Issuu on Google+

ศรี ปันครัว เครื่ องเขิน


เครื่ องเขินเป็ นยังไง?


เขินส่ วนใหญ่มีโครงเป็ นเครื่ องไม้ไผ่สาน ทาด้วยยางรักหลาย ๆ ชั้น


เมื่อมีการนําเอาชาวไทเขินเข้ามาเป็ น ช่างทําเครื่ องเขิน จึงเกิดรู ปแบบเครื่ องเขินใหม่ๆ จึงได้เกิดขึ้นจากการผสมผสาน รู ปแบบดั้งเดิมของเชียงใหม่กบั รู ปแบบจากเชียงตุง เพื่อเป็ นการสนองตอบ ความต้องการและรสนิยมใหม่ๆ ในล้านนา


เครื่องเขินเชียงใหม่ สามารถจําแนกออกเป็ นสองกลุ่มใหญ่ๆได้ คือ แบบพื้นเมือง(เครื่ องเขินล้านนาดั้งเดิม) ซึ่ งพบมากในชนบทของเชียงใหม่ และแบบเครื่ องเขินวัวลาย (ซึ่ งเรี ยกชื่อตามละแวกหมู่บา้ นที่ทาํ )


เครื่ องเขินล้านนา (เครื่ องเขินพื้นเมือง)

มีลกั ษณะเรี ยบง่าย ลงรักเพียงไม่กี่ครั้ง เป็ นของใช้ในชีวติ ประจําวัน อาจมีการตกแต่ง ประดับประดาอย่าง่ายด้วยรักสี แดง ทําใช้กนั เองได้ในครัวเรื อน


เครื่ องเขินเขตวัวลาย มีลกั ษณะเด่นคือการขูดลายหรื อเรี ยกว่าฮายดอก แล้วลงรักที่ผสมสี ชาด เมื่อขัดจะเห็นสี แดงฝังอยู่ บนพื้นดํา เช่น เครื่ องเขินบ้านนันทาราม


วัสดุที่ใช้ทาํ เครื่ องเขิน


• • • • • • • •

ไม้ไผ่เฮี้ย – มีลาํ ปล้องยาว เหนียว และยืดหยุน่ ดีกว่าไม่ไผ่ชนิดอื่น กาวลาเท็กซ์ – ใช้แทนยางรัก เพื่อเชื่อมให้ตวั ชิ้นงานติดกัน ขี้เลื่อย – ผสมกาวทาเป็ นตัวประสานระหว่างรอยต่อของเนื้อไม้ ยากันแมลง สี น้ าํ มัน – สี พ้ืน สี เขียนลาย แลคเกอร์ กระดาษทราย ดินสอพอง


ขั้นตอนการทําเครื่ องเขิน


ฝานไม้ไผ่เป็ นเส้นบาง ทําให้งอได้ไม้หกั


นําไม้ไผ่ที่ฝานเป็ นเส้นบาง มาขดขึ้นรู ปตามต้องการ สามารถขดเป็ นรู ป วงกลม รู ปเหลี่ยม วงรี โดยจุดขัด จะขัดกันในลักษณะนี้


เมื่อเริ่ ม จะใช้แม็กเย็บ แล้ว ทากาวลาเท็กซ์ทาระหว่างซี่ ไม้ เพื่อความแข็งแรง


ขดไม้ไผ่ซอ้ นกันไปเรื่ อยๆ จนได้ภาชนะรู ปทรงที่ ต้องการ โดยอาศัยการยึดกัน ของโครงสร้างชั้นแรกๆ


นําชิ้นงานที่ได้ไปชุบกาว ผสมนํ้ายากันแมลงเพื่อเชื่อม ชิ้นงานให้ติดกันและทิ้งไว้ ให้แห้ง


นําชิ้นงานที่แห้งแล้ว ทากาว ผสมขี้เลื่อยอุดรอยรั่ว แล้ว นําไปตากแดดให้แห้ง


นําชิ้นงานมาทาดินสอพอง อีกชั้นแล้วนําไปตากแดด


นํามาขัดด้วยกระดาษทราย ให้เรี ยบเสมอกันแล้วเช็ดให้ สะอาด


ทาสี พ้ืน แล้วผึ่งแดดให้แห้ง


ทาสี น้ าํ มันครั้งที่ 1 -ส่ วนมากเป็ นสี แดง เลียนแบบสี ชาด


ทาสี น้ าํ มันครั้งที่2 ตากแดด ให้แห้ง แล้วตกแต่งเขียนลวดลาย ด้วยอะคริ ลิคสี ทอง


จุดเด่นของเครื่ องเขิน


ส่ วนใหญ่มีโครงเป็ นเครื่ องไม้ไผ่สาน ทาด้วยยางรักหลาย ๆ ชั้น


ตกแต่งให้สวยงามด้วยการ เขียนลวดลาย การปิ ดทอง หรื อการขูดผิวให้เป็ นร่ องลึก แล้วฝังรักสี ที่ต่างกันเป็ นลวดลายสวยงาม


ถ้าเป็ นของใช้ทวั่ ๆไปจะมีน้ าํ หนักเบา และนิยมใช้รักสี ดาํ และสี แดงตกแต่ง


ถ้าเป็ นของใช้ ในพิธีหรื องานตกแต่งเชิงศิลปะ จะมีการใช้ทองคําเปลวประดับมากขึ้น บางครั้งมีการปั้น กดรัก พิมพ์รัก ให้เป็ นลวดลายเพื่อเพิ่มความงดงาม


ข้ อเสนอแนะและแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์


จากความนิยมในปัจจุบนั ความนิยมเรื่ องการอนุรักษ์ ธรรมชาติกาํ ลังอยูใ่ นความสนใจของผูค้ น ทําให้สามารถนํา จุดเด่นของผลิตภัณฑ์ที่มีความเป็ นธรรมชาติ มาเป็ นจุดขาย ได้ เช่น เน้นความสวยงามของวัสดุโดยไม่จาํ เป็ นต้องตกแต่ง หรื อทาสี ทบั และด้วยลักษณะการขึ้นรู ปของเครื่ องเขิน สามารถ สร้างให้เกิด form แบบสมมาตรที่มีความแปลกใหม่ หลากหลาย และ modern ได้ สามารถเพิ่มมูลค่าโดยการ ประยุกต์ใช้เป็ นเฟอร์นิเจอร์ อุปกรณ์ตกแต่งบ้าน สมัยใหม่ได้ เช่น ทําเป็ นแจกัน เก้าอี้ หรื อ art object รู ป form แปลกตา


Baisri Creation


บายศรี ครีเอชั่น ผลิตภัณฑ์บายศรี เป็ นการผสมผสานวัตถุดิบ หลากหลายพื้นถิ่นโดยเฉพาะจากจังหวัดแพร่ ไม่วา่ จะเป็ นผ้าทอ มือจากบ้านดอนดี ซิ่ นยางจากอําเภอวังชิ้น ตีนจกจากอําเภอลอง รวมถึงผัาชาวเขาผ้าชนเผ่าในภูมิภาคของเอเชีย นํามาออกแบบ ตัดเย็บปั กตกแต่งด้วยวัสดุจากธรรมชาติ มีท้ งั เม็ดไม้ กะลา เม็ด หิ น และเม็ดเดือย ประกอบขึ้นเป็ นเสื้ อผ้าเครื่ องแต่งกายรวมถึง ของใช้และของประดับตกแต่งในรู ปแบบล้านนาร่ วมสมัยที่ แสดงถึงเอกลักษณะเฉพาะอย่างลงตัวและสวยงามแปลกตา นานนับทศวรรษ


inspiration


• เทคนิคการทํา เริ่ มต้นด้วยการออกแบบลวดลาย แล้วนําไปให้ช่างฝี มือวาดลวดลายลงบน ผืนผ้า ซึ่งช่างแต่ละคนก็จะใช้เทคนิคในการทําลวดลายไม่เหมือนกัน ไม่มี การกําหนดรู ปแบบที่แน่นอน ดังนั้นผลงานแต่ละชิ้นจึงไม่เหมือนกัน แต่ ต่างกันไปตามเอกลักษณ์ของช่างแต่ละคน


• ลําดับขั้นตอน 1.เตรียมลาย โดยร่ างลายลงบนกระดาษ แล้วใช้ปากกาเมจิกเขียนลายให้คมชัด นําผ้าขาว มาวางบนลายแล้วลอกลายด้วยดินสอดํา 4B,6B เขียนเส้นดินสอเบาๆ 2. การเตรียมนํา้ เทียน (ถ้ามี) • โดยใช้ข้ ีผ้ งึ อย่างดีที่มีคุณสมบัติเหนียว ใส่ กระป๋ องเคลือบตั้งบนไฟจนขี้ผ้ งึ ละลายใช้ ปากกาเทียนเรี ยกว่า ซานติ้ง (Tjanting) จะเป็ นลูกตุม้ กรวย หรื อแปรง แล้วแต่ถนัด ถ้า ต้องการให้เส้นเทียนใหญ่กใ็ ช้ลูกตุม้ แต่ถา้ ต้องการให้เส้นเทียนเล็กก็ใช้กรวย แล้วแต่ความ เหมาะสมของลวดลาย จุ่มหรื อตักให้น้ าํ เทียนหยดจนเกือบหมด แล้วจึงนํามาเขียนตามลาย ที่ล่างเอาไว้ดว้ ยดินสอ เวลาเขียนเทียนด้วยนํ้าเทียน ต้องระวังให้เส้นเทียนต่อเนื่องอย่าให้เส้นขาด เพราะจะทําให้สีที่ระบายซึ มออกมา นํ้าเทียนต้องไม่ร้อนจัดเกินไป เพราะจะทําให้เส้นเทียนใหญ่และกระจายมากเกินไป อย่า ให้สีซึมผ่านออกจากลาย แต่ถา้ นํ้าเทียนเย็นเกินไปก็จะทําให้น้ าํ เทียนลอยอยูบ่ นผ้า ไม่ทะลุ ผ่านผ้าไปด้านหลังเวลาระบายสี กจ็ ะทําให้สีซึมผ่านเส้นเทียนได้อีกเช่นกัน


• 3.การเตรียมสี หรือเพ้นท์ สี ใช้สีผง 1 g หรื อ 1 ช้อนกาแฟเล็ก นํ้าเปล่า บริ สุทธิ์ หรื อนํ้าร้อน ประมาณ 3-10 ช้อนโต๊ะ นําสี และนํ้ามาผสมกัน ให้ได้ความเข้มข้น กวนสี ให้ละลายและเทสี ใส่ กระปุกที่มีฝาปิ ด สี ที่ ละลายแล้วเมื่อใช้เสร็ จแล้วควรจะปิ ดฝาให้สนิท ถ้าสี แห้งให้เติมนํ้าลง ไปก็จะใช้ได้อีกตลอดจนกว่าสี จะหมด สี ที่ผสมแล้วสามารถเก็บไว้ได้ เป็ นเดือนถ้าไม่เสื่ อมคุณภาพ หากต้องการให้สีอ่อนก็หาแก้วพลาสติก เทสี ใส่ แล้วเติมนํ้าลงไปอีก


• 4.วิธีระบาย หรือเพ้ นท์ 1.ใช้พกู่ นั No.20,22 จุ่มนํ้าระบายให้ทว่ั ลายแล้วทิ้งไว้ให้หมาดๆ 2.ใช้พกู่ นั No.12 จุ่มสี ระบายตามความต้องการ 3.จุ่มสี ใหม่แต่ละครั้งก่อนระบายควรล้างภู่กนั ให้สะอาด 2 นํ้า 4.เช็ดภู่กนั ให้แห้ง แล้วจึงจุ่มระบายสี ต่อได้ 5.เคลือบนํ้ายากันสี ตก เมื่อผ้าที่เพ้นท์แห้งแล้ว 6.ใช้แปรงขนกระต่ายจุ่มนํ้ายาเคลือบ (โซเดียมซิลิเกต) โดยทาหรื อระบายให้ ทัว่ 7.ตรวจดูท้ งั ด้านหน้าและด้านหลัง 8.ทิ้งไว้ประมาณ 3-6 ช.ม. หรื อมากกว่านั้นยิง่ ดี 9.นําผ้าไปล้างในนํ้าสะอาดหลายๆนํ้า ให้แช่ผา้ ไว้ในนํ้าตลอด 10.วิธีการต้มผ้าเอาเทียนออกต้มนํ้าให้เดือดใส่ ผงซักฟอกลงไป นําผ้าลงไป ต้มประมาณ 10-20 นาที แล้วนําผ้าขึ้นมาซักในนํ้าสะอาด (ทําอย่างนี้ 2-3 ครั้ง จนกว่าเส้นเทียนจะละลายออกไปหมด) จึงนําผ้าไปตาก


• เมื่อได้ผา้ ลวดลายตามต้องการ ก็นาํ มาให้ช่างตัดเย็บ ตามรู ปแบบ ของผลิตภัณฑ์ ที่ออเดอร์ไว้แล้ว


• World village •

We have an inspiration of paint design from tribe all over the world. And make own design.


Animal instinct


Inspired from artist


วังวน


Home collection HOME DECORATIVE ITEM Pillow case


Pillow case

Lamp shade

Bed runner

Lamp shade


ข้ อเสนอแนะและแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์


• กลุ่มเป้ าหมาย ผลิตภัณฑ์ที่ออกมายังเน้นกลุ่มผูท้ ี่มีอายุอยูใ่ นช่วงสี่ สิบถึงห้าสิ บปี ซึ่งมี กําลังซื้อผลิตภัณฑ์ที่มีลกั ษณะนี้ แต่กระแสของโลกในปัจจุบนั วัยทํางาน ตอนต้นหรื อพวกยิบปี้ กําลังเป็ นส่ วนแบ่งการตลาดที่ใหญ่มาก บายศรี ยงั ไม่ได้เห็นความสําคัญถึงกระแสนี้มากนัก ผลิตภัณฑ์ถึงแม้จะเป็ นคอล เล็คชัน่ ใหม่ แต่ยงั ยํ้าที่กลุ่มเป้ าหมายเดิม ดังนั้นการศึกษาเทรนด์และ กลุ่มเป้ าหมายใหม่ๆจะช่วยเพิ่มยอดขายได้ • ผลิตภัณฑ์ บายศรี ก่อตั้งมานานหลายปี สามารถแบ่งผลิตภัณฑ์ไปตามคอลเลคชัน่ ต่างๆ โดยใช้เทคนิคการเพ้นท์ผา้ จากฝี แปรง แต่ทว่า คอลเลคชัน่ แต่ละคอล เลคชัน่ มีความคล้ายคลึงกันมากเกินไป ควรเพิม่ ความหลากหลายให้กบั ผลิตภัณฑ์เพื่อให้เกิดความน่าสนใจมากยิง่ ขึ้น


เครื่องเขินศรีปันครัวและบายศรี