Page 1


onafhankelijk dagblad voor Aruba, Curaçao en Bonaire opgericht in 1884 abonnementsprijs Af 32,50 losse nummers Af 1,50 zaterdag Business Ñapa met Ñapa Af 1,75

Nieren manieren

donderdag 13 maart 2014 jaargang 128 nr 59

3

12 Financieel

Aruba

AZV overweegt hoger beroep tegen Laboratorio Familiar

‘Als trend doorzet, kost nierfalen miljoenen extra in 2020’ ORANJESTAD —Tien procent van de mensen op Aruba heeft diabetes. Eén op de twee volwassen mannen en één op de drie volwassen vrouwen heeft last van een hoge bloeddruk. Daarnaast heeft nog eens 80 procent van de bevolking last van overgewicht. Deze aandoeningen nemen toe en verhogen de kans op nierfalen. “Als we niets doen, dan kosten nierproblemen de gezondheidszorg in 2020 miljoenen florin extra.”

Dat zegt Volksgezondheidminister Alex Schwengle (AVP). Vandaag, op de internationale dag van de nier, staat hij stil bij ‘het belang van dit vitale orgaan’, maar hij spreekt ook zijn zorgen uit. Want zowel diabetes, overgewicht en een hoge bloeddruk, allemaal een toenemend probleem op het eiland, verhogen de kans op nierschade aanzienlijk. “Driekwart van de patiënten die zich met regelmaat laat dialyseren, heeft diabetes”,bevestigt Sonja Kappel van de afdeling Health Promotion van Directie Volksgezondheid. “Als je er niet op tijd bij bent, eindigen de meeste gevallen van hoge bloeddruk of diabetes in nierfalen.” Daarom gaat

de afdeling Health Promotion zich in mei richten op het voorkomen van een hoge bloeddruk, vertelt Kappel. 6000 diabetici Aruba kent 6000 diabetici die insuline spuiten. Daarnaast zijn er minstens zoveel die hiervoor medicijnen gebruiken, dat blijkt uit informatie van zorgverzekeraar AZV. 148 diabetespatiënten krijgen op regelmatige basis een dialysebehandeling in het Horacio Oduber Hospitaal (HOH) of in het medisch centrum van San Nicolas, Imsan, waar momenteel elf dialysestoelen in werking zijn. Volgens een medewerker van de afdeling wil Imsan voor het eind van het jaar naar vijftien functionerende dialysestoelen.

De basis van nierfalen op Aruba ligt bij een ongezonde leefstijl, daarom zijn bewustwording en preventie belangrijke aandachtspunten.”Veel nierproblemen zijn gerelateerd aan een hoge bloeddruk, obesitas of diabetes. Dat betekent dat we moeten hameren op het eten van meer groenten en fruit. We moeten meer bewegen”, zo zegt Schwengle. “Een hoge bloeddruk is te voorkomen door minder zout te eten, niet te roken en niet te veel te drinken.” Zowel Schwengle als Kappel benadrukken het belang van preventie, zoals een regelmatige controle bij de huisarts wanneer je in de risicogroep valt. Bijvoorbeeld wanneer je last hebt van een hoge bloeddruk, iets dat dus veel voorkomt. Eén op de vijf mensen met hoge bloeddruk heeft blijvende (chronische) nierschade. Deze nierschade is onomkeerbaar, zo blijkt uit onderzoek van de Nederlandse nierstichting. Vervolg op pagina 3

Rusland stuurt straaljagers naar Wit-Rusland MOSKOU — Terwijl de Krim-crisis voortduurt heeft Rusland zes straaljagers en drie militaire transportvliegtuigen naar Wit-Rusland gestuurd. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken liet vandaag weten dat de toestellen naar de ‘broederstaat’ zijn gestuurd voor ‘verkenning en verde-

Koning opent nieuw Rotterdam Centraal station

BMW scherpt winstrecord verder aan

Internationale nierendag

door onze verslaggever Jackeliene Geeve

13 Wereld

diging’. De autoritaire president Aleksandr Loekasjenko van Wit-Rusland maakte duidelijk dat de stationering van

Russische Sukhoi Su-27’s een reactie is op de aanwezigheid van Amerikaanse gevechtsvliegtuigen in Polen. De VS hebben twaalf F-16’s naar dat buurland van Oekraïne gestuurd om deel te nemen aan oefeningen.

ORANJESTAD — Minister Mike de Meza (AVP) van Economische Zaken, Communicatie, Energie en Milieu bracht deze week een bezoekje aan de luchthaven Reina Beatrix. Daar is het Nederlandse bedrijf Pfixx Solar, in samenwerking met de Arubaanse bedrijven Albo en Croon, bezig met het aanleggen van een zonnepark. De panelen bedekken de parkeerplaatsen voor de luchthaven. De eerste van in totaal 14.000 zonnepanelen is ondertussen geplaatst. Uiteindelijk moet het park zo’n 3,5 Megawatt aan energie opwekken. Genoeg voor meer dan 500 huishoudens. Stroomdistributiebedrijf Elmar houdt toezicht op de bouw en naar verwachting is het park binnen enkele maanden klaar.

Amsterdam wil doorstart slavernij-instituut AMSTERDAM — NiNsee, het Nationaal instituut Nederlands Slavernijverleden, moet een doorstart maken. De gemeente Amsterdam is met de organisatie in gesprek om dit mogelijk te maken, zei wethouder Andrée van Es (diversiteit) vandaag bij de presentatie van het rapport ‘Slavernij, daar willen we meer van weten’. NiNsee verloor de rijkssubsidie nota bene in het herdenkingsjaar van 150 jaar slavernij, vorig jaar. De wethouder noemde dit heel

NEW DELHI — Vier Indiase mannen hebben ook in hoger beroep te horen gekregen dat ze zullen worden opgehangen, omdat ze eind 2012 een jonge vrouw in een bus hebben verkracht en haar zo ernstig mishandelden dat ze later overleed. Het gerechtshof in Delhi wees hun beroep tegen de doodstraf vandaag af.

Foto: AFP PHOTO/JUAN BARRETO

Studenten raken slaags met de oproerpolitie van Venezuela. ker 24 mensen omgekomen tijdens de protesten. Die begonnen een maand geleden, op 12 februari. Demon-

pijnlijk en zei te kijken naar financiers om ervoor te zorgen dat de organisatie weer verder kan. Hier ligt volgens haar ook een taak bij het ka-

binet. Hoogleraar Alex van Stipriaan denkt dat het NiNsee een belangrijke rol kan spelen als coördinerende organisatie, die ervoor moet zorgen dat het slavernijverleden niet wordt vergeten. Hij zocht in opdracht van Van Es antwoord op de vraag hoe de aandacht voor deze zwarte bladzijde in de geschiedenis na het herdenkingsjaar niet

verloren gaat. Volgens Van Stipriaan is het slavernijverleden nog ‘superactueel’ en moet daarom het afgelopen jaar geen afsluiting zijn, maar ‘juist een begin’. De wethouder noemde het ‘een point of no return’. Hoewel het volgens de hoogleraar goed is dat de stilte over dit deel van de geschiedenis is doorbroken, valt er nog een hoop te doen.

Hof handhaaft doodstraf ‘busverkrachters’

VALENCIA — De protesten tegen de regering in Venezuela hebben opnieuw levens geëist. Drie mensen kwamen gisteren om in de stad Valencia in het noorden van het ZuidAmerikaanse land. Ook raakten tientallen personen gewond.

traangas en waterkanonnen in. Tientallen personen raakten gewond. De afgelopen tijd zijn ze-

City nog lang niet van het niveau Barcelona

Eerste zonnepanelen luchthaven geplaatst

Protesten Venezuela eisen opnieuw levens

Een van de doden is een 42-jarige man die zijn huis aan het schilderen was toen hij door zijn hoofd werd geschoten. Voorstanders van de regering reden op motoren voorbij en openden het vuur, meldde de BBC. Ook een 20-jarige student werd het slachtoffer van de aanhangers van de overheid. Bij botsingen verderop in de stad kwam een agent van de Nationale Garde om het leven. Volgens de regering is hij vermoord door ‘criminele terroristen’. Ook in de Venezolaanse hoofdstad Caracas was het wederom onrustig. Demonstranten trokken door de straten en gooiden met stenen en benzinebommen naar de politie. Die zette daarop

14 Sport

stranten eisen het aftreden van president Nicolás Maduro, de opvolger van Hugo Chávez.

Advocaten van de vier verdachten hadden al eerder laten weten door te procederen tot aan het hooggerechtshof. Ze vinden de straf buitenproportioneel. De ouders van het 23-jarige slachtoffer denken daar anders over, meldde The Times of India. “De ultieme genoegdoening komt pas wanneer de veroordeelden

hun ultieme lot ondergaan”, sprak haar moeder na de uitspraak van het hof. De schokkende zaak leidde tot een golf van verontwaardiging in India en daarbuiten. In heel India gingen destijds demonstranten de straat op om te pleiten voor zwaardere straffen voor verkrachters. Als de hoogste rechter in

India de doodstraf voor de vier handhaaft, heeft dat mogelijk ook gevolgen voor andere rechtszaken. Zo werden vorige maand opnieuw drie Indiërs ter dood veroordeeld voor een verkrachting met dodelijke afloop. Ze hadden een 19-jarig meisje ontvoerd, verkracht en vermoord. De rechter die het vonnis uitsprak, zei dat het ‘tijd is om dit soort gruwelijke misdaden zwaar te straffen om een boodschap af te geven aan de samenleving’.

Nieuwe darmkankertest in aantocht AMSTERDAM — Onderzoekers van het Amsterdamse ziekenhuis VUmc hebben een nieuwe methode ontwikkeld om darmkanker op te sporen. Die is volgens hen nog nauwkeuriger dan de methode die

gebruikt wordt bij het bevolkingsonderzoek darmkanker dat dit jaar van start is gegaan. Dat heeft hoofdonderzoeker en hoogleraar Gerrit Meijer van het VUmc vandaag gemeld. De nieuwe methode kan het

aantal darmkankergevallen met nog eens 35 procent terugdringen, aldus de onderzoekers. Ze hebben een manier gevonden om eiwitten, die direct afkomstig zijn van een tumor, in de ontlasting van mensen op te sporen.


DonDerDAg 13 mAArt 2014

Amigoe

Verkiezingen op 22 mei

Nog weinig stemmers geregistreerd voor Europese verkiezingen

‘Meer voorlichting over verkeersregels tram’ ORANJESTAD — De verkeerspolitie waarschuwt dat automobilisten zich beter aan de verkeersregels moeten houden en niet moeten parkeren op de trambaan. Volgens Ricardo Muller, hoofd Verkeerspolitie, hinderen automobilisten daarmee het verkeer. Wie op de trambaan parkeert, riskeert een boete en het wegslepen van het voertuig. ““Het weg-

gedeelte links in de Havenstraat is voor het openbaar vervoer en de hulpdiensten.” Daarnaast reageren verkeersdeelnemers niet voldoende op de verkeerslichten. Er staan twee oranje waarschuwingslichten voor voetgangers en twee verkeerslichten die op rood springen als de tram gaat passeren. Verkeersborden wijzen erop dat er een tram

door de straat rijdt. Er zijn drie slagbomen die het verkeer belemmeren om verder te rijden als de tram eraan komt. Eén in de Caya Betico, een tweede in Schelpstraat en een derde in Emanstraat. “Als mensen rustiger rijden als ze de oranje waarschuwingslichten zien branden, dan merken ze de slagboom beter op”, aldus Muller.

‘Als trend doorzet, kost nierfalen miljoenen extra in 2020’ Vervolg van pagina 1

Tania Timmermans van VNO laat een registratieformulier zien. ORANJESTAD — Zo’n 170 personen op Aruba hebben zich tot nu toe laten registreren om te mogen stemmen bij de verkiezingen voor het Europese Parlement (EP). Die verkiezingen zijn op 22 mei. Het (verplicht) aanmelden kan nog tot en met 10 april. Bij de vorige verkiezingen voor het EP meldden 19.000 stemgerechtigden zich aan.

tien jaar of langer in Nederland moeten gewoond, zoals voor de verkiezingen van de Tweede Kamer geldt, is niet van toepassing. Dat maakt dat er meer potentiële kiesgerechtigden zijn.”

Het belang van deze verkiezingen wordt al geruime tijd door de Vertegenwoordiging van Nederland op Aruba (VNO) onderstreept, aangezien zij betrokken zijn bij de organisatie ervan op Aruba. Ook premier Mike Eman (AVP) liet deze week van zich horen, tijdens een persconferentie.

Arubaanse kandidaat Bij de vorige verkiezingen voor het Europese Parlement, vijf jaar, deed de Arubaan Mito Croes namens Nederland mee op de lijst van CDA. Bij de aankomende verkiezingen zou er volgens VNO weer een Arubaan op de verkiezingslijst kunnen staan. Daarover moet deze maand zekerheid komen. Want deze persoon is bezig om een nieuwe partij op te richten en moet dat deze maand geregeld hebben, door steun te hebben van dertig personen en door 10.000 euro te betalen.

Geen tien De premier legt uit waarom deze verkiezingen zo belangrijk zijn. Het Europese Parlement neemt beslissingen voor alle landen die tot Europa behoren. Het Koninkrijk der Nederlanden is lid, specifiek Nederland. Aruba hoort bij het Koninkrijk der Nederlanden, via de LGOstatus. Als het EP of de Europese Commissie wetten aanneemt of beslissingen neemt, gelden die voor alle EU-landen. Daarom, zegt Eman, is het voor Aruba belangrijk om te stemmen. Daarnaast geeft hij aan dat stemmen voor het EP dit keer ook mogelijk is voor inwoners van Aruba met de Nederlandse nationaliteit die niét tien jaar of langer in Nederland hebben gewoond. Hij vertelde dat collega-

minister Benny Sevinger vorig jaar de ‘stoute schoenen’ aantrok en zich aanmeldde als stemgerechtigde voor het EP, ‘wetende dat hij natuurlijk niet aan die eis voldeed dat hij tien jaar of langer in Nederland heeft gewoond’. Sevinger kreeg, aldus Eman, eerst een afwijzing op die grond. Daarna spanden Eman en Sevinger zich samen in om een voorstel in te dienen waarbij die tien jaren-eis ongedaan werd gemaakt. Met trots vertelde de premier dat dit is gelukt en dat het nu, bij deze verkiezingen, voor ‘alle inwoners van Aruba met de Nederlandse nationaliteit’ mogelijk is om te stemmen op het EP. VNO VNO zei in een interview met Amigoe vorig jaar december al dat de tien jareneis niet van toepassing is. Woordvoerder Diederik ten Holder zei toen: ““De drempel voor stemmen voor het Europees Parlement is lager. Wie achttien jaar of ouder is en de Nederlandse nationaliteit heeft, mag stemmen voor het Europees Parlement. De voorwaarde dat mensen

Aanmelden Stemgerechtigden kunnen zich dus tot uiterlijk 10 april aanmelden om straks in mei te mogen stemmen. Het formulier is te downloaden via www.stemmenvanuitbuitenland.nl en moet daarna worden ingeleverd (schriftelijk of na te scannen via e-mail) bij VNO in Oranjestad. Zij verzorgen voor de aangemelde stemgerechtigden de stembiljetten en zorgen ervoor dat de getelde stemmen terechtkomen in Den Haag en meetellen bij de resultaten van EP.

‘Budgetmaximum beter dan verlagen vergoeding’

AZV overweegt hoger beroep tegen Laboratorio Familiar ORANJESTAD — Zorgverzekeraar AZV overweegt in hoger beroep te gaan tegen het vonnis van de rechter in de zaak van Laboratorio Familiar tegen AZV. Uit de recente rechterlijke uitspraak blijkt dat dat de zorgverzekeraar geen maximum mag stellen aan declaraties. Volgens de rechter is het beter om de vergoeding aan zorgaanbieders te verlagen. AZV is het daar echter niet mee eens. Werken met (maximum) budgetten voor zorgpartijen die declareren, zoals artsen en laboratoria, is een systeem dat veel landen gebruiken. Dat zegt AZV-woordvoerder Solange Tchong in een interview. AZV-directeur Anco Ringeling liet direct na de rechterlijke uitspraak weten dat de vergoedingen voor lab-onderzoek met 22 procent verlaagd worden. Om de zorgkosten toch beheersbaar te houden, aldus AZV. De zorgverzekeraar blijft er echter bij dat het stellen van een maximum aan het declaratiebudget ‘beter’ is dan het verlagen van vergoedingen aan zorgaanbieders. AZV baseert dat op verge-

AZV-woordvoerder Solange Tchong. lijkbare budgetsystemen die in landen als Nederland en Canada worden toegepast. “Het is een instrument om je contracten te beheren en inkoop te doen. Bovendien is het een gebruikelijk systeem die landen met een vergelijkbare zorgverzekeraar ook toepassen. Wij hebben niets verkeerd gedaan en evalueren nu of we in hoger beroep gaan tegen het vonnis”, zegt Tchong. Het is altijd de bedoeling van AZV geweest om prijzen en tarieven transparant, maar ook rechtvaardig te houden en zo een balans in de prijs/zorgkwaliteit te garanderen. “Met

een goede prijs en goede medische zorg.” Sinds de oprichting van AZV in 2001 wil de zorgverzekeraar daarom met zorgaanbieders afspraken maken over ‘rechtvaardige vergoeding’ die het Arubaanse volk kan betalen, zegt Tchong. Maar de meeste partijen willen AZV geen inzage geven in hun kosten. De zorgverzekeraar kan dan ook niet goed bepalen of de prijzen van deze zorgaanbieders realistisch en rechtvaardig zijn. Daarom kon AZV niets anders dan op een gegeven moment een maximum stellen aan de budgetten die beschikbaar zijn.

Op tijd actie ondernemen kan deze nierschade beperken. Volgens Schwengle is het van belang dat deze boodschap tot de burgers doordringt. “Het aantal mensen dat dialyse nodig heeft is in de afgelopen jaren sterk toegenomen. We hebben steeds meer stoelen nodig.” Schwengle betuigt vandaag ook zijn steun aan nierpatiënten. “Dialyse is niet fijn. Patiënten zitten drie keer

per week gedurende vier uur op een dialysestoel en kunnen niets anders doen dan wachten. Zo gaat hun dag voorbij. Maar er is helaas geen beter alternatief. Ik moedig nierstichtingen als Kidney297 dan ook aan om hun aandacht te blijven richten op preventie en te blijven wijzen op de nadelige gevolgen van nierfalen.” Risicofactoren Imsan organiseerde vanochtend een inloop- en in-

formatieochtend waarbij mensen hun risicofactoren konden laten meten. Zo werd bijvoorbeeld via een BMI-berekening bepaald of zij overgewicht hebben. De minister van Volksgezondheid zei recent dat ruim 80 procent van de samenleving kampt met overgewicht. Ook was er vanmorgen een mogelijkheid om de bloeddruk te meten en konden vragen worden gesteld aan diëtisten over het volgen en volhouden van een gezonde levensstijl.

Ook MEP fel gekant tegen Bosman-wet

3

IN HET KORT Stalker Een manager van hotel Divi Phoenix schakelde woensdagochtend de politie in voor een stalker. Er zat namelijk gedurende een lang tijd een vrouw in de lobby van het hotel. Toen deze vrouw door de manager werd benaderd, verklaarde ze in afwachting te zijn van een gast. Ze gaf echter een niet bestaand kamernummer op en liep, nadat ze door de mand was gevallen, naar buiten. Daar bleef ze bij de ingang staan en werd ze opnieuw door de manager aangesproken. Toen gaf ze toe door haar vriend geïnstrueerd te zijn om de gangen van een bepaalde vrouw na te gaan. Daarna ging ze weg. De recherche van San Nicolas houdt zich bezig met deze zaak, zo bleek. Superruzie De politie heeft woensdagmiddag bemiddeld tussen werknemers van Superfood die hooglopende ruzie met elkaar hadden. De een zou de andere met de dood hebben bedreigd en later op de dag werd de auto van de een door de ander beschadigd met een krik. De vete gaat om een meisje die eerst met de een en nu met de ander uitgaat. Beide heethoofden kregen het advies aangifte te doen. De politie bracht de dienstdoende manager van de supermarkt op de hoogte van het voorval. Deze gaf aan te weten dat er ‘spanningen’ tussen de mannen zijn. Vandalisme waterpark Onbekenden hebben woensdag, rond half twee ‘s nachts, vernielingen aangebracht in het waterpark bij de Hooiberg. De onbekenden zijn op beveiligingsbeelden betrapt. Het bedrijf kreeg het advies om de beelden op usbstick te zetten en bij de recherche af te geven.

MEP-partijleider Evelyn Wever-Croes. ORANJESTAD — De Bosman-wet, die gisteren in zijn huidige vorm geen meerderheidssteun van de Tweede Kamer kreeg, wordt ook door oppositiepartij MEP afgewezen. De partij spreekt zich met klem uit tegen de wet, die verregaande voorwaarden aan inwoners van Aruba, Curaçao en St. Maarten stelt alvorens zij zich kunnen vestigen in Nederland.

ten die het perspectief van kinderen van sociaal-economisch zwakke ouders vergroten, in plaats van manieren te bedenken die de rechten van Nederlandse staatsburgers schaden.

“Gezien het feit dat deze wet onderscheid maakt tussen staatsburgers op basis van etniciteit, is de wet in strijd met internationale verdragen voor de rechten van de mens”, aldus lijsttrekker van de oppositiepartij, Evelyn Wever-Croes. De partijleider spreekt namens haar voltallige fractie en achterban en benadrukt nogmaals dat de initiatiefwet van Bosman een schending van de mensenrechten inhoudt. Ook MEP heeft tijdens het laatste IPKO-overleg dat in januari op Curaçao plaatsvond, zware kritiek geuit op deze wet. De Nederlandse delegatie, waar Kamerlid André Bosman ook deel van uit maakte, zei echter niet over deze wet te willen discussiëren. “In een democratie hoort debat en discussie hoog in het vaandel staan”, vindt Croes. “In artikel 1 van de grondwet

Bosman-wet Op 3 juli 2012 diende Kamerlid Bosman een wetsvoorstel in ter regulering van de vestiging van Nederlanders van Aruba, Curaçao en St Maarten in Nederland. In hoofdlijnen komt de wet erop neer dat Nederlanders uit het Caribische deel van het Koninkrijk alleen naar Nederland mogen verhuizen wanneer zij: de Nederlandse taal voldoende beheersen, aantoonbare middelen van bestaan in Nederland hebben, in het bezit zijn van papieren die aansluiten bij de Nederlandse arbeidsmarkt, in het verleden niet in aanraking zijn geweest met justitie en geen gevaar zijn voor de openbare orde, de publieke rust of veiligheid, de goede zeden of het algemeen belang. Studenten zouden volgens deze wet wel gewoon voor hun studie naar Nederland kunnen.

staan het gelijkheidsbeginsel en het discriminatieverbod geformuleerd. Dit zijn één van de meest fundamentele beginselen van onze rechtsstaat. VVD-kamerlid Bosman legt alle adviezen naast zich neer. Een trieste zaak, want de discussie die reeds twee jaar plaatsvindt, brengt schade toe aan het imago van Nederlanders die op Aruba, St.Maarten en Curaçao zijn geboren.” Zelfs als twee op Aruba geboren kinderen samen opgroeien, dan maakt deze wet onderscheid op basis van de afkomst van eerdere generaties om te bepalen wie wel of niet aan de voorwaarden van de wet van Bosman moet voldoen, legt Croes uit. “Op deze wijze wordt dus eveneens onderscheid gemaakt op basis van etniciteit.” Volgens MEP is het beter als de Nederlandse regering gaat investeren in sociale en educatieve projec-

Verdachte auto Een wandelaar die zijn hond uitliet trof in de nacht van dinsdag op woensdag een verlaten auto aan, midden op de weg van Paradera naar Rooi Afo. De auto was niet op slot en de ramen stonden open. De wandelaar belde de politie die daarna het voertuig liet wegslepen. Op basis van de gegevens van het kenteken, werd contact gezocht met de eigenaar. Die verklaarde echter dat de auto niet van hem was. Landziek Een cruisetoerist met suikerziekte is woensdagochtend onwel geworden op de parkeerplaats van het douanekantoor aan de L.G. Smith Blvd. Hij weigerde naar het ziekenhuis te gaan en werd uiteindelijk door ambulancepersoneel naar het cruiseschip teruggebracht.

Tiara Air schort meerderheid vluchten op ORANJESTAD — Tiara Air is naar verluidt voorlopig gestopt met vliegen op alle bestemmingen, behalve in beperkte mate op de Venezolaanse bestemmingen Punto Fijo en Maracaibo. Dat betekent dat onder meer ook de vluchten tussen Aruba en Curaçao, Bonaire en en St. Maarten voorlopig niet doorgaan. De termijn van de opschorting is niet bekend. Dinsdag meldde Tiara-directeur Alejandro Muyale al in de

media dat hij de vluchten vanuit Aruba naar Curaçao voor drie maanden zou stopzetten. Tiara verkeert in zwaar financieel weer. Het bedrijf wacht nog altijd op meer dan 25 miljoen dollar die de Venezolaanse deviezenregelaar Cadivi aan de

luchtvaartmaatschappij moet uitkeren. Eind vorige maand liet Muyale in een interview aan Caribisch Netwerk weten dat hij er alles aan probeert te doen om het hoofd boven water te houden. Het personeel heeft sinds januari geen salaris meer gekregen. Zowel op Curaçao als op Aruba was Tiara Air niet beschikbaar voor commentaar.

Visit our website


DonDerDAg 13 mAArt 2014

Amigoe

Bescheiden Marval HOHmedewerker van de maand

Deel 1

Een gezonde toekomst ORANJESTAD — Jaarlijks stijgende kosten zijn binnen het Koninkrijk een groot probleem, evenals het ongezonde en toenemend overgewicht van een groot deel van de bevolking. Zorgverzekeraar AZV probeert continue de kosten in overeenstemming te brengen met de inkomsten. Uit het laatste jaarverslag (2012) blijkt dat er regelmatig rechtszaken moesten worden gevoerd, omdat AZV bepaalde dat vergoedingen werden verlaagd. door Renée van Aller & John de Vries Door de vertraagde overname van de Posadakliniek (nierdialyse) door Imsan werd de begroting met 1,4 miljoen overschreden. Waarschijnlijk moest er daarom in strijd met de afspraken op de arbeidsvoorwaarden van het personeel worden bezuinigd. De AZV wil uitgroeien tot een kenniscentrum voor ‘integrale aanpak van de gezondheidsbevordering’ van de Arubaanse bevolking. Dat wil de zorgverzekeraar niet alleen doen, maar met ondersteuning van een netwerk van samenwerkende organisaties. Dat lijkt verstandig, want de AZV is een ziektekostenverzekeraar en moet zich met die kerntaken bezig te houden en niet met allerlei oneigenlijke taken. De rechtmatigheid van de uitgaven kan in het geding komen als de premie wordt verhoogd om de kosten van

het nieuwe ziekenhuis te dekken. Kwaliteit en doelmatigheid van de zorg moeten in onderling overleg worden vastgesteld en kunnen niet eenzijdig door de politiek worden opgelegd. De totale kosten van de AZV groeiden in 2011 met 1 procent, in 2012 met 1,9 procent en in 2013 met 3,3 procent. Er zal nog meer bezuinigd moeten worden, omdat het bedrag dat het Land jaarlijks moet aanzuiveren constant stijgt. Ook legt de AZV in het jaarverslag 2012 de nadruk op zelfzorg, mantelzorg en preventie. De kosten van laboratoriumonderzoek stegen aanzienlijk, evenals de kosten van medische uitzending naar het buitenland. Ook het aantal verzekerden stijgt gestaag, evenals de kosten per verzekerde. Daarom worden de bestanden van Dimas en Censo vergeleken. Ook wordt het declaratiegedrag van de zorgverleners geverifieerd. De AZV sluit zorgcontracten af en maakt

Het pand waar zorgverzekeraar AZV in is gevestigd. afspraken met zorgaanbieders. De strategie van eigen verantwoordelijkheid van de verzekerde moet ertoe leiden dat de kosten van de gezondheidszorg dalen. Dat is nog nooit gelukt, maar als het voorzieningenaanbod en het vergoedingenniveau nog verder worden verlaagd, zal het zeker lukken. Overgewicht Toenmalig Volksgezondheid-minister Richard Visser stelde in 2008 een gezondheidsplan 2009-2018 op tegen overgewicht en de daaraan gerelateerde gezondheidsproblemen. Over-

Politie-kijkdag voertuigen

gewicht is naast een persoonlijk probleem ook een maatschappelijk probleem en kan aanleiding geven tot veel gezondheidsproblemen. Kinderen met overgewicht krijgen al jong diabetes type 2. Ook is er een verhoogd risico op ziekteverzuim en het krijgen van hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, gewrichtsklachten en kanker. Dat risico is vele malen groter dan bij mensen met een gezond gewicht. Ouders kunnen hun kinderen het goede voorbeeld geven door gezond te eten en voldoende te bewegen. De laatste 30 jaar is het overgewicht van

de Arubaanse bevolking aanzienlijk toegenomen. Onder kinderen nam overgewicht toe van 15 procent (2001) tot 37 procent (2004). Onder volwassenen nam het toe van 52 procent (1993) tot 73 procent (2001) en verder tot 77 procent (2006). Deze toename in gewicht heeft al geleid tot een dalende levensverwachting van een jaar. Voor mannen daalde de levensverwachting van 71,1 jaar (1991) tot 70,1 jaar (2000), en voor vrouwen van 77,12 jaar (1991) tot 76,02 jaar (2000). Dit klopt niet met de gestegen levensverwachting in het jaarverslag 2012 van de AZV (pagina 8). Voor vrouwen steeg de levensverwachting in tien jaar van 76-80 jaar (2011) en voor mannen van 70 naar 74 jaar. Het rapport van minister Visser geeft de volgende informatie over het opleidingsniveau van de bevolking. De overheid besteedt al jarenlang minder dan 6 procent van het GDP aan onderwijs. Voor een goed ontwikkeld verantwoordelijkheidsbesef voor de eigen gezondheid is voldoende opleiding essentieel. Ook is inzicht in oorzaak en gevolg over ongezond eten, overgewicht en de gezondheidsrisico’s daarvan nuttig.

Vrijdag 14 maart Wat : binnenkomst Zr. Ms. Zeeland Waar : Haven Oranjestad Wanneer : ochtend

Deze week zat ik met vochtige ogen te kijken naar Pauw en Witteman op de Nederlandse tv. Dat kwam niet door de oogdruppels die ik nog steeds gebruik sinds de staaroperatie, maar door een item dat me bijzonder aangreep. Een Nederlandse verpleegkundige, Marleen Verbree, gaf een beeld van de wantoestanden die het gevolg zijn van de bezuinigingen in de gezondheidszorg. Die bezuinigingen zijn op Aruba ook onvermijdelijk. De afgelopen dagen stond er een reeks artikelen in deze krant over de manier waarop de AZV met budgettering moet werken. Taaie kost en ik ben op een gegeven moment afgehaakt, maar dat is eigenlijk niet goed, want de bezuinigingen zijn onvermijdelijk en we moeten met zijn allen wel blijven opletten.

We worden steeds ouder, de medische wetenschap ontwikkelt steeds betere technieken, medicijnen worden verfijnder en krachtiger en dat alles kost gewoon veel geld. We gaan meer betalen voor de AZV en er komt ongetwijfeld een keer een eigen risico bij deze verzekering. Toch komen we er niet alleen met deze extra bijdragen, bezuinigingen zijn ook nodig. Er zijn veel manieren om te bezuinigen, ook verkeerde manieren. Marleen Verbree schreef een brief die gepubliceerd werd in kranten, op het internet en dus ook bij

“Vandaag gaat ze naar huis. Na zes maanden in een verpleeghuis te hebben verbleven, zou je denken dat het een verheugende gebeurtenis is. Niets is minder waar. Vandaag geen gebak, vandaag gaat de vlag halfstok. Ze woont alleen in een klein huisje in een klein dorp. Haar man is overleden, hun enige dochter heeft ms. Zij mist haar linkeronderbeen en een deel van haar gezichtsvermogen. Haar man overleed aan de gevolgen van dementie en ze is blij dat zij helder van geest is. Ze noemt dat zelf altijd een geluk bij een ongeluk. Tot vandaag. Want vandaag mag ze naar huis. Een huis dat ontoegankelijk is voor de rolstoel. Het toilet en de badkamer zijn te klein om er te manoeuvreren. Ze zal naar binnen worden gereden op een brancard. Ze zal

Wat Waar Wanneer

: Optreden The Lovehandles : Café 080 : 21:00

Wat Waar Wanneer

: Yogalandia : House of Music : 22:00 : Optreden Tsunami : Club Hipsz : 22:00

Wat Waar Wanneer

Wat Waar Wanneer

: eucharistie-viering : St. Franciscuskerk : 19:00

Wat Waar Wanneer

: Perfect Sound : Club Hipsz : 22:00

Zondag 16 maart Wat : Aruba International Half Marathon Waar : Joe Laveist - Alhambra Wanneer : 05:00

: Moon Light Party : Sandbar

Wat Waar Wanneer

: eucharistie-viering : St. Teresitakerk : 08:30

Wat Waar Wanneer

: kerkdienst : aan boord Zr. Ms. Zeeland : 09:30

Wat Waar Wanneer

: vrouwenkampioenschap softbal : sportveld Pos Chiquito : 11:30

Ingezonden

Bosmanwet is apartheid (deel 2) VORIG JAAR werd Nederland wederom bekritiseerd in het rapport van het ECRI (Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie) voor het uitvoeren van beleid op basis van etniciteit, een voorbeeld hiervan is de

COLUMN Pauw en Witteman. Een vreselijk beeld van hoe de bezuinigingen verkeerd uitwerken. Ik neem die brief hier onverkort in dit stukje op. Beter dan zij het formuleert, kan ik het echt niet.

: 21:00

: kijkdag politie : diverse bureaus : 13:00 - 16.30

Wat Waar

ORANJESTAD — De politie organiseert morgen, tussen één uur en half vijf ‘s middags, een kijkdag bij verschillende bureaus. Eigenaren van gestolen of in beslag genomen voertuigen kunnen bij de politiewacht in Noord, San Nicolas, St. Cruz en Balashi gaan kijken of hun bezit daar staat. Om een voertuig mee te krijgen, moet de eigenaar papieren overleggen die bewijzen dat hij of zij eigenaar is. Wees voorbereid dat de politie 25 florin kan vragen voor elke dag die het voertuig in opslag stond bij de politiewacht. Voordat de wagen of motor wordt meegegeven, controleert de politie ook of de motorrijtuigenbelasting is betaald, de verzekering geldig is en eventueel of de keuring geldig is. Openstaande boetes moeten ook eerst worden afgerekend. Voertuigen die niet worden opgehaald, kunnen worden geveild of vernietigd. Het korps neemt hier later een beslissing over.

Wanneer

Wat Waar Wanneer

Zaterdag 15 maart Wat : eucharistie-viering Waar : Inmaculada Concepcion Wanneer : 19:00

Van maandag tot en met vrijdag bespreekt Nico van der Zee in deze column zinnige en onzinnige zaken. Reacties zijn welkom: nicovanderzee@gmail.com.

ORANJESTAD — Zij houdt er niet van om in de spotlights te staan, maar dit keer kwam ze er niet onderuit. Zuster Mayra Marval draagt met trots de titel Medewerker van de Maand februari. Financieel directeur Theo de Kool en clustermanager Ineke Hartmans feliciteren haar publiekelijk ‘voor de geweldige manier waarop zij zich inzet voor het ziekenhuis’. Tijdens de toespraak wordt benadrukt dat de lange en mooie carrière van Marval en de inzet die zij daarin toont, mede heeft geleid tot de oprichting van een nieuwe afdeling: de Mammacare. Deze afdeling opende in november 2009. Verder worden de eigenschappen van Marval onderstreept. “Ze werkt snel en efficiënt en is altijd vriendelijk en servicegericht naar de patiënten toe. Bovendien is zij nooit te beroerd om iemand een helpende hand te bieden”, zegt Hartmans.

Weekendagenda In deze weekendagenda staan activiteiten voor vrijdag tot en met zondag (en ook tijdens lange weekenden). Tips hiervoor zijn welkom, doorgeven kan tot uiterlijk woensdagmiddag via arubaredactie@amigoe.com.

Zorgwekkend

5

in de rolstoel worden geholpen. Er zal twee keer per dag iemand komen om haar in en uit bed te helpen. Drie keer per dag worden haar eten en medicijnen gebracht. Ze zal daar de rest van de dag zitten. In een luier. Ze zal daar de rest van haar léven zitten. Omdat ze, met haar heldere geest, in staat is om op een belletje te drukken. Op een belletje kunnen drukken telt sinds kort namelijk als teken van zelfredzaamheid. Welkom in onze verzorgingsstaat.” Dat is dus ook het welvarende Nederland. Ik hoop dat we op Aruba goed leren van de ervaringen in andere landen. Hoe daar de financiële problemen rond de zorg worden aangepakt. We spreken over budgettering, zelfredzaamheid, hulp door buren en familie. Laten we ervoor zorgen dat een basisniveau van menselijke waardigheid bewaard kan blijven, dat we van situaties als het bovenstaande kunnen zeggen, zoiets komt gelukkig op Aruba niet voor.

inmiddels afgeschafte Rotterdamse uitvinding ‘Stadsmarinier Antillianen’. In de Kamerreactie op het ECRI-rapport wordt het verstrekken van hulp aan Nederlanders op basis van geboorteplaats (etniciteit) afgedaan als discriminatoir jegens anderen in soortgelijke situaties of met vergelijkbare sociale achterstanden. Terwijl het ECRI-rapport over iedere minderhedengroep adviezen geeft en nergens melding maakt dat men alleen een bepaalde groep moet bevoorrechten. Bovendien trekt de Kamer zijn handen af van Nederlandse burgers die niet in Nederland wonen. Hieruit blijkt dat de leden van de Kamer die deze reactie hebben opgesteld, geen kaas hebben gegeten van de problematiek en dit als een ver-van-mijn-bed-show afdoen. De reactie van minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, PvdA) op dit rapport rept eveneens met geen woord over de initiatiefwet van Kamerlid André Bosman (VVD) noch over de punten ten aanzien van de situatie van de burgers afkomstig van Curaçao, St. Maarten en Aruba. Niemand heeft klaarblijkelijk de moed of beschikt over de kennis om de werkelijke oorzaken te erkennen, terwijl men wel allemaal de gevolgen wil bestrijden. Hoe kan een land dat bekend staat om zijn dijken en het Poldermodel, niet inzien dat je niet eenzijdig de dijk hoger moet maken, maar juist met alle partijen tot een consensus moet komen. In het nabije verleden heeft dergelijke apartheidspolitiek, zoals Bosman voorstelt,

niets goed gezaaid. De argumenten die ‘Bosmannen’ gebruiken, zoals oververtegenwoordiging van minderheden in de bijstand en het criminele circuit, kun je niet los zien van het feit dat er ook sprake is van racisme en discriminatie door werkgevers en dat de politie eveneens bevooroordeeld te werk gaat bij het verrichten van controles. Men spreekt van kansarme jongeren, maar wordt er wel gekeken naar alle factoren en partijen die ertoe bijdragen dat zij kansarm zijn geworden? Ik zeg niet dat niemand verantwoordelijk is voor zijn leven, maar wil wel aanduiden dat de kans kleiner is om een marathon uit te lopen als deze verworden is tot een hindernisbaan. En daarom valt het mij op z’n zachtst gezegd tegen dat VVD, PvdA en CDA als een stel moraalridders bij de finishlijn staan om de magere resultaten van hun eigen beleid te aanschouwen. Na twee jaar schaamteloos politieke faam vergaren ten koste van een al zeer kwetsbare minderheidsgroep, met een initiatiefwet die hopelijk nooit een meerderheid zal krijgen, heeft het debat gisteren dan plaatsgevonden. Gerard Schouw (D66) schijnt als enige te begrijpen waar het

hier werkelijk om draait toen hij aangaf dat bij onderwijs en werk de oplossing gezocht moet worden. Daar kan ik mij in vinden. We moeten met z’n allen de oorzaak in plaats van de gevolgen bestrijden, te beginnen met onderwijs op maat aan te bieden, maar ook institutioneel racisme bestrijden. Een ketting is nooit sterker dan zijn zwakste schakel. Als Bosman na het debat van gisteren terugkomt met de aanpassingen, moet de hele tribune van de Tweede Kamer nokvol zitten. Het Nederlandse Koninkrijk mag geen land worden met eerste- en tweederangsburgers. Ik kan alleen maar hopen dat ook PvdA zal inzien wat D66, Groen Links, Christen Unie en SP al inzien, dat op basis van artikel 1 van onze grondwet deze initiatiefwet afgekeurd dient te worden. Het woord apartheid is wellicht een Nederlands leenwoord dat overgenomen is in alle talen, maar aangezien dit kwaadaardig politiek gedachtegoed, niets goeds gezaaid heeft, stel ik voor dat een regeringspartij als de VVD niet de (avond)klok terugdraait. MIREILLE SINT JAGO Aruba

De redactie van Amigoe kan ingezonden brieven redactioneel bewerken, inkorten of besluiten niet te plaatsen. Brieven mogen maximaal 600 woorden bevatten, moeten voorzien zijn van naam en woonplaats (worden gepubliceerd) en adres en telefoonnummer (niet voor publicatie, maar ter verificatie). We accepteren alleen digitaal gestuurde brieven. Ons e-mail adres is: arubaredactie@amigoe.com.

Amigoekrant