Page 1

Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska w Przemyślu

Osobowości Patryk Krygowski

2016


Osobowości Patryk Krygowski

Praca licencjacka Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska Instytut Sztuk Projektowych Zakład Projektowania Graficznego Pracownia Informacji i Identyfikacji Wizualnej Promotor pracy projektowej dr hab. Wiesław Grzegorczyk Promotor pracy teoretycznej dr Marta Trojanowska Przemyśl 2016 Numer albumu: 6028


Osobowości


Praca ta nie będzie opisem projektu, jego wyjaśnieniem czy wytłumaczeniem. Jej treść powstaje jeszcze przed jego ukończeniem oraz jest ściśle związana z procesem projektowania plakatów. Postaram się przy jej pomocy rozjaśnić mój tok rozumowania, inspiracje i idee, którymi się kierowałem oraz to, jak połączyć dłoń z osobowością.


Osobowości

Chciałbym, aby seria ta była postrzegana jako zjawisko otwarte. Nie wszystko jest tutaj wytłumaczone „do końca”, pewne rzeczy nie są oczywiste, a część może być niezrozumiała. Jednym z  moich głównych założeń jest przeniesienie części „pracy” do umysłu odbiorcy. Moim celem, a  jednocześnie tym, co fascynuje mnie w plakacie, jest możliwość zmuszenia widza do myślenia, a  często zmuszenie go do myślenia o  tym, o  czym chcę, by myślał. W ten sposób staram się, by plakat mógł być rozumiany na wiele różnych sposobów, w  zależności od tego, kto i w jaki sposób na niego patrzy. Tę wolną, niedopowiedzianą przestrzeń może wypełnić coś opartego na wspomnieniach odbiorcy, myśl wynikająca z jego osobowości, lub coś skojarzonego z jego zainteresowaniami. Tak, jak żółte kółko może symbolizować słońce, część sygnalizacji drogowej, żółtko jajka lub – dla osoby niezainteresowanej – po prostu żółte kółko.

6


Osobowości

OSOBOWOŚCI Źródłem inspiracji do „osobowości” jest otaczający mnie świat, a przede wszystkim człowiek – jego myśli, problemy, zachowania oraz, przede wszystkim, jego relacje z innymi ludźmi. Nie jest to obraz ani obiektywny ani kompletny. Jest to moje osobiste spojrzenie na wybrane problemy, które – mam nadzieję – pozostanie w głowie odbiorcy i zmusi do zastanowienia. A to, która ścieżka interpretacji zostanie przez niego wybrana, zależy od jego podejścia i właśnie osobowości.

8


9


Osobowości

DŁONIE Dłonie, jako główne źródło bodźców dotykowych, uważam za drugie, zaraz po oczach, najważniejsze źródło poznawcze. To dotyk jest dla nas sposobem na sprawdzenie, czy to, co widzimy jest prawdziwe czy nie. Wszystko, co znajduje się „w zasięgu ręki” określamy jako bliskie, łatwe do zdobycia, ale i  naruszające naszą przestrzeń osobistą. Można zauważyć, że podobnie jak nie musimy pamiętać o  oddychaniu, czy mruganiu powiekami, tak ręce, a w tym dłonie, są czymś, na co nie zwracamy uwagi; chwytamy, pchamy, podnosimy i  piszemy bez specjalnego zastanowienia. To dzięki nim sterujemy światem, a ja przy pomocy połączenia nieskomplikowanych gestów oraz prostych zabiegów graficznych chcę stworzyć symbol zwracający uwagę na coś więcej niż codzienna monotonia. Doszedłem do wniosku, że symbol tak prosty i  mało unikalny jak ludzka dłoń może ukrywać w sobie wiele głębokiej symboliki. Mogę porównać ją do społeczeństwa, którego palce są osobnymi członkami; a także łączyć, dzielić i ucinać je jako symbole wszelkich podziałów, strat i ubytków oraz pokazywać w formie różnych gestów.

10


11


Osobowości

GESTY I SYMBOLE Jednym z głównych warunków, które postawiłem sobie przed rozpoczęciem pracy jest używanie wyłącznie symboli powszechnie rozpoznawalnych przez ludzi z różnych kultur, krajów i grup wiekowych. W związku z tym posiłkuję się uniwersalnymi gestami chwytania, zasłaniania, podawania a także układów dłoni w trakcie gier towarzyskich np. „papier-kamień-nożyce”. W wyjątkowym przypadku używam gestu związanego ściśle z kulturą heavy metalową, który mimo swojej hermetyczności jest na tyle spopularyzowany, by nie wydawał się obcy dla przeciętnego odbiorcy plakatu. Fakt, że jego znaczenie jest bardzo często niepoprawnie interpretowane nie wpływa na zrozumienie przekazu tej pracy. Staram się, by podobnie jak użyte gesty, przesłania plakatów były możliwe do odczytania dla każdego. W związku z tym poruszane tematy mogą dotyczyć nas wszystkich, a wcześniej wspominana otwartość pozwala na dostosowanie interpretacji do wiedzy i osobowości odbiorcy.

12


13


Osobowości

Aby obrazić kogoś z odległego miejsca na świecie możemy nauczyć się obelg w jego języku albo pokazać mu środkowy palec. Ten gest jest prawdopodobnie najbardziej rozpowszechnionym ze wszystkich użytych w tej serii. Podobnie jak w pozostałych, jego użycie wiąże się z  czymś więcej niż tylko przekazaniem jego domyślnego znaczenia. Zadaniem, które sobie postawiłem, jest pokazanie wulgarności, obgadywania czy pogardy. Starałem się jednak, by tak nieelegancki gest nie wpływał na ogólny wydźwięk plakatu. Użycie gestu uznawanego za obraźliwy budziło moje wątpliwości już od samego początku, z  czego udało mi się jednak wybrnąć w  czasie dalszego kreowania się pomysłu. Środkowy palec dłoni wykonującej ten gest jest umyślnie przysłonięty przez drugą dłoń tej samej osoby, więc ostatecznie widzimy jedynie pięść z  4 zgiętymi palcami. Osoba, której dłonie widoczne są na plakacie, wyraża zniewagę w  stosunku do innej osoby, jednak stara się to ukryć w daleki od perfekcji sposób. Pozwalam zdecydować odbiorcy, czy środkowy palec przysłaniany jest nieudolnie z  nieuwagi, czy od niechcenia tylko w  celu zachowania resztek przyzwoitości.

14


15


Osobowości

Victoria, czyli gest zwycięstwa wykonywany przez wyprostowanie palca wskazującego i środkowego jest motywem wykorzystywanym w  plakacie bardzo często, dlatego zaprojektowanie oryginalnego plakatu zawierającego ten znak to zadanie o podwyższonym poziomie trudności. Pomysł wykorzystany w tym projekcie powstał w mojej głowie już jakiś czas temu i dotyczy odzyskania wolności i pokoju po zakończeniu drugiej wojny światowej. Głównym wykorzystanym w nim elemencie jest dłoń wykonująca gest “victoria”, z  której zostały oddzielone (ucięte) dwa wyprostowane palce. Są one symbolami odpwiednio pierwszej i  drugiej wojny światowej. W moim przedstawieniu zostały one chirurgicznie przyszyte, aby pokazać zakończenie działań wojennych. Dodatkowym elementem będącym ważną częścią plakatu jest niepoprawnie przymocowany palec wskazujący. Jest to zabieg mający na celu zwrócenie uwagi na trudną sytuację w Polsce po zakończeniu wojny, czyli tzw. okres stalinowski. Aby wskazać nawiązanie do zakończenia obydwu wojen światowych nici chirurgiczne znajdujące się na jednym z nich są luźniejsze, a rana jest mocniej zagojona, więc dawniejsza - ten palec symbolizuje pierwszą wojnę światową, a  dopiero po ponownym przymocowaniu drugiego uzyskujemy pełną “victorię”. Właścicielem tej dłoni jest osoba z  bagażem doświadczeń życiowych, a  wydarzenia których była uczestnikiem na zawsze pozostawiły ślad w jej osobowości.

16


17


Osobowości

Dlaczego ludzie ukrywają swoje porażki i cierpienia? Czy upadek to powód do wstydu? Nad odpowiedziami na takie pytania zastanawiałem się podczas prób wyjścia z pomysłem na ten plakat. Większość ludzi stara się uwydatnić swoje zalety i sukcesy - nawet te fikcyjne - by zyskać akceptację społeczną, zdobyć pracę lub zwrócić uwagę płci przeciwnej, a  wszystko, co negatywne lub nawet neutralne pozostawiane jest w cieniu. Nawiązując do tego ciekawego zjawiska postanowiłem użyć gestu „OK” polegającego na stworzeniu kółka ze złożonych palców – kciuka i wskazującego. Ten spopularyzowany w USA gest jest powszechnie zrozumiały w  krajach anglojęzycznych oraz stosowany przez wojska różnych państw. Poprzez oddzielenie (domyślnie – ucięcie) pozostałych palców staram się ukazać jakąś dolegliwość, cierpienie lub wadę, a patrząc nieco ogólniej – negatywny aspekt sytuacji tworzącej się w głowie widza. W ten sposób na pierwszy rzut oka otrzymujemy dłoń „mówiącą”, że wszystko jest w najlepszym porządku pomimo (świeżo) uciętych palców; co w domyśle nie jest ani przyjemne, ani w  porządku. Nieco odmienną od tej domyślnej interpretacji jest próba zauważenia innego typu osobowości; „pozer” może zmienić się w osobę o stalowych nerwach, która pozostaje silna i  pozytywnie nastawiona pomimo utraty ważnej części siebie. Plakat ten nie ma celu oceniać czy udawanie, że wszystko jest w porządku to dobra praktyka, ma on sprawić, by odbiorca sam doszedł do odpowiednich wniosków.

18


19


Osobowości

Nałóg, czyli szkodliwe dla zdrowia przyzwyczajenie, dotyka wielu ludzi oraz przyjmuje różne formy. Próbując ukazać destrukcyjne efekty uzależnień skierowałem swój wzrok ku jednej z najpopularniejszych używek – papierosom. Powodują one wiele chorób, niszczą zęby i paznokcie, a sięgają po nie coraz młodsze osoby. W związku z tym postanowiłem nawiązać do długotrwałych efektów tego uzależnienia, jednak od razu wykluczyłem bezpośrednie pokazanie schorzeń, zniszczeń skóry i tym podobnych, jako zbyt oczywiste i  bezpośrednie. Dosyć prostym, a  jednocześnie przewrotnym pomysłem okazała się podmiana ról palacza i  papierosa. Poprzez umieszczenie ludzkiego palca w  dłoni stworzonej z  papierosów ukazuję kontrolę, jaką uzależnienie zdobywa nad człowiekiem. To człowiek, w tym przypadku symboliczny palec, spalany jest przez papierosy. Wspominaną we wstępie kontrolę, jaką dają nam nasze dłonie przekazałem nałogowi. Cały plakat, a  w  tym ręka, jest oparta na tej samej stylistyce, co reszta serii, mimo unikalnej budowy dłoni. Zamiast paznokci możemy zauważyć pomarańczowe filtry, a  większość krzywych tworzących krawędzie dłoni jest zamieniona na proste, bardziej odpowiadające budowie papierosa. Przesłanie tego plakatu nie ogranicza się tylko do palenia tytoniu. Wszystkie nałogi przejmują władzę nad człowiekiem, pochłaniają i  niszczą swoich biorców. Papierosowa interpretacja może stać się zaproszeniem do mocniejszego zastanowienia się nad problemem uzależnień.

20


21


Osobowości

Uścisk dłoni nigdy nie ma negatywnego znaczenia. Używając go witamy się z innymi ludźmi potwierdzamy umowy, okazujemy szacunek, otwartość i brak wrogich zamiarów. Trudno więc dziwić się, że za tak pozytywnym i  wrośniętym w nasze obyczaje symbolem może stać coś więcej niż pozytywne powitanie. Przedmiotem tego plakatu jest właśnie fałszywy uścisk dłoni, którego przedstawienie odbywa się poprzez dodanie bardzo delikatnego elementu graficznego do wyciągniętej dłoni. Jest nim język węża wychodzący z  przestrzeni między palcami. Wąż, jako zwierzę kojarzące się z podstępem czy grzechem to według mnie świetny kandydat do przekazania tego pomysłu. W początkowym projekcie dłoń miała zostać dodatkowo wyposażona w kły jadowe oraz oczy jednak na dalszym etapie zostały one usunięte w  celu podkreślenia pozornie pozytywnej motywacji uścisku oraz ze względu na ich zbyteczność przy odczytywaniu pomysłu. Jako, że pokazanie wewnętrznej strony dłoni wiąże się z  otwartością i  autentycznością w  trakcie projektowania zdecydowałem by dla odbiorcy widoczna była przeciwna. Ma to podkreślić nieszczere intencje właściciela dłoni. Brak dłoni do uściśnięcia jest uzasadniony; chcę w ten zasygnalizować trwające poszukiwanie ofiary przez dłoń-węża.

22


23


Osobowości

Gest mano cornuta został spopularyzowany przez amerykańskiego wokalistę Ronniego Jamesa Dio. Bez względu na jego (często niepoprawną) interpretację, jest on kojarzony z subkulturą heavy metalową, której wartości postanowiłem pokazać przy pomocy tego plakatu. Moim głównym celem jest pokazanie otwartości, braku ograniczeń i  podziałów; czy to ze względu na rasę, ubiór lub inne czynniki. Moja pierwsza, ale nie jedyna koncepcja zakłada ubranie dłoni w  ciuchy różnych kolorów; przede wszystkim jaskrawych, które są przeciwieństwem tego, co przychodzi nam na myśl, gdy pomyślimy: „heavy metal”. Zabieg ten ma na celu ukazanie, że tym, co łączy członków tej subkultury jest muzyka, a nie noszone ciuchy, więc każdy, bez względu na styl ubierania się może być jej częścią. Te same ciuchy mogą mieć jednak znaczenie dużo bardziej symboliczne; ich kolory mogą oznaczać ludzi różnych ras i  różnego pochodzenia. Podobnie jak w  przypadku ubrań, kolor skóry nie decyduje o tym, jakiej muzyki możemy słuchać oraz do jakiej grupy należeć. Ze względów kompozycyjnych porzuciłem jednak pomysł ubierania dłoni, a  zamiast tego symbolicznie wyprałem ciuchy, by móc wywiesić je do wysuszenia w samym centrum gestu - pomiędzy palcem wskazującym i małym. Dzięki temu dłoń może mieć rozmiary podobne jak w pozostałych plakatach tej serii. Dodatkowym efektem tego zabiegu jest poboczna interpretacja przełamująca stereotyp leniwego fana heavy metalu.

24


25


Osobowości

„Papier, kamień, nożyce” to gra towarzyska, w której uczestnicy pokazują jeden z  trzech symboli; ten, który pokaże silniejszy – zwycięża. Kamień łamie nożyce, papier owija kamień, a nożyce tną papier. Ta całkowicie bezpieczna zabawa nie nosi nawet znamion propagowania przemocy czy agresji. Postanowiłem jednak wykorzystać ją do pokazania tragicznych skutków niebezpiecznych zabaw lub braku zachowania środków bezpieczeństwa. Pomysł na przekazanie tej koncepcji zakłada przedstawienie dłoni, których właściciele grają właśnie w „papier, kamień, nożyce”, tym razem jednak umowne łamanie, owijanie czy cięcie ponosi ze sobą realne skutki. Dłoń pokazująca papier posiada liczne rany cięte, kamień posiada znaczące otarcia, a  nożyce są powyginane w sposób charakterystyczny dla metalu. Poprzez nieszablonowe połączenie świata zabawy oraz realnego chcę zwrócić uwagę odbiorcy na problem wspominany powyżej. Postanowiłem nie przedstawiać konkretnej sytuacji ani przykładu takiej sytuacji. Chcę, by każdy odbiorca na własny sposób wytłumaczył sobie jaką nieuwagę czy niebezpieczne żarty stara się przekazać ten plakat. Jako „drugie dno” tego projektu uznaję odniesienie do przysłowia „co za dużo – to niezdrowo”. Prosta zabawa lub inna sytuacja do której doprowadzamy w nadmiarze może skutkować nieprzewidzianymi efektami.

26


27


Osobowości

Jedną z inspiracji była dla mnie wszystkim znana historia walki Dawida z Goliatem, która opowiada o przewadze umysłu nad siłą fizyczną. Z oczywistych względów do Dawida możemy porównać palec mały z ludzkiej dłoni – jest on mniejszy i  słabszy od pozostałych. W czasie rozwijania tego pomysłu postanowiłem rozszerzyć go do przedstawienia członka społeczeństwa, którego lekceważono podobnie jak Dawida, jednak zwycięża on w nieco inny sposób. W moim plakacie dochodzi on do władzy nad pozostałymi sąsiadującymi z nim palcami, dusi je i kontroluje. W ten sposób pragnę podkreślić, że nie warto lekceważyć pozornie mniejszych i słabszych, gdyż mogą oni stać się równie silni, a nawet silniejsi od pozostałych. Nie musi dotyczyć to tylko siły fizycznej czy władzy, całkowicie poprawnym jest interpretowanie tego plakatu na poziomie rozwoju osobistego, kariery czy osiągnięć artystycznych. Tego typu sytuacje zdarzają się już w latach szkolnych, a  proces wychodzenia na prowadzenie może trwać nawet wiele lat. Kciuk „patrzący” na wszystko z  boku, jest dodatkowym szczegółem, który ma umożliwić alternatywne podejście do plakatu. Nie reaguje on na to, co dzieje się na dłoni, ponieważ znajduje się w  pewnej odległości, która mogłaby wydawać się bezpieczna, jednak ostateczny rezultat tej sytuacji pozostawiam wyobraźni odbiorcy.

28


29


Osobowości

Wszystko, co brudne budzi negatywne skojarzenia; brudne pieniądze, brudne dłonie, brudna „robota”. Postawiłem sobie za cel przełamanie tego przekonania przy okazji dotykając dosyć delikatnego tematu podziału społeczeństwa na klasy społeczne. Moim celem jest porównanie wartości i czystości pieniądza zdobytego na różne sposoby, przez dwóch przedstawicieli różnych klas społecznych. Nie jest to łatwe zadanie szczególnie pod względem projektowym – konieczność przedstawienia dwóch rożnych sytuacji przysparza wiele problemów kompozycyjnych oraz ogranicza wielkość elementów w porównaniu do sytuacji gdzie wykorzystana jest jedna dłoń. Pierwszą stronę tego porównania reprezentuje człowiek ciężko pracujący; jego dłonie są symbolicznie okaleczone, brudne, zmęczone pracą; niekoniecznie fizyczną. Trzyma on w ręku banknoty, które są wynagrodzeniem za jego ciężką pracę. Po drugiej stronie również znajduje się dłoń trzymająca pieniądze. Tym razem to banknoty są brudne, a  dłoń je trzymające pozostaje czysta i zadbana. Zestawienie tych dwóch dłoni ma ukazać, że tylko ciężko zarobione pieniądze są „czyste”. Wielkość przedstawionych banknotów jest identyczna po obu stronach i trudno dostrzec ich ilość. Zabieg ten ma na celu zwrócenie uwagi na pochodzenie pieniądza oraz pracę włożoną w  jego zdobycie, a  nie porównanie zarobków. Zagłębiając się w  znaczenie tego plakatu, możemy zwrócić uwagę na układ rąk; ciężko pracujący człowiek znajduje się „pod plakatem” oraz unosi on banknoty ku górze, a drugi obiekt porównania patrzy z góry – ta mała wskazówka może pomóc zagubionemu odbiorcy.

30


31


Osobowości

Zgodnie z powiedzeniem „punkt widzenia zależy od punktu siedzenia” stanowisko, które przyjmujemy w danej sprawie uzależnione jest od sytuacji, w której się znajdujemy oraz doświadczenia które posiadamy. Nie chodzi tu tylko o  naszą fizyczną egzystencję, ale przede wszystkim o przekonania, problemy i decyzje, na które natykamy się każdego dnia. Aby odnieść się do tego spostrzeżenia postanowiłem pokazać dwa elementy w niepoprawnych względem siebie proporcjach, które tworzyłyby jednak wspólną i  zawierającą sens całość. Pomogły mi wspomnienia z dzieciństwa, w których patrząc w niebo próbowałem złapać lecące samoloty i  kierować nimi wedle własnego uznania. Wiedziałem oczywiście, że to nie jest to możliwe, ale sama próba pokonania perspektywy była bardzo interesującym i  ekscytującym zajęciem i dawała poczucie władzy. Wykorzystując dłoń delikatnie trzymającą mały samolocik pragnę zwrócić uwagę na punkt widzenia i jego znaczenie w  podejmowanych przez człowieka decyzjach. Dla dziecka na ziemi samolot lecący wiele kilometrów nad ziemią jest mniejszy od jego przeciętnej zabawki; właśnie dlatego przed ocenianiem innego człowieka warto zastanowić się, jak świat może wyglądać z jego perspektywy lub upewnić się, czy władza, którą posiadamy nie jest tylko zwykłą iluzją.

32


33


Osobowości

Dłonie przedstawione w mojej pracy nie odróżniają się kolorami, a  płeć czy pochodzenie ich właścicieli nie są w żaden sposób podpowiedziane. Zdecydowałem się na to nie ze względu na popularną ostatnio przesadną poprawność polityczną, ale z powodu planowanej uniwersalności przekazu. Tak, na przykład, gest podania dłoni pozostanie nim bez względu na to czy jest to dłoń kobiety czy mężczyzny, a ewentualne „dodatki” mające to zmienić mogłyby utrudnić odczytanie pomysłu zawartego w plakacie. Dodatkowo liczę, że dzięki temu odbiorca nie będzie szukał przedstawionych dłoni wśród innych ludzi, a  zastanowi się, co mówią o nim jego własne. Między innymi z powodów wymienionych powyżej mogę pokusić się o stwierdzenie, że błędna interpretacja nie istnieje. Każde osobiste wytłumaczenie jest tym poprawnym i prawdziwym, podobnie jak każda odbitka grafiki jest oryginałem, mimo wydrukowania przez różnych drukarzy.

34


Osobowości

STRESZCZENIE Projektując tą serię plakatów zdecydowałem się na użycie różnych przedstawień dłoni, jako głównych motywów plakatów. Doszedłem do wniosku, że przy ich pomocy mogę pokazać wiele ludzkich zachowań, a mnogość gestów, które wykonujemy pozwoliła mi na podjęcie zróżnicowanych, a jednak łączących się tematów. Plakaty poruszają problemy uzależnień, pieniędzy czy władzy. Staram się przy ich pomocy pokazać coś, czego nie widać na pierwszy rzut oka, wzbudzić chęć do zastanowienia się. Mimo iż jest to moje subiektywne spojrzenie, chciałbym, by w razie potrzeby odbiorca był w stanie wytłumaczyć sobie to, co widzi samodzielnie, bez domyślania się co autor miał na myśli. Całość zamyka się pod ogólnym tytułem „Osobowości”, który wskazuje na różnice pomiędzy charakterami ludzi, a także podpowiada, by spróbować zobaczyć coś więcej niż zwykłe dłonie.

36


37

ABSTRACT While looking for ideas I decided to use human hand as main theme of this series. Variety of gestures used by people allowed me to show many different behaviors and social problems in unconventional form. Money, addiction and authority are some of them. Each poster raises different issue and hopefully invites to discussion. With this series I tried to show something that is not visible at first glance and make people think about it. Being able to do so is my favorite aspect of poster design. Even though every poster is based on my subjective opinion, I would be glad to hear about other interpretations from your point of view. To emphasize the openness of this work I gave it a title “Osobowości”. It can be translated as “personalities”, sets of emotional qualities that make a person different from other people.


Osobowości

Projekty plakatów, projekt graficzny publikacji Patryk Krygowski Praca licencjacka Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska w Przemyślu Instytut Sztuk Projektowych Zakład Projektowania Graficznego Pracownia Informacji i Identyfikacji Wizualnej Promotor pracy projektowej dr hab. Wiesław Grzegorczyk Promotor pracy teoretycznej dr Marta Trojanowska Rok akademicki 2015 / 2016

38


39

Opis techniczny: Praca projektowa składa się z 10 projektów plakatów zrealizowanych przy pomocy techniki druku cyfrowego, w formacie B1. Ich cyfrowe wersje znajdują się na płycie CD.


Osobowości - praca licencjacka  

Publikacja stanowi credo artystyczne powstałe w trakcie projektowania serii plakatów o takim samym tytule. Praca licencjacka Patryka Krygows...