Issuu on Google+

De kracht van een ontmoeting

vrouwelijk leiderschap in de advocatuur


Voorwoord

Marjan Bastiaan directeur OSR Juridische Opleidingen

“….voorziet in een behoefte en is een leuke manier om peers te ontmoeten en weer te treffen, en tegelijkertijd inspiratie en ideeën op te doen…..” (citaat deelnemer WILL2014) Treffender dan dit citaat kan onze doelstelling met netwerkbijeenkomsten voor juridische vrouwen niet worden geformuleerd. Women in Law and Leadership (WILL): leren met en van elkaar, in een formele en een informele setting met het doel een nog betere leider te worden. Het is al tien jaar een beproefde formule. We zijn gestart met de Ronde Tafelgesprekken voor vrouwen in de advocatuur, deze leidden tot speciale leiderschapsprogramma’s en begin 2014 tot het bijzondere netwerkevenement WILL2014. Het resultaat van al deze leertrajecten mag er zijn. Ruim een derde vrouwelijke juristen die deelnamen aan het Women Leadership Programme stroomden door naar hogere posities binnen of buiten hun kantoor. Velen bereikten de boardroom. Een resultaat om trots op te zijn en een reden om het netwerk verder uit te breiden, zodat nog meer juridische vrouwen in topposities terecht komen en 2

WILL2014

besluitvorming door diversiteit verbetert. WILL is de ontmoetingsplaats voor vrouwelijke juristen in advocatuur, bedrijfsleven en overheid die hun leiderschapskwaliteiten willen ontwikkelen. We kozen voor de formule netwerkleren: leren van rolmodellen, updates van wetenschappelijke inzichten over leiderschap, samen met deelnemers uit andere sectoren informatie verwerken en tot nieuwe inzichten komen. En vervolgens geïnspireerd huiswaarts om de nieuwe inzichten in de praktijk te brengen. Dit E-magazine is bedoeld als inspiratiebron. Door nog even te genieten van de mooie momenten uit het verleden. Maar vooral om samen nieuwe ideeën te bedenken hoe we met WILL nog meer vrouwen in de top kunnen krijgen. OSR is klaar voor nieuwe netwerk-bijeenkomsten in de lijn van WILL. U ook? Laat ons het weten, dan maken we samen al netwerkend de toekomst voor leidinggevende juristen nog mooier.


Inhoudsopgave

WILL2014

DE KRACHT VAN EEN ONTMOETING

4

22

DE RONDE TAFEL IN BEELD

34

NETWERK WILL IN DE TOEKOMST

42

bekijk hier de introductiefilm WILL2014

3


WILL 2014

Op 31 januari 2014 vond WILL2014 plaats. Een internationaal congres georganiseerd voor en door vrouwelijke leiders uit de juridische sector. Meer dan 100 ‘women in law and leadership’ zijn aanwezig. We presenteren de highlights van deze inspirerende dag.

Focus op vrouwen aan de top Vrouwelijke juridische professionals inspireren voor leidinggevende posities in de top van hun organisatie, dat was en is de focus van WILL, de ronde tafels en de leiderschapsprogramma’s van OSR in de afgelopen tien jaar. Dit gebeurde door het uitoefenen van politiek bestuurlijke druk en het ontwikkelen van persoonlijke leiderschapskwaliteiten. WILL2014 benadrukt daarnaast het proces waarbinnen een juridisch leider in een professionele organisatie acteert. Leiderschap als procesresultaat Professor Laura Empson is speciaal voor dit congres uit Londen overgekomen. Zij doet al jaren onder-

4

WILL2014

zoek naar leiderschap in ‘professional service firms’. Tijdens WILL2014 presenteert ze haar recente onderzoek. Een van haar nieuwste inzichten is dat leiderschap niet moet worden gezien als een kwaliteit van een persoon, maar als resultaat van een proces dat zich binnen en buiten de professionele organisatie afspeelt. Voor een leidinggevende in een advocatenkantoor, overheidsbedrijf of in het bedrijfsleven is het belangrijk dat zij de leiderschapsconstellatie herkent en daarop anticipeert. Informele leiders spelen daarbij een belangrijke rol. Ze waarschuwt (toekomstige) leiders in professionele bedrijven dat een van de belangrijkste taken is: massaging ego’s. “But do not expect to have your own ego massaged..” Voor het een korte samenvatting en het volledige rapport klik hier


De enkele man, nog geen 3 procent, voelt zich, zoals vrouwen in topposities, bijzonder, maar niet op zijn gemak.

WILL2014

5


Ervaringen van rolmodellen Topvrouwen Marry de Gaay Fortman, Nancy McKinstry, Corinne Vigreux, Heleen Dura van Oord en Lokke Moerel bevestigen met hun persoonlijke ervaringen de inzichten van Empson. Zij verhalen hoe zij gekomen zijn, waar ze zijn en geven tips aan de deelnemers. Bonding Marry de Gaay Fortman benadrukt het belang van bonding binnen de organisatie. Om doelen te behalen moet je coalities sluiten, de politiek bestuurlijke processen in je organisatie kennen.

6

WILL2014

Alleen dan bereik je resultaten. Bonding is een kwestie van geven en nemen. WILL is in haar ogen een netwerk waar vrouwen, en in de toekomst ook mannen, elkaar inspireren om nog betere leiders te worden. Duidelijke focus en teamwork Nancy McKinstry benoemt het belang van een duidelijke focus en teamwork. In de complexe kennissamenleving van nu, met nieuwe businessmodellen, is het belangrijk de juiste mensen bij elkaar te brengen. En dat een leider wordt gerespecteerd voor haar skills als professional. En bovenal besluitvaardig is.


Geloof in jezelf De rode draad in het verhaal van Corinne Vigreux is ‘confidence’: geloof in jezelf, wees gepassioneerd in wat je doet en neem risico’s om vooruit te komen. Een duidelijke persoonlijke visie is belangrijk en nog belangrijker is deze duidelijk te communiceren. Want zoals Corinne treffend zegt: “You can lead a horse to the water but you can’t force him to drink”.

are trying to do things too good, “tooWeperfect, work is fun!

- Corinne Vigreux

WILL2014

7


Onderzoek: “Juristen en Leiderschap� - Sylvia den Engelsen Voor het volledige onderzoek klik hier

8

WILL2014

In opdracht van denEngelsen legal search & consultancy heeft het GfK onderzoek gedaan naar juristen en leiderschap. Er is nog niet eerder onderzoek gedaan op dit terrein. Het doel is vooral om inzicht te krijgen in de manier waarop juristen hun leidinggevende positie invullen, ervaren en hebben bereikt. Tijdens WILL2014 zijn de resultaten van dit onderzoek gepresenteerd.


Ontmoet de toekomst Heleen Dura van Oord zit op dezelfde lijn. Een bedrijf bouwen op winst is ‘old school’, zo houdt ze het publiek voor. Geloof in de kracht van je ideeën en werk eraan deze te realiseren. Als lid van de Raad van Advies van Stichting Jong Ondernemen ziet zij deze kracht bij jongeren. Kijk en leer van deze jongeren en ontmoet daarmee de toekomst, geeft zij de toehoorders van WILL mee als wijze les.

Meet the future “- Heleen Dura van Oord

WILL2014

9


generation step up, “ Younger take a stand!

- Lokke Moerel

10

WILL2014


Blijf focussen op diversiteit Professor Lokke Moerel ziet veel vooruitgang sinds ze zich met het leiderschap van vrouwen bezighoudt. Er is inmiddels veel bereikt, maar ze geeft aan dat we er nog niet zijn. Zij spoort jonge vrouwen aan om zich te blijven focussen op diversiteit in de top van professionele organisaties. Haar oproep krijgt een spontaan vervolg. Een nationaal platform voor jonge juristen met ambitie is bijna een feit (zie blz. 46). De openhartige verhalen van de rolmodellen en hun persoonlijke ervaringen en inzichten als leider van een professionele organisatie gekoppeld aan de wetenschappelijke inzichten, biedt uitgebreide stof tot nadenken voor de deelnemers. Tijdens de pauze zijn er dan ook veel discussies over hoe de inzichten in de eigen praktijk kunnen worden toegepast. Zo is WILL bedoeld. Bekijk hier het gehele programma van WILL2014

De leiderschapsconstellatie Voor leiders in een professionele organisatie is het belangrijk binnen de leiderschapsconstellatie te navigeren en vooral informele leiders te identificeren. Ook dit inzicht presenteert Laura Empson tijdens WILL. Prinses Mabel van Oranje en Nice Nailantei Leng’ete delen hun ervaringen op dit gebied in een besloten setting met de deelnemers. De voorbeelden komen uit derde wereld landen en verdiepen daarmee de inzichten van de deelnemers. Geloof in verandering Mabel is gefascineerd door leiderschap dat ingezet wordt om de wereld beter te maken. Haar boodschap is in verandering te geloven, ‘to have a big vision’. Iedereen kan het verschil maken, maar niet alleen. Ze is ervan overtuigd dat verandering van binnen uit, binnen de eigen cultuur moet plaatsvinden. Van de mannen wordt ook verandering verwacht.

WILL2014

11


Mabel refereert hierbij aan de treffende woorden van Gracia, de laatste vrouw van Mandela: “tradition was made by men, so tradition can be changed by men!”. Met alle betrokkenen in gesprek Nice Nailantei Leng’ete presenteert haar ervaring als informeel leider in haar stam in Afrika. Zij bereikt haar doelen door consequent het gesprek aan te gaan met alle betrokkenen binnen en buiten de leefgemeenschapen en door naar alternatieven te zoeken. En met succes. Een precair onderwerp als besnijdenis is nu bespreekbaar. Een concreet en praktisch voorbeeld van succesvol leiderschap vanuit de eigen cultuur.

12

WILL2014

Opvallende overeenkomst De deelnemers zijn onder de indruk. Mabel en Nice acteren bewust en doelgericht binnen de leiderschapsconstellatie van hun ‘organisatie’. Zij dragen verantwoordelijkheid over en interveniëren selectief: liefst interventies vanuit de eigen cultuur en niet belerend optreden. Een opvallende overeenkomst met ‘managing a professional firm’. Na het plenaire deel van het programma praten deelnemers door tijdens het diner aan Ronde Tafels. Peers als advocaten, legal councils en overheidsjuristen, jong en oud, delen de inzichten van de dag. WILL heeft veel nieuwe inzichten opgeleverd. Dit verdient een vervolg.


Come, go, let’s do it! “ - Inge de Laat, partner Kennedy Van der Laan WILL2014

13


14

WILL2014


am fascinated by leadership to “Imake the world a better place

“

- Mabel van Oranje

WILL2014

15


16

WILL2014


“

“

Leadership is about results, change-management and how to go to the top - Nancy McKinstry

WILL2014

17


18

WILL2014

Ik geloof in de effectiviteit van samengestelde teams - Marry de Gaay Fortman, Chairman of the WILL Steering Committee


WILL2014

19


De kracht van een ontmoeting WILL van toen tot nu - door Ank van Eekelen, grondlegger van de Ronde Tafels en leiderschapsprogramma’s voor vrouwen Ank van Eekelen is jurist en historicus. Van 1989 tot 2007 was zij opleidingsmanager en later directielid bij OSR Juridische Opleidingen. Zij was initiatiefnemer tot de Ronde Tafel voor vrouwelijke partners in de grote kantoren en de leiderschapsprogramma’s. De totstandkoming hiervan heeft Ank nu voor OSR beschreven.

Een goed idee In augustus 2003 vindt het jaarlijks congres van de American Bar Association in New York plaats. Ank van Eekelen woont, als directielid van OSR Juridische Opleidingen, dit congres bij om innovatieve ideeën op te doen. De formules van de bijeenkomsten vallen tegen, steeds hetzelfde format: een paar lezingen en een paneldiscussie. Interessante uitzonderingen daarop zijn de Women Only bijeenkomsten.

20

WILL2014

Daarover is Ank erg enthousiast en bij terugkeer in Nederland onderzoekt ze of dit ook iets voor Nederlandse vrouwelijke juristen zou kunnen zijn. Ze ontdekt dat er in ieder geval geen netwerk voor vrouwelijke juristen is, niet in het algemeen en niet specifiek. Maar er wordt getwijfeld aan de levensvatbaarheid van het idee om een Ronde Tafel te organiseren voor alleen vrouwelijke partners.


“

Waar mannelijk en vrouwelijk leiderschap samenkomen en “complementair aan elkaar mogen zijn verbeteren prestaties - Marry de Gaay Fortman

WILL2014

21


22

WILL2014

helpen elkaar als ze het licht zien “ Vrouwen - Mirjam de Blécourt


bekijk hier een fragment uit ‘de Limo’ Een heel nieuw netwerk Toch blijft Ank geloven in het idee en in februari 2004 besluit ze de enige twee vrouwelijke partners in Nederland die een board-functie vervullen in een groot kantoor, te benaderen: Marry de Gaay Fortman, Managing -Partner bij Houthoff Buruma en Mirjam de Blécourt, board member bij Baker & McKenzie. Daarna gaat het snel: Mirjam en Marry omarmen het idee meteen.. de Ronde Tafel is geboren! Beiden verwonderen zich erover dat ze elkaar en de andere vrouwelijke partners van grote kantoren niet kennen. OSR benadert de vrouwelijke partners van de 15 grootste kantoren, Marry verzoekt Els Swaab, een presentatie te houden en OSR verstuurt de uitnodiging. Het is meteen duidelijk dat hier iets bijzonders aan de hand is.

Schokkende uitkomsten Bij de eerste bijeenkomst zijn bijna alle genodigden aanwezig. Alle 30 brengen, zoals gevraagd, de M-V-cijfers van hun kantoor mee. Wat het vuur aanwakkert: in de grote kantoren blijkt gemiddeld slechts 12% van de partners vrouw te zijn, terwijl overall het percentage vrouw toch echt wel de 40% haalt. Issues die in deze beginfase de gemoederen bezig houden: parttime werken als partner, voor zover überhaupt mogelijk en de strafkorting daarop. In 2006 blijken zowel Marry als Mirjam het nog gewoon te vinden dat parttime werken voor partners op hun kantoren uitgesloten is.

WILL2014

23


Als Yoeri Albrecht in zijn programma de Limousine dat ”het summum van het glazen plafond” noemt, antwoordt Mirjam enigszins schuchter “misschien moeten we het er dan nog eens over hebben”. En dat gebeurt: onderling worden gegevens uitgewisseld over de regelingen op de verschillende kantoren om een en ander met succes in de maatschappen aan de orde te stellen. Enorme boost Hoewel een aantal vrouwen in het begin met gemengde gevoelens staat tegenover het idee van een women only netwerk, zijn de bijeenkomsten erg populair. De saamhorigheid is groot evenals het enthousiasme over de lezingen, sprekers en

bekijk hier een fragment uit ‘de Limo’ 24

WILL2014

discussies. “Ik vond die Ronde Tafels heerlijk”, roept Lokke Moerel, partner De Brauw Blackstone Westbroek, tien jaar later nog. En iedereen vindt het heerlijk om ervaringen uit te wisselen. Dat de situatie op andere kantoren en in andere branches hetzelfde beeld blijkt te vertonen, geeft een enorme boost. Een netwerk met politieke invloed Het idee, meegebracht uit New York, is uitgegroeid tot een netwerk met ontmoetingen van sterke vrouwen. Dit netwerk is een belangrijke rol gaan spelen in de ontwikkeling van vrouwelijk leiderschap in de advocatuur, en later ook via Talent naar de Top in de ontwikkeling van vrouwelijk leiderschap in


Het traditionele dekenuitje, 2005

het bedrijfsleven. Zo biedt bijvoorbeeld Mirjam de BlĂŠcourt samen met Mei Li Vos van de PvdA de verantwoordelijke minister het wetsvoorstel voor streefcijfers in grote bedrijven aan. En Carola van den Bruinhorst, partner Loyens & Loeff, zet haar expertise in om de belastingwetgeving voor kinderopvang te verbeteren. Hiermee laten sterke vrouwen, met verschillende kwaliteiten, zich zien en horen, bouwen ze aan een politiek bestuurlijk netwerk en werken ze gezamenlijk aan de doorstroom van vrouwen naar de top van grote kantoren.

Een nieuwe deken, een nieuw beleid Inmiddels wordt ook elders in de advocatuur geschiedenis geschreven. Els Unger, partner Unger Hielkema Advocaten, wordt in 2005 gekozen tot eerste vrouwelijke Algemeen Deken. Zij zal het onderwerp binnen de Orde op de agenda zetten, simpelweg omdat ze de positie heeft en dit onderwerp haar al vanaf haar vijftiende bezig houdt. Bovendien zat de tijdgeest mee en was er draagvlak, steun op diverse fronten: in de Algemene Raad, op het Bureau van de Orde, in het College en in de Ronde Tafel...

WILL2014

25


Een businesscase wordt gebouwd Ank van Eekelen meent dat de positie van vrouwen niet alleen in de grote kantoren aandacht behoeft; zij organiseert een algemeen symposium over de positie van vrouwen in de advocatuur. De nieuwe Algemeen Deken wordt natuurlijk uitgenodigd. En reageert meteen enthousiast. Het is de eerste keer in de geschiedenis van OSR dat de Algemeen Deken een bijeenkomst bijwoont. Zij zal de positie van de vrouwelijke advocaat in Nederland belichten met facts en figures. Marry de Gaay Fortman en Lokke Moerel zullen ook een verhaal houden, respectievelijk over de in- ,dooren uitstroom van vrouwelijke advocaten in een

26

WILL2014

groot kantoor en over de diversiteitsinitiatieven die de grote kantoren in Engeland nemen. Ook de kosten van de onevenredig grote vroegtijdige uitstroom van vrouwen worden becijferd, de eerste voorzichtige pogingen om een businesscase op te bouwen. Snelle beslissing Tot verbazing van OSR blijft de Algemeen Deken de hele dag. Zij volgt ook het wat luchtiger middagdeel en is zelfs aanwezig bij de workshop dress for success. Aan het eind van de dag, als ze al in haar auto zit, schiet Lokke Moerel haar aan of ze een commissie diversiteit bij de Orde wil instellen. Ze


beslist ter plekke dat die er moet komen. “Dat vond ik zo cool, een man zou dat nou nooit doen” aldus Lokke. ”De cijfers waren duidelijk” verklaart Els later haar voortvarendheid. Diversiteit als speerpunt van het Ordebeleid zal de komende jaren de gemoederen hoog doen oplaaien. Scherpe kritiek OSR speelt op diverse punten een rol in de ontwikkeling en uitvoering van dit beleid. Zo wordt de Sonja Boekmanprijs, een prijs voor het kantoor met het beste diversiteitsbeleid, door OSR ingevoerd.

En ook geeft OSR het boekje “maak het verschil” uit, met daarin interviews met bestuursvoorzitters van grote kantoren over diversiteit om discussie over het onderwerp uit te lokken. Wie nu de commentaren van toen op de Sonja Boekmanprijs en op het boekje terugleest, is verbaasd over de ongewone scherpte, de bijna boosaardigheid waarmee de kritiek gebracht wordt. Er is blijkbaar een gevoelige snaar geraakt, maar waar gaat het precies over? Wat is hier eigenlijk aan de hand? Verdedigen de mannen hun bastion? En wat doen de vrouwen, waarom steunen die elkaar niet onvoorwaardelijk?

Ank van Eekelen meent dat de positie van vrouwen niet alleen in de grote kantoren aandacht behoeft; zij organiseert een algemeen symposium over de positie van vrouwen in de advocatuur.

WILL2014

27


‘Vrouwen naar de top’

- Els Unger, 2006

Op 9 december 2005 vond een themabijeenkomst plaats met als titel Advocaat en vrouw, georganiseerd door OSR Juridische Opleidingen. Een van de conclusies van de dag was dat het met de instroom van vrouwen in de advocatuur goed gaat, maar met de doorstroom naar seniorposities en het partnerschap veel minder: 39% van de advocaten is vrouw, van de compagnons is dat slechts 15%. Klik hier om verder te lezen

Diversiteitsverklaring een feit Els Unger is vast van plan werk te maken van diverLokke Moerel houdt, als lid van de nieuw ingestelde siteit, houdt het hoofd koel, wendt haar politiek diversiteitscommissie, een inleiding. De mannelijke bestuursvoorzitters van de grote kantoren zijn bestuurlijke netwerk aan en zoekt medestanders enigszins verrast, maar kunnen een keurige intenwaarmee zij de presentatie van een diversiteitstieverklaring niet weigeren. De kantoren die van verklaring naar Engels voorbeeld voorbereidt. Het netwerk van de Ronde Tafel bewijst zich: Marry de oudsher uit de provincie stammen willen zich profiGaay Fortman en Frederieke Leeflang, Managingleren en tekenen als eerste. De Ronde Tafel vrouwen Partner van Boekel de Nerée , die bij het Grote volgen en de diversiteitsverklaring, getekend door Kantorenoverleg aanwezig zijn, worden van tevoren 26 kantoren, is een feit. ingeseind. ‘Diversiteit binnen de advocatuur’ intentieverklaring lees hier 28

WILL2014


Opleiding als pièce de résistance Maar het pièce de résistance wordt de opleiding die OSR in dit kader ontwikkelt. Een opleiding voor jonge vrouwelijke medewerkers met maatschapspotentie, bedoeld om de vrouwen een steuntje in de rug te geven in het partnertraject, de ratrace naar het partnership. De opleiding wordt vorm gegeven op grond van gedegen onderzoek in veelal buitenlandse literatuur en interviews naar de belemmeringen en succesfactoren.

partner van één van de deelnemende kantoren, uit de Ronde Tafel. Iedereen krijgt ook een mentor van een ander kantoor met wie zij vertrouwelijk kan sparren over de problemen die zij tegenkomt in haar carrière. Afspraak is wel dat een mentor een mentee geen contract mag aanbieden en de mentoren krijgen een speciale mentortraining. Dankzij de saamhorigheid, de inspiratie en de verdieping in het onderwerp in de Ronde Tafels zijn er genoeg enthousiaste ervaringsdeskundigen. Niemand zegt ‘Laat zien dat je goed bent en ambitie hebt’ ooit nee. Concurrentie telt niet. Het succes van Advocatenblad, november 2007 - lees hier de opleiding is enorm, een schot in de roos, geen eendagsvlieg, maar een professionele opleiding die voorziet in de behoefte aan persoonlijke Schot in de roos ontwikkeling om ambities waar te kunnen maken. De opleiding start met een 360 graden feedback om Inmiddels is er zelfs een internationale versie die de persoonlijke leerdoelen te bepalen en kent als ÍÑäÑ؊m–µÛØêͦäëm–”•ØÛA–m¡ÛØÛmؕ–œœm¡Ø¡Ød¦¦Í؜A¡¡m¡Ømd¦œ¡mmÍdmØAdê¦ZAÛääÍ door sommige kantoren in Engeland als innovatief docenten/trainers steeds een professionele trainer wordt gepresenteerd in de award races aldaar. en een ervaringsdeskundige, een vrouwelijke

?AA•Øm릡¡m¡ÃØ ŠAœµA¡mx ‘Zaak gewonnen? Champagne!’ FD, februari 2008 - lees hier

WILL2014

29


In 2007 wordt onder leiding van Marry de Gaay Fortman een Internationale Ronde Tafel georganiseerd. De deelnemende vrouwen uit 15 verschillende landen brengen hun cijfers mee.

De internationale Ronde Tafel In Nederland blijkt het niet eens zo slecht te gaan. In Engeland gaat het wel beter maar daar voeren Orde en kantoren ook al jaren een positief diversiteitsbeleid. Engeland heeft voor de Orde dan ook als voorbeeld gediend bij het opstellen van de diversiteitsverklaring. Sylvia den Engelsen, doet haar eerste onderzoek op dit terrein en ‘s avonds buigen de aanwezigen zich over de vraag of het voorbeeld van Noorwegen gevolgd moet worden: quota of targets. De discussie wordt voor het eerst scherp gevoerd aan kleine Ronde Tafels waarvoor ook vertegenwoordigers uit de rechterlijke macht en de politiek uitgenodigd zijn. Viviane Reding, Europees Commissaris, was nog niet in beeld. Maar de dag

30

WILL2014

is zeer geslaagd, internationale lijnen zijn uitgezet, lijnen die later van pas zullen komen. En voor het eerst in de geschiedenis wordt de landelijke pers gehaald! Inmiddels heeft de EU, met dank aan de inzet van Viviane Reding, besloten om zich hard te maken voor een betere balans tussen mannen en vrouwen in boardrooms. Nu het succes van het Women Leadership Programme zich aftekent en internationale contacten gelegd zijn waaruit internationale behoefte blijkt, wordt door Carolien Kattenpoel, opleidingsmanager bij OSR, een internationale variant van het programma opgezet. En in 2008 is het eerste International Women Leadership Programme een feit! Inmiddels hebben 136 vrouwen het WLP en het IWLP gevolgd. Velen waren aanwezig bij WILL.


WILL2014

31


Ronde Tafel in beeld

32

WILL2014


veel minder genegen om zware concessies “ Mente isdoen wat betreft de werk-privé-balans

- Carolien Kattenpoel

WILL2014

33


Jonge vrouwelijke partners, trouwe aanzitters, de vrouwen van het eerste uur, en vrolijke discussies tussen jong en oud, uitwisseling van ervaringen en denkb dat is de Ronde Tafel voor vrouwen in de advocatuur.

34

WILL2014

- Lokke Moerel

generatie wil allebei een carrière “ Deennieuwe samen het gezin bestieren, gelijk hebben ze


bevlogen beelden,

Gezamenlijk optrekken Maxim Februari, een van de sprekers in 2013, die weet wat het is om een vrouw en om een man te zijn, en hoe de maatschappij reageert, meent dat het zal helpen als mannen en vrouwen elkaar meer uitleggen. Er is wederzijds veel onbegrip door

het natuurlijke, hormonale verschil tussen beide seksen. En RenĂŠe Frissen, ook een van de sprekers, is een jonge vrouw met nieuwe denkbeelden. Het feminisme is failliet, is haar stelling, het wordt tijd om gezamenlijk met de mannen op te trekken naar een nieuw mensbeeld.

WILL2014

35


De resultaten 10 jaar Ronde Tafel: tijd om een balans op te maken. Wat is er bereikt? Het percentage vrouwelijke partners is in de grote kantoren met bijna 5 % gestegen naar een gemiddelde van ruim 16%. Er is inmiddels een kantoor (Pels Rijcken) met 30% vrouwelijke partners. Er zijn minstens 5 kantoren, zoals bijvoorbeeld Kennedy Van der Laan, die (ruim) 20% vrouwelijke equity partners hebben en met de associate of salary partners meegerekend de 30% halen. 30% vrouw, wat ziet het er anders uit dan 10 jaar geleden.

36

WILL2014

Ook zijn er meer vrouwelijke Managing-Partners. Bij Nauta Dutilh, Stibbe en Boekel de NerĂŠe staan vrouwen aan het hoofd van het kantoor. Het issue is algemeen bekend en heeft de aandacht van de besturen en van de HR-professionals die de kantoren ingestroomd zijn en inmiddels een integraal deel van het management vormen. De nieuwe generatie, man en vrouw, is meer bezig met hoe zij zich als leider willen positioneren; welke stijl hanteer ik, welke kwaliteiten komen daar bij kijken en hoe richt ik mijn netwerk daar op in?


Het debat aan de Ronde Tafel eind 2013 over de verschillen tussen mannen en vrouwen, maakt veel los bij de deelnemers; passie,humor en ernst

WILL2014

37


Meer dan 100 jonge vrouwelijke advocaten hebben de leiderschapsprogramma’s van OSR gevolgd. In die programma’s ligt nu meer de nadruk op hoe je je als individu binnen een organisatie profileert, extern en intern, en hoe je authentiek klantenbinding aangaat. Veel van die vrouwen nemen nu zelf deel aan de Ronde Tafel. De cirkel lijkt hiermee rond… Toch blijft er , zoals Lokke Moerel ook al tijdens WILL2014 benadrukte, nog werk aan de winkel. Immers, het Europese Parlement stelde op 20 november jl dat in 2020 40% van de niet uitvoerende bestuurders bij beursgenoteerde ondernemingen vrouw moet zijn. In Nederland varieert het percentage topvrouwen bij de grote advocatenkantoren (blijkens een inventarisatie tijdens de Ronde Tafel) tussen 9% en 30%. Er is dus nog werk aan de winkel voor vrouwelijke juristen in Nederland.

38

WILL2014

Bonding, waar ook Marry de Gaay Fortman over sprak tijdens WILL2014, kan de sleutel tot succes zijn. Aan inhoudelijke kwaliteit, leiderschapskwaliteiten en intuïtie hebben vrouwelijke leiders immers geen gebrek. Wel lijken zij minder dan mannen toegang te zoeken tot de heersende machtsstructuren binnen hun kantoor. De leiderschapsconstellatie wordt zo op het eerste gezicht meer door mannen gebruikt dan door vrouwen. Ook voor vrouwen is het essentieel deze constellatie te herkennen en hun vaardigheden om hier grip op te krijgen te versterken. Met de Ronde Tafels, de leiderschaps-programma’s en WILL is hiervoor een belangrijke basis gelegd met belangrijke resultaten tot nu toe. Dit is een mooi uitgangspunt om verder door te pakken en in 2020 te voldoen aan die 40%. Met hogere kwaliteit in de samenstelling van evenwichtige board rooms.


Oud-deelnemers Women Leadership Programme loopbaanontwikkeling in % per jaar

In de onderstaande tabel een overzicht van de carrière ontwikkeling van de oud-deelnemers van het Women Leadership Programme (WLP) 2006 - 2010 van OSR Juridische Opleidingen. Momenteel wordt er onderzoek gedaan naar de loopbaanontwikkeling van ouddeelnemers van het WLP 2011 - 2013. De onderzoeksresultaten worden binnenkort bekend gemaakt door OSR Juridische Opleidingen.

WILL2014

39


Netwerk WILL in de toekomst De Ronde Tafels, de leiderschapsprogramma’s en het evenement WILL2014 waren een groot succes. Mede daardoor konden veel vrouwelijke juristen hun talent als leidinggevende verder uitbouwen. Uit de evaluaties bleek een grote behoefte het netwerk WILL verder uit te breiden. Uitbreiding is mogelijk op veel gebieden: speciale netwerkbijeenkomsten voor jonge juristen, bijeenkomsten met vrouwelijke en mannelijke juristen, internationale samenwerking om ondernemerschap van vrouwen te stimuleren. OSR is – samen met de begeleidingscommissie(s), deelnemers en andere partners – volop bezig nieuwe activiteiten onder de paraplu van WILL te faciliteren. Wat natuurlijk blijft zijn de Ronde Tafels, de leiderschapsprogramma’s WLP en IWLP en ook volgend jaar wordt WILL weer georganiseerd, WILL2015. Wetenschap Binnenkort worden er praktische en interactieve workshops georganiseerd op basis van de weten-

40

WILL2014

schappelijke inzichten die professor Laura Empson tijdens WILL2014 heeft gepresenteerd. Nederlandse deskundigen presenteren korte inleidingen over het thema en rolmodellen delen hun ervaringen. Uiteraard is er ruimschoots mogelijkheid tot interactie. Parallel aan deze workshops (op dezelfde dag) zullen we ook meer luchtige onderwerpen aanbieden voor deelnemers in het netwerk, met onderwerpen als kleding, styling, kleuranalyses etc. Young WILL: het nationale platform voor jonge juristen tot 30 jaar. Het Young WILL netwerk is inmiddels gestart en zal in de loop van 2014 en in 2015 activiteiten organiseren voor jonge juristen (vrouwen en mannen) over leiderschapsthema’s die juristen tot 30 jaar bezig houden. Deelnemers staan aan het begin van hun loopbaan en oriënteren zich via Young WILL op kansen en mogelijkheden.


WILL2014

41


Internationaal Ook internationaal breidt WILL het netwerk uit. WILL2014 heeft geleid tot contacten met Europese en Aziatische juristen. In 2014 verkennen we samenwerkingsmogelijkheden op opleidingsgebied. We denken bijvoorbeeld aan online opleiden via MOOC’s (Massive, Open, Online, Courses) in combinatie met persoonlijke ontmoetingen. Ook deelname van goede doelen organisaties wordt verkend. WILL heeft vrouwelijke juristen tot op heden enthousiast gemaakt voor leiderschap. Dit enthousiasme zal zeker, met alle nieuwe activiteiten in het vooruitzicht, kunnen leiden tot een toename van vrouwelijke juristen in bestuursfuncties bij (beursgenoteerde) bedrijven. Een doelstelling die inmiddels ook door de EU is vastgesteld. Women in Law and Leadership: ooit begonnen als ontmoetingsplaats voor topvrouwen in de advocatuur en inmiddels ontwikkeld tot een gerespecteerd netwerk voor juristen in leidinggevende functies in de advocatuur, het bedrijfsleven en de overheid, dat gezamenlijk zorgt voor doorstroom van juridische vrouwen naar de top.

We WILL make a difference!

42

WILL2014


What makes an effective professional service firm leader? So what sort of leader can effectively negotiate their way through the subtleties and complexities of a professional service firm? Looking across all of the firms studied, the most effective leaders shared ten particular qualities. • Highly respected for their skills as a professional • Do not appear to be seeking power • Able to inspire loyalty and commitment • Strong personal vision – able to communicate it • Able to build consensus and act decisively • Transfer responsibility but intervene selectively • Comfortable with ambiguity and conflict • Spend a lot of time “massaging egos” • But do not expect to have their own ego massaged • And above all, able to identify and navigate the leadership constellation

WILL2014

43


WILL 2014, de nieuwe generatie Anna van Bracht, Advocaat Baker & McKenzie Het jaar 2014 begint goed als WILL op 31 januari jongstleden haar eerste leiderschapsprogramma organiseert. Het is een dag vol inspirerende sprekers, die allen een voorbeeldrol vervullen. Het programma bevatte een goede variatie van activiteiten; de sprekers worden afgewisseld met een ronde tafel gesprek en dag zelf wordt afgesloten met een borrel en diner waarbij we uitkijken over Amsterdam. Eén van de sprekers is Lokke Moerel, Partner ICTrecht en data privacy bij de Brauw Blackstone Westbroek. Zij benadrukte tijdens haar presentatie onder meer de rol van de nieuwe generatie en het overdragen van de spreekwoordelijke stok. Haar woorden zetten mij aan het denken. Als jongere generatie vrouwen is het immers ook belangrijk om tijdig na te denken over hoe wij vertrouwd kunnen raken met het toch wat ingewikkelde pad naar de top dat wij mogelijk zullen bewandelen. Inspelend op de toekomst en in het kader van WILL is het daarom van belang om een nationaal draagvlak te creëren voor de nieuwe generatie. Bovendien kan op deze manier bijtijds aandacht worden besteed 44

WILL2014

aan WILL en bijvoorbeeld het Women Leadership Programme. Daarnaast is het natuurlijk zonde als talent het in de toekomst niet zou redden, omdat zij een voorbeeldrol missen. Kortom, het is tijd een netwerk op te zetten voor ambitieuze jongeren om kennis en ideeën met elkaar te kunnen delen omtrent de nieuwe generatie leiders, maar zeker ook ondernemerschap in de breedste zin des woords en flexibiliteit in de toekomst. Vragen die hierbij bijvoorbeeld een rol spelen zijn; zijn de man/vrouw verhoudingen in besturen al aan verandering onderhevig of valt dit in de praktijk toch tegen? Of kan men - werkzaam in de top - een flexibele werkaanpak hanteren of moet je dit niet willen als je ervoor kiest om te werken in de top? Het zijn uiteraard kleine stapjes, want we komen net kijken. Desalniettemin is het noodzakelijk om vroegtijdig in te springen. Een nationaal platform voor de nieuwe generatie sluit hier perfect op aan. Daarom wil ik afsluiten met de woorden, hopelijk tot snel bij Young WILL!


Colofon

Redactie Marjan Bastiaan Anna van Bracht Ank van Eekelen Eindredactie Marjan Bastiaan Ellen van ‘t Hof AdriĂŤnne de Ronde Vormgeving Marjan Dolfing Fotografie WILL2014 Ruud Jonkers

klik hier voor de volledige bronnenlijst

WILL2014

45



WILL2014 E-Magazine