Issuu on Google+

Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Przewodników turystycznych na rynku księgarskim jest bardzo dużo, lecz naszym pomysłem było opracowanie przewodnika skierowanego do i dla młodzieży. Chcieliśmy, aby przewodnik ten zaciekawiał, a nawet żeby był inspiracją dla innych grup młodych aktywnych – realizatorów projektów, aby przygotowywali podobne publikacje o okolicach, w których mieszkają. Zamieszczamy nasz przewodnik w Internecie ponieważ wiemy, że w ten sposób trafimy do jak najszerszej grupy osób – tak jak i inni młodzi ludzie wiele czasu spędzamy zaplątani w komputerową sieć… Beneficjenci projektu SMS

1


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Spis dań 1.

Przystawka: garść suchych faktów podlana sosem anglojęzycznym

s. 3

2.

Danie pierwsze: wycieczka rowerowa po Puszczy Rominckiej na ostro s. 10 ze słodką nutą „Trzech świerków”

3.

Danie

drugie:

kije

nordic

walking

pod

pierzynką

z

rosiczki s. 13

czerwonolistnej z Tatarskiej Góry 4.

Danie deserowe: keks z futrzaków i pierzastych

s. 17

5.

Kompot: zielona mikstura z roślin łąkowych

s. 20

6.

Dla smakoszy: szczegóły, szczególiki i uszczegółowienia

s. 24

Smacznego

2


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Przystawka: garść suchych faktów podlana sosem anglojęzycznym General Information Gołdap is a small resort town situated on the river Gołdapa and by lake Gołdap in the Szeskie Hills range. The town is located in the north-east of Poland on the border with Russian enclave Kalinigrand District. The region is called Rolling Mazury which is part of the Land of Thousand Lakes or the Green Lungs of Poland because of its unpolluted environment. Climate The region has cold north-easter climate- frosty winters (even – 25C) and warm summers (+25C) Language The Polish language is spoken in Poland. Young people know English and some adults can speak Russian or German.

Accommadation

Hotels  Ventus SPA (****) 12 Promenade Zdrojowa St.  Arti 2 Podgórna St.  Janczes (*) 22 Zwycięstwa Sq  Hotelik Gołdap (*) 21 Zwycięstwa Sq

3


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

B&B  Piękna Góra Rudziewicz Inn Konikowo 11 Guest houses In Gołdap and nearby there are tens of guest houses with or without breakfast. The most popular are: Hostel  Education-Training Centre 31. Paryzantów St. Youth hostel  boarding school 16 Wojska Polskiego St. Compsites By lake Gołdap Wooden hut By lake Gołdap in the forest Agritourism Night's lodging and board are offered. Regional and home made meals are served. For example

there's

Mazurian

house

”Three

Spruces”

which

is

situated

in the picturesque surroroundings. The agritourism cottage is located by lake Ostrowek in the Romincka Forest. There is on open-air Russian bath tub in the garden.

Meals

In Gołdap there are some restaurants, bars, cafes, pizzerias and ins. The Inns:  Piękna Góra Inn

4


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

The Restaurants  Pasjonata  Turystyczna The Bars  Dona  Jędruś The Cafes  Water Tower Pizzerias  Faraon  Inspiracja  Bambola Our regional dishes  potato cake  “kartacze” - big oval dumplings stuffed with minced meat  fried fish, for example, tench in cream  smoked fish In some inns are served venison and fish (Piękna Góra, Sega) The most popular cake in the region is “sękacz" pyramidal cake made of many eggs, cream, flour and sugar. In Gołdap are served as well Russian dishes in restaurant ,,Matrioszka”, for example, many kinds of raviolis ('pierogis').

5


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Shopping

There are two supermarkets (Tesco and Biedronka) and many various smaller shops.

Sport and recreation

You can do the following sports a) in the summer  swimming in the lake  watersports (sports eguipment rental)  fishing  biking along bike paths and bike routes  walking b) in the winer  skiing  snowboarding  cross - country skiing  sledding all year round:  swimming, fitness in the Sport and Recreation Centre  bowling at the Piękna Góra Inn  nordic walking  sledding

6


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

If you like, you can go dancing and sledding or singing to the discos  Amnesia (18+)  Koko Club (18+) and inns  Faraon ( karaoke)  Janczes (karaoke)

Spots of culture  Cinema  a small art gallery K2  public library with Internet room (free Wi – Fi )  Museum of Gołdap Land  monument to Immanuel Kant  four Literary Paths dedicated/devoted to artists connected with Gołdap.

Tourist Information: In the town centre an old water tower dominates the town. The brick tower was renovated a few years ago. It is open from April to October, inside there is a cafe and an outside deck from which you can admire the beauty of the surroundings. You can get there also small souvenirs of Gołdap. It is the cleanest region of Poland, full of forests and wildlife. There are two pictureque forests – The Romincka and The Borecka Forest. Beautiful Mountain and Tatar Mountain are worth walking and seeing, because of their wonderful view from their tops.

7


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Tatar Mountain (308 m high) is situated in the range of Szeskie Hills about 8km far from Gołdap near village Suczki. On the slope and near top of the mountain there is a nature reaserve with a small dystrophic lake among peatbogs and rare tundra plants such as sundew (latin. Drosera anglica) and poisonous monkshood (latin. Aconitum napellus). Why is it called Tatar Mountain? On the slope of the mountain there is declined and depopulatied village Tatars, where a group of Tatars dwelled in the 18'th century. Beautiful Mountain (272m high) with two skii lifts and three skii routes. On top of it there is a revolving cafe from which you can see a wonderful view on the Romincka Forest, Węgorapa Land and Szeskie Hills. On the north - eastern slope there is one of the biggest wild animals farm in Poland. Trips to the farm are called "bloodless safari" where we can watch deer, fallow deer, wild boars and various birds.

The buildings which will be opened in the near future:  pump-room of spa-water  saline graduation towers

A small English

Polish dictionary

 Good morning / Good afternoon– Dzień dobry  Hi – Cześć  Goodbye – Do widzenia  Good evening – Dobry wieczór  How are you? - Jak się masz?  Here you are/ please – Proszę

8


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

 Thank You – Dziękuję  I'm sorry / Excuse me – Przepraszam  Watch out! – Uważaj  I am pleased to.. - Miło mi  Nice to meet you. - Miło mi Cię poznać  Yes – Tak  No – Nie  Ok – Dobrze  I'm sorry – Jest mi przykro  I'm lost – Zgubiłem się  How can I go to...? - Jak mogę dojść do.. ?  I don't know Polish – Nie znam polskiego  I don't speak Polish – Nie mówię po polsku  Can you speak English? - Mówisz po angielsku?

We sincerely invite you to visit our region. Come and you will return here :) You will be welcomed warmly ! Detailed information on: Tourist Information Centre 16 Zwycięstwa Sq Contact: (87) 615 20 90

9


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Danie pierwsze: wycieczka rowerowa po Puszczy Rominckiej na ostro ze słodką nutą „Trzech świerków” Łączna długość trasy: około 19 km Trudność trasy: łatwa

I Etap Gołdap – Jurkiszki - Jezioro Ostrówek (gospodarstwo agroturystyczne „Trzy Świerki”). Odległość: ok. 11 km II Etap Jezioro Ostrówek - Wieża widokowa – Leśny parking w Galwieciach. Odległość: ok. 1 km III Etap Leśny parking w Galwieciach – Gołdap. Odległość: ok. 7 km

10


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Opis trasy: I Etap Wyprawę zaczynamy w Gołdapi - drogą krajową 651 jedziemy do Jurkiszek. Tam na parkingu, będącym „wejściem” do Puszczy Rominckiej wjeżdżamy prosto w las, w którym dominują drzewa iglaste. Traktem skręcającym w lewo rozpoczynamy podróż ścieżką edukacyjną „Porosty”. Początkowo, przez około 1 km będziemy jechać skrajem lasu - prowadzi tu międzynarodowy zielony szlak pieszy E – 11. Po drodze mijamy tablice edukacyjne opisujące świat porostów. Docieramy do ścieżki edukacyjnej „Czworolist”, która ma charakterystyczny kształt ósemki. Z tablic na niej rozmieszczonych możemy dowiedzieć się o znaczeniu i funkcjach lasu. Przy zabudowie leśnictwa skręcamy na prawo razem z rowerowym „Tropem Rominckiego Jelenia”. Trzymając się czerwonego szlaku rowerowego, dalej mijamy tablice informacyjne ścieżki edukacyjnej „Ptaki Puszczy Rominckiej”. Po prawej stronie mijamy łąki, które w okresie wiosny i lata pokryte są dywanami polnych kwiatów. Docieramy do gospodarstwa agroturystycznego „Trzy świerki”. Tu możemy zwiedzić Izbę Regionalną, będącą małym wiejskim muzeum. Możemy tam też przenocować, albo miło spędzić czas (oczywiście – uprzednio należy uzgodnić pobyt).

11


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

II Etap Z „Trzech Świerków” wyruszamy zachodnim brzegiem j. Ostrówek, do wieży widokowej. Z wieży można podziwiać jezioro i obserwować ptaki. Ścieżka „Rechot” rozciąga się między wieżą a parkingiem do którego dojedziemy po przyrodniczej kładce. Dalej jadąc wzdłuż jeziora, a potem drogą gruntową, dojedziemy do parkingu w Galwieciach.

III Etap Z parkingu możemy udać się w drogę powrotną do Gołdapi lub kontynuować podróż na wschód, drogą krajową 651.

Informacje o roślinnych i zwierzęcych przyprawach użytych do przyrządzenia tego smacznego posiłku znajdują się w rozdziale: Danie deserowe (str. 17) oraz Mikstura (str. 24 ).

12


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Danie drugie: kije nordic walking pod pierzynką z rosiczki czerwonolistnej z Tatarskiej Góry Łączna długość: około 8 kilometrów Trudność trasy: łatwa

I Etap Gołdap , Centrum Informacji Turystycznej – Konikowo 9. Odległość: około 4 km II Etap Konikowo 9 – Tatarska Góra. Odległość: około 4 km

Opis trasy: I Etap Marsz zaczynamy przy Centrum Informacji Turystycznej (CIT), Plac Zwycięstwa 16. W Centrum możemy zaczerpnąć informacji na temat regionu jak również zaopatrzyć się w bezpłatne materiały promocyjne, mapki. Można również skorzystać z dostępu do Internetu. Przed wymarszem sprawdzamy czy kije są odpowiedniej długości, kontrolujemy ustawienie końcówek oraz czy rękawiczki są odpowiednio dopasowane do dłoni. Pamiętajmy, aby końcówki kija były zabezpieczone „bucikami” – pierwszy etap marszu będzie odbywał się po chodnikach i asfalcie. Po wyjściu z CIT kierujemy się w prawo, w kierunku Magistratu – około 50m. Na skrzyżowaniu przed Magistratem widać niewielkie rondo, zwane przez mieszkańców miasta „Rondem Pineski”. Przechodzimy przez skrzyżowanie i kierujemy się w stronę marketu TESCO, który został wybudowany na miejscu kina „Oka”. Skręcamy w ulicę Wolności. Po prawej stronie mijamy charakterystyczny budynek nieczynnego od wielu lat kasyna wojskowego (0,3km). Po przejściu ok. 0,2km po lewej stronie, przed skrzyżowaniem można zauważyć piękną bryłę

13


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

odrestaurowanego budynku. Dawniej mieścił się tutaj Pałac Ślubów i Szkoła Muzyczna. Obecnie budynek przeszedł w ręce prywatne. Na skrzyżowaniu skręcamy w prawo. Z prawej strony mamy duży market budowlany. Znajdujemy się na ulicy Wojska Polskiego. Po przejściu ok. 0,2km z lewej strony można zauważyć skupisko drzew i zieleni. Jest to jeden z parków miejskich. Można tu odpocząć w cieniu drzew, a młodsze dzieci mogą skorzystać z atrakcji ogródka jordanowskiego. Cały czas kierujemy się prosto. Po prawej stronie mijamy Dom św. Faustyny i Bursę Szkolną, a tuż za skrzyżowaniem fabrykę NC – Koperty (w Gołdapi są dwie fabryki kopert). Po około 200m dochodzimy do nowoczesnego budynku Straży Pożarnej. Przed budynkiem stoi nieczynny niestety helikopter. Cały czas idziemy prosto. Mijamy duże skrzyżowanie, na którym należy zwrócić szczególną uwagę ponieważ dochodzi tu często do kolizji. Trzymając się chodnika z lewej strony jezdni po koło 400m skręcamy w lewo, w stronę osiedla domków jednorodzinnych. Jest to tak zwane Osiedle I. Wprawdzie jezdnia nie jest wytyczona w linii prostej, lecz trzymając się cały czas chodnika dochodzimy do tablicy sygnalizującej koniec terenu zabudowanego. Zaraz za znakiem wchodzimy na stary, podziurawiony asfalt. Po obu stronach zauważamy łąki, z których okoliczni mieszkańcy korzystają jak z miejsc wypasu bydła. Po obu stronach drogi rosną smukłe brzozy, olbrzymie lipy i klony. Teren wokół jest pofałdowany z mnóstwem wzniesień i pagórków. Po przejściu około 1,7km od skrzyżowania za budynkiem Straży Pożarnej dochodzimy do pierwszej z wypożyczalni nart, potem następują kolejne. Droga ma dużo zakrętów, należy również uważać na nierówności w asfalcie. Czasami nie wiadomo czego jest przewaga na drodze: asfaltu czy dziur? Po około 400m dochodzimy do dolnej stacji gołdapskiego wyciągu narciarskiego, zaś po lewej stornie mijamy budynek z pokojami do wynajęcia. Za kolejnym zakrętem widać znak drogowy oznaczający granice miasta. Tuż za znakiem na budynku przymocowana jest tabliczka z napisem Konikowo 10.

14


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Po lewej stronie drogi można zobaczyć niewielki lasek, zaś po prawej stronie, zza krzaków czarnego bzu wyłania się nieczynna już dziś, porośnięta trawą, żwirownia. Za żwirownią rośnie liściasty, gęsty las. Za lasem (3km od Straży Pożarnej) zaczynają się rozległe pastwiska, na których wypasane jest bydło. Pastwiska od drogi odgrodzone są nie tylko siatką, ale również szpalerem olbrzymich brzóz. Zza pagórków doskonale widać pracujące wiatraki. Po przejściu około 600m, z prawej strony drogi, można zauważyć wielką połać uschniętych brzóz na podmokłym terenie. Można zastanowić się dlaczego drzewa uschły, skoro miały wilgoci pod dostatkiem? Idąc dalej mijamy zabudowania Konikowo 9 i przechodzimy pod linią wysokiego napięcia. Tu, w cieniu drzew możemy odpocząć, napić się i zdjąć „buciki” z końcówek kijków – od tej pory będziemy poruszać się po drodze żwirowej.

II Etap Po krótkim wypoczynku, z energią, dochodzimy do dużego stawu. Po obu stronach drogi rosną brzozy, klony, lipy. Po przejściu około 0,5km po prawej stronie mijamy wiatrak. Z drogi doskonale widać jaki jest on wysoki. Z lewej strony mijamy duży budynek gospodarczy oznakowany tabliczką Suczki 1. Za budynkiem widać stawy, łąki, pola. Dochodzimy do rozwidlenia dróg. Z lewej strony stoi trochę zardzewiały transformator, zaś z prawej strony kierunkowskaz z napisem Tatarska Góra. Skręcamy w lewo. Po około 200m dochodzimy przydrożnego krzyża i skręcamy w prawo. Z prawej strony pojawia się wysoki maszt przekaźnikowy, można do niego dojść skręcając w wąską dróżkę. Dookoła są położone ogrodzone pastwiska i łąki. Z lewej strony, w odległości około 100m od drogi, przed dużym siedliskiem, można zauważyć olbrzymie pnie drzew, na których umiejscowione są bocianie gniazda. Podążając nieocienioną drogą wśród pagórków porośniętych różnymi gatunkami traw dochodzimy do kolejnego przydrożnego krzyża. Po około 700m dochodzimy do niewielkiego rozwidlenia dróg. Stoją tu dwa kierunkowskazy, oba skierowane w lewo. Na wyższym, metalowym, znajduje się napis Tatarska

15


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Góra. Na mniejszym, drewnianym, zabejcowanym na brązowo: Sękacze. Skręcamy w wąską polną drogę, która przeprowadzi nas obok poniemieckiego siedliska i wprowadzi nas w liściasty las. Pozostawiamy za sobą metalowe wiatraki i wkraczamy w magiczną zieleń. Otwieramy szeroko oczy aby nasycić się widokami, otwieramy szeroko uszy, aby usłyszeć bogactwo ptasich głosów, otwieramy szeroko nosy… zieleń pachnie, las pachnie, świat pachnie magią tego miejsca. Na całej trasie szlak oznakowany jest kolorem zielonym. Wracamy tą samą drogą. Po ominięciu Osiedla I i dojściu do skrzyżowania z drogą dojazdową do Gołdapi można skręcić w lewo i dojść do Zajazdu Rudziewicz na smaczny posiłek. A jeżeli ktoś ma w sobie jeszcze dużo siły – może wdrapać się na Piękną Górę na szczycie której usytuowana jest obrotowa kawiarnia, z której można podziwiać piękne widoki okolic Pięknej Góry.

Informacje

o

roślinnych

i

zwierzęcych

przyprawach użytych do przyrządzenia tego smacznego posiłku znajdują się w rozdziałach Danie deserowe (str. 17 ) oraz Mikstura (str. 24 ).

16


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Danie deserowe: keks z futrzaków i pierzastych Obszar województwa warmińsko-mazurskiego należy do jednego z najbogatszych pod względem przyrodniczym regionów Polski, wyraźnie wyróżniając się także w skali Europy Środkowej:  ptaki 300 gatunków w tym 196 gatunków lęgowych,  ssaki – 61 gatunków  gady – 7 gatunków  płazy – 13 gatunków  ryby – 45 gatunków  minogi – 3 gatunki. Na pobliskich terenach występują takie zwierzęta jak : Bóbr europejski – gryzoń, który wiedzie najczęściej nocny styl życia i jest bardzo nielubiany przez rolników. Dzięki swoim siekaczom potrafi powalać nawet największe drzewa budując tamy na rzekach i zbiornikach wodnych przez co często dochodzi do podtopień pól i łąk. W XIX wieku traktowano bobry, zwierzę wodne, jako rybę, która często gościła na stołach w dni postne. Łoś – wprawdzie porusza się najczęściej powoli (ale potrafi również biec z prędkością 40km/h) na swoich badylach (w gwarze myśliwskiej tak nazywane są nogi łosia), lecz z bliskich spotkań z samochodem wychodzi najczęściej bez szwanku – w przeciwieństwie do samochodów. Nie lubi wysokich temperatur, dlatego też przebywa na terenach podmokłych i bagnach. Świetnie pływa, a nawet nurkuje. Sarna – jej rącze cewki (nogi) powodują, że wprawdzie widujemy ją często, ale zwykle to spotkanie kończy się błyskiem lusterka – jasnej sierści na pośladkach w okolicy ogona. Jest zwierzęciem bardzo płochliwym.

17


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Dzik – ten przodek świni domowej potrafi uczynić wielkie spustoszenia na polach. Pozostawia za sobą zryte buchtowisko i ogromną niechęć rolników. Turyści powinni bardzo uważać, kiedy natrafią na lochę (samicę dzika) z pasiakami (warchlakami o charakterystycznym pasiastym umaszczeniu). Może być niebezpiecznie! Wilk

zwierzę

to

najczęściej

unika

kontaktu

z człowiekiem, lecz mogą znaleźć się osobniki dotknięte wścieklizną lub bardzo głodne, które mogą zaatakować. W stadzie wilków (wataha) obowiązuje hierarchia. Najważniejszy jest samiec alfa – basior i wadera. Para ta jako jedyna może się rozmnażać. Od wymierzania kar jest zastępca basiora – wilk, który podpadł wkłada swoją głowę w szeroko rozwarty pysk zastępcy. Brrr… Lis – to przebiegłe zwierzę potrafi zakraść się do kurnika. i nie pogardzi ani kurami, ani jajami. Myśliwi często urządzają polowania na lisy, tym bardziej, iż z jego skóry po uprzednim odpowiednim przygotowaniu, można uszyć piękne futra i kołnierze. Ryś – to jeden z największych europejskich drapieżników. Znajduje się pod ochroną, jest wpisany do Polskiej Czerwonej Książki Zwierząt. Prowadzi samotniczy tryb życia, jest aktywny nocą, chociaż samice z młodymi polują również w dzień. Ryś potrafi skoczyć z miejsca nawet na wysokość dwóch metrów. Wykorzystuje to podczas polowania na cietrzewie lub bażanty, które usiłują odlecieć. Motyw rysia został wykorzystany przez Starostwo Powiatowe – nagrodę Rominckiego Rysia corocznie otrzymują osoby zasłużone dla lokalnej społeczności i powiatu.

18


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Ptaki zamieszkujące tutejsze tereny to: Dzięcioł białogrzbiety – ptak znajduje się pod ścisłą ochroną gatunkową. Samca od samicy można rozróżnić jedynie po kolorze czapeczki: samiec ma czerwoną, a samica czarną. Gniazda buduje w zbutwiałych wilgotnych drzewach.Pisklęta opuszczają gniazdo już po około 21 dniach od wylęgu. Orlik krzykliwy – ten bardzo romantyczny drapieżnik (ptaki skojarzone na lęgowisku pozostają sobie wierne przez kilka sezonów) jest pod ścisłą ochroną gatunkową. Jego dietę stanowią zarówno duże owady jak i zające. Najczęściej można go spotkać na łowach od rana do południa. Bocian czarny – kolejny ptak, który jest objęty ścisłą ochroną gatunkową. Uwielbia płytkie rozlewiska na terenach leśnych dlatego też obserwuje się jego występowanie razem z bobrami. Zimuje w Afryce. Jest bardzo przywiązany do stałego terenu lęgowego co przekłada się na stosunkowo częste związki tych samych ptaków. Ciekawe gatunki ryb zasiedlających pobliskie rzeki: Głowacz białopłetwy – ryba ta, żyje tylko w bardzo czystych zbiornikach wodnych, a fakt występowania tego gatunku na naszych terenach świadczy o tym, iż nasze wody należą do tych najczystszych.

Różanka – ta niewielka ryba z rodziny karpiowatych ma bardzo ciekawy proces składania ikry, a mianowicie ikra jest składana w jamie skrzelowej małża, który jest wcześniej wybierany przez samca różanki.

19


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Kompot: zielona mikstura z roślin łąkowych Rośliny, które możemy spotkać w czasie pieszych i rowerowych wędrówek. Wawrzynek wilczełyko – gatunek krzewu. Jego kwiaty są koloru różowego. Roślina i jej owoce wyglądają niepozornie, lecz są bardzo trujące, nawet przy niewielkiej ilości spożycia mogą

doprowadzić

do śmierci.

Roślina

działa

również

szkodliwie na skórę. Podlega ścisłej ochronie. Rosiczka czerwonolistna – roślina owadożerna. Występuje w Azji, Europie i Ameryce Północnej. W Polsce występuje rzadko jednak w Gołdapi, a dokładniej na Tatarskiej Górze jest ona bardzo gęsto rozmieszczona, głównie w pobliżu jeziorka. Jest ona delikatnie ubarwiona na kolor czerwony. Na końcach swych listków ma krople cieczy przypominające rosę którymi wabi swoje ofiary. Rosiczka okrągłolistna- gatunek rośliny należący do rodziny rosiczkowatych, roślina owadożerna. W Polsce objęta ochroną. Rośnie w środowisku ubogim w azot. Wygląd: liście zebrane w różyczkę, okrągłe, czerwone, kwiat jeden lub kilka, prosto wzniesione, dłuższe od liści, czerwono nabiegłe. Bardzo aktywnie poluje na owady: Ofiara wchodzi na liść i lepka substancja ją unieruchamia po czym pułapka się zamyka. Trwa to około 3 godzin. Wydzielany jest kwas mrówkowy, który rozpuszcza ciało, a dzięki temu uwalniają się cząsteczki białka. Miękkie części ciała ofiary zostają strawione, a powstała z nich ciecz – bogata w substancje odżywcze, ulega wchłonięciu przez roślinę. Po strawieniu ofiary liść otwiera się, a pozostałości zwykle są zdmuchiwane przez wiatr. Czosnek niedźwiedzi – roślina dziko rosnąca. Występuje

najczęściej

w

Europie

na terenach

wyżynnych, rzadziej na obszarach nizin. Rośnie ona w lasach liściastych. Roślina ma właściwości lecznicze, jest bakteriobójcza, dobrze działa na serce i zapobiega miażdżycy. Jest rośliną jadalną, dodaje się ją często

20


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

do sałatek, zup i potraw mięsnych. Traktowana jako przysmak w Rosji i Niemczech. Pióropusznik strusi – gatunek paproci. Występuje na wyżynach, ale można go spotkać na nizinach między innymi w Puszczy Boreckiej i Puszczy Rominckiej. W Puszczy Rominckiej dla ochrony tego gatunku utworzono Rezerwat Czerwona Struga. Paproć ta jest chętnie uprawiana w ogródkach przydomowych.

Purchawica olbrzymia – lub czasznica olbrzymia to gatunek grzyba. Są to rośliny rozmiarem przypominające piłki do siatkówki (o średnicy nawet 50cm) jednak ich masa nie odpowiada takiej piłce - grzyb ten jest ciężki, może on osiągnąć wagę nawet do 20 kilogramów. Podlega ścisłej ochronie. Bażyna czarna –to efektownie wyglądająca roślin. Ma ciemnozielone liście. Owoce są czarne i kuliste, jadalne, bogate w witaminę C i mikroelementy. Jest reliktem polodowcowym. W dawnych czasach sok z jagód po zmieszaniu z ałunem był wykorzystywany do farbowania na brunatno i na czerwono płótna i wełny. Gatunek pod ochroną. Malina moroszka –w Polsce jest to roślina bardzo rzadka, będąca pod ochroną. Ma piękne białe kwiaty przypominające róże, a owoce czerwone przypominające maliny - jadalne lecz nieco cierpkie. W krajach skandynawskich przetwory z maliny moroszki należą do przysmaków narodowych. W medycynie ludowej i owoce i liście były wykorzystywane jako lek przeciwgorączkowy. W Puszczy Rominckiej dla ochrony tej rośliny utworzono Rezerwat Uroczysko Kramnik.

21


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Wielosił błękitny – występuje w Azji i Europie. Można też spotkać w Ameryce

Północnej. Występuje głównie na

terenach nizinnych. Jej kwiaty mogą mieć różne kolory np. niebieskie, różowe. Ma dość grubą łodygę. Osiąga ona wysokość do 1,5m. Ciekawostką jest pochodzenie nazwy rośliny: łacińska nazwa oznacza wojnę – według mitologii toczył się spór między dwoma uczonymi, o to, kto pierwszy odkrył właściwości lecznicze tej rośliny. Lilia złotogłów – gatunek byliny liliowatej. Występuje w Europie i Azji. W Polsce to roślina rzadka, wielu lat znajduje się pod ścisłą ochroną. Osiąga do 150 cm. Liście ma podłużne i szerokie a kwiaty różowawe i podłużne. W Starożytnej Grecji wierzono, że kwiaty lilii powstały z mleka uronionego przez Herę. Cebulki lilii zawierają duże ilości skrobi dlatego kiedyś stanowiły

ogromny

przysmak,

zaś

w postaci

suszonej

i zmielonej dodawano je do mąki. Borówka bagienna – gatunek krzewinki pospolicie, nie wiedzieć czemu, nazywany pijanicą lub durnicą. Często mylnie sądzi się, że owoce borówki bagiennej powodują odurzenie. W rzeczywistości powoduje to pyłek kwiatowy bagna zwyczajnego, które rośnie zazwyczaj obok tej borówki

Występuje

w

klimacie

umiarkowanym

i

arktycznym. Ma białe lub różowe dzwonkowate kwiaty. Owoce mają biały miąższ i są pod liśćmi. Kwitnie od końca kwietnia do czerwca. Owoce jadalne, delikatnie kwaskowate. Bagno zwyczajne - gatunek rośliny z rodziny wrzosowatych, zwanej też bagniakiem, w Polsce roślina objęta ochroną. Występuje na terenach podmokłych, zacienionych i zakwaszonych. Wygląd: krzew, liście skórzaste, wąsko-eliptyczne lub lancetowate, kwiaty promieniste, pięciokrotne, białe. Ma szerokie zastosowanie w farmaceutyce.

22


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Żmijowiec zwyczajny – nazwa wzięła się od pręcików korony przypominających język żmii. Na początek są purpurowe potem stają się niebieskie. Kwitnie od końca maja do października. Uprawiana w ogródkach jako roślina ozdobna. Dawniej używana jako trutka na szczury. Z nasion produkowano dawniej olej.

Grzybienie białe - byliny z rodziny grzybieniowatych, zwykle nazywane lilią wodną, w Polsce objęte ochroną. Wygląd: liście duże pływające po powierzchni wody, z łodygą w wodzie, kwiaty duże, białe, pływające.

Pełnik europejski - gatunek rośliny należący do rodziny jaskrowatych, w Polsce często spotykany. Występowanie: łąki bagienne lub górskie,

torfowiska,

bagienne

lasy,

brzegi

potoków. Wygląd: łodyga , nie rozgałęziona, lekko wygięta w łuk. liście dłoniaste, blaszki ząbkowane, kwiaty - zwykle 2-3 na łodydze, z wyglądu przypomina małą różę, kulisty i pełny.

23


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Dla smakoszy: szczegóły, szczególiki i uszczegółowienia Informacje ogólne Gołdap znajduje się w północno - wschodniej Polsce, na granicy z rosyjską enklawą Obwodem Kaliningradzkim. Miasto uzdrowiskowe położone nad rzeką Gołdapą, blisko jeziora Gołdap w paśmie Szeskich Wzgórz. Potoczna nazwa tego regionu to Mazury Garbate, jest również częścią Krainy Tysiąca Jezior. Region nazywany Zielonymi Płucami Polski z powodu nieskażonego środowiska.

Klimat Panuje tu klimat kontynentalny, czyli mroźne i śnieżne zimy (nawet do - 25C) i ciepłe lata (+25C).

Język W Polsce językiem narodowym jest język polski. Młodzi ludzi znają język angielski a niektórzy starsi język rosyjski lub język niemiecki.

Noclegi a) hotele  Wentus (****), ul. Promenada Zdrojowa 12  Arti, ul. Podgórna 2  Janczes (*), ul. Plac Zwycięstwa 22  Hotelik Gołdap (*), ul. Plac Zwycięstwa 21

24


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

b) B & B  Zajazd Piękna Góra Rudziewicz, Konikowo 11 c) Kwatery prywatne : ( Guest house) W Gołdapi jest wiele kwater prywatnych oferujących noclegi najczęściej są bez śniadań. d) hostel  Centrum Dydaktyczno- Szkoleniowe przy FRRG, ul. Paryzantów 31 e) schroniska młodzieżowe:  Bursa Szkolna PTSM, ul. Wojska Polskiego 16 f) pola namiotowe:  plaża Miejska  Leśny Zakątek g) domki letniskowe  plaża Miejska  Leśny Zakątek h) Agroturystyka : np. gospodarstwo agroturystyczne „Trzy Świerki” w Galwieciach.

Jedzenie Znajdują się tu : restauracje, bary, puby, kawiarnie, pizzerie, gospody. Regionalne potrawy:  babka ziemniaczana  kartacze  ryby: np. lin w śmietanie

25


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

W niektórych gospodach podawana jest dziczyzna i ryby. Najpopularniejszy deser to sękacz robiony z wielu jaj, śmietany i mąki. Rosyjskie dania serwowane są w restauracji Matrioszka np. wiele rodzajów pierogów.

Zakupy Znajdują się tu supermarkety: Biedronka, Tesco i dużo małych różnych sklepików.

Sport i rekreacja, rozrywka a) Latem:  pływanie w jeziorze, sporty wodne, wypożyczalnia sprzętu wodnego  dla miłośników wędkarstwa - wędkowanie  dla zwolenników jazdy rowerowej znajdują się ścieżki i trasy rowerowe  park linowy b) Zimą :  jazda na nartach, snowboardzie, saneczkarstwo, narciarstwo biegowe, wyciągi krzesełkowe c) Cały rok:  Centrum sportowe (basen, siłownia, hala)  kręgle  nordic walking

26


Przewodnik opracowany przez beneficjentów projektu SMS – Spełnienie Mazurskich Snów

Obiekty kulturalne:  kino  K2  biblioteka z Wi-Fi (za free)  Muzeum Ziemi Gołdapskiej  pomnik Immanuela Kanta  ścieżki literackie (4) poświęcone artystom ziem Gołdapskich

Turystyczne atrakcje Jest to największy rejon pełen lasów i dzikiej zwierzyny. Znajduję się tu Puszcza Romnicka i Puszcza Borecka. Warta spaceru i obejrzenia jest Piękna Góra (272 m n. p. m) i Tatarska Góra (308 m n. p.m ). W centrum miasta znajduje się stara Wieża Ciśnień, która została odnowiona. Czynna jest od kwietnia do października, w środku znajduję się kawiarnia i można również zakupić pamiątki.

Obiekty, które będą oddane do użytku w najbliższym czasie  tężnie  pijalnia wód Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia naszego regionu. Przyjedziesz tu i wrócisz ponownie. Szczegółowe informacje w Centrum Informacji Turystycznej: ul. Plac Zwycięstwa 16 Kontakt:(087) 615 20 90

27


przewodnik