Page 44

20B ªÒÂᴹ㵌

Çѹ·Õè 8 - 14 ÁԶعÒ¹ 2556

‘ผศ.ดร.ศรีสมภพ’ชี้โรดแมพ สะพานเชือ่ มสันติภาพไทย-BRN

ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตรภริ มยศรี

‘ผศ.ดร.ศรี ส มภพ’ชี้ โ รดแมพ เสมื อ น สะพานเชื่ อ มเจรจาไทย-BRN สะท อ น เสียงประชาชนผานแผนทีน่ าํ ทางสันติภาพ ชายแดนใต มุงเสนอหาทางออกปญหา กอนรวมวงพูดคุยสันติภาพครั้งที่ 3 ในวัน ที่ 13 มิ.ย.นี้ เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2556 ที่คณะ มนุษยศาสตรและสังคมศาสตร มหาวิทยาลัย สงขลานครินทร (ม.อ.) วิทยาเขตปตตานี สภา ประชาสังคมชายแดนใตจัดประชุมทําความ เขาใจกระบวนการสันติภาพรวมกับทีม IPP เพือ่ ออกแบบและจัดทํากระบวนการสันติภาพ ชายแดนใต จากการประชุ ม ของภาคประชา สั ง คม โดยดร.โนเบิ ร  ต โรเปอร ส นั ก วิ จั ย อาวุโสสถาบันวิจัยความขัดแยงและความ หลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต (CSCD) กลาวบรรยายวาจากการศึกษาสถานการณ ความขัดแยงทั่วโลกกวา 20 ป โดยไดศึกษา กระบวนการสันติภาพกวา 40 แหงทั่วโลก ซึ่ง พบวาแตละแหงมีลักษณะเฉพาะของแตละที่ แตมีปจจัยบางอยางที่คลายกันที่สามารถนํา มาปรับใชในที่อื่นๆได จากการศึกษากระบวนการสันติภาพที่ ผานมา พบวาตองใชเวลาโดยเฉลี่ยประมาณ 5-6 ป นับจากเริ่มมีการพูดคุยจนกระทั่งมีขอ ตกลงรวมกัน โดยในชวงแรกของกระบวนการ สันติภาพ มักพบวาจะมีความรุนแรงเพิ่มขึ้น เชน ในประเทศแอฟริกาใตที่ความรุนแรงเพิ่ม ขึ้นเปน 3 เทาในชวง 3 ปแรกของกระบวนการ สันติภาพ ดังนี้ความคาดหวังวา เมื่อเริ่มมีการ เจรจาหรือพูดคุยสันติภาพแลวความรุนแรง ในพื้นที่จะลดลงจึงเปนความคาดหวังที่ไม เปนจริง “ในช ว งแรกของการพู ด คุ ย และช ว ง ทายๆ ของการเจรจามักจะมีความรุนแรงเกิด ขึ้น ซึ่งเปนชวงเวลาที่กระบวนการสันติภาพมี ความเปราะบางมาก” การจัดทําแผนที่นําทางหรือ โรดแมพ (road map) สันติภาพดวยวา ไมเฉพาะคูขัด แยงฝายใดฝายหนึ่งที่จะเปนฝายเสนอโรด แพปไดเทานั้น ภาคประชาสังคมในพื้นที่ก็ สามารถจัดทําโรดแมพ เสนอได ซึง่ จะเปนสวน

สําคัญในกระบวนการสันติภาพได เนื่องจากกระบวนการสันติภาพเปนก ระบวนการทีต่ อ งใชเวลานาน ทําใหจาํ เปนทีจ่ ะ ตองมีโรดแมพ เพื่อใหกระบวนการสันติภาพ สามารถเดินหนาตอไปไดอยางมีเปาหมาย และมีทิศทาง เปนขอตกลงรวมกันของทุก ฝ า ยในการเดิ น หน า กระบวนการสั น ติ ภ าพ ที่สามารถกําหนดทิศทางได ทั้งกอนจะมีขอ ตกลงระหวางคูขัดแยงหรือหลังที่มีขอตกลง แลว จากการสํารวจกรณีความขัดแยงทั่ว โลก 104 แหง พบวามี41 แหงที่ยุติลงไดดวย ขอตกลงสันติภาพ และครึ่งหนึ่งของ 41 แหง มีการใชโรดแมพในกระบวนการสันติภาพ มี

ทั้ง 2 ฝาย นั่นคือกลุมที่สนับสนุน กลุมที่ลังเล และกลุมที่คัดคาน เมือ่ มีการพูดคุยเจรจาแลว โดยธรรมชาติ จะเกิดกลุมคนอีกกลุม คือที่ปรึกษาของทั้ง 2 ฝายที่อาจจะเปนทางการและไมเปนทางการ ที่จะใหการสนับสนุนกับทั้ง 2 ฝาย อีกทั้งใน การเจรจาจะตองมีคณะผูเชี่ยวชาญเฉพาะใน ประเด็นตางๆ เชน ดานกฎหมาย ดานวิชาการ ดานความมั่นคงที่เปนกลางในการสนับสนุน ขอมูล นายแพทยพลเดช ปน ประทีป ผูอ าํ นวย การมูลนิธชิ มุ ชนทองถิน่ พัฒนา (LDI) ทีป่ รึกษา สภาประชาสังคมชายแดนใต กลาววา จะ มี ก ารนั ด ประชุ ม ภาคประชาสั ง คมในพื้ น ที่ จั ง หวั ด ชายแดน ภาคใต อี ก ครั้ ง ใน วันที่ 4 มิถุนายน 2555เพื่อเริ่มจัดท ำโรแมพสันติภาพ ชายแดนใต ในการจั ด ทํ า โ ร ด แ ม พ ดั ง ก ล  า ว นั้ น โ ด ย ส ว นมี ค วามเห็ น 4 ประเด็น ไดแก การจัดทําโรดแมพ

4 ที่อยูระหวางการแกไขปญหา มี 9 แหงที่ยุติ โดยชัยชนะดวยกําลังทหาร และ 50 แหงที่ยัง อยูใ นกระบวนการแกปญ  หา รวมถึงกรณีความ ขัดแยงในจังหวัดชายแดนภาคใตของไทยดวย ซึ่งลาสุดที่ฝายขบวนการ BRN ไดมีขอ เสนอ 5 ขอนั้น หนึ่งนั้นคือการยกระดับการพูด คุยสูก ารเจรจาทีใ่ หมาเลเซียเปนประเทศผูไ กล เกลี่ย ซึ่งถือเปนการยื่นขอเสนอของคูเจรจา กอนที่จะมีโรดแมพ ในสภาวะเชนนี้ภาคประชาสังคมใน พื้นที่สามารถเขามาหนุนเสริมกระบวนการ พูดคุยสันติภาพได โดยแสดงจุดยืนสนับสนุน กระบวนการตอไป ไมคดิ วาฝายใดฝายหนึง่ ผิด และตองหาทางใหทงั้ 2 ฝายเดินหนาพูดคุยตอ ไปได เพราะโดยทั่วไปแลวเมื่อมีกระบวนการ พูดคุยสันติภาพจะมีอีก 3 กลุมที่เกิดขึ้นจาก

จะนํ า ไปสู  สั น ติ ภ าพที่ ยั่ ง ยื น ได ซึ่ ง จากการ ประมวลความรูพบวา มี 4 ขั้นตอนหลัก ขั้น แรกคือ การสรางความไวเนื้อเชื่อใจ ขันตอนที่ 2 เปนขั้นตอนการเจรจา ขั้นตอนที่ 3 เปนการ จัดทําขอตกลง และขัน้ ตอนที่ 4 คือความยัง่ ยืน หรือชวงของการสรางสันติภาพ “อยากเห็ น การขยั บ จากการพู ด คุ ย สั น ติ ภ าพไปสู  สั น ติ ภ าพเป น จริ ง เป น จั ง ได อยางไร ดังนั้นในการจัดทําโรดแมพครั้งแรก นาจะตองมีขอ เสนอทีเ่ ปนการสงสัญญาณจาก ภาคประชาสังคมไปยังทุกฝาย ทั้งฝายรัฐบาล ไทยและฝายขบวนการ รวมทั้งฝายมาเลเซีย และขอเสนอตอภาคประชาสังคมเองดวย” ผศ.ดร.ศรี ส มภพ จิ ต ร ภิ ร มย ศ รี ผู  อํานวยการสถานวิจัยความขัดแยงและความ หลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต (CSCD)

ม.อ.ปตตานี เผยวา ประเด็นขอเสนอ 5 ขอของ BRN ทีส่ งั เคราะหจากการแถลงผานเว็บไซตยู ทูป (Youtube) และจากเอกสารฉบับเต็มที่มี การแจกในการพูดคุยสันติภาพครั้งที่ผานมา เพื่อผูเขารวมไดแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและ เปนตัวเชื่อมในการสรางโรดแมพในการแกไข ปญหาเฉพาะหนาและวางแผนที่จะเดินไปสู อนาคตอยางไร ทั้ง 5 ขอ ประกอบดวย 1.ความชอ บธรรมของการเป น ตั ว แทนของขบวนการ BRN ตอประชาชนในพื้นที่ หรือชาวมลายู 2.สิทธิความเปนเจาของ ที่สามารถกําหนด ชะตากรรมของตั ว เอง 3. ความยั่ ง ยื น ต อ เนื่องของการเจรจาพูดคุย 4.การเปลี่ยนจาก การพูดคุยสูก ารเจรจา 5. การปลอยตัวนักโทษ การเมืองดานความมั่นคง ซึ่งฝายขบวนการบี อารเอ็นเรียกวาผูปลดปลอย ข อ เสนอทั้ ง 5 ข อ นี้ บางข อ มี ค วาม สําคัญมากที่ภาคประชาสังคมตองเขาไปมี สวนรวมในการแกไขปญหา เชน ขอที่ 3 ที่ มีการเรียกรองใหมีตัวแทนประเทศที่ 3 เขา เปนพยาน ซึ่งอาจหมายถึงประเทศในกลุม ประชาคมอาเซียน แผนที่ สู  สั น ติ ภ าพนั้ น คาดว า เป น ประโยชนโดยตรงสําหรับการขับเคลื่อนเดิน หนาการพูดคุยกระบวนการสันติภาพ ซึง่ อยูใ น ชวงของทัง้ สองฝายทีม่ ขี อ เสนอทีย่ งั ตกลงกันไม ได โดยโรดแมพชิน้ นีถ้ อื วาเปนสะพานเชือ่ มทีจ่ ะ เปนขอตอกันของขอเสนอรัฐบาลไทยเรือ่ งของ การลดความรุนแรงและความยุติธรรม อีกทั้ง ขอเสนอ5ขอBRNทีเ่ กีย่ วเนือ่ งกับการยกระดับ การเปลีย่ นแปลงไปสูส นั ติภาพ และชาติพนั ธุ อัตลักษณ ซึง่ คิดวานานํามาเสนอพิจารณาและนํา มาเปนกรอบผลักดันขอเสนอในสวนของฝาย รัฐบาลไทยเพือ่ เชือ่ มตอจุดทีท่ งั้ สองฝายเดินไป ดวยกันได หรือถอยคนละกาวเพือ่ หาทางออก รวมกัน และเชื่อวานาจะเปนทางออกที่ทําให เราเห็นอนาคตที่จะชัดเจนขึ้นสําหรับการพูด คุยสันติภาพ ครัง้ นีเ้ ราคาดวาทัง้ สองฝายนาจะรับฟง ของภาคประชาสังคม ที่เราพยายามที่จะมีขอ เสนอทีอ่ สิ ระ ไมมคี วามผูกพันธกบั ฝายใด และ เปนพืน้ ทีก่ ลางทีเ่ ราเสนอจากความเห็นของทุก ฝายในพืน้ ที่ ไมวา จะเปนฝายประชาชน องคกร ตางๆ กลุมเยาวชน สตรี กฎหมาย สิทธิมนุษย ชน ที่เราสามารถระดมมาได เพราะทุกฝายมี ความมุงมั่นเพื่อเสนอหาทางออก หลายฝาย ยังมีความเชื่อมั่นวากระบวนการสันติภาพจะ สามารถแกปญหาในขณะนี้ เพราะฉะนั้นขอเสนอที่เปนพื้นที่กลาง อยากจะใหทั้งสองฝายรับฟง และเชื่อวามีนํ้า หนักอยูบ า ง เพือ่ ใหทงั้ สองฝายเชือ่ และยอมรับ หาทางออกได ดวยโรดแมพรวมกันของทุกฝาย จริงๆไมใชเพียงฝายใดฝายหนึ่ง หลั ง จากนี้ เ ราจะนํ า เสนอให กั บ ทาง รัฐบาล และพยายามที่จะสงเสียงสะทอนให กับฝายBRN และฝายอื่นๆดวยที่เกี่ยวของ ในสถานการณที่เกิดขึ้นในภาคใต และภาค ประชาสังคมเองจะขับเคลื่อนระดับพื้นที่ ทอง ถิ่น เราตองการที่จะใหขอเสนอนี้เปนขอเสนอ ที่ประชาชนตองการจริงๆ เพราะเปนขอเรียก รองของประชาชนในพืน้ ที่ ซึง่ ทัง้ ฝายรัฐบาลเอง และBRNตางอางวาเปนตัวแทนของประชาชน โดยทีป่ ระชาชนอยากจะสะทอนเสียงเหลานัน้ ออกมาบาง

หนังสือพิมพ์ภาคใต้โฟกัส ฉบับ 796  

หนังสือพิมพ์ภาคใต้โฟกัส ฉบับ 796 วันที่ 8-14 มิถุนายน 2556

Advertisement