Page 1


National Olympic Committee of the Republic of Belarus

OLYMPIC BELARUS

Minsk “Belarusian Encyclopedia named after Petrus Brovka” 2016


Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь

БЕЛАРУСЬ АЛІМПІЙСКАЯ

Мінск «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі» 2016


ДЗЕЙНАСЦЬ НАК БЕЛАРУСІ Ў СУЧАСНЫХ УМОВАХ NOC BELARUS ACTIVITIES IN MODERN TIMES

Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэс­публікі Беларусь з’яўляецца самастойным, незалежным грамадскім аб’яднаннем, статус і роля якога цалкам адпавядаюць Алімпійскай хартыі і Закону Рэс­публікі Беларусь «Аб фізічнай культуры і спорце». Нацыянальны алімпійскі камітэт на тэрыторыі Рэс­публікі Беларусь афіцыйна прызнае дзейнасць 76 спартыўных арганізацый па 41 алімпійскім (з іх 33  — летнія і  8  — зімовыя) і  35 неалімпійскім відах спорту, інфармуе іх аб зменах і дапаўненнях у нарматыўных прававых актах у сферы нацыянальнага заканадаўства і міжнароднага алімпійскага руху, аказвае садзейнічанне ў  распрацоўцы мэтавых комплексных праграм падрыхтоўкі нацыянальных каманд Рэс­публікі Беларусь па алімпійскіх відах спорту і кантралюе іх выкананне. Алімпійскі камітэт супрацоўнічае таксама з 14 фізкультурна-спартыўнымі арганізацыямі рэс­публікі.

The National Olympic Committee of the Republic of Belarus is an independent public organization, its status and function completely comply with the Olympic Charter and the law of the Republic of Belarus on physical culture and sport. The National Olympic Committee officially recognizes 76 sports organizations including 41 Olympic (33 summer and 8 winter) and 35 non-Olympic federations, associations, unions. The National Olympic Committee informs these organizations on any changes and amendments to regulatory legal acts of the national legislation as well as International Olympic movement. It also provides assistance in working out appropriate comprehensive preparation programs for the national teams of the Republic of Belarus in Olympic sports and monitors their implementation. The National Olympic committee collaborates with 14 sport organizations of the Republic.

Беларуская дэлегацыя на цырымоніі адкрыцця Гульняў ХХХ Алімпіяды ў Лондане-2012. Belarusian delegation at the Opening Ceremony of the Games of the ХХХ Olympiad in London 2012.

14



БЕЛАРУСЬ АЛІМПІЙСКАЯ OLYMPIC BELARUS


Аляксандр Мядзведзь Alexandr Medved

Вольга Корбут Olga Korbut

Віталь Шчэрба Vitaly Scherbo

Алена Бялова Yelena Belova

Беларускія спартсмены на Алімпійскіх гульнях  Belarusian athlets at the Olympic games

Нэлі Кім Nelli Kim

Дар’я Домрачэва Darya Domracheva

Кацярына Карстэн Ekaterina Karsten

Віктар Сідзяк Viktor Sidyak

23


РАЗВІЦЦЁ СПОРТУ Ў РЭС­ПУБЛІЦЫ БЕЛАРУСЬ SPORT DEVELOPMENT IN BELARUS

У Рэс­публіцы Беларусь развіцце фізічнай культуры і спорту з’яўляецца адным з найважнейшых напрамкаў дзяржаўнай сацыяльнай палітыкі, эфектыўным інструментам аздараўлення нацыі. Сучасная Беларусь займае дастойнае месца ў  сусветнай спартыўнай супольнасці. Краіна пастаянна ўваходзіць у дваццатку мацнейшых сярод больш як 206 спартыўных дзяржаў свету, што прымаюць удзел у Алімпійскіх гульнях.

The Republic of Belarus considers development of physical culture and sport as one of the priorities for the state’s social policy and as an efficient tool of making the nation stronger and healthier. Modern Belarus is a full-fledged member of the global sport community. Belarus is among the top 20 countries out of 206 states taking part in the Olympic Games.

Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2014 года ў Мінску. 2014 World Ice Hockey Championship in Minsk.

Развіццё спорту ў Рэс­публіцы Беларусь  Sport development in Belarus

29


Беларусь лічыцца спартыўнай краінай. У рэс­публіцы прыняты заканадаўчыя акты і забяспечаны ўдзел дзяржавы ў развіцці і  фінансаванні фізічнай культуры і  спорту, будаўніцтве і  ўтрыманні спартыўных збудаванняў, аздараўленчых цэнтраў, спартыўных клубаў, падрыхтоўцы спецыялістаў у галіне фізічнай культуры і спорту, спартсменаў высокага класа. Штогод у Беларусі для прыхільнікаў здаровага ладу жыцця праводзіцца больш за 16 тысяч спартыўных мерапрыемстваў. У Беларусі працуюць навучальныя цэнтры для падрыхтоўкі прафесійных спартсменаў, у тым ліку Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры, вучылішчы алімпійскага рэзерву, спецыялізаваныя школы алімпійскага рэзерву, больш за 250 дзіцяча-юнацкіх спартыўных школ. У рэс­публіцы значна ўмацавана і  працягвае развівацца матэрыяльна-тэхнічная база спорту. У краіне функцыянуюць больш за 23 тысячы аб’ектаў фізкультурна-спартыўнага прызначэння. Кожны абласны цэнтр Беларусі мае ўласны палац спорту, крытую лядовую пляцоўку. Усё больш буйных аб’ектаў будуецца ў  рэгіёнах. Развіваецца спартыўная інфраструктура сельскай мясцовасці. Для прафесійных спартсменаў і аматараў у Беларусі нямала спартыўных збудаванняў сусветнага класа.

Belarus is rightly considered the country of sport fans. The country has adopted a number of legal documents, provides financing for the development of physical education and sport, construction and maintenance of sports facilities, recuperation centers, sports clubs, trains specialists in physical education and sport, has many elite athletes. More than 16,000 sport events are held in Belarus every year. Belarus has a lot of training centers for professional athletes. These include the Belarusian State University of Physical Education, Olympic reserve colleges, Olympic reserve schools, over 250 sport schools for children and the youth. Belarus has a well-developed sports infrastructure which is constantly improving. There are more than 23,000 sports facilities in the country. Every center of the region in Belarus has an ice palace, an indoor ice arena. More and more big sport facilities are built in the regions. Sports infrastructure is being developed in rural areas. There are many world-class sports facilities for elite and amateur sportsmen in Belarus.

Міжнародныя спаборніцтвы па веласпорце на шашы «Гран-пры Мінска» штогод збіраюць гоншчыкаў з дзясяткаў краін. “Minsk Grand-Prix” International Cycling Racing Road competitions annually gather cyclists from dozens of countries.

30



БЕЛАРУСЬ АЛІМПІЙСКАЯ OLYMPIC BELARUS


АРУ СЬ

БЕЛ ГАН АР ЫЦ ЦА BEL ARU S IS P

D

ROU


ЕЎРАПЕЙСКІЯ ГУЛЬНІ THE EUROPEAN GAMES

8 снежня 2012 года на 41-й Генеральнай асамблеі Еўрапейскіх алімпійскіх камітэтаў (ЕАК) у Рыме была прынята пастанова аб правядзенні першых Еўрапейскіх гульняў. Еўрапейскія гульні, ці Еўрапіяда, — гэта рэгіянальныя міжнародныя комплексныя спартыўныя спаборніцтвы сярод атлетаў Еўрапейскага кантынента. Іх плануецца праводзіць раз у 4 гады пад кіраўніцтвам ЕАК. У Еўрапейскіх гульнях прымаюць удзел усе краіны, якія знаходзяцца ў  Еўропе (апроч Ватыкана), маюць еўрапейскія часткі (Расія, Турцыя, Азербайджан, Грузія), а таксама краіны, цалкам размешчаныя ў Азіі — Арменія, Ізраіль. У той жа час Казахстан, які мае нязначную еўрапейскую частку, у Гульнях удзел не прымае. Першыя Еўрапейскія гульні адбыліся 12—28 чэрвеня 2015 года ў сталіцы Азербайджана горадзе Баку. Спаборніц­твы праходзілі на 18 арэнах. Для пражывання 9 тысяч атлетаў і афіцыйных асоб былі пабудаваны алімпійская вёска, а таксама медыя-вёска, дзе месціліся прадстаўнікі прэсы. Ход Гульняў асвятлялі каля 3000 журналістаў, трансляцыю забяспечвалі 50 тэлерадыёкампаній па ўсім свеце. У спаборніцтвах прымалі ўдзел больш за 6 тысяч атлетаў — прадстаўнікоў 20 відаў спорту, сярод якіх 16  — алімпійскія. За 17 дзён былі разыграны 253 камплекты ўзнагарод.

On December 8, 2012, in Rome the 41st General Assembly of the European Olympic Committees made a decision to organize the first European Games. The European Games, or Eurolympics, is a multi-sport event for the athletes from European nations. It is planned to organize the Games once in four years under the guidance of the European Olympic Committee. The right to compete at the Games is granted to all the countries of the European continent (except for Vatican) as well as to countries that have smaller European regions (Russia, Turkey, Azerbaijan, Georgia), and some countries located in Asia such as Armenia and Israel. At the same time, Kazakhstan, that also has a smaller European part, doesn’t take part in the Games. The first European Games took place on June 12—28, 2015, in Baku, the capital of Azerbaijan. Athletes competed in 18 arenas. The host country constructed an Olympic village to accommodate 9,000 athletes and officials and a Media village for the press. 3,000 journalists and 50 broadcasting companies covered and aired the events of the Games. More than 6 thousand athletes practicing 20 sports, including 16 Olympic ones, took part in the Eurolympics. For 17 days they were competing for 253 medals.

Беларускія гімнасткі з золатам І Еўрапейскіх гульняў за групавыя выступленні з булавамі і абручамі. Belarusian gymnasts won the I European Games gold medals in group exercise with clubs and hoops.

Рэкардсменкай па колькасці заваяваных медалёў у Баку стала Меліціна Станюта. Melitina Syaniouta won a record number of medals in Baku.

34



БЕЛАРУСЬ АЛІМПІЙСКАЯ OLYMPIC BELARUS


Беларусь на Еўрапейскіх гульнях прадстаўлялі 149 спарт­ сменаў, якія заваявалі 43 узнагароды: 10 залатых, 11 сярэбраных і 22 бронзавыя медалі. Найбольшы ўклад у камандную скарбонку ўнеслі прадстаўнікі самба, мастацкай гімнастыкі, веславання на байдарках і каноэ. Рэкардсменкай па колькасці заваяваных медалёў стала Меліціна Станюта (мастацкая гімнастыка), яна атрымала 4 узнагароды: 1 сярэбраную і 3 бронзавыя. А самая прыгожая перамога Еўрапейскіх гульняў — гэта трыумф самбіста Сцяпана Папова ў вагавой катэгорыі да 74 кг. Беларус, здабыўшы валявую перамогу над азербайджанскім сапернікам, пад апладысменты гледачоў вынес траўміраванага апанента з барцоўскага дывана. У медальным заліку на I Еўрапейскіх гульнях беларуская зборная заняла 7-е месца.

Чэмпіён І Еўрапейскіх гульняў самбіст Сцяпан Папоў пад апладысменты гледачоў выносіць траўміраванага апанента з барцоўскага дывана. Stsiapan Papou, the I European Games champion, carries his injured opponent out of the mat to the applause of the spectators.

At the first European Games Belarus was represented by 149 athletes who won 43 medals (10 gold, 11 silver and 22 bronze ones).  The biggest contribution to this oustanding collection was made by the sambo wrestlers, rhythmic gymnasts, rowers and canoeists. Melitina Staniouta (rhythmic gymnastics) became a record-holder in terms of the number of medals. She won 1 silver and 3 bronze medals. Stsiapan Papou’s triumph in the under-74 kg sambo category is the most beautiful Belarusian victory in Baku. Having achieved a well earned victory the Belarusian wrestler carried his injured opponent out of the mat on his shoulders with the audience cheering and applauding this Fair Play gesture. The Belarusian national team took the final 7th place in the medal ranking.

Беларуская дэлегацыя на цырымоніі адкрыцця І Еўрапейскіх гульняў-2015. Belarusian delegation at the Opening Ceremony of the I European Games 2015.

Еўрапейскія гульні  The European Games

35


АЛІМПІЙСКІЯ ГУЛЬНІ. АНТЫЧНАСЦЬ THE OLYMPIC GAMES. ANCIENT TIMES

Алімпійскія гульні зарадзіліся ў Старажытнай Грэцыі ў  VIII стагоддзі да нашай эры. Яны рэгулярна праводзіліся ў гонар бога Зеўса на працягу больш за тысячу гадоў у рэлігійным цэнтры  — Алімпіі. Першыя Алімпійскія гульні адбыліся ў 776 годзе да нашай эры. Спаборніцтвы праводзіліся ў  бегу на кароткую дыстанцыю  — адзін стадый (192,27 м). У далейшым праграма пашыралася за кошт спаборніцтваў калясніц, конных скачак, кулачнага бою, бегу са зброяй (меч і  шчыт), панкратыёну, пентатлону (бег на стадыю, скачкі ў даўжыню з гальтэрамі, кіданне дыска і дзіды, барацьба). Пераможцы гульняў узнагароджваліся аліўкавым вянком, у іх гонар узводзіліся статуі, яны ўшаноўваліся і ўхваляліся ў одах і  іншых літаратурных творах. Алімпійскія чэмпіёны атрымлівалі права пажыццёвых бясплатных трапез, вызваляліся ад падаткаў. Геаграфія Алімпійскіх гульняў пастаянна пашыралася. Іх пераможцамі станавіліся македонцы, жыхары Александрыі ў  Егіпце, астраўных і прыбярэжных дзяржаў, размешчаных далёка ад Алімпіі. Рэгістрацыя пераможцаў Алімпійскіх гульняў спынілася ў 267 годзе да нашай эры. З гэтага часу і да 361 года якіх-не­будзь звестак аб правядзенні спаборніцтваў атлетаў не захавалася. У 394 годзе Феадосіем I  — апошнім імператарам адзінай Рымскай імперыі — быў падпісаны ўказ, у якім сурова асуджаліся язычніцкія традыцыі. Захаванне звычаяў ранейшых стагоддзяў разглядалася як найвялікшае дзяржаўнае злачынства. Алімпійскія гульні таксама трапілі пад забарону, бо яны былі прысвечаны Зеўсу і пачыналіся з прынашэння ахвяр. Адраджэння традыцыі чакалі доўга.

60



The Olympic Games originated in Ancient Greece in VIII century BC. They were regularly held in honor of god Zeus for more than a thousand years in the sacral city of Olympia. The first Olympic Games can be traced back to 776 BC. Early Olympic Games included the Running, a Stade Race (192,27 m). With time the sports programme became more extended due to inclusion of Chariot Race, Equestrian, Boxing, Running with Armor (sword and shield), Pankration, Pentathlon (Stade Race, Jumping, Discus and Javelin Throw, Wrestling). The winners of the Games were awarded an olive branch. Champions’ monuments were erected to commemorate their victories, and many odes and other writings were devoted to them. The Olympic Games were growing in popularity. Macedonians, citizens of Egyptian city of Alexandria, residents of island and costal countries were among the Olympic champions. Registration of the Olympic champions stopped in 267 BC. From this year to as far as 361 AC, no documentary records fixed that the Olympic Games existed any longer. In 394 AC the last Emperor of the integral Roman Empire Theodosius I signed the decree, in which he denounced pagan traditions. Following the traditions of the early times was considered a serious public crime. As the Olympic Games were dedicated to glorify Zeus by sacrificing, they were banned as well. The revival of Olympic Games began long after.

БЕЛАРУСЬ АЛІМПІЙСКАЯ OLYMPIC BELARUS


Алімпійскія гульні. Антычнасць  The Olympic Games. Ancient times

61


АЛІМПІЙСКІЯ ГУЛЬНІ. АДРАДЖЭННЕ THE MODERN OLYMPIC GAMES

Самая важная рэч у жыцці — не перамога, а барацьба. Галоўнае — не перамагчы, а адважна змагацца.

The most important thing in life is not the triumph but the struggle, the essential thing is not to have conquered but to have fought well.

П’ер дэ Кубертэн

Pierre de Coubertin

Адраджэнне Алімпійскіх гульняў звязана з імем французскага асветніка і гісторыка П'ера дэ Кубертэна (1863—1937). Алімпізм  — гэта філасофія жыцця, якая ўвабрала ў сябе і злучыла ў адно збалансаванае цэлае ўсе якасці цела, розуму і волі. 23 чэрвеня 1894 года на лёгкаатлетычным кангрэсе ў Парыжы Кубертэн афіцыйна прапанаваў адра­дзіць Алімпійскія гульні, тут  быў заснаваны Міжнародны алімпійскі камітэт (МАК). Першыя Алімпійскія гульні сучаснасці адбыліся летам 1896 года ў Афінах у знак пераемнасці Гульняў старажытнасці. Сярод відаў спорту значыліся: лёгкая атлетыка, барацьба, фехтаванне, плаванне, спартыўная гімнастыка, стральба, тэніс, цяжкая атлетыка, веласпорт. Спаборніцтвы мелі вялікі поспех. Пасля іх завяршэння Кубертэн заняў месца прэзідэнта МАК.

The revival of the Olympic Games is connected with the name of French educator and historian Pierre de Coubertin (1863—1937). He considered Olympism as life philosophy, which combined the features of body, mind, and will in one balanced integrity. At the Athletics Congress on June 23, 1894 Coubertin officially suggested that the Olympic Games were reintroduced, and the International Olympic Committee was founded. The first modern Olympic Games were held in Athens in 1896 in sign of legacy of the ancient Olympic Games. The Olympic programme included Athletics, Wrestling, Fencing, Swimming, Artistic Gymnastics, Shooting, Tennis, Weightlifting and Cycling. The Olympiad had enormous success. When the Games finished, Coubertin became the IOC President. Пасяджэнне першага Міжнароднага алімпійскага камітэта. The first meeting of the International Olympic Committee.

62



БЕЛАРУСЬ АЛІМПІЙСКАЯ OLYMPIC BELARUS


Афіны. 1896 год. Athens. 1896. У ліку тых, хто прыняў удзел у першай Алімпія­ дзе, — ураджэнец Беларусі Зыгмант Мінейка, які, жывучы ў  Грэцыі і  будучы інжынерам, удзельнічаў у праектаванні і  аднаўленні спартыўных аб’ектаў у Афінах, у тым ліку Мармуровага стадыёна. У дні спаборніцтваў Мінейка пісаў рэпартажы аб Гульнях для кракаўскіх выданняў «Час» і  «Дзённік польскі» («Czas» і «Dziennik Polski»), «Львоўскай газеты». Гульні Алімпіяд, вядомыя таксама як летнія Алімпійскія гульні, праводзіліся кожныя 4 гады, пачынаючы з 1896 года, за выключэннем гадоў, якія прыйшліся на сусветныя войны. У 1924 годзе былі заснаваны зімовыя Алімпійскія гульні, якія першапачаткова праводзіліся ў  той жа год, што і летнія. Аднак пачынаючы з 1994 года яны ладзяцца на 2 гады пазней, чым летнія. У месцах правядзення Алімпійскіх гульняў праз некалькі дзён праводзяцца Паралімпійскія гульні для людзей з абмежаванымі магчымасцямі.

Belarusian Zygmunt Mineyko, who resided in Greece then, was among the participants of the restored Olympiad. As an engineer, he contributed to design and restauration of the Greek sports venues, including the marble Panathenaic Stadium. During the first Olympic Games of new generation, he kept sports reportages for the Krakovian newspapers “Czas”, “Dziennik Polski”, and “Lvov newspaper”. The Olympic Games, officially known as the Games of the Summer Olympiad, have been held every four years starting from 1896, except the wartime periods of both World Wars. In 1924, the Winter Games were introduced and initially held in the same year with the Summer Games. However, since 1994 the Winter Games are celebrated two years after the Summer Games end. Some days after the end of the Olympic Games, the same location and venues are used for the Paralympic Games, in which the athletes with limited abilities take part.

Адноўлены Мармуровы стадыён. Restored Marble Stadium.

Алімпійскія гульні. Адраджэнне  The Modern Olympic Games

63


АЛІМПІЙСКАЯ СІМВОЛІКА OLYMPIC SYMBOLS

АЛІМПІЙСКАЯ СІМВОЛІКА — АТРЫБУТЫ АЛІМПІЙСКІХ ГУЛЬНЯЎ, ЯКІЯ ВЫКАРЫСТОЎВАЮЦЦА МІЖНАРОДНЫМ АЛІМПІЙСКІМ КАМІТЭТАМ ДЛЯ ПРАПАГАНДЫ ІДЭЙ АЛІМПІЙСКАГА РУХУ ВА ЎСІМ СВЕЦЕ. OLYMPIC SYMBOLS — THE ATTRIBUTES OF THE OLYMPIC GAMES, USED BY THE INTERNATIONAL OLYMPIC COMMITTEE TO PROMOTE THE IDEA OF THE OLYMPIC MOVEMENT IN THE WORLD.

Алімпійскі дэвіз — «ХУТЧЭЙ, ВЫШЭЙ, МАЦНЕЙ» The Olympic motto is the “CITIUS. ALTIUS. FORTIUS“

Алімпійскія кольцы The Olympic rings

Алімпійскі сцяг The Olympic flag

Алімпійскі агонь і эстафета алімпійскага агню The Olympic Flame and torch relay

64



БЕЛАРУСЬ АЛІМПІЙСКАЯ OLYMPIC BELARUS


Алімпійская клятва The Olympic oath

Алімпійскія медалі The Olympic medals

Свяшчэнны агонь Алiмпiйскi — Багоў блаславенне, лунай! Святою надзеяй далёкай i блiзкай Cэрцы людзей аб’яднай!

Immortal spirit of antiquity Father of the true, beautiful and good Descend, appear, shed over us thy light Upon this ground and under this sky Which has first witnessed thy unperishable fame!

Спартыўнай славы Пантэон — дарога праз вякi! На гульнi старажытных дзён збiраюцца сцягi... У хоры нацый галасы i лаўравы вянок. З нябёс спускаюцца багi ў славу перамог! Алiмпа агонь над зямлёю, Над вольнаю хваляй марской — Паходня, што ўзнята моцнай рукою, Як мiр, як святло, як спакой! Музыка — Спірас Самарас Вершы — Косціс Паламас Аўтарызаваны пераклад — Барыс Герстан

Give life and animation to these noble games! Throw wreaths of fadeless flowers to the victors In the race and in the strife Create in our breasts, hearts of steel! In thy light, plains, mountains and seas Shine in a roseate hue and form a vast temple To which all nations throng to adore thee Oh immortal spirit of antiquity! Music — Spyridon Samaras, Lyrics — Kostis Palamas

Алімпійскі гімн The Olympic Anthem

Алімпійскія талісманы Olympic Mascots

Алімпійская сімволіка  Olympic symbols

65


ЛЕТНІЯ АЛІМПІЙСКІЯ ГУЛЬНІ SUMMER OLYMPICS



ГУЛЬНІ І АЛІМПІЯДЫ 1896  Афіны, Грэцыя, 6—15 красавіка Прымаў удзел 241 спартсмен (мужчыны) з 14 краін. У 9 відах спорту разыграны 43 камплекты медалёў..

Першыя адроджаныя Алімпійскія гульні адбыліся 6 красавіка 1896 года ў сталіцы Грэцыі Афінах на рэстаўрыраваным антычным стадыёне, дзе некалі праходзілі Панафінейскія гульні. 80 тысяч гледачоў радасна віталі пачатак самых грандыёзных для свайго часу турніраў. Праграма Гульняў уключала спаборніцтвы па грэка-рымскай (класічнай) барацьбе, веласпорце, гімнастыцы, лёгкай атлетыцы, плаванні, кулявой стральбе, тэнісе, цяжкай атлетыцы і  фехтаванні. Парусная і вяслярная гонкі не адбыліся з-за моцнага ветру і хвалявання мора. Кульмінацыяй Алімпійскіх гульняў стаў марафонскі бег на дыстанцыю 42 км. Старт прынялі 18 бегуноў, сярод якіх былі і вядомыя стаеры, у тым ліку аўстраліец Эдвін Флэк, які ўжо перамагаў на дыстанцыях 800 і  1500 м. Забег атрымаўся вельмі драматычным. Самыя моцныя бегуны адразу адарваліся ад асноўнай групы, але, не здолеўшы размеркаваць сілы, у знямозе адзін за адным сышлі з дыстанцыі. Пераможцам стаў паштальён з Грэцыі Спірас Луіс. П'ер дэ Кубертэн так апісваў гэты момант: «Яго перамога была выдатная па сваёй сіле і  прастаце. Ён дасягнуў увахода на стадыён, дзе знаходзілася больш за 60 тысяч гледачоў, без слядоў стомленасці, і калі прынцы Канстанцін і Георгій паднялі пераможца на рукі і панеслі да мармуровага трона караля, які ўстаў ім насустрач, здавалася, што разам з атлетам на стадыён уступіла раптам уся ажыўшая грэчаская антычнасць». Паўтараючы антычны цырыманіял узнагароджання, на галаву чэмпіёна ўсклалі лаўровы вянок, яму ўручылі аліўкавую галінку, зрэзаную ў святым гаі Алімпіі, дыплом і сярэбраны медаль (за 2-е месца ўзнагароджвалі бронзавым медалём). Для таго каб гледачы ведалі, хто перамог у спаборніцтвах (ні табло, ні радыёфікацыі тады не было), арганізатары падымалі на флагштоку нацыянальны сцяг краіны-пераможніцы. Тым самым быў пакладзены пачатак традыцыі, якая стала абавязковай на ўсіх міжнародных спаборніцтвах. Нягледзячы на вельмі сціплыя вынікі, Алімпійскія гульні 1896 года ў  Афінах ператварыліся ў  яркае спартыўнае свята і выклікалі велізарную грамадскую цікавасць. Газеты і часопісы таго часу пісалі, што гэтыя спаборніцтвы спрыяюць адраджэнню духу высакароднага спартыўнага саперніцтва. Галоўным дасягненнем першых Алімпійскіх гульняў можна лічыць шырокую папулярызацыю спорту і алімпійскіх ідэй ва ўсім свеце.

68



GAMES OF THE I OLYMPIAD 1896 Athens, Greece, April 6—15 Participants: 241 athletes (men) from 14 countries. The athletes competed for 43 sets of medals in 9 sports.

The first modern Olympic Games took place in April 1896 in Athens, the capital of Greece, at a reconstructed ancient stadium that once hosted Panathenaic Games. 80 thousand people cheerfully welcomed the beginning of the most epic competitions of that time. The programme of the Games included competitions in greco-roman (classic) wrestling, cycling, gymnastics, athletics, swimming, shooting, tennis, weightlifting and fencing. Sailing and rowing races were canceled because of the strong wind and heaving of sea. The 42 km marathon became climax of the Games. 18  runners took part in the competition including well-known long-distance runners such as Edwin Flack who had already won 800 m and 1500 m races. The marathon turned to be quite a dramatic event. The strongest runners immediately left the rest of the group behind, but didn’t manage to keep the pace and one after another fell out of the race completely exhausted. Spyros Louis, a postman from Greece, became the winner. Pierre de Coubertin described this moment in the following way: “His victory was magnificent in its brilliance and simplicity. At the entrance to the stadium, filled with over sixty thousand spectators, he arrived without any signs of exhaustion, and when Prince Constantine and Prince George, in a spontaneous gesture, seized him in their arms to carry him to the King standing before his marble throne, it was as if the spirit of Ancient Greece had entered with him into the arena”. Following the example of the ancient ceremony the champion was crowned with a laurel wreath and given an olive branch from the sacred Olympian groove as well as a diploma and a silver medal (the runners-up were rewarded with bronze medals). In order to make it clear for the audience who was the winner (as there were no displays or radio announcements at that time) the organizers used to hoist the national flag of the winner on a flagpole which later gave birth to a tradition that is now an obligatory component of any international competition. In spite of quite modest results, the 1896 Olympic Games in Athens were a spectacular sport fest arousing wide public interest. The newspapers and magazines of that time wrote that the event promoted the revival of the spirit of noble competition. The main achievement of the first Olympic Games was an active promotion of sport and Olympic ideas all over the world.

БЕЛАРУСЬ АЛІМПІЙСКАЯ OLYMPIC BELARUS




ГУЛЬНІ ІІ АЛІМПІЯДЫ 1900 Парыж, Францыя, 14 мая — 28 кастрычніка Прымалі ўдзел 997 спартсменаў (22 жанчыны і 975 мужчын) з 24 краін. У 18 відах спорту разыграна 95 камплектаў медалёў.

Грэкі разлічвалі, што іх сталіца стане месцам правядзення ўсіх сучасных Алімпійскіх гульняў. Аднак МАК прыняў прапанову П'ера дэ Кубертэна: для надання алімпійскаму руху сапраўды міжнароднага характару праводзіць Гульні ў розных краінах. У  знак прызнання асабістых заслуг П'ера дэ Кубертэна ў  адраджэнні алімпійскіх традыцый сучаснасці чарговыя Гульні былі праведзены ў Парыжы. Іх праграма павялічылася амаль удвая, папоўніўшыся такімі відамі спорту, як акадэмічнае веславанне, воднае пола, конны і парусны спорт, стральба з лука, гольф, рэгбі і футбол. Упершыню на Алімпійскіх гульнях стартавалі жанчыны  — 22 адважныя прадстаўніцы лепшай палавіны чалавецтва бралі ўдзел у спаборніцтвах па тэнісе і гольфе. Толькі ў  спаборніцтвах па лёгкай атлетыцы было ўстаноўлена 14 алімпійскіх рэкордаў, з якіх 6 перавышалі сусветныя дасягненні. Аднак значнасць гэтых Гульняў была невысокай — яны праходзілі паралельна з  3-й Сусветнай прамысловай выстаўкай, сталі практычна часткай яе забаўляльнай праграмы і  ў сувязі з гэтым расцягнуліся амаль на 5 месяцаў. Першымі былі алімпійцы Францыі, якія заваявалі 100 медалёў (25+41+34), каманда ЗША стала другой — 47 узнагарод (19+14+14), каманда Англіі трэцяй — 30 медалёў (15+6+9).



ГУЛЬНІ ІІІ АЛІМПІЯДЫ 1904

Сент-Луіс, ЗША, 1 ліпеня — 23 кастрычніка Прымалі ўдзел 645 спартсменаў (6 жанчын і 639 мужчын) з 12 краін. У 17 відах спорту быў разыграны 91 камплект медалёў.

Гульні зноў праводзіліся ў рамках праграмы Міжнароднай прамысловай выстаўкі. З-за працяглага вандравання і  высокага кошту праезду з Еўропы прыбылі толькі 53 спартсмены. Упершыню ў Алімпійскіх гульнях прымалі ўдзел спартсмены Канады і Паўднёвай Амерыкі. Жанчыны спаборнічалі ў адзіным відзе спорту — стральбе з лука. Каманда ЗША налічвала амаль у  10 разоў больш удзельнікаў, чым усе астатнія каманды разам узятыя. Многія дысцыпліны культываваліся толькі ў ЗША ці насілі штучны характар, сярод іх скачкі ў ваду на далёкасць, фехтаванне на палках, гульні лякрос і рокі. Для павышэння масавасці і  прэстыжнасці арганізатары спрабавалі правесці так званыя антрапалагічныя дні для спаборніцтваў «каляровых» спартсменаў. П'ер дэ Кубертэн расцаніў гэты факт як расісцкую выхадку, якая падрывае прынцыповыя палажэнні алімпійскага руху, і  МАК указаў на недапушчаль­ насць падобных сітуацый у будучым. У  большасці спаборніцтваў прымалі ўдзел толькі амерыканскія спартсмены. У  лёгкаатлетычных дысцыплінах яны заваявалі 22 вышэйшыя ўзнагароды з  24 магчымых. Так зборная ЗША стала недасягальнай па колькасці ўзнагарод  — 236 медалёў (77+81+78). Каманда Германіі заваявала 13 медалёў (4+4+5), спартсмены Кубы — 9 (4+2+3).

Летнія Алімпійскія гульні  Summer Olympics

GAMES OF THE II OLYMPIAD 1900 Paris, France, May 14 — October 28  Participants: 997 athletes (22 women and 975 men) from 24 countries. The athletes competed for 95 sets of medals in 18 sports.

The Greeks expected their capital to become the venue for all modern Olympic Games. However, the IOC approved of Pierre de Coubertin’s suggestion to organize the Games in different countries in order to make the Olympic Movement truly international in its spirit. In recognition of Pierre de Coubertin’s personal contribution into the revival of the Games the following modern Olympics were held in Paris. The programme of the Games included almost twice as many sports compared to the previous ones. Such events as rowing, water polo, equestrian sport and sailing, archery, golf, rugby and football were added to the schedule. For the first time in the history of the Olympic Games women were allowed to compete. 22 daring women took part in tennis and golf competitions. The athletics tournament alone witnessed 14  Olympic records with 6 of them surpassing the world’s best achievements. However, these Games were not as significant because they were held at the same time with the third Exposition Universelle, or the World’s Fair, and eventually became part of its entertainment programme. Due to this fact the Games lasted for almost five months. The Olympians from France took the first place in the medal count winning 100  medals (25+41+34), the USA team became the second with 47 medals (19+14+14), and the team from Great Britain ranked the third winning 30 medals (15+6+9).

GAMES OF THE III OLYMPIAD 1904 St. Louis, USA, July 1 — October 23  Participants: 645 athletes (6 women and 639 men) from 12 countries. The athletes competed for 91 sets of medals in 17 sports.

These Olympic Games also became part of the World’s Fair. Travel to America was quite a long and expensive journey, that’s why only 53 European athletes arrived to take part in the event. The athletes from Canada and South America participated in the Olympics for the first time in history. Women competed only in one sport — the archery. The USA team had almost 10  times more participants than other teams all together. Many disciplines were practiced in the USA only or were artificial in nature like, for example, plunge for distance, stick fencing, games of lacrosse and roque. In order to boost large-scale involvement and representativeness the organizers held the so called Anthropology Days for “coloured” athletes to compete. Pierre de Coubertin regarded this as racist behavior undermining basic principles of the Olympic Movement, and the IOC proclaimed zero-tolerance approach to such practices in future. In the majority of events the Americans were the only competitors. In the athletics tournament they won 22  out of 24  gold medals. As a result the US team had no equals in the final medal count winning 236  medals (77+81+78). Germany won 13  medals (4+4+5), and athletes from Cuba — 9 (4+2+3).

69


ЗІМОВЫЯ АЛІМПІЙСКІЯ ГУЛЬНІ WINTER OLYMPICS 

I ЗІМОВЫЯ АЛІМПІЙСКІЯ ГУЛЬНІ 1924 Шамані, Францыя, 25 студзеня — 5 лютага Удзельнічалі 258 спартсменаў (11 жанчын, 247 мужчын) з 16 краін. У праграму ўключаны 6 відаў спорту: лыжныя гонкі, фігурнае катанне, хуткасны бег на каньках, бабслей, хакей з шайбай, паказальныя выступленні — гонкі ваенных лыжных патрулёў і кёрлінг. Разыграна 16 камплектаў медалёў.

З цягам часу праграма летніх Алімпіяд пашыралася і некаторыя віды спорту (фігурнае катанне, хакей) патрабавалі іншых умоў для арганізацыі спаборніцтваў. Гэта пытанне абмяркоўвалася на сесіі МАК у 1922 годзе. Ідэя правядзення зімовых Алімпійскіх гульняў не атрымала падтрымкі ў  членаў МАК, але яны пага­ дзіліся з прапановай вынесці зімовыя віды спорту з праграмы Алімпійскіх гульняў і  спаборніцтвы па іх праводзіць у  больш зручны час. Эксперымент вырашана было правесці ў  1924 годзе і  назваць спаборніцтвы «Міжнародны спартыўны тыдзень з нагоды VIII Алімпіяды». Турнір сабраў спартсменаў з  Еўропы і  Амерыкі і  выклікаў вялікую цікавасць у  спартыўным свеце. Вядома, дамінавалі прадстаўнікі паўночных краін. У  хакеі не было роўных камандзе Канады: яе ігракі закінулі ў  вароты сапернікаў 47 шайб, прапусцілі толькі 3! У англічан, якія занялі 3-е месца, канадцы выйгралі з лікам 19:2. Прызёрамі сталі спартсмены з 10 краін. Першае месца заняла каманда Нарвегіі: 17 медалёў (4+7+6), 2-е  — Фінляндыі: 14 узнагарод (4+7+30) і 3-е — Аўстрыі: 3 медалі (2+1+0). У 1925 годзе МАК прыняў канчатковае рашэнне аб рэгулярным правядзенні зімовых Алімпійскіх гульняў, а  першымі з  іх заднім чыслом прызнаў спаборніцтвы, якія прайшлі ў Шамані.



II ЗІМОВЫЯ АЛІМПІЙСКІЯ ГУЛЬНІ 1928

Санкт-Морыц, Швейцарыя, 11—19 лютага Удзельнічалі 464 спартсмены (26 жанчын, 438 мужчын) з 25 краін. У праграму ўключаны 4 віды спорту. Жанчыны ўдзельнічалі толькі ў фігурным катанні на каньках. Разыграна 14 камплектаў медалёў.

Перавага каманд Скандынаўскіх краін была вельмі значнай. Выступленне нарвежскай фігурысткі Соні Хені ўразіла гледачоў і суддзяў сваім артыстызмам, яна атрымала першы алімпійскі залаты медаль сярод жанчын. Дванаццаць краін маглі ганарыцца сваімі прызёрамі. Першымі былі нарвежцы: 15 медалёў (6+4+5), на другую прыступку падняліся прадстаўнікі ЗША: 6 узнагарод (2+2+2), трэцімі сталі шведы: 5 медалёў (2+2+1).

92



I WINTER OLYMPIC GAMES 1924 Chamonix, France, January 25 — February 5 Participants: 258 athletes (11 women and 247 men) from 16 countries. The programme included 6 sports: skiing, figure skating, speed skating, bobsleigh, ice hockey and exhibition performance by ski patrols and curling team. The athletes competed for 16 sets of medals.

The programme of summer Olympics was beco­ ming broader and some sports (figure skating and ice hockey) required different conditions for the competitions. This problem became part of the agenda of the 1922 IOC session. The idea of organization of separate winter edition of the Olympics wasn’t quite popular among the IOC members, but they agreed upon the proposal to exclude winter sports from the programme of the Olympic Games and organize the corresponding competitions in a more appropriate time of the year. They decided to carry out an experimental event in 1924 under the title of the “International Winter Sports Week of the VIII Olympiad”. The competitions gathered athletes from Europe and Ame­ rica, and kindled the interest in the sport community. Naturally, the representatives of the Nordic countries prevailed. In ice hockey the team of Canada knew no equals. Canadian players scored 47 times, missing only three 3! The representatives of Great Britain, who won the third place, lost to the Canadians with the score of 19:2. The representatives of 10 countries became prize-winners. Norway won the first place in the total medal count with 17 medals (4+7+6), Finland became the second with 14 medals (4+7+30), while the third place was occupied by the team from Austria with 3 medals (2+1 +0). In 1925, the IOC took a final decision on organization of a winter edition of Olympic Games on a regular basis. The committee recognized Chamonix event as the first Winter Olympic Games.

II WINTER OLYMPIC GAMES 1928 St. Moritz, Switzerland, February 11—19 Participants: 464 athletes (26 women and 438 men) from 25 countries. The programme included 4 sports. Women competed only in figure skating. The athletes competed for 14 set of medals.

The advantage of the Scandinavian nations was overwhelming. Norwegian figure skater Sonja Henie amazed both the spectators and judges with her really artistic performance. She was the first woman to be awarded an Olympic gold medal in this discipline. The proud representatives of 12 nations became prize-winners. Norway was at the top of medal ran­ king with 15 medals (6+4+5), the USA team became the second best with 6 medals (2+2+2), while the third place was taken by Sweden with 5 medals (2+2+1).

БЕЛАРУСЬ АЛІМПІЙСКАЯ OLYMPIC BELARUS




III ЗІМОВЫЯ АЛІМПІЙСКІЯ ГУЛЬНІ 1932 Лейк-Плэсід, ЗША, 4—15 лютага Удзельнічалі 252 спартсмены (21 жанчына, 231 мужчына) з 17 краін. У 4 відах праграмы разыграна 14 камплектаў медалёў.

III WINTER OLYMPIC GAMES 1932 Lake Placid, USA, February 4—15 Participants: 252 athletes (21 women and 231 men) from 17 countries. The athletes competed for 14 sets of medals in 4 sports.

У хуткасным бегу на каньках і  на бабслейной трасе мацнейшымі былі амерыканцы. Каманда ЗША упершыню аказала сур'ёзнае супраціўленне канадцам у  фінале хакейнага турніру і  прайграла з  дастойным лікам 1:2. У  агульнакамандным заліку амерыканцы выйшлі на 1-е месца: 12 медалёў (6+4+2), другімі былі спартсмены Нарвегіі: 10 узнагарод (3+4+3), трэцімі сталі шведы: 3 медалі (1+2+0). На чацвёртай пазіцыі апынуліся канадцы, якія хоць і заваявалі больш медалёў — 7 (1+1+5), але залатых сярод іх было недастаткова.

The representatives of the USA led the speed skating and bobsleigh. They also put up a spectacular fight in the match against Canada in the ice hoc­ key final which they lost with a decent score of 1:2. The USA team managed to win the first place in the team total with 12 medals (6+4+2). Norway took the second place winning 10 medals (3+4+3), while Sweden became third with 3 medals (1+2+0). The fourth place was occupied by Canada. Although they won 7 medals (1 + 1+5), they had only one gold.



IV WINTER OLYMPIC GAMES 1936

IV ЗІМОВЫЯ АЛІМПІЙСКІЯ ГУЛЬНІ 1936

Гарміш-Партэнкірхен, Германія, 6—16 лютага Удзельнічалі 646 спартсменаў (80 жанчын, 566 мужчын) з 28 краін. Разыграна 17 камплектаў медалёў.

У праграму Гульняў былі ўключаны спаборніцтвы па бабслеі, лыжным спорце (гонкі, скачкі з  трампліна і  ўпершыню  — гарналыжныя дысцыпліны), хуткасным бегу на каньках, фігурным катанні і хакеі з шайбай. Пераможцамі Гульняў сталі нарвежцы: 15 узнагарод (7+5+3), другой была каманда Германіі: 6  медалёў (3+3+0), трэцяй  — каманда Швецыі: 7 узнагарод (2+2+3). Амерыканцы, заваяваўшы 4 медалі, апусціліся з 1-га на 8-е месца. Сярод герояў Алімпіяды канькабежац Івар Балангруд, які заваяваў 3 залатыя і  1 сярэбраны медалі і ўстанавіў 3 алімпійскія рэкорды, і фігурыстка Соня Хені, якая ў трэці раз паднялася на вышэйшую прыступку п’едэстала. Нечакана алімпійскімі чэмпіёнамі па хакеі сталі англійскія спартсмены, якія ў фінале перамаглі канадцаў з лікам 2:1.



V ЗІМОВЫЯ АЛІМПІЙСКІЯ ГУЛЬНІ 1948

Санкт-Морыц, Швейцарыя, 30 студзеня — 8 лютага Удзельнічалі 669 спартсменаў (77 жанчын, 592 мужчыны) з 28 краін. У 4 відах праграмы разыграны 22 камплекты медалёў.

Зімовыя Гульні ў 1940 і 1944 гадах, таксама як і  летнія, не адбыліся з-за Другой сусветнай вайны, але нумар за імі не захаваўся. У гэтай сувязі першыя пасляваенныя зімовыя Алімпійскія гульні атрымалі пяты нумар. Яны прайшлі сціпла. Алімпійскія медалі заваявалі атлеты з  13 краін. Перавагу па медалях зноў мелі нарвежскія і  шведскія алімпійцы, якія выйгралі па 10 узнагарод (4+3+3), швейцарцы сталі трэцімі — 10 медалёў (3+4+3).

Зімовыя Алімпійскія гульні  Winter Olympics

Garmisch-Partenkirchen, Germany, February 6—16 Participants: 646 athletes (80 women and 566 men) from 28 countries. The athletes competed for 17 sets of medals.

The programme of the Games included competitions in bobsleigh, skiing (cross-country, ski jumping and — for the first time  — alpine ski disciplines), speed skating, figure skating and ice hockey. Norway became the winner of the Games gai­ ning 15 medals (7+5+3). The second place was taken by Germany with 6 medals (3+3+0), while Sweden became third with 7 medals (2+2+3). The USA team won 4 and ranked the eighth. Speed skater Ivar Ballangrud became the main hero of the Games. He won 3 gold and 1 silver me­ dals and set three Olympic records. Figure skater Sonja Henie became one more hero of the Games winning her third Olympic champion title. British team unexpectedly won the title of the ice hockey Olympic champion beating Canada with the score of 2:1.

V WINTER OLYMPIC GAMES 1948 St. Moritz, Switzerland, January 30 — February 8 Participants: 669 athletes (77 women and 592 men) from 28 countries. The athletes competed for 22 sets of medals in 4 sports.

As well as the summer Olympics, the Games of 1940 and 1944 were cancelled because of the World War II but their order numbers were not reserved. That’s why the first post-war winter Games were carried out under the number V. There was no hype this time. Athletes from 13 countries became meda­ lists. Norway and Sweden again were at the top of the ranking with 10 medals each (4+3+3), while Switzerland became the third winning 10 medals (3+4+3).

93


106



БЕЛАРУСЬ АЛІМПІЙСКАЯ OLYMPIC BELARUS


Зімовыя Алімпійскія гульні  Winter Olympics

107


БЕЛАРУСКІЯ ЧЭМПІЁНЫ АЛІМПІЙСКІХ ГУЛЬНЯЎ У СКЛАДЗЕ КАМАНД СССР, СНД І РЭС­ПУБЛІКІ БЕЛАРУСЬ THE BELARUSIAN OLYMPIC CHAMPIONS IN TEAMS OF THE USSR, THE CIS AND THE REPUBLIC OF BELARUS АБАЛМАСАЎ Аляксей (веславанне, байдарка-чацвёрка) Aliaksei ABALMASAU (kayak fours) Нарадзіўся 20 чэрвеня 1980 г. у Таганрогу (РСФСР). Чэмпіён Гульняў XXIX Алімпіяды ў Пекіне (КНР) 2008 г. на байдарцы-чацвёрцы. Заслужаны майстар спорту. Узнагароджаны ордэнам Айчыны ІІІ ступені. Born on June 20, 1980 in Taganrog (Russia). The Champion of the Olympic Games in Beijing 2008 in Men’s Kayak Fours. Was awarded with the Pin “Merited Master of Sports”, Order of the Fatherland III class.

АЗАРАНКА Вікторыя (тэніс, мікст) Victoria AZARENKA (tennis, mixed doubles) Нарадзілася 31 ліпеня 1989 г. у Мінску. Чэмпіёнка Гульняў XXX Алімпіяды ў Лондане (Вялікабрытанія) 2012 г. у міксце (з Максімам Мірным) і бронзавы прызёр у адзіночным разрадзе. Заваявала тытул першай ракеткі свету па выніках 2012-га каляндарнага года. Заслужаны майстар спорту. Узнагароджана ордэнам Айчыны ІІІ ступені. Born on July 31, 1989 in Minsk. The Champion of the Olympic Games in London 2012 in Tennis Mixed Doubles (with Max Mirnyi) and the bronze medalist in Tennis Singles. She won the title of the first racket of the world according to the results of 2012 calendar year. Was awarded with the Pin “Merited Master of Sports”, Order of the Fatherland III class.

108



БЕЛАРУСЬ АЛІМПІЙСКАЯ OLYMPIC BELARUS




АЛЁХІН Мікалай (фехтаванне, шабля) Nikolai ALEKHIN (fencing, sabre) Нарадзіўся 26 кастрычніка 1954 г. у Мінску. Чэмпіён Гульняў XXII Алімпіяды ў Маскве (СССР) 1980 г. у камандным заліку. Майстар спорту міжнароднага класа. Заслужаны майстар спорту. Узнагароджаны медалём «За працоўную адзнаку». Born on October 26, 1954 in Minsk. The Champion of the Olympic Games in Moscow 1980. Master of Sports of the International Level. Was awarded with the Pin “Merited Master of Sports”, Medal “For Distinguished Labour”.



АРАМНАЎ Андрэй (цяжкая атлетыка) Andrei ARAMNAU (weightlifting) Нарадзіўся 17 красавіка 1988 г. у Барысаве Мінскай вобласці. Чэмпіён Гульняў XXIX Алімпіяды ў Пекіне (КНР) 2008 г. У вагавой катэгорыі да 105 кг устанавіў сусветныя рэкорды ў рыўку — 200 кг і па суме рыўка і штуршка — 436 кг. Заслужаны майстар спорту. Born on April 17, 1988 in Borisov. The Champion of the Olympic Games in Beijing 2008. In the weight category up to 105 kg set world records in the snatch — 200 kg and the amount of snatch and clean and jerk — 436 kg. Was awarded with the Pin “Merited Master of Sports”.



БАГДАНОВІЧ Аляксандр (веславанне, каноэ-двойка) Aliaksandr BAHDANOVICH (canoe double) Нарадзіўся 29 красавіка 1982 г. y Ялізаве Магілёўскай вобласці. Чэмпіён Гульняў XXIX Алімпіяды ў Пекіне (КНР) 2008 г. на каноэ-двойцы на дыстанцыі 1000 м (з братам Андрэем). Сярэбраны прызёр Гульняў XXX Алімпіяды ў Лондане (Вялікабрытанія) 2012 г. на каноэ-двойцы на дыстанцыі 1000 м (з братам Андрэем). Заслужаны майстар спорту. Ганаровы грамадзянін Бабруйска. Born on April 29, 1982 in the village Elizovo, Mogilev region. The Champion of the Olympic Games in Beijing 2008 in the 1000 m. Silver medalist for the same distance of the Olympic Games in London 2012. Was awarded with the Pin “Merited Master of Sports”. Honorary Citizen of Bobruisk, Mogilev region.

Беларускія чэмпіёны Алімпійскіх гульняў у складзе каманд СССР, СНД і Рэс­публікі Беларусь  The Belarusian Olympic Champions in teams of the USSR, the CIS and the Republic of Belarus

109


СЯРЭБРАНЫЯ ПРЫЗЁРЫ АЛІМПІЙСКІХ ГУЛЬНЯЎ У СКЛАДЗЕ КАМАНД СССР І СНД OLYMPIC SILVER MEDALISTS IN THE USSR AND THE CIS TEAM

144



КРЫВАНОСАЎ МІХАІЛ — лёгкая атлетыка (кіданне молата) — 1956 г. MIKHAIL KRIVONOSOV — athletics (hammer throw) — 1956

КЛІМ РАМУАЛЬД — лёгкая атлетыка (кіданне молата) — 1968 г. ROMUALD KLIM — athletics (hammer throw) — 1968

ЛАЗАКОВІЧ ТАМАРА — гімнастыка спартыўная  (бервяно) — 1972 г. TAMARA LAZAKOVICH — artistic gymnastics (beams) — 1972

ГАРАЕЎ УЛАДЗІМІР — лёгкая атлетыка (трайны скачок) — 1960 г. VLADIMIR GORYAEV — athletics (triple jump) — 1960

НІКАНЧЫКАЎ АЛЯКСЕЙ — фехтаванне (шпага, каманда) — 1968 г. ALEKSEY NIKANCHIKOV — fencing (epee, team) — 1968

ЛАВЕЦКІ УЛАДЗІМІР — лёгкая атлетыка (4×100 м) — 1972 г. VLADIMIR LOVETSKIY — athletics (4×100 m) — 1972

МІЛІГУЛА МІКАЛАЙ — гімнастыка спартыўная (каманда) — 1960 г. NIKOLAI MILIGULO — artistic gymnastics (team) — 1960

СМАЛЯКОЎ ЮРЫЙ — фехтаванне (шпага, каманда) — 1968 г. YURY SMOLYAKOV — fencing (epee, team) — 1968

МАЛЕЕЎ АЛЯКСАНДР — гімнастыка спартыўная (каманда) — 1972 г. ALEKSANDR MALEYEV — artistic gymnastics (team) — 1972

САМУСЕНКА (ПЯТРЭНКА) ТАЦЦЯНА — фехтаванне (рапіра, каманда) — 1964 г. TATYANA SAMUSENKO (PETRENKO) — fencing (foil, team) — 1964

КОРБУТ ВОЛЬГА — гімнастыка спартыўная (бервяно, брусы) — 1972 г.; 1976 г. OLGA KORBUT — artistic gymnastics (beams, bars) — 1972; 1976

ШЧУКІН УЛАДЗІМІР — гімнастыка спартыўная  (каманда) — 1972 г. VLADIMIR SHCHUKIN — artistic gymnastics (team) — 1972

БЕЛАРУСЬ АЛІМПІЙСКАЯ OLYMPIC BELARUS


СІДЗЯК ВІКТАР — фехтаванне (шабля, каманда) — 1972 г. VIKTOR SIDYAK — fencing (sable, team) — 1972

АЛЕЙНІК УЛАДЗІМІР — скачкі ў ваду (вышка) — 1980 г. VLADIMIR ALEINIK — diving — 1980

КАНЫГІН ІГАР — барацьба грэкарымская (90 кг) — 1980 г. IGOR KANYGIN — greco-roman wrestling (90 kg) — 1980

КЕДЗЯРАЎ АЛЯКСАНДР — стральба кулявая (вінтоўка) — 1976 г. ALEKSANDR KEDYAROV — shooting (rifle) — 1976

БЯЛОВА (НОВIКАВА) АЛЕНА — фехтаванне (рапіра, каманда) — 1980 г. YELENA BELOVA (NOVIKOVA) — fencing (foil, team) — 1980

КАРШАКЕВІЧ АЛЯКСАНДР — гандбол — 1980 г. ALEKSANDR KARSHAKEVICH — handball — 1980

КАПЛЯКОЎ СЯРГЕЙ** — плаванне — 1976 г. (4×200 м); 1980 г. (4×100 м) SERGEY KOPLYAKOV** — swimming — 1976 (4×200 m); 1980 (4×100 m)

УШАКОВА ІРЫНА — фехтаванне (рапіра, каманда) — 1980 г. IRINA USHAKOVA — fencing (foil, team) — 1980

ЛАПІЦКІ УЛАДЗІМІР — фехтаванне (рапіра, каманда) — 1980 г. VLADIMIR LAPITSKY — fencing (foil, team) — 1980

РАМАНОЎСКІ УЛАДЗІМІР — веславанне (байдаркадвойка) — 1976 г. VLADIMIR ROMANOVSKY — kayak (double) — 1976

ВАСІЛЬКОВА ЭЛЬВІРА — плаванне (100 м брас) — 1980 г. ELVIRA VASILKOVA — swimming (100 m breaststroke) — 1980

ПАЧЫНЧУК ПЁТР — лёгкая атлетыка (с/х, 20 км) — 1980 г. PYOTR POCHENCHUK — athletics (20 km RW) — 1980

ІСАЧЭНКА БАРЫС — стральба з лука — 1980 г. BORIS ISACHENKO — archery — 1980

БАГІНСКАЯ СВЯТЛАНА — гімнастыка спартыўная (вольныя) — 1988 г. SVETLANA BOGINSKAYA — artistic gymnastics (floor exercises) — 1988

РАМАНЬКОЎ АЛЯКСАНДР** — фехтаванне (рапіра, каманда) — 1976 г.; 1980 г. ALEKSANDR ROMANKOV** — fencing (foil, team) — 1976; 1980

Сярэбраныя прызёры Алімпійскіх гульняў у складзе каманд СССР і СНД  Olympic silver medalists in the USSR and the CIS Team

145


ЛАПШЫН ІГАР — лёгкая атлетыка (трайны скачок) — 1988 г. IGOR LAPSHIN — athletics (triple jump) — 1988

СМАЛЬ СЯРГЕЙ — барацьба вольная (57 кг) — 1992 г. SERGUEI SMAL — freestyle wrestling (57 kg) — 1992

ШЫКОЛЕНКА НАТАЛЛЯ — лёгкая атлетыка (кіданне кап’я) — 1992 г. NATALYA SHIKOLENKO — athletics (javelin throw) — 1992

ЛЕДОЎСКАЯ ТАЦЦЯНА — лёгкая атлетыка (400 м з бар’ерамі) — 1988 г. TATYANA LEDOVSKAYA — athletics (400 m h) — 1988

ТАРАНЕНКА ЛЕАНІД — цяжкая атлетыка (110 кг) — 1992 г. LEONID TARANENKO — weightlifting (110 kg) — 1992

ПАПОЎ АЛЯКСАНДР — біятлон — 1992 г. ALEXANDER POPOV — biathlon — 1992

АСТАПКОВІЧ ІГАР — лёгкая атлетыка (кіданне молата) — 1992 г. IGOR ASTAPKOVICH — athletics (hammer throw) — 1992

146



* — колькасць медалёў * — number of medals

БЕЛАРУСЬ АЛІМПІЙСКАЯ OLYMPIC BELARUS


ЧЭМПІЁНЫ І ПРЫЗЁРЫ АЛІМПІЙСКІХ ГУЛЬНЯЎ CHAMPIONS AND MEDALISTS OF THE OLYMPIC GAMES

* — колькасць медалёў (улічаны медалі, заваяваныя ў складзе каманд БССР і Рэс­публікі Беларусь). № 1. 1-2. 3. 4. 5. 6. 7-8. 1. 2. 3. 4.

1-2. 3. 4. 5. 6-7. 8. 9. 1.

1-2. 2. 3. 4-6. 7. 9. 10. 11. 12. 1314. 15. 16.

Спартсмен

Від спорту

Медаль

Гульні XVI Алімпіяды ў г. Мельбурн (Аўстралія) 1956 г. Крываносаў Міхаіл лёгкая атлетыка (кіданне молата) серабро Гульні XVII Алімпіяды ў г. Рым (Італія) 1960 г. Гейштар Леанід веславанне на каноэ, двойка золата Макаранка Сяргей веславанне на каноэ, двойка золата Караваеў Алег барацьба грэка-рымская золата Самусенка (Пятрэнка) фехтаванне (рапіра) золата Таццяна Гараеў Уладзімір лёгкая атлетыка (трайны скачок) серабро Мілігула Мікалай гімнастыка спартыўная серабро Паўлоўскі Аляксандр фехтаванне (шпага) бронза Чэрнушэвіч Арнольд фехтаванне (шпага) бронза Гульні XVIII Алімпіяды ў г. Токіа (Японія) 1964 г. Валчэцкая Алена гімнастыка спартыўная золата Клім Рамуальд лёгкая атлетыка (кіданне молата) золата Мядзведзь Аляксандр барацьба вольная золата Самусенка (Пятрэнка) фехтаванне (рапіра) серабро Таццяна Гульні XIX Алімпіяды ў г. Мехіка (Мексіка) 1968 г. Бялова (Новiкава) фехтаванне (рапіра) золата Алена** Самусенка (Пятрэнка) фехтаванне (рапіра) золата Таццяна Мядзведзь Аляксандр барацьба вольная золата Петрык Ларыса** гімнастыка спартыўная золата Клім Рамуальд лёгкая атлетыка (кіданне молата) серабро Ніканчыкаў Аляксей фехтаванне (шпага) серабро Смалякоў Юрый фехтаванне (шпага) серабро Пархімовіч Віталь стральба кулявая бронза Петрык Ларыса гімнастыка спартыўная бронза Х зімовыя Алімпійскія гульні ў г. Грэнобль (Францыя) 1968 г. Ачкіна Рыта лыжныя гонкі бронза Гульні ХХ Алімпіяды ў г. Мюнхен (ФРГ) 1972 г. Бялова (Новiкава) фехтаванне (рапіра) золата Алена Самусенка (Пятрэнка) фехтаванне (рапіра) золата Таццяна Гарбачоў Мікалай веславанне на байдарках золата Ядзешка Іван баскетбол золата Корбут Вольга*** гімнастыка спартыўная (каманднае першынство, вольнае золата практыкаванне, бервяно) Кошаль Антаніна золата гімнастыка спартыўная (каманднае першынство) Лазаковіч Тамара золата Мядзведзь Аляксандр барацьба вольная золата Сідзяк Віктар фехтаванне (шабля) золата Корбут Вольга гімнастыка спартыўная серабро Лазаковіч Тамара гімнастыка спартыўная серабро Лавецкі Уладзімір лёгкая атлетыка (4×100 м) серабро Малееў Аляксандр гімнастыка спартыўная серабро Шчукін Уладзімір гімнастыка спартыўная серабро Сідзяк Віктар фехтаванне (шабля) серабро Лазаковіч Тамара** гімнастыка спартыўная бронза

Чэмпіёны і прызёры Алімпійскіх гульняў  Champions and medalists of the Olympic Games

* — number of medals (considered medals won in the team of the Byelorussian SSR and the Republic of Belarus). № 1. 1-2. 3. 4. 5. 6. 7-8. 1. 2. 3. 4.

1-2. 3. 4. 5. 6-7. 8. 9. 1.

Athlete

Sports

XVI Olympic Games in Melbourne (Australia) 1956 Mikhail Krivonosov athletics (hammer throw) XVII Olympic Games in Rome (Italy) 1960 Leonid Geishtor canoe sprint, c-2 Sergey Makarenko canoe sprint, c-2 Oleg Karavaev greco-roman wrestling Tatyana Samusenko fencing (foil) (Petrenko) Vladimir Goryaev athletics (triple jump) Nikolai Miligulo artistic gymnastics Aleksandr Pavlovsky fencing (epee) Arnold Chernushevich fencing (epee) XVIII Olympic Games in Tokyo (Japan) 1964 Yelena Volchetskaya artistic gymnastics Klim Romuald athletics (hammer throw) Aleksandr Medved freestyle wrestling Tatyana Samusenko fencing (foil) (Petrenko) XIX Olympic Games in Mexico City (Mexico) 1968 Yelena Belova fencing (foil) (Novikova)** Tatyana Samusenko fencing (foil) (Petrenko) Aleksandr Medved freestyle wrestling Larisa Petrik** artistic gymnastics Klim Romuald athletics (hammer throw) Aleksey Nikanchikov fencing (epee) Yury Smolyakov fencing (epee) Vitali Parkhimovich shooting Larisa Petrik artistic gymnastics X Winter Olympic Games in Grenoble (France) 1968 Rita Achkina cross-country skiing

Medal silver gold gold gold gold silver silver bronze bronze gold gold gold silver gold gold gold gold silver silver silver bronze bronze bronze

XX Olympic Games in Munich (FRG) 1972 1-2. 2. 3. 4-6. 7. 9. 10. 11. 12. 1314. 15. 16.

Yelena Belova (Novikova) Tatyana Samusenko (Petrenko) Nikolai Gorbachev Ivan Yedeshko Olga Korbut*** Antonina Koshel Tamara Lazakovich Alekasndr Medved Viktor Sidyak Olga Korbut Tamara Lazakovich Vladimir Lovetskiy Aleksandr Maleyev Vladimir Shchukin Viktor Sidyak Tamara Lazakovich**

fencing (foil)

gold

fencing (foil)

gold

kayak basketball artistic gymnastics artistic gymnastics artistic gymnastics freestyle wrestling fencing (sabre) artistic gymnastics artistic gymnastics athletics (4×100 m) artistic gymnastics artistic gymnastics fencing (sable) artistic gymnastics

gold gold gold gold gold gold gold silver silver silver silver silver silver bronze

167


ЗМЕСТ CONTENTS О спорт, ты — мір! Sport you are Peace! Гісторыя НАК Беларусі  History of the NOC Belarus

12

Лукашэнка Аляксандр Рыгоравіч — Прэзідэнт НАК Беларусі  Alexander Lukashenko President of the NOC Belarus

13

Дзейнасць НАК Беларусі ў сучасных умовах  NOC Belarus activities in modern times

14

Міжнародная дзейнасць  International activities

16

Беларускія спартсмены на Алімпійскіх гульнях  Belarusian athlets at the Olympic games

22

Прызнанне міжнароднага алімпійскага камітэта  Awards of the International Olympic Committee

24

Развіццё спорту ў Рэс­публіцы Беларусь  Sport development in Belarus

29

Еўрапейскія гульні  The European Games

34

Юнацкія Алімпійскія гульні  The Youth Olympic Games

36

Еўрапейскі юнацкі алімпійскі фестываль  European Youth Olympic Festival

39

Мінск-2019  Minsk-2019

41

Міністэрства спорту і турызму Рэс­публікі Беларусь  Ministry of sports and tourism of the Republic of Belarus

44

Прэзідэнцкі спартыўны клуб  The President’S Sports Club

46

Штаб-кватэра НАК Беларусі  Headquarters of the NOC Belarus

52

Музей алімпійскай славы  Olympic Glory Museum

54

Маркетынгавая праграма НАК Беларусі  Marketing program of the NOC Belarus

56


Беларусы ў гісторыі Алімпійскіх гульняў Belarusians in Olympic history Алімпійскія гульні. Антычнасць  The Olympic Games. Ancient times

60

Алімпійскія гульні. Адраджэнне  The Modern Olympic Games

62

Алімпійская сімволіка  Olympic symbols

64

Летнія Алімпійскія гульні  Summer Olympics

68

Зімовыя Алімпійскія гульні  Winter Olympics

92

Слава і гонар Беларусі Belarus’ fame and honour Беларускія чэмпіёны Алімпійскіх гульняў у складзе каманд СССР, СНД і Рэс­публікі Беларусь  The Belarusian Olympic Champions in teams of the USSR, the CIS and the Republic of Belarus

108

Сярэбраныя прызёры Алімпійскіх гульняў у складзе каманд СССР і СНД  Olympic silver medalists in the USSR and the CIS Team

144

Сярэбраныя прызёры Алімпійскіх гульняў у складзе каманды Рэспублікі Беларусь  Olympic silver medalists in the team of the Republic of Belarus

147

Бронзавыя прызёры Алімпійскіх гульняў у складзе каманд СССР і СНД  Olympic bronze medalists in the USSR and the CIS Team

150

Бронзавыя прызёры Алімпійскіх гульняў у складзе каманды Рэспублікі Беларусь  Olympic bronze medalists in the team of the Republic of Belarus

153

Іх перамогі — таксама наша гісторыя  Their victories make our history

159

Чэмпіёны і прызёры Алімпійскіх гульняў  Champions and medalists of the Olympic Games

167

Спартыўная інфраструктура Беларусі Belarusian sports infrastructure Спартыўная інфраструктура Мінска  Minsk sports infrastructure

177

Спартыўная інфраструктура Мінскай вобласці  Minsk region sports infrastructure

191

Спартыўная інфраструктура Брэсцкай вобласці  Brest region sports infrastructure

198

Спартыўная інфраструктура Віцебскай вобласці  Vitebsk region sports infrastructure

205

Спартыўная інфраструктура Гомельскай вобласці  Gomel region sports infrastructure

208

Спартыўная інфраструктура Гродзенскай вобласці  Grodno region sports infrastructure

213

Спартыўная інфраструктура Магілёўскай вобласці  Mogilev region sports infrastructure

216


БЕЛАРУСЬ АЛІМПІЙСКАЯ На беларускай і англійскай мовах Складальнікі: Андрыевіч Уладзімір Уладзіміравіч Марыніна Настасся Уладзіміраўна Мілеўская Рыма Мударысаўна Рэдактары: С.Г. Дзявяткава, Г.М. Малей, У.Ф. Нікалайчук Мастацкае афармленне: П.В. Баранаў, А.П. Сітайла Мастацкі рэдактар П.В. Баранаў Камп’ютарная вёрстка: П.В. Баранаў Карэктары: І.М. Гудава, С.М. Несцярэнка, В.М. Чудакова У падрыхтоўцы выдання прымалі ўдзел М.М. Ізаітка, А.П. Куцэнка, І.А. Прымак, І.В. Усенка Імёны і прозвішчы чэмпіёнаў і прызёраў Алімпійскіх гульняў прыведзены ў адпаведнасці з пашпартнымі данымі і алімпійскімі пратаколамі Падпісана да друку 12.10.2016. Фармат 60×100 ⅛. Папера мелаваная. Друк афсетны. Ум. друк. арк. 32,22. Ул.-выд. арк. 32,54. Тыраж 2000 экз. Заказ Рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі» Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь. Пасведчанне аб дзяржаўнай рэгістрацыі выдаўца, вытворцы, распаўсюджвальніка друкаваных выданняў № 1/1 ад 08.07.2013. Зав. Калініна, 16, 220012, г. Мінск, Рэспубліка Беларусь. Рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Выдавецтва «Беларускі Дом друку». Пасведчанне аб дзяржаўнай рэгістрацыі выдаўца, вытворцы, распаўсюджвальніка друкаваных выданняў № 2/102 ад 01.04.2014. Пр-т Незалежнасці, 79, 220013, г. Мінск, Рэспубліка Беларусь.

Belarus Alympijskaya  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you