena.

Ozdobą czytelni były prace uczniów z koła modelarskiego przy SP nr 42 w Bytomiu. Na zdjęciu powyżej: nora hobbita. Na uczniów czekały atrakcyjne nagrody, ufundowane przez Księgarnię s.c. Bytom i Prezydenta miasta Bytomia. 24


Wyniki konkursu: I. Julia Maniura (SP nr 45) II. Wiktoria Kamińska (SP nr 16) III. Adam Orzeł (SP nr 33) IV. Aleksandra Grabska (SP nr 46) V. Nikodem Kuczborski (SP nr 42) i Marcin Walkowiak (SP nr 9) Dyplomy dla uczniów i podziękowania dla współpracujących nauczycieli wypisano „hobbicką” czcionką. Organizatorki konkursu, panie Bożena Zwierzyńska, Joanna Ambroży i Anita Góral zadbały o każdy szczegół ☺

Na zdjęciu powyżej zwyciężczyni konkursu, Julia Maniura. Nagrody wręczali Pan Krzysztof Kobiałka, zastępca Dyrektora PBW w Katowicach i kierownik Filii PBW w Bytomiu, Pani Anita Góral.

Na zdjęciu obok autorka scenariusza konkursu Pani Bożena Zwierzyńska (z prawej) i prowadząca platformę edukacyjną Moodle Pani Joanna Ambroży. W tle model twierdzy Barad-dûr, Czarnej Wieży Śródziemia.

Laureatom i Finalistom konkursu jeszcze raz serdecznie gratulujemy! 25


BOOKCROSSING W FILII PBW W BYTOMIU Z okazji XII edycji Ogólnopolskiego Święta Wolnych Książek (18 czerwca 2015 r.) Filia PBW w Bytomiu przygotowała do „uwolnienia” ponad 200 książek z literatury pięknej, popularnonaukowej i naukowej.

Wyjątkowo atrakcyjne książki czekają na dzieci i młodzież.

Różnorodna oferta obejmuje zarówno pozycje bardziej ambitne, jak i popularne, poszukiwane na czas wakacyjny „czytadła”.

Od początku naszej Akcji BookCrossing (rok szkolny 2004/2005) bytomska biblioteka pedagogiczna „uwolniła” ponad 4000 książek. Za nieustające wsparcie serdecznie dziękujemy zwłaszcza zaprzyjaźnionym bibliotekarzom szkolnym!

26


Przykładowe tytuły „uwalniane” w 2015 roku w Filii PBW w Bytomiu: 1. BASZKIEWICZ – Maksymilian Robespierre 2. BELLAIRS – Luis Barnavelt i pogromca czarownic 3. BELLAIRS – Luis Barnavelt i upiór w operze 4. BOGUCKA – Hołd Pruski 5. BONDOUX – Princetta i Kapitan 6. BURNETT – Tajemniczy ogród 7. CHANDLER – Playback 8. CHMIELEWSKA – Cztery strony czasu 9. CHMIELEWSKA – Tajemnica 10. CLARE – Mechaniczny anioł 11. COLLODI – Pinokio 12. FRANCIS – Bruegel. Przeciwko władzy 13. GORDON – Lekarze 14. HEIDI dziewczynka z gór 15. KETCHUM – Potomstwo 16. LE CLÉZIO – Onitsza 17. LE CLÉZIO – Urania 18. LINDGREN – Rasmus, Pontus i pies Toker 19. MACLEAN – Przełęcz Złamanego Serca 20. MILNE – Chatka Puchatka 21. MONTGOMERY – Jane z Lantern Hall 22. MUSIEROWICZ – Noelka 23. MUSIEROWICZ – Opium w rosole 24. NAJPIĘKNIEJSZE bajki polskie 25. NESBITH – Pięcioro dzieci i „coś” 26. NIENACKI – Księga strachów 27. ORWELL – Folwark zwierzęcy 28. PAOLINI – Eragon 29. PRZYGODY Doktora Dolittle 30. ROBERTS – Zdrada i śmierć 31. SAINT-EXUPÉRY – Mały książę 32. SIESICKA – Pejzaż sentymentalny 33. SZOŁTYSEK – Śląsk takie miejsce na ziemi 34. TUWIM – Lokomotywa 35. VIRTUE – Kryształowe dzieci oraz • KOPALIŃSKI - Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych • OXFORD. Encyklopedia szkolna • SZKOLNY słownik bohaterów literackich

Oprac. Bożena Zwierzyńska 27


Z NAJNOWSZYCH NABYTKÓW Zestawienie bibliograficzne w wyborze oprac. Joanna Ambroży 1.

CABALSKI, Marian Przemoc stosowana przez kobiety : studium kryminologiczne / Marian Cabalski. - Kraków : „Impuls”, 2014 Sygn. 45169

2.

CICHOSZ, Mariusz Pedagogika społeczna : zarys problematyki / Mariusz Cichosz. - Kraków : „Impuls”, 2014 Sygn. 45158

3.

CZYTANKI : materiały do nauki czytania metodą sylabową / oprac. Magdalena Hinz. - Gdańsk : „Harmonia”, 2015 Sygn. 45156

4.

EDUKACJA małego dziecka. T. 8, Przedszkole - przemiany instytucji i jej funkcji / pod red. Ewy Ogrodzkiej-Mazur, Urszuli Szuścik, Aleksandry Minczanowskiej. - Kraków : „Impuls”, 2015 Sygn. 45160

5.

EDUKACJA małego dziecka. T. 9, Szkoła - przemiany instytucji i jej funkcji / pod red. Ewy Ogrodzkiej-Mazur, Urszuli Szuścik, Anny Gajdzicy. - Cieszyn : Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji Uniwersytetu Śląskiego, 2014 Sygn. 45175

6.

FEDOR-FREYBERGH, Peter Dziecko prenatalne : psychosomatyczna specyfika okresu prenatalnego i perinatalnego jako środowiska życia człowieka / Peter G. FedorFreybergh. - Kraków : „Impuls”, 2014 Sygn. 45166

7.

GODDARD, Sally Jak ocenić dojrzałość dziecka do nauki? : rozwojowe testy przesiewowe INPP oraz Program Ćwiczeń Integrujących INPP dla szkół / Sally Goddard Blythe. - Wyd. 2, popr. - Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 2015 Sygn. 45168

8.

GRAMER, Franz Kronika miasta Bytomia na Górnym Śląsku / Franz Gramer ; oprac. i do druku przygotował Jan Drabina. - Bytom : Bytomskie Centrum Kultury ; Muzeum Górnośląskie , 2014 Sygn. 45162 28


9.

HOFFMANN, Beata Narkotyki w kulturze młodzieżowej / Beata Hoffmann. - Wyd. 2. - Kraków : „Impuls”, 2014 Sygn. 45159

10. JESTEM nie po to, aby mnie kochać i podziwiać, ale po to, abym ja działał i kochał : dzieło i życie Janusza Korczaka / red. nauk. Magdalena Lubińska-Bogacka, Marek Banach. -Kraków : „Impuls”, 2014 Sygn. 45152 11. KONIECZNA, Ewelina J. Arteterapia w teorii i praktyce / Ewelina J. Konieczna. - Wyd. 6. - Kraków : „Impuls”, 2014 Sygn. 45154 12. KORCZYŃSKI, Stanisław Stres w pracy zawodowej nauczyciela / Stanisław Korczyński. - Kraków : „Impuls” ; Dąbrowa Górnicza : Wyższa Szkoła Biznesu, 2014 Sygn. 45163 13. METODYKA nauczania gramatyki z elementami wiedzy o języku : zestaw ćwiczeń gramatycznych dla uczniów klas 1-3 / Alicja Tanajewska [i in.]. - Gdańsk : „Harmonia”, 2015 Sygn. 45155 14. METODYKA nauczania ortografii : zestaw ćwiczeń i zasad ortograficznych dla uczniów klas 4-6 / Alicja Tanajewska [i in.]. - Gdańsk : „Harmonia”, 2015 Sygn. 45164 15. MILLER, Martin Prawdziwy „dramat udanego dziecka” : tragedia Alice Miller - jak ukryty uraz wojenny oddziałuje na rodzinę / Martin Miller. - Kraków : „Impuls”, 2014 Sygn. 45172 16. MURZYN, Andrzej Współczesna filozofia edukacji : kluczowe kwestie / Andrzej Murzyn. - Kraków : „Impuls”, 2015 Sygn. 45157

Fot. B.Z. 29


17. PORADNICTWO psychologiczne / red. nauk. Czesław Czabała, Sylwia Kluczyńska. - Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 2015 Sygn. 45148 18. PRENATALNY okres życia człowieka : zagadnienie interdyscyplinarne / red. nauk. Emilia Lichtenberg-Kokoszka, Ewa Janiuk, Piotr Kierpal. Kraków : „Impuls”, 2014 Sygn. 45178 19. SCHUBERTH, Ernst Matematyka w szkołach waldorfskich : nauczanie wczesnoszkolne / Ernst Schuberth ; z jęz. niem. przeł. Barbara Kowalewska. - Wyd. 2. Kraków : „Impuls”, 2014 Sygn. 45174 20. SZAGA, Hanna Bajki terapeutyczne / Hanna Szaga. - Kraków : „Impuls”, 2014 Sygn. 45179 21. ŚLIWERSKI, Bogusław Edukacja (w) polityce, polityka (w) edukacji : inspiracje do badań polityki oświatowej / Bogusław Śliwerski. - Warszawa : „Impuls”, 2015 Sygn. 45176 22. ŚWIĘCICKA, Joanna Uczeń z zespołem Aspergera : praktyczne wskazówki dla nauczyciela / Joanna Święcicka. - Wyd. 3. - Kraków : „Impuls”, 2014 Sygn. 45161 23. TANAJEWSKA, Alicja Program zajęć dydaktyczno-wyrównawczych oraz korekcyjnokompensacyjnych dla uczniów klas 1-3 z trudnościami wczytaniu i pisaniu : edukacja polonistyczna / Alicja Tanajewska, Iwona Kiełpińska. - Gdańsk : „Harmonia”, 2015 Sygn. 45171 24. TECHNOLOGIE informacyjne a zmiany współczesnej edukacji / red. Sergo Kuruliszwili. - Kraków : „Impuls”, 2014 Sygn. 45165 25. WYWÓZKA : deportacja mieszkańców Górnego Śląska do obozów pracy przymusowej w Związku Sowieckim w 1945 roku : faktografia, konteksty, pamięć / pod red. Sebastiana Rosenbauma i Dariusza Węgrzyna. - Katowice : Instytut Pamięci Narodowej, 2014 Sygn. 45147

30


www.bytom.pbw.katowice.pl

31


LOKALIZACJA:

DOJAZD: Bartosza Głowackiego Juliana Tuwima - Cicha - Kołobrzeska

Bytom centrum - Chorzowska -

- linia nr 127, 820, 830 (przystanek "Arki Bożka") - linia nr 6, 19 (przystanek "Park Mickiewicza")

 Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. J. Lompy w Katowicach, Filia w Bytomiu 32

"BBP. Informator". Zeszyt 31 (2015)  

"Bytomska Biblioteka Pedagogiczna. Informator". Zeszyt 31. Temat numeru: Biblioteki szkolne

Advertisement