Page 1

NL

WADDEN-ROUTE OOST-FRIESLAND EEN WERELDWANDELING ONDER EN BOVEN DE WATERSPIEGEL


DE WADDEN-ROUTE

ROUTEBESCHRIJVING

Het UNESCO werelderfgoed Wadden­zee is ideaal voor natuurlief­hebbers die op zoek zijn naar een bijzonder leefgebied.

Moin en van harte welkom in Oost-Friesland. We nodigen je graag uit voor een wandeling. Trek je wandelschoenen aan en ontdek dit prachtige gebied, van het binnenland vlak bij de kust tot aan de Waddenzee. Laat je inspireren door onze routes en ontdek allerlei wetenswaardigheden over wat je onderweg zoal tegenkomt.

Tussen de wad­pieren komt men een heleboel te weten over de flora en fauna van dit unieke natuurgebied. De Waddenzee laat zien hoe planten en dieren zich aan het continu wis­selende landschap aanpassen. Er leven hier meer dan 10.000 plantenen diersoorten. Wandelen door het afwisselende landschap in Oost-Friesland! Zowel de kust van Oost-Friesland als het achterliggende binnenland met zijn veen- en Ammerländer parklandschappen is schitterend. Het landschap van Oost-Friesland is voor het grootste gedeelte vlak. De dijk is het hoogste punt en het uitgestrekte land erachter straalt rust uit. Kenmerkend voor het veenlandschap zijn de kaarsrechte veenkanalen, de witte ophaalbruggen en de veen­ kolonies met huizen die aaneen­ geschakeld langs de veenkanalen staan. Het Ammerländer landschap lijkt wel één groot natuurpark. Er zijn hier veel boomkwekerijen waar de bomen en planten rij aan rij staan, zover het oog reikt.

De mensen in Oost-Friesland zijn gezellig, gemoedelijk, gastvrij en behulpzaam. Ze spreken hier Nederduits en begroeten elkaar met ‘Moin’.

OOST-FRIESLAND ROUTE

Oost-Friezen drinken thee en nemen daar graag de tijd voor. Drie kopjes thee met een koek erbij zijn verplicht. Een traditie om in ere te houden, zeker na een heerlijke wandeling door dit prachtige gebied. Deze wandelgids voert je aan de hand van vijf verschillende wandelroutes door Oost-Friesland. Het enige wat jij hoeft te doen, is je wandelschoenen uit de kast halen en genieten van al het moois dat het Oost-Friese landschap te bieden heeft. Deze gids is een van de drie waarin wandelingen door het hele waddengebied worden aangeboden. De andere twee gidsen leiden je door de provincies Friesland en Groningen. Bij een waddenwandeling door het Nationaal Park onder leiding van een gids kom je veel te weten over de flora en fauna van dit unieke natuurgebied. Vergeet niet dat je nooit zonder gids een waddenwandeling mag maken die verder gaat, bijvoorbeeld helemaal naar een zandbank of eiland! Voor meer informatie ga je naar: www.wadden-route.com

De zes routes die wij je aanbieden zijn langeafstandswandelroutes (70–100 kilometer lang) en kunnen afzonderlijk worden gelopen. De wandelroute loopt door de provincies Friesland, Groningen en het Duitse Oost-Friesland. In deze wandelgids vind je onze wandelroutes in OostFriesland. Je krijgt handige tips over bezienswaardigheden, het verloop van de route, het landschap en nog veel meer. Meer informatie en tips vind je in onze Wandel-app. Ga hiervoor naar www.wadden-route.com. De wandeling begint in Nederland, in Bad Nieuweschans. Van daaruit volg je de bewegwijzering van het EemsDollard-Pad tot Weener.

TYPISCH WITTE HEFBRUG

In Weener eindigt het EemsDollard-Pad en volg je het teken van de Emsweg, die tot Leer via de “An der Seeschleuse” loopt. Op de “An der Seeschleuse” zie je het teken van de Ostfriesland Wanderweg. Vanaf hier volg je het bord van Leer naar Aurich. In Aurich kun je tot Bensersiel verder lopen via de Ostfriesland Wanderweg, of via de waddenroute langs het EemsJade-kanaal. Je loopt verder via de Ems-Jade-Kanal-Weg, die van Aurich tot Wilhelmshaven onderdeel is van de waddenroute. Vanaf Wilhelmshaven volg je het bord van de Jadeweg. De waddenroute loopt tot Petershörn. Vanaf hier kun je verder lopen door het teken van de Butjadinger Weg te volgen. Tot Oldenburg kun je wandelen via de Jadeweg. De beide steden Oldenburg en Leer worden met elkaar verbonden via de mooie Ems-Hunte-Weg. De verschillende routebeschrijvingen en vele andere tips vind je op de volgende pagina’s.

Wij wensen je veel plezier op ontdek­kingsreis door Oost-Friesland! Het team van Ostfriesland Tourismus GmbH


Wangerooge

DE ROUTES

N o o r d z e e

Spiekeroog

Minsener Oog

Langeoog EEMS-DOLLARD-PAD/EEMS ROUTE

Mellum

Baltrum Norderney

Eems-Dollard-Pad: 11,4 km (Bad Nieuweschans – Weener) Eems route: 11,2 km (Weener – Leer)

Juist

Harlesiel

Neuharlingersiel

Neßmersiel

Werdum

Hohenkirchen

Esens

Schillig

MinsenFörrien

Carolinensiel

Bensersiel

Dornumersiel Dornum

Horumersiel

Hooksiel

461

OOST-FRIESLAND ROUTE

Oost-Friesland Route: 97 km (Rhauderfehn – Bensersiel)

Oldoog

Wangerland

Memmert

Hage

Norddeich Borkum

Norden

Großheide

OOST-FRIESLAND ROUTE Dunum

Holtriem

Jever

Wittmund 210

EEMS-JADE ROUTE

Marienhafe

Waddenzee

Eems-Jade Route: 73 km (Emden – Wilhelmshaven)

Eemshaven

27

Nordenham

Aurich

Ems -Jad e-K ana al

Südbrookmerland

210

Jadeboezem

Sande

EEMS-JADE ROUTE

Krummhörn

Jade Route: 88 km (Wilhelmshaven – Oldenburg)

Schortens

Bremerhaven

72

Greetsiel

JADE ROUTE

Wilhelmshaven

Friedeburg

437

Dangast

436

Zetel Wiesmoor

Großefehn

Hinte

437

Varel

Bockhorn

437

Ihlow

Emden

JADE ROUTE

EEMS-HUNTE ROUTE

Brake (Unterweser)

Petkum

N46

Eems-Hunte Route: 87 km (Oldenburg – Leer)

Appingedam

Eems

Delfzijl

212

Moormerland

Ditzum

Uplengen

Hesel

211

Dollard

N33

Westerstede

Jemgum

Leer Bad Nieuweschans A7

Bunde

436

Leda

EEMS-DOLLARD-PAD/EEMS ROUTE

SappeMeer

Rastede

EEMS-HUNTE ROUTE

N362

Groningen

Wiefelstede

72

Jümme

Detern

Bremen 293

31

Bad Zwischenahn

Beerta Winschoten

29

Apen

Westoverledingen

Weener 70

OstRhauder- rhauderfehn fehn

Edewecht

28

Oldenburg


Wittmund 210

Schortens

EEMS-DOLLARD-PAD/ EEMS ROUTE Sande

EEMS-DOLLARD-PAD/EEMS ROUTE 72

Marienhafe

EEMS-DOLLARD-PAD

Aurich E

-J ms

ad

e-

Routes Zetel Eems-Dollard-Pad: 11,4 km Wiesmoor (Bad Nieuweschans – Weener) Eems route: 11,2 km (Weener – Leer)

Ihlow

Emden

Kijk voor meer informatie over de regio op www.ostfriesland.travel Download de wandelapp op: www.wadden-route.com

Petkum Moormerland

Ditzum

Hesel

Jemgum 436

F

Leda

Bad Nieuweschans Beerta

A7

Bunde A

B

72

Jümme

31

D C

E

Westoverledingen

Weener 70

N969

HAVEN VAN WEENER

C In het statige, 19e-eeuwse woon­ huis van het Organeum in Weener Varel is de Orgel­academie Oost-Friesland Bockhorn 437 gevestigd. Hier sta je in het centrum van de orgelcultuur van Oost-Friesland. Het museum heeft een uitgebreide collectie orgels die je in de Oost-Friese kerken kan vinden. D

Het bekken van de in de 16e eeuw aangelegde historische haven loopt tot Uplengen in het oude centrum van Weener. Rond Het indrukwekkende uitzicht de haven met haar vele traditionele over de vele weilanden en velden bij het Reiderland tussen schepen staan heren­huizen, arbeiders­ Wiefelstede Eems en Dollard laat niemand Westerstede woningen en pakhuizen.

Dollard Leer

Dangast

436

Großefehn

Eems

Jadeboezem

Friedeburg

Kanaa l

210

Hinte

Wilhelmshaven

Ostrhauderfehn Rhauderfehn

Rastede onberoerd. Het westelijke deel E In het Heimatmuseum Rheider­ van de regio grenst aan de land in Weener vind je een uitgebreide Dollard en de Nederlandse 29 Apen weergave van de 3.000 jaar oude grens, het oostelijke deel aan Detern geschiedenis van het Reiderland: de Eems. Het landschapsbeeld neder­zettingsvondsten uit de Romeinse 293 wordt bepaald door het vlakke, tijd, producten van de omliggende uitgestrekte landschap en de 28 steenbakkerijen en vele andere hand­ windmolens. Langs de Eems Bad Zwischenahn werken. kun je genieten van natuur en Olde rust. Een prachtige route om F Het Bünting Teemuseum in Leer mee te beginnen! A

De Bunder Molen aan de Weener­ straße is een van de mooiste en grootste achtkantige bovenkruiers van Oost-Friesland. Geniet hier van het schitterende uitzicht over Bunde.

is gewijd aan de geschiedenis van de thee. Tijdens een theeceremonie kun je Edewecht genieten van een heerlijk kopje OostFriese thee. BUNDER MOLEN

B

N368

70

Het Dollardmuseum van het Natuur- en Cultuurpark Dollard in Bunde is gevestigd in een oude Friesoythe 401 Oldambtster boerderij uit 1710. In het museum kom je meer te weten over de Dollard en de geschiedenis van de dijkaanleg. Na afloop van het museumbezoek kan je lekker eten in restaurant Wiemannshof, dat zich in hetzelfde gebouw bevindt.

N976

213


Neuharlingers

OOST-FRIESLAND ROUTE

Bensersiel

Dornumersiel

Neßmersiel

Juist

F

W

OOST-FRIESLAND ROUTE

Dornum

Esens

Memmert

Norddeich Borkum

Hage

Norden

Route Oost-Friesland Route: 97 km (Rhauderfehn – Bensersiel) Kijk voor meer informatie over de regio op www.ostfriesland.travel Download de wandelapp op: www.wadden-route.com

De Oost-Friesland Route is de oudste en langste wandel­route in Oost-Friesland en loopt langs een oud smalspoortracé. Uniek zijn de 24 artistieke schuurpaalsculpturen die langs de route staan. De route met noord-zuidverbinding loopt dwars door Oost-Friesland: van het binnenland vlak bij de kust tot de kust in Bensersiel. N46 Tijdens de route kom je meer­ dere landschapsvormen tegen. Alles wat karakteristiek voor Oost-Friesland is komt voorbij: vlakke uitgestrekte landschappen, dijken met schapen, weilanden met zwart­ bonte koeien en veenkanalen met rijen kleine huisjes en witte ophaalbruggen. A

Het Fehn- und Schifffahrts­ Groningen museum langs de ‘Duitse veenroute’ is gevestigd in een mooie jugendstil-villa. In de permanente collectie wordt alles over de veencultuur, scheepsbouw en scheepvaart tentoongesteld. B

Het stadhuis in Leer ligt in het hartje van het oude centrum, aan de haven. Het is tussen 1889 en 1894 gebouwd in Duits-Nederlandse renaissancestijl. Zowel de buitenkant van het gebouw als de wand- en plafondschilderingen en de feestzaal Zuidlaren zijn schitterend.

C Landgoed Stikelkamp ligt midden in een woud van 59 hectare en wordt omringd door een park met zeldzame bomen. Het intact gebleven woonhuis is het enige overgebleven kloostergebouw (gebouwd rond 1400) in Oost-Friesland.

WATTENHUUS ESENS-BENSERSIEL

Marienhafe

Waddenzee

72

E

Aurich

D Energie, spanning en plezier: daar draait het om bij Energie-, Bildungsund Erlebnis-Zentrum (EEZ) in Aurich. Op 1.600 vierkante meter Eemshaven worden natuurwetenschappelijke verschijnselen aan de hand van indrukwekkende expositiestukken en interactieve stations uitgelegd.

Ems -Jad e-K ana al

210

Großefehn

Hinte Ihlow

Emden

E

Tussen Sandhorst en Plaggenburg steek je de ‘Oost-Friesland-evenaar’ over. Het punt werd in 1974 door het kadaster in Aurich vastgesteld en met een poortgewelf gemarkeerd.

Petkum Eems

Delfzijl F In het Wattenhuus in EsensAppingedam

Bensersiel kun je de Waddenzee (werelderfgoed) ontdekken. Zonder N33 natte voeten te krijgen kom je alles te weten over de natuur in dit unieke N362 nationale park.

210

D

Moormerland

Ditzum

C

Hesel

Dollard Jemgum

Leer

B

STADHUIS LEER

Bad Nieuweschans

Bunde

436

Leda

72

Jümme

31

A7

OOST-FRIESLAND-EVENAAR

Winschoten

SappeMeer

Wymeer

Westoverledingen

Weener 70

Veendam

N969

Oude Pekela

N34

Annen

Großheide

Dunum

Holtriem

GieterVeen

N368

A OstRhauder- rhauderfehn fehn


EEMS-JADE ROUTE

EEMS-JADE ROUTE

Elbe

Noordze e

CuxHaven

Wangerooge

e e

Spiekeroog Langeoog

Minsener Oog

Wa d de nze e

Mellum

Baltrum Norderney

Harlesiel

Neuharlingersiel Dornumersiel

Neßmersiel

Carolinensiel

Bensersiel

Werdum

Schillig

MinsenFörrien

Hohenkirchen

Esens

Dornum

Route Eems-Jade Route: 73 km (Emden – Wilhelmshaven)

Oldoog

Horumersiel

Kijk voor meer informatie over de regio op www.ostfriesland.travel Download de wandelapp op: www.wadden-route.com

Hooksiel

461

Wangerland Hage

Dunum

Langs de oevers van het Norden Großheide Jever Eems-Jadekanaal wandelBremerWittmund Wilhelmshaven je door kleinere en grotere haven Schortens F dorpen en plaatsjes, waar het Marienhafe Nordenham E oorspronkelijke karakter en de Sande Ja deJadehistorische sluizen en bruggen D C boezem bo eze m behouden zijn gebleven. Tijdens B Aurich Friedeburg Ems-J ade-K anaal deze route kom je drie verschilSüdDangast brookmerlende Oost-Friese landschapland Zetel stypen tegen: marsgrond, Wiesmoor Großefehn Varel Bockhorn Hinte geestgrond en veengrond. Ihlow Een ontspannende wandeling Emden in een grotendeels vlak landA Brakede meren in de Petkum schap. Ontdek (Unterweser) laagveengebieden en wandel Eems Moormerland Uplengen D o l l a r d Ditzum over mooie dijken waar geestHesel grond over­gaat in marsgrond. ollard Wiefelstede KUNSTHALLE EMDEN Westerstede Jemgum Rastede In het binnen­land ‘beklim’ je de geestgrond, de hoogst Leer Apen Detern gelegen landschapstypeBremen in Jümme Leda Oost-Friesland. Langs de route Bad zijn draaischijven geplaatst, Zwischenahn Bunde Oldenburg die behalve jouw positie ook de plaatselijke bezienswaarWestoverWeener Wymeer ledingen Ostdigheden in de omgeving Rhauder- rhauderEdewecht fehn fehn aangeven. Holtriem

210

27

72

437

436

210

437

437

212

211

436

72

29

293

31

28

70

DelmenHorst

N969

A

KUSTMUSEUM Friesoythe WILHELMSHAVEN 401

70

De Kunsthalle Emden, waarvan Ganderkesee de bouw mogelijk werd gemaakt door schenkers Henri en Eske Nannen (STERN-oprichters), opende in 1986 het museum voor zijn eigen collectie, die voornamelijk uit moderne kunst bestond. Sinds 2000 is de collectie uitgebreid met kunst van na 1945 door een schenking van galeriehouder Otto van de Loo uit München. In de kunsthal worden regelmatig speciale exposities van bekende kunstenaars gehouden. 213

1

976

213

72 408

213

B De Heimatverein Aurich heeft in 1977 na een grondige sanering een molenmuseum ingericht in de Stiftsmühle. Ontdek hier hoe windkracht al eeuwenlang voor energieopwekking wordt gebruikt. C De Kreuzkirche Marcardsmoor is de oudste kerk van Wiesmoor. De kerk, die in 1907 op de veengronden werd gebouwd, is zowel vanbuiten als vanbinnen een echte blikvanger. D

Pauzeer tijdens het wandelen even bij de watermolenbrug bij het Paddelund Pedalstation in Friedeburg. Maak hier een tochtje met een kano of kijk naar de kanovaarders. Je kunt hier ook overnachten, gebruikmaken van de sanitaire voorzieningen en een keuken, en er is een barbecuegedeelte. E In Sande vind je het cultuur­­ historische landgoed Altmarien­ hausen dat met de Marienturm, het Marien­stübchen en het Küsteum een aantrekkelijke bezienswaardigheid vormt. Sommige delen van de gebouwen komen nog uit de tijd van het lustslot van landsvrouwe Maria zu Jever. Naast de toren bevindt zich het Marienstübchen, een gezellig café voor een lekker verfrissend drankje. F De onconventioneel ingerichte expositie van het Küstenmuseum Wilhelmshaven vertelt je alles over het verleden, het heden en de toekomst van de kust. Er is ook een onderzoekslaboratorium, waar je als bezoeker zelf kunt spoorzoeken en kunt kennismaken met archeologische onderzoeksmethoden.


Mellum

Baltrum Norderney

JADE ROUTE Neßmersiel

Harlesiel

Neuharlingersiel

Schillig

MinsenFörrien

Horumersiel

JADE ROUTE

Bensersiel

Dornumersiel

Werdum Dornum

Esens

Hohenkirchen 461

Holtgast

Wa dde nze e

Hooksiel

NEUENBURGER URWALD

Hage

C De soms wel 800 jaar oude Route Dunum Holtriem eiken zijn karakteristiek voor het Jade Route: 88 km en Großheide Blomberg Urwald. Sinds de 17e (Wilhelmshaven – Oldenburg) Neuenburger eeuw is het woud min of meerWittmund ongerept Kijk voor meer informatie over de gebleven. Je kunt hier heerlijk uitrusten regio op www.ostfriesland.travel of bij slecht weer schuilen in een 210 Download de wandelapp op: jachthuisje. 72 rienhafewww.wadden-route.com D Op het 250 hectare grote oppervlak van het Klosterhof Jührden bevindt Deze route dankt haar naam zich een 18 hole-Swingolfbaan en aan het riviertje de Jade, die Südbrookmerland een melkhuisje. Op de boerderij kun je het oppervlaktewater tussen de Aurich genieten van een gekoeld melkdrankje. Jadeboezem met de Noordzee Ems -Jad e-K ana l

verbindt. De wandelroute E Het Zwischenahner Meer, ook begint langs deze Jadeboezem, 210baai die bij de Noordzee wel bekend als ‘de parel van het een Ammerland’, bevindt zich in een hoort. Deze baai valt onder het schitterend natuurlandschap en is Nationaal Park Nedersaksische Ihlow het op Großefehn twee na grootste binnenmeer Waddenzee. De route voert e van Nedersaksen. Het is omgeven door het Neuenburger Urwald, door een enorme hoeveelheid dat al honderd jaar beschermd kleurrijke rododendrons en is een natuurgebied is en wordt mden echte trekpleister. Mensen komen van omgeven door 800 jaar oude heinde en ver naar deze populaire eiken. Een tussenstop die Petkum bestemming. je niet mag overslaan is het Zwischenahner Meer in het Ems F In het Park der Gärten in Bad Ammerland, met zijn kleurrijke Moormerland Zwischenahn geven 90 modeltuinen, rododendrons. Ditzum plantencollectiesHesel en lente- en

rt

A

In bezoekerscentrum Wadden­zee draait alles om het unieke Jemgum wadden­land­schap, een van de laatste oor­spronkelijke natuurlandschappen in Midden-Europa. Er zijn verschillende Leer exposities om van alles te leren over dit fascinerende landschap, dat op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat. 31

B

436

Leda

72

Jümme

Detern

BEZOEKERSCENTRUM WADDEN­ZEE

OstRhauder- rhauderfehn fehn

Wilhelmshaven

Schortens

A

Jade-

Sande

Ja de bo eze m busen

Friedeburg Dangast

436

Zetel

B

Bockhorn

437

Varel

437

C

SPRITZENHAUS

D 211

zomerbloemen in bloemperken een fascinerend en inspirerend inkijkje in de tuinkunst.

Rond 1500 was Steinhausen een Bunde klein dorp waar de inwoners leefden van de visvangst en kustscheepvaart. Als je over de oude, met klinkers WestoverWeener aangelegde Dorfstraße loopt, kom ledingen Wymeer je langs Scheepvaartmonument 70 Spritzenhaus in Bockhorn, dat met zijn karakteristieke scheepsvorm herinnert aan vroeger tijden.

hans

Jever

Wiefelstede

Westerstede

Rastede 29

Apen F

E

Bad Zwischenahn

Edewecht

293 28

Oldenburg


Haven

EEMS-HUNTE ROUTE Spiekeroog Langeoog

EEMS-HUNTE ROUTE

Noordze e

Wangerooge

Minsener Oog Oldoog

Wa d de nze e

Mellum

Harlesiel

Neuharlingersiel

Carolinensiel

Bensersiel Dornumersiel

Werdum

Esens

Hohenkirchen

Horumersiel

Route Eems-Hunte Route: 87 km (Oldenburg – Leer)

Hooksiel

461

Holtgast

Schillig

MinsenFörrien

Wangerland Dunum

Holtriem

Wittmund Jever

Blomberg

FÄHRE “PÜNTE“ 210

Wilhelmshaven

Schortens

Ems- Jade -Kan al

haven

JadeJa de bo eze m busen

Sande

Aurich

Kijk voor meer informatie over de regio op www.ostfriesland.travel Download de wandelapp op: www.wadden-route.com Bremer-

Friedeburg

Dangast

436

Zetel Ihlow

Wiesmoor

Großefehn

437

Bockhorn

Varel

437

Moormerland Uplengen

Hesel

Westerstede B

Leer F

436

Leda

E

72

Jümme

Detern

D

Wiefelstede

C

29

Apen

A Bad Zwischenahn

Westoverledingen 70

OstRhauder- rhauder- HENGST­FORDER MOLEN fehn fehn

Edewecht

293 28

Oldenburg

Deze route voert je door 27 het drie­stromenland met de Nordenham rivieren de Eems, de Leda en de Jümme. Dit pittoreske landschap vol beekjes, weilanden met fotogenieke437zwartbonte koeien en schilderachtige stadjes betovert je met haar charme. Maak een stop bij het Zwischenahner Meer, waar vele watersporters zich dagelijks vermaken. Een ander hoogtepunt van deze route Brake is het Aper Tief; een riviertje (Unterweser) dat erg onderhevig is aan de 212 krachten van eb en vloed. Dit 211 beschermde natuurgebied is het enige zoetwaterwad in het noordwesten van Duitsland en heeft een unieke flora en fauna. Bremen Het Zwischenahner Meer, ook wel bekend als ‘de parel van het Ammerland’, bevindt zich in een schitterend natuurlandschap en is het op twee na grootste binnenmeer van Nedersaksen. Mensen komen van heinde en ver naar deze populaire bestemming. A

DelmenHorst

Friesoythe 401

B De Sint-Petruskerk is het symbool Ganderkesee van de stad Westerstede. Je vindt hier, naast de wandschilderingen uit de 15e eeuw, een kruisigingsaltaar uit de eerste helft van de 15e eeuw in een nieuwe schrijn. Orgelbouwer Joachim Kayser (Jever) bouwde het orgel in 213 1687. Het behoort tot de best klinkende orgels in het Ammerland. 1

C Vanaf het uitkijkpunt “Turm an der Rhodo-Königin” heb je uitzicht over de rododendrons. Via de historische Gießelhorster Kirchweg komen bezoekers bij de uitkijktoren in een typisch werkbos met veel oude rododendrons, die soms wel 10 meter hoog zijn. Door de bijzondere spiegelconstructie van het dak komen de rododendrons nog intenser over. D De achtkantige bovenkruier “Hengst­­forder Molen” in de gemeente Apen staat in de boeren­ gemeenschap Hengstforde direct aan het Aper Tief. De ‘Galerieholländer’ van twee verdiepingen werd in 1882 gebouwd. In het aangrenzende Landgasthof kun je even heerlijk ontspannen. E De uitkijktoren in Nortmoorer Hammrich in de buurt van de Pünte straalt in de Oost-Friese kleuren. De toren staat direct aan de Jümme. Van bovenaf heb je een schitterend uitzicht over het vlakke, uitgestrekte landschap. Een ideale locatie voor een korte tussenstop. F

Midden in een schilderachtige Engelse landschapstuin ligt het slot Evenburg in Leer. Het unieke kasteel bestaat uit een slot, voorburcht en park en is open voor bezichtiging.

ZWISCHENAHNER MEER


WANDEL-APP WADDEN-ROUTE Download nu de Wandel-app en geniet van alle mooie waddenroutes die Groningen, Friesland en Oost-Friesland te bieden hebben. De app is gratis voor iPhone, iPad en Android en geeft een overzicht van wandelroutes in Nederland (Groningen en Friesland) en OostFriesland (Duitsland) voor actieve vakantiegangers, natuurliefhebbers en gezinnen.

OVERNACHTEN EN ACTIVITEITEN Uiteraard hoef je niet alle vijf de deelroutes in een keer af te leggen. Alle routes zijn afzonderlijk van elkaar te lopen en je kunt ze in eigen tempo afleggen. Voor wie niet dezelfde dag naar huis wil, biedt Oost-Friesland volop overnachtingsmogelijkheden: hotels, comfortabele appartementen, campings of ongebruikelijke accom­modatie mogelijkheden zoals een slaapstrandstoel.

Bekijk de uitgebreide mogelijk­ heden voor een verblijf in Oost-Friesland op: www.unterkunft.ostfriesland.de De wandelschoenen al uit de kast gehaald? Klaar om te gaan? Of zoals de Oost-Friezen zouden zeggen: “Geihst mit wannern?”

Voor meer informatie naar Oost-Friesland ga je naar: www.ostfriesland-toerisme.nl

De routetips bieden een ideale ondersteuning voor de wandelingen. Je kunt vooraf thuis je route plannen, maar de app ook onderweg gebruiken als handige wegwijzer. Je ontvangt uitvoerige routebeschrijvingen met informatie over de afstand, duur en moeilijkheidsgraad van de wandelingen en bezienswaardigheden en tips voor recreatie en reizen. De bezienswaardigheden worden als interactieve en klikbare symbolen op de kaart weergegeven. De kaart is zowel online als offline beschikbaar en kan vooraf worden gedownload, waardoor de opgeslagen routes ook offline altijd te bekijken zijn. De app heeft bovendien als meer­ waarde dat je via een GPS-signaal je positie kunt bepalen, zodat je altijd weet waar je op dat moment bent. De topografische kaart is inzoombaar en heeft een schaal van 1:25.000. Ook is de routeinformatie te sorteren op alfabet, moeilijkheidsgraad en afstand tot de standplaats. Voor meer informatie ga je naar: www.wadden-route.com


COLOFON UITGEVER Ostfriesland Tourismus GmbH, Ledastraße 10, 26789 Leer, Duitsland, telefoon: +49 (0) 491-91969660, fax: +49 (0) 491-91969665, e-mail: wattenmeer@ostfriesland.de; www.ostfriesland.travel REDACTIE Projectpartners van de Wadden-Agenda: Ostfriesland Tourismus GmbH, Marketing Groningen en  Provincie Fryslân DRUK Zalsman Groningen bv FOTO’S Ostfriesland Tourismus GmbH, Hans-Albert Dirks, Esens-Bensersiel Tourismus GmbH – Martin Stöver, Gemeinde Bockhorn, Werbeagentur VON DER SEE OPLAGE 5.000 Duits, 3.000 Nederlands VERANTWOORDING Alle gegevens zijn met grote zorgvuldigheid verzameld en verwerkt. Ostfriesland Tourismus GmbH kann echter niet aansprakelijk gesteld worden voor eventuele onjuistheden of prijswijzigingen.

Dit project wordt in het kader van het INTERREGprogramma financieel ondersteund door de Europese Unie en de INTERREG-partners.

Profile for Ostfriesland Tourismus GmbH

Wanderführer Ostfriesland (NL)  

Wanderführer in niederländischer Sprache für Ostfriesland

Wanderführer Ostfriesland (NL)  

Wanderführer in niederländischer Sprache für Ostfriesland

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded