Page 1

Қаздауысты Қазыбек: Сөздің атасы – бірлік, анасы – шындық

Газет 2007 жылы Қазақстан Журналистика Академиясының «Алтын жұлдыз» сыйлығымен марапатталды.

1931 жылдың 4 қазанынан бастап шығады

www.ortalyq.kz

♦ Қарағанды облыстық қоғамдық-саяси газеті

Көрменің басталуына 142 күн қалды

Газет 1981 жылы Еңбек Қызыл Ту орденімен наградталған.

♦ БЕЙСЕНБІ, 19 ҚАҢТАР, 2017 жыл №7 (22 314) ♦

Жазылған жайдың жалғасы

Мезгіл мәселесі

ДЕПУТАТТЫҚ САУАЛ ЖОЛДАДЫ

Қызғалдақ АЙТЖАНОВА, «Орталық Қазақстан»

Біріккен Араб Әмірліктерінің астанасы Абу-Даби қаласында «Астана ЭКСПО – 2017» ұлттық компаниясы және «ЭКСПО Дубай – 2020» бюросы басшылығы арасындағы ынтымақтастық туралы меморандумына қол қойылды. Рәсім Елбасы Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВТЫҢ Біріккен Араб Әмірліктеріне ресми сапары және Абу-Дабидегі «Болашақ энергиясы» бүкіләлемдік 10-шы мерейтойлы саммиті аясында жүзеге асты.

Қуаныш АМАНҚҰЛОВ, «Орталық Қазақстан» Құжатқа «Астана ЭКСПО-2017» ұлттық компаниясы» АҚ Басқарма Төрағасы Ахметжан Есімов пен «ЭКСПО Дубай 2020» бюросының атқарушы директоры Наджиб Мохаммед Аль-Али қол қойды. Меморандум аясында екі жақ 2017 жылы – Астанада және 2020 жылы Дубай қаласында өткізілетін «ЭКСПО» көрмелеріне әзірлік барысында өзара қолдау көрсетуге келісті. Енді, халықаралық дәре­ жедегі көрмені ұйымдастыру мен өткізудегі тәжірибе мен білім алмасу мақсатында екі жақ арасында арнайы жұмыс тобы құрылады. Оның әр тараптан тағайындалған алты мүшесі болады. – Қазақстанның көрмеге дайындығы өте жоғары деңгейде. Астанада өткізілетін «ЭКСПО-ға» дайындық және «Болашақ энергиясы»

тақырыбына қызығушылық деңгейі бізді тамсандырды. Сондықтан, көрменің сәтті өтетіндігін үлкен се­ німмен айта аламын. Біздің ұйым «Астана – ЭКСПО» тәжірибесін зерт­теп, «ЭКСПО – 2020» көрмесін же­місті өткізуге мүдделі, – деді Над­жиб Мохаммед Аль-Али. «Астана ЭКСПО – 2017» ұлттық компаниясының басшысы Ахметжан Есімов те осынау келісім туралы өз пікірін білдірді. Басшының айтуынша, меморандум өзара тиімді ынтымақтастықты дамытуға негіз болары анық. Әрі «ЭКСПО – 2017» көрмесін жоғары деңгейде өткізуге де септігін тигізеді. Біріккен Араб Әмірліктері «ЭКСПО – 2017» көрмесіне қатысатындығы туралы келісімшартқа 2015 жылдың қазанында қол қойған еді. БАӘ павильонының аумағы – 980 шаршы метр. Оның маңайына Франция, Бразилия, Аргентина және Мексика павильондары орналасады.

Тәубесін ұмытқан Тәңірін ұмытады. Ал, Тәңірін ұмытқанның түбі оңбайтыны белгілі. Кейде қазақ жерінде, елінде отырып, қараптан-қарап есеміздің кетіп жатқанын көргенде, ышқына жанайқайымыз шығады. Амал не, көбінде сол жанайқай жартасқа соғылып, жаңғырық болып қалатын. Жауап жоқ. Тыңдар құлақ жоқ. Мақұлдар, я қолдау, қолпаштаушы жоқ. Ана тіліміздің мәртебесі Ата заңымызда айқындалған. Мына қоғамда әлі анықталмаған. Әсіресе, сөз қадірін аса әспеттеген қазақ үшін тыңдалмаған сөздің, соның ішінде, қазақ тілінің жетімдігі сезіліп тұрар еді. Ресми тілдің реңі қалың болғанда, ана тілдің пәсі төмен. Сол себепті, ресми тілді БАҚ-тың сөзі жерде қалған емес, қалып та жүрген жоқ. Есесіне, ана тілде айтылған қадау-қадау мәселе жиі елеусіз. Бірақ, сең бұзылды. Дұрысы – бұздық... Бұзып келе жатырмыз... Естеріңізге сала кетсек, қазан, қараша айларында Қарағанды қаласының ортасындағы орыс тілді мектептердің ана тілімізде білім беруде, тек, бастауышпен ғана шектелетіндігі сынға алынған материал шықты. («Өз жерімізде өгейдің күйін неге кешеміз?»). Басылым бетінде жарияланған материалға келіп түскен жаңғырық та баршылық. (Т.Көкетаев «Тақиямызды төбеге атқанда, тазымыз көрініп қалмасын», О.Суханберлин «Ана тілімізге төр қашан бұйырады?», Е.Жәнібеков «Ашиды жаның...»). Бұдан бөлек, телефон арқылы хабарласып, өзекті мәселенің мәнісін табуына тілектестік білдіргендер де аз емес. Көп тілегі – көл. Жанайқайымыз жетер жеріне жетті. Қарағанды қаласының білім бөлімі желтоқсанның соңғы жұлдыздарында №97 гимназия және 48 мектепте ана тілімізде білім алушы оқушылардың ата-анала-

танада өткен «Самғау» ұлттық байқауында оза шауып, бәйге алды.

«Соңғы ауылдың соңғы аялдамасы жоқ»

«Орталықтың» абыройы тағы бір мәрте асқақтады. Қа­ламының желі бар әріптесіміз, облыстық «Орталық Қазақстан» газеті редакциясы жауапты хатшысының орынбасары Нұрқанат ҚАНАФИН Ас­

Еліміздің түкпір-түкпірінен 200ге жуық БАҚ өкілдері қатысқан аламанда Қарағанды облысы бойынша Нұрқанат үздік журналист атанып, Украинаға сапарлауға арналған жолдаманы қанжығалады. Лайықты! Жауынгер жанрдың дүбірлі додасын өткізуге «Халық маркасы» Қазақстандық тауарлар мен қызметтердің сапасын бақылау жүйесі федерациясы» ұйытқы болды. Мақсаты – отандық өнім өндірушілердің беделін арттыру арқылы төл нарығымызды қалыптастыру және халық арасын-

тапсырылады. Жеңімпаздар мен жүлдегерлердің бапкерлері де тап осындай сомадағы сыйақыларға ие болады. Жаһандық жастар додасында

168 спортшы ел намысын қорғайды. Олардың жаттығу жұмыстарына 65 бапкер жетекшілік етеді. Қазақстандықтар барлық спорт түрінен жарысқа араласады. 29 қаңтар – 8 ақпан аралығындағы Универсиадаға жалпы саны 2 мыңның шамасында сайыскер қатысады деп күтілуде. Сондай-ақ, Универсиаданың ресми ұялы байланыс операторы анықталды. «Кселл» АҚ спорт нысандарын ұялы байланыспен қамтамасыз етеді. Және бірыңғай анықтамалық-байланыс орталығын іске

(«Орталық Қазақстан», 12.12.2016 жыл)

Д.АСЕНОВА, «Қарағанды қаласының кәсіпкерлік және ауыл шаруашылығы бөлімі» ММ басшысының орынбасары.

Нұрдос КӘРІМ, «Орталық Қазақстан»

Нұрқанат ҚАНАФИН, «Орталық Қазақстан» XXVIII Қысқы Универсиадада биіктен көрінген қазақстандық спортшыларға қомақты сыйақы беріледі. Бұл туралы Астанада өткен Үкімет отырысында ҚР Мәдениет және спорт министрі Арыстанбек МҰХАМЕДИҰЛЫ мәлім етті.

Министрдің айтуынша, алтын медаль иегеріне – 4,9 млн. теңге, күміс жүлде үшін 3,3 млн. теңге қарастырылған. Ал, қола медальді олжалаған спортшыға – 1,6 млн. теңге сыйақы

рымен кездесті. №97 гимназияда болған жиында білім бөлімі басшысының орынбасары Раиса Кенешова білім бөлімінің аталған мектептерде қазақ тілінде негізгі білім беретін сыныптардың ашылуына мүдделі екенін жеткізді. Ата-аналардың тілегі жерде қалмайтынын айтты. Қазақ тілінде білім алатын балалар үшін барлық жағдайдың жасалатындығына сендірді. Тек, оқушы саны талапқа сай 12-14-тен кем болмауы керек. Сонда бір сынып ашуға негіз бар. Жиынға қатысқан ата-аналардың көпшілігі – гимназияда сыныптың жалғасқанына ынталы. Бірақ, балаларға берілетін білімнің

сапасына алаң. Мұны да білім бөлімі назарға алатындығын уәде етті. Тіпті, қажет болса, құрамында ата-аналары бар арнайы комиссия құру арқылы мұғалімдерді таңдауды жүзеге асыруды да ұсынды. Құптарлық. Мектеп басшылығы да өз кезегінде балалар үшін барлық жағдайдың жасалатындығына иландырып бақты. Ендігі мәселе – ата-аналардың бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығаруында. Бұл арада мәселе – жеке бастың емес, ұлттық деңгейдегі мәселе екенін ескеруіміз қажет. Қала ортасындағы мектептерде қазақ тілінде білімнің жалғастығы үшін шешуші қадам жасалатын сәт – осы. Сон-

Бәрекелді!

Жаңғырық

Облыстық «Орталық Қазақстан» газетінде жарық көрген «Соңғы ауылдың соңғы аялдамасы жоқ» тақырыбындағы мақаласында көтерілген қажетті тағам өнімдерін сатып алу үшін дүкен алу мәселесін қарай отырып, келесіні хабарлаймын. Қарағанды қаласының Шахтерский шағын ауданында сауда нүктелері мен дәріханалар ашуға аукцион арқылы жер телімдерін ұсыну мәселесін бизнес субъектілеріне хабардар ету үшін Қарағанды қаласының кәсіпкерлер палатасына хат жолданды.

Кеше Мәжілісте Палата Спикері Нұрлан НЫҒМАТУЛИННІҢ төрағалығымен өткен жалпы отырыста депутат Нұрлан ДУЛАТБЕКОВ ҚР Премьер-Министрі Бақытжан САҒЫНТАЕВҚА депутаттық сауал жолдады.

да отандық өнімді насихаттау үшін БАҚ өкілдерінің күшін біріктіру. Атап айтқанда, қыркүйекте жарияланған байқаудан аймақтар арасында 12 журналист іріктелді. Енді, жеңімпаздар екінші кезеңде – халықаралық байқауда бағын сынамақшы. Озық шыққан журналистерді Мәскеу қаласында наурыз айында өтетін игі шарада марапаттайды. Әріптесімізге сәттілік серік болсын! Өңір журналистикасына өзіндік үлесін қосып, ауыл шаруашылығы, экономика, спорт, отандық өнім та­ қы­рыбында қалам тербеген әріпте­ сіміздің әлі де асар асуы алда. Жүлде құтты болсын!

қосады. Орталық күндіз-түні жұмыс істейді. Барлық операторлар абоненттері 7117 номері арқылы қажетті ақпаратты ала алады. Яғни, жарыстар кестесі, спорт нысандарының орналасқан жері, билеттерді сатып алу тәсілдері және басқа да мәліметтерді аталған орталық таратады. Бұдан бөлек, 12 нысанда 4G/LTE технологиясын қолдайтын базалық станциялар орнатылды. Олардың қатарында «Сұңқар» тау шаңғысы трамплиндер кешені, «Алатау» шаңғы-биатлон кешені және «Та-

дықтан, тамырында қазақтың қаны, кеудесінде қазақтың жүрегі соққан әрбір қазақ баласын жетектеп, ана тілінде білім алуға әкелуі тиіс. Сөйтіп қана біз тіліміздің мәртебесін көтеруге тырнақтай болса да, үлес қоса аламыз. Негізі, «Ұлтқа қатысты істе құр айғайдың қажеті жоқ, тек тынымсыз әрекет керек» (Шерхан Мұртаза). Сол тынымсыз әрекеттің бірі – бауыр ет – балаларымызды ана тілінде оқыту. Оны оқытудың сапалы, үздіксіздігіне мұрындық болу. Сыналар тұста, солқылдақтық танытып, сағымыз сынбасын, қазақтар! Сурет ғаламтордан алынды.

«Орталық Қазақстан» газетінің редакциясында Газеттің Директор-Бас редакторының сары

Төрехан

орынба­ Майбас

зейнет демалысына шы­ ғуына байланыс­ты Директор-Бас редактордың кеңесшісі қызметіне та­ ғай­ындалды.

баған» спорттық ойын-сауық кешені бар. «Біздің компания үшін бұл – үлкен абырой. Универсиаданың спорт объектілерінің телекоммуникациялық инфрақұрылымын дайындау үшін күрделі жұмыс жүргіздік. Ойындарды ұйымдастыруға тартылған қызметкерлер байланыспен қамтамасыз етілді. Мен жүзеге асырылған жұмыс сапасын тек қазақстандықтар ғана емес, еліміздің қонақтары да жоғары бағалайды деп сенемін», – дейді «Кселл» АҚ бас атқарушы директоры Арти Отс.

2017 жылдың алғашқы күні Шахан кентіндегі апат 9 адамның өмірін қиды, оның арасында 3 бала бар. Шаханда болған оқыс оқиға ешкімді де бейжай қалдырмады. Бүкіл қалалар мен елді мекендерде еріктілер штабы құрылып, төтенше жағдайдан зардап шеккендерге гуманитарлық көмек жиналды, әлі де толастар емес. Алғашқылардың бірі болып ҚР Парламенті Мәжілісінің өкілдері де апат орнында болып, жағдаймен танысты. Қайтыс болғандардың отбасыларына көңіл айтты. Жергілікті тұрғындармен кездесіп, ой бөлісті, пікір алмасты. Мәжілістің 107 депутаты арнайы ашылған есепшотқа бір күндік еңбекақысын аударды. Апат болған Шахан кентінде жертөледе орналасқан 14 қазандық бар. Елді мекендегі 20-дан астам көпқабатты үй сол қазандықтардан жылу алады. Тұрғындар оларды өз қаражаттарына тұрғызған. Бірақ, бірнеше жылдар бойы құзыретті мекемелердің бір де бір рет тексеріп келмегенін айтады. Мұндай мәселе облыс орталығына қанаттас шағын қалалар – Саран, Абай, Шахтинск қалаларында да орын алған. Халық қалаулысының айтуынша, Шахан кентінде 90 жылдардан бері орталықтандырылған жылу жүйесі жоқ. Бұл өзекті мәселенің шешілуі қомақты қаржыға келіп тіреліп тұр. Сайлаушылардың, жергілікті жұрттың жалғыз өтініші – шаһарда орталық қазандық салу. Соңғы кездері құрылыс жұмыстарының сапасыздығына және бақы­лау­ сыз жүргізілуіне айғақ іспетті, тұр­­ғын үйлердің, ғимараттардың, құ­ры­­лыс­ тардың құлап түсуі жиілеп кетті. Сондай-ақ, азаматтар ҚР Парламенті Мәжілісіне тұрғын үйлердің құрылыс барысында жіберілетін ахаулар мен кемшіліктерге, олардың ережелері мен сметалық нормаларының бұзылуына, ретсіз қателіктердің орын алуына әкеп соғатынына арызданады. Тұрғын үй саласында соңғы 10 жыл көлемінде орын алған қайғылы оқиғалар, тұрғын үй қорын салу мен пайдалануда мемлекеттік және қоғамдық бақылаудың төмендеп кеткенін көрсетеді. Ғаламтор көздерінің мәліметтері бойынша, барлық шағын қалаларда апатты деп танылған үйлер бар. – Бұл – көрініп тұрған апат және адам өміріне төнген қауіп. Осы айтылғандарды ескере отырып, тұрғын үй және әлеуметтік маңызы бар нысандардың құрылысы және оны пайдалануға мемлекеттік бақылау жасау саласында тәртіп орнату бойынша Үкімет тарапынан жоспарланып отырған іс-шаралар туралы хабардар етуді, тиісті мемлекеттік органдарға елдің жергілікті мекендеріндегі тұрғын үй қорының жағдайына сараптама жүргізу және тұрғын үйлердің қауіпсіздігін сақтауға, жылумен қамтамасыз етуге бағытталған қажетті шаралар қабылдау жөніндегі ұсыныстар дайындау туралы тапсырыс беруді, Өңірлерді 2020 жылға дейін дамыту бағдарламасы бойынша тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты жаңарту және тұрғын үй секторын күрделі жөндеуден өткізуге қаржы көздерін өсіру мүмкіндігін қарастыруды, тұрғын үй қорын ұстауға және пайдалануға қоғамдық бақылау жүргізу тәсілдерін кеңейтудің мән-маңызын, осы жүйеге тұрғын жайлардың меншік иелерінің қоғамдық құрылымдарын тартуды оқып-зерттеуді, жаңадан салынып жатқан нысандарда ҚР архитекторлық-құрылыс заңнамасының талаптарының орындалу барысын ҚР Бас Прокуратурасы тексеруін, сапалы әрі қауіпсіз баспанамен қамтамасыз етуде заңнаманы жетілдіруді сұраймыз», – деді депутат. Өз тілшімізден.


2

билік. саясат. экономика

19 қаңтар, 2017 жыл www.ortalyq.kz

Ресми

Жезқазған қаласының Алашахан көшесіндегі №33 үй 1966 жылы тұрғызылған. Панельді тұрғын үй типіне жатады. Коммуналдық қызмет көрсетілуі бойынша «Босаға» ПИК-не қарасты. Жалпы ауданы – 5525,7 шаршы метр. Оның үшінде тұруға жарамды ауданы – 2985,8 шаршы метр. Бес қабатты үйде 90 пәтер бар. Кіреберіс саны – 6. «Жаңа-құрылыс» ЖШС мамандандырылған ұйымының 2016 жылдың қараша айындағы сараптамасының қорытындысы бойынша, аталмыш үйдің бірінші кіреберісі апатты деп танылды. Қазіргі таңда бірінші кіреберістің әрі қарай бұзылуы тоқтатылды. Ішкі бөлігіне арматураны қолдану арқылы бетонды құрылыс жұмыстары жүргізілді және сыртқы бөлігіне швеллер қойылды. Бұқаралық ақпарат құралдарында осы үйге қатысты жарияланған фотосуреттер уақытша конструкция ғана болып табылады. Үйдің іргетасы нығайтылған соң, бұл тіреулер алынып тасталады. «Жаңа-құрылыс» ЖШС-нің сарапшылар тобы үйді толық тексеріп шығып, тұрғындар өмірі үшін қауіпсіз деп таныды. №1 апатты кіреберісте 15 пәтер бар. Олар тұрғындардың жекеменшік иелігінде. «Босаға» ПИК тапсырысы бойынша «Жаңа-құрылыс» ЖШС 3 млн. 200 мың теңгенің сметалық есебін шығарды. Алашахан көшесінің бойындағы №33 тұрғын үй «Босаға» ПИК балансында тұрғандықтан, жөндеу жұмыстарына бюджет қорынан қаражат қарастыру мүмкін емес. Алайда, апатты кіреберісті жөндеуге қажет қаражат Жезқазған қаласының жергілікті атқарушы органдарының резервінен бөлінеді. Облыс әкімінің баспасөз қызметі.

Қабылдау

Кеше Қарағанды қаласының әкімшілігінде Донор күніне орай, 40-қа тарта әкімшілік қызметкерлері қан тапсырды. Олардың қатарында қала әкімі Нұрлан ӘУБӘКІРОВ те болды деп хабарлайды Қарағанды қаласы әкімдігінің баспасөз қызметі.

Салтанат ИЛЬЯШОВА, «Орталық Қазақстан» Нұрлан Әубәкіровтің қаны кең тараған екінші топқа жатады және резус-оң факторлы. Қала әкімі барлық тұрғындарды осы бастамаға қосылуға шақырады. – Мен қан тапсыру қажет деп есептеймін, дейді Нұрлан Әубәкіров.

– Өмірде әр түрлі оқиғалар болуы мүмкін. Қандай да бір төтенше жағдай болып, адамға сирек кездесетін қан тобы табылмай қалып жататын жағдайлар кездеседі. Ал, осындай сәтте өзің тапсырған қанның адам өмірін арашалап қалуға көмегі тиетінінің өзі игілікті іс. ҚАРАҒАНДЫ қаласы.

Кеше облыс әкімі Нұрмұхамбет ӘБДІБЕКОВ өзінің жұмыс кестесіне сәйкес азаматтарды жеке сұрақтарымен қабылдады. Қабылдауға келгендер қатарында өз ұсыныстары мен мәселелерін әкім назарына ұсынған жас кәсіпкерлер де болды. «M.Stile Kazakhstan» ЖШС-нің құрылтайшысы Данияр Аупасимов сырт киімдер тігетін тігін цехын ашыпты. – Нұрмұхамбет Қанапияұлы, біз өзіміздің, яғни, қазақстандық спорт киімдер брендін қалыптастырғымыз келеді. Бүгінгі таңда 250 мың долларға жабдықтар сатып алынды. Қазір цех ашылды. 15 адам жұмыс істеуде. Арнайы киімдер тігуде тәжірибеміз жеткілікті. Нарықты түбегейлі зерттеп шықтық. Бізді үнді кәсіпкерлері қолдап, жобамызға инвестиция құйды. Енді

бауырларымызбен біріге отырып, қоғамдық ұйым құрып, мүмкіндігі шектеулі жандарды жұмысқа қабылдауды ұйғардық. Алайда, жер алуда, кедендік тіркеуден өткізуде қиындық туындауда. Сондай-ақ, шетелдік инвестиция тартуда мемлекет қолдауын иеленгіміз келеді, – деді Данияр Аупасимов. – Өте жақсы бастама. Әрине, біз өз тарапымыздан жан-жақты көмек көрсететін боламыз. Заң шеңберінде бірқатар мәселелерді шешуге болады деп ойлаймын. Аймақ басшысы ретінде сіздер

үшін өте қуаныштымын, – деді облыс әкімі. Данияр Аупасиов өз бауырларымен бірге тігін цехын ашып, кәсібін дөңгелетуде. Данияр – ІІІ топ мүгедегі. Ол он алты жасында көлік астына түсіп, бірнеше отаны өткерген. Алайда, бұл оқиға оның бизнес-бастамаларын жүзеге асыруына ешқашан кедергі болған емес. Облыс әкімінің баспасөз қызметі.

Облыс әкімінің есебі қарсаңында Өткен 2016 жыл Қазақстан Республикасы үшін ерекше де, тартымды жыл болды. Еліміз болып, көпұлтты Егемен мемлекетіміз Тәуелсіздігінің 25 жылдығы – ұлы мерекесін атап өттік. Тәуелсіздік жылдары Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Ұлт Көшбасшысы Н.Назарбаевтың басшылығымен қиындықтарды жеңіп қана қоймай, жүйелі ұзақ мерзімді стратегиялық міндеттердің жетістігі болып табылатын макроэкономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етуші жүйелі түрдегі реформалар жүзеге асырылды. «Қазақстан – 2030», «Қазақстан – 2050» Стратегиялары Тәуелсіздікті нығайтудың басты мақсаттары мен міндеттерін нақты көрсетіп берді. «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» Жолдауы және 5 институттық реформаны жүзеге асыру бойынша «100 нақты қадам» Ұлт жоспары ел Президентінің қойған міндеттеріне байланысты қазақстандықтардың бірігуі мен топтасуының қуатты факторы болып табылады. Біздің облысымыз 2016 жылы өзінің құрылғанына 80 жыл мерейтойын атап өтті. Еліміздің, облысымыздың және қаламыздың жетістіктеріне сүйене отырып, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы ауданның да қарқынды дамуы жалғасуда.

Инфрақұрылымдардың дамуы 2017 жылғы 17 қаңтардағы жағдай бойынша Қазыбек би атындағы ауданда 273300 адам тұрады, аудан аумағы 23,1 мың гектарды құрайды. 2016 жылы ауданымызда әлеуметтік маңызы бар құрылыстар бойынша жұмыстар жалғасын тапты. 320 орындық «Шаңырақ» мемлекеттік бала-бақшасы өз есіктерін айқара ашты, «Кең дала» шағын ауданында 1200 орындық жалпы білім беретін мектеп салынды. 2016 жылы 172866 шаршы метр баспана пайдалануға берілді, өткен 2015 жылмен салыстырғанда 11 % артық, оның ішінде бюджеттік қаражаттар есебінен 32193 шаршы метр тұрғын үй берілді. «Өңірлердің 2020 жылға дейін дамыту» мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру аясында баспананы келешекте сатып алу мен жалдау және жеңілдікпен несие беру тетіктерін пайдалануға орай мемлекеттік тұрғын үй қорынан баспанаға зәру есебінде кезекте тұрғандар санатынан 218 отбасы баспанамен қамтамасыз етілді. Көптеген автожолдардың күрделі және орташа жөндеу жұмыстары жүргі­зілді. Тұтас алғанда – 35,5 км жол жөнделді. Ірі инвестициялар тартумен шағын және орта бизнес нысандарын дамыту және салу жалғасын табуда: «Қарағанды нан корпорациясы» ЖШС макарон өнімдерін өндіру, «ISS Engineering» ЖШС құ-

быр панельдерін дайындау жөніндегі желі іске қосылды, «Қарағанды фармацевтикалық кешені» ЖШС фармацевтикалық қоймасы пайдалануға берілді, «Алтын арба» сауда-фермерлік орталығы салынып және өзге де нысандар іске қосылды. Бұл жетістіктер бізге жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді, тұрғындардың жайлы және ыңғайлы тұрмысын қамтамасыз етеді, сондай-ақ жаңа салық түсімдері есебінен бюджеттің ұлғаюына алып келеді.

Әлеуметтік сала

Ауданды абаттандыру Жыл сайын қалалықтардың салауатты өмір сүруі және демалысын өткізу үшін демалыс орындары көбеюде. Аудан тұрғындарына жайлы жағдай жасау мақсатында есептік кезеңде жергілікті бюджет қаражаты есебінен Волочаевская көшесі, 39 үйдің ауласы абаттандырылды. Бұл аталған үйдің «Өңірлерді 2020 жылға дейін дамыту» республикалық бағдарламаға қатысу мүмкіндігінен туды. Ағымдағы 2017 жылы төрт аула аумақтарын абаттандыру бағдарламаның үй қатысушылары мен Академиялық музыкалық комедия театрының гүлзарын қайта жөндеу жоспарланып отыр. Аудан жағдайының маңызды саласы – санитарлық жағдайды лайықты деңгейде қамтамасыз ету үшін қомақты жұмыстар атқарылды. Көктемгі-күзгі кезеңде аумақтарды санитарлық тазалау бойынша айлықтар өткізілді. Аудан тұрғындары бұл шараларға оң көзбен қарап, ауданымызды тазалау үндеуіне бірлесіп ат салысты. Оған 177000 адамнан астам қатысқан 12 сенбілік өткізіліп, 6800 астам ұйым, 114 бірлік техник жұмылдырылды. 2900 м3 астам қоқыс шығарылды. Күзгі-көктемгі кезеңде 2000-нан астам жасыл желек егілді. Ағымдағы жылы рұқсат етілмеген қоқыстарды жою бойынша жұмыстар жүргізілді, 5690 м3 қоқыс шығарылды. Одан басқа дезинсекциялар мен дератизацияларды алдын алудың кешенді шаралары өткізілді. Ауданның 161 көшесінде автомобиль жолдарын, әлеуметтік нысандар, 65 жүргін және кіреберіс жолдарды күтіп ұстау қызметтері қарастырылған. Бұларды атқарумен «Көркейту» КМК айналысады, оған негізгі жүру жолдары ғана емес, сондай-ақ тұрақтарды, аялдама қалталарын, жаяу жүргін және техникалық тротуарларды тазалау жөніндегі кешенді шаралар жатады. Сонымен қатар, 2016 жылы Кривогуз көшесі бойындағы нөсер кәріздерін тазалау, Мұқанов-Тәттімбет көшелерінің, Орбита ықшам ауданы қиылысын қалпына келтіру («Карагандинец» дүкені) бойынша жұмыстар атқарылды. Көрсетілген іс-шаралар барысында көктемгі кезеңде кәріздің өткізу қабілеті артады, автожолдар мен тұрғын үйлерді су басу қаупін төмендетеді. 2016 жылы құрылған жергілікті по-

лиция қызметімен бірлескен жұмыс белсендірілді. «Қарағанды қаласының Қазыбек би атындағы аудан әкімі аппараты» ММ қызметкерлері жергілікті учаскелік полиция қызметкерлерімен бірлесе отырып, абаттандыру қағидаларының бұзылуын анықтау бойынша жұмыстарды аудан аумағында тұрақты негізде жүргізеді. 2016 жылы ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 505 бабын бұзу фактілері бойынша әкімшілік құқық бұзушылық туралы 3135 хаттамасы толтырылды. Сонымен қатар 2943 ескерту хаты мен ұйғарымы шығарылды.

Ауданды тіршілікпен қамтамасыз ету және тұрғын-үй коммуналдық шаруашылығы мәселелері Біздің жұмыстарымыздың басты бағыттарының бірі – ауданның аула аумақтарын абаттандыру және аудан тұрғындарын жылумен, сумен, электрмен, газбен үзіліссіз қамтамасыз ету болып табылады. Ауданның тұрғын қоры 1487 көпқабатты үйлерден тұрады, оның ішінде 1418 үй орталық жылу қазандығынан жылытылады, 5 үй жеке қазандықпен және 64 үй жылыту пешін қолданады. 2016-2017 жылғы жылыту маусымына барлық үйлер уақытылы қосылды және жылумен қамтамасыз етілді. Мемлекеттік «Нұрлы Жол» бағдарламасы аясында Шахтерлер даңғылы – Республика даңғылы жылу тораптары учаскелері ауыстырылды. Облыстық бюджет есебінен бөлінген «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасы бойынша Ермеков көшесінен Газалиев көшесіне дейін жылу тораптарының учаскелері ауыстырылды. Сон-

дай-ақ, тарифтық смета шегінде 14313 қ.м (қума метр) жылу торабының құбырлары ауыстырылды, оның ішінде 1063 қ.м. магистральды тораптар, 13250 қ.м. таратушы тораптар. Мемлекеттік «Нұрлы Жол» бағдарламасын жүзеге асыру барысында Гоголь көшесінде, Сәтбаев көшесінен Гудермесская көшесіне дейін құбыр ауыстырылды. Жұмыстар инновациялық көлденең-еңістік бұрғылау әдісімен жүргізілді, бұл жол полотноларын толық ашып тастамауға мүмкіндік береді. 24,4 шақырым су құбыры ауыстырылды, су құбыры торабындағы 629 апаттар жойылды. 2016 жылы «Нұрлы Жол» бағдарламасы шеңберінде 3850 м кәріз жүйесі ауыстырылды, ал өз қаражаттары есебінен «Қарағанды Су» ЖШС-мен 4,8 км кәріз тораптары және 450 м бас коллектор жаңартылды (Ермеков көшесі). Кәріз тораптарындағы 12 707 кептетіліс жойылды, 58,4 шақырым кәріз торабы жуылып тазаланды. 2016 жылы «Қарағанды Жарық» ЖШС 64,16 шақырым электр торабы ОТП (орталық тарату пунктері) және 89 КТШ (кешенді трансформаторлық шағын станциялар) алмастырылды. Қоқыстарды және қарды уақытылы шығару бойынша жеке үй иелерімен жұмыс жүргізілді, ауданда 11 мыңнан астам жеке үй бар.

Халықпен өзара әрекет «Қарағанды қаласының Қазыбек би атындағы аудан әкімі аппараты» ММ азаматтық хал актілерінің 9 түрі бойынша мемлекеттік қызмет көрсетеді. Барлығы бір жыл ішінде 23878 бірлік мемлекеттік қызмет көрсетілді, яғни былтырғы жылмен салыстырғанда 22% көп. Соның ішінде 5602 қызмет альтернативті негізде азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімінде көрсетілді. 16 237 қызмет – «Халыққа қызмет көрсету» департаментінің бөлімдері арқылы және 2039 қызмет«Электронды Үкімет» порталы арқылы көрсетілді. Әкімнің халықпен жыл сайынғы есептік кездесуі ауданға оң әсерін тигізеді. 2016 жылы 68 өтініш түсті, оның ішінде кездесу

барысында 30 өтінішке жауап берілді, 25 өтініш есептік кезеңде орындалды, сонымен қатар аудан тұрғындарынан 12 алғыс хат түсті. 2016 жылы аудан әкімі аппаратында азаматтардан келіп түскен өтініштер саны – 958, бұл 2015 жылмен салыстырғанда 198 өтінішке аз. Үкімет, облыс әкімі және қала әкімі блогы арқылы 257 өтініш тіркелді. Бұл был­тырғы жылмен салыстырғанда (2015 ж. – 201) 56 өтінішке көп, бұдан шығар қорытынды қазіргі ақпараттық технологияларды пайдаланудың белсендірілгені байқалады. Аудан әкімінің және орынбасарларының азаматтарды жеке қабылдауы- жеке мәселелер бойынша азаматтарды қабылдау кестесіне сәйкес өткізіледі. Есептік кезеңде аудан әкімі аппаратының жеке қабылдауында 120 адам болды.

Сыбайлас жемқорлықпен күрес Сыбайлас жемқорлық мемлекеттік басқарудың тиімділігін, елдің инвестициялық тартымдылығын төмендететіні, әлеуметтік-экономикалық қарыштап дамуды тежейтіні баршаға мәлім. Қазақстан Республикасы Президентінің 2014 жылғы 26 желтоқсанда бекітілген №986 Жарлығымен Қазақстан Республикасының 2015-2025 жылдарға арналған Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясын іске асыру мақсатында «Қарағанды қаласының Қазыбек би атындағы аудан әкімі аппараты» ММ тиісті жоспар әзірлеп, дайындады, осыған сәйкес есептік кезеңде келесі жұмыстар атқарылды: – Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамаларды оқыту бойынша, «Нұр Отан» партиясының облыстық филиалы, Қарағанды облысының мемлекеттік қызметтер істері жөніндегі департаментінің өкілдері және Қарағанды облысының Кәсіпкерлер Палатасының қатысуымен алты семинар өткізілді. Аудан әкімі аппаратының барлық мемлекеттік қызметшілері жыл сайын және уақытылы кірістер туралы декларацияны тапсырады; – сыбайлас жемқорлыққа қарсы та-

қырыбына ақпараттық стенд рәсімделді, әкімнің және оның орынбасарларының жеке қабылдауы бойынша жұмыс жүргізіледі, сонымен қатар, жеке және заңды тұлғалардың хаттары мен өтініштері үшін почта жәшігі орналастырылған. – № 8(7212)300771 сенім телефоны орнатылған, оған ауданның кез келген тұрғыны хабарласа алады, веб-сайт жұмыс істейді. – «Б» корпусының әкімшілік мемлекеттік қызметшілерін аттестациялауға дайындық жүргізіліп жатыр.

Аудандағы қауіпсіздік Жергілікті полиция қызметінің ең маңызды бағыттарының бірі қоғамдық орындар, оның ішінде көшелерде қоғамдық тәртіпті сақтау, құқық бұзушылықтар мен қылмысқа жол бермеу және оның алдын алу болып табылады. Қазыбек би ауданы бойынша құқық бұзушылықтарға жол бермеу мақсатында 60 шұғыл-профилактикалық іс-шаралар («Нөлдік төзімділік», «Наркотиксіз көше», «Заңды сақтау», «Профилактика» және т.б.) өткізілді. Статистикаға көз жүгіртсек 2016 жылы аудан бойынша қоғамдық орындарда жасалған қылмыстық істер саны 2735-ке, яғни 2015 жылмен салыстырғанда 10,7 пайызға кемігенін байқауға болады. Қазыбек би ауданының көшелерінде жасалған қылмыстық істер көрсеткіші – 944, 2015 жылмен салыстырғанда бұл көрсеткіш 22,6 пайызға кем. Ішімдік тауарларын сатуға байланысты заңдылықтарды бұзу бойынша тұрғындар арасында тұрғылықты түрде жұмыстар жүргізіліп отырады. Қоғамдық орындарда ащы сусындарды пайдаланғандары үшін 2644 адам жауапкершілікке тартылды, бұл көрсеткіш те, яғни мас түрінде қылмыс жасау фактілерінің 22,9 пайызға азайғандығын көрсетеді. Сөз жоқ, жан-жақты ұйымдастыру және тәжірибелік шараларды оңтайлы жүргізу жұмыстарының нәтижесі тәртіптік құқықтың жалпы жағдайына оң әсерін тигізді. Аудан бойынша криминогендік жағдай тұрақты.

Жұмыстың тағы бір маңызды саласы, ол – әлеуметтік сала. 2017 жылдың 17.01 жағдайы бойынша ауданда 43528 зейнеткерлер, 66 Ұлы Отан соғысының ардагерлері, 4247 тыл ардагерлері, 2254 көп балалы отбасы, асыраушысынан айрылу жәрдемақысын алатын 4924 адам, мүгедектігіне байланысты мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы төленетін 17495 адам тұрады. Тұрғындарға көмек көрсету бойынша ауданда 28 медициналық мекемелер,оның ішінде – 4 облыстық диспансер (онкологиялық, психоневрологиялық, наркологиялық, балалар психоневрологиялық) жұмыс істейді. Аудан әкімінің аппараты ардагерлер Кеңесі, Қазыбек би атындағы аудандық «Нұр Отан» партиясының филиалы және қолдаушылардың көмегімен тұрақты түрде Ұлы Отан соғысы ардагерлеріне, ауданның көп жасаушы тұрғындары, әлеуметтік жағдайы төмен адамдарға тұрғылықты түрде көңіл бөліп тұрады. Өткен жылы 16 көп балалы аналар «Алтын Алқа» және «Күміс Алқа» алды. Қоғамымызда кеңінен атап өтілетін мерекелердің бірі – Наурыз мерекесін тойлау. 2016 жылы Наурыз мерекесі алғаш рет Достар Үйінің алаңында өтті, 6 киіз үй және 7 палатка орнатылып, 500 ден астам көп балалы отбасылар, балалар үйінің және мүгедек балалар демеушілер ұйымдастырған қайырымдылық асқа шақырылды. 2016 жылдың 28 желтоқсанында Балалар мен Жасөспірімдер сарайында Қарағанды қаласы Қазыбек би атындағы аудан әкімі мен аудандық «Нұр Отан» партиясы филиалының қайырымдылық Жаңа жылдық шыршасы өтті. Жаңа жыл мерекесіне мүгедек, жетім балалар орналастырылған «Лучик Надежды», «Арман», «Қамқор», «Үміт» сияқты қоғамдық бірлестіктер мен көп балалы отбасында тәрбиеленуші, барлығы 250 бала қатысты. 2017 жыл айтулы мерекелер мен мерейтойларға толы: «ЭКСПО-2017» арнайы халықаралық көрме Астана қаласы, Бүкіләлемдік қысқы Универсиада-2017, ауданымыз есімін мақтанышпен атай­тын қазақ халқының ұлы кемеңгері Қазыбек бидің 350 жылдығы. Үстіміздегі жылы тәуелсіз Қазақстанның мемлекеттік рәміздерінің 25 жылдығын атап өтеміз. Татьяна ШАТОХИНА, Қазыбек би атындағы аудан әкімі. ҚАРАҒАНДЫ қаласы.


ҚОҒАМ

19 қаңтар, 2017 жыл www.ortalyk-kaz.kz www.ortalyq.kz

Облыс әкімінің есебі қарсаңында

«Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» ҚР 2001 жылғы 16 шілдедегі №242 Заңына, сонымен бірге сәулет-қала құрылысы қызметін реттейтін өзге де нормативті-құқықтық актілерге сәйкес «Қарағанды облысының сәулет және қала құрылысы басқармасы» ММ жұмысы аумақтың қала құрылысын игеру және облыстың қалалары мен елді мекендерінің сәулеттік келбетін жақсартуға бағытталған, ірі елді мекендердің бас жоспарларын әзірлеу саласындағы сәулет-қала құрылысы қызметін одан әрі дамыту жолымен халықтың әл-ауқатын көтеру бойынша жұмыстарды жүзеге асырады. Оған қоса, жаңа бас жоспарлардың негізгі міндеті әлеуметтік мәдени объектілер мен тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскелерін қамтамасыз ету мақсатында селитебті аумағын кеңейтуге арналған елді мекендердің аумағын дамыту болып табылады. Заңның 47-бабы 1-тармағына сәй­кес белгiленген тәртiппен бекiтiлген бас жоспарлар негiзiнде елдi мекендердiң аумақтарын дамыту және құрылыс салу жүзеге асырылады. Облыстың жаңа бас жоспарларын әзірлеу бойынша қарқынды жұмыс 2007 жылы басталған болатын. 2007-2016 жж. аралығында Қарағанды облысындағы елді мекендердің 33 жаңа бас жоспары әзірленді, атап айтқанда 9 облыстық маңызы бар қала, 9 аудан орталығы, 15 кент қамтылды. Барлық облыстық маңызы бар қалалар мен аудандық маңызы бар елді мекендердің 26 нақты жоспарлау жобалары жасалды. Облыстың қалалары мен аудандарын әлеуметтік-экономикалық дамытудың кешенді жоспарында елді ме­кендерді бас жоспарлармен уақытылы қамтамасыз ету жұмыстары қа­растырылып отыр. Сонымен бірге, 2020 жылға дейін аймақтарды дамыту бағдарламасын жүзеге асыру бой­ынша іс-шаралар жоспарына 8 кенттің бас жоспарлары мен құрылыс салу схемаларын әзірлеу және Балқаш қаласы бас жоспарын түзету ен­гі­зілген. Аталған бағдарламаны жүзеге асыру аясында екінші деңгейдегі 1 қаланың (Қарағанды қ.) және үшінші деңгейдегі 10 қаланың (2 шағын және 8 моноқаланың) бас жоспарлары әзірленді. 2017 жылы 2020 жылға дейін аймақтарды дамыту бағдарламасын жүзеге асыру жөніндегі ісшаралар жоспарына сәйкес қала және аудан әкімдерімен бірлесіп, 3 кенттің (Қарабас, Сарышаған, Қарсақпай) бас жоспарларын әзірлеу жоспарланып отыр. 2018 жылы 5 елді мекен (Ақжал, Мойынты, Южный, Молодежный, Шашубай) бойынша әзірлеу жұмыстары да жүзеге аспақ. Қазақстан Республикасы аумағын ұйымдастырудың бас схемасының қағидаларын жүзеге асыру мақсатында 20142017 жж. арналған Аумақты дамытудың аймақаралық схемасын әзірлеу қарастырылған, аталған жұмыстар шектес жатқан әкімшілік-аумақтық бірліктерді қамтитын,

2016 жылы Қазақстан Тәуелсіз­дігінің 25 жылдығы атап өтілді. «Нұр Отан» партиясы жеңіске жеткен Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауы өтіп, ауданның 77%-ға тарта тұрғындары дауыс беруге қатысты. Аудандағы кәсіпорындар мен ұйымдар Қарағанды облысының құрылғанына 80 жыл толуына байланысты іс-шараға дайындық жүргізу мен өткізуге белсенді түрде ат салысты. Семей ядролық полигонының жабылуына 25 жыл толуына орай, «Ақ орамал» акциясы өтті. Неке қию сәтінде жас келінге ақ орамал сыйға тартылды. Октябрь ауданы үшін осы жылдың жақсы жаңалығы – жылына 500 мың тоннаға дейінгі қуаттылықтағы «KAZФеррит» ЖШС байыту фабрикасының құрылысы болды. Кәсіпорынның тең құрылтайшыларының бірі – Геннадий Головкин. Пришахтинскіде және Майқұдықта жаңа сауда нысандары ашылды. Балабақшаларға кезекті төмендету үшін ауданда «Даму» кәсіпкерлікті қолдау бағдарламасының аясында 320 орынға арналған «Армашка» балабақшасы қалпына келтіріп қайта және ашылды. Ауданда мемлекеттік және мерекелік күндерге орай өткізілген іс-шаралардың барлығы Қазақстан Тәуелсіздігінің 25 жылдығына арналды. 21 қазан мен 15 желтоқсан аралығында «Ұлы дала елі – Тәуелсіздіктің 25 негізі» атты 25 жұлдызды күн тойланды, 15 іс-шара өткізілді. Ауданды абаттандыру, тіршілікті қамтамасыз ету және әлеуметтік саланы дамыту бойынша үлкен жұмыс жүргізілді. Ауданның аулалық төңірегін абаттандыру деңгейін одан әрі арттыру үшін 2016 жылы Пришахтинскіде Металлистер көшесіндегі үлкен ауланы кешенді абаттандыру бойынша жұмыстар жүргізілді. «Аудан төңірегін ұстап тұру» бағдарламасы аясында 121 аудандық аумаққа жөндеу жұмыстары жүргізіліп, шөбі шабылды, апаттық ағаштар кесіліп, қардан тазаланды және сартқа шығарылды. Жыл сайын санкцияланбаған үйінділерді таратуға байланысты жұмыстар жүргізілуде. 2016 жылы көлемі 9,0 мың метр3 көлемінде жұмыстар жүргізілуде. 2016 жылы Октябрь ауданында 7 автокөлік жолдарына жөндеу жұмыстары жүргізілді. Майқұдықта – 5, Пришахтинскіде – 1, Сортировкада – 1. 12 шағын

қала құрылысы қызметіне тиесілі объектілердің қала құрылысын дамыту стратегиясын анықтау үшін іске асырылатын болады. Қазақстан Республикасының Өңір­лік даму министрлігінде Орталық аймақ­тың (Ақмола, Солтүстік Қазақстан, Қостанай, Павлодар, Қарағанды, Шығыс Қазақстан облыстары және Астана қаласының аумағы) Аймақаралық схемасын әзірлеу жұмыстары жүргізілуде. Аймақаралық схемада Астана агломерациясының аумағын дамытудың негізгі параметрлері, соның ішінде астананың да, елді мекендердің де ең жоғары демографиялық сыйымдылығы, болашақтағы халық саны және қала маңы аймағына енетін елді мекендеріне нақты қызметтік тағайындалым үстеу жөніндегі ұсыныстар анықталады. Аймақаралық схема бекітілгеннен кейін осы көрсеткіштер жаңа бас жоспарларды әзірлеу және қолданыстағы бас жоспарларды түзету үшін негізге алынатын болады. Бюджет қаражатын тиімді пайдалану мақсатында жаңа бас жоспарларды әзірлеу мен қолданыстағы бас жоспараларды түзету жұмыстарын Схема әзірленгеннен кейін жүзеге асырған жөн. Аталған жұмыстарды аяқтау және бекіту 2017 жылға жоспарланған. Осы схема бекітілгеннен кейін Қарағанды облысы аумағының қала құрылысын жоспарлаудың кешенді схемасы әзірленетін болады. 2016 жылы Қарағанды облысының Қала құрылысы Кеңесінің отырысында Чернобль АЭС апаттың ХХХ жылдығына орай Қарағанды қаласының Чернобыльқаһармандарына арналған сәулет-мүсіндік композицияның жобасы қарастырылды. Аталған мемориал орнатылып, сәулет туындысының ашылуы Қазақстан Республикасының Конституция Күні – 2016 жылдың 30 тамызында болып өтті. Сонымен қоса, 2016 жылы Қарағанды облысының сәулет және қала құрылысы жанындағы Қала құрылысы кеңесінің жұмыс тобының отырысында кенттің жол бойындағы қызмет көрсету алаңдары мен Осакаров ауданындағы Озерный селолық округіне қарасты жол бойындағы қызмет көрсету алаңының нақты жоспарлау жобалары қарастырылды. Аталған нақты жоспарлау жобалары Осакаров ауданы әкімдігінің қаулыларымен бектіліп, жүзеге асыруға қабылданды. «Қылмыстық құқық бұзушылықтар картасын» құру (32- қадам) бойынша «Нақты 100 қадам» Ұлттық жоспарын тиісті түрде орындау мақсатында, Басқармада қажетті шығындарды анықтау бойынша жұмыстар жүргізілді. Облыс бюджетінен 41 млн.тг. сомасында қаражат бөлінді, елді мекендердің электрондық карталарын өзектендіру бойынша жұмыстарды мемлекеттік сатып алу жүргізілді. Бүгінгі күні 9 қала мен 9 аудан орталығының электрондық карталарын өзектендіру жұмыстары аяқталып, Құқықтық статистика және арнайы есепке алу басқармасына тапсырылды. Басқарма қызметіндегі басым бағыттардың бірі - Қарағанды облысының Мемлекеттік қала құрылысы кадастры (МҚК) ақпараттық жүйесі үшін мәліметтер

ауданындағы «Горняк» дүкені арқылы өтетін автомобиль жолына жөндеу жұмысы жүргізілді, бұл жол қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, аудан тұрғындарының өтініштері бойынша №13 және №74 мектеп пен «Қарлығаш» балабақшасына апаратын 3 автожолдың жөндеу жұмысы жүргізілді. 2016 жылы Октябрь ауданының жергілікті полиция қызметі 8532 бұзушылықты әкімшілік жауапкершілікке тартты, айыппұл сомасы 71,9 млн. теңге. Ауданның неғұрлым қылмысты учаскесі туралы халықты хабардар ету мақсатында электронды қылмыстық құқық бұзушылық картасы жасалған. Жыл сайын көктем және күз айларында тұрғындарды, кәсіпорындар мен ұйымдарды жаппай тарту үшін Октябрь ауданын абаттандыру мен санитарлық тазалау бойынша жұмыстар жүргізіледі. 85 мың қатысушыны қамтыған, шамамен 9 мың ұжым қатысқан 10 сенбілік өткізілді. Аудан әкімінің аппараты қызметінің іс-әрекетіндегі маңызды мәелелердің бірі коммуналдық қызмет пен ауданның өмірлік іс-әрекетін қамтамасыз ету саласын үйлестіру бойынша жұмыстар. Көрсетілетін коммуналдық қызмет сапасы мен көлеміне бақылауды қамтамасыз ету, тұрғын үй қорына жақсы жағдайды қалыптастыру үшін көп қабатты тұрғын

жинау. Осыдан бұрын МҚК құру аясында облыс елді мекендерінің мекен-жайы туралы мәліметтер қамтылған электронды карталар, қала құрылысы жобаларының (бас жоспарлар) геоақпараттық мәліметтері әзірленген болатын. «Жылжымайтын мүлік орталығы» РМК ұсынылған тізімдерге сәйкес мекен-жайлардың тіркеу кодтарын МТ АЖ енгізу жұмыстарын үлестіруде. 2016 жылы қолданыстағы заңнаманың нормаларына сәйкес қала құрылысы кадастры саласында Басқарманың мүлігін тапсыру рәсімі бойынша «Мемқалақұрылысы кадастры» РМК қатысуымен бірлескен жұмыстар жүргізілді. Басқарманың тағы бір қызметі Мекен-жай тіркелімі ақпараттық жүйесін (МТ АЖ) жүргізу жұмыстарының мониторингін жүзеге асыру болып табылады. Қазіргі уақытта қалалар мен аудандардың сәулет және қала құрылысы бөлімдерінің МТ АЖ жүргізуге жауапты мамандары мекен-жайлардың дерекқорын жүргізу жұмыстарын жүзеге асырады. Мұнда құрылысы аяқталған объектіні пайдалануға беру кезінде оған жаңа мекен-жай беріледі, кейін ол МТ АЖ тізіліміне енгізіледі. Заңға сәйкес Басқармада белгіленген тәртіпте мемлекеттік қала құрылысы кадастрының дерекқорына енгізу үшін ақпарат пен мәліметтерді ұсыну жұмыстары жүргізілуде. «Жылжымайтын мүлік орталығы» РМК ұсынған тізімдерге сәйкес МТ АЖ тіркеу кодтарының мекенжайларын енгізу жұмыстары үлестіріледі. «Мүгедектерге арналған қолжетім­ді ортаның сақталуы тұрғысы­нан әлеуметтік инфрақұрылым объек­тілерін түгендеу (паспорттау) жүргізу жөніндегі әдістемелік ұсыным­дарды бекіту туралы» Қазақстан Рес­публикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2012 жылғы 18 тамыздағы №328-ө-м және Қазақстан Республикасы Құрылыс және тұрғын үйкоммуналдық шаруашылық істері агенттігі төрағасының 2012 жылғы 17 тамыздағы №413 бірлескен бұйрығына енгізілген өзгерістерге сәйкес Басқарма Мүгедектерге арналған қолжетімді ортаның сақталуы тұрғысынан әлеуметтік инфрақұрылым объектілерін түгендеуді (паспорттау) жүргізу мониторингін жүзеге асырады. 2017 жылға және болашаққа арналған негізгі міндеттер – Қарағанды облысындағы елді мекендердің жаңа бас жоспарларын әзірлеу, қолданыстағы бас жоспарларды түзету әрі қазіргі бас жоспарларды жүзеге асыру бойынша жұмыстарды ұйымдастыру мен үлестіру арқылы халықтың әл-ауқатын көтеру болмақ. Облыстық сәулет және қала құрылысы басқармасы қажетті ақпаратпен өз ұсыныстарын енгізе отырып, сәулет, қала құрылысы және құрылыс салаларында нормативті-құқықтық актілерді әзірлеуге қатысады. Басқарманың қызметі туралы толық ақпарат www.uag-krg.gov интернетресурсында орналастырылған. А.Әбдіғұлов, «Қарағанды облысының сәулет және қала құрылысы басқармасы» ММ басшысының міндетін атқарушы.

үйлерде кондоминиум нысандарын басқарудың заңды формасын құру бойынша жұмыстар жалғасуда. 2016 жылы тұрғындармен 630 кездесу өткізіліп, нәтижесінде 50 қараусыз үй басқарудың заңды формасына ие болды. Бүгінгі күні 870 көп қабатты үй МИК құрамына кірсе, 174 үйге тұрғындар өздері қызмет көрсетеді. Октябрь ауданы бойынша магистральды желілер ұзындығы 119, 7 км-ді, орам ішілік желілер ұзындығы 271,3 км-ді құрайды. Аудан тұрғындарына жылуды үздіксіз беру үшін 2016 жылы «Теплотранзит Караганда» ЖШС 13,7 км жылу желілерінің құбыр желісін, 12,4 км орамішілік құбыр желісін ауыстырды. МИК күшімен көп қабатты тұрғын үйлер жылу беру маусымына дайындық жұмыстарын жүргізді. 37 жылу тораптары, 15 элеваторлық тораптар салынып, 31 үйде кәріз және су құбырының желісіне жөндеу жұмыстары жүргізілді, 16 электр қалқаншалары алмастырылды. 2016 жылға арналған «Жұмыстарды жүргізу жоспары» бағдарламасы бойынша сумен қамтамасыз ету қызметі бойынша 3 су колонкаларына күрделі жөндеу жұмыстары, 38-не ағымдық жөндеу жұмыстары, 59 өрт сөндіру гидранттарын алмастыру мен орнату жүргізіліп, қақпағы бар 81 люк орнатылды, 64 топса салынып, 818 апат жойылды. Сапалы түрде энергиямен қамтамасыз ету үшін 82,46 км электр берудің әуе желісін, 9,52 км кабель желілерін, 47 трансформаторлық аралық станцияларды алмастыру бойынша жөндеу жұмыстары жүргізілді. Фин кентінің жеке секторындағы 200 үй Пришахтинскідегі аралық станцияға қосылды. Аудан әкімінің аппараты тұрғын үй қорын жаңғырту бойынша «Өңірлерді дамытудың 2020 жылдарға дейінгі бағдарламасын» жүзеге асыруды жалғастыруда.

Басқарманың қарауындағы мем­лекеттік орман қоры жерлерінің жал­пы алаңы 2017 жылғы 1 қаңтарға 204258 га, соның ішінде, орманмен көм­керілгені – 83397 гектарды құрады. 2016 жылдың көктемінде мемлекеттік орман қорында орман дақылдарын отырғызу 366,3 га алаңда жүргізілді, бұл 2015 жылғы көктемдегі көшеттеу алаңымен салыстырғанда 66,3 га артық. 2016 жылы Теміртау қаласында, Жаңаарқа ауданының Атасу кентінде және Қарқаралы ауданының Егіндібұлақ кентінде орман қорының жерлерінде орман дақылдарын отырғызу алғашқы рет жүргізілгенін атап өту керек. 2017 жылы орман дақылдарын 435,3 га алаңда отырғызуды жүргізу жоспарланып отыр. Мемлекеттік орман қорының аумағында өрттерді болдырмау мақсатында ведомстволық бағынышты мемлекеттік орман шаруашылығы мекемелерінің күшімен келесі алдын алу іс-шаралары жүргізілді: минералдандырылған белдеулерді жайластыру – 104 км, минералдандырылған белдеулерге күтім жасау - 4850 км, ауыл шаруашылығы құрылымдарына құлақтандырулар беру – 133 дана, газеттерде мақалалар жариялау – 24 жарияланым, теледидардан сөйлеу – 5 хабар, аншлагтар орнату – 214 дана, үнпарақтар тарату – 484 дана; 7395 адамды қамти отырып 1729 ұйым мен оқу орындарында семинарлар, дәрістер, әңгімелесулер өткізілді. Былтырғы өткен кезең ішінде орман қорының аумағындағы 6 орман шаруашылығында орман өрттері тіркелген жоқ. Балық шаруашылығының қоры жергілікті маңызы бар 127 балық шаруашылығының су айдындарынан тұрады, 39 жануарлар дүниесін пайдаланушыға 58 су объектісі бекітілген, 69 су объектісі резервтік қорды құрайды. Аңшылық алқаптардың жалпы алаңы 34 млн. 950 га құрайды, соның ішінде бекітілген аңшылық алқаптары 17 млн. 993 га, резервтік қордың алаңы 16 млн. 957 га. Облыста барлығы 138 аңшылық шаруашылығы бар. Соның 96-сы бекітілген, 42-сі резервтік аңшылық шаруашылықтары. Облыста 228 гидротехникалық имарат бар. Қалалық/аудандық әкімдіктермен бірлесіп жүргізген жұмыс нәтижесінде, бүгінгі күнге облыс аумағында иесіз су шаруашылығы объектісі жоқ, барлық объектілердің меншік иелері бар. Қалалар мен аудандар әкімдіктерінің деректері бойынша Қарағанды облысының аумағында барлығы 228 су шаруашылығы объектісі бар, соның ішінде 8-і республикалық меншікте, 20-сы облыстық коммуналдық, 1-уі қалалық коммуналдық меншікте, 179-ы қалалық/аудандық меншікте, 18-і жеке меншікте, 2-уі әділет органдарында иесіз ретінде есепке қойылған. Абай, Нұра, Шет және Бұқар

Аталған бағдарлама бойынша 31 үйге жөндеу жұмыстары жүргізіліп, 11 үйде лифт жұмысы қалпына келтірілді. Жөндеу жұмыстарының жалпы сомасы 393,6 миллион теңгені құрады. «Ақ ЖолТА» ЖШС 2016 жылы Архитектурная көшесінде орналасқан №9 үйге жөндеу жұмыстарын бастады. «Қарағанды облысы бойынша жаңғырту орталығы» ЖШС аталған бағдарлама бойынша жүргізілген жөндеу жұмыстары үшін тұрғын үй иелерінен берешекті өндіріп алу бойынша жұмыстар жүргізуде. 2016 жылы барлығы 934,9 мың теңге өндірілді. Санитарлық және экологиялық жағдайды жақсарту үшін Октябрь ауданының аумағын 6 секторға бөлу жұмыстары жүргізілді. Ол қатты тұрмыстық қалдықтарды шығару және кәдеге жаратумен айналысатын қосымша қызмет көрсетушілерді тартуға мүмкіндік береді. Әлеуметтік саясат саласындағы басты мақсат – атаулы әлеуметтік көмектер көрсету. Октябрь ауданында барлығы 34351 зейнеткер, 708 көп балалы отбасы, 33 ҰОС қатысушылары мен мүгедектері, 2181 тыл еңбеккерлері, 981 батыр аналар тұрады, оның 24-і 2016 жылы «Алтын алқа», «Күміс алқа» иегерлері атанғандар. Аз қамтылған отбасыларға 2016 жылы 87 арыз берушіге мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек, жалпы сомасы 9 миллион теңгеге 333 алушыға, жалпы сомасы 9,7 миллион теңгеге 18 жасқа дейінгі 296 арыз берушіге мемлекеттік балалар жәрдемақысы тағайындалды. Аудан тұрғындары базар бағасынан 15-20% төмен бағамен өнім алу мүмкіндігі бар ауылшаруашылық жәрмеңкелерін ұйымдастыру мәселесі өзекті болып отыр. 2016 жылы барлығы 38 жәрмеңке өткізілді. Тұрғындардың әлеуметтік тұрғыдан әлсіз тобына арналған 9 павильон жұмыс істейді. Тұрғындарды жұмыспен қамту дең-

3

Құлаққағыс жырау аудандарының су шаруашылығы объектілерін, барлығы 18 объекті, облыстық коммуналдық меншікке қабылдау жөніндегі жұмыс жүргізілуде. Қарағанды облысында Балқаш көлі, Самарқанд, Кеңгір, Шерубай-Нұра және Топар су қоймалары, Нұра (Соқыр, Шерубай-Нұра салалары), Сарысу, Қара-Кеңгір, Жезді өзендері барынша ірі ретінде, негізгі су объектілері болып табылады және негізгі жүктемені көтереді. Олардың су ресурстары «АрселорМиттал Теміртау» АҚ БД, «ТЭМК» ЖШС, «Қазақмыс Энерджи» ЖШС және басқалардың өндірістік қызметінің процесінде пайдаланылады. Өндірістік мұқтаждықтарға пайдаланыл-

ғаннан кейін, су нормативтік-таза және нормативтік-тазартылған санаттары бойынша су объектілеріне кері тасталады. Су объектілеріне тасталатын суларды тазалау сапасын жақсарту мақсатында, «Балқаш қаласының тазалау имараттарының құрылысы» ТЭН-інің жобалары іске асырылуда және «Ақбұлақ» бағдарламасы шеңберінде «Приозерск қаласының тазалау имараттарын реконструкциялау» жобасын іске асыру жүргізілуде. Басқарма экологиялық ақпаратқа қолжетімділікті кеңейту, қоғамдық тыңдауларды ұйымдастыру, экологиялық бағдарламаларды әзірлеу және іске асыру, қоғамды одан әрі экологияландыру бағыттарында әралуан ҮЕҰ-лармен тұрақты бірлескен жұмыс жүргізеді . Қазіргі уақытта, «Мемлекеттік-жекешелік әріптестік туралы» Заң шеңберінде Қарағанды облысының әкімдігі тікелей келіссөздерді жүргізу жолымен онда Қарағанды, Абай, Саран, Шахтинск, Теміртау қалаларының қалдықтарын орналастыру үшін ТҚҚ полигоны бар қоқысты қайта ұқсату зауытын салу жөніндегі «ГорКом­

гейін арттыру мақсатында «Жұмыспен қамтудың жол картасы – 2020» бағдарламасы жүзеге асырылады. Аудан әкімінің аппараты ардагерлерді де назардан тыс қалдырған емес. Ұлы Отан соғысы жеңісінің 71 жылдығына арналған мерекелік шаралар өткізілді. Октябрь ауданында 50 білім беру мекемесі, 17 мектепке дейінгі мекеме, 27 балалар-жасөспірімдердің аулалық клубтары, 5 медициналық-әлеуметтік мекеме, 22 денсаулық сақтау мекемесі, 3 мәдениет мекемесі, 3 спорт мектебі бар. Ауданда жастарға дуальды жүйе бойынша білім беретін 4 кәсіби-техникалық колледж жұмыс жасайды. Колледжді бітіргеннен кейін олар өздері практикалық тәжірибе алған кәсіпорындарға жұмысқа орналасады. 2016 жылы октябрь ауданының кәсіпорындары мен ұйымдарына 270 колледж түлегі жұмысқа орналасты. Денсаулық сақтау жүйесінде диагностикалау мен емдеу сапасы жақсартылуда. Майқұдықтағы №1 қалалық ауруханада жаңа буын жабдығы – томограф орнатылды. Балалар ауруханасы өкпені жасанды желдету аппаратымен жабдықталған. Перзентханаға А5 анестезиологиялық жүйесі қойылды. Емханалар базасында әлеуметтік дәріханалар жұмыс жасайды. 2016 жылы бюджет қаржысының есебінен Жаңа Майқұдық Мәдениет үйі ғимаратының қасбетіне жөндеу жұмысы жүргізілді. Жыл сайын ауданның аулалық футбол командаларының арасында «Аудандық футбол лигасын» өткізу дәстүрге айналған. Кәмелеттік жасқа толмағандардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету, олардың әлеуметтік, материалдық және тұрғын үй проблемаларын шешу үшін жағдай жасау, оқу, жұмыспен қамтылу мен демалысын ұйымдастыру, салауатты өмір салтын қалыптастыру,

Транс» ЖШС-нің жеке бастамасын қарастыруда. Аталмыш жоба бойынша «Қарағанды облысының тұрмыстық қатты қалдықтарды басқару жүйесін жаңғырту» Тұжырымдамасы әзірленді. Қазіргі уақытта жаңа полигон құрылысының жұмыс жобасы сараптамадан өтуде. «Қарағанды қаласының ГорКомТранс» ЖШС, «Қарағанды-Ресайклинг» ЖШС, «ТТК» ЖШС мамандандырылған ұйымдары қалдықтарды бөлектеп жинауды енгізуде. Облыс аумағында пластик, қағаз, шыны жинау үшін 700-ден астам мамандандырылған контейнерлер және сынапқұрамды аспаптарды жинау үшін 54 контейнер орналастырылды. Қарағанды облысын дамытудың 2011-2016 жылдарға арналған Бағдарламасымен белгіленген индикативтік көрсеткіштерге қол жеткізілді. «Жезқазған, Сәтбаев қалаларын және Ұлытау ауданын әлеуметтік-экономикалық дамытудың кешенді жоспарына» сәйкес Жезқазған қаласы қолданыс үстіндегі ТҚҚ полигонына сыртқы инфрақұрылым құрылысына (суменэлектрмен жабдықтау) жобалық-сметалық құжаттама әзірленді. Жыл басынан бері Басқарма келесі мемлекеттік қызметтерді көрсетті: – «Облыстың жергілікті атқарушы органдарының жануарлар дүниесін пайдаланушыларға аңшылық алқаптар мен балық шаруашылығы су айдындарын және (немесе) учаскелерін

бекітіп беру мен аңшылық және балық шаруашылықтарының қажеттіліктері үшін сервитуттарды белгілеу жөнінде шешімдер қабылдауы» 41 мемлекеттік қызмет; – «Ағаш кесу және орман билетін беру» 17 көрсетілетін мемлекеттік қызмет; – «Жануарлар дүниесін пайдалануға рұқсаттар беру» 7636 көрсетілетін мемлекеттік қызмет; – «II, III, IV санат объектілері үшін мемлекеттік экологиялық сараптама қорытындыларын беру» – 973; – «II, III, IV санат объектілері үшін мемлекеттік экологиялық сараптама қорытындыларын беру» – 1312. Барлық көрсетілген мемлекеттік қызметтер – 9979. Руслан ТӨЛЕПБАЕВ, Қарағанды облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы басшысының міндетін атқарушы.

аудандағы құқық бұзушылықтарын төмендету үшін ауданда Кәмелеттік жасқа толмағандар ісі және олардың құқықтарын қорғау комиссиясы жұмыс істейді. 2016 жылы комиссияның 26 отырысы өткізіліп, 138 материал қарастырылды. Кәмкелеттік жасқа толмаған 28 бала комиссия өтінішхаты бойынша қала сыртындағы «Салют» лагерьне жіберіліп, 3 жасөспірім қаланы жасылдандыру бойынша «Жасыл ел» отрядына жұмысқа орналастырылды. Аз қамтылған 5 отбасына құқықтық және материалдық көмек көрсетілді. Тарату бойынша жұмыс тобы 2016 жылы жылжымайтын мүліктің тұрғын нысандары бойынша 81 өтініш, тұрғын емес нысандары бойынша 127 өтініш қабылдап, 2050 адамға кеңес берді. Қазір құжаттарды қабылдау жұмыстары аяқталған. Октябрь ауданында 3 Халыққа қызмет көрсету орталығы бар. Аудан әкімінің аппараты азаматтық хал-ахуал актілерін тіркеу бойынша 9 мемлекеттік қызмет түрін көрсетеді. 2016 жылы 14975 мемлекеттік қызмет көрсетілсе, ХҚКО арқылы 14858, «Электрондық үкімет» порталы арқылы 117 қызмет көрсетілген. Азаматтық ахуалдың 10326 актісі тіркелген. Күрделілік санатындағы 1261 іс қарастырылды. 13 миллион теңге сомасында бюджетке мемлекеттік баж салығы түсті. Аудан әкімінің сайтында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметі туралы арнайы бөлім бар. Азаматтар мен заңды тұлғалардың өтініштерін қарастыру бойынша барлық жұмыстар «Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы» ҚР Заңына сәйкес жүргізіледі. 2016 жылы құжат айналымының жалпы көлемі 14242 бірлікті құраса, оның 515-і жеке тұлғалардан, 447-і заңды тұлғалардан, және 7758 іскер қатынас қағаздары. Өтініштердің қарастыруларының ашықтығын қамтамасыз ету үшін «Айқын» бағдарламасы жұмыс істейді. Тоқсан сайын аудан әкімінің аппаратында Ашық есіктер күні өткізілді. 43 тұрғын коммуналдық қызметтер көрсету, автожолдар жағдайы, МИК жұмысы, ауданды абаттандыру, жарықтандыру, жасылдандыру және санитарлық тазалау, құқықтық сипаттағы және сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамаға қатысты кеңестер алса, 17 өтініш орындалды. Апта сайын жеке сұрақтар бойынша әкім мен оның орынбасары тұрғындарды

Кәсіпкерлер, патент жүргізушілер, патенттік сенім білдірушілер, өнертапқыштар, авторлар және басқа да мүдделі тұлғалар назарына! 2017 жылдың 25 қаңтарында сағат 11:00-де Қарағанды қаласы, Жамбыл көшесі, 11а мекен-жайы бойынша орналасқан Қарағанды облысы Әділет департаментінің конференцзалында «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне зияткерлік меншік cаласындағы заңнаманы жетіл­ діру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заң жобасы бойынша қоғамдық талқылау өткізіледі. Заң жобасының және Тұжырымдаманың мәтіні 2016 жылғы 14, 17, 20 қыркүйектегі № 101, 102, 103 «Юридическая газета», «Заң газеті» ба­сылымдарында, Әділет ми­нис­трлігінің www.adilet.gov.kz және Зиятркерлік меншік құқығы инс­титутының www.kazpatent.kz ресми сайттарында орналасқан. Талқылау жоспарланған мәселелер тізімі: – заң жобасын таныстыру; – тауар таңбаларына тіркеуге және сараптамаға өтінімдерді сараптама ұйымына түскен сәттен бастап жариялау туралы; – патент заңындағы түзетулер туралы; – шарттарды тіркеу тәртібін жеңілдету туралы; – сотқа дейінгі дауларды шешу мүмкіндігін кеңейту туралы; «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Қазақстан Республикасы Заңына түзетулер туралы; – талқылау; – аяқталу бөлімі, қорытынды. Қатысушыларды тіркеу: intellkrg@mail.ru электронды адресі және 419361, 420534 байланыс телефоны арқылы жүргізіледі. Қарағанды облысы Әділет департаментінің Зияткерлік меншік құқықтары бойынша бөлімі.

қабылдайды. Облыстың бірыңғай диспетчерлік қызметіндегі тәуліктік диспетчерлік қызмет жұмыс жасайды. Октябрь ауданындағы мемлекеттік басқаруды жетілдіру мәселелері бойынша «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын жүзеге асыру үшін 7 Жергілікті басқару кеңесі құрылған. Оның құрамына Қарағанды қалалық мәслихатының депутаттары, жергілікті полиция қызметі, кәсіпорындар мен ұйым қызметкерлері, МИК төрағалары, қоғамдық бірлестік өкілдері кіреді. Кеңестер жергілікті атқарушы органдардың аудан тұрғындарымен тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығының жұмыс жасау, ауданның санитарлық жағдайы және құқық бұзушылықтардың алдын алу мәселелері бойынша өзара қарым-қатынас мәселелері бойынша кеңес беру органы болып табылады. 2016 жылы Кеңес 27 азаматты жеке қабылдап, 82 өтінішті қарады. 2016 жылы 717 адам қатысқан тұрғындармен аудан әкімінің 3 есептік кездесуі өтті. Келіп түскен 61 өтініш пен арыздар бойынша түсініктер мен жазбаша жауаптар берілді. Есептік кездесулер өткізу қорытындылары бойынша 4 іс-шара жасалып, бүгінгі күні олардың барлығы орындалды. Өткен жылы ауданның қысқа мерзімді және стратегиялық міндеттерін жүзеге асыру жұмыстарына негіз салынды. 2017 жылы жоспарланған міндеттерді жүзеге асыру жалғастырылатын болады. Бұл 35 көп қабатты үйді қамтитын 6 аулалық аумақты уақытылы және кешенді абаттандыру. АХАЖ ғимаратына жөндеу жұмысы жүргізілетін болады. Ауданның көптеген автомобиль жолдары мен орамішілік жолдарына бірнеше жыл бойы жөндеу жұмыстары жүргізілмеуі себепті ұзындығы 31,4 км құрайтын 21 автомобиль жолдарына жөндеу жұмыстары жүргізіледі. Тұрғын үй қорын сақтау үшін көп қабатты тұрғын үйлердегі басқарудың заңды формасын құру бойынша жұмыстар жалғастырылады. 2017 жылдың басты оқиғасы – аудан кәсіпорындары мен ұйымдарының ұжымдары қатысатын «ЭКСПО-2017» көрмесі мен 2017 жылғы Бүкіләлемдік қысқы Универсиада болмақ. Ержан Темірханов, Октябрь ауданының әкімі. ҚАРАҒАНДЫ қаласы.


4 23 қаңтар

Телебағдарлама

19 қаңтар, 2017 жыл www.ortalyq.kz

Дүйсенбі

ХАБАР 07.00, 03.00 ҚР Әнұраны

06.00, 02.30 Әнұран 06.05 Концерт 07.00 «Таңшолпан» 10.00 М/с «Лесси» 10.25 М/с "Роботкөлік Поли" 10.40, 17.55 ӨТКЕН МЕН ЖЕТКЕН 10.45 Апта.kz 11.50, 01.00 Дауа 12.25, 00.25 АЙНАЛАЙЫН 13.00 «Бірге таңдаймыз!» 14.10, 22.25 Т/с «Келін» 15.00 «Әйел бақыты» 16.40, 19.10 Т/с «Сурайя» 17.30, 20.00, 23.40 KAZNEWS 18.00 Көңіл толқыны 18.35, 01.30 МЕНІҢ КАЗАҚСТАНЫМ! 20.45 АЙТУҒА ОҢАЙ 21.30 Айман&Шолпан» 23.10, 02.00 Түнгі студияда Нұрлан Қоянбаев

07.02 Драма "Өмір сабақтары" 07.30, 01.20 Драма "Сотқа жеткізбей" 08.00 Жаңа күн 10.10 Т/с «Белая рабыня» 11.00 Т/с «Көрімдік» 12.00 «Экспедиция 25» 12.30 «Магия кухни» 13.00 Т/с «Семейные мелодрамы» 14.00 Т/с «Центральная больница» 14.45, 23.00 Т/с «Өгей жүрек» 15.30 Біздің назарда 15.45 Көңіл толқыны 16.30, 23.45 драма «Тағдыр тартысы» 17.00 Народный контроль 17.45 «сәлем, Универсиада» 18.00 Т/с «Ақ күн» 18.55 Негізінде 19.00, 00.15, 01.50 Қорытынды жаңалықтар 19.35 Т/с «Бәсеке» 20.10 Т/с «Такая работа» 20.55 По сути 21.00 Итоги дня

24 қаңтар

01.20 Қылмыс пен жаза

Сейсенбі

ХАБАР

07.00, 03.00 ҚР Әнұраны

06.00, 02.30 Әнұран 06.05 Концерт 07.00 «Таңшолпан» 10.00 М/с «Лесси» 10.25 М/с "Роботкөлік Поли" 10.45, 17.55 ӨТКЕН МЕН ЖЕТКЕН 10.50, 20.45 АЙТУҒА ОҢАЙ 11.35, 21.30 Айман&Шолпан» 12.25, 00.25 АЙНАЛАЙЫН 13.00 «Бірге таңдаймыз!» 14.00 Техникалық үзіліс 16.00 Концерт 16.40, 19.10 Т/с «Сурайя» 17.30, 20.00, 23.40 KAZNEWS 18.00 Көңіл толқыны 18.40, 01.00 Табыс сыры 22.25 Т/с «Келін» 23.10, 01.45 Түнгі студияда Нұрлан Қоянбаев

25 қаңтар

07.02 Драма "Өмір сабақтары" 07.30, 01.25 Драма "Сотқа жеткізбей" 08.00 Жаңа күн 10.10 Т/с «Белая рабыня» 11.00 Т/с «Көрімдік» 11.50, 19.35 Т/с «Бәсеке» 12.30 «Сиқырлы ас үй» 13.00 Т/с «Семейные мелодрамы» 13.45 Т/с «Взрослые дочери» 14.45, 23.00 Т/с «Өгей жүрек» 15.30 Біздің назарда 15.45 Біздің үй 16.30, 23.45 драма «Тағдыр тартысы» 17.00 Народный контроль 17.15 «Давайте говорить!» 18.00 Т/с «Ақ күн» 18.55 Негізінде 19.00, 00.20, 01.55 Қорытынды жаңалықтар 20.10 Т/с «Такая работа»

Сәрсенбі

06.00, 02.30 Әнұран 06.05 Концерт 07.00 «Таңшолпан» 09.30, 17.30, 20.00, 23.40 KAZNEWS 10.00 М/с «Лесси» 10.25 М/с "Роботкөлік Поли" 10.45, 17.55 ӨТКЕН МЕН ЖЕТКЕН 10.50, 20.45 АЙТУҒА ОҢАЙ 11.35, 21.30 Айман&Шолпан» 12.25, 00.25 АЙНАЛАЙЫН 13.00 «Бірге таңдаймыз!» 14.10, 22.20 Т/с «Келін» 15.00 «Әйел бақыты» 16.40, 19.10 Т/с «Сурайя» 17.30, 20.00, 23.40 KAZNEWS 18.00, 01.50 Көңіл толқыны 18.45, 01.00 Агробизнес 23.10, 01.20 Түнгі студияда Нұрлан Қоянбаев

26 қаңтар

Бейсенбі

06.00, 02.30 Әнұран 06.05 Концерт 07.00 «Таңшолпан» 10.00 М/с «Лесси» 10.25 М/с "Роботкөлік Поли" 10.45, 17.55 ӨТКЕН МЕН ЖЕТКЕН 10.50, 20.45 АЙТУҒА ОҢАЙ 11.35, 21.30 Айман&Шолпан» 12.25, 00.30 АЙНАЛАЙЫН 13.00 «Бірге таңдаймыз!» 14.10, 22.20 Т/с «Келін» 15.00 «Әйел бақыты» 16.40, 19.10 Т/с «Сурайя» 17.30, 20.00, 23.40 KAZNEWS 18.00, 02.05 Көңіл толқыны 18.45, 01.05 Жарқын бейне 23.10, 01.30 Түнгі студияда Нұрлан Қоянбаев

27 қаңтар

Жұма

06.00, 02.45 Әнұран 06.05 Концерт 07.00 «Таңшолпан» 10.00 М/с «Лесси» 10.25 М/с "Роботкөлік Поли" 10.45, 17.55 ӨТКЕН МЕН ЖЕТКЕН 10.50 АЙТУҒА ОҢАЙ 11.35 Айман&Шолпан» 12.25, 00.50 АЙНАЛАЙЫН 13.00 «Бірге таңдаймыз!» 14.10, 22.55 Т/с «Келін» 15.00 «Әйел бақыты» 16.40, 19.10 Т/с «Сурайя» 17.30, 20.00, 23.40 KAZNEWS 18.00 Көңіл толқыны 18.45, 01.40 Жан жылуы 20.45, 02.00 Қоғамдық кеңес 21.30 Сәлем, Қазақстан! 23.45 Универсиада алауы аясында

28 қаңтар

Сенбі

ХАБАР 07.00, 03.00 ҚР Әнұраны 07.02, 15.45 Біздің үй 08.00 Жаңа күн 10.10 Т/с «Белая рабыня» 11.00 Т/с «Көрімдік» 11.50, 19.35 Т/с «Бәсеке» 12.30 «Сиқырлы ас үй» 13.00 Т/с «Семейные мелодрамы» 13.45 Т/с «Взрослые дочери» 14.45, 23.00 Т/с «Өгей жүрек» 15.30 Білу маңызды 16.30, 23.45 драма «Тағдыр тартысы» 17.00 Народный контроль 17.15 «Давайте говорить!» 18.00 Т/с «Ақ күн» 18.55 Негізінде 19.00, 00.20, 01.55 Қорытынды жаңалықтар 20.10 Т/с «Такая работа» 20.55 По сути 21.00 Итоги дня 21.35 Т/с «Узел судьбы» 00.55 Драма «Әр үйдің сыры басқа» 01.20 Драма "Сотқа жеткізбей" ХАБАР 07.00, 03.00 ҚР Әнұраны 07.02, 15.45 Біздің үй 08.00 Жаңа күн 10.10 Т/с «Белая рабыня» 11.00 Т/с «Көрімдік» 11.50, 19.35 Т/с «Бәсеке» 12.30 «Сиқырлы ас үй» 13.00 Т/с «Семейные мелодрамы» 13.45 Т/с «Взрослые дочери» 14.45, 23.00 Т/с «Өгей жүрек» 15.30 Білу маңызды 16.30, 23.45 драма «Тағдыр тартысы» 17.00 Важно знать 17.15 «Давайте говорить!» 18.00 Т/с «Ақ күн» 18.55 Негізінде 19.00, 00.15, 01.50 Қорытынды жаңалықтар 20.10 Т/с «Такая работа» 20.55 По сути 21.00 Итоги дня 21.35 Т/с «Узел судьбы» 00.50 Драма «Әр үйдің сыры басқа» 00.00 ҚЫЛМЫС ПЕН ЖАЗА ХАБАР 07.00, 03.00 ҚР Әнұраны 07.02 Біздің үй 08.00 Жаңа күн 10.10 Т/с «Белая рабыня» 11.00 Т/с «Көрімдік» 11.40 Т/с «Бәсеке» 12.30 «Сиқырлы ас үй» 13.00 Т/с «Семейные мелодрамы» 13.45 Т/с «Взрослые дочери» 14.45, 23.00 Т/с «Өгей жүрек» 15.30 Біздің назарда 15.45 «Көңіл толқыны» 16.20, 19.35 драма «Тағдыр тартысы» 17.00 Народный контроль 17.15 Өмір жолы 17.45 «Сәлем, Универсидада!» 18.05 Т/с «Ақ күн» 18.45 білу маңызды 19.00, 23.35, 01.45 Қорытынды жаңалықтар 20.05 Арнайы хабар 20.30 Бюро расследований 21.00 Итоги дня. По сути

22.00 Концерт 00.30 Драма «Ақпыз, сары, қарамыз» ХАБАР

06.00, 02.30 Әнұран 06.05 Концерт 07.10, 19.00 Көңіл толқыны 07.40, 00.00, 00.30 Универсиада алауы аясында 07.55 қЫМЫЗХАНА

09.00 «Сенбілік таң» 10.10 ӨТКЕН МЕН ЖЕТКЕН 10.15 Әзіл әлемі 11.50 М/с «Мистер Пэн» 12.35 «Балапан жұлдыз» 13.40 ОЙ-ТОЛҒАУ 14.25 «Сезімдердің гүлін салқын ұрмасын» 16.00 Т/с «Сарқылмас сезім» 17.45 «АЛТЫН ЖҮРЕК» 19.10 Өмірдің өзі новелла 20.00, 01.25 KAZNEWS 20.35 КӨҢІЛАШАР

29 қаңтар

Жексенбі

06.00, 03.05 Әнұран 06.05 Концерт 07.35, 07.50, 23.55 Универсиада алауы аясында 08.05 Әзіл әлемі 09.05 «АҚСАУЫТ» 09.30 «БҮГІН ЖЕКСЕНБІ» 11.15 ДАРА ЖОЛ 12.50 Сәлем, Қазақстан! 14.25 Көңілашар 15.50 Т/с «Сарқылмас сезім» 18.35 ӨТКЕН МЕН ЖЕТКЕН 18.40 Көңіл толқыны 18.55 28-қысқы УНИВЕРСИАДА ойындарының ашылу салтанаты 21.30 АПТА KZ 22.30 Концерт

07.00, 03.00 ҚР Әнұраны

07.02 Қалжың қоржыны 08.30 «Әсем әуен» 09.30 Өзін-өзі тану 09.45 Золотая середина 10.30 Спортивная игра «Я - чемпион» 11.00 Кино. «Мама объявила забастовку» 12.25 Универсиада 15.00 Т/с «Тамыры терең бәйтерек» 16.30 «Экспедиция-25» 17.00 Гала концерт 18.10 Ду-думан 19.25 Хоккей с шайбой 22.00 Ақпарат арнасы - «7 күн» 23.00 Х/ф «Итернешнл» 01.00 Т/с «Жаным» 02.00 Қазақстан театры

23.40 Универсиада күнделігі 23.15 Дара жол 00.40 Драма «Құлагер» ХАБАР 07.00, 03.00 ҚР Әнұраны 07.02 Қалжың қоржыны 08.30 «Әсем әуен» 09.15 САМОПОЗНАНИЕ 09.30 Т/с «Көрімдік» 10.45 Тайны и судьбы великих казахов 11.45 М/ф «Вспыш и чудо-машинки» 12.35 Семейное кино. «джонни цунами» 14.10 Т/с «Тамыры терең бәйтерек» 15.40 Ду-думан 16.55 «Экспедиция-25» 17.25 «Компромат» 18.10 Концерт 18.55 Церемония открытия 28-й Всемирной зимней Универсиады. 21.00 АНАЛИТИЧЕСКАЯ ПРОГРАММА - «7 күн» 22.00 Х/ф Концерт

21.35 Т/с «Узел судьбы» 00.50 Драма «Әр үйдің сыры басқа»

ЕУРАЗИЯ

06.00 Жаңалықтар 06.05 Жить здорово 07.00 Доброе утро 10.00 Новости 10.05 Судебные истории 11.00, 01.45 «БАСТЫ ПАТРУЛЬ» 11.10, 02.05 «Той заказ» 11.40 «П@УТИНА+» 12.35, 03.15 «ВСЕ МЫ ЛЮДИ» 13.25 Т/с «Пять дней до полуночи» 14.15, 02.30 «ӘЙЕЛ СЫРЫ» 15.10 Правда 15.15 Давай поженимся 16.05 Х/ф «Сваты 3» 17.55 пусть говорят 18.55 Х/ф «челночницы» 20.00 Главные новости 20.55 «П@УТИНА» 21.30, 01.55 БАСТЫ ЖАҢАЛЫҚТАР 22.10 Т/c «Қос жүректің лүпілі» 23.00 Т/с «Ғажайып жан»

00.00 Т/с «Гречанка»

5 КАНАЛ

06.30, 06.40, 07.30, 09.10 «Таңертеңгілік «5-арнада» 06.30, 20.45 Вести - Россия 07.00 Апта репортажы 07.15, 08.15 Аймақ жаңалықтары 07.50, 14.35, 18.00, 22.45 Рекламный визит 08.00 Репортаж недели 08.30 «Наши дети» 08.35 Время творить 13.00 Вести недели 14.45 «Жақсылардан ғибрат» 15.05, 02.30 Деректі фильм 15.45 Моя Караганда 16.00 «Сау болайық» 16.15 Диалоги о животных 17.05 Ауа райы 17.10 Сам себе режиссер 18.10 5-арнадағы әуен 19.00 Коронные фразы 19.30, 21.35 шарайна 20.00, 22.00 Новости 20.30, 22.30 P.S

20.55 По сути 21.00 Итоги дня 21.35 Т/с «Узел судьбы» 00.50 Драма «Әр үйдің сыры басқа»

20.55 «П@УТИНА» 21.30, 01.55 БАСТЫ ЖАҢАЛЫҚТАР 22.10 Т/c «Қос жүректің лүпілі» 23.00 Т/с «Ғажайып жан» 00.00 Т/с «Гречанка»

ЕУРАЗИЯ 06.00 Жаңалықтар 06.05 Жить здорово 07.00 Доброе утро 10.00 Новости 10.05 Судебные истории 11.00, 01.45 «БАСТЫ ПАТРУЛЬ» 11.10, 02.05 «Той заказ» 11.40 «П@УТИНА+» 12.35, 03.05 «ВСЕ МЫ ЛЮДИ» 13.25 Т/с «Пять дней до полуночи» 14.15, 02.20 «ӘЙЕЛ СЫРЫ» 15.10 Правда 15.15 Давай поженимся 16.05 Х/ф «Сваты 3» 17.55 пусть говорят 18.55 Х/ф «челночницы» 20.00 Главные новости

5 КАНАЛ 06.30, 07.40, 08.45 «Таңертеңгілік «5-арнада» 06.30, 20.45 Вести - Россия 07.00, 19.30, 21.35 шарайна 07.25, 08.25, 14.00 Аймақ жаңалықтары 07.50, 14.25, 18.00, 22.45 Рекламный визит 08.00 Новости 08.40 «Наши дети» 13.50, 20.30, 22.30 P.S 14.15 Азия айнасы 14.35 Прямой эфир 16.00 «Сау болайық» 16.10 «София» 17.00 Менің шындығым 17.50 «ТВ-2 экспедициясы» 18.10 5-арнадағы әуен 19.00 Приключения тела 20.00, 22.00 Новости

ЕУРАЗИЯ 06.00 Жаңалықтар 06.05 Жить здорово 07.00 Доброе утро 10.00 Новости 10.05 Судебные истории 11.00, 01.55 «БАСТЫ ПАТРУЛЬ» 11.10, 02.30 «Той заказ» 11.40 «П@УТИНА+» 12.35, 03.15 «ВСЕ МЫ ЛЮДИ» 13.25 Т/с «Пять дней до полуночи» 14.15, 02.20 «ӘЙЕЛ СЫРЫ» 15.10 Правда 15.15 Давай поженимся 16.05 Х/ф «Сваты 3» 17.55 пусть говорят 18.55 Х/ф «челночницы» 20.00 Главные новости 20.55 «П@УТИНА» 21.30, 01.55 БАСТЫ ЖАҢАЛЫҚТАР 22.10 Т/c «Қос жүректің лүпілі» 23.00 Т/с «Ғажайып жан» 00.00 Т/с «Гречанка» 01.20 Драма «Сотқа жеткізбей» ЕУРАЗИЯ 06.00 Жаңалықтар 06.05 Жить здорово 07.00 Доброе утро 10.00 Новости 10.05 Судебные истории 11.00, 01.45 «БАСТЫ ПАТРУЛЬ» 11.10 «Той заказ» 11.40 «П@УТИНА+» 12.35, 03.15 «ВСЕ МЫ ЛЮДИ» 13.25 Т/с «Пять дней до полуночи» 14.15, 02.30 «ӘЙЕЛ СЫРЫ» 15.10 Правда 15.15 Давай поженимся 16.05 Х/ф «Сваты-3» 17.55 пусть говорят 18.55 Х/ф «челночницы» 20.00 Главные новости 20.55 «П@УТИНА» 21.30, 01.55 БАСТЫ ЖАҢАЛЫҚТАР 22.10 Т/c «Қос жүректің лүпілі»

5 КАНАЛ 06.30, 07.40, 09.10 «Таңертеңгілік «5-арнада» 06.30, 20.45 Вести - Россия 07.00, 19.35, 21.35 шарайна 07.25, 08.25, 14.05 Аймақ жаңалықтары 07.50, 14.25, 18.00, 22.45 Рекламный визит 08.00, 20.00, 22.00 Новости 08.40 «Наши дети» 13.50, 20.30, 22.30 P.S 14.35 Прямой эфир 16.10 Т/с «София» 17.00 «Ерлер ел ішінде» 17.15 Азия айнасы 17.45 Моя Караганда 18.10 5-арнадағы әуен 19.00 «Доверяй, но проверяй» 20.00, 22.00 Новости 21.10 «Личное» 22.55 Х/ф «Харлей Давидсон и ковбой Мальборо» 00.45 Әуенді Қазақстан

00.00 Т/с «Жаным» 01.00 Қазақстан театры ЕУРАЗИЯ 06.00 Жаңалықтар 06.00 Модный приговор 06.55, 04.30 ИДЕАЛЬНЫЙ РЕМОНТ 07.40, 12.25 Т/с «Вероника Марс» 08.30 «П@утина» 08.50 воскресные беседы 09.15 «Я не верю судьбе» 10.10 Х/ф «Мама, я женюсь» 12.00 Басты бағдарлама 13.15, 22.45 «ДУ ҚОЛ ШОКОЛАД» 14.10 «кешкі кездесу» 15.15 добрый вечер, казахстан!» 16.15 Х/ф «Удар Зодиака» 20.00 Аналитика 21.00, 03.00 «П@УТИНА+» 21.50, 03.45 «Той базар» 00.00 «ГОЛОСЯЩИЙ КИВИН»

ҚАЗАҚСТАН-ҚАРАҒАНДЫ 07.00,10.00, 13.00, 17.50, 22.30 Жаңалықтар 07.45, 10.45, 21.15, 23.15 Уақыт.kz 08.00, 11.00, 18.50, 22.20, 23.35 TV market 08.05, 13.20 әсем әуен 08.45 М/ф "Мияның ертегі әлемі" 09.35 М/ф "Лупдиду" 11.05 Д/ф «Бәсекелестер» 11.50 М/ф «Бернард» 12.00 В интересах других людей 12.35 Менің Астанам! 18.30 100 шагов 19.00 Тікелей эфир 19.35 Хочу все знать! 20.00 «Алаш алыптары» 20.30 қорытынды жаңалықтар 21.30 Т/с "Карусель" 23.35 Т/с «Бірінші ханым»

ҚАЗАҚСТАН-ҚАРАҒАНДЫ 07.00, 10.00, 13.00, 17.50, 22.30 Жаңалықтар 07.45, 10.45, 21.15, 23.15 Уақыт.kz 08.00, 11.00, 18.50, 22.20, 23.30 TV market 08.05, 13.20 Әсем әуен 08.40, 21.30 Т/с «Карусель» 09.35 М/ф «Лупдиду» 11.05 Д/ф «Құрдастар» 11.35 Қос қарақшы 12.00 Д/ф «Руханият сардары» 12.45 М/ф 18.30 ДАТ 19.00 Шаңырақ 19.35 Страницы Независимости 20.00 «Алаш алыптары» 20.30 Қорытынды жаңалықтар 23.35 Т/с «Бірінші ханым»

5 КАНАЛ 06.30, 09.10 «Таңертеңгілік «5-арнада» 06.30, 21.00 Вести - Россия 07.00, 13.00, 19.30, 21.35 шарайна. Ауа райы болжамы 07.25, 08.25, 14.05 Аймақ жаңалықтары 07.40 Ерлер ел ішінде 07.50, 14.25, 18.00, 22.45 Рекламный визит 08.00, 20.00, 22.00 Новости 08.40 «Наши дети» 14.05, 17.00 Азия айнасы 14.35 прямой эфир 16.10 Т/с «София» 18.10 ИСЛАМ: сауалдар мен жауаптар 18.45 5-арнадағы әуен 19.00 Премьера. «Аферисты» 20.30, 22.30 P.S 20.45 «Моя караганда»

06.05, 04.25 Модный приговор 06.55, 03.40 Идеальный ремонт 07.40, 12.25 Т/с «Вероника Марс» 08.35, 04.20 «П@УТИНА» 09.00 «Вот и свела судьба...» 09.55 Х/ф «Райский уголок» 11.40 «Фабрика грез» с Ольгой Артамоновой 12.00, 01.30 112 неделя 13.15 «Той базар» 14.10, 01.55 «П@УТИНА+» 15.05 Х/ф «Как развести миллионера» 18.30 «Фродя» 22.00 БАСТЫ БАҒДАРЛАМА 22.30, 02.40 «Кешкі кездесу» 23.40 Х/ф «Крутой»

ҚАЗАҚСТАН-ҚАРАҒАНДЫ 07.00,10.00, 13.00, 17.50, 22.30 Жаңалықтар 07.45, 10.45, 21.15, 23.15 Уақыт.kz 08.00, 11.00, 18.50, 22.20, 23.35 TV market 08.05, 13.20 әсем әуен 08.45, 21.30 Т/с "Счастливчик Пашка" 09.35 М/ф "Лупдиду" 11.05 Д/ф «Бәсекелестер» 11.50 М/ф «Бернард» 12.00 Ойталқы 12.35 шеберхана 18.30 2050 19.00 «В интересах людей» 19.35 Менің Астанам! 20.00 «Алаш алыптары» 20.30 қорытынды жаңалықтар 23.35 Т/с «Бірінші ханым»

5 КАНАЛ 06.30, 07.40, 08.40 «Таңертеңгілік «5-арнада» 06.30, 20.30 Вести - Россия 07.00, 13.00, 19.35, 21.35 шарайна 07.25, 08.25, 14.05 Аймақ жаңалықтары 07.50, 14.25, 18.00, 22.30 Рекламный визит 08.00, 20.00, 22.00 Новости 08.40 «Наши дети» 13.50 P.S 14.35 Прямой эфир 15.40 «Будем здоровы» 15.50 «Жақсылардан ғибрат» 16.10 Т/с «София» 17.00 Менің шындығым 17.50 «ТВ-2 экспедициясы» 18.10 5-арнадағы әуен 19.00 «Безопасность» 21.00 Иные 22.40 Х/ф «Самая обаятельная и привлекатель-

ЕУРАЗИЯ 06.00 Жаңалықтар 06.05, 03.45 Жить здорово 07.00 ЖҰМА УАҒЫЗЫ 07.15 Доброе утро 10.00 Новости 10.05 Судебные истории 11.00, 02.00 «БАСТЫ ПАТРУЛЬ» 11.10, 02.45 «Той заказ» 11.40 «П@УТИНА+» 12.35 «ВСЕ МЫ ЛЮДИ» 13.25 Т/с «Тень «Полярной звезды» 14.15, 03.00 «ӘЙЕЛ СЫРЫ» 15.15 Наедине со всеми 16.00 Х/ф «Сваты-4» 17.50 «жди меня». Казахстан 18.55 Поле чудес 20.00 Главные новости

ЕУРАЗИЯ

21.10 «Личное» 22.55 Х/ф «Охотники за привидениями» 00.45 Әуенді Қазақстан 02.30 Деректі фимльм

ная» 01.00 Әуенді Қазақстан 02.30 Деректі фильм

20.55 «П@УТИНА» 21.30, 02.10 БАСТЫ ЖАҢАЛЫҚТАР 22.10 Т/c «Қос жүректің лүпілі» 23.00 Т/с «Ғажайып жан» 00.00 Золотой граммофон

5 КАНАЛ

10.00 ШАРАЙНА. 10.50 P.S 10.05 «Моя Караганда» 11.20, 12.30 Азия айнасы 11.40 «Нольден бастап» 11.55 Ислам: сауалдар мен жауаптар 13.10, 18.00, 22.00 Рекламный визит 13.20 По диким местам 14.00 «Будем здоровы» 14.15 «Семейный альбом» 15.00 Специальный корреспондент 16.00 Военная программа 16.20 Субботний вечер 18.10 «09-аймақ» арнайы-репортаж 18.25 5-арнадағы ән-әуен 19.00 «Человеческий фактор» 19.30 Городок 20.00 Апта репортажы 20.30, 22.30 Х/ф «Все будет хорошо» 22.25 Прогноз погоды 00.00 Әуенді Қазақстан

22.55 «Поединок» 00.35 Әуенді Қазақстан 02.30 Деректі фильм ҚАЗАҚСТАН-ҚАРАҒАНДЫ 07.00, 10.00, 13.00, 17.50, 22.30 Жаңалықтар 07.45, 10.45, 21.15, 23.15 Уақыт.kz 08.00, 11.00, 18.50, 22.20, 23.30 TV market 08.05, 13.20 Әсем әуен 08.45 Т/с «Карусель» 09.35 М/ф «Лупдиду» 11.05 Д/ф «Құрдастар» 11.35 Қос қарақшы 12.00 Шаңырақ 12.35 ДАТ 18.30 Арена 19.00 Арнадым саған... 19.35 Это наша с тобой биография 20.00 «Алаш алыптары» 20.30 Қорытынды жаңалықтар 21.30 Телеверсия Эстафеты огня 28-ой всемирной зимней универсиады 23.35 Т/с «Бірінші ханым»

02.30 Деректі фильм ҚАЗАҚСТАН-ҚАРАҒАНДЫ 09.00 Әсем әуен 10.00, 13.00 Жаңалықтар-Новости 10.45, 13.45 Уақыт.kz 11.00, 12.50, 15.50, 17.50, 21.25 TV market 11.05 Қуырмаш 11.25 «Романтикалық кездесу қонақ үйі» 14.00, 18.00 «Сазды Сәлем» 15.00, «Елім, Елім-ай» 16.00 Хф «Подари мне жизнь» 17.40 Күлегеш 19.00 Шаңырақ 19.35 «Дат» 20.00 Ойталқы 20.35 100 шагов 21.00 Телеверсия Эстафеты огня 28-ой всемирной зимней универсиады

22.00 Х/ф «Құнанбай»

02.30 Деректі фильм 5 КАНАЛ 10.00 Апта репортажы. Ауа райы болжамы. 10.25 Моя Караганда 10.45 «Жақсылардан ғибрат» 11.05 «Ерлер ел ішінде» 11.35 Время творить 12.00 Утренняя почта 12.30, 17.30, 21.40 Рекламный Визит 12.40 Сто к одному 13.30 Московский рынок 14.00 Шутки в сторону 17.00 Мир православной духовности 17.40 Прогноз погоды. 17.45 «Сайгез» 18.15 5-арнадағы ән-әуен 19.00 Честный детектив 20.00 Х/ф «Кузнец моего счастья» 21.45 Пргноз погоды 21.50 «Сау болайық» 22.10 Х/ф «Контракт на любовь» 00.00 Әуенді Қазақстан

Ресми

ҚАЗАҚСТАН-ҚАРАҒАНДЫ

07.00,10.00 Апта 08.00, 11.00, 18.50, 22.20, 23.30 TV market 08.05, 13.20 әсем әуен 08.45, 21.30 Т/с "Счастливчик Пашка" 09.35 М/ф "Лупдиду" 11.05 Д/ф «Бәсекелестер» 11.50 М/ф «Бернард» 12.00 Арнадым саған... 12.35 Арена 13.00, 17.50, 22.30 Жаңалықтар 18.30 Страницы Независимости 19.00 «Ойталқы» 19.35 Шеберхана 19.55 «Алаш алыптары» 20.30 қорытынды жаңалықтар 21.15, 23.15 Уақыт.kz 23.35 Т/с «Бірінші ханым»

23.00 Т/с «Ғажайып жан» 00.00 Т/с «Гречанка»

21.35 Х/ф «Заложница» 23.50 Фестиваль Нацианальной лиги веселых и находчивых 01.35 Т/с «Жаным»

06.00 Жаңалықтар

21.00 «Будем здоровы» 21.15 «Понаехали» 22.55 Х/ф «Охотники за привидениями» 00.45 Әуенді Қазақстан

ҚАЗАҚСТАН-ҚАРАҒАНДЫ 09.00 Әсем әуен

11.00, 12.50, 15.50, 17.50, 21.25 TV market

10.05 «Дода» 10.30 М/ф «Груф академиясы» 11.30 «Келбет» 12.00 Х/ф «Құнанбай» 13.40 «Боран батыр», «Тапқыр қойшы» 14.00, 18.00 «Сазды сәлем» 15.00 Ән сұңқары – Нұрағаң, жыр тұлпары – Тұмағаң 16.00 Т/с «Подари мне жизнь» 17.40 Күлегеш 19.00 АПТА 20.00 «В интересах людей» 20.35 2050 21.00 Арнадым саған... 21.35 Арена 00.00 Х/ф «Дитя октября»

Алдын ала деректер бойынша, 2016 жылы Қарағанды облысында орындалған құрылыс жұмыстарының көлемі 147,8 млрд. теңгені құраған. Бұл – елде жүргізілген құрылыстың жалпы көлемінің 4,6%-ына тең көрсеткіш. Құрылыс көбінесе жеке меншік нысанды кәсіпорындардың күшімен жүзеге асырылды. Статистика комитеті мәлімдегендей, облыстағы құрылыс жұмыстарының 98,3%-ы осы санатқа тиесілі. Құрылыс жұмыстарының құрылымында 82,4% – құрылыс-жөндеу жұмыстарына, 8,5% – күрделі жөндеуге және 9,1% ағымдағы жөндеуге келеді. Құрылыс жұмыстарының едәуір көлемі жолдар және автомагистральдарда орындалған. Құны – 59,6 млрд. теңге. Яғни, құрылыс жұмыстарының жалпы көлемінің 40,3%-ын құрайды. Қалған құрылыс жұмыстары түрлерінің үлесі – 14,8%дан 0,1%-ға дейінгі аралықта. Құрылыс жұмыстарының айтарлықтай бөлігін орта және ірі нысанды кәсіпорындар орындаған. Олардың үлесіне 54,5%-ы тиесілі. Шағын кәсіпорындардың үлес салмағы 45,5%-ды құрады. Құрылыс жұмыстарының облыстық көлеміндегі айтарлықтай үлес Қарағандыға (31,3%), Теміртауға (14,4%), Осакаров ауданына (12,9%) және Сәтбаевқа (6,5%) келеді. 2015 жылмен салыстырғанда, құрылыс жұмыстары көлемінің артуы Осакаров ауданында (1,4 есе), Теміртау және Шет аудандарында (әрқайсысында – 1,2 есе), Қарқаралы ауданында (1,1 есе) байқалған. Өз тілшімізден.

Білім ошақтарында

Тәрбиенің көзі – ата-әжелерде. Қазақтың отбасындағы тәрбие әдептілікке үйретуді көздеген. Ал, қазіргі ата-аналар міндетіне осындай жауапкершілікті жүктелген бе? Осы сауалды қазіргі жас ата-аналарға қойғым келеді. Қазіргі заманда технология дамыған, баланың көңілі соған ауып кеткен. Ата-аналар таңертеңнен кешке дейін жұмыста, күн көру, табыс табу қамында. Бала тәрбиесіне уақыты шектеулі. Мектепте 11 сыныпқа жетекшілік етемін. Сыныпта 19 оқушы (13 қыз, 6 ұл) бар. Сынып ұйымшыл, кез келген жүктелген тапсырманы жұмыла көтереді. Әр түрлі мінезді балалар оқып жатыр. Асыл аналардың тәлім-тәрбиесін алған қыздарымнан көп үміт күтем. Аналары «аналарымыздан үйренген тәртіпті қыздарымызға жеткізіп, құлағына құйып отырамыз, бала тәрбиесіне көбінесе шеше жауапты ғой» дегенді тілге тиек етеді. Міне, ескінің жырын жаңартатын, «Бала нені білсе жастан, ұядан» демекші, осындай ата-аналар болса, нұр үстіне нұр болар еді. Бала тәрбиесіне осындай үлкен бір жауапкершілікпен қарайтын ата-ананың баласы да өз ісіне үлкен жауапкершілікпен қарайтыны сөзсіз. Тәрбиенің өзі тәртіп пен еңбектен басталатындықтан, баланы жастайынан уақытында тиып, еңбекке баулу қажет. Мәселен, қазақтың салт-дәстүрін, әдетғұрпын дәріптейтін Наурыз мерекесі мектебімізде ерекше аталып өтеді. Әрбір сынып қазақ халқының ұлттық киімдерін киіп, ұлттық тағамдарын дайындап, сынып бөлмелерін безендіріп, ұлттық ойындар ойнайды, би билеп, ән шырқайды. Мереке қызықты да тартымды өтеді. Бұл мереке ғана емес, әрбір сынып сағатының берер тәрбиелік мәні зор. Сондықтан, белгілі әдеп-ғұрып, тәрбие көріп өскен бала қайтсе де жақсы қасиеттерді өз бойына сіңірері сөзсіз. Кезінде бала ата-ана әперген киімді киіп, үлкен адам келе жатса, алдынан кесіп өтпей, құрмет көрсететін. Ал, қазіргі бала үлкенді тосып, өткізбек түгілі, қағып кетуге бар. Көліктерде үлкендер түрегеліп тұрып, балалар орындықта отыру әдетке айналған. Соларды көргенде тәрбие беретін үйінде үлкен жоқ па екен деп налисың. Сол себепті балаға халқының салт- дәстүрлерін, әдет-ғұрыптарын үйрету керек. Сая АБДИЛЬДИНА, мамандандырылған «Мұрагер» мектеп-интернатының қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі. ҚАРАҒАНДЫ қаласы.


дүние-дүрмек

19 қаңтар, 2017 жыл www.ortalyk-kaz.kz www.ortalyq.kz

94/01

Еске алу

Тағзым

Қарағанды облысы әкімдігінің Қаулысы 27 желтоқсан, 2016 жылы

Қарағанды қаласы

Қазақстан Республикасының Әділет Министрлігі Қарағанды облысы, Әділет департаменті Нормативтік-құқықтық акті 2017 жылғы 16.01 Нормативтік-құқықтық актілдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №4110 болып енгізілді.

Ақтоғай ауданы, Қызыларай ауылының тумасы, ардақты анамыз Күлия Сейдіғазымқызының фәниден бақиға озғанына 1 жыл толып отыр. Анамыз 2016 жылдың ақпан айының 4 жұлдызында 87ге қараған шағында жалған дүниеден өтті. Шаңырағымыздың алтын діңгегі, ұл-қыздарының жанашыры болған сүйікті анамыз Ақтоғай ауданының құрметті азаматы, еңбекпен ерте есейіп, ел өміріне араласқан, өмірден өткен әкеміз Қазыкен Тойымбекұлымен отбасын құрған еді. Ата-анамыз табандылық танытып, ұлын ұяға, қызын қияға қондырған абзал азаматтар болды. Балалары, біздерді мәпелеп өсіріп, қатарымыздан қалдырмай оқытып, өнегелі тәлім-тәрбие берді. Мінезі ашық, жан-дүниесі таза, тілеуқор Анамыз келіндерін қызындай көріп, өзі де сый-құрметке бөленген жан иесі. Туған-туыстарына да бауырмал болды, құда-жекжаттарымен сыйластықтан жаңылмады. Немере-шөберелерінің мейірімді де сүйікті әжесі, қадірлі де аяулы анамыз Күлия Сейдіғазымқызы отбасымыздың тірегі, ажары, мәні мен шырайы, құтберекесі еді...

Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы 26 қаңтардағы № 05/01 «Жеке қосалқы шаруашылықтарда ірі қара малдың аналық мал басын қолдан ұрықтандыру жөніндегі шығындарды 100 %-ға дейін өтеуге арналған субсидиялар нормативін, қолдан ұрықтандыру жөніндегі қызметтерді жеткізушіге қойылатын өлшемдер мен талаптарды, сондай-ақ асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуды, мал шаруашылығының өнімділігін және өнім сапасын арттыруды субсидиялау бағыттары бойынша субсидиялар көлемдерін бекіту туралы» қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министірінің 2014 жылғы 19 қарашадағы «Асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуды, мал шаруашылығының өнімділігін және өнім сапасын арттыруды субсидиялау қағидаларын бекіту туралы» № 3-1/600 (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №9987 болып тіркелген) бұйрығына сәйкес Қарағанды облысының әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Қарағанды облысының әкімдігінің 2016 жылғы 26 қаңтардағы № 05/01 «Жеке қосалқы шаруашылықтарда ірі қара малдың аналық мал басын қолдан ұрықтандыру жөніндегі шығындарды 100 %-ға дейін өтеуге арналған субсидиялар нормативін, қолдан ұрықтандыру жөніндегі қызметтерді жеткізушіге қойылатын өлшемдер мен талаптарды, сондай-ақ асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуды, мал шаруашылығының өнімділігін және өнім сапасын арттыруды субсидиялау бағыттары бойынша субсидиялар көлемдерін бекіту туралы» қаулысына (Нормативтік-құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №3654 болып тіркелген, 2016 жылғы 16 ақпандағы № 30 (22

133) «Орталық Қазақстан» және 2016 жылғы 16 ақпандағы № 20 (21 965) «Индустриальная Караганда» газеттерінде, 2016 жылдың 12 ақпандағы «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланған) келесі өзгеріс енгізілсін: көрсетілген қаулының 3 қосымшасы осы қаулының қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда мазмұндалсын. 2. «Қарағанды облысының ауыл шаруашылығы басқармасы» мемлекеттік мекемесі заңнамада белгіленген тәртіпте осы қаулыдан туындайтын шараларды қабылдасын. 3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. 4. Осы қаулының орындалуын бақылау облыс әкімінің жетекшілік жасайтын орынбасарына жүктелсін. Н. Әбдібеков, Қарағанды облысының әкімі.

Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы «27» желтоқсандағы №94/01 қаулысына қосымша Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы 26 қаңтардағы № 05/01 қаулысына 3 - қосымша

Асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуды, мал шаруашылығының өнімділігін және өнім сапасын арттыруды субсидиялау бағыттары бойынша субсидиялар көлемдері Сала атауы

Субсидиялау бағыты

Мал шаруашылығы

Шаруа (фермерлік), жеке қосалқы шаруашылықтарда және өндірістік кооперативтерде ірі қара малдың аналық басын қолдан ұрықтандыруды ұймдастыру Етті бағытАсыл тұқымды ірі қара малдың аналық тағы мал ша- мал басымен асыл тұқымдық және руашылығы селекциялық жұмысын жүргізу Тұқымдық түрлендірумен қамтылған ірі қара малдың аналық мал басымен асыл тұқымдық және селекциялық жұмыс жүргізу Отандық асыл тұқымды ірі қара мал сатып алу Импортталған асыл тұқымды және селекциялық ірі қара мал сатып алу Жалпы табындарда етті бағыттағы тұқымдық бұқаларды күтіп-бағу Бұқашықтарды бірінші өндіріс деңгейіндегі бордақылау алаңдарына өткізу Барлық сома Сүтті бағыт- Асыл тұқымды ірі қара малдың аналық тағы мал ша- мал басымен селекциялық және асыл руашылығы тұқымдық жұмыс жүргізу Сүт өндірісінің құнын арзандату: 2- деңгей

Барлық сома Етті бағыттағы құс шаруашылығы Барлық сома Жұмыртқа бағыттағы құс шаруашылығы

Өлшем Субсидиялау Субсидиялау Субсидиябірлігі нормативі, көлемі лар соматеңге сы, мың теңге бас 4 004 13 053 52 264,3

бас

20 000

7 279

145 580,0

бас

18 000

54 880

987 831,4

бас

154 000

2 273

350 015,4

бас

118 000

802

94 636,0

бас

104 000

161

16 744,0

бас

24 000

2 190

52 560,0

бас

20 000

1 000

20 000,0

тонна тонна

15 000

7 300 1 300

93 977,2 19 500,0

10 000 154 000

7 448 200

74 477,2 30 800,0

118 000

543

64 074,0

66 000

3 151 3 151

207 956,3 207 956,3

239 757

719 270,4

3 000

239 757

719 270,4

120

34 700

4 164,0

1 699 631,0

3- деңгей тонна Отандық асыл тұқымды ірі қара мал бас сатып алу Импортталған асыл тұқымды ірі қара мал бас сатып алу Құс еті өндірісінің құнын арзандату: 2- деңгей

тонна

208 851,2

207 956,3 Тағамдық жұмыртқа өндірісінің құнын арзандату: 1- деңгей Отандық және шетелдік асыл тұқымды репродукторлардан ата-енелік нысандағы асыл тұқымды тәуліктік балапан сатып алу

Барлық сома Қой шарушы- Тұқымдық түрлендірумен қамтылған қойлығы лардың аналық басымен селекциялық және асыл тұқымдық жұмыс жүргізу Асыл тұқымды еркек тоқтылар мен тұсақтар сатып алу Қой еті (қозы еті) өндірісінің құнын арзандату: 1- деңгей 2- деңгей Барлық сома Жылқы ша- Асыл тұқымды жылқыларды сатып алу руашылығы Жылқы еті өндірісінің құнын арзандату Барлық сома Шошқа шаШошқа еті өндірісінің құнын арзандату руашылығы Барлық сома ЖИЫНЫ

мың дана бас

Ол бақ қонып, қыдыр дарыған, қасиетті Бұқар жырау ауданындағы Алабас ауылында 1949 жылы дүниеге келген. Ағамыз атақты Нияз батырдың ұрпағы. Кезінде ол кісі би болған, дана болған, дара тұлға еді. Айтжан қарапайым еңбек жолын малшы, механизатор болып бастады. 1972 жылы Қарқаралыдағы зооветеринарлық техикумды үздік бітірген соң, туған жерінде мамандығы бойынша жұмыс істеп, халықтың құрметіне бөленді. Алғыр да, іскер азамат көп кешікпей Пушкин совхозында кәсіподақ комитетінің төрағасы болды. Кешегі кеңестік кезеңде басқару қызметтеріне көтерілу үшін, міндетті түрде коммунист болу керектін. Ал сол коммунисің жоғары лауазымды жұмыста қызмет етуі үшін партия мектебін бітіруі қажет еді. Әлгі білім ұясына кез келген жас қабылданбайды. Еңбек ұжымында өзін жақсы қырынан көрсете білген, зейінді де зерек, аса іскер жастарға арнайы жолдама берілетін. Осы талаптарға лайықты Айтжан Жүнісбеков 1981 жылы облысымыздағы 130 әріптесінің арасынан оза шықты. Сөйтіп, ақ үйдегі ағаларымыз оған үлкен сенім артып, Алматыдағы жоғары партия мектебіне оқуға жіберді. «Ол бала-шағасын ауылда қалдырып, 4 жыл Алматыда білім алды. Айтжанның нағыз ерлікке пара-пар өнегелі өмір жолы осы жылдары басталды!» деп еске алады дос-жолдастары Аман Жанғожин, Тілеуқабыл Байтұрсынов. Алматыдан келген соң Айтжан Жарылғасынұлы Бабаев атындағы совхозда партия ұйымына басшылық жасады. Өмір мектебінен өтіп, мол тәжірибе жинақтаған ағамыз көп кешікпей аудандық партия комитетінің хатшысы, одан соң бүгінгі үрдіспен айтқанда Бұқар жырау ауданы әкімінің орынбасары және

бірінші орынбасары болды. 1997 жылы «Ақбел» АҚ-ның президенті болып сайланды. Халық қалаулысы үзіліссіз 15 жыл аудандық мәслихат хатшысы лауазымын абыройлы атқарды. Ағамыздың қырық күндік асында қоғам және мемлекет қайраткері Қасымбек Медиев: – Мен Айтжанмен кеш танысқаныма өкінемін. Өз басым оның адами қасиеттерін жоғары бағалаймын. Сөзіне берік, ісіне мығым екеніне аз ғана уақыттың ішінде көзім жетті. Қайсыбір жылы республикалық мәслихаттар бірлестігін құрдық. Оған ұйытқы болғандардың бірі – сол еді. Кейіннен төраға қызметін атқара жүріп, бірлестік сессияларын облыс орталықтарында өткізді. Олардың мол тәжірибелерін ортаға салды. Бауырым, аз уақыттың ішінде қыруар жұмыстар тындырды! – деп, тебірене еске алғаны бар. Үлкендер оны әкесіне тартқан деседі. Солай да шығар! Әкесі Жарылғасын –заманында ел басқарған, тілге шешен, қарасөзге қамшы салдырмайтын тектінің ұрпағы болыпты. Сол қасиет ұлына да дарығаны ғой. Жақында «Қазақстан – Қарағанды» телеарнасына Айтжанмен ұзақ жыл бірге қызметтес болған, жақсы көретін інісі һәм шәкірті, аудандық мәслихаттың хатшысы – Асхат Әли өтініш айта келді. – Ағамыздың арамыздан кеткеніне де бір жыл. Ол жайында шағын киноролик дайындап, ас үстінде көпшілік назарына ұсынуды азаматтық парыз санап отырмыз. Осы дүниенің жасалуына азкем қолғабыс көрсетуіңізді сұраймын? – деді. Біз де жолымыздан жығылғанымыз жоқ. Қолдан келер көмегімізді көрсеттік. Бұқар жырау ауданының Құрметті азаматы, Қазақстан мәслихаттарының Құрметті депутаты, халықтың сүйікті перзенті, асылдың сынығы – Айтжан Жүнісбеков оған лайықты еді. Айтжанның артында ибалы да, инабатты ұл-қыздары – Рымтай, Әсем, Меруерт, Алпамыс қалды. Аққудың сыңарындай болған, сүйікті жары – Алтын жеңгеміз қалды. Қазіргі кезде балаларының бәрі де білім алып, өмірден өз орындарын тапты. Қызы – Әсем әке

жолын қуып, мемлекеттік қызметте жұмыс істейді. Абай ауданы әкімінің орынбасары. Баласы Алпамыс қаламыздағы «ҚазМұнайГаз» мекемесі басшысының орынбасары. Мен оның сонда қызмет атқаратынын осы мақаланы жазу барысында білдім. Облыстық мәслихатта істейтін інісі – Амангелдінің ағасына деген сағынышы тіпті бөлек. Ол, өткен жылы «Орталыққа» шыққан бір мақаласында: «Жан Ағам! Мен сені сағынып жүрмін. Өзің көрген көгілдір аспан да сол күйінде төңкеріліп тұр. Күн мен ай да жер бетіне нұрын шашып тұр. Тек, сен жоқсың! Панам да едің, ақылшым едің, тірегім едің, арқа сүйер арысым едің. Тек, сені іздеймін, аға!» деп ағынан ақтарылыпты. («Орталық Қазақстан» 01.03.2016 ж.). Сол бауыры жақында Айтжан туралы «Тұғырлы тұлға тағлымы» деп аталатын естеліктер кітабын құрастырып, өз қаржысына шығарды. Жөргекке сыйса да, жеркөкке сыймай кеткен, асыл ағасының алдындағы інілік парызын осылай өтеді. Оның дос-жолдастары көп болды. Әлгі кітапқа есімдері елге таныс азаматтардың естеліктері жарияланыпты. Академик С.Әдекенов, ғылым докторлары, профессор Ж.Артықбаев, Б.Қасенов, Б.Төлеуов, мемлекет және қоғам қайраткерлері Қ.Медиев, С.Ақылбай, Н.Дулатбеков, Р.Омарбекова, Б.Жұмабеков, З.Балапанов, О. Асылбаев, Қ.Оспанов, журналистер А.Жанғожин, Т.Майбас, Т.Байтұрсын және басқа да ағайын-туыстардың ізгі тілектерінен көп нәрсені аңғардық. Қайран жаны жайсаң ағам-ай! Тал бесіктен жер бесікке түскеніңе де бір жылдың жүзі болыпты-ау! Өмір – өзен, өмір – жалған деген осы екен ғой. Әли ТОЙЖІГІТОВ, Қазақстанның Құрметті журналисі, ҚР Мәдениет қайраткері.

723 434,4 бас

1 500

107 375

161 062,5

бас

8 000

1 904

15 232,0

Қарағанды каласы Қазыбек би атындағы аудан әкімінің 2017 жылы есептік кездесулерін өткізу КЕСТЕСІ

165 529,5

№ 1

тонна тонна

200 000 100 000

702,6 250

140 529,5 25 000,0 341 824,0

бас тонна

40 000 92 000

651 1 555,6

26 040,0 143 113,2 169 153,2

тонна

98 000

2 763

270 791,9 270 791,9 3 621 642,0

2 3

Қала және аудан атауы Қарағанды қаласы Қазыбек би атындағы аудан Қарағанды қаласы Қазыбек би атындағы аудан Қарағанды қаласы Қазыбек би атындағы аудан

Аудан әкімі ТАӘ Шатохина Татьяна Николаевна Шатохина Татьяна Николаевна Шатохина Татьяна Николаевна

Өткізу Орны және өткізу уақыты мерзімі 06.02.2017ж «Балалар мен Жеткіншектер сарайы» дүйсенбі КМҚК, Ерубаев көш. 44; сағ 15.00. 07.02.2017ж «Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды сейсенбі мемлекеттік университеті» ШЖҚ РМК Мұқанов көш. 1. (8 копус); сағ 15.00. 09.02.2017ж «Қазтұтыншылародағының Қарағанды бейсенбі эконмикалық университеті» МЕМ Академическая көш. 9; сағ 15.00.

Халықтың ұсыныстары мен ескертулерін және пікірлерін жолдауға арналған – жедел желі 30-06-93

Қарағанды қаласының Қазыбек би атындағы аудан әкімінің есептік кездесуінде қарастыруға жоспарланған мәселелер тізбесі 1. Ауданды көркейту бойынша 2016 жылы жүргізілген жұмыстары туралы; 2. 2016-2017 жылғы жылыту маусымына даярлық жұмыстары туралы; 3. Мемлекеттік қызметтер көрсету туралы; 4. Өткен кездесулерде түскен, халықтың ұсыныстары мен ескертулерін іске асыру бойын-

ша орындалған іс-шаралар туралы; 5. Жемқорлыққа қарсы күрестің құқықбұзушылықтары аясында қолданылған шаралар туралы; 6. Ауданды дамытудың мәселелері және оларды шешу жолдары.

Біздің жарнама телефонымыз

91-04-52

Мәдениет ошақтарында Шет аудандық орталық кітапханасының оқу залында студенттердің қатысуымен «Кітапхана – рухани тәрбие бастамасы» атты әдеби вернисаж өтті. Шараның тізгіні оқырмандарға қызмет көрсету бөлімінің кітапханашылары – Бекзат Алтынбек пен Айнагүл Төлеукеновада. Вернисаж өткізудегі мақсат – кітапханаға жастар мен жасөспірімдерді көптеп тарту, бос уақыттарын пайдалы іске жұмсауға баулу.

Электрондық пошта: ortalyk.kz@gmail.com

5

«Кітапхана – білімнің қайнар көзі», «Келешегі кемел Шет өңірінің сырлы шежіресі» атты кітап көрмелері оқырмандар назарына ұсынылды. Кітап көрмелеріне шолу жасап, өлкенің тамырлы тарихынан мағлұмат келтірген – кітапханашы Маржан Құнанбаева. Оқырмандарға ауылымыз – алтын тұғырымызға арналған әсем әнді жастар жаттау үшін бір бетіне ән мәтіні жазылған күнтізбелер естелік ретінде таратылып, мәдениет қайраткері, шараның бастамашысы Гүлшара Ахметова аудан гимніне айналған «Ақсу-Аюлы» әнін көңілдеріндегі туған жерге

деген сезімді ояту үшін оқырмандармен бірге орындады. Кітапхана төрінде әуелеген әсем әннің әуенін жазған – атақты композитор Әсет Бейсеуов, сөзін жазған – ақын Саттар Сейітқазин. Кешке арнайы келген қонақ, сан қырлы өнер иесі Амантай Рашитов жиналған жас оқырмандарға Шортанбай жырау, Жанғұтты шешен, Дияқажы, Қақпан ақын, Маясар секілді аузы дуалы тұлғалар мен Жидебай, Дербісалы сияқты баһадүрлерді дәріптеп, 1975 жылы арнайы аудан гимні ретінде жазылған әннің жазылу тарихына тоқталды. Зәрубай Сүйіндікұлы, Тезекбай Амандықұлы, Амантай Рашитов, Жанболат Тәжібеков секілді сазгерлер мен ақындардың әндері шырқалды. Жастар жаңашыл «Папарацци» айдарында өздерінің бала шақтарындағы суреттерден дайындалған слайдты тамашалап, көңіл-күйлері көтерілді, «Қызықты сөздік» кітапханалық ойынында студенттердің күнделікті қолданысындағы сөздердің анықтамасын басқа, күлкілі, әзіл

тіркестермен алмастыра отырып, жастардың өзіне табу ұсынылды. «Психогеометрия», «Мамандық таңдау» викториналарында жас оқырмандардың қарым-қабілеттері мен танымдары сынға түсіп, мамандықтар жайлы мәлімет алды. Студенттермен олардың болашақтағы бағдарлары мен жоспарлары, мақсат-мүдделері туралы ашық әңгіме де әдеби вернисажға көрік берді. Аудандық мәдени сауық орталығының қызметкері Бекзат Аханов шырқаған ән кештің өзіндік бояуы іспетті. Студенттерден Балжан Серікова, Бексұлтан Болысбай, Адель Тезекбаева, Бақдәулет Боранқұл, Үміт Хантурина, Арайлым Хасенова, Назерке Серікова белсенділік танытты. Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің директоры Мейрамкүл Нұрпейісова жиналған оқырмандар қауымына алғыс айтты. Б.ШІДЕРБЕКОВА, кітапханашы. ШЕТ ауданы.

Анашым-ау, айбынды едің, асқар ең, Бауырына алды сені басқа әлем. Ұлдарыңды желбіретіп жалаудай, Қыздарыңа құшағыңды ашқан ең. Жаның көкте мекен етті аспанды, Сізді іздеген көңілдерден жас тамды. Бір жыл өтті жоқтығыңа сене алмай, Сағыныш пен өкініштер басталды... Бәйтерек ең, құлашын кең жайған-ды, Сіз бар жерде көңілдер де жайланды. Сіз кеткелі төңкеріліп дүние... Көздер жасқа, көңіл тасқа айналды. Аяулы анамыздың жатқан жері жайлы, топырағы торқа, жаны жәннатта болсын! Сағына еске алушылар: балалары, немере-шөберелері, жиендері. №26

Еске алу Байлауы жоқ дүние... Ажал патша арамыздан ағамыз Ерахмет (Еркіш) Ақтайұлы Бекмағамбет немересін мәңгілік мекеніне алып кетті. Қабырғамыз қайысты, бірақ, «жазмыштан озмыш жоқ». Еркіш Ақтайұлы 1937 жылы 25 қаңтарда Бұқар жырау ауданы, Үміткер ауылдық округіне (Бабай совхозы) қарасты Үлгі ауылында дүниеге келді. Әкеміз Ақтай мен анамыз Рахила мал шаруашылығында еңбек етіп, ауылдың көркеюіне өз үлестерін қосқан. Анамыз Рахила озат сауыншы Қазақ ССР Жоғарғы Советінің депутаты болып сайланған. Шаруа отбасында тәрбиеленген Еркіш ағамыз да, еңбекке ерте араласты. Мал бағып, жер жыртып, дала еңбеккерінің біріне айналды. Еңбек ете жүріп, білімін жетілдірді. Целиноград ауыл шаруашылық техникумында техник-механик мамандығын алып, Бабаев совхозында шеберхана меңгерушісі қызметін атқарды. Қызметіне деген сүйіспеншілігі мен жауапкершілігі ескеріліп, совхоз дирекциясының, партия ұйымының мақтау грамоталарымен және Құрмет орденімен марапатталды. Бекмағамбет атамыздан дарыса керек, ағамыз домбыра, мондолинде ойнап,ән айтатын өнері бартын. Жеңгеміз Күлпаш Мұсабайқызы екеуі алты бала тәрбиелеп, ордалы отбасына айналды. Бір өкініштісі, жеңгеміз келместің кемесіне ерте мініп кетті. Жан жарынан айырылған ағамыз балаларын өзі жеткізіп, барлығын жоғарғы оқу орнында оқытып, қоғамымызға қажет мамандар тәрбиеледі. Осы орайда К. Салықов ағамыздың мына өлең жолдары тіл ұшына оралды: Кездескенде қуанамыз бәріміз, Қоштасқанда қиналады жанымыз. Қоштасу мен кездесудің арасын, Жалғастырып тұрады екен сағыныш... Қайран Аға! Өзіңді сағына еске алушылар: інілерің, қарындастарың, балаларың және немере-шөберелерің. P.S. Марқұмның қырық күндік асы Астана қаласы Хәзірет Сұлтан мешітінде қаңтардың 21-де, сағат 15.00-де беріледі. №27

Еске алу Бейнеңіз жүрегімізде сақталады Тағдырдың маңдайға жазған жазуы болса керек, күні кеше ғана ортамызда жарқырап жүрген әулетімізде үлкендерге сыйлы болған, кішілерге құрметті, балаларына ардақты әке, бауырларына қамқор аға, әріптестеріне білгір ақылшы, дос-жарандарына адал дос, аяулы жар Серік Сапуанұлының дүниеден өткеніне бір жыл толды. Немерелерін жанындай жақсы көріп, еркелетіп, балаларымен бауырларына үнемі қолұшын созып, қамқорлық танытатын асқар тау әкемізді сағына еске аламыз. Дүние – жалған... Мынау бес күн тірлікте пендешілікпен жүріп, ғазиз жанның қадірін жете түсіне алмай қалдық па деп жанымыз сыздайды, қабырғамыз қайысады. 45 жыл өмірдің ащы-тұщысын бірдей бөліскен, жан жары Райса екеуіңіз 5 қыз 1 ұлды өмірге әкеліп,12 немере сүйдіңіздер. Ия, Алла ісіне амал жоқ, 70 жасқа қараған шағында аяқ астынан фәни дүниеден бақи дүниеге аттанып кеттің. Айтуға ауыз бармаса да, амалсыз қош бол дейміз. Жатқан жеріңіз жайлы, топырағыңыз торқа болып, жаныңыз жәннаттан орын алсын деп тілейміз. Жарқын бейнеңіз жүрегімізде сақталады. Біз бүгін сіздің жарқын бейнеңізді еске ала отырып, рухыңызға тағзым етеміз. Біз сізді әкетайым, ұмытпаймыз Бір Алла ұрпағына өмір берсін. Біз үшін ойсыраған орын толмас Жазмыштың дегеніне көнбей болмас Күн артынан күн өтіп, жыл да өтті Ардақты қазаңыз жан жүдетті. Балалары, немерелері, туыстары Иман тілеп сізге дұға етті. Еске алушылар: жұбайы – Райса, бауырлары, балалары, немерелері. P.S.Ақпан айының 3-күні сағат 13.00-де Қарағанды қаласының Жаңа Мешітінде марқұмның рухына құран бағышталып, ас беріледі. Асқа туған -туыс,құда- жекжат, жора- жолдас, жерлестерін шақырамыз. №28

Қарағанды қаласының медицина колледжінің әкімшілігі және ұжымы еңбек ардагері Кемелбаев Сұлтан Махмұдұлына және колледж ұстазына Кемелбаева Тұрсынай Сағынайқызына апайы Гүлзайра Махмұдқызы Кемелбаеваның қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып, көңіл айтады. №25

ХАБАРЛАНДЫРУ Майқұдықтағы 15-ықшам аудан, №16 үй мекен-жайында орналасқан үш бөлмелі пәтер сатылады. 3-қабат, алаңы – 68 шаршы/метр. Бағасы – 6 800 000 теңге. Саудаласуға болады. 87003656628. №9.


6

РУХАНИЯТ

19 қаңтар, 2017 жыл www.ortalyq.kz

Сүйінші!

Таным Төрехан МАЙБАС, «Орталық Қазақстан»

Мирас АСАН, «Орталық Қазақстан» Кеше «Адырнасы шайы жібек оққа кірісті» Қазтуғанның қайрылмай кеткен Еділінен, «Адырнасын ала өгіздей мөңіреткен» Махамбеттің Жайығынан, қайткен күнде ұлан-ғайыр қазақ атырабының Батыс өлкесінен Алаштың азаттығын тілеп бір Адырна ақсұр жебесін жаһанға жалындырып тартар күнді күтіп жүрер едік. Мынау – сол адырна. Әр жебесі жеке-жеке жанрды қамтыған мазмұнды қорамсақ. Мағынаға бай – «Адырна» журналы. Бас редакторы – белгілі ақын Мейірхан АҚДӘУЛЕТҰЛЫ. Ақтөбе облысының әкімі Бердібек САПАРБАЕВ өзі құрылтайшы болып, құлық танытқан сол «Адырна» республикалық әдеби журналы Арқаға да жетті. Әзірге журнал 2000 данамен, 240 бет болып жарық көрген. Алғашқы нөмірде Дулат Исабеков­ тің сұхбаты, Серік Ақсұңқарұлы, Ертай Ашықбаев, Әділ Ботпанов, Жанна Елеусіз сынды белгілі ақын­дардың өлеңдері, Светқали Нұржанның «Хан кегі» атты по­ э­масынан үзінді, Құдияр Біләл мен Аягүл Мантайдың әңгімелері, Таласбек Әсемқұловтың, Мақсат Тәж-Мұраттың, Жұбаназар Асанов­ тың, Бауыржан Бабажанұлының мақалалары енген. Сонымен бірге, Андрей Вознесенский мен Хуан Рамон Хименестің аударма өлеңдері жарияланды. Әдеби көркем, көпшілік журналын ашқан бетте бас редактордың бағанынан мына бір сөздерді көзіміз шалды: «Үзіліп адырнасы тұр сада­ ғым...» депті Мұқағали бір налығанда. Ұлттық рухтың садағы да сол халде шығар деген оймен, жұртқа, әсіресе, жас, есті кісілерге, жаңа, өршіл әдебиетке серпін берер деген жасқаншақ үмітпен журналды «Адырна» деп атадық. Жаңа басылымға жазылып, жанымызды жауһармен жасантайық, мәртебелі оқырман!

Қош, сонымен тоғызқұмалақ ойыны қалай пайда болды? Әркім әртүрлі айтады. Толық жауап жоқ. Жауап бар еді. Біздер соны аттап кетіп жүрміз. Тоғызқұмалақ ойыны адамзат баласымен сонау Ибраһим пайғамбар дәуірінен өмір сүріп келеді. Қалай келді, неге келді? Оны ел-жұрт білсе керек. Ұлық пайғамбарымыздың ниет тазалығын көріп Һақ тағала көктен қой түсірді. Көк дегеніміз пейіш, жұмақ. Бабаларымыз қой түлігін тергегенде пейіштен жаралған деп әспеттейді. Олай болса тоғызқұмалақ ойыны сакральді өнер! Қой пейіштен құмалақсыз түскен жоқ. Құмалағымен түсті. Тоғыз құмалағымен... Абай тоғызқұмалақ ойнады деген сөзді барша жұрт жазып та, айтып жүр. Біздің Арқада Қаздауысты Қазыбек тоғызқұмалақ ойнады деген де сөз бар. Соны екінің бірі айта алмайды. Өйткені жасқанады. Өзінің сауатынан. Өзгенің сауатынан. Шын мәнінде ойнаған. Бұл ойынды Төле бабамның да, Әйтеке бабамның да ойнағаны даусыз. Оған мысалды алыстан іздеп керегі жоқ. Қаздауысты Қазыбек бабамыз қазан көтерген жерде бас ұстаған ғой. Сол әулие бабамыз басты былайша мүшелейді екен. Алдымен құлақты кесіп алып, ақыр күніңе дейін жаманшылық естіме деп әуелі оң жағындағы, соңынан сол жағындағы көршісіне береді екен. Одан кейін аракөршісіне, яғни көршісінің көршісіне ақыр күніңе дейін жаманшылық көрме деп екі көзін береді дейді. Таңдайын кесіп алып, өзің өлсең де сөзің өлмесін деп қарсы отырған адамға береді дейді. Ең соңында өзіне кеңсірікті қалдырып иіскейді екен. Пейіштің иісі шығады деп. Бұл сөзімізді тағы бір мәдениеттанушымыз Жұмажан Нұртайұлы да қолдайды. Құмалақтан жиіркенсе қазіргі қазақ жиіркенген. Бұрынғы қазақ қой сүтіне түскен құмалақты алып тастап іше берген. Осы құмалаққа біздің бақсы, балгерлеріміздің де қатысы бар. Олардың тобын құмалақшы дейді. Олар алдарындағы құмалақты таратып, мәлімсіз жайтқа бал ашады. Құмалақтардың ұзын саны – 41. Сол қырық бір құмалақ цифр тілімен сөйлейді. Демек, әр құмалақтың соңында ақпарат бар деген сөз. Бұл жағдайда да құмалақ өзінің сакральдігін сақтап тұр. Олай болса қағынан безген құландай болмайық. Тоғызқұмалақ атауын өзгертейік деп шет болмайық. Қасиетті Құран Кәріміміз тұнып тұрған математика. Оны әбжад есебімен түсіндіруге талпынған ғалым-тоғызқұмалақшы Ғұзыхан Ақпанбек. Кешегі Машани шәкірті. Ғұзыхан ағамыздың бұл жөнінде күрделігі еңбегі де бар. Сол кісі айтады. Әбжадты тоғызқұмалаққа да қолдануға болады деп. Тоғызқұмалақ ойынындағы құмалақтың ұзын саны – 162 (81х2). Ғұзыхан ағамыздың айтуынша бұл «Фатиха» сүресінің әбжадтық мәні (162). Тыныштық жағдайында, ойын басталмай тұрғанда тоғызқұмалақ ойыны кәдімгі «Фатиха» сүресі болып шығады. Ойынның сакральдығы, қасиеттілігі, тылсымдылығы осылайша атойлап-ақ тұр емес пе?! Қазір Ғұзыхан Ақпанбек жолын ұстанушылар шыға бастады. Мен білсем бұл жолға арамыздан бірінші болып түскен жоғарыда айтқан Еркетай Иманбаев болса керек. Ол кісі тоғызқұмалаққа иман тұрғысынан келеді. Осылайша тоғызқұмалақ философиясынан тоғызқұмалақ пәлсапасына келіп отыр. Ырықсыз. Сонда тоғызқұмалақ пәлсапасы дегеніміз не? Ол – сакральдік, әрине. Тоғызқұмалақ ойыны да математикадан тұрады. Сакральді болғандықтан оған да әбжад есебін қолдануға болады. Һақ тағаладан басқасының барлығының да жұбы бар. Ақ-қара, ұзын-қысқа, ыстық-суық дегендейін. Сандар да солай. Толықтыққа ұмтылады. 1 санының жұбы – 2. Ал 3 санының жұбы – 2 бола алмайды, оның жұптық (толықтық) саны – 4. 1 санынан басқасының бәрінде нәпсі жатады. 1-ді 1-ге көбейтсек те – 1! Олай болса тақ сандардың барлығында да бір құпиялық жатады. Тоғызқұмалақ та осы тақ және жұп сандардан тұрады. Тоғызқұмалақты екі адам ойнайды. Ойын басталмай тұрғанда онда бәрі де сакральді. Отау саны да тақ, құмалақтар саны да тақ. Ойын басталған соң-ақ пенделік болмысымыз атойлап шығады. Біздер нәпсіміз арқылы толықтыққа ұмтыламыз. Біздер қайткен күнде 82 құмалақ алуға тырысамыз. Өйткені бұл – жеңіс! Ойын басталмай тұрғанда тараптарда – 81 құмалақ болады. Ойыншыға осы 81 құмалағын сақтап қалса болғаны!

Бүгінде тоғызқұмалақ жөнінде әңгіме көп. Аузы-мұрнымыз қисаймай ойын атауын өзгертейік деп біраз езеуредік. Байқасақ бақа екен дегендей, біреулерге тоғызқұмалақ атауының аудармасы ұнамайды екен. Оқыған надандығымыз осыдан-ақ көрініп тұр. Қай халықтың ұлттық ойыны басқа жұрттың тіліне аударылып жүр екен? Бейсбол, карате, го, рендзю, регби ойындарының қазақша атауын білетін жан бар ма екен? Олай болса тоғызқұмалақ та өз атауымен қалуы керек. Елбасымыз айтпақшы, бабаларымыз біз ұялатындай ештеңе қалдырған жоқ. Ал құмалақ сөзі үшін ұялатын жандар болса олардың алдымен қазақ болмағаны, қалды мүсілім болмағаны. Осының барлығы тоғызқұмалақ ойынының табиғатын түсінбегендіктен. Белгілі мәдениеттанушы-тоғызқұмалақшы Еркетай ИМАНБАЕВ ағамыз тоғызқұмалақ философиясын жазып жүр. Ал біздің бүгінгі әңгімеміз осы ойынның пәлсапасы туралы болмақ.

Құрылтайшысы: облыс әкімдігі МЕНШІК ИЕСІ: «Облыстық «Орталық Қа­зақстан» газетінің ре­дакциясы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі «Облыстық «Орталық Қазақстан» газеті редакциясы» ЖШС Директоры – Бас редактор Мағауия Сланбекұлы СЕМБАЕВ

немесе ТОҒЫЗҚҰМАЛАҚ пәлсапасы

Бас редактордың орынбасары Ерсін Кәрібайұлы МҰСАБЕК Жауапты хатшы Қуаныш Сағынтайұлы АМАНҚҰЛОВ Телефондар: Директор – Бас редактордың қабылдау бөл­месі: 43-57-78. Бас редак­тордың бірінші орынбасары: 43-38-53. Бас редактордың орынбасары: 43-57-76. Жауапты хатшы: 43-38-33. Жауапты хатшының орынбасары 48-16-45 Кадр, қоғамдық ұйымдармен байланыс және жарнама бөлімі 43-35-37 Экономика, саясат және өнеркәсіп бөлімі 48-16-45 Білім, денсаулық сақтау, мәдениет және әдебиет бөлімі 43-30-88, 48-16-36 Ақпарат, құқық, жастар саясаты және бұқарамен жұмыс бөлімі 43-17-41 Жарнама, факс: 91-04-52; бух­галтерия: 48-16-49; 43-58-16; компьютер орталығы: 43-58-08.

Жеңу үшін қарсы жақтың 1 құмалағын ұтып алсаң жеткілікті. Тоғызқұмалақ ойының философиясы – 82. Тоғызқұмалақ ойының пәлсапасы – 81. Тоғызқұмалақ ойының философиясы – жеңу (82). Тоғызқұмалақ ойынының пәлсапасы – жеңілмеу (81). Кез келген логикалық ойынның мақсаты – жеңу. Тоғызқұмалақтың философиялық мәні де (мақсаты) – жеңу, қазандығындағы құмалақ санын 82-ге жеткізу. Тоғызқұмалақтың пәлсапалық мәні (мақсаты) – жеңілмеу, алғашқы 81 құмалағын сақтап қалу. Осыған орай, онда басқа логикалық ойындарға қарағанда өзіндік ерекшеліктері бар. Оның ең бастысы – жемеу. Жемей-ақ діттеген мақсатқа жету. Тоғызқұмалақта бұл жүрістер алыс-беріс аталып жүр. Тоғызқұмалақ ойынында оның көрінісі – тұздық пен атсырау. Ойыншылардың екеуіне де мұндай мүмкіндік берілген. Осы екі мүмкіндік арқылы бастапқы құмалақ санын (81) сақтап қалуға болады. Тоғызқұмалақ ойынының пәлсапасы дегеніміз осы. Ойынға қатысатын құмалақ саны – 162 (81+81). Бұл сакральдық сан (81). 9 отау бар, әр отауда 9 құмалақтан бар, ұзын саны – 81 (9х9). Тоғызқұмалақтың пәлсапалық мәні ойын басталмай тұрғандағы саны ойын аяқталғаннан кейін де өзгермеуі керек, яғни ойынға 81 құмалақпен кіріп, ойыннан сол 81 құмалақпен шығу керек. Оған жетудің амалы – атсырау мен тұздық. Ал алыстың (жеудің) бұл жердегі мәні толықтыққа ұмтылу ғана! Олай болса оныншы отау (тұздық) толықтық отауы болып шығады. 81 саны бұл жерде кемелдік саны болып табылады. Өйткені ол 9 санының көбейтіндісінен (9х9) құралған. Натурал сандардың кемелі – 9 саны және оның көбейтінділері. 9х9=81. Нәтижесінің өзі кемел сан – 9 (8+1). 9х9х9=729. Мұнда да екі тоғыз – (7+2) және 9. 9х9х9х9=6561. Мұнда да

солай – 6+5+6+1=18 (екі тоғыз 18:2). Ал тоғызқұмалақ ойынның философиясы дегеніміз не?! Ол әу баста айтқандағымыздай толықтыққа ұмтылу, яғни тақ сандардың жұп сандарға ұмтылуы. Тоғызқұмалақ ойыны табиғаты осы – толықтыққа ұмтылуы. Тоғызқұмалақ ойыны жағдайында толық (жұп) сандар шабытты (табысты) жүріс болып есептеледі. Өйткені осы жүрісі арқылы ойыншы өзінің қазандығындағы құмалақ санын еселейді, діттеген мақсатына жақындай түседі. Бар-жоғы қарсыласынан 1 құмалақ алса болғаны. Егер өз құмалағымен қалған болса (81), онда ойын тең аяқталған болып есептеледі. Сондықтан, оған қайткен күнде 1 құмалақ артық алуға тура келеді. Отауларындағы 81 құмалақты толық қылғанда 82 (81+1) ғана мақсатына жетеді. Өйткені 81 санының толықтық (жұптық) мәні – 82.Тоғызқұмалақ ойынының дүниеуи (пәнилік) сипаты осы. Ойынның толық және кемел түрінде ерекше бір күрделі айырмашылық жоқ. Ал ойынның кемел түрінде 81 құмалақ алса жеткілікті. Е. Иманбаев 9 санын – адам дейді. Өйткені адамның іш дүниесін бұл әлеммен байланыстыратын тесік саны – 9. Ауыз, көз, құлақ, тағы басқа тесіктер. Адам жанының болмыстық үштағаны – заттық, рухани, рухтық. Жанның әбжадтық мәні – 54. Осы жанның болмыстық мәні – 162 (54х3). Демек, тоғызқұмалақтың әбжадтық мәні жанның заттық, рухани, рухтық мәндерінен тұрады. Дененің әбжадтық мәні – 74. Иманның әбжадтық мәні – 92. Міне, Иманбаевтың иманы! Ақылдың әбжадтық мәні – 200. Жанды жоғарыда айтқанбыз – 54. Екеуінің қосындысы 254-ті құрайды. Енді осыдан 92 (имандылық) алып тастасақ 162 болады. Осыдан кейін тоғызқұмалақты қалайша имандылық ойыны демеске?! Олай болса тоғызқұмалақ иманды байытатын ойын болып шығады.

19 саны Құранның арқауы деп аталады. Бұл дүние 6 күнде жаралған.19 және 6 сандарының көбейтіндісі – 114. Бұл сан болса қасиетті Құран Кәрімдегі сүрелер саны. Жоғарыдағы адамға (9 тесік) байланысты мынаны айтар едік. Жаратылыс бес тектен тұрады. Ауа, су дегендейін. Олардың тек құраушы сандары – 26 және 62 сандары. 26-ға 19-ды қоссақ 45 болады. Мұны да зерттеушілер адам деп қабылдайды. Өйткені адам сөзінің әбжадтық мәні – 45. Ал, 62-ге 19-ды қоссақ 81 болады. Мұны Ғұзыхан ағамыз да, Еркетай ағамыз да толық адамға барар жол деп түсіндіреді. Себебі, толық адамның әбжадтық мәні – 92! Мұхаммед пайғамбарымыздың әбжадтық мәні – 92! 99 саны Мұхаммед пайғамбарымыздың көркем есімдерінің жиынтық саны. Енді осыдан 18-ді (он сегіз мың ғалам) алсақ 81 шығады. Айдың (нұр) әбжадтық мәні – 11. Осы 92-ден 11-ді алсақ тағы да 81 шығады. Енді керісінше жүріп көрелік. Осы жерде еріксіз еске һәкім Абай түседі. Абай адамның өзін үшке бөліп қарайды. Пенде (пақыр) деп, жартыкеш адам деп, толық адам деп. Тоғызқұмалақтың ұзын саны – 81 (9х9). Енді оған нұр, жарық, қамар (ай) санын қосалық (11). Қосынды – 92 болады. Олай болса тоғызқұмалақ ойыны иман (имандылық) ойыны болады. Бұрында өткен бабаларымыз бұл ойынды сакральдығын сақтап ойнаған сынды, яғни, ойынды 81 құмалақпен бастап, 81 құмалақпен аяқтаған. Бұл кемелдік ойыны болса керек. Ал, ойынды 81 құмалақпен бастап, 82 құмалақпен аяқтау – бұл тоғызқұмалақ ойының толықтық (табиғи) сипаты, яғни, тақтық қашанда жұптыққа ұмтылады. Біз қазір осы кейінгісін ойнап жүрміз. Бәлкім, бабаларымыздың әубастапқы ойынын жаңғыртармыз?! Бастапқысын – бақи, кейінгісін – пәни деп те атауға болар еді. Тоғызқұмалақ ойынының бұл екі түрінің де дербес өмір сүруіне толық құқы бар деп білеміз.

Сурет ғаламтордан алынды.

Меншікті тілшілер: Бал­қаш, Ақтоғай, Шет: 8-701-480-13-79; Жезқазған, Қаражал, Сәтбаев, Жаңаарқа, Ұлытау: 8-777-300-49-94; Қарқаралы: 8-702-638-56-85. Га­­­­­­зет жеткізілмесе 41-16-07, 41-09-51 те­лефондарына ха­бар­­ла­сыңыздар. Тіркеу куәлігі №13186-Г (Қазақстан Респуб­ли­ка­сы­ның Мәдениет және ақпарат минис­тр­лігі 2012 жылғы 22 қарашада берген). Газет сейсенбі, бейсенбі, сенбі күндері шығады Мекен-жайымыз: 100009, Қарағанды қ., Әлімхан Ермеков көшесі, №33 үй.

Біздің сайт: www.ortalyq.kz Редакция 3 компьютерлік бет­­тен асатын көлемдегі қолжаз­баларды қа­ра­майды. Жарияланған мақала ав­­тор­ларының пікірлері ре­­­­дакция көзқарасын біл­дір­мейді. Жарнамалар мен хабар­лан­дырулардың маз­­мұнына жарнама беруші жауап береді. Газетте жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Суреттер интернеттен, редакция архивінен алынды. – материалдың жа­риялану ақысы төленген. Қолжазба мен фотосуреттер қай­тарыл­майды. «АТФ банк» АҚ ҚФ Есеп-шот: KZ50826M0KZTD2003131, БИК ALMNKZKA БИН 000940001367

Таралымы 18 100 дана №7 Индекс 65484 Офсеттік басылым. Көлемі 3 6аспа табақ.

Хоккей

Электрондық пошта: ortalyk.kz@gmail.com ortalyk.kaz@mail.ru

Нұрқанат ҚАНАФИН, «Орталық Қазақстан» «Сарыарқа» «үйдегі» ойындар сериясын жеңіспен тәмамдады. Дүйсенбі күні Нефтекамскінің «Торосын» қабылдаған қарағандылық клуб 4:2 есебімен жеңіске жетті. Бұған дейін жерлестеріміз «Қарағанды – Аренада» Төменгі Тагилдің «Спутнигін» (2:1), Пермьнің «Молот-Прикамьесін» (4:3) және Ижевскінің

«Ижсталін» (3:1) жерге қаратқан-ды. «Тороспен» өткен тартыста «сарыарқалықтар» қайтпас қайсарлықтың үлгісін көрсетті. Бұл өзі, тек, шабуылшылар мергендігімен көзге түскен ойын болды. Бірінші кезеңде-ақ, «Торостың» сапындағы Дубровский қос шайба салып, дубльдің авторы атанған еді. 0:2. Кезең аяқталар тұста біздің шабуылшы Евгений Орлов буллит соққысын қақпаға дөп түсірді. 1:2. Ал, 34-ші минутта Исаак Валицкий есепті теңестірді. 2:2. Іле-шала тағы сол Орлов «Сарыарқаның» басымдығын арттырды. 3:2.

46-шы минутта шабуылшы Павел Копытин есепті 4:2-ге жеткізді. Сөйтіп, «Сарыарқа» өз айдынында өткен төрт матчта қатар жеңіс туын желбіретті. Қазір «Сарыарқа» – ЖХЛ турнир кестесінің үшінші сатысында. Қоржында – 81 ұпай. Өскемендік «Торпедо» 87 ұпаймен көш бастауда. Екінші орында – 84 ұпайы бар петерборлық «СКА-Нева». Енді, «Сарыарқа» Ресейге аттанады. Төрт матчты сыртта өткізеді. Алғашқы қарсылас – Воскресенскінің «Химигі». Қос команда 20 қаңтарда кездеседі.

Бағасы келісім бойынша «Типография Арко» ЖШС баспаханасында басылды. Қарағанды қ., Сәтбаев к., 15. Газеттің компьютерлік орталығында теріліп, беттелген. Кезекші редактор Нұрдос КӘРІМ КОРРЕКТОРЛАР 2,3,5 беттер – О.ТӨЛЕУБЕКОВА 1,4,6 беттер – Ж.АХМЕТОВА

19 01 2017  

Advertisement