Page 1


Το χειροκρότημα/οι ζητωκραυγές/τα Μπράβο από μόνα τους ΔΕΝ δίνουν στο παιδί συγκεκριμένη πληροφορία γι’ αυτό που έκανε. Ειδικά τα μωρά και τα μικρά παιδιά δεν μπορούν να καταλάβουν τι ακριβώς είναι αυτό που προκάλεσε τον ενθουσιασμό των γονιών τους και γι’ αυτό στη συνέχεια δοκιμάζουν αδιακρίτως να κάνουν διάφορα πράγματα περιμένοντας ότι θα ξαναενθουσιάσουν τους γύρω τους.


Είναι προτιμότερο οι γονείς να περιγράφουν στο παιδί τη συγκεκριμένη συμπεριφορά/αιτία που τους έχει ενθουσιάσει και για την οποία επιβραβεύουν το παιδί τους. Το ζητούμενο είναι το παιδί να ξέρει ακριβώς για ποιο πράγμα επιβραβεύεται και όχι να εισπράττει επιβράβευση γενικώς και αορίστως.

Π.χ. «Μπράβο, είναι πολύ ωραίο το κάστρο που έφτιαξες με τα τουβλάκια. Έχεις συνδυάσει τα χρώματα πολύ ωραία.» «Μπράβο, ανέβηκες όλα τα σκαλιά προσεκτικά και κρατιόσουν από την κουπαστή.» «Μπράβο, διάβασες την Ιστορία υπογραμμίζοντας τα ονόματα και τις σημαντικές χρονολογίες.»


 

Όταν μπούμε στη διαδικασία να περιγράψουμε αυτό για το οποίο επιβραβεύουμε το παιδί, θα συνειδητοποιήσουμε ότι τελικά δεν είναι όλα όσα κάνει ένα παιδί λόγος να ξεσπάμε σε … ζητωκραυγές. Θα πρέπει να υπάρχουν διαβαθμίσεις στην επιβράβευση και τον ενθουσιασμό μας. Άλλωστε, εάν χοροπηδάμε και αναφωνούμε «Μπράβο», όταν το μικρό παιδάκι παίρνει το κουτάλι και τρώει μόνο του, τι θα κάνουμε, εάν… μαγειρέψει μόνο του; Άρα ή θα πρέπει να χειροκροτούμε σε καθετί που κάνει το παιδί ή θα πρέπει μονίμως να επινοούμε μια ακόμη πιο ενθουσιώδη αντίδραση από την προηγούμενη. Κάτι τέτοιο όμως δεν μπορεί να συμβαίνει, οπότε αργά ή γρήγορα το παιδί βρίσκεται σε σύγχυση, γιατί δεν καταλαβαίνει γιατί το χειροκροτήσατε, όταν για πρώτη φορά είπε το «ρ», αλλά δεν το χειροκροτάτε, όποτε λέει μια ολόκληρη πρόταση.


  •

Όταν ένα μωρό περπατήσει, θα πούμε «Πολύ ωραία. Έτσι κάνουμε, πρώτα το ένα ποδαράκι μετά το άλλο.» •

… ο τρόπος με τον οποίο επιβραβεύουμε δεν πρέπει να είναι υπερβολικός αλλά ανάλογος της δυσκολίας και της σπουδαιότητας του αποτελέσματος και προπαντός της προσπάθειας του παιδιού. Π.χ.:

Όταν ένα παιδάκι γράψει με μολύβι το όνομά του, θα πούμε «Ααα, βλέπω έγραψες το όνομά σου και πρόσεξες να είναι όλα τα γραμματάκια ίσα, δηλαδή όχι άλλο μεγάλο κι άλλο μικρό» ή «Βλέπω ότι έγραψες όλα τα γραμματάκια πάνω στη γραμμή.» Στην παιδική χαρά, όταν ένα παιδάκι ανεβαίνει στην τσουλήθρα κάνοντας αναρρίχηση από το σκοινί, θα του πούμε «Πολύ ωραία τεχνική βρήκες. Έβαλες πρώτα τα χέρια και μετά το ένα πόδι, εδώ και το άλλο εκεί και ανέβηκες.»

Δηλαδή αυτό που κάνουμε είναι: να επιβραβεύσουμε χωρίς υπερβολές την τεχνική και να κάνουμε στην ουσία μια ανακεφαλαίωση των βημάτων που ακολούθησε, για να τα έχει ως οδηγό και κριτήριο για το επόμενο σχετικό εγχείρημα.


 

Τα υπερβολικά «Μπράβο» και ο ενθουσιασμός «διδάσκουν» το παιδί να λειτουργεί μονίμως με βάση το αν λαμβάνει εξωτερική ενίσχυση (αυτή είναι η δική σας προσοχή, το μπράβο κοκ). Χωρίς να το καταλαβαίνουμε, δίνουμε στο παιδί το μήνυμα πως ό,τι κάνουμε πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα τη θετική αντίδραση των άλλων και μόνο τότε έχει σημασία και νόημα αυτό που κάνουμε.

Ποιες είναι οι συνέπειες/προεκτάσεις που έχει αυτό το μήνυμα για το παιδί; •Το παιδί θα επιζητεί συνέχεια την επιβράβευση και την προσοχή σας και θα προσπαθεί να την αποσπάσει με κάθε τρόπο. •Το παιδί θα ψάχνει να βρει τι είναι αυτό που θα σας κάνει να το «χειροκροτήσετε» και θα νοιάζεται λιγότερο για το να βρει τι του αρέσει και τι το ενθουσιάζει, όταν ως μωρό και παιδάκι εξερευνά τον κόσμο. Αυτό σημαίνει ότι η συμπεριφορά του θα τείνει να εξαρτάται από την αντίδραση των άλλων. Θα κάνει πράγματα με κριτήριο την αντίδραση των άλλων και όχι γιατί του αρέσει αυτό που κάνει. •Το παιδί μπορεί να μην τολμήσει να κάνει πράγματα στα οποία θεωρεί ότι υπάρχει πιθανότητα να μην επιτύχει και άρα δεν θα λάβει επιβράβευση, και γενικά ενδέχεται να αποφεύγει ό,τι δεν στέφεται με επιτυχία και επιδόσεις ικανές να κάνουν τους γονείς του να ξεσπάσουν σε ζητωκραυγές. Μία τέτοια προέκταση είναι ιδιαίτερα σημαντική, όταν το παιδί ξεκινά το σχολείο και το περιβάλλον του αρχίζει να ασχολείται με τη σχολική επίδοση του παιδιού. Ένα παιδί που έχει μάθει να χαίρεται μόνο επειδή επιβραβεύεται και άρα κατευθύνεται λιγότερο από την έμφυτη σε όλους μας διάθεση να μαθαίνει, να δημιουργεί, να εξερευνά και να εκφράζεται, θα ταλαιπωρηθεί πολύ από μια αποτυχία σε ένα διαγώνισμα μαθηματικών.


 

…όταν θέλουμε να επιβραβεύσουμε το παιδί, θα πρέπει να ρίξουμε το βάρος στη χαρά που νιώθει το παιδί για αυτό που κάνει και όχι στο αν εμάς μας κάνει χαρούμενους, υπερήφανους κλπ. Π.χ.:

Όταν το παιδί κάνει το πρώτο του μακροβούτι, αντί να χειροκροτούμε μπορούμε να πούμε «Πώς ήταν; Σου άρεσε; Δεν είναι πολύ ωραία να κολυμπάς κάτω από το νερό;». «Σου αρέσει; Πώς ήταν; Θέλεις να το ξανακάνεις;» Έτσι, θα στρέψουμε το ενδιαφέρον του παιδιού στην εσωτερική χαρά και ικανοποίηση που αντλεί από τις πράξεις του.

Όταν το παιδί ακούει τραγουδάκια από το CD και τα τραγουδά, δεν χρειάζεται μόλις τελειώνει το τραγουδάκι να φωνάζουμε «Μπράβο!!!!». Μπορούμε να πούμε «Α, σου αρέσει να τραγουδάς; Μου αρέσει και μένα να τραγουδάω.». Όταν μετά από ένα τραγουδάκι το παιδάκι πει «Μου άρεσε», θα έχετε βάλει τις βάσεις για ένα ευτυχισμένο άνθρωπο, γιατί στο επίκεντρο θα βρίσκεται αυτό που βιώνει το παιδί κι όχι αυτό που νιώθουμε εμείς οι γονείς. Έτσι, θα μάθει να αυτοκαθορίζεται και να κινητοποιείται από εσωτερικά κίνητρα και όχι εξωτερικές ενισχύσεις.


Ξεκινώντας από τη βρεφική ηλικία είναι προτιμότερο να αφήνετε το παιδί να παίζει, να εξερευνά το περιβάλλον και να ενεργεί, χωρίς να φωνάζετε με ενθουσιασμό και να του λέτε «μπράβο» σε κάθε του κίνηση. Αφήστε το να αντλήσει τη χαρά από τα πράγματα που κάνει αυτά καθ’αυτά και όχι από τη δική σας αντίδραση. Από την νηπιακή ηλικία είναι προτιμότερο: (α) ως ανατροφοδότηση να δίνουμε στο παιδί απλώς μία ακριβή περιγραφή του τι και πώς το κάνει. (β) αντί να λέμε «Μπράβο» ρωτάμε «Σου άρεσε;», «Είναι όμορφα να φτιάχνεις κάτι από χαρτί;», «Είναι ωραίο να …..;» Με αυτόν τον τρόπο: •Δείχνουμε στο παιδί ότι έχουμε δει με λεπτομέρεια τι έκανε και επιπλέον •Καθοδηγούμε το παιδί και το μαθαίνουμε πώς να μαθαίνει •Αφήνουμε το παιδί να απολαύσει την όλη διαδικασία


Μάθετε περισσότερα για θέματα Συμπεριφοράς και Ανάπτυξης του παιδιού στο www.parentbook.gr στην Ενότητα Στο Σπίτι/Η Επικοινωνία με το παιδί στο σπίτι

Welldone  

http://www.parentbook.gr/sites/default/files/Welldone.pdf

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you