Page 1

Zelfstudiemateriaal

Module Leidingsystemen Versie: 1.0 December 2013


Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Inleiding ............................................................................................................................................................ 1 1.

Waterleiding ......................................................................................................................................... 5

1.1

Waterleidinginstallatie ............................................................................................................................ 5

1.1.1

Waterleiding ........................................................................................................................................... 6

1.1.2

Waterleiding buiten ................................................................................................................................ 9

1.2

Gelijktijdig watergebruik ......................................................................................................................... 9

1.3

Waterleidingdiameter bepalen ............................................................................................................. 12

1.3.1

Wachttijd en temperatuur warmtapwater ............................................................................................. 13

2.

Gasleiding .......................................................................................................................................... 16

2.1

Gasleidinginstallatie ............................................................................................................................. 16

2.1.1

Gasleiding ............................................................................................................................................ 17

2.1.2

Gasleiding buiten ................................................................................................................................. 18

2.2

Gelijktijdig gasgebruik .......................................................................................................................... 18

2.3

Gasleidingdiameter bepalen ................................................................................................................ 19

3.

Verwarmingsinstallatie...................................................................................................................... 23

3.1

Cv-installatie ........................................................................................................................................ 23

3.1.1

Cv-leidingen ......................................................................................................................................... 24

3.1.2

Cv-installatiebuiten .............................................................................................................................. 24

3.2

Cv-leidingdiameter bepalen ................................................................................................................. 24

4.

Keurmerk, certificering en persproef............................................................................................... 27

4.1

Keurmerk- en certificering drinkwater .................................................................................................. 27

4.2

Keurmerk- en certificering gas ............................................................................................................. 27

4.3

Persproef water- en cv-installaties....................................................................................................... 28

4.4

Persproef gasinstallaties ..................................................................................................................... 29

5.

Buistypen ........................................................................................................................................... 31

5.1

Loden buis ........................................................................................................................................... 31

5.2

Koperen buis ....................................................................................................................................... 31

5.3

Dikwandig stalen buis .......................................................................................................................... 33

5.4

Dunwandig stalen buis ........................................................................................................................ 34

5.5

RVS-buis ............................................................................................................................................. 34

5.6

PVC buis .............................................................................................................................................. 35

5.7

Kunststof- en meerlagenbuis ............................................................................................................... 35

5.8

Thyleenbuis ......................................................................................................................................... 39

5.9

Mantelbuizen ....................................................................................................................................... 40

5.10

Leidingisolatie ...................................................................................................................................... 40

6.

Verbindingsmethoden ....................................................................................................................... 43


Inhoudsopgave

Draadverbinding .................................................................................................................................. 43 6.1

43

6.1.1

Verpakkingsmateriaal .......................................................................................................................... 44

6.2

Lasverbinding ...................................................................................................................................... 45

6.3

Zachtsoldeer verbinding ...................................................................................................................... 46

6.4

Hardsoldeer verbinding ....................................................................................................................... 47

6.5

Knelverbinding ..................................................................................................................................... 47

6.6

Klemverbinding .................................................................................................................................... 49

6.7

Lijmverbinding ..................................................................................................................................... 49

6.8

Persverbinding ..................................................................................................................................... 50

6.9

Pressverbinding ................................................................................................................................... 51

6.10

Schuifverbinding .................................................................................................................................. 52

6.11

Overgangsverbinding .......................................................................................................................... 54

6.12

Insteekfitting ........................................................................................................................................ 56

6.13

Elektrolasverbinding ............................................................................................................................ 57

6.14

Groefverbinding ................................................................................................................................... 58

6.15

Explosie koppeling ............................................................................................................................... 58

7.

Buisbevestiging ................................................................................................................................. 60

7.1

Montagemateriaal ................................................................................................................................ 60

7.2

Bevestigingsvoorwaarden beugels ...................................................................................................... 63

7.2.1

Uitzetten en krimpen buis .................................................................................................................... 64

7.2.2

Temperatuur buis ................................................................................................................................ 65

7.2.3

Aantasting leidinginstallatie ................................................................................................................. 65

7.2.4

Beugelafstand ...................................................................................................................................... 66

7.3

Beugels en toebehoren ....................................................................................................................... 67

7.3.1

Clickzadel ............................................................................................................................................ 67

7.3.2

Muurbeugel .......................................................................................................................................... 69

7.3.3

Ophangstrop ........................................................................................................................................ 70

7.3.4

Montagebeugel .................................................................................................................................... 71

7.3.5

Dubbele muurbeugel ........................................................................................................................... 72

7.4

Buisgeleidebocht ................................................................................................................................. 76

7.5

Rozet ................................................................................................................................................... 76

Verklarende woordenlijst .............................................................................................................................. 78 Nawoord .......................................................................................................................................................... 79


Inleiding

Inleiding Omschrijving van de module De module Leidingsystemen gaat over het selecteren van leidingsystemen en hun toebehoren. Hoofdstuk 1 gaat over de onderdelen in een waterleidinginstallatie. Daarnaast gaan we in op de buizen die gebruikt kunnen worden. Verder komt ook het buiten installeren van waterleidingen aan bod en volgt uitleg over het gelijktijdig gebruik van verschillende tappunten en de diameter bepaling van waterleidingen. Verder volgt uitleg over de wachttijd en temperatuur van warmtapwater. Het tweede hoofdstuk gaat over de onderdelen in een gasleidinginstallatie. Daarnaast gaan we in op de buizen die gebruikt kunnen worden. Verder komt het buiten installeren van gasleidingen aan bod en volgt uitleg over het gelijktijdig gebruik van verschillende gasverbruikstoestellen en de diameter bepaling van gasleidingen. Hoofdstuk 3 gaat over de onderdelen in een cv-installatie. Daarnaast gaan we in op de buizen die gebruikt kunnen worden. Verder komt het buiten installeren van een cvinstallatie aan bod en volgt uitleg over de diameter bepaling van cv-leidingen gerelateerd aan de belasting. In het vierde hoofdstuk worden keurmerken, certificering en persproeven in water-, gas- en cv-installaties toegelicht. Hoofdstuk 5 gaat over de verschillende buistypen die Rensa in haar assortiment heeft. Daarna worden in hoofdstuk 6 alle verbindingsmethoden en het gebruik ervan in verschillende leidingsystemen toegelicht. Tenslotte volgt in hoofdstuk 7 uitleg over de verschillende buisbevestigingsmethoden en de daaraan gerelateerde voorwaarden.

Module Leidingsystemen

1


Inleiding

Gas-, water- en cv-leidingen in een woning

Doelgroep De module Leidingsystemen is ontwikkeld voor alle medewerkers van Rensa die werken in de verkoopbinnendienst.

Voorkennis De module Verwarming algemeen, Cv-ketels en toebehoren, Radiatoren en convectoren en Vloerverwarming gelden als voorkennis voor de module Leidingsystemen. Het is daarom zeer aan te bevelen om eerst deze modules door te nemen en/of de bijbehorende toetsen te maken.

Overige modules De module Leidingsystemen is een vervolgmodule van de module Verwarming algemeen. Het totaaloverzicht met modules op het gebied van verwarming, ventilatie en tapwater ziet er als volgt uit:

-

Verwarming algemeen

-

Thermische zonne-energie

-

Service-onderdelen

-

Leidingsystemen

-

Cv-ketels en toebehoren

-

Diensten Rensa

-

Radiatoren en convectoren

-

Tapwater

-

Vloerverwarming

-

Regelingen

-

Ventilatie

-

Inregelen

-

Warmtepompen

-

Expansievaten en -automaten

-

Circulatiepompen

-

Stadsverwarming

Module Leidingsystemen

2


Inleiding

Doelstellingen Bij ieder hoofdstuk in dit cursusmateriaal zijn leerdoelen geformuleerd. Deze leerdoelen zijn opgesteld door een klankbordgroep, de afdeling Categorie Management en de afdeling Kennis en Innovatie. Aan het begin van ieder hoofdstuk tref je deze leerdoelen aan. De klankbordgroep bestaat uit de volgende personen: -

Aad Kooij

Breda;

-

Alfred Derksen

Service- en onderhoudsbedrijven

-

Cees Hendriksen

Key Accounts

-

Nancy Lesterade

Doetinchem;

-

Patrick Jansen

Kennis en Innovatie;

-

Peter Knol

Groningen;

-

RenĂŠ Roosink

Zwolle;

-

Rudy Schrader

Techniek;

-

Stefan van Everdingen

Categorie Management;

-

Valentijn Hulshorst

Moordrecht.

Werkwijze en toetsing Het is de bedoeling dat je dit zelfstudiemateriaal zelfstandig doorneemt. Lees de teksten en beantwoord de vragen en opdrachten in het materiaal. Controleer je antwoorden aan de hand van de uitwerkingen. Bekijk ook de genoemde relevante achtergrondinformatie en filmpjes.

Toetsing Tijdens het doornemen van dit zelfstudiemateriaal maak je op een aantal momenten gebruik van het toetssysteem TestVision http://testvision/tv6/. Een instructie over het inloggen en het gebruiken van TestVision vind je op het DocuCenter, onder het tabblad TestVision. Het DocuCenter bereik je op je werkplek via http://172.20.8.136/docuCenter en extern via http://195.193.35.46/DocuCenter.

LET OP! De toetsen kun je alleen binnen Rensa maken.

Module Leidingsystemen

3


Inleiding

Voorkennistoets Voorafgaand aan het doornemen van het zelfstudiemateriaal kun je via TestVision een voorkennistoets over dit onderwerp maken. De voorkennistoets bevat 15 vragen. Het is niet verplicht om de voorkennistoets te maken. Er geldt geen tijdslimiet en het resultaat wordt niet geregistreerd. De voorkennistoets is bedoeld om voor jezelf in kaart te brengen op welk niveau jouw kennis over dit onderwerp ligt. Bij het beantwoorden van de vragen mag je de Prijswijzer op het Extranet en alle documentatie van fabrikanten gebruiken.

Zelfstudiemateriaal en oefentoetsen Na het maken van de voorkennistoets start je met het doornemen van het zelfstudiemateriaal dat door de afdeling Kennis en Innovatie in samenwerking met de verkoopvestigingen, categoriemanagement en leveranciers is ontwikkeld. Op een aantal plaatsen in het zelfstudiemateriaal wordt verwezen naar een oefentoets in TestVision. Via de oefentoetsen kun je nagaan of je de theorie voldoende hebt begrepen. Alle vragen in de oefentoetsen zijn voorzien van feedback, waaruit je kunt afleiden waarom jouw antwoord goed of fout is. Voor de oefentoetsen geldt geen tijdslimiet en de resultaten worden niet geregistreerd. Je kunt een oefentoets meerdere malen inzien of maken.

Examen en herexamen Na het doornemen van het zelfstudiemateriaal volgt een verplicht examen over de module Leidingsystemen. Je kunt het examen ook direct na de voorkennistoets maken, wanneer jouw resultaat op de voorkennistoets daartoe voldoende aanleiding geeft. Het examen kun je in overleg met je leidinggevende via e-mail of telefoon aanvragen bij de afdeling Kennis en Innovatie.

Module Leidingsystemen

4


1. Waterleiding

1.

Waterleiding

Na dit hoofdstuk kun je: -

de opbouw van een waterleidinginstallatie beschrijven;

-

uitleggen waar waterleiding ge誰nstalleerd mag worden;

-

beargumenteren welke buizen gebruikt mogen worden in waterleidinginstallaties;

-

beschrijven waarmee rekening gehouden moet worden bij het buiten installeren van waterleidingen, boven of ondergronds;

-

benoemen waaraan een verwarmingstoestel moet voldoen wanneer deze gelijktijdig meerdere tappunten moet voorzien van tapwater;

-

de diameter van een waterleiding vaststellen met behulp van een vuistregel;

-

uitleggen dat de wachttijd en temperatuur gerelateerd zijn aan de diameter van een warmwaterleiding.

1.1

Waterleidinginstallatie

Een waterleidinginstallatie begint bij de watermeter. Na de watermeter wordt een verdeling van groepen gemaakt die bij voorkeur per groep is voorzien van een aftapbare stopkraan (dit verhoogt de bedrijfszekerheid). Elke koudwatergroep kan zo een bepaald gedeelte van een gebouw van water voorzien. De warmwaterleiding wordt ge誰nstalleerd vanuit een warmtapwater voorraadtoestel naar de te voeden tappunten.

LET OP! E辿n koudwatergroep mag maximaal uit tien tappunten bestaan. Toestellen met een zeer groot tapdebiet kunnen een storende invloed hebben op tappunten in dezelfde groep. Deze krijgen bij voorkeur een eigen koudwatergroep. Waterleidingen waarop meerdere woningen en/of bedrijven zijn aangesloten moeten in elke woning of bedrijf afzonderlijk kunnen worden afgesloten, afgetapt en voorzien zijn van een terugstroombeveiliging. Drinkwaterinstallaties moeten bij voorkeur zo ge誰nstalleerd zijn dat de hele inhoud van het systeem wekelijks ververst wordt. Het volgende figuur is een woonhuisinstallatie afgebeeld met energiebesparende toevoegingen. In de installatie zijn naast de reguliere tappunten een zonneboiler en een douche-WTW opgenomen.

Module Leidingsystemen

5


1. Waterleiding

Waterleidinginstallatie in woonhuis

VRAAG Een installateur moet in een woonhuis 8 tappunten waarvan er drie gecombineerd zijn met warmwater aansluiten. Uit hoeveel groepen zal de waterleidinginstallatie moeten bestaan? ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................

UITWERKING Zoals in het schematische voorbeeld hierboven let men enkel op de koudwater tappunten en wordt de combinatie met een warm tappunt niet meegeteld als extra tappunt. Er zijn dus minder dan 10 tappunten. Dit houdt in dat deze installatie op één groep mag worden aangesloten. Om de bedrijfszekerheid te verhogen is het raadzaam deze installatie in minimaal 2 groepen op te delen.

MEER INFORMATIE Meer informatie over Legionella volgt in de module Tapwater.

1.1.1 Waterleiding Waterleiding mag in kruipruimten, leidinggoten, leidingkokers, leidingschachten en verlaagde plafonds worden aangebracht. Dit mag hier alleen worden aangebracht indien reparatie (bij lekkage) en/of vervanging redelijkerwijs mogelijk is. Buizen mogen slechts in buitenmuren (binnenblad) en dakconstructies worden gelegd als ze beschermd zijn tegen bevriezing. De temperatuur van waterleidingen mag dan ook niet tot onder 2 °C dalen.

Module Leidingsystemen

6


1. Waterleiding

Ge誰nteresseerd in de trainingsmodule? Neem contact op met Innovatie@Rensa.nl !

Module Leidingsystemen

7

Zelfstudiemateriaal leidingsystemen  
Advertisement