Issuu on Google+

Απλά βήματα: • για να βοηθήσετε το παιδί σας να καταλάβει τη

δομή της παραγράφου • για να τονώσετε το ενδιαφέρον του για το γράψιμο.


Μήπως κάθε φορά που το παιδί δοκιμάζει να γράψει μία παράγραφο καταλήγετε να επαναλαμβάνετε ότι:


Μήπως κάθε φορά που το παιδί δοκιμάζει να γράψει μία παράγραφο καταλήγετε να επαναλαμβάνετε ότι: Κάθε παράγραφος αποτελείται από: • Τη θεματική πρόταση • Τα σχόλια • Την κατακλείδα


Μήπως κάθε φορά που το παιδί δοκιμάζει να γράψει μία παράγραφο καταλήγετε να επαναλαμβάνετε ότι: Κάθε παράγραφος αποτελείται από: • Τη θεματική πρόταση • Τα σχόλια • Την κατακλείδα

Αλλά το αποτέλεσμα είναι το παιδί να εξακολουθεί να μην καταλαβαίνει τι πρέπει να γράψει και να βαριέται ακόμη περισσότερο να σβήσει και να ξαναγράψει;

???????


Ας δοκιμάσουμε έναν διαφορετικό τρόπο να εξηγήσουμε στα παιδιά μας τη δομή της παραγράφου. Μάλιστα αυτός ο τρόπος μπορεί να γίνει το νέο μας παιχνίδι, ο δικός μας μυστικός κώδικας…


Σχηματικά η δομή της παραγράφου θα μπορούσε να είναι κάπως έτσι:

Θεματική πρόταση

Σχόλιο

Σχόλιο

Κατακλείδα

Σχόλιο


Σχηματικά η δομή της παραγράφου θα μπορούσε να είναι κάπως έτσι:

Θεματική πρόταση

Σχόλιο

Σχόλιο

Κατακλείδα

Σχόλιο

Σας θυμίζει κάτι;


Θεματική πρόταση

Σχόλιο

Σχόλιο

Σχόλιο

Κατακλείδα

Ένα σάντουιτς μπορεί να βοηθήσει να κάνουμε πιο «συγκεκριμένη» τη θεωρία της δομής της παραγράφου! Δείτε πώς…


Τα παιδιά δυσκολεύονται να καταλάβουν στην πράξη το ρόλο της θεματικής πρότασης, ακόμα και όταν με ευκολία θυμούνται ότι «η θεματική πρόταση περιέχει το σκοπό, τη γενική ιδέα της παραγράφου, την οποία στη συνέχεια αναπτύσσουμε».


Τα παιδιά δυσκολεύονται να καταλάβουν στην πράξη το ρόλο της θεματικής πρότασης, ακόμα και όταν με ευκολία θυμούνται ότι «η θεματική πρόταση περιέχει το σκοπό, τη γενική ιδέα της παραγράφου, την οποία στη συνέχεια αναπτύσσουμε».

1ο στάδιο Γι’ αυτό το πρώτο βήμα είναι να πούμε στα παιδιά ότι η θεματική πρόταση είναι το κομμάτι του ψωμιού που σκεπάζει όλα τα από κάτω. Πρέπει να τα καλύπτει.

Για να τα βοηθήσουμε να διαχωρίσουν το γενικό από το ειδικό, αρχίζουμε από ομάδες λέξεων και προχωρούμε σε ιδέες/νοήματα. Δείτε τα παραδείγματα που ακολουθούν…


 Ξεκινήστε από τα έπιπλα ή τα προσωπικά του αντικείμενα και επεκταθείτε. Ζητήστε από το παιδί να πει ποια από τις λέξεις που του δίνετε είναι το ποιο γενικό, δηλαδή περιλαμβάνει τα υπόλοιπα. Στέκα Κορδέλα για τα μαλλιά Τσιμπιδάκια Αξεσουάρ για τα μαλλιά

Καναπές Έπιπλα Τραπεζάκι Βιβλιοθήκη Κρεβάτι

Λιοντάρι Ζέβρα Ζώα της ζούγκλας Ιπποπόταμος Πίθηκος

Τρένο Αεροπλάνο Αυτοκίνητο Λεωφορείο Μέσα μεταφοράς


 Προχωρήστε σε ιδέες/νοήματα. Ζητήστε από το παιδί να πει ποιο από τα νοήματα που του δίνετε είναι το ποιο γενικό, δηλαδή περιλαμβάνει τα υπόλοιπα.

-

-

Μοιράζεται τα παιχνίδια της μαζί μου. Δεν χτυπά και δεν μου φωνάζει. Η Μαρία είναι πολύ καλό παιδί και γι’ αυτό είναι η καλύτερή μου φίλη. Δεν θέλει να παίζουμε μόνο αυτά που θέλει εκείνη. Με αφήνει να είμαι και γω η μαμά, όταν παίζουμε οικογένεια. Ενώ η Πηνελόπη θέλει να είναι πάντα εκείνη η μαμά.

- Δεν ρυπαίνουμε το περιβάλλον. - Εξοικονομούμε πρώτες ύλες, γιατί τα υλικά που ανακυκλώνουμε μπορούν να ξαναχρησιμοποιηθούν για να φτιαχτεί πάλι χαρτί, γυαλί, μέταλλο. - Τα καλά της ανακύκλωσης είναι πολλά.

- Μου αρέσει ο ήλιος και η ζέστη. - Μου αρέσουν τα καρπούζια. - Μου αρέσει που πάμε στο χωριό. - Το καλοκαίρι μου αρέσει πιο πολύ από κάθε άλλη εποχή. - Μου αρέσει που πάμε για μπάνιο στη θάλασσα.


 Το επόμενο επίπεδο ασκήσεων, για να κατανοήσει το παιδί την έννοια της θεματική πρότασης, είναι να του δώσουμε τα επιμέρους για να σκεφθεί το γενικό που θα μπορούσε να τα αγκαλιάσει. Πάλι αρχίζουμε από λέξεις και προχωρούμε στα νοήματα.

……………………………. (ποια είναι η γενική ιδέα;)  Τα φύλλα πέφτουν.  Έρχονται τα πρωτοβρόχια.  Τα χελιδόνια φεύγουν για πιο ζεστά μέρη.

……………………(ποια είναι η γενική λέξη κάτω από την οποία μπορούν να μπουν όλα αυτά;)  Μαργαρίτα  Τριαντάφυλλο  Παπαρούνα  Γιασεμί

………………………. (κάτω από ποια γενική πρόταση θα μπορούσαν να πάνε αυτές οι προτάσεις;)  Στα σκυλάκια αρέσει να κάθονται κοντά στο αφεντικό του και να του κάνουν παρέα.  Ακόμα γαυγίζουν, όταν νιώθουν κίνδυνο και προειδοποιούν το αφεντικό του.  Τέλος, δεν ξεχνούν το αφεντικό τους ακόμα και αν το αποχωριστούν για καιρό.


2ο στάδιο Εξηγούμε ότι η κατακλείδα, η τελευταία πρόταση της παραγράφου είναι το 2ο κομμάτι του ψωμιού που κρατά όλα τα υπόλοιπα υλικά που βάζουμε στο σάντουιτς.

Άρα πρέπει να είναι όσο μεγάλο είναι και το 1ο κομμάτι του ψωμιού, δηλαδή να εκφράζει το ίδιο γενικό νόημα που εκφράζει και η θεματική πρόταση, αλλά με διαφορετικά λόγια! Τα δύο κομμάτια του ψωμιού πρέπει να είναι ίσα, ώστε ακόμα και αν αναποδογυρίσουμε το σάντουιτς, αυτό να μη διαλυθεί. (αυτό ισοδυναμεί με αυτό που οι δάσκαλοι λένε ότι μια καλογραμμένη παράγραφο μπορείς να τη διαβάσεις και από το τέλος προς την αρχή. Δείτε στη συνέχεια πώς μπορεί το παιδί να εξασκηθεί σε αυτό το επίπεδο…


 Για εξάσκηση μπορούμε να δώσουμε στο παιδί παραδείγματα θεματικών προτάσεων και να του ζητήσουμε να γράψει την κατακλείδα, αλλά και το αντίστροφο.

 Θεματική πρόταση: Το αγαπημένο μου παιχνίδι είναι το πατίνι.  Κατακλείδα: Για όλους αυτούς τους λόγους το πατίνι είναι το παιχνίδι που αγαπώ πιο πολύ.

 Θεματική πρόταση: Υπάρχουν πολλοί τρόποι, για να προστατεύσουμε περιβάλλον.  Κατακλείδα: ………………………………………………..

 Θεματική πρόταση: Το σπίτι μας στο χωριό διαφέρει πολύ από το σπίτι μας στην πόλη.  Κατακλείδα: ……………………………………...

 Θεματική πρόταση: ………………………..  Κατακλείδα: Για όλους αυτούς τους λόγους το βιβλίο είναι ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου.


3ο στάδιο Εξηγούμε στο παιδί πώς αναπτύσσουμε τη θεματική πρόταση κάνοντας σχόλια ή πιο απλά τι βάζουμε μέσα στο σάντουιτς.

Τονίζουμε ότι τα υλικά που βάζουμε μέσα στο σάντουιτς πρέπει να έχουν κάποιες προδιαγραφές. Δείτε πώς…


Τα υλικά πρέπει να ταιριάζουν στον τύπο του σάντουιτς που θέλω να φτιάξω. Εάν για παράδειγμα θέλω να φτιάξω ένα σάντουιτς για «χορτοφάγους», δεν μπορώ να βάλω μέσα ‘ζαμπόν’.

Αυτή είναι η αρετή της παραγράφου που καλούμε «ενότητα», «συνάφεια»

Δείτε σχετικές ασκησούλες που μπορούμε να κάνουμε με το παιδί για να μάθει να εντοπίζει τα στοιχεία της παραγράφου που δεν είναι σχετικά με το θέμα που ‘εκφράζει’ η θεματική πρόταση.


 Δίνουμε στο παιδί μια ομάδα λέξεων ή προτάσεων/νοημάτων και του ζητούμε να βρει ποιο δεν είναι σχετικό με τα υπόλοιπα.     

Λιοντάρι Ζέβρα Πρόβατο Ιπποπόταμος Πίθηκος

    

Σχολικό Βιβλίο Βάζο Μολύβια Γόμα

 Η πρώτη εποχή του χρόνου είναι το φθινόπωρο.  Τα φύλλα πέφτουν.  Τα δέντρα είναι πηγή οξυγόνου.  Έρχονται τα πρωτοβρόχια.  Τα χελιδόνια φεύγουν για πιο ζεστά μέρη.  Κάθε φθινόπωρο, οι ωραίες στιγμές του καλοκαιριού γίνονται αναμνήσεις, αλλά τα σχολεία ανοίγουν και ξαναβλέπω τους αγαπημένους μου φίλους.

 Υπάρχουν ζώα που κινδυνεύουν να εξαφανιστούν.  Οι φώκιες MonahusMonahus, η χελώνα CarettaCaretta, η καφέ αρκούδα είναι κάποια από αυτά τα ζώα.  Αν και δεν έχω δει αρκούδα, νομίζω ότι είναι πολύ τρομακτική.  Όλα τα ζώα αλλά κυρίως αυτά πρέπει να τα προστατεύουμε.  Για αυτό και υπάρχουν οργανώσεις που φροντίζουν τα ζώα.  Νομίζω ότι όλοι μας πρέπει να γίνουμε μέλη σε μια τέτοια οργάνωση.


 Δίνουμε στο παιδί τα ψωμάκια και του ζητούμε να τα γεμίσουν με υλικά για να φτιάξει το σάντουιτς που θέλει.

Θεματική πρόταση: Η δασκάλα μου είναι πολύ γλυκιά και καλή. ……………………………………………………………… ……………………………………………………………… ……………………………………………………………… Κατακλείδα: Γι’ αυτό όλα τα παιδιά στην τάξη μου αγαπάμε την κυρία Έλενα.

Θεματική πρόταση: Κάθε βιβλίο μας ανοίγει ένα παράθυρο στον κόσμο. ……………………………………………………………… ……………………………………………………………… ……………………………………………………………… Κατακλείδα: Κάθε φορά που μου κάνουν δώρο ένα βιβλίο το ανοίγω με μεγάλη λαχτάρα.

Προκειμένου να προτρέψουμε το παιδί να προσθέσει και άλλα σχόλια στην παράγραφό του – δηλαδή να την κάνει μεγαλύτερη – μπορούμε να του εξηγήσουμε ότι, για να κάνουμε ένα σάντουιτς νόστιμο και χορταστικό, βάζουμε μεγαλύτερη ποσότητα υλικών (π.χ. 2 φέτες ντομάτα, 3 φέτες ζαμπόν)


Και αν οι προτάσεις που γράφει είναι πολύ μικρές, μπορούμε να του εξηγήσουμε ότι θα πρέπει να βάζει μεγαλύτερα κομμάτια στο σάντουιτς που φτιάχνει (π.χ. όχι λεπτές φετούλες ντομάτας)

Π.χ.: Λεπτή φετούλα ντομάτας/ζαμπόν: «Η αγαπημένη μου κούκλα φοράει καπέλο και ένα ροζ φόρεμα» Κανονική φέτα ντομάτας/ζαμπόν: «Η αγαπημένη μου κούκλα φοράει ένα μεγάλο άσπρο καπέλο και ένα ροζ φόρεμα με άσπρους φιόγκους»

Π.χ.: Λεπτή φετούλα ντομάτας/ζαμπόν: «Τα φύλλα των δέντρων πέφτουν» Κανονική φέτα ντομάτας/ζαμπόν: «Τα φύλλα των δέντρων κιτρινίζουν και με το πρώτο φύσημα του ανέμου πέφτουν»


Και τώρα ήρθε η ώρα για λίγο κέτσαπ και μουστάρδα! Κάθε σάντουιτς για να γίνει ακόμα πιο νόστιμο πρέπει να έχει τα έξτρα του. Για την παράγραφο αυτά είναι οι συνδετικές λέξεις που δηλώνουν επεξήγηση, αιτιολόγηση, προσθήκη ή αντίθεση κλπ. και κάνουν τα νοήματα μιας παραγράφου να ρέουν…

Αυτή είναι η αρετή της παραγράφου που καλούμε «συνοχή»


 Ένας τρόπος για να βοηθήσουμε το παιδί να κάνει χρήση αυτών των συνδετικών λέξεων είναι ο εξής:  Το παιδί γράφει τις συνδετικές λέξεις σε καρτελάκια ή σε κομμάτια χαρτί που τα κόβει έτσι ώστε κάθε λέξη να είναι ένα ξεχωριστό καρτελάκι.  Το παιδί ομαδοποιεί τα καρτελάκια ανάλογα με τη λογική σχέση που δηλώνουν οι συνδετικές λέξεις και χρωματίζει με το ίδιο χρώμα όσες δηλώνουν την ίδια σχέση (π.χ. χρωματίζει κόκκινες τις λέξεις που δηλώνουν προσθήκη). Έτσι, θα μπορεί με μια ματιά να ξεχωρίζει και να θυμάται ποια λογική σχέση εκφράζει κάθε λέξη.  Φτιάξτε προτάσεις και δοκιμάστε να τις συνδέσετε. Το παιδί προτείνει μια συνδετική λέξη διαλέγοντας ανάμεσα από τις καρτελίτσες που έχει μπροστά του. Ή  Κάθε φορά που γράφει μια παράγραφο μπορείτε να τη διαβάζετε μαζί και να του ζητάτε να διαλέξει τη σωστή μουστάρδα ή σος που θα βάλει στο σάντουιτς.

Προσθήκη: ακόμη, επίσης, επιπλέον, επιπρόσθετα Αντίθεση: ωστόσο, όμως, αντίθετα, Αιτιολόγηση: διότι, επειδή Αποτέλεσμα: κατά συνέπεια, για το λόγο αυτό… Συμπέρασμα: έτσι, συμπερασματικά, επομένως, άρα Επεξήγηση: με άλλα λόγια, πιο συγκεκριμένα, ειδικότερα Χρονική σχέση: αρχικά, κατά πρώτον, κατά δεύτερον, έπειτα, τέλος


Το σάντουιτς είναι έτοιμο και η άσκηση στην ανάπτυξη της παραγράφου θα γίνει παιχνίδι!!!

Βέβαια στο εξής τα σχόλια που θα κάνετε στο παιδί ως ανατροφοδότηση για να ‘διορθώσει – βελτιώσει’ την παράγραφο που έγραψε πρέπει να είναι του τύπου: - Μήπως ξέχασες το δεύτερο κομμάτι ψωμί; - Αφού είχες πει ότι το σάντουιτς θα είναι μόνο για χορτοφάγους, τι δουλειά έχει το ζαμπόν; Και μάλιστα έχεις βάλει δύο φέτες ζαμπόν. - Το τυρί μου αρέσει ιδιαίτερα. Θα ήθελα περισσότερο. - Θα ήθελα μεγαλύτερες φέτες σαλάμι. - Κάτι μου λείπει για να γίνει νόστιμο. Μήπως λίγη μουστάρδα μεταξύ της 1ης και της 2ης φέτας ζαμπόν;


Το σάντουιτς είναι έτοιμο και η άσκηση στην ανάπτυξη της παραγράφου θα γίνει παιχνίδι!!! Βέβαια, στο εξής τα σχόλια που θα κάνετε στο παιδί ως ανατροφοδότηση για να ‘διορθώσει – βελτιώσει’ την παράγραφο που έγραψε πρέπει να είναι του τύπου: - Μήπως ξέχασες το δεύτερο κομμάτι ψωμί; - Αφού είχες πει ότι το σάντουιτς θα είναι μόνο για χορτοφάγους, τι δουλειά έχει το ζαμπόν; Και μάλιστα έχεις βάλει δύο φέτες ζαμπόν. - Το τυρί μου αρέσει ιδιαίτερα. Θα ήθελα περισσότερο. - Θα ήθελα μεγαλύτερες φέτες σαλάμι. - Κάτι μου λείπει για να γίνει νόστιμο. Μήπως λίγη μουστάρδα μεταξύ της 1ης και της 2ης φέτας ζαμπόν;

Το παιδί θα ανταποκριθεί πιο εύκολα σε αυτά τα σχόλια, γιατί θα κατανοεί τι του ζητάτε αλλά και γιατί το μεταξύ σας κλίμα θα είναι ευχάριστο και διασκεδαστικό!


Επιπλέον, θα του ανοίξει η όρεξη και θα αρχίσει να φτιάχνει μεγαλύτερα σάντουιτς!


/paragraph