Page 1

Қаздауысты Қазыбек: Сөздің атасы – бірлік, анасы – шындық

Газет 2007 жылы Қазақстан Журналистика Академиясының «Алтын жұлдыз» сыйлығымен марапатталды.

1931 жылдың 4 қазанынан бастап шығады

www.ortalyq.kz

♦ Қарағанды облыстық қоғамдық-саяси газеті ♦ БЕЙСЕНБІ, 15 ЖЕЛТОҚСАН, 2016 жыл №196 (22 302) ♦

Газет 1981 жылы Еңбек Қызыл Ту орденімен наградталған.

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы

Үзінді

Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградаларымен наградтау туралы ҚАУЛЫ ЕТЕМІН: 1. Мемлекеттік және қоғамдық қызметте cіңірген еңбегі, елдің әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуына, халықтар арасындағы достық пен ынтымақтастықты нығайтуға қосқан елеулі үлесі үшін мыналар наградталсын: «Парасат» орденімен Вахитова Нина Тимофеевна – Теміртау қалалық Ардагерлер кеңесінің төрайымы, Қарағанды облысы Зейнешев Тілеубек Ережепұлы – еңбек ардагері, Қарағанды қаласы Медиев Қасымбек Медиұлы – еңбек ардагері, Қарағанды қаласы Таласпеков Жомарт Секенұлы – «Қазақмыс» корпорациясы» ЖШС басқармасының бастығы, Қарағанды қаласы Тәттібаев Ықсан Балтабайұлы – «Пржевальское» ЖШС директоры, Қарағанды облысының Нұра ауданы; ІІ дәрежелі «Достық» орденімен Аймағамбетов Ерқара Бал­қараұлы – «Қазақ тұтыну Ода­ғы Қарағанды экономикалық университеті» КЕМ ректоры, Қарағанды қаласы Джанаев Увайс Хаважиевич – «Вайнах» Қарағанды облысының шешен-ингуш этно­ мәдени бірлестігі» ҚБ төрағасы; «Құрмет» орденімен

Нұрдос КӘРІМ, «Орталық Қазақстан»

БАСТАУ Біз сақтың сарқыты, ғұнның жұрнағы, үйсіннің ізіміз, өткірдің жүзіміз. Бір Алла, Ұлы даланың баласын ұлт қылып жаратқанда, ұлттық рухты маңдайына жазған. Арымас аттар

мініп, тозбас тон киген Тоныкөк абыз осыдан 13 ғасыр бұрын тасқа қашап қалдырған өсиетінде: «Түркі жұртының мұраты – Мәңгілік ел» депті. Мәңгілік Елдің мұнарасы – Тәуелсіздік. Ал, Тәуелсіздіктің киесі – ғажап, иесі – қазақ. Тәуелсіздіктің жемісі – ең алдымен ұлтымыздың ежелден бостандыққа деген асқақ рухының жеңісі. Ақ

Салтанат

Мирас АСАН, «Орталық Қазақстан» Кеше Қазақтың Тұңғыш ғарышкері, хас батыр, Халық Қаһарманы – Тоқтар ӘУБӘКІРОВ Қарағанды облыстық мәслихаты сессиясының шешімімен «Қарағанды облысының Құрметті азаматы» атағын алды. Түрік дүниесін тұнық дүниеге алғаш танытқан Алаш ұлын Арқа тағы бір мәрте алақанына салды. Дәуірдің алып тұлғасын даралар сәт – осы. Даңқтың ұшағынан – халықтың құшағына қонған батырға ел ықыласы ерек-

ше. Әдеттегідей, халық Тоқтарды ұлық мерекеде тік тұрып қарсы алды! Ел еміренді, топырақ тебіренді. Кеудесіндегі жұлдызы мен биігіндегі жұлдызы қатар жарқыраған хас батырға бұдан асқан құрмет қане?! Қыран қазақ – елін жүрегінде ұстап жүрсе, елі тілеуін тілеп отырады. Бұл марапатты облыс әкімі Нұрмұхамбет Әбдібековтің өзі тапсырды. Сондай-ақ, аталмыш марапат «Нұр Отан» партиясы жанындағы Жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі республикалық кеңестің төрағасы Оралбай Әбдікәрімов пен техника ғылымдарының докторы, Қазақстан Ұлттық академиясының академигі Николай Дриждге берілді. Елбасының Жарлығымен ел Тәуел-

сіздігінің 25 жылдығы қарсаңында қазыналы Қарағандының өсіп-өркендеуіне ат салысып жүрген бірқатар азаматтар да мемлекеттік наградалармен марапатталды. Жиында қоғамның әр саласында еңбек етіп жүрген бірқатар тұлғаларға «Парасат», «Құрмет» ордендері, «Ерен еңбегі үшін» және «Қазақстан Республикасы Тәу­елсіздігіне – 25 жыл» сияқты мереке­ лік медальдар табысталды. Олардың қа­ тарында білім, медицина, өнер, спорт саласының өкілдері, еңбек адамдары мен мем­лекеттік қызметшілер бар. Аймақ басшысы Нұрмұхамбет Қана­ пия­ұлы да Елбасының қолынан «Парасат» орденін иеленген болатын. Іс-шара мерекелік концертке ұласты.

білектің күші, ақ найзаның ұшы сынға түскенде азаттық деп атойлап, бабалар қол жиды, еркіндіктің жолында өмірін қиды. Арқадан кербез Алатауға дейінгі, алтын тамыр Алтайдан кәрі Каспийге дейінгі аралықта, алып халықтың ат үстінде ұйықтап, даланың ұлы өркениетін қалыптастырды, қамалын тас қылды, жауының көңілін пәс қылды, көре алмағандардың

дерті асқынды. Сырттан сұқтанған дұшпан, батыр бабаларымыздың қайсар мінезінен қаймықты, тәуелсіздік жолында басын тігуге дайын тұратын жайды ұқты. Біз тәуелсіздік деп толғансақ, Қасым ханның қасқа жолы, Есім ханның ескі жолы, Тәуке ханның жеті жарғысы, Абылай ханның тұғыры биіктей бермек. (Жалғасы 8-бетте).

Ақышев Күмісбек Шолпанұлы – «СТРОИН» ЖШС директоры, Қарағанды қаласы Әбдікеров Рысқали – Қара­ғанды облыстық мәслихатының хатшысы Әубәкіров Нұрлан Ерікбайұлы – Қарағанды қаласының әкімі Әшляев Қазыбек Сопыжанұлы – еңбек ардагері, Қарағанды қаласы Бекболатов СансызбайНұрсияұлы – «С.Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ драма театры» КМҚК директоры Біләлов Сайлау – еңбек ардагері, Қарағанды қаласы Жұмақаев Мұратбек Дәулетханұлы – «Облыстық онкологиялық диспансері» КМК директоры, Қарағанды қаласы Матросов Эдуард Хамитович – «Бокстан олимпиадалық резервтің облыстық мамандандырылған балалар мен жасөспірімдер мектебі» КММ жаттықтырушы, Қарағанды қаласы Омаров Мәлік Омарұлы – «Қазақмыс» Корпорациясы» ЖШС сарапшысы, Қарағанды облысының Жезқазған қаласы Омарханов Ниқанбай Иман­­ғалиұлы – Қарағанды облысы Нұра ауданының әкімі; ІІІ дәрежелі «Еңбек Даңқы» орденімен Айманов Әлиасқар Құдайбергенұлы – «Қазақмыс» Корпорациясы» ЖШС филиалы - «Жезқазғантүстімет» ӨБ 73/75 шахтасының проходчигі, Қарағанды облысының Сәтбаев қаласы (Жалғасы 2-бетте).


2

билік. саясат. экономика

15 желтоқсан, 2016 жыл www.ortalyq.kz

Облыстық мәслихатта

(Соңы. Басы 1-бетте).

Анисимов Виктор Геннадьевич – «Kazakhmys Smelting (Қазақмыс Смэлтинг») ЖШС Балқаш мыс қорыту зауытының слесарь-жөндеушісі, Қарағанды облысының Балқаш қаласы Есетов Ербол Жағыпарұлы – «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС филиалы «Жезқазғантүстімет» ӨБ 73/75 шахтасының проходчигі, Қарағанды облысының Жезқазған қаласы Захаров Сергей Германович – «АрселорМиттал Теміртау» АҚ болат құюшысы, Қарағанды облысының Теміртау қаласы Маленок Сергей Викторович – «АрселорМиттал Теміртау» АҚ Көмір департаменті В.Ленин атындағы шахтасының проходчигі, Қарағанды облысының Шахтинск қаласы Сағындықов Дүйсенбек – «Kazakhmys Smelting (Казахмыс Смэлтинг)» ЖШС Жезқазған мыс балқыту зауытының электролиздеушісі, Қарағанды облысы Смолина Любовь Григорьевна – «Қазақмыс» корпорациясы» ЖШС филиалы – «Жезқазғантүстімет» ӨБ реагенттерді ерітушісі, Қарағанды облысы Сүлейменов Қабдығап Мұсаұлы – «АрселорМиттал Теміртау» АҚ Көмір департаменті И.Костенко атындағы шахтасының жұмысшысы, Қарағанды қаласы Түспаев Сәлімжан Нығмаджан­ ұлы – «АрселорМиттал Теміртау» АҚ Көмір департаменті И.Костенко атындағы шахтасының таукен жұмысшысы, Қарағанды қаласы Чернов Виктор Владимирович – «АрселорМиттал Теміртау» АҚ Көмір департаменті «Шахтинск» шахтасының проходчигі, Қарағанды облысының Шахтинск қаласы; «Ерен еңбегі үшін» медалімен Амантаев Өмірзақ Амантайұлы – «Мемлекеттік қызметшілерді қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру өңірлік орталығы» КМҚК директоры, Қарағанды қаласы Ахметов Дүйсенбай – еңбек ардагері, Жезқазған қаласы Әйешов Бахтиар Ғабдоллаұлы – «Қарағанды облысы әкімінің аппараты» ММ бөлім басшысы Базарбаева Алуа Ақтайқызы – «№15 «Аққу» балабақшасы» КМҚК директоры, Қарағанды қаласы Баймұхаметов Болат Кәменұлы – «АрселорМиттал Теміртау» АҚ ауысымының басшысы, Қарағанды облысының Теміртау қаласы Бекетаев Бағдат Әліпбекұлы – «Бекетай-Баба » ШҚ басшысы, Қарағанды облысының Ұлытау ауданы Бульцевич Владимир Иванович – «Қазақмыс Смэлтинг» ЖШС слесаріжөндеушісі, Қарағанды облысының Балқаш қаласы Воробьева Ирина Васильевна – Қ.Байжанов атындағы Қарағанды концерттік бірлестігі КМҚК симфониялық оркестрінің әртісі Галунов Валерий Парфёнович – «Қарағанды агротехникалық колледжі» КММ директоры Гришкеев Эдуард Муканович – «Майбұлақ» ШҚ механизаторы, Қарағанды облысының Осакаров ауданы Ғазалиев Мылтықбай Қабылат­ ұлы – «Тұрғылықты жері белгісіз тұлғалар үшін әлеуметтік бейімдеу орталығы» КММ директоры, Қарағанды қаласы Демянчук Александр Владими­ рович – «АрселорМиттал Теміртау» АҚ Көмір департаменті «Тентек» шахтасының үңгушісі, Қарағанды облысының Шахтинск қаласы Елеубекова Әлия Зиядақызы – «С.Сейфуллин атындағы №7 мектепгимназиясы» КММ мұғалімі, Қарағанды облысының Балқаш қаласы Ермолин Леонид Иванович – «Ясная поляна» ШҚ механизаторы, Қарағанды облысының Осакаров ауданы Ешкеев Даулат Затұлы – «Қарағанды облысы әкімі аппараты» ММ басшысының орынбасары Жаныбеков Ертай Жарылғапұлы – «Ұлағат» қазақ тілі қоғамы» ҚБ төрағасы, Қарағанды облысының Шет ауданы Жарылғапов Нұрғазы Ғалымұлы – «Шахтер» футбол клубы» АҚ атқарушы директорының орынбасары, Қарағанды қаласы Жулниязов Елеу Халықұлы – «Караганда Энергоцентр» ЖШС Қарағанды ЖЭО-1 директоры

Иманов Нұржан Ибрагимұлы – «Қарағанды Жарық» ЖШС бас директоры, Қарағанды қаласы Купар Александр Михайлович – «Мехстройсервис» - «Maker (Мэйкер)» ЖШС филиалының директоры, Қарағанды облысының Жезқазған қаласы Кушниров Пётр Елисеевич – еңбек ардагері, Қарағанды облысының Балқаш қаласы Қадырсізов Темірхан Шыңғыс­ ұлы – «Қайнар» ЖШС комбайнері, Қарағанды облысының Нұра ауданы Қаңтарбекова Гүлнарайым Ха­ сенқызы – «Қарағанды облысының тілдерді дамыту жөніндегі басқармасы» ММ басшысы, Қарағанды қаласы Қоқышев Жұматай Ахметжан­ ұлы – «Kazakhmys Smelting (Қазақмыс Смэлтинг)» ЖШС Жезқазған мыс қорыту зауыты басқармасының бөлім бастығы, Қарағанды облысы Қошақаев Ержан Мәлікұлы – «Теміржолсу-Қарағанды» ЖШС директоры, Қарағанды қаласы Қыстаубаев Съезбек Доскенұлы – «Тазалық Қарқаралы» ЖШС директоры, Қарағанды облысының Қарқаралы қаласы Лавриков Анатолий Дмитрие­ вич – «Жылутранзит Қарағанды» ЖШС электр шаруашылығы қызметінің басшысы, Қарағанды қаласы Мағзұмов Талғат Мұсаұлы – «Қазақмыс» корпорациясы» ЖШС атқарушы директоры, Қарағанды облысының Жезқазған қаласы Малявский Александр Зигмундо­ вич – «Қарағанды академиялық музыкалық комедия театры» КМҚК вокалшыәртісі Миргаязов Марат Вакифович – «Қорғау» көміршілерінің кәсіподағы» ҚБ төрағасы, Қарағанды қаласы Нүркенова Жәмила Қошқарқызы – «Қарағанды облысы әкімінің аппараты» ММ бөлім басшысы Молдахметова Балдырған Ерке­ тайқызы – «АрселорМиттал Теміртау» АҚ цехының аппаратшысы, Қарағанды облысының Теміртау қаласы Мұхамедин Ғалым – «Тайжан Қалмағамбетов атындағы Жезқазған филармониясы» КМҚК әртісі, Қарағанды облысы Омарова Гүлнар Меңдібайқызы – «М.Жұмабаев атындағы №39 гимназия» КММ «Шолпан» үлгілі көркемөнерпаздар ұжымының көркемдік жетекшісі, Қарағанды қаласы Рысқұлов Алмас Сағынайұлы – «АрселорМиттал Теміртау» АҚ Көмір департаменті директорының көмекшісі, Қарағанды қаласы Свиридов Василий Иванович – Теміртау қалалық мәслихатының хатшысы, Қарағанды облысы Сербин Виктор Васильевич – «Қазақмыс» корпорациясы» ЖШС департаментінің директоры, Қарағанды қаласы Тұрлұбек Алаш Мырқалұлы – «Сәтбаев қаласы кәсіпкерлер ассоциациясы» ҚБ төрағасы, Қарағанды облысы Чернявская Ольга Митрофанов­ на – «Қарағанды облысының экономика және қаржы басқармасы» ММ басшысы Шәкіров Елжас Төлеутайұлы – «Бірлік-2006» ЖШС директоры, Қарағанды облысының Осакаров ауданы Шутова Таисия Петровна – еңбек ардагері, Қарағанды қаласы; «Шапағат» медалімен Әбілдинов Марат Түнғатарұлы – «Қала көлік» ЖШС директоры, Қарағанды облысының Теміртау қаласы Базилев Лев Львович – Еңбек ардагері, Қарағанды облысының Бұқар жырау ауданы Десятниченко Александра Ва­ сильевна – «Теміртау қаласының перзентханасы» КМК акушер-гинекологы, Қарағанды облысы Қожасова Ұлмекен Қасенқызы – Ұлытау ауданы Қарсақбай отбасылық дәрігерлік амбулаторияcының бас дәрігері, Қарағанды облысы Осокин Александр Валентинович – Қарағанды және Шахтинск епархиясының епископы Рақымбекова Светлана Зияғали­ қызы – «Балқаш қаласының орталық ауруханасы» КМК бөлімше меңгерушісі, Қарағанды облысы Серёгина Ирина Валерьевна – «Сарыарқа» хоккей клубы» ЖШС медициналық секторының басшысы, Қара-

Төрехан МАЙБАС, «Орталық Қазақстан»

ғанды қаласы Цхай Борис Валентинович – «Облыстық клиникалық ауруханасы» КМК хирургия қызметінің меңгерушісі, Қарағанды қаласы;

2016 жылғы 12 желтоқсанда облыстық әкімдіктің конференц залында облыстық мәслихаттың депутаты Георгий ПРОКОПТЫҢ төрағалығымен облыстық мәслихаттың кезекті ҮІ сессиясы өтті. Оның жұмысына облыс әкімі Нұрмұхамбет ӘБДІБЕКОВ, облыстық мәслихаттың хатшысы Рысқали ӘБДІКЕРОВ, облыс әкімінің орынбасарлары, қалалық және аудандық мәслихаттардың хатшылары, қоғамдық ұйымдар және БАҚ өкілдері қатысты.

Қазақстан Республикасының Құрмет грамотасымен Алтынбекова Шариза Далабай­ қызы – «Балалар мен жеткіншектер сарайы» КМҚК директоры, Қарағанды қаласы Ан Феликс Макарович – «АрселорМиттал Теміртау» АҚ Көмір департаменті «Тентек» шахтасының жер асты машинисі, Қарағанды облысының Шахтинск қаласы Әлжанов Орал Сұлтанұлы – «АрселорМиттал Теміртау» АҚ Көмір департаменті Т.Күзембаев атындағы шахтасының жер асты қазбашысы, Қарағанды облысының Саран қаласы Вольф Наталья Васильевна – Қарағанды облыстық мәслихатының бөлім басшысы Дуашев Нұрқасым Ермекұлы – «Молодежный разрезі» ЖШС жүргізушісі, Қарағанды қаласы Дукуева Нағима Қоңыртайқызы – «Бұқар жырау ауданының мемлекеттік мұрағаты» КММ мұрағатшысы, Қарағанды облысы Көрпешова Бақытжан Қазбекқы­ зы – «Абай ауданының білім бөлімі» ММ басшысы, Қарағанды облысы Қайдасынова Бағлан Тілеубай­ қызы – «Теміртау Мәдениет сарайы» КМҚК «Вдохновение» ансамблінің музыкалық жетекшісі, Қарағанды облысы Құзғымбаева Раушан – «Қарағанды қаласының орталықтандырылған кітапхана жүйесі» КММ директорының орынбасары Құрманбаева Айгүл Самбетқызы – «Абай атындағы №4 мектеп-лицей» КММ мұғалімі, Қарағанды облысының Сәтбаев қаласы Қырғызбаева Гүлнар Маулетбай­ қызы – «Қарағанды облыстық тірек-қимыл аппараты зақымдалған балаларға арналған мектеп-интернаты» КММ директоры Махметова Рахима Октябрқызы – «№1 Ұлытау жалпы орта білім беру мектебі базасындағы Тірек мектебі (ресурстық орталық )» КММ мұғалімі, Қарағанды облысы Моисеенко Людмила Александ­ ровна – еңбек ардагері, Балқаш қаласы Мұстафина Сәуле Кеншінбайқы­ зы – «Сәкен Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ драма театры» КМҚК режиссері Мұханалиев Боранбай Қасым­ бекұлы – «Б.К.Муханалиев» ШҚ басшысы, Қарағанды облысының Нұра ауданы Өміртаев Бағдат – «AlemGaz» ЖШС слесарі, Қарағанды қаласы Рахымбекова Гүлнар Оралқы­ зы – «Н.Әбдіров атындағы жалпы білім беру орта мектебі» КММ мұғалімі, Қарағанды облысының Ақтоғай ауданы Темірханова Ләзат Асқарқызы – «№ 93 гимназия» КММ директоры, Қарағанды қаласы Тілешева Құралай Қазалқызы – «Қарағанды қаласының Қазыбек би атындағы аудан әкімінің аппараты» ММ бас маманы Цветкова Ольга Леонидовна – «К.Станиславский атындағы халықтар достығы ордені Қарағанды мемлекеттік орыс драма театры» КМҚК әртісі Шалдыбаев Жандос Бекенұлы – «Қарағандытүстімет» ӨБ – «Қазақмыс» корпорациясы» ЖШС филиалының машинисі, Қарағанды қаласы Шатский Геннадий Николаевич – «Караганда Энергоцентр» ЖШС Қарағанды ЖЭО-3 ауысымының бастығы Шаханова Күлжамал Қырғызбай­ қызы – «Қарағанды қаласының Октябрь ауданы әкімінің аппараты» ММ бөлімінің басшысы Шерубай Тілейхан – «Пржевальское» ЖШС механизаторы, Қарағанды облысының Нұра ауданы. 2. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Н.Назарбаев, Қазақстан Республикасының Президенті. Астана, Ақорда, 2016 жылғы 5 желтоқсан. № 382

Қуаныш АМАНҚҰЛОВ, «Орталық Қазақстан» Кеше облыс әкімі Нұрмұхамбет ӘБДІБЕКОВ облыстық Қазақстан халқы Ассамблеясының ХІХ сессиясына қатысты. Мерейтой қарсаңында облыстық мәслихат депутаттарына мерейтойлық медальдар табыс етті.

– Бұл күн – маңызды күн. Ел Тәуелсіздігінің нығаюына Қазақстан халқы Ас­самблеясының да қосып отырған үлесі зор, – деді аймақ бас­шысы. Біздің облыс өзінің 80 жыл­дық тарихында бай шежіресін қалыптастырды. Қазақстанның өнеркәсіптік қара нарына айналды. Осыны сөз еткен облыс басшысы

өңірдің жеткен жетіс­тіктеріне тоқталды. Сондай-ақ, Нұрмұхамбет Қана­пияұлы Мәңгілік Ел құндылықтарын, Қоғамдық келісім мен Қазақстан халқы Ассамблеясы Аналар кеңесінің жұмысын дәріптеу мақсатында этно-мәдени бірлестіктерге бірнеше тапсырмалар жүктеді. Сессия соңында облыс басшысы «Қазақстан Тәуелсіздігіне – 25 жыл» мерейтойлық медалімен еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуына, егемендігіміз бен Тәуелсіздігіміздің нығаюына сүбелі үлес қосқан азаматтарды салтанатты түрде марапаттады. Суреттерді түсірген Д.КУЗМИЧЕВ.

Сессияда мына мәселелер қаралды: 1. 2017-2019 жылдарға арналған облыстық бюджет туралы. 2. 2017-2019 жылдарға арналған облыстық бюджет пен аудандар (облыстық маңызы бар қалалар) бюджеттері арасындағы жалпы сипаттағы трансферттердің көлемдері туралы. 3. «Қарағанды облысының 20162020 жылдарға арналған даму бағдарламасын бекіту туралы» облыстық мәслихаттың 2015 жылғы 11 желтоқсандағы XL сессиясының №453 шешіміне өзгеріс енгізу туралы. 4. Қарағанды облыстық мәслихаты хатшысының 2016 жылы атқарылған жұмыстары жөніндегі есебі туралы. 5. «Қарағанды облысының құрметті азаматы» атағын беру туралы. 6. Саяқ кентіндегі сумен жабдықтау жағдайы туралы. 7. Ішкі істер департаментінің жергілікті полиция қызметі бастығының Қарағанды облысы аумағында 2016 жылы құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету жөніндегі есебі туралы. Бірінші мәселе бойынша Қарағанды облысының экономика және

қаржы басқармасының басшысы О.Чернявская тыңдалды. Бұл мәселе бойынша облыстық мәслихаттың бюджет және қаржы жөніндегі тұрақты комиссиясының төрағасы Ж.Таласбеков сөз сөйледі. Төртінші мәселе бойынша облыстық мәслихаттың хатшысы Р.Әбдікеров есеп берді. Бесінші мәселе бойынша Қарағанды облысы әкімінің аппарат басшысы Ж.Ысқақов сөз сөйледі. Алтыншы мәселе бойынша Қарағанды облысы әкімінің орынбасары А.Ляпунов тыңдалды. Бұл мәселе бойынша депутат А.Нығматулин сөз сөйледі. Жетінші мәселе бойынша Қарағанды облысы ІІД-нің Жергілікті полиция қызметінің бастығы Ж.Жақаев сөз сөйледі. Бұл мәселе бойынша облыстық мәслихаттың заңдылық және азаматтардың құқығы жөніндегі тұрақты комиссиясының төрағасы Ж.Штрегер сөз сөйледі. Сессияда облыс әкімі Н.Әбдібеков сөз сөйледі. Сессия жұмысында барлығы 18 мәселе қаралып, тиісті шешімдер қабылданды.

Мереке қарсаңында «Қазақтелеком» компаниясы «ҚР Тәуелсіздігінің 25-жылдығына VIP-сыйлықтар!» атты акция өткізуде. Мемлекеттік мерейтойға арналған акция «iD Home VIP» топтамасына 2016 жылдың 1 қарашасынан 16 желтоқсанына дейін қосылған жаңа абоненттерінің арасында өткізіледі. Акцияның шарттарын орындаған қатысушыларға сыйлық ретінде цифрлы телевидениені қосуға арналған STBсүйемелдеуіштері беріледі. Акцияға қатысу үшін абонент көрсетілген уақыт мерзімінде «iD Home VIP» топтамаларының біреуіне қосылуға өтініш беріп, таңдалған тарифтік жоспармен бір жыл бойы қолдануы керек. Төрт VIP-топтаманың біреуін тандаған компания абоненттері жылдамдығы 120 мбит/сек дейінгі Интернет, 130 телеарна, оның ішінде аймақтық телеарналар, және HD форматындағы 15 телеарна, сондай-ақ, әлемдегі ең жақсы сериалдар жиынын, теледидардағы 4000-ға жуық әндері бар караоке, Қазақстан ішінде лимитсіз қалааралық сөйлесулерді және Altel нөміріне лимитсіз қоңырауларды қолданып, өз планшетінен Megogo-дан 6000 фильм көру мүмкіндіктері бар екенін айта кету керек. Өткізіліп жатқан акциялар бойынша толық ақпаратты 160 телефон нөміріне және 87081856009 Whats App-нөміріне хабарласып білуге болады.

Қарағанды облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті Қазақстан Республикасы аумағынан тыс жерлерде орналасқан мүлікті жария ету бойынша акция өткізеді. Бұл акция арқылы қазақстандық және шетелдік үлгідегі қаражатты, құнды қағаздарды, заңды

тұлғаның жарғылық капиталындағы үлесті, жылжымайтын мүлікті жария етуге болады. Жария ету мерзімі 2016 жылдың 31 желтоқсанына дейін ұзартылды. Сіздерді мүмкіндікті пайда­лануға және мүлікті жария етуге шақырамыз. Туындаған

мәселелер бойынша 41-09-44 телефоны бойынша немесе тұрғылықты жерлеріңіздегі мем­лекеттік кірістер органдарына хабарласуға болады. Қарағанды облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті.

Кездесу ҚР Тәуелсіздігінің 25 жылдығы қарсаңында Ұлттық қауіпсіздік Комитетінің Қарағанды облысы бойынша Департаменті қызметкерлері мен ардагерлері Осакаров ауданының Есіл ауылында орналасқан «Литвин» балалар үйінің тәрбиеленушілерімен кездесті.

Қалыптасқан дәстүр бойынша, департамент басшылығы мен жеке құрамы көп жылдар бойы аталған мекемеге тәлімгерлік қамқорлық жасауда. Бұл жолы офицерлер өздерімен бірге Қарағанды музыкалық комедия театрының актерлері ерте келді. Театр артистері «Братец лис», достық және бірлік туралы қойылымдарын ұсынып, өнерлері жас көрермендердің көңілі-

нен шықты. Артистердің кәсіби шеберлігі мен сахна әрлемелері, түрлітүсті костюмдері балаларды ұмытылмас әсерге бөледі. Өз ризашылықтарын білдіру мақ-

сатында балалар қонақтарға арнап импровизациялық концерттік бағдарлама ұйымдастырды. Әншілер ән шырқап, «Арман» би тобы өз өнерлерін ортаға салды.

Мекеме басшылығы офицерлердің жасаған қамқорлығы үшін ризашылығын білдірді. Себебі, балалар үйінде негізінен ата-аналары бар, бірақ, адамгершілікке жат өмір сүруіне бай-

ланысты ата-аналық құқықтарынан айрылған азаматтардың балалары тұрады. Сондықтан, ұлттық қауіпсіздік күзетінде тұрған мекеме өкілдерімен кездесу – олар үшін өте маңызды. Департамент қызметкерлерінің тәлімдері оларға ата-ана қателіктерін қайталамауға, өмірде дұрыс бағыт таңдауға жол сілтейді. Ұлттық қауіпсіздік Комитеті Депар-

таментінің қызметкерлері мен ардагерлері кездесу соңында балаларды тағы бір мәрте ҚР Тәуелсіздігінің 25 жылдығымен құттықтап, өз Отанының лайықты азаматы болуларына тілектестік білдірді. Шара соңында балаларға тәтті сыйлықтар тарту етті. Өз тілшімізден. ОСАКАРОВ ауданы.


қоғам

15 желтоқсан, 2016 жыл www.ortalyk-kaz.kz www.ortalyq.kz

Тәуелсіздік тұлғалары

Құрметті қарағандылықтар! Сіздерді қазақстандықтардың ең ұлы, қастерлі мерекесі – Тәуелсіздігіміздің 25 жылдық мерейтойымен шын жүректен құттықтаймыз! 25 жыл ішінде Қазақстан экономикалық дамуда, халықтың әлауқатын қамтамасыз етуде аса зор жетістіктерге қол жеткізді. Тұрақтылық және қоғамдағы өзара түсіністік, зор жауапкершілікпен жүзеге асырылған сыртқы саясат – республиканың ғаламдық деңгейде беделін өсірді. Бүгінгі Қазақстан – бұл кемелденген, қуатты мемлекет! Біз, қазақстандықтар – тарихы біте қайнасқан, тағдыры ортақ тұтас халыққа айналдық. Ынтымағы мен бірлігі жарасқан, ырысы мол елде тату ғұмыр кешудеміз. Осының бәріне – Мемлекет Басшысының көреген саясаты, халықтың жасампаз еңбегінің арқасында қол жеткіздік. Тәуелсіз еліміз ширек ғасырға жуық уақыт ішінде қаржы дағдарыстарының қиындықтарына қарсы тұра білді, тұрақты даму жолына түсіп, биік белестерді бағындырды, толағай жетістіктерге қол жеткізді, әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына енді. Мемлекет басшысының елді дамытудағы стратегиялық бағдарламалары мерзімінен бұрын жүзеге асып келеді. Тәуелсіздік бізге ұлттық, аймақтық және жаһандық өлшемде шексіз жауапкершілік жүгін артты. Біз осынау ұлы тағдырды қабыл алып, бірлігіміз бен еңбегіміз арқылы тарих сынағынан сүрінбей өтіп келеміз. Халқымыз Тәуелсіздіктің мызғымас тұғырын бекітіп, Мәңгілік Ел болуға бет бұрды. Қымбатты қала тұрғындары! Мемлекетіміз тұғырлы, бірлігіміз баянды, еліміз еңселі болсын! Баршаңызға берекебірлік, жасампаз еңбек, толағай табыстар тілейміз! Егемен еліміздің көкбайрағы мәңгілік биікте самғап, тәуелсіз мемлекетіміздің абыройы мен атақ-даңқы өрлей берсін! Мерейлі мерекеміз құтты болсын! Н.Әубәкіров, Қарағанды қаласының әкімі. Қ.Бексұлтанов, Қарағанды қалалық мәслихатының хатшысы.

Қасымбек Медиұлының өткен ғасырдың ортасынан бастап, оның жүріп өткен өмір жолы, еңбектегі қол жеткізген табыстары мен алған биік белестері, халықтың алдында ауыз толтырып айтатын атқарған лауазымды қызметтері жерлестеріне жете таныс. Бұл шағын мақалада Қасекең ағамның портретін беремін дегеннен аулақпын. Мен Қасекең жөнінде Тәуелсіздіктің ең бір қиын кезеңі 1992-1997 жылдары тұсында ауданға келіп, халыққа көрсеткен қызметтерінің кейбір қырларына тоқталсам деймін. 1992 жылы 22 ақпанда Қасымбек Медиұлы 30 жылдан кейін туған топырағына табан тіреп, аудан әкімі қызметіне кірісті. Қасекеңді жерлестері мен аудан жұртшылығы қуана қарсы алды. Осы жолдың авторын өзінің бірінші орынбасарлығына тағайындады. Осы бір қиын-қыстау кезеңді Қасымбек Медиұлы өзінің естелігінде «Әкім болуды өз басым Президенттің өкілі ретінде экономикалық тоқыраудан шығу жолындағы, оның жарлықтарын тікелей жүзеге асыра отырып, қазіргідей қиын жағдайдағы кедергілерді бірлесіп шешу, бірлікті, ынтымақтылықты қамтамасыз ету деп білемін» дейді. Ел экономикасының ауыртпалығы мен қиындықтарын сол кезеңде бастарынан өткізген, халықтың әлеуметтік тұрмыс тіршілігін көтеруге, Тәуелсіздікті сақтауға және оны нығайтуға өздерінің білімі мен біліктілігін, іскер ұйымдастыру қабілеттерін көрсете білген қазақтың марқасқа азаматтары Президенттің маңайына топтасты. Солардың бірегейі Шет ауданының әкімі Қасымбек Меди-ұлы болатын. Шет ауданы Жезқазған облысында экономикасы дамыған іргелі аудандардың қатарында болды. 80ші жылдардың ортасында ауданның ауыл шаруашылығы саласы өте жоғары деңгейде көтерілгенді. Облыста астықтың 30-35 пайызын, картоп пен көкөністің 50%, сүт өндіріп оны мемлекетке өткізудің 40% көлемінде жыл сайын тұрақты қамтамасыз етіп тұрды. Аудан шаруашылықтары ет-сүттік қара малмен айналысты. Үш асыл тұқымды зауыты ірі қара малының басын көбейтумен шұғылданды. Просторный, Батық, Красная Поляна асыл тұқымды мал зауыттарында 12000 бас асыл тұқымды қазақтың «ақбас» және «даланың қызыл» асыл тұқымды ірі қара малдың генефоны шоғырланды. Осындай мол дәулетті сол кезеңде ұқыпты ұстап, халық қамына

Қарағанды облыс әкімдігінің Қаулысы 14 желтоқсан, 2016 жылы

«Жарыс сөзді тоқтатайық... Бізден басқа одақтас Республикалардың барлығы Тәуелсіздігін жариялады. Біз нені күтіп отырмыз? Талқылауды тоқтатып, заңды қабылдайық!..» Бұл тарихи сөзді басқа емес Қасымбек Медиев айтты. 1991 жылғы 16 желтоқсанда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің биік мінберінен осылайша сөз сөйлеген азаматтың өзіміздің Қасымбек Медиев екеніне сеніңіз! жарата білу әркімнің қолынан келе бермеді. Қасекең болса шаруашылықтарды ақсатпай, шашып алмас үшін қолынан келген шараларды тиімді пайдалана білді. Облыс басшыларының мемлекеттік меншікті жекешелендіріп, жеке тұлғалардың қолына тез беру керек деген нұсқауларына құлап түспей, алғашқы кезеңде (1993-1995 жылдары) кеншарларды ұжымдық шаруашылықтар санатымен қайта құрып, асыл тұқымды мал зауыттарын акционерлік қоғамға айналдырды. Бұл реформа біраз уақытқа дейін оң нәтижесін берді. Күнделікті жұмыс бабында халықтың әл-ауқатын, тұрмыс-тіршілігін, жақсартуды, соғыс, еңбек ардагерлеріне, зейнеткерлерге, көп балалы отбасыларына тұрақты көңіл бөліп, оларға қажетті жағдайлар жасауды өзінің тікелей бақылауына алды. Ауданның барлық селолық округтерінде «Қайырымдылық» дүкендері ашылып, жеңілдетілген бағамен тұтынушыларды қамтамасыз етті. Соғыс ардагерлері мен тұрмысы төмен көп балалы отбасыларына көмір мен шөп тегін жеткізіліп берілді. Қасекең ауданның мекеме, кәсіпорындардың, ауыл шаруашылық

құрылымдарының жетекшілерімен қоян – қолтық жұмыс жасап, оларға өзінің тәлім – тәжірибесін, ағалық қамқорлығын аяған емес. Олардың қатарында ұзақ жылдар бойы шаруашылықтар басқарған үзеңгілес замандастары мен інілері бар. Олар: Әсман Туғанбаев, Қайыпбай Матибеков, Қуаныштай Сейілбеков, Біләл Доскеев, Шәкір Қасымов, Аман Түсіпханов, Мақсұт Сәдуақасов, Мағауия Сатыбалдин, Мейрамбек Балтин, Кәмел Жүністегі, Серікбай Адамбеков, Төкен Сейілбеков, Әділ Бәкіров, Әділ Смағұлов, Бекежан Хамзин, Есенқұл Түсіпов, Айтуған Әбеуов, Жақсылық Қуандықов, Бекен Ғабдуллин, Қайыркелді Мусин, Болат Сәкенов, Марат Ахметов, Төлепберген Әбеуов, Аманқұл Қасымов, Болат Жәмиев, Аманкелді Уәлиев, Аманай Бейсембеков, Жорғатай Жүнісов секілді майталман іскер басшыларды қосуға болады. Қасекең өткен тарихқа да үлкен мән беріп, аудан көлемінде мәдениетіміз бен рухани құндылықтарымызды дәріптеуге бағытталған бірталай іс-шараларды жүзеге асырды. 1993 жылы Шортанбай Қанайұлының 175 жылдық мерейтойын ел

көлемінде өткізді. «Батық» асыл тұқымды мал зауытында сәулетті мәдениет сарайы салынды. Жаңқұтты би мешіті көтерілді. Қасекең әкім болып келгеннен кейін тыңдырған күрделі ісінің бірі, ұзақ жылдар бойы қаржының жоқтығынан сақалды құрылысқа айналған аудан орталығындағы 150 орындық емхананың екі блогын облыс әкімі Қажымұрат Нағымановтың қолдауымен іске қосты. Қасекеңде біз көріп жүрген, көп басшыларда бола бермейтін ерекше бір қасиеті лауазымды басшылармен тез тіл табыса біліп, олардан әр уақытта ауданның өміріне қажетті материалдық моральдық қолдауларды алуда алдына жан салмайтын. Сол тұста Қарағанды металлургия зауытының бас директоры А.Свищинскийдің шефтік көмегімен ауданның орталығында 14 км көшеаралық су құбыры жаңадан тартылды және сырттан келетін 6,5 шақырым су құбыры тегін жаңартылды. Қасекеңнің тікелей араласуымен, облыс әкімінің қолдауымен Ақсу-Аюлы селосындағы құрылысы бітпей тұрған екі пәтерлі 8 үйдің құрылысын аяқтады. Елі үшін атқарған еңбектеріне, қиын-қыстау күндері жұртқа жасаған қамқорлығына қарап оның қандай адам екенін айтпайақ білуге болады. Қасымбек Медиұлының еңбегі мен төккен тері мемлекет тарапынан бағаланып, «Құрмет», «Еңбек Қызыл Туы», «Құрмет Белгісі» ордендері мен оннан астам медальдарымен марапатталды. Бүгінгі күні кейіпкеріміз Қасымбек Медиұлы Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері, Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі, «Қазақстан мәслихаттар депутаттары бірлестігі» республикалық қоғамдық бірлестігі Орталық кеңесінің Құрметті төрағасы, Шет, Ақтоғай аудандарының, Қарағанды қаласының Құрметті азаматы. Тәуелсіздік тұғырының нығайуында қажырлы қайратымен көрінген, ерен еңбегімен ел есінде қалған ел білетін, ел танитын тұлға. Боранбай Жұмкеұлы, «Құрмет» орденінің иегері Шет ауданының Құрметті азаматы, ҚР ауыл шаруашылығы саласының үздігі.

«25 жұлдызды күн» Жаңаарқа ауданында Тәуелсіздіктің 25 жылдығын жоғары дәрежеде атап өтудің кешенді жоспары әзірленіп, Тәуелсіздік күнін аудан халқы үлкен қуанышпен күтуде. Биылғы жылдың басы ауданымыз үшін, әсіресе, ауыл тұрғындары үшін айтарлықтай жағымды жаңалықтарға толы болды. Ауыл тұрғындарының игілігіне жарап, қажетін ашатын екі бірдей жаңа нысан бір күнде ашылған болатын. Біріншісі – Ералиев ауылдық округіндегі қоғамдық монша. Аудан әкімдігі мен «Сарыарқа Energy» ЖШС арасындағы әлеуметтік әріптестіктің арқасында аталған компанияның демеушілігінен 36,0 млн. теңге қаражат бөлініп, мердігер «Жаңаарқа-жылу» мекемесі қоғамдық монша салып берді. Ел игілігіне ұсынылған тағы бір нысан – Түгіскен ауылдық округіндегі спорт кешені. Кешенді Түгіскен ауылының тұрғыны, «Мақсат» шаруа қожалығының басшысы Қайрат Көпбаев өзінің қаражатына салдыртып, ауданның коммуналдық меншігіне қолданысқа берді. Биылғы жаңа оқу жылында аудан орталығынан 3 шақырым жерде орналасқан М.Жұмажанов атындағы ауылдық округінде көп жылдан бері апаттық жағдайда тұрған ескі мектептің орнына облыс басшылығының қолдауымен, облыстық бюджет есебінен салынған мектеп қолданысқа берілді. Жаңа білім ошағында 19 оқу сыныбы, оның үшеуі мультимедиялық, сонымен қатар, спорт және оқу залдары, кітапхана, асхана, медициналық кабинет бар. Жарық әрі жайлы сыныптар отандық өндірістің барлық қажетті жиhазымен жабдықталған. Мектеп ауласында үлкен спорт алаңы бар. Білім ордасының ауласы толығымен заманауи үлгіде абаттанды-

рылған. Бидайық ауылдық округінің орталық көшесінде «Жасталап» шаруа қожалығының жетекшісі Шайс Баязитованың демеушілігімен ҚР Мемлекеттік рәміздері орнатылған «Тәуелсіздік алаңы» атты постамент қойылды. Таяуда Байдалы би ауылдық округінде мемлекеттік бағдарлама арқылы салынған «Тәуелсіздіктің 25 жылдығы» демалыс орны салтанатты түрде ашылды. Ал, «Жұмыспен қамту жол картасы – 2020» бағдарламасы аясында Ералиев ауылдық округінде жаңадан тұрғызылған дәрігерлікотбасылық амбулатория жақында қолданысқа беріледі. Аудан орталығында биыл «Өңірлерді дамытудың жол картасы – 2020» бағдарламасы аясында екі 8 пәтерлі үйге жөндеу жұмыстары жасалды. Сонымен қатар, «Жұмыспен

қамтудың жол картасы – 2020» бағдарламасы аясында ұлттық қордан бөлінген 33 млн. 473 мың теңгеге Атасу кентінің №6 локалдық жылу қазандығына қосымша қазандықтар қойылып, күш-қуаты көбейтіліп, 626 метр жылу желісі тартылды. Аудан орталығындағы С.Сейфуллин даңғылында ораласқан бес көп қабатты үй 1990 жылдан бастап жылу желісінен ажыратылып, қазақи пешпен жылынып тұрған болатын. Қазіргі таңда аталмыш тұрғын үйлерге жылу желісін орнату жұмыстары жүргізілуде және жақында бұл үйлер орталықтандырылған жылу жүйесіне толық қосылатын болады. Тағы осындай бағдарлама аясында бөлінген 33 млн. 672 мың теңгеге Атасу кентінің Сарысу, Орманбаева көшелерінің су желілеріне, Тәуелсіздік, А.Сейдімбек және С.Сейфуллин көшелерінің кәріз су желілеріне жөндеу жұмыстары

жүргізілсе, 19 млн. 613 мың теңгеге Ералиев ауылының Шығыс, Төребұтақ, Мектеп көшелеріне су желілері тартылды. Сондай-ақ, аудандық бюджеттен бөлінген 4 млн. теңге қаражатқа Ақшағат елді мекеніне су ұңғымасы қазылып, аталмыш елді мекендегі барлық 11 тұрғын үй алдағы уақытта ауыз сумен толық қамтамасыз етілетін болады. Бұдан бөлек, облыстық бюджеттен бөлінген 45 млн. 665 мың теңгеге Ералиев ауылына кіреберіс 10 шақырым аудандық маңызы бар автокөлік жолына орташа жөндеу жұмыстары жасалды және 10 млн.теңгеге Атасу кентінің ішкі жолдарына ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілді. Ал, аудандық бюджеттен бөлінген 17 млн 38 мың теңгеге «Өңірлерді дамыту» бағдарламасы бойынша Атасу кентінің Б.Мұхаметжан көшесінде орташа жөндеу жұмыстары жасалып, Байдалы би ауылдық округі, Атасу елді мекенінің және Ақтүбек елді мекенінің кіребіріс жолдары жөнделсе, «Жұмыспен қамтудың жол картасы – 2020» бағдарламасымен Атасу кенті ішкі жолдарының орташа жөндеу жұмыстарына 25 млн. 744 мың теңге бөлініп, толығымен игерілді. Сондай-ақ, «Агробизнес – 2020» бағдарламаларының негізінде, «Сыбаға», «Алтын асық», «Құлан» бағдарламалары бойынша «шебер-жоспар» жасалынып, «Құлан» бағдарламасы бойынша 433 жылқы алынып, жоспар 79 пайызға

орындалса, «Алтын асық» 326 қой алынып, жоспар 103 пайызға, «Сыбаға» бойынша 665 сиыр алынып, жоспар 128 пайызға орындалып отыр. «Батыр ауылы», «Рамазан», «Мирас» шаруа қожалықтары бірігу арқылы ет өндіру бойынша, «Жанболат», «Ақсан» шаруашылықтары мен «Шынболат», «Мүбарак» жеке кәсіпкерлердің бірігуі арқылы ет өндіру және өңдеу бойынша ауыл шаруашылық өндірістік кооперативтері құрылып отыр. Жыл аяғына дейін аудан бойынша 1 ауыл шаруашылығы кооперативін құру, 2 сүт қабылдау пунктін ашу, 5,10,15 басқа арналған 27 отбасылық мал бордақылау алаңын құру, сүт таситын 1 автокөлік пен 2 рефрижератор алу және 1 кормоцех ашу жоспарланып отыр. Аудан бойынша бүгінгі күнге «Береке» бағдарламасының аясында ауданымыздың 7 тұрғыны «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ арқылы несие алып, отбасылық бордақылау алаңын ашып отыр. Сонымен қатар, «Игілік» бағдарламасының негізінде 14 жеке тұлға жылқы және сиыр малын өсіру үшін 42,6 млн.теңге несие алды. Тәуелсіздіктің Ұлы күніне арналған мәдени-көпшілік іс-шаралар да өз деңгейінде ұйымдастырылуда. Индира АСАМИДАНОВА, аудан әкімінің баспасөз хатшысы. ЖАҢААРҚА ауданы.

91/04

3 Қарағанды қаласы

Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы 6 сәуірдегі № 22/01 «Мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін алып қоюға байланысты жер учаскелерін немесе өзге де жылжымайтын мүліктерді мәжбүрлеп иеліктен шығаруды бастау туралы» қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 20 маусымдағы Жер кодексіне, Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 16 сәуірдегі «Тұрғын үй қатынастары туралы», 2011 жылғы 23 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы», 2011 жылғы 1 наурыздағы «Мемлекеттік мүлік туралы», 2000 жылғы 27 қарашадағы «Әкімшілік рәсімдер туралы» Заңдарына сәйкес Қарағанды облысы әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы 6 сәуірдегі №22/01 «Мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін алып қоюға байланысты жер учаскелерін немесе өзге де жылжымайтын мүліктерді мәжбүрлеп иеліктен шығаруды бастау туралы» қаулысына келесі өзгеріс енгізілсін: Аталған қаулының 2 тармағында «2016 жылдың 15 желтоқсаны» сөздері мен сандары «2017 жылдың 15 сәуірдегі» сөздері мен сандарына ауыстырылсын.

2. «Қарағанды облысының ішкі саясат басқармасы», «Қарағанды облысының жер қатынастары басқармасы», «Қарағанды облысының мемлекеттік активтер және сатып алу басқармасы» мемлекеттік мекемелері және Сәтпаев қаласы әкімдігі заңнамада көрсетілген тәртіпте осы қаулыдан туындайтын шараларды қабылдасын. 3. «Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы 6 сәуірдегі № 22/01 «Мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін алып қоюға байланысты жер учаскелерін немесе өзге де жылжымайтын мүліктерді мәжбүрлеп иеліктен шығаруды бастау туралы» қаулысына өзгеріс енгізу туралы» қаулының орындалуын бақылау облыс әкімінің жетекшілік жасайтын орынбасарына жүктелсін. 4. Осы қаулы ресми жарияланған күннен бастап қолданысқа енгізіледі. Н. Әбдібеков, Қарағанды облысының әкімі.

Қарағанды облыс әкімдігінің Қаулысы 14 желтоқсан, 2016 жылы

91/02

Қарағанды қаласы

Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы 25 шілдедегі № 54/01 «Мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін алып қоюға байланысты жер учаскелерін немесе өзге де жылжымайтын мүліктерді мәжбүрлеп иеліктен шығаруды бастау туралы» қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 20 маусымдағы Жер кодексіне, Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 16 сәуірдегі «Тұрғын үй қатынастары туралы», 2011 жылғы 23 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы», 2011 жылғы 1 наурыздағы «Мемлекеттік мүлік туралы», 2000 жылғы 27 қарашадағы «Әкімшілік рәсімдер туралы» Заңдарына сәйкес Қарағанды облысы әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы 25 шілдедегі № 54/01 «Мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін алып қоюға байланысты жер учаскелерін немесе өзге де жылжымайтын мүліктерді мәжбүрлеп иеліктен шығаруды бастау туралы» қаулысына келесі өзгеріс енгізілсін: Аталған қаулының 2 тармағында «2016 жылдың 15 желтоқсаны» сөздері мен сандары «2017 жылдың 15 сәуірдегі» сөздері мен сандарына ауыстырылсын.

2. «Қарағанды облысының ішкі саясат басқармасы», «Қарағанды облысының жер қатынастары басқармасы», «Қарағанды облысының мемлекеттік активтер және сатып алу басқармасы» мемлекеттік мекемелері және Сәтпаев қаласы әкімдігі заңнамада көрсетілген тәртіпте осы қаулыдан туындайтын шараларды қабылдасын. 3. «Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы 25 шілдедегі № 54/01 «Мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін алып қоюға байланысты жер учаскелерін немесе өзге де жылжымайтын мүліктерді мәжбүрлеп иеліктен шығаруды бастау туралы» қаулысына өзгеріс енгізу туралы» қаулының орындалуын бақылау облыс әкімінің жетекшілік жасайтын орынбасарына жүктелсін. 4. Осы қаулы ресми жарияланған күннен бастап қолданысқа енгізіледі. Н. Әбдібеков, Қарағанды облысының әкімі.

Қарағанды облыс әкімдігінің Қаулысы 14 желтоқсан, 2016 жылы

91/03-

Қарағанды қаласы

Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы 8 тамыздағы № 59/01 «Мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін алып қоюға байланысты жер учаскелерін немесе өзге де жылжымайтын мүліктерді мәжбүрлеп иеліктен шығаруды бастау туралы» қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 20 маусымдағы Жер кодексіне, Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 16 сәуірдегі «Тұрғын үй қатынастары туралы», 2011 жылғы 23 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы», 2011 жылғы 1 наурыздағы «Мемлекеттік мүлік туралы», 2000 жылғы 27 қарашадағы «Әкімшілік рәсімдер туралы» Заңдарына сәйкес Қарағанды облысы әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы 8 тамыздағы № 59/01 «Мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін алып қоюға байланысты жер учаскелерін немесе өзге де жылжымайтын мүліктерді мәжбүрлеп иеліктен шығаруды бастау туралы» қаулысына келесі өзгеріс енгізілсін: Қарағанды облысының Жезқазған кенті мен Сәтбаев қаласының жеріндегі Весовая елді мекенінде мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін алып қоюға байланысты, мәжбүрлеп иеліктен шығаруға жататын аталған қаулымен бекітілген жер учаскелерінің немесе өзге де жылжымайтын мүліктердің тізбесі осы қаулының қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда жариялансын.

Аталған қаулының 2 тармағында «2016 жылдың 15 желтоқсаны» сөздері мен сандары «2017 жылдың 15 сәуірдегі» сөздері мен сандарына ауыстырылсын. 2. «Қарағанды облысының ішкі саясат басқармасы», «Қарағанды облысының жер қатынастары басқармасы», «Қарағанды облысының мемлекеттік активтер және сатып алу басқармасы» мемлекеттік мекемелері және Сәтпаев қаласы әкімдігі заңнамада көрсетілген тәртіпте осы қаулыдан туындайтын шараларды қабылдасын. 3. «Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы 8 тамыздағы № 59/01 «Мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін алып қоюға байланысты жер учаскелерін немесе өзге де жылжымайтын мүліктерді мәжбүрлеп иеліктен шығаруды бастау туралы» қаулысына өзгеріс енгізу туралы» қаулының орындалуын бақылау облыс әкімінің жетекшілік жасайтын орынбасарына жүктелсін. 4. Осы қаулы ресми жарияланған күннен бастап қолданысқа енгізіледі. Н. Әбдібеков, Қарағанды облысының әкімі. Қарағанды облысы әкімдігінің 2016 жылғы «___»___________№_____ қаулысына қосымша

Қарағанды облысы Сәтбаев қаласының жерінде Жезқазған кенті мен Весовая елді мекенінде мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін алып қоюға байланысты мәжбүрлеп иеліктен шығаруға жататын жер учаскелердің немесе өзге де жылжымайтын мүліктердің ТІЗБЕСІ № Жер учаскесінің кап/п дастрлік нөмірі

Меншік иелері және жер пайда- Жер ланушылар учаскесінің көлемі, га 3 4 Микитюк Роман Григорьевич 0,0999 Маркович Мария Васильевна Маркович Оксана Михайловна Маркович Михаил Васильевич

Жер учаскесінің орналасқан жері

Жер учаскесінің нысаналы мақсаты

Құқығы

5 Октябрьская к-сі 2-1 Октябрьская к-сі 3-2

6 Тұрғын үй ұстау үшін Пәтерді ұстау үшін

7 Жеке меншік Ортақ үлестік меншік

Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік

1 1 2

2 09:112:021:000 09:112:022:000:(127:3):2

3

09:112:022:000:(127:3):3

Случик Олеся Павловна

Октябрьская к-сі 3-3

Пәтерді ұстау үшін

4

09:112:022:000:(127:3):4

Турбина Наталья Александровна

Октябрьская к-сі 3-4

Пәтерді ұстау үшін

5

09:112:022:000:(127:3):8

Юрша Надежда Андреевна

Октябрьская к-сі 3-8

Пәтерді ұстау үшін

6

09:112:022:000:(127:3):10

Случик Валентин Павлович

Октябрьская к-сі 3-10

Пәтерді ұстау үшін

7

09:112:022:203

Комекбаев Мухтар Асанбекович

0,082

Октябрьская к-сі 3а-1

Тұрғын үй ұстау үшін

Жеке меншік

8

09:112:022:056

Валиев Габдунур Габдулхаевич

0,1175

Октябрьская к-сі 7-1

Тұрғын үй ұстау үшін

Жеке меншік

9

09:112:022:062

0,107

Октябрьская к-сі 7-2

Тұрғын үй ұстау үшін

Ортақ үлестік меншік

10

09:112:022:000:(127:9):1

Урыспаева Наталья Юрьевна Урыспаева Саманта Рамазановна Урыспаева Лаура Рамазановна Иванова Анна Кондратьевна

Октябрьская к-сі 9-1

Пәтерді ұстау үшін

11

09:112:022:000:(127:9):2

Шапран Анастасия Никитична

Октябрьская к-сі 9-2

Пәтерді ұстау үшін

12

09:112:022:000:(127:9):3

Маляков Василий Викторович

Октябрьская к-сі 9-3

Пәтерді ұстау үшін

13

09:112:022:000:(127:9):6

Октябрьская к-сі 9-6

Пәтерді ұстау үшін+

14 15

09:112:020:202 09:112:022:000:(127:12):1

Панферкин Александр Иванович Панферкин Юрий Александрович Краснова Надежда Викторовна 0,0246 Суворова Лариса Борисовна

Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік

Октябрьская к-сі 9-8 Октябрьская к-сі 12-1

Тұрғын уй ұстау үшін Пәтерді ұстау үшін

16

09:112:022:000:(127:12):2

Октябрьская к-сі 12-2

Пәтерді ұстау үшін

17

09:112:020:000:(127:12):4

Октябрьская к-сі 12-4

Пәтерді ұстау үшін

Ортақ үлестік меншік

18

09:112:022:000:(127:12):5

Кожашева Анара Копеевна Тусупов Арман Копеевич Тусупов Толеубек Копеевич Уизбаева Зибаш Умбетовна Уизбаев Ертаргын Жолдыевич Уизбаев Ерлан Жолдиевич Уизбаева Зибаш Умбетовна Скорупскас Алена Бронюсовна

Октябрьская к-сі 12-5

Пәтерді ұстау үшін

19

09:112:022:000:(127:12):8

Макаров Александр Геннадьевич Макаров Татьяна Петровна

Октябрьская к-сі 12-8

Пәтерді ұстау үшін

Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік

20

09:112:022:000:(127:12):9

Жумырова Мереке

Октябрьская к-сі 12-9

Пәтерді ұстау үшін

Ортақ үлестік меншік

21

09:112:022:000:(127:12):12 Лошкарева Анна Ивановна

Октябрьская к-сі 12-12

Пәтерді ұстау үшін

22

09:112:022:000:(127:15):1

Октябрьская к-сі 15-1

Пәтерді ұстау үшін

23

09:112:022:000:(127:15):2

Сапаров Абдрахман Мингалиевич Григорян Агарон Русланович

Октябрьская к-сі 15-2

Пәтерді ұстау үшін

24

09:112:022:000:(127:15):3

Галимзянова Альвина Гатуфовна

Октябрьская к-сі 15-3

Пәтерді ұстау үшін

25

09:112:022:000:(127:15):9

Виган Юлия Геннадьевна

Октябрьская к-сі 15-9

Пәтерді ұстау үшін

26

09:112:022:000:(127:17):1

Октябрьская к-сі 17-1

Пәтерді ұстау үшін

27

09:112:022:000:(127:17):2

Октябрьская к-сі 17-2

Пәтерді ұстау үшін

28

09:112:022:000:(127:17):3

Октябрьская к-сі 17-3

Пәтерді ұстау үшін

29

09:112:022:000:(127:17):4

Киселев Николай Федорович Киселева З.П. Губская Светлана Ивановна Губская Н.А. Губская Ч.А Амирова Карлыгаш Сапаргалиевна Пличус Виталий Эрвидесович

Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік

Октябрьская к-сі 17-4

Пәтерді ұстау үшін

30

09:112:022:000:(127:17):6

Октябрьская к-сі 17-6

Пәтерді ұстау үшін

33

Балшикбаева Наталья Бактыгалиевна Балшыкбаев Досым Бактыгалиевич 09:112:022:000:(127:17):6-2 Мустафина Зульфия Мухарямовна Зарипова Салия Хайдаровна Зарипов Руслан Мухтарович 09:112:022:000:(127:17):7 Масалимова Рашида Масалимов Р. Масалимов Рафит Тимирович 09:112:022:000:(127:17):8 Овеян Рания Рафитовна

34 35

31

Жеке меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік

Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік

Октябрьская к-сі 17/6-2 Пәтерді ұстау үшін

Ортақ үлестік меншік

Октябрьская к-сі 17-7

Пәтерді ұстау үшін

Ортақ үлестік меншік

Октябрьская к-сі 17-8

Пәтерді ұстау үшін

Ортақ үлестік меншік

09:112:022:000:(127:17):11 Ермагамбетова Кульназия

Октябрьская к-сі 17-11

Пәтерді ұстау үшін

09:112:022:000:(127:17):12 Фурсова Елена Федоровна

Октябрьская к-сі 17-12

Пәтерді ұстау үшін

36

09:112:004:000:(003:18):1

Овеян Давид Артакович

Октябрьская к-сі 18-1

Пәтерді ұстау үшін

37

09:112:022:193

Гимаев Исрафиль Гусманович

Октябрьская к-сі 18-2

Пәтерді ұстау үшін

38

09:112:022:000:(127:18):3

Бречко Станислав Алексеевич

Октябрьская к-сі 18-3

Пәтерді ұстау үшін

39

09:112:022:000:(127:18):5

Октябрьская к-сі 18-5

Пәтерді ұстау үшін

40

09:112:021:000:(127:18):7

Октябрьская к-сі 18-7

Пәтерді ұстау үшін

Ортақ үлестік меншік

41

09:112:022:000:(127:18):8

Кузьмин Александр Александрович Кузьмина Елена Даниловна Кузьмин Максим Александрович Кузьмин Виктор Александрович Насырова Елена Кабировна Бахтигареев Альберт Фанильевич Насыров Радик Кабирович Насырова Татьяна Кабировна Аширбекова Батима Абиевна

Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік

Октябрьская к-сі 18-8

Пәтерді ұстау үшін

42

09:112:022:000:(127:18):9

Уизбаева Нургуль Жолдиевна

Октябрьская к-сі 18-9

Пәтерді ұстау үшін

43

Октябрьская к-сі 18-11

Пәтерді ұстау үшін

44 45

09:112:022:000:(127:18):11 Ермагамбетов Талгат Еликпаевич 09:112:022:132 Ильечева Дарья Витальевна 09:112:022:000:(068:1):2 Шахторова Людмила Ивановна

Павлов к-сі 1- 1 Павлов к-сі 1- 2

Тұрғын үй ұстау үшін Пәтерді ұстау үшін

46

09:112:022:000:(068:1):3

Цуркан София Григорьевна

Павлов к-сі 1- 3

Пәтерді ұстау үшін

47

09:112:022:000:(068:1):9

Кригер Станислав Викторович

Павлов к-сі 1- 9

Пәтерді ұстау үшін

48

09:112:022:000:(068:1):11

Фозилов Шерали Халимович

Павлов к-сі 1- 11

Пәтерді ұстау үшін

49

09:112:002:077

50 51

09:122:022:095 09:112:022:000:(068:1):18

Досина Анна Ильинина Досин Иван Васильевич Абилкасимова Ирина Петровна Кузьмичова Валентина Федоровна

Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Жеке иеншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ үлестік меншік Ортақ бірлескен меншік Жеке меншік Ортақ үлестік меншік

52 53

09:112:022:325 09:112:022:000:(068:1):23

54

09:112:022:087

32

0,04

0,0253

Павлов к-сі 1- 13

Тұрғын үй ұстау үшін

0,0132

Павлов к-сі 1- 17 Павлов к-сі 1- 18

Тұрғын үй ұстау үшін Пәтерді ұстау үшін

Крятова Альбина Григорьевна Шприкова Виктория Олеговна

0,0352

Павлов к-сі 1- 20 Павлов к-сі 1- 23

Тұрғын үй ұстау үшін Пәтерді ұстау үшін

Чернополк Сергей Григорьевич

0,1159

Павлов к-сі 1В-2

Тұрғын уй ұстау үшін

Жеке меншік Ортақ үлестік меншік Жеке меншік


4

15 желтоқсан, 2016 жыл

Қазақстан Тәуелсіздігіне – 25 жыл

www.ortalyq.kz

2006 жыл

Қазақстан Республикасының жаңа мемлекеттік Әнұраны болып Ж.Нәжімеденовтың сөзіне жазылған Ш.Қалдаяқовтың «Менің Қазақстаным» атты әні қабылданды. Н.Назарбаев әнұран мәтінінің соавторы болды. Шанхай ынтымақтастығы ұйымына 5 жыл толды. АҚШ астанасы – Вашингтонда тәуелсіз Қазақстан Республикасының монументі ашылды.

2007 жыл

Ұлы Отан соғысының батыры Рахымжан Қошқарбаевтың Рейхстагқа жеңiс туын тiккенiн растаған Ресей, осы ерлiктi айқындайтын құжаттарды елiмiздiң мемлекеттiк өнер мұражайының қорына табыстады.

♦♦♦ Американың Чикаго қаласында бокстан әлемнiң XIV бiрiншiлiгiнде отандық бокс тарихында тұңғыш рет қарағандылық Серiк Сәпиев дүниежүзiнiң екi мәрте чемпионы атағына қол жеткiздi.

2008 жыл

Қазақ мемлекетінің бас ескерткіші «Қазақ елі» монументінің ашылу салтанаты болды. Монументтің биіктігі – 91 метр. Мемлекет басшысы Н.Назарбаев Сарагоса қаласында (Испания) «ЭКСПО-2008» Дүниежүзілік көрмесі аясында Қазақстан Республикасының Ұлттық күнін ашты.

♦♦♦

Елбасының қатысуымен Қарағандыда Сәкен Сейфуллин атындағы театрдың жаңа ғимараты ашылды. Сондай-ақ, ұлы Абайдың ескерткіші орнатылды.

2009 жыл

Иран астанасы – Тегеранда қазақтан шыққан тұңғыш геолог, атақты ғалым Қаныш Сәтбаевқа ескерткіш қойылды. ҚР Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас қолбасшысы Н.Назарбаевтың қатысуымен Конституция күнін мерекелеуге арналған тұңғыш Әскери шеру өтті.

2010 жыл

Астанада Халықаралық үлгідегі Назарбаев Университеті ашылды. Президент Н.Назарбаев қатысуымен «Хан Шатыр» сауда ойын-сауық орталығының ашылу салтанаты өтті.

2011 жыл

ҚР Президентінің кезектен тыс сайлауы өтті. ҚР Орталық сайлау комиссиясының қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасы Президентінің кезектен тыс сайлауында Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев сайлаушылардың 95,55 пайыз даусын жинап, жеңіске жетті. Алматыда метроның алғашқы желісі іске қосылды.

♦♦♦

Қарағандыда жаңа мешіт ашылды.

♦♦♦

Қарағандыда Қасым Аманжоловтың туғанына 100 толуына арналған мерейтойлық шаралар аясында ақынның ескерткіші ашылды.

Азаттық – айбарым Қызғалдақ АЙТЖАНОВА, «Орталық Қазақстан» Тәу еткен Тәуелсіздіктің 25 жылында Қарағанды облысының ішкі өңірлік өнім өндіру көлемі үш есеге артты. Еліміз бойынша төртінші орынға табан тіреді. Айталық, 1991-1993 жылы ЖІӨ көлемі жан басына шаққанда небары 2 мың теңге болса, қазіргі уақытта бұл көрсеткіш 2, 2 млн.теңге шамасында. Өңірдің жалпы ішкі өнімі былтырғы жылы 3 трлн.теңгені құраған. Сөйтіп, өндірістің өнім өндіруі 3,1 пайызға артқан. Қарағанды облысындағы жалпы ішкі өнім көлемінің 51 пайызы - өнеркәсіп саласына тиесілі екен. Ал, көмір өндіру ісі Тәуелсіздік жылдарында 2 есеге өсті. Мәселен, 1995 жылы 19 млн. тонна өндірілсе, қазір бұл көрсеткіш 36 млн.тонна. Бұл күні облыста 11 шахта, 7 көмір разрезі, 4 шағын көміралушы кәсіпорын бар. Онда 16 мың кенші еңбек етеді. Өнеркәсіп өндірісі көлемі соңғы 5 жылда 455 млрд.теңгеден 603 млрд.теңгеге дейін жетті. Сөйтіп, 33 пайызға ұлғайған. Тәуелсіздіктің ширек ғасырында мәліметтер облысқа инвестиция тарту арқылы 97 жоба іске асырылуда екенін көрсетіп отыр. Бүгінде ол жобаның 72-сі мәреге жетіп, 5 мың жұмыс орнын қамтамасыз етті.Жалпы, облыстағы өнеркәсіптің 34 пайызы өңдеумен айналысады. Сонымен, өңдеуші өнеркәсіптің өнім өндіруі 20 млн. теңгеден 1 трлн.теңгеге дейін жетті. Сонымен қатар, облыстағы алпауыт кәсіпорындар да бұл жылдары жаңа жобаларды іске қосып, өнім өндіруді ұлғайтып келеді. Атап айтқанда, өткен жылдардың барысында «АрселорМиттал Теміртау» АҚ жаңа газдан тазарту цехын іске қосты, домна пештерін күрделі жөндеуден өткізді. Сондай-ақ, басқа да, іргелі жобаларды іске асырды. Ал, «Қазақмыс» корпорациясы» ЖШС-нің жұмыс ауқымы да ұлғайып келеді. Жезқазған мыс зауыты былтырғы жылы 233 мың тонна мыс катодын өндірген. Сөйтіп, бұл саладағы көрсеткіш 3 пайызға артты. Аймақтың тынысын ашатын тағы бір өнеркәсіп алаңы – ол Елбасының тікелей тапсырмасымен іргесі қаланған «Сарыарқа» арнаулы экономикалық аймағы. АЭАның аумағы 534,9 гектарды құрайды. АЭА – металлургия өнеркәсібін және металл өңдеу саласын дамыту, атап айтқанда, әлемдік сауда таңбаларын өндірушілерді тарту жолымен бұйымдарды өндіру, шикізатты тереңдете өңдеу жөніндегі өндірістерді және технологияларды құру мен жетілдіру бойынша ғылыми-зерттеу және ғылыми-техникалық инновациялық жобаларды әзірлеу, қолайлы инвестициялық климатты қалыптастыру және инвестиция-

– Тәуелсіздік қазақ еліне не берді, нендей мақсат, мүддені көздейді? – Мен Ресейдегі Астрахан қаласында туып, өстім, сондағы балық шаруашылығы институтын бітірдім. Кеңестік одақта үш-ақ институт болатын балықшы мамандарын дайындайтын. Біреуі Владивостокта, екіншісі Калининград қаласында. Әлі күнге дейін әкеме шексіз рахметімді айтып отырамын. Институт бітірген соң жолдаманы Ресейдің бір қаласына берді. Әкем жоспарымды да, жолдамамды да бұзды. –Балам елге, Қазақстанға бар, ата-бабаңның жері, жатырқай қоймас,- деді. Сөйтіп, 1977 жылы Қазақстаннан бір-ақ шықтым. Сенесіз бе, комсомол билетінде атыжөнім Сергей Константинович деп жазылған. Он жыл орыс мектебінде оқыдық, бес

Аймақтық ішкі өнімдегі өнеркәсіп өндірісінің үлесі

Тәуелсіздік жылдарындағы Қарағанды 25 жылда Жалпы ішкі өңірлік өнім өсімі

3 есеге өсті

25 жылда лық жобаларды іске асыру үшін отандық және шетелдік инвестицияларды тарту, сондай-ақ, әлеуметтік проблемаларды шешу үшін, халықтың жұмыспен қамтылуын арттыру мақсатын көздейді. Мұнда 9 кәсіпорын бар. Аймақтағы өнеркәсіптерге шетелдік инвесторлар 17 млрд.теңге қаржы құйды. Тәуелсіздік жылдарында Қарағанды облысында шағын және орта кәсіпкерлердің саны 5 есеге көбейген. Бүгінгі таңда облыста белсенді 86 мың кәсіпкер бар. Онда нәпақысын айырып жүргендердің саны 233 мың адам. Кәсіпкерлік саласының өңір өніміндегі үлесі 20 есеге өсіп, 750 млрд.теңгеге жетіп отыр. Бұл болса, облыстағы алпауыттар «АрселорМиттал Теміртау» АҚ мен «Қазақмыс» корпорациясы» ЖШС өндіретін өнімнің құнымен тең келеді. Бұған қоса, мемлекет тарапы-

25 жылда Шағын және орта кәсіпкерлер саны

5

есеге көбейді

нан шағын және орта бизнеске көрсетілген қолдаудың да аясы - кең. Түрлі саланы қамтитын бағдарламалар нәтижесінде көптеген отандастарымыз өз кәсібін ашуға мүмкіндік алды. Мысалы, 2010 жылдан бері қолға алынған «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасымен облыста мыңнан астам кәсіпорын қамтылған. 25 жылдың ішінде жүк тасымалы 12 есеге көбейді. Бұған ықпал еткен автокөлік жолдарының құрылысы, жаңа теміржол

Қадіржан ТЕЙЛЯНОВ:

Оралбек ЖҮНІСҰЛЫ, «Орталық Қазақстан» Қадіржан Ғинаятұлы Тейлянов 40 жылға тарта мемлекеттік қызметті абыройлы атқарып келеді. Жезқазған облыстық партия, аудандық комсомол комитетінде еңбек етті. Балқаш қаласының әкімі сынды лауазымды қызметтер атқарды. Бұл күнде Балқаш қалалық мәслихатының хатшысы.

Тәуелсіздік жылдарындағы Қарағанды

жыл институтта жүрдік. Бір ауыз қазақша білмеймін. Қазақ ағайындардың ортасына түскенде қатты ұялдым-ау, қысылдым, қазақ классиктері Абай, М.Әуезовтерді естіген де, білген де, оқыған да жоқпыз. Басқаны былай қойғанда ата-бабамның кім болғанын да білмейтін едім. – Содан Балқаш қаласына ат басын тіредіңіз, бүгінде құшағын жая қарсы алған, ел-жұртқа риза шығарсыз? – Әрине, мен үшін Балқаш қаласы, оның халқы қашан да ыстық, құрметті. Меніңше мына айнакөл Алланың нұр шапағаты төгілген рахаты, байлығы болып көрінеді. Жас маман болып келдік, ешкім кеудемізден итерген жоқ. Отбасын құрдым, үш балам бар. Аллаға шүкір, ендігі мақсат-мұратым, ұрпақтарымның өмір жолында мейірімді, кісілігі мол адамдар кез-

магистралі «Жезқазған-Бейнеу» желісінің іске қосылуы екені даусыз. Тәуелсіздік жылдарында 66 жаңа білім беру ошағы ашылды. Оның арасында дарынды балаларға арналған, бірегей білім беру жобасы «Назарбаев зияткерлік мектебі» де бар. Денсаулық сақтау саласында 60 нысан халық игілігіне тапсырылды. Бұлардың ішінде еліміздегі үздік кардиохирургиялық орталық, қан орталығы, нейроинсульттық орталық бар. Биылдың өзінде аймақта 27 отбасылық-дәрігерлік амбулатория пайдалануға берілді. 25 жылда облыста 6 млн. шаршы метр тұрғын үй салынып, 61 мың отбасы қоныстойын атап өтуге мүмкіндік алды. Тұрғын үй құрылысының қарқыны жылдан-жылға ұлғаюда. Сондықтан да, қоғамның әлжуаз топтары үшін баспана мемлекеттік бағ-

дессе екен деймін. Бір кезде қаламыздың әкімі болған. В. Григоревский, В.Мазуренко, Қ.Ахметов, әріптесім В.Катков сияқты нар жігіттердің адамгершілігіне, кісілігіне құрметпен қараймын. Бұлар адам, маман тәрбиелеудің нағыз ұстаздары еді. Иә, тәуелсіздік қазаққа, елімізге не берді? Қазақ атамыз бата бергенде елдің амандығын тілейді. -Татулық, ауызбіршілік болсын, – дейді. Тұңғыш Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың салиқалы саясаты бүгінгі сәулетті өмірімізге, тұрмысымызға жеткізіп отыр. «Тату үйге тақсырет жуымайды» деген. Жер бетіндегі кейбір мемлекеттер арасындағы кикілжіңді көріп те, естіп те отырмыз. Даму экономикасында дағдарыс болады, оны ақылға салып шешуге де болады. Ал, халықтар арасындағы алауыздықты біріктіру, тұтанған өрттей дүрдараздықты бір күнде қалай шешіп тас-

тайсың. Сондықтан, ел арасындағы өзара түсіністік, келісім мемлекеттің дамуына бірден-бір дәнекер десем артық айтқандық емес. Кезінде Астанада ауыл шаруашылығы министрлігіне қарайтын балық шаруашылығы комитетінің төрағасы болдым. Мұнда да жақсы адамдар кездесті. Бірақ, қасиетті Балқашым мені үнемі өзіне тартып тұрды. Көктемгі наурыз мәслихатының сайлауында қалалық мәслихаттың депутаты болып сайландым. Содан 13 депутаттың ішінен маған сенім артып, хатшылық қызметті атқарып келемін. Халық жақсылығыңды ұмытпайды. Тәуелсіздіктің 25 жылы ішінде қаланың жетістігіне, дәулет, сәулетіне үлес қоса алғанымды мақтан етемін. Бәрі де көз алдымызда. Қала айтарлықтай өзгерді. Біз кешегі басшы қызметте болған Ж.Әбуғалиев, В. Мошковская, Т.Әмірсейі-

өңдеуші өнеркәсіптің өнім өндіруі 20 млн. теңгеден 1 трлн. теңгеге жетті

50 000 есеге көбейді

дарламалар арқылы қолжетімді болды. Өйткені, үш үйдің екеуі мемлекеттің осы қаржылық құралдарын тарту арқылы тұрғызылған. Облыста мәдениет пен спорттың тамаша нысандары бой көтерді. Сәкен Сейфуллин атындағы қазақ драма театры, Серік Сәпиев атындағы бокс орталығы, теннис орталығы, мұз сарайы, Достық үйі секілді әлеуметтік нысандар – Тәуелсіздіктің тартуы.

тов, Т.Тоқтамысов, С. Бекенов сияқты қажырлы азаматтардың іс-қимылын одан ірі жалғастыра білдік деп ойлаймын. Қаланы көркейтуге үнемі көңіл бөлеміз. Білімді жастар біздің болашағымыз. Оқушылардың дем алу, сауықтыру орындарын көбейтуді ойластырудамыз. Ал, депутаттар болса өзіндік өмірлік белсенділігін қашан да шынайылыққа құрады. Заңдылықты қатаң қадағалап, оның орындалуына ұйытқы боламыз, сайлаушылардың аманатын орындау бұлжымас қағидамыз. Ата-бабалар аңсаған тәуелсіздікке қол жеткіздік. Менің де ет-жүрегім елжірейді. Тәуелсіздік – Алла тағаланың, Тәңірінің қазаққа берген шексіз сыйы, нұр шапағаты. Дүние жүзі халықтарымен иық тірестіре отырып, жаңа ғасырды бастадық. Мың-мыңдаған жоспар, бағдарламамыз бар. Біз жүзеге асырып үлгермесек те, келешек ұрпақ сабақты инедей жалғастырады. Өзімізді таныдық, өзгеге де танылдық, ендігі арада қайсар, өжет, мінезді жастарымыз шын мәнісінде ата-бабалар аңсаған ұлы мұраттарды жалғастырады. Мәңгілік - ел қағидасының негізгі ой-ағысы осыған саяды. Тәуелсіздік тәтті сөз дейміз, бірақ, соған жету жолында қаншама күрделі күрес жүргізілді. Алаш арыстары, оқымыстыларымыз жапа шекті. Тәңірінің сыйы мәңгілікке баянды болсын деп тілеймін. Тәуелсіздік – әрбір қазақтың жаны, қаны, айнымас мінезі деп ұғамын. БАЛҚАШ қаласы.

Сіздерді атаулы күн – Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігің 25 жылдық мерейтойымен шын жүректен құттықтаймын! Ел Тәуелсіздігінің 25 жылдығы – жеңісті жылдарымыздың теңдессіз үмітінің ақталуы болатын. «Нұр Отан» партиясының лидері, Тұңғыш Президентіміз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың салиқалы саясатының арқасында мемлекетіміз қарыштап дамып, толағай табыстарға жеттік. Ата-баба арманы ақталды. Шекарамызды айқындап, өзіміздің тәуелсіз ішкі, сыртқы саясатымызды жүргізіп отырмыз. Біз ширек ғасыр ішінде жаңа Қазақстанның іргетасын қалап, ұлтаралық бейбітшілік құрған патшалықта бірлігі жарасқан алып елге айналдық. Қазақстан – әлем мойындаған алпауыт ел қатарына ілікті. Мәселен, Отанымыздан өріс алған ЕҚЫҰ, ЕЭҚ сынды ірі халықаралық қауымдастықтарға тұңғыш рет Қазақстанның төрағалық етуі – осы сөздерімізге айқын дәлел. Осынау Тәуелсіздік жылдарында біз тапжылмай әлеуметтің әлеуетін арттыруға бағытталған саясатты берік ұстандық. Елбасының алға қойған мақсаттарын орындай отырып, білім, денсаулық сақтау, индустриалды-инновациялық тың жобалар, шағын және орта бизнесті дамыту сынды мемлекеттік бағдарламаларды жүзеге асырдық. Алдағы уақытта да «Қазақстан – 2050» Стратегиясын жүзеге асыра отырып, дамыған отыз елдің қатарына енуді көздеп отырмыз. Біз және бұған сөзсіз қол жеткіземіз! Құрметті облыс тұрғындары! Баршаларыңыздың отбасыларыңызға амандық, байлық, бірлік, береке тілеймін! Қадиша ОСПАНОВА, «Нұр Отан» партиясы Қарағанды облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары.

Қарағанды қалалық ардагерлер кеңесі Сіздерді Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдық бүкілхалықтық мерекесімен шын жүректен құттықтайды! Осы ширек ғасыр бейбітшілік пен келісім кезеңі болуы көбінесе қоғамымызда ұрпақтар байланысы жібін үзбеуіне байланысты болып отыр, ал ардагерлердің өмірлік тәжірибесі, олардың шыңдалуы мен ақыл-ойы халыққа қалтқысыз қызмет етуде. Сіздердің белсенді өмірлік ұстанымдарыңыз, сарқылмас күш-жігерлеріңіз өскелең ұрпаққа үлгі-өнеге болып табылады. Елімізде Сіздердің жанқиярлық еңбектеріңізді, ұрыс даласындағы ерліктеріңізді жоғары бағалайды. Көпшілігіңіз қоғамдық жұмыстардан шет қалмай, өскелең ұрпақты адал еңбекке, отаншылдыққа тәрбиелеуге лайықты үлес қосып келесіздер, оларды ерлікке, патриотизм мен азаматтылық мұраттарына баулисыздар. Құрметті ардагерлер, Сіздерге Тәуелсіз Қазақстанның гүлденуі жолында зор денсаулық, сөнбес сенім және ұзақ ғұмыр, бақыт пен ізгілік тілейміз! Тілеубек ЗЕЙНЕШЕВ, қалалық ардагерлер кеңесінің төрағасы.


Қазақстан Тәуелсіздігіне – 25 жыл

5

15 желтоқсан, 2016 жыл www.ortalyk-kaz.kz www.ortalyq.kz

2012 жыл

Сағыныш Әбілова, «Орталық Қазақстан» Талай нәубетті бастан кешірген ата-бабаларымыз қандай қиын сәттерде бір жеңнен қол, бір жағадан бас шығара отырып, елімнің шетін жау баспасын деп жауларына үнемі тойтарыс берумен болды. Ер мінезді, намысшыл, қайратты қазақтың ежелден арманы жерінің тыныштығы, елінің азаттығы еді. Батыр бабаларының аманатына берік қазақ жастарын 1986 жылы алаңға алып шыққан да осы бір намыс еді. Кеңес үкіметінің қарамағында болып, бодандықтың бұғауын киген қазақ деген елдің ұлы арманы – өз алдына тәуелсіздік алу еді. Ойына келгенін жасап, жан-жағын ойрандап, қазақтарды қорлау, кемсіту «желтоқсан жалаңаяқтарын» алаңға шығарды. Иә, шыдамның да шегі бар деген, ақыл тоқтатып, әр ісіне байыппен қарайтын азаматтар мен әлі оң-солын танымайтын бозбалалар ұрандап алаңға жиналды. Өздерінің талап-тілектерін бейбіт шерумен шешуге бекінген жастарды алдынан тегеурінді тосқауыл тосып алды. Ұрды, жықты, өлтірді. Алайда, жастар абдырамады, керісінше сәт сайын қатарлары толығып, қаралары көбейе түсті. Міне, осындай адамның жанын жаралайтын, жастарды жазықсыз қырғынға ұшыратып, жазалаған жайттың куәсі болған Бесоба ауылының тұрғыны, сол бір қанды шерудің тірі куәгері Думан Оразбаевты әңгімеге тартқан едік. Ауылдағы мектепті аяқтаған, арманы асқақ Думан білім қуып Алматыдағы ауыл шаруашылығы институтына келіп оқуға түседі. «Мен ол кезде 17 жастамын. Алдында 1-2 күн бұрын жоғары курстағы үлкен жігіттер келіп, жастардың алаңға жиналатындығы туралы айтқан болатын. Бірақ, мен оған мән бермедім. 17 желтоқсан күні жастардың алаңға шыққаны туралы естідік. 18 желтоқсан күні сабақта отырғанымызда бізге алаңнан қашқандар келіп бізді де курстастарыммен бірге алаңға алып барды. Алаң жағалай қоршауға алынған. Айнала айғай-шу. Алаңда жарты сағаттай тұрдық, бір кезде жиналған көпшіліке БТР машиналары қарсы жүрді. Жастар тас алып лақтырып, төбелес басталып кетті. Қалың лек артқа шегініп, алдындағылар қашып үлгердік. Содан көше бойымен өлең айтып уралап қатарымызға адамдарды қосып алдық. Екінші алаңға бардық. Онда да қырғын, арқамнан қатты соққы алып, қашып үйге келдім. Бірге еріп барған қасымдағы жолдасымның дипломаты алаңда

қалып қойыпты. Ертеңінде сабаққа барсам жанымдағы курстас үш жігітті ректор шақырып жатыр деп алып кетті. Кабинетке келсек, азаматтық формада киінген үш адам отыр екен, олар бізді ертіп генпрокуратураға апарды. Ол жерде Москвадан келгендер отыр екен, сұрақ-жауап, тергеу басталып кетті. «Сендер, халық жауысыңдар!» деп айғайға басты. Бізді алаңға барғанымызды айтқан алаңда дипломаты қалған жолдасымыз екен. Бірнеше күн қатарынан жүргізілген тергеуде бізді ұрды-соқты. Үшеуімізді 21 желтоқсанда жауып тастады. Содан 19 наурызда сот болып, бізді үш жылға соттады. Уақытша қамау изоляторында Қайрат Рысқұлбеков және журналист Құттыбай Аймахановпен бірге отырдым. Ал, Қайратқа басында ату жазасы кесілген болатын, кейіннен 20 жыл берді. Мені соттағаннан кейін Өскемендегі зонаға жіберді. Кетіп бара жатқанда психбольницадан әкеле жатқан Қайратқа жолықтым. «Мыналар менің ақыл есімнің дұрыстығын тексеріп жатыр, әбден шаршатып жіберді» деді. Содан көрмедім. Тек, түрмеде отырғанда басшылар газеттен Қайраттың өлгендігі туралы жазылған материалды көрсетті. Өзіне қол жұмсады деп жазылған. Бірақ, мен оған сенбеймін. Түрмеде тіпті қиын болды. Ол жерде де бізге тыныштық бермеді. «Сендер өкіметке қарсы шықтыңдар, халық жауысыңдар» деп нешетүрлі қорлық көрсетті. Сондағы алған ауыр соққылардан болар, бүгінде еңбекке жарамсызбын, 2 топтағы мүгедекпін. Үш жылға деп соттаған мені 1988 жылдың майында, яғни 1,5 жылдан кейін босатып жіберді. Келгеннен кейін оқуымды жалғастырдым, бірақ тыныштық бермеді, еріксіз бәрін тастап, ауылға келдім. Мен ол кездегі бізге көрсеткен қорлықтың бәрін айтпайақ қояын...» деп қиын күндердің естелігін аяқтады Думан. Иә, бұл келеңсіз жайт 17 жастағы бозбаланың есінде мәңгі ауыр естеліктер болып қала беретіні сөзсіз. Ата-анасынан ерте айырылып, әжесінің қолында болған Думан бүгінде әке-шешесінен қалған қарашаңырақтың иесі. Жұбайы үй шаруашылығында, үш ұлы бар, үлкені әскерде. Қолда бар тұяғын бағып-қағып отырған жайы бар. Сол бір қырғынан ақталғандығы туралы қағазды тек 2005 жылы ғана алды, оның өзін тамыр-таныс арқылы. Желтоқсанға қатысқан азаматтарды лайықты құрметтей алып жүрміз бе? ҚАРҚАРАЛЫ ауданы.

1 желтоқсан – Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті күні болып жарияланды. Халықаралық көрмелер бюросының 161 мүше-мемлекеттері өкілдерінің жасырын дауыс беруі барысында Астана қаласы «ЕХРО-2017» Халықаралық мамандандырылған көрмесін өткізу құқығына ие болып, жеңімпаз атанды. Орталық Азия аймағы мен ТМД елдерінде өткізілгелі отырған алғашқы халықаралық көрме – 2017 жылы өтеді.

«Мың өліп, мың тірілген» қазақ халқы талай зобалаңды бастан өткерді ғой. Солақай саясат салдарынан орын алған ашаршылық нәубеті, «жар астынан жау іздеген» отыз жетінші жылдың зұлматы, одан қалды шовинистік пиғылдағы кеудемсоқтардың ұлттық кемсітушілігі... Қоғам қайраткері, «Құрмет белгісі» және «Құрмет» ордендерінің иегері, Сәтбаев қаласының Құрметті азаматы Мұзараф Аханұлы жас кезінен бастап осы құқайлардың зардабын бір кісідей-ақ тартып өсті. «Тілі бөлек — тірегі бір, түрі бөлек — жүрегі бір» деп жүрген мамыражай заманның өзінде халықтың жағдайын қаузап, ұлтын сүйгені үшін қудалауға ұшырап, жазықсыз жапа шеккені бар. Қала басшыларының бірі болған ол «Аханов ұлтшыл» деген атқа қалып, қызмет бабында мехнат шексе де жасымады. Қазаққа қырын қарап, ел мүддесін елегісі келмеген партократ шонжарлармен айқасып өтті Мұзекең.

♦♦♦ «Қарағанды-Арена» - мұзайдыны спорт сарайы ашылды.

2013 жыл Бүкіл елімізде «Елбасы жолы» киноэпопеясының жалпыұлттық таныстырылымы өтті.

2014 жыл

— Елеулі оқиғаларға толы екі ғасырды көріп өмір сүріп отырмын. Кеңес өкіметі құлады, партиясы тарады. Тарих солай ұйғарды. «Совет одағының ыдырауы аспандағы күннің құлағанындай болды» деп еді Фидель Кастро жарықтық. Кеңес дәуіріне біржақты баға беріп, өткенге тас лақтыратын сыңаржақ қорытынды жасауға өз басым үзілді-кесілді қарсымын. Қиянат пен озбырлықты адамдар қолдан жасады. Мен социалистік қоғаммен емес, сондай пенделердің өресіз өктемдігімен күрестім. Енді, міне, өкініші өзекті өртеген кезең артта қалды. Тәуелсіздік — Алла тағаланың бізге берген сыйы. Әр адам еліне жанашыр болып, аянбай үлесін қосса Тәуелсіздік тұғыры нығаяды, Қазақ елі көркейеді,– дейді көпті көрген Мұзағаң. Ол – қазақ халқы үшін ойраны көп болған отызыншы жылдардың перзенті. Ата-бабасы Ұлытауда өсіп-өнген бұлар ел басына күн туған ашаршылық нәубетінде бір топ ауылдастарымен үдере шұбырып Тәжікстанға қарай өтіпті. Мұзараф 1934 жылы сол өңірдегі Қорғантөбе деген жерде туған. Әкесі Ахан, анасы Сәлиман ұрпағын аман сақтаймын деп басын тауға да, тасқа да ұрады. Қос мұңлық тоғыз баласын жер қойнына тапсырғанда көңілге жұбаныш болып, әрең аман қалған жалғыз тұяқ осы Мұзараф. Сәл кейінірек елге бет түзеуді ниет еткен атаанасы тәжік жерінен Түркістан маңына оралады. Әкесі Ащысай полиметалл комбинатына кен тасымалдаушы болып жұмысқа орналасады. Аянбай еңбек етіп, өндірістің озаты атанады. Алайда, көреалмаушылықтың салдары болар, аяқтан шалушылардың көрсетіндісімен жазықсыз жалаға күйеді. Ахан Баймаханов бастаған оншақты адам «шетелдік тыңшымен байланыста болып, Ащысай кенішінде диверсиялық жұмыстар жүргізген» деген жаламен 1936

жылдың 14 желтоқсанында тұтқындалады. Сегіз айдай үздіксіз тергеу мен қинауды бастан өткерген Ахаң Орта Азия әскери округі трибуналының үкімімен 1937 жылдың тамыз айында ату жазасына кесіледі. Анасы Сәлиман қайратты адам екен. Осы жағдайдан соң тез ес жиып, 5 жасқа толар-толмас Мұзарафты арқалап, жаяулап-жалпылап туып-өскен өңірі Ұлытауға жетеді. Он құрсақтан қалған жалғызын жеткізу үшін Жезқазған шахталарында тоқ беруші болып жұмыс істейді. Жазықсыз жазаға тартылған Ақан Баймаханұлы 1960 жылы толық ақталады. Қатал уақыт Мұзағаңды осылайша қатайтып өсірген еді. Бірбеткей, табанды, қайсар азамат болып ержеткен Мұзараф алдына өршіл мақсат қоя білді. Үлкен Жезқазғанды әлемге әйгіленген қазақтың аймаңдай ұлы Қаныш Сәтбаевтың өнегелі жолы қызықтыратын. Оның үстіне, орта мектепті бітіретін жылы Жезқазған геологиялық барлау партиясын басқаратын Шахмардан Есеновтің түлектермен кездесіп, қазақ жастарын геолог мамандығын игеруге шақыруы да көңіл түкпіріндегі ойын мүлдем бекіте түсті. Арманына қанат байлаған жас жігіт Алматыдағы Қазақ кен-металлургия институтына оқуға түсті. Инженер-геолог мамандығын алып шыққан Мұзараф еңбек жолын геологиялық-барлау экспедициясында аға коллектор болып бастады. Кейін кеніш бас геологының орынбасары, шахтапроходкалау тресінің бас геологы жолдарынан өтті. Академик Қ.Сәтбаевтың бастамасымен әрі басшылығымен жүргізілген Жезқазған қойнауындағы кен орындары қорларының бас есептеулеріне қатысты. Партком хатшысы болды. Никольский (қазіргі Сәтбаев) қалалық партия комитетінің екінші хатшысы, қалалық Кеңес атқару комитетінің төрағасы қызметтерін атқарды. Жаңадан ұйымдасқан жас қаланың әлеуметтік-экономикалық мәселелерін шешуге білек сыбана кіріскені де осы кез еді. ҚР Түстіметаллургия министрі С.Тәкежановтың, одақтағы осы сала министрі П.Ломаконың назарын кеншілер қаласының тұрмыстық түйткілдерін шешуге аударып, сексенінші жылдардың ішінде 1564 оқушылық жаңа мектеп, жүзу бассейні бар 320 орындық балабақша, 300 адамдық монша, балалар тағамы комбинаты сияқты көптеген әлеуметтік нысандардың салынуын қамтамасыз етті. Мұғалімдер мен дәрігерлерге пәтерлердің көптеп бөлінуіне басымдық берді. Жұмысшылар ортасында шыңдалып, мұң-мұқтаждарына барынша қанық болған Мұзараф Аханұлы «халықтың әлеуметтік-тұрмыстық жағдайын шешумен айналыспаса, ондай билік кімге керек» деген бағытынан таймады. Қалаатком төрағасының бұлайша дербес мәселе шешуі қалалық партия комитетінің бірінші хатшысы Н.Шустов, одан кейінгі осы қызметке келген В.Малышев, обкомның бірінші хатшысы Н.Давыдов сынды басшыларға ұнамады. Жезқазған

кен-металлургия комбинатының директоры Т. Урумов та жоғарыдағы министрліктер арқылы көп шаруасын істетіп отырған Аханов туралы «күңкілді» көбейтсе керек. Партия шонжарлары Мұзекеңнің соңына «шам алып» түсті. Бәле-жала жинастырды. Қомақты ештеңе таба алмаған соң, «махровый националист» деген атаққа таңды. Давыдовшылардың қазақ кадрларын екінші сатыға ысырып тастайтынына Аханов қарсы шықты. Мұзекең айтады: «ол кезде бір орыс азаматы қызметінен алынса, «ол неге алынды» деп жоғары жақ түсінік сұрайды. Ал, қазақ орнынан алынса, керек қылмайды, жоғарылатсаң «бұл қалай» деп тексере бастайды. Осындай әділетсіздікпен күресуге тура келді». Сондай кезде сексенге келген анасы Сәлиман шыр-пыр болып: «Әкең нақақтан халық жауы атанды, басың бәлеге қалады, балам, қой!»-дейтін көрінеді, қабағы қатқыл қоғамнан сескеніп қалған ана. Ақыры әділдік іздеймін деп жүріп Мұзекең өз дегенін жүргізген тоталитарлық жүйе мен әміршілдік өктем биліктің қудалауына ұшырады. Партиядан шығарылып, қызметінен қуылды. Осыдан шамалы уақыт өткен соң бұрқ ете қалған желтоқсан оқиғасы себеп болды ма, «ұлтшыл» атанған Аханов екі-үш жылдай партия мүшелігін қалпына келтіре алмай, сергелдең күй кешіп жүріп қалды. Мамандығы бойынша бас геолог болуына тура келді. Солақай саясаттың салқыны КСРО және Қазақ КСР білім беру ісінің үздігі, бәйбішесі Шабал Бейсенбекқызы мен бүгінде үлкен емдеу мекемесін басқарып отырған дәрігер баласы Жомартқа да өз әсерін тигізген еді. Уақыт өте шындықтың беті ашылды, кешегі күйе жағылған адамның ақтығы дәлелденді. Қудалаушылардың өздерінің былықтары әшкере болды. Мұзекең партбилетін де қайтып алды. Давыдовтың айтағымен сол тұста «Правдаға» Ахановпен бірге Шет ауданының бірінші хатшысы М. Әбақанов, обкомның хатшылары Н. Ибраев, Ж. Аралбаев туралы да жалалы мақалалар жазылып, негізінен ұлт кадрлары қуғынға ұшыраған болатын. «Адамға бәрінен қымбаты — ары мен абыройы» деп түйіндейді шер заманның ноқтасына басы сыймаған ардагер ағамыз. «Алла жанымды алсаң да абыройымды алма» деген бабалар ұлағатын өмірдегі басты ұстанымына айналдырған. Кезінде ақиқат үшін айқасқа түскен Мұзағаң сондықтан да мұқалмады. Сексеннің сеңгіріне қадам басқан ол бүгінде де тәуелсіз еліміздің мүддесі жолындағы ой-пікірін орынды жерде білдіруден тартынған кезі жоқ. Қадірменді қария өсіп-өнген бала-шағасының ортасында бақуатты күй кешуде.

«Нұрлы жол – болашаққа бастар жол» атты Жолдауында Президент әлем дағдарыс салдарынан жаһандық сынақ уақыты болатынын атап өтіп, осындай қиын кезеңнен тиімді шығудың тетіктерін жариялады. Нақтырақ айтқанда, тәуелсіз тарихымызда екінші рет Ұлттық қор қаражаты ел мүддесі үшін жаратылатын болып шешілді.

♦♦♦ Елбасы Ұлытау жерінде сұхбат беріп, еліміздегі негізгі мәселелерге байланысты көзқарастарын білдірді. Оның ішінде, қазақ ұлтының тарихы, діні, тілі, сондай-ақ, еліміз үшін аса маңызды саналатын Еуразиялық экономикалық одақ жайлы тақырыптар қамтылды. Қарқаралы қаласының құрылғанына 190 жыл толды. Қарағандыда Мемлекеттік рәміздер алаңы ашылды.

2015 жыл Еліміз Қазақ хандығының 550 жылдығын, Екінші Дүниежүзілік соғыстағы Ұлы Жеңістің 70 жылдығын атап өтті. Президент сайлауы өтті. Халықтың 97,7 проценті Тұңғыш Президентті қолдап дауыс берді. Қазақстан ресми түрде Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше болды. Айдын Айымбетов ғарышқа ұшты. Оған Халық Қаһарманы атағы берілді.

♦♦♦ Қарағандыда Достық үйі ашылды.

Амандық РАХҰЛЫ. ЖЕЗҚАЗҒАН қаласы.

2016 жыл Ел Тәуелсіздігіне – 25 жыл, Ә.Бөкейхановтың туғанына – 150 жыл, Ұлтазаттық көтерілісіне – 100 жыл, Тоқтар Әубәкіровтің туғанына – 70 жыл, ғарышқа ұшқанына – 25 жыл, Желтоқсан оқиғасына 30 жыл толды.

♦♦♦ Қарағанды облысының құрылғанына 80 жыл толды.


6

РУХ

15 желтоқсан, 2016 жыл www.ortalyq.kz

Бәрекелді! Мағауия СЕМБАЙ, «Орталық Қазақстан»

алған. Өздерің сияқты жекелей келіп алушылар тіптен көп, – деді ол. Қадыр ағамыз «Нағыз қазақ қазақ емес, нағыз қазақ домбыра» деп бекер айтпаған. Аман жасаған домбыра талай қазақты нағыз қазаққа айналдырған шығар.

Ішек Ойын баласымын. Үйге жүгіріп кірдім. Әкем төбеге жіңішкелеу келген ұзын жіпті созып, тартып жатыр. Аққорадағы біздің шаңырақ ауылдағы асты-үсті тақтайланған бірен-саран үйдің бірі. Жіпті төбеге кергенін көргенім осы. Аңтарылып тұрдым да, сұрай бастадым. – Е, домбыраның ішегі ғой. Қойдың ащы ішегінен созылады, – деді де қойды. Үкімет рұқсат берген бес қойдың ішінен құнандай ісек алдында сойылған. Қанша кеуіп тұрғаны есімде жоқ әкем бір күні ішекті жиып алды. Будалап, бүктеді де мәткедегі шегеге ілді. Қалғанын үйдегі мен ойнап жүріп сындырып алып, өзі жөндеп алған домбыраға тақты. Домбырасын шертіп көрді. Дау­ сы бұрынғыдан тәуірлеп, күмбірлегендей көрінді маған. Бұрын үзілген ішегін түйіп, жалғап тартатын. Менің құлағыма таныс тәтті күйлерді біршама тартты. Домбырасына көңілі толмаған сыңайда іргеге сүйей салды. Есейгенде барып білдім Тәтекеңнің «Қосбасарларын» шерткен екен. Бала күніңде не білесің? – Төлеубек атаң ішек сұратыпты. Қарағандыға барамыз, – деді әкем. Қуанып кеттім. Ауылда түсіңе ғана кіретін балмұздақ пен газдалған тәтті судың дәмі тіл ұшына үйіріле қалды. Ұзамай шешем барымды киіндіріп, кекілімді тарап, үлкен шаһарға шығарып салды. Мектепке барғаныма үш жыл болған. Кәдімгідей кісі сезінем өзімді. Қарағанды алып қала болып көрінетін. Құжынаған адам, қаптаған машинадан басың айналады. Осы Костенко атындағы шахтадан кейін Копайгород (Старый город) басталады. Зоопарк те сол маңда. Ондағы аң мен құсты да тамашалатты. Біздің ауылдың бірталай адамдары осында тұрады. Туған жерін, кең жазира даласын, ата-баба мекенін неге тастап шыққандарына миым жете қоймайды. Кейін білдік. 32-нің ашаршылығынан, 37-нің қуғын-сүргінінен жан сақтау үшін қалаға қашқан ғой. Өлгендері жолда қалып, тірілері әзер тұяқ іліктірген екен мұнда. Солардың барлығына сәлем бере бардық. Бәрі мені қолпаштайды. «Жігіт болып қалыпты ғой, жалғызың», – деп жағалай мақтайды. Менен де гөрі бұған әкей масаттанады. Не керек, үйлері ортан беліне шейін шөгіп, жерге сіңіп кеткен ескі қаланың бұралаң көшелерін таптап, бір үйге келдік. Ішек сұратқан Төлеубек ағайымыздың үйі екен. Иығына көнелеу шапан жамылған кесек денелі, селдір сақалды, қара қошқыл бетін шешек аямай айғыздаған, қос жанары жоқ ақсақал отыр. Сәлем бердім. Өне бойымды қармалап отырып, кекілімді тауып, салалы саусақтарымен сипалады. Алақанынан жып-жылы бір леп сездім. Жұмылып кеткен көзіне қарай алмадым. Дәтім бармады. Шай ішкен соң ауыз үйдегі жұмыс орнына жетектеп апардым. Домбыра жасап жатыр екен. Мойны мен кеудесі бар. Бетқақпағы, құлағы, шанағы әлі әзір емес. Біздің көзімізше бетқақпағын жонып, дәл қиюластырды. Әлденеге асығып, жүретін болдық біз. – Күзге салым барамын. Сонда осы домбыраны мына жалғызыңа апарып беремін, – деп Төлеубек ағайынымыз қала берді. Сол күннен бастап, шебердің қос шырағы саусақтарының ұшында тұрғандай болып көрінеді маған. 11 жасында шешек шығып, бала өлім аузында жатқанда аян келіпті. «Қос шырағыңды аламын. Домбыра шебері боласың» деген. Содан бері Төлеубек атам домбыра шабады екен. Күзге салым домбыра алып келді кемпірі екеуі. Тәттіге бір қарық болдық. Он шақты күн қонақ болды. Домбыраны ұстатты. – Егер ешкінің ішегі болғанда даусы мұнан да тәуірлеу болар еді, – деп Төлеубек атам әлдебір беймәлім қоңыр күй тартты. – Ешкі ұстамаймын. Аяғының желі бар жануар ғой. Бағуы қиын. Желдеп алса, қайыруы оңай емес, – деп әкем ақталып жатыр. Содан үйде домбыра үйрену сабағы басталды. Олай тарттым, бұлай тарттым. Қонбады. Бір ішекпен «Елім-айды» әзер үйрендім. Маған қарағанда тете апайым тез меңгеріп әкетті. Шешем басыма домбыра мен нанды жастатты да. Түсіме ештеңе енбеді. Әкеме жақсы болды. Даланың жұмысынан қажып келгенде небір құйқылжыған күйлерді тартып, кәдімгідей демалып қалатын. Кейінірек барып білдім. Тәтекеңнің

Құлақ Қос ағатайыма – Мұхтар Мағауин мен Тоқтар Әубәкіровке домбыра қонбапты. Тоқаңа кінә жоқ. Әскери адам ғой. Байжігіт, Қызай, Нияз, Тоқа сынды ертеде ғұмыр кешкен атақты күйшілер туралы төгілтіп жазып, күй құдіретін, күйші өнерін еркеленіп шыққан сөзбен (Абай) кестелеп беретін Мұхтар ағам домбыра шертпейді екен. – Неге екенін біле алмадым, бала күнімнен басыма жастасам да, перне басуды жаттап алсам да, домбыра қонбады. Адам шындап қолға алса үйренбейтін өнер жоқ қой. ҚазГУ-де оқып жүргенде мылтық атудан алдыма жан салмайтынмын. Жарыстарға қатысып, жүлделі орындар алып, спорттық разрядым кәдімгідей жоғарылап, бапкерлерім үлкен үміт күткен менен. Ағаң сол спорттың соңына түссе, әлем танитын мерген болар ма еді, кім біледі? – деп разылана бір күлгені бар.

«тәтті күйлерін» тартады екен. Есейгенде ептеп екі ішекті тыңқылдататын жағдайға жеткенде әкем тартатын күйлерден Тәттімбеттің «Сылқылдағы» ғана шала-пұла құлағымда қалыпты. Сол домбырам – шебердің өз қолынан алған тұңғыш домбырам екен. Бүгінге дейін Осакаровтағы мебель фабрикасының дыңғырлаған домбырасын малданып жүрдік. Бүкіл ел солай болды. Бертінде ғана нағыз шебер Аман Сәдуақасовпен танысып, домбыраларына тәнті болдым.

Тиек Қазекең көп дүниесін ортақтастырмаған. Әсіресе, өнерге келгенде. Солай бола тұра «Шебердің қолы ортақ», «Шешеннің сөзі ортақ» дейтіні бар. Белгілі жағдай. Сөйлегенде шешеннің сөз саптасымен лебізімізді тұздықтаймыз. Шебердің туындысын пайдаланамыз. Екеуі де халық тезіне түседі. Озығы көкке өрлейді, тозығы күресінде қалады. Он саусағынан мөр тамған сондай қолы ортақ шебер – Аман Сәдуақасов. Екеуміз өте жақын танысып, тонның ішкі бауындай араласқанша Аужекең талай қиын кезеңдерден өтіп, біршама шаруаның басын қайырып, аты елге мәлім болып қалыпты. Тез тіл табысуымызға су қараңғы зағип домбыра шебері Төлеубек атам туралы әңгімемнің себі болды. Сонда Аман алақандарын ашып, саусақтарына қарай берген. Бес жасынан домбыра құшақтап өскен Аман Ақтоғайының «Тоқырауын толқындарында» ән салып, күмбірлете күй төгілтіпті. Ең бастысы – Мағауия Хамзиндей дәулескер күйшіге көп еріп, көп үйренеді, көп тағылым алады. Домбырасын шертіп жүріп, көмейінен өзінен-өзі күй төгіліп тұратындай ғажап аспапқа қайран қалады. Содан домбыра шабуға аңсары ауады. Ауатын жөні де бар. Ақсораңның аршасы мен қарағайы «мен домбыра бола аламын» деп Арқаның желімен тербеліп, бірі сыбдырлап, бірі уілдеп тұрса, көзі қалай қиып кетеді. Бір жағынан Алла берген өнер жын сияқты буады. Несін айтасыз, Аман бар шын ынты-шынтымен домбыра жасауға бет бұрады. Анау-мынау емес, хас шеберге айналады. Соның дәлелі – республикалық «Үкілі домбыра» сайысында қолынан шыққан домбыралары үш рет жүлделі орын алады. Нұрғиса Тілендиевтей сүлей күйшінің, көне аспаптарды зерттеп, бүгінге жеткізген ғалым Уәли Бекеновтің, Құрманғазы оркестрінің көш бастаушы күйшісі Қаршыға Ахмедияровтай ағаларының көзіне түседі, мақтауын естіп, бағаларын алады. Нұрғиса ағасы өзінің қалақтай ғана Дариға атты домбырасындай үні бар аршадан жасалған Аманның домбырасына қатты разы болып, қабыл алады. Аман сол ағаларынан Әміренің Парижде тартқан домбырасының аршадан жасалғанын естиді. Құрманғазының 175 жылдығы тойында Аужекеңнің домбырасы тағы жүлделі болып, сондағы музейден орын алыпты. Балқаштағы Ағыбай батырдың ескерткіші ашылғанда Елбасы Н.Назарбаевқа Аман жасаған домбыра сыйға беріліпті.

Очерк

Нұрдос КӘРІМ, «Орталық Қазақстан» Ел Тәуелсіздігінің 25 жылдығына орай, «Ауыл» партия­ сы мен «Қазконтент» АҚ «Әдебиет порталының» ұйымдастыруымен ауыл тақырыбына арналған жас ақындар мен жазушылардың арасында «Ауылым – Алтын тұғырым» атты әдеби онлайын конкурсы өткен болатын. Аталмыш додадан арқаның қос азаматы – Ілияс МҰҚАЙ мен Алмаз МЫРЗАХМЕТОВ олжалы оралды. Поэзия аталымы бойынша өткен байқауға жүзден аса ақын қатысып, олардың ішінде Тұманбай Молдағалиев атындағы арнайы сыйлықты Ілияс Мұқай еншіледі. Бұған дейін Ілияс ақын Бұқар жырау, Төлеген Айбергенов, Нұрлан Мәукенұлы атындағы сыйлықты иеленген. Енді, міне, Тұнық жырдың тұмасы – Тұманбай ағамыздың атындағы жүлде жүйрікке шабыс қосары сөзсіз. Сонымен қатар, Алаш түгілі халықаралық ауқымды қамтыған аламанда проза, драматургия жанрлары бойынша үміткерлердің шығармасы сынға түсті. Осы орайда, оза шауып бәйге алған Алмаз Мырзахметтің биігін айтқанымыз жөн. Поэзия мен прозаның тізгінін қатар ұстаған замандасымыз драматургияға да қалам сілтеп, қарымын көрсетті. Шығармасын жоғары бағалаған қазылар алқасы Алмазды екінші орынға лайық деп таныды. Ақ қағаз – сырласына, қара қалам – мұңдасына айналған жігіттерді бұл байқау қанаттандырғаны анық. Жазудың соңына түскен тастүлектердің ұшар биігі де, қонар жайсаңы да – өз қолдарында. Сәттілік серік болсын!

Жыр-шашу ... Аманға бір кезі келгенде тосыннан барып қалдым. Жаңадан шапқан домбырасын бітіріп, маңдай терін сыпырып, тиегін жонып отыр екен. Лақтың асығындай ғана болатын тиекті орнына қондырды. – Жаңа домбыра да жүген-құрық көрмеген, ертоқым салынбаған асаудай болады. Бірталай бастықтыру керек, Астанадан белгілі түркітанушы, филология ғылымдарының докторы Шәкір Ыбыраев тапсырыс берген. Соны бітіріп отырған бетім, – деп Аужекең домбыраны қолға алды. Домбыраның мойны әнжімді уысына түскеннен кейін саусақтары перне бойлап жорғалай жөнелді. Құлақ күйі келді. Әуелі ән тартылды, содан кейін күйге кезек келді. Тәтекеңнің күйлері мамырлады. Домбыраның үні әлі құмығып тұрғандай естілді маған. Шамалыдан соң күмбірлеп қоя берді. Қу тақтайға жан бітіп, сөйлеп берді дейсің. Шанақтан алуан-алуан дыбыс лықсыды келіп. Күмбірлейді, дүбірлейді, уілдейді, бебеулейді, саңқылдайды, сылқылдайды, сыңсиды, сыбдырлайды, сарнайды, шырылдайды, шырқырайды, шыңылдайды, мамырлайды, боздайды, атойлайды. Бұлар білемін-ау дейтін дыбыстарым. Ал, біз естісек те құлағымыз қақпаған, тұла бойыңмен түйсінбеген қанша дыбыс бар? Қазекең бұрын қызыл тілімен қалай бейнеледі екен? Осыған орай жақында ҚР Ұлттық музейі Халық қазынасы ғылыми-зерттеу институтының ғылыми қызметкері Ардаби Мәулетұлының мақаласын («Қазақ әдебиеті», №49, 2016 ж.) оқыдым. Мақаласында көне домбыра (шебері белгісіз) мен ертеректегі күйлерде ғана ұшырасатын және домбыраның домбырасымен ғана қайыра алатын дыбыс туралы жазады. «Ми пен фа» дыбысының

аралығында керемет бір үзілмей естілетін дыбыс бар. Бұл дыбысты мен қанша жыл іздедім, тартып та, нотаға түсіріп те көрдім, бірақ дәл таба алмадым. Мағаны таба алмай жүрген дыбысым, астыңғы ішек «Ми мен фа» дыбысының арасында аса шеберлікпен алынатын, Талас ағам үйреткен Байжігіт күйлеріндегі қашаған пернедегі сауып алу әдісі арқылы екі перненің арасынан сұқ саусақпен ғана алынатын дыбыс болып шықты. Осы қашаған пернедегі сауып алатын әдісті Таласбек аға Тәттімбеттің «Азамат қожасын» үйреткенде де дәл осы астыңғы ішек «Ми мен фа» дыбысының арасынан сұқ саусақпен жалатып қана алатын. Ал, ондай әдіс қазіргі біздің ең беделді деген музыкалық оқу орындарында кездеспейді. Кездескен күнде, ондай әдіс ұстаздардың көзіне түрпідей тиеді» деп тұжырымдапты. Рас, қазақ күйлерін алғаш қағазға түсірген кезде нотаға басы симайтын дыбыстарды білгірлер қағып тастап отырған. Сөйтіп, Еуропаның жеті нотасы талай күйлеріміздегі, әндеріміздегі тамаша шалыстар мен қағыстардың желкесін қиған. «О, Азия ұлысың, ұлылығыңды қайтейін, Европаның құлысың»-ды айтам деп «Орталықта» қызмет атқарған ақын Бүркіт Ысқақов ағамыз он жылға сотталып кеткен. Күйлерімізді нотаға түсірушілер де Бүркіт ағамыздың кебін кигісі келмеген болар. «Алтынның қолда барда қадірі жоқ» деп тіл мен жаққа сүйенеміз де, жеме-жемге келгенде ауызды қу шөппен сүртіп айналып шыға береміз. Аман Сәдуақасов шешен домбыраларын көп қабатты үйдегі пәтерінде жасайды. «Шәкіртсіз ұстаз тұл» деген. Аужекең шәкірт тәрбиелейтін дер шағында. Ұлы Рахат әке өнерін мұрат етпек. Немересі Әміре де бір жағынан жағаласып, домбыраның ішегіне жармасады. Сонымен болды. Біздің мәдениет басқармасы Аманды қанатының астына алып, шеберхана ашып беріп, қолының ебі бар жастарды сонда ұйыстырып баулыса, нұр үстіне нұр емес пе?! Ата-бабамыздан мирас болып келе жатқан киелі өнер өркен жаймай ма, сонда?! Тіпті, жоғары оқу орындары, колледждер қолдап әкетсе, ғажап болар еді. Аман біреудің мойнына мініп, масыл болатын шебер емес. Қайта пайда түсіретін болар. Тәуелсіздігіміздің арқасындағы осы мүмкіндікті уыстан шығарып алмайық. – Аужеке, осы өміріңізде неше домбыра жасадың? – деп сұрадым қапелімде. – Көп қой. Кім санапты? Тәттімбет оркестрі, «Тоқырауын толқындары», бірталай аудандар мен мектептер домбыра жасатып

Осы екі ағама да Аман арнайы жасаған домбыра сыйладым. Мұхтар ағама 70 жылдық мерейтойында Прагага апарып бердім. Құрмаш Ыбышев бауырым сол домбырамен дауысын Чехия көгіне армансыз бір дамылдатқаны бар. Мұхаң Әсеттің «Інжу - маржанын» қайта-қайта айтқызып, елге, жерге деген сағынышын бір саябырлатып, домбыраны құшақтап, сипай бергені есте. Ол домбыра қазір Вашингтонда болуға тиіс. Тоқтар ағама Аманның домбырасын газеттің 85 жылдық тойынан кейін апарып бердім. Батыр өзімен бірге ғарышқа ұшқан Австриядағы Фибекке қонаққа барып, біздің тойда бола алмады. Ғарышқа ұшқандарының 25 жылдығын Еуропада атап өткен. Тоқаңның үйінде жиі болып жүргенде домбыра көре алмадым. Аманға қолқа салу себебім содан. Батыр домбыраның ішегіне қарағайға қарсы бітетін бұтақтардай жуан саусақтарын тигізіп, жайлап шертіп қалды. Домбырадан өкінішке ұқсас үн шыққандай көрінді. Маған солай сезілген шығар. – Осы домбыра тарту қолымнан келмеді, – деп кәдімгідей өкінген рай танытты. – Тоқтар аға, дыбыстан шапшаң ұшатын реактивті истрибительдің гүрілінен бәрін сезіп отыратын Сізге домбыра тарта алмау әбес емес. Үйіңізге неше қилы әнші мен күйші келеді. Сонда ұялмай осы домбыраны ұсына қоясыз, – дедім. Батыр разыланды. Домбыра жасайтын Аманды сәті түскен күні таныстыруымды «бұйырды». Құп алдым. Күй күмбезі Құрманғазының, күй киесі Тәттімбеттің, олардан бұрын ғұмыр кешкен біз білеміз-ау дейтін Байжігіт, Қызай, Нияздай күй сүлейлерінің, Әсет, Біржан, Ақан, Мәдидей дауыстарын көкке дамылдатқан әншілердің домбыраларын қай шебер жасаған? Білмейміз. Күйші, әнші туралы жазған М.Мағауиннің, Т.Әлімқұловтың, С.Жүнісовтің және басқа жазушылардың шығармаларын ақтардым. Бәрінде күйші мен әнші бар. Домбыраларын жасаған шеберлер жоқ. Күй мен күйшілерді бір кісідей зерттеген Ақселеу ағамнан да ұшырастыра қоймадым. Өнер зерттеушілерінің құлақтарына алтын сырға болсын мұным. Тоқетері – тарих топырағына көміліп, ұмы­тылып, атаусыз кеткен сол бұрынғы домбыра шеберлерінің маңдай тері зая кетпепті. Сол бабаларының төккен терлерінің бір тамшысына Аман айналыпты. Осы там­ шыдан айырылып қалмайық. Домбыраға құлақ қандай керек болса, бізге де құйма құлақтар керек-ақ.


дүние-дүрмек

15 желтоқсан, 2016 жыл www.ortalyk-kaz.kz www.ortalyq.kz

Еске алу

Дін-діңгек Бүгінгі Қазақстан қоғамындағы өткір мәселенің радикализмнің алдын алу. Еліміздегі соңғы бес-алты жылдың көлемінде орын алған діни сипаттағы оқыс оқиғаларды, сондайақ, алыс-жақын шетелдерде болып жатқан озбырлыққа толы жантүршігерлік жайттарды назарымызға алсақ, оның ішінде осы қозғалыстар үдерісінде айқайға сүрең қосып аттандаған өз отандастарымыздың бар екенін ескерер болсақ, мәселенің өзектілігі айқын. Дінді құндылық ретінде танып, оның лайықты бағасын бере алмасақ, жымысқы пиғылды жат күштер дінді құбыжық етіп көрсетуден тартынбайды. Әсілі, адамзат тарихына зер салсақ, діни алауыздық тудыру тенденциясының бағзыдан бар екеніне көз жеткіземіз. Дегенмен, үшінші мыңжылдықтың басында кейбір күштер Ислам дінін қаралау мақсатында адам қанын төгуге дейін баратын сұрқия ойындарды шімірікпестен ұйымдастыруда. Өкініштісі, діни сауаты жоқ азаматтар осындай қарақұйын қозғалыстың құрбанына айналуда. «Ауруын жасырғанды өлім келіп әшкерлейтінін» ескерсек, қазақ қоғамында орын ала бастаған әсіре діншілдікті жасырмай, онымен белсенді күресуіміз керек деп білеміз. Осы тұрғыда күн тәртібінде тұрған өзекті деген мына мәселелер оң шешімін табуы тиіс деп білеміз. Біріншіден, Қазақстан Республикасы Атазаңы бойынша біздің ел зайырлы мемлекет болып саналады. Ал, зайырлылық дегеніміз қандай мемлекеттік құрылым? Біз Атазаңымызда атап көрсетілген мемлекетіміздің негізгі басым бағыты саналатын зайырлылықты дұрыс ұғынбайынша, Қазақстан қоғамындағы діни құндылықтарды бағалау мен тұтынудың деңгейін де толық түсініп-біле алмаймыз. Егер, кейбір азаматтарымыз заңымызда көрсетілген зайырлылық қағидаларының мемлекетіміздің

баянды болашағы үшін оң шешім ретінде қабылданғанын сезінсе, әсіре діншілдікке бой алдырмас еді. Демек, бұл тенденция — отандастарымызға заң шеңберінде діни еркіндік бере отырып, олардың бойына зайырлы мәдениет құндылықтарын сіңіруге басымдық беру керектігін көрсетеді. 2011 жылы «Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы Заңды» қайта қабылдауға негіз болды. Бұл заңда тайға таңба басқандай «ханафи бағытындағы исламның және православтық христиандықтың халықтың рухани өміріндегі тарихи рөлін мойындайтынымызды» айтылады. Қазақстан Республикасы тәуелсіздік алғаннан бергі ширек ғасыр уақыт аралығында діни қатынастарды реттеуде мол тәжірибе жинақтады. Бүгінгі таңда Мәдениеттер мен діндердің халықаралық орталығы, Діндерді талдау және зерттеу орталығы, Философия және дінтану институты, облыстық және оған теңестірілген қала әкімшіліктерінде Діни істер басқармасы, деструктивті діни ағымдардан зардап көргендерге көмек көрсету орталықтары, яғни, мемлекет механизмінде діни мәселелерді зайырлылық шеңберінде реттейтін ұзын-ырғасы ондаған мемлекеттік құзыретті органдар жұмыс жасайды. Сондай-ақ, діни қатынастарды реттеуде мемлекеттік құзыретті органдар мен діни бірлестіктердің арасында әріптестік тығыз қарым-қатынас орнаған. Бұл еліміздің локальді ерекшеліктері ескерілген зайырлылықтың қазақстандық моделінің қалыптаса бастағанын әйгілейді. Біз мемлекет пен дін бір-бірінен бөлек саналатын классикалық зайырлылықты емес,

қажет жағдайда мемлекеттік құзырлы орындар мен діни бірлестіктердің әріптестік қарым-қатынасы орныққан конкордаттық зайырлықты қалыптастыру үстіндеміз. Яғни, біз діни тағаттылық пен төзімділікті, дінаралық өзара үнқатысу мен ықпалдастықты арттыратын, мемлекеттілігімізді өміршең ететін зайырлылық үлгісін дәуір талабына сай дамытып отыруға тиістіміз. Екіншіден, біз әсіре діншілдіктің алдын алу үшін халықтың ортадоксалды діни танымының қалыптасуына жағдай жасауымыз қажет. Діни радикализмге қарсы тұратын иммунитет қалыптастыру үшін ең алдымен отандастарымыз дұрыс діни мәлімет пен білім алуы тиіс. Қазір елімізде исламдық бағыттағы көшбасшы ұйым — Қазақстан Мұсылмандары Діни Басқармасына қарасты 2300-ден астам мешіт жұмыс істейді. Бұл мешіттердегі кешкілік курстарда жамағатқа тұрақты түрде діни сабақ беріледі. Сонымен бірге, елімізде имамдар дайындайтын Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университеті, арнаулы орта оқуына теңестірілген 10 медресе бар. Бұдан өзге әл-Фараби атындағы ҚазҰУ, Л.Гумилев атындағы ЕҰУ, Түркістандағы ХҚТУ, Шет тілдері және іскерлік қарьера университеті, Қарағанды мемлекеттік университеттерінде дінтану факультеттері мен бөлімдері жұмыс істейді. Діни ақпаратпен қамтамасыз ететін «Ислам және өркениет» газеті, «Иман», «Шапағат-Нұр», «Мұсылман», т.б. мерзімді басылымдар шығады. Сондай-ақ, 100-ге жуық ғаламторда діни сайттар жұмыс істеуде. Діни радикализммен белсенді түрде күрес жүргізу үшін Республикалық ақпарат-

тық түсіндіру тобы құрылды. Яғни, осы діни культтік орындар мен оқу ордалары және діни мәлімет беретін ақпарат көздерімен тағы басқа құрылымдар бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығарып халықтың ортадоксальді діни танымының қалыптасуына бірлесіп жұмыс жасаса, бұл үлкен қосын – әсіре діншілдіктің толықтай алдын алған болар еді. Үшіншіден, біз Қазақстан мұсылмандарының біртұтастығын сақтай алсақ, ел қауіпсіздігінің нығая түсуіне ықпал еткен болар едік. Кезінде, ХІХ ғасырда этнограф-ғалым В.Радлов алты мың шақырымдық аймақты мекендейтін Қазақ халқының әдет-ғұрпы, салт-санасы, ойлау жүйесі, дүниетанымы, сенім-нанымы бір екенін көріп, «Бұл не деген рухани біртұтастық» деп тамсанып жазған болатын. Ал, қазір сырттан келген діни ағымдардың белсенді жұмыс жасауымен, Алаш баласы қаншама жамағатқа бөлшектеніп кетті. Сөз жоқ, бұл қазақ қоғамының ең үлкен қасіреті! Қазір дін ұстаған халықтың басым көпшілігінің арқа сүйер пірі — біздің имамдарымыз емес, сырттан келген келімсек діни жамағаттардың шейхтары болып отыр. Төртіншіден, дәл бүгінгі күні әсіредіншілдік идеяларын тарататын бірденбір құрал — ғаламтор ресурсы болып отыр. Бұрын жыл сайын ішкі істер министрлігі «терроризм мен экстремизмді насихаттайтын баспа өнімдерін тәркілейтін. Соңғы жылдары тәркіленетін өнім күрт азайды. Бұл терроризммен күрес нәтижелі деген сөз емес. Қазір баспа өнімі керек болмай қалды.

Біз енді терроризммен интернетте күресу жолдарын меңгеруіміз керек. Қазіргі террорлық ұйым мүшелерінің ішінде «интернет менеджментін» меңгерген мамандар бар. Экстремистер кейінгі жылдары әлеуметтік желі ғана емес, түрлі интернет қосымшаларды да пайдаланады. Деструктивті ағым жетекшілері немесе Қазақстаннан шетелдерге кеткен діни ағым өкілдері Мекке, Мединеден skype (интернет қосымша – ред.) арқылы аптаның белгілі бір күні уағыз жүргізеді. Қазақстанда мыңдаған адам сол экстремистік уағыздарды тыңдайды. Ақпараттық бұл қауіптің алдын алу үшін кибернетика ғылымының жетістіктерін пайдалануымыз керек. Сондай-ақ, Интернет арқылы уағыз жүргізетін экстремистердің аты-жөнін, жүрген жерін анықтаудың, олар жариялап жатқан материалдарды бұғаттап үлгеру өте қиын. Терроризмді дәріптейтін бір сайтты жапқанмен, екіншісі ашылады. Ғаламтор арқылы сырттан келетін ақпараттарға тоқтау салу үшін ғылым жетістіктерін пайдалануымыз шарт. Сайып келгенде айтпағымыз, ҚР Президенті Н.Назарбаевтың халыққа жолдауында айтылған Мәңгілік елге айналуымыз үшін біздің саяси және діни-рухани идеологиямызда қарама-қайшылық болмауы қажет. Бізде қоғамдық бірізділік сақталғанда ғана, мемлекетіміздің тәуелсіздігі өміршең бола алады. Демек, қазақ елінің мемлекеттілігі баянды болуы үшін біз әсіре діншілдікке жол бермей, ішкі тұтастығымызды сақтауға мейлінше атсалысуымыз керек. Мұхан ИСАХАН, Діни мәселелерді ғылыми зерттеу және талдау орталығы, Исламды зерттеу бөлімінің басшысы.

Қу – Балқантаудың қызы, Қорғалжынның келіні, Астананың тұрғыны Бақытгүл Кәденқызы Молдақашеваның фәни жалғаннан бақиға көшкеніне жыл өтіпті. Ағайын-туысқа қамқор, дос-құрбыларына қадірлі, ел-жұртқа сыйлы Бақытгүл ғұмырының соңғы айларында Астанадағы ең іргелі білім ұяларының бірі №79 орта мектепте директор болып қызмет атқарды. Шалғай қазақ аулында туып-өсіп, еңбек жолын қатардағы мұғалім болып бастаған ол мақсатты биігіне ешкімнің «қамқорлығынсыз», өзінің білімі мен біліктілігі, еңбекшілдігі мен талапшылдығы, адамдармен тіл табысу және ұйымдастыру қабілеті арқасында қол жеткізді. Отбасылық өмірі қалыпқа түсіп, жан жары Темірхан алаңсыз еңбектенуіне мүмкіндік жасап, ұлы мен қызы сүйеніш болуға жарап қалғанда аяулы қыз, абзал туыс, асыл жар, ардақты ана дауасыз дертке шалдығып, жайнап тұрған шағында, бар болғаны 49 жасында жарық дүниемен қоштасып жүре берді. Бақытгүлдің арманы асқақ, мұраты биік еді. Марқұмның көрмеген көшесі жарық, топырағы торқа болып, жасамаған жасы мен тамашалай алмаған қызығы ұлы мен қызының, жарының, анасы мен туған-туыстарының пешенесіне бұйырсын деп тілейміз. Жан едің, Бақытгүл, ажалға қимаған, Күш-қуат, талабы бойына сыймаған. Аяулы арудың мезгілсіз қазасы, Отбасы, туыстың жүрегін қинаған. Ағытса көмейін, көрінген жүрегі, Жігітке бергісіз қыздардың бірі еді. Өзіңсіз отбасың, ордалы ел жүдеді, Енді кім дәл сендей риясыз күледі?! Аспанда тұтылды ай, сөнді күн, Рухқа айналдың сен бүгін. Ұл-қызың жетіліп, өзіңдей болғанша Маңдайдан сыйпайды енді кім?! Мүлгиді Балқантау, қабағы түнеріп, Сен еске түскенде, тасы да тұр еріп. Мәңгілік бесігі иманға толсын деп, Ағайын, Бақытгүлге дұға оқып жүрелік! Марқұмды сағына еске алушылар: анасы – Зейнеп, жолдасы – Темірхан, балалары – Саяхат, Алия, аға-апалары, сіңілі-бауырлары және туған-туыстары. №569.

Байқау

Шет ауданы, Кеншоқы ауылы, Нұра мектебінің оқушылары арасында өткен сурет байқауы Тәуелсіздіктің 25 жылдығына арналды. Шығармашылықтағы басты қасиет – ой еркіндігі мен қиял. Әрине, сурет салу шеберлігі де керек. Ойда тұрған әдемі суретті қағаз бетіне түсіру үшін... Ал, бала қиялында шек жоқ. Тәуелсіз елде дүниеге келіп, осы жылдар аралығында қол жеткізген жетістіктерімізді құлағына құ-

Өзекті

өнерінде өзіндік қолтаңбасын қалдырар ұрпақ болары анық. Тек, бойдағы дарынды әрі қарай жетілдіре берсе болғаны. Жас суретшінің шығармашылығын шыңдап, қиялына қанат бітіретін ұстаздың да орны ерекше. Бұл орайда аталмыш мектептің сурет пәнінің мұғалімі Жастүлек Сауғабековтің де еңбегін атап өтпеске болмайды. Ал, байқауды ұйымдастырып, жас суретшілердің қабілет-қарымдарын жетілдіруге үлес қосып жүрген – «Жас Ұлан» ұйымының тәлімгері Жазира Шамитова.

йып өскен елдің ұланының да қиялы асқақ болмағы хақ. Байқауға қатысқан оқушылар да осындай. Елінің асқақ бейнесін, тарихын өздерінің қиялдарымен ұштастырып, қағаз бетіне түсіруге тырысқан. Бірақ, байқаудың аты – байқау. Шеберлігі асқан жеңіске жетсе, басқаларына ол да сабақ, қайратын әрі қарай жани түсу үшін... Сонымен, үздік шыққандар арасында 6-сынып оқушысы Ақниет Майкен, 4-сынып оқушылары Арайлым Әмен мен Аяулым Әмен, 8-сынып оқушысы Нұрасыл Амангелді бар. Бұл – үздік деп танылғандар. Олар еліміздің сурет

Өз тілшімізден.

Біздің жарнама телефонымыз

Электрондық пошта: ortalyk.kz@gmail.com Қарағанды қаласы әкімдігінің Қаулысы 11 қараша, 2016 жылы

48/02 Қарағанды қаласы Қазақстан Республикасы, Әділет Министрлігі Қарағанды облысы, Әділет департаменті Нормативтік-құқықтық акт 2016 жылғы 02.12 нормативтік-құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №4032 болып енгізілді.

Қарағанды қаласы азаматтарының жекелеген санаттарын жұмысқа орналастыру үшін 2016 жылға арналған жұмыс орындарына квота белгілеу туралы Қазақстан Республикасының 2014 жылғы 5 шілдедегі Қылмыстық-атқару кодексінің 18 бабының 1 тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 23 қарашадағы Еңбек кодексінің 18 бабының 7) тармақшасына, Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңына, 2016 жылғы 6 сәуірдегі «Халықты жұмыспен қамту туралы» Заңының 9 бабының 7-9) тармақшаларына, «Ата-анасынан кәмелеттік жасқа толғанға дейін айырылған немесе ата-анасының қамқорлығынсыз қалған, білім беру ұйымдарының түлектері болып табылатын жастар қатарындағы азаматтарды, бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған адамдарды, пробация қызметінің есебінде тұрған адамдарды жұмысқа орналастыру үшін жұмыс орындарын квоталау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2016 жылғы 26 мамырдағы № 412 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13898 болып тіркелген) сәйкес, Қарағанды қаласының әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Жұмыс орындарының квотасы белгіленсін: 1) Қарағанды қаласында қылмыстық-атқару жү-

йесінің пробация қызметінің есебінде тұрған адамдар үшін жұмыс орындарының жалпы санының 1% мөлшерінде 1 қосымшаға сәйкес; 2) бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған адамдар үшін жұмыс орындарының жалпы санының 1% мөлшерінде 2 қосымшаға сәйкес; 3) ата-анасынан кәмелеттік жасқа толғанға дейін айырылған немесе ата-анасының қамқорлығынсыз қалған, білім беру ұйымдарының түлектері болып табылатын, жастар қатарындағы азаматтар үшін жұмыс орындарының жалпы санының 1% мөлшерінде 3 қосымшаға сәйкес. 2. Қарағанды қаласы әкімдігінің «Қарағанды қаласы азаматтарының жекелеген санаттарын жұмысқа орналастыру үшін 2016 жылға арналған жұмыс орындарына квота белгілеу туралы» қаулысының орындалуын бақылау Қарағанды қаласы әкімінің орынбасары И.Ю.Любарскаяға жүктелсін. 3. Осы қаулы алғаш ресми жарияланғаннан кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Н. Әубәкіров, Қарағанды қаласының әкімі.

Қарағанды қаласы әкімдігінің 2016 жылғы «11» 11 № 48/02 қаулысына 1 қосымша Қылмыстық-атқару жүйесінің пробация қызметінің есебінде тұрған адамдар үшін жұмыс орындары квотасы белгіленетін Қарағанды қаласы ұйымдардың тізімі №

1.

Ұйымның атауы

Қызметкерлердің тізімдік саны

«Эфес Казахстан» акционерлік қоғамы шетелдік кәсі- 241 порыны

Квотаның көлемі (% қызметкерлердің тізімдік санынан)

1

Қылмыстық-атқару жүйесінің пробация қызметінің есебінде тұрған адамдар үшін жұмыс орындарының саны

«Аспап» өндірістік кооперативі

1

1

Қарағанды қаласы әкімдігінің Қарағанды қаласының 151 коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің «Мәдениет, демалыс саябақтары және гүлзарлар басқармасы» коммуналдық мемлекеттік кәсіпорыны

1

2

10.

Қарағанды қаласының «ГорКомТранс» жауапкершілігі 247 шектеулі серіктестігі

1

2

11.

Қарағанды қаласы мәдениет және тілдерді дамыту 251 бөлімінің Қарағанды қаласы әкімдігінің «Шахтер» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорыны

1

3

12.

Қарағанды қаласы мәдениет және тілдерді дамыту 51 бөлімінің «Қарағанды мемлекеттік хайуанаттар бағы» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорыны

1

1

2.

«ВestMill» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі

76

1

1

«Алып-2008» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі

251

1

3

4.

«Камкор Вагон» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің 273 «Қарағанды Вагон жөндеу Депосы» филиалы

1

3

5.

«Корпорация Караганды-Нан» жауапкершілігі шектеулі 103 серіктестігі

1

1

6.

Қарағанды қаласы әкімдігі «Қарағанды қаласының жо- 383 лаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» мемлекеттік мекемесінің «Көркейту» коммуналдық мемлекеттік кәсіпорны

1

4

7.

«Водоканалстрой» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі

1

2

51

91-04-52

Қарағанды қаласы әкімдігінің 2016 жылғы «11» 11 № 48/02 қаулысына 3 қосымша Ата-анасынан кәмелеттік жасқа толғанға дейін айырылған немесе ата-анасының қамқорлығынсыз қалған, білім беру ұйымдарының түлектері болып табылатын, жастар қатарындағы азаматтар үшін жұмыс орындары квотасы белгіленетін Қарағанды қаласы ұйымдардың тізімі №

Ұйымның атауы

Қызметкерлердің тізімдік саны

Квотаның көлемі (% қызметкерлердің тізімдік санынан)

Ата-анасынан кәмелеттік жасқа толғанға дейін айырылған немесе ата-анасының қамқорлығынсыз қалған, білім беру ұйымдарының түлектері болып табылатын, жастар қатарындағы азаматтар үшін жұмыс орындарының саны

Қарағанды қаласы әкімдігінің 2016 жылғы «11» 11 № 48/02 қаулысына 2 қосымша Бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған адамдарды жұмысқа орналастыру үшін, жұмыс орындары квотасы белгіленетін Қарағанды қаласы ұйымдардың тізімі Квотаның көлемі ( % қызметкерлердің тізімдік санынан)

Бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған адамдар үшін жұмыс орындарының саны

1.

«Қарағанды Жылу Сбыт» жауапкершілігі 350 шектеулі серіктестігі

1

3

2.

Қарағанды қаласы әкімдігі «Қарағанды қа- 22 ласының білім бөлімі» мемлекеттік мекемесінің «№33 «Алтын Бесік» бала-бақшасы» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорыны

1

1

3.

Қарағанды облысы денсаулық сақтау бас- 245 қармасының «Облыстық жұқпалы аурулар ауруханасы» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорыны

1

2

4.

«Қарағанды қаласы әкімдігінің «Қарағанды 31 қаласының білім бөлімі» мемлекеттік мекемесінің «№42 негізгі мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі

1

1

5

«Қарағанды-Жарық» жауапкершілігі шек- 1530 теулі серіктестігі

1

15

6.

«Comp Help» Компаниясы

1

1

7.

«Гиппократ» Жауапкершілігі шектеулі 523 серіктестігі медициналық фирмасы

1

5

8.

Қарағанды облысы денсаулық сақтау бас- 123 қармасының«Қарағанды қаласының № 1 емханасы» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорыны

1

1

9.

Қарағанды қаласы әкімдігінің Қарағанды 151 қаласының коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің «Мәдениет, демалыс саябақтары және гүлзарлар басқармасы» коммуналдық мемлекеттік кәсіпорыны

1

2

Ұйымның атауы

Қызметкерлердің тізімдік саны

1.

«Эфес Казахстан» акционерлік қоғамы шетелдік кәсіпорыны

241

1

2

2.

«Алып-2008» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі

251

1

3

3.

«Камкор Вагон» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің «Қарағанды Вагон жөндеу Депосы» филиалы

273

1

3

4.

«Строй Декор 777» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі

56

1

1

5.

Қарағанды қаласы әкімдігі «Қарағанды қаласының жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» мемлекеттік мекемесінің«Көркейту» коммуналдық мемлекеттік кәсіпорны

383

1

4

6.

«Водоканалстрой» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі

200

1

2

7.

«Аспап» өндірістік кооперативі

51

1

1

8.

Қарағанды қаласы әкімдігінің Қарағанды қаласының коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің «Мәдениет, демалыс саябақтары және гүлзарлар басқармасы» коммуналдық мемлекеттік кәсіпорыны

151

1

2

9.

Қарағанды қаласының «ГорКомТранс» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі

247

1

2 10.

2

Қарағанды қаласы мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің Қарағанды қаласы әкімдігінің «Шахтер» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорыны

251

1

3

Қарағанды қаласының «ГорКомТранс» 247 жауапкершілігі шектеулі серіктестігі

1

10.

11.

1

3

11.

Қарағанды қаласы мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің «Қарағанды мемлекеттік хайуанаттар бағы» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорыны

51

1

1

Қарағанды қаласы мәдениет және тіл- 251 дерді дамыту бөлімінің Қарағанды қаласы әкімдігінің «Шахтер» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорыны

12.

Қарағанды қаласы мәдениет және тілдерді 51 дамыту бөлімінің «Қарағанды мемлекеттік хайуанаттар бағы» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорыны

1

1

2

3.

200

8. 9.

7

5

Бүгінде Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының мәліметінше, Қазақстанда Конституцияның тыйым салғанына қарамастан қос азаматтық алғысы келетін азаматтар көбеюде. Заңның талаптарына қарамастан екі азаматтық алғысы келетіндердің саны жетіп артылады. Жалпы, Қазақстанда қос азаматтық алуға рұқсат жоқ екені анық. Алайда, жолын тапқандар қолынан келсе, қонышынан басып, тайраңдап жүр. Шетелдік азаматтықты алу фактісі туралы белгіленген мерзімде тиісті органдарға хабарламаса, Қазақстан Республикасының заңы бойынша жауапқа тартылады. Атап айтқанда, Қазақстан Республикасының азаматы болып, шет мемлекеттің азаматтығын қабылдаған адам өзге елдің азаматтығын алған күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде шетел азаматтығын алу фактісі туралы Қазақстан Республикасы ішкі істер органдарына хабарлауы тиіс. Қарағанды қаласы ІІБ Жаңа Майқұдық полиция бөлімінің көші-қон полициясы инспекторларымен жыл басынан бері қос азаматтықта жүрген 3 азамат анықталып, 3-уі Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқықбұзушылық туралы Кодексінің 496 бабаның 2 бөлімі бойынша әкімшілік жауапқа тартылды. Көбісі екінші төлқұжатты Ресей Федерациясынан алғандар. Көші-қон полициясының өкілінің айтуынша, Қазақстан Республикасының азаматы бола тұра, басқа мемлекеттің азаматтығын алғаны үшін ҚРӘҚБК 496 бабының 2 бөліміне сәйкес әкімшілік құқықбұзушылық болып саналады. Заңды бұзғандар айыппұл төлеп қана қоймай, соттың шешімімен Қазақстан аумағынан шеттетіледі. Ендеше, мемлекеттік біртұтастықты мәңгілікке сақтап қалу үшін азаматтық деген ұғымды ұлттық идеологиямен астастыру керек. Қазақстан азаматы атанған әр азамат қазақтың жері мен елін қорғауға, сүюге міндетті. Жаңа Майқұдық полиция бөлімі. ҚАРАҒАНДЫ қаласы.


8

РУХАНИЯТ

15 желтоқсан, 2016 жыл www.ortalyq.kz

Тәуелсіздік толғағы

Құрылтайшысы: облыс әкімдігі МЕНШІК ИЕСІ: «Облыстық «Орталық Қа­зақстан» газетінің ре­дакциясы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі «Облыстық «Орталық Қазақстан» газеті редакциясы» ЖШС Директоры – Бас редактор Мағауия Сланбекұлы СЕМБАЕВ Бас редактордың бірінші орынбасары Ерсін Кәрібайұлы МҰСАБЕК Бас редактордың орынбасары Төрехан Әкімжанұлы МАЙБАС Жауапты хатшы Қуаныш Сағынтайұлы АМАНҚҰЛОВ Телефондар: Директор – Бас редактордың қабылдау бөл­месі: 43-57-78. Бас редак­тордың бірінші орынбасары: 43-38-53. Бас редактордың орынбасары: 43-57-76. Жауапты хатшы: 43-38-33. Жауапты хатшының орынбасары 48-16-45 Кадр, қоғамдық ұйымдармен байланыс және жарнама бөлімі 43-35-37 Экономика, саясат және өнеркәсіп бөлімі 48-16-45 (Соңы. Басы 1-бетте).

Әбілқайыр хандығынан іргесін бөлген Жәнібек пен Керей сұлтан Моғолстан жеріне Шу бойы мен Қозыбасқа еркіндіктің ақ туын тіккендігін тарихтан білеміз. Азаттық рухын атойлатып, Керей мен Жәнібекке қазақ хандығын құрғызған да сол бостаншыл рух екендігі анық. Ақ киізге көтеріп хан сайлаған Абылайдың ақ туы азаттықтың жолында желбіреді. Тізбелей берсек моншақтай созылар мұраты биік Мәңгілік елдің Тәуелсіздік жолында баһадүрлеріміз елге қалқан, жауына найзадай болғандығын түй­сінеміз, өр рухына сүйсінеміз. Қазақтың отының өшпеуін, бақы­тының көшпеуін, туы­ның құламауын, ұр­пақтарының жыламауын басты ұстаным еткен бабалар.

ҰЛТ – АЗАТТЫҚ КӨТЕРІЛІС – ҰЛЫ ТӨҢКЕРІС

Газеттің келесі саны, бейсенбі 22 желтоқсанда шығады.

Біздің ата шежіреміз ғасырлар бойы Ресей тарихының бір тарауы болды. Солай қатталды, қатпарлы тарихымыз жұқарып шақталды. Жаңа Тәуелсіздік заманда өз халқымыздың тарихын өзіміз жазып, егемен елдің ертеңіне көз салып, өткеніне ой жүгіртуге мүмкіндік алдық. Әрине, тәуелсіздіктің таңын атыру оңай емес-ті. Қазақ халқының небір қайтпас қайсар батырларының жасаған ерліктерінің еншісі. Ата қоныс жер үшін, ат төбеліндей ел үшін ерлеріміз қанды шайқастарда қаза болды. Сондықтан, біз үшін қай замандағы тарихымыз қымбат, айтулы кезеңдерде ту ұстаған бабаларымыздың барлығы да құрметті. Қазақтың соңғы ханы Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық көтерілісі болашақ ұрпаққа өшпес өнеге. Патшалық Ресейдің озбыр саясатына қасқайып қар-

сы тұрған Исатай, Махамбеттер – Алашқа алтын кереге. Иә, сан зұлматты өткерген еліміз ұлт-азаттық көтеріліске келгенде де тосылып қарап қалған жоқ. Бұл күресте де азаттық үшін талай жанған от. Елін, жерін жау табанына таптатпаймын, қарыс қадам аттатпаймын деген ерлердің ерен күші, биік рухы – ұлтқа мұра, ұрпаққа-ұран болып қала бермек.

АЛАШ ЗИЯЛЫЛАРЫ – АЗАТТЫҚ ЖОЛЫНДА Жиырмасыншы ғасырдың басында біздің сан ғасырлық тарихымызда тұңғыш рет халықты әлемдік айдынға алып шығуға нақты мүмкіндік туды. Алаш ардақтылары өршіл мінезімен қазақ автономиясын құрды. Үркердей топ ежелден келе жатқан «Керегеміз – ағаш, ұранымыз – алаш» деген қазақтың қанатты сөзін басты ұран қылды. Екі жылға жуық өмір сүрген «Алаш» партиясы мен «Алашорда» үкіметінің басында Әлихан Бөкейхан, Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатұлы, Жүсіпбек Аймауытұлы, Мағжан Жұмабайұлы сынды Алаштың арыстары тұрды. Жалпыұлттық деңгейге көтерілген Алаш идеясы елдің еркіндігі мен егемендігін, тәуелсіздігі мен тұтастығын ту етіп ұстанған Абылай хан мен оның даңқты немересі Кенесары хан бастаған күрестің заңды жалғасы еді. Алаштықтар халықтың бойындағы жасампаз күшке сенді, ерте ме, кеш пе Қазақ мемлекеті шаңырақ көтеретінін болжай білді. Оған Әлихан Бөкейхан 1917 жылдың жазында жазғаны дәлел: «Тірі болсақ, алдымыз үлкен той. Алаштың баласы бұл жолы болмаса, жақын арада өз тізгіні өзінде бөлек мемлекет болар. Бұл болып

тұрған заман Алаштың азаматына зор жүк. Бізде бірлік болып, іс қыла білетін шебер табылса, Алаштың баласы бақыт – махаббат жолына түсті. Кейінгі үрім бұтақ не алғыс, не қарғыс бере-бере жүретін алдымызда зор шарттар бар! Осыны аңғар, жұртым қазақ». Алаштың алыптарын абақтыға жапты, өлім жазасына кесіп, нысана қылып атты. Десек те, тау тұлғалар Тәуелсіздікті мойнына тұмар етіп тақты.

ЖЕЛТОҚСАН ЖАСТАРЫ – ТӘУЕЛСІЗДІККЕ БАСТАДЫ

луы түрткі болды. Бодандық бұғауынан босатқан сол кездегі жастарға біздер мәңгілік қарыздармыз. Сол желтоқсан көтерілісінің 30 жылдығы Тәуелсіздіктің 25 жылдығымен тұспа-тұс келіп отыр. Ерен ерліктер өнегесі тарихи мүмкіндікті мүлт жібермей, біздің бәрімізді тәуелсіз Қазақстан мемлекетін құруға жұмылдырды. Азаттық рухын кешегі сталиндік нәубет пен саяси қуғын-сүргін зобалаңы да тұншықтыра алмады.

ТӘУЕЛСІЗДІК ТАҢЫ АТТЫ

Тәуелсіздіктің толқыны 1986 жылы тулады. Ұлтымыз ұлардай шулады, жанарларын қанды-жасқа сулады. Ұлт-азаттық қозғалыс тарихына «желтоқсан оқиғасы», «жастар қозғалысы», «желтоқсан көтерілісі» деген атауларымен енген жастардың бас көтеруі тәуелсіздікке бастады. Қазақтың қашанда рухы мықты. Осыдан болар 1986 жылы қазақ жастары Алаш арыстары армандаған азаттықты ту етіп көтеріп, алаңға шықты. Үш күнге созылған желтоқсан көтерілісі кеңестік жүйеге қарсы бағытталды. Қазақ жастары қылмыскер деп айыпталды. Желтоқсан күндері Қ.Рысқұлбеков, Л.Асанова, Е.Сыпатаев, С.Мұқаметжанова кеңестік биліктің құрбаны болып, наразылық шерулері Жезқазған, Талдықорған, Көкшетау, Қарағанды, Арқалық, Павлодар, Жамбыл, Талғар қалаларында Сарыөзек, Шамалған, Шелек елді мекендерінде жалғасқанын жұрт біледі. Әлемнің алтыдан бір бөлігін қамтыған Кеңес империясының құлауына және 1986 жылғы желтоқсан көтерілісінің шығуына Қазақстан Компартиясы Орталық Комитеті пленумының шешімімен бірінші хатшылыққа өзге ұлт өкілінің тағайында-

Қазақ елінің рухын тәуелсіз ұлт дәрежесіне жеткізу жолында бүкіл арман-мұратын, қайратын, талантын тағдырын сарп еткен тұлғалар бостандық рухының қасиетті бейнелеріне айналды. Алла алқап 1991 жылы Тәуелсіз ел атанып белімізді бекем байладық. Ұлтымыздың бағына туған Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлын сайладық. Көреген, кемел Көшбасшының арқасында әлемге танылдық. Дамыған отыз елдің қатарынан табылдық. Өлгеніміз тірілді, өшкеніміз жанды. Бүгінде біз – қанатын кеңге жайған азат елміз. Көк туымыз желбіреді, жұртымыздың жүрегі әнұранымызбен елжіреді. Елбасымыз Н.Назарбаев та Қазақстанның 25 жылда биік тұғырға көтерілуіне елеулі үлес қосты. Нұрсұлтан Назарбаев: «Біз тәуелсіздікке аңсап, зарығып жеттік. Енді, сол тәуелсіздіктің қасиетті белгілерін де ерекше қадірлеуіміз, қастерлеуіміз керек. Әрбір азамат Қазақстанның туын, елтаңбасын, әнұранын тұмардай қасиет тұтуы қажет. Елдігіміздің сыналатын бір тұсы осы» деді. Ия Елбасы атап өткен Отанымыз – бақыттың кіндігі, Тәуелсіздік – түндігі. Бақытымыз баянды болып, түндігімізден күннің алтын нұры құйылсын.

Дзюдо

Білім, денсаулық сақтау, мәдениет және әдебиет бөлімі 43-30-88, 48-16-36 Ақпарат, құқық, жастар саясаты және бұқарамен жұмыс бөлімі 43-17-41 Жарнама, факс: 91-04-52; бух­галтерия: 48-16-49; 43-58-16; компьютер орталығы: 43-58-08. Меншікті тілшілер: Бал­қаш, Ақтоғай, Шет: 8-701-480-13-79; Жезқазған, Қаражал, Сәтбаев, Жаңаарқа, Ұлытау: 8-777-300-49-94; Қарқаралы: 8-702-638-56-85. Га­­­­­­зет жеткізілмесе 41-16-07, 41-09-51 те­лефондарына ха­бар­­ла­сыңыздар. Тіркеу куәлігі №13186-Г (Қазақстан Респуб­ли­ка­сы­ның Мәдениет және ақпарат минис­тр­лігі 2012 жылғы 22 қарашада берген). Газет сейсенбі, бейсенбі, сенбі күндері шығады Мекен-жайымыз: 100009, Қарағанды қ., Әлімхан Ермеков көшесі, №33 үй.

Біздің сайт: www.ortalyq.kz Редакция 3 компьютерлік бет­­тен асатын көлемдегі қолжаз­баларды қа­ра­майды. Жарияланған мақала ав­­тор­ларының пікірлері ре­­­­дакция көзқарасын біл­дір­мейді. Жарнамалар мен хабар­лан­дырулардың маз­­мұнына жарнама беруші жауап береді. Газетте жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Суреттер интернеттен, редакция архивінен алынды. – материалдың жа­риялану ақысы төленген. Қолжазба мен фотосуреттер қай­тарыл­майды. «АТФ банк» АҚ ҚФ Есеп-шот: kz50826MOKZTD2003131, БИК ALMN KZ KA РНН 302000046744 БИН 000940001367

Төрехан МАЙБАС, «Орталық Қазақстан» Таяуда Шет ауданына қарасты Ақадыр кентінде дзюдодан 20002001 жылдары туған жасөспірімдер арасында «Астана Моторс» компаниясының жүлдесі үшін рес­ публикалық ашық турнир өтті. Осымен бесінші мәрте жалау көтерген жарысқа еліміздің барлық облыстарынан және көрші Қырғыз Республикасынан барлығы 176 жас балуан қатысып, күш сынасты. Жалпы, «Астана Моторс» компаниясының негізін қалаушы кәсіпкер Нұрлан Смағұлов осы өңірдің тумасы. Атымтай жомарт азамат осыдан

біраз жыл бұрын Ақадыр кентінің басына жаңа спорт кешенін салып берген болатын. Ішінде жүзу бассейні, бокс, күрес залдары бар бұл сарай қазіргі таңда кент тұрғындарының игілігіне жұмыс істеуде. Турнир шымылдық түрмес бұрын айта жүрерлік игі шара өтті. Осы Ақадырдың тумасы, жергілікті спорт мектебінің түлегі, дарынды дзюдошы Санжар Балғымбековке «Қазақстан Республикасының спорт шебері» атағы салтанатты түрде табыс етілді. Санжар биылғы жылдың қыркүйек айында Үндістанда кадеттер арасында өткен Азия чемпионатында 73 келі салмақ бойынша жеңімпаз атанған болатын. Додаға жоғары дәрежелі төрешілер қазылық жасап, әр белдесу әділ бағаланды. Тоғыз салмақ дәрежесі бойынша өткен жарыс қорытындысында тараздық Н.Серікбаев, А.Уәли, Н.Ортай, И.Ерәлиев, астаналық И. Бәкіров пен М.Ержан, қызылордалық Д.Тұрғанов, қарағандылық Е.Тілеухан және

теміртаулық А.Бақтыбаев жеңіс тұғырына көтерілді. Барлық жеңімпаздар мен жүлдегерлер медаль, дипломдармен, арнайы сыйлықтармен марапатталды. «Астана Моторс» компаниясының жарысқа арнайы келген өкілі Руслан Омаров жеңімпаздардың әрқайсысына 60 мың теңгеден сыйақы тапсырды. Сондай-ақ, ол компания атынан Азия чемпионы, бүгінде Қарағандыда жоғары оқу орындарының бірінде оқитын студент Санжар Балғымбековке арнайы шәкіртақы тағайындалатыны жөніндегі қуанышты хабарды жеткізді. Жарыстың жоғары дәрежеде ұйымдастырылып, ойдағыдай өтуіне жергілікті балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінің директоры, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген жаттықтырушысы Сейсенбай Жанасыловтың көп еңбек сіңіргенін айта кеткен ләзім. ШЕТ ауданы.

Таралымы 15 275 дана №197 тапсырыс. Индекс 65484 Офсеттік басылым. Көлемі 4 баспа табақ.

Электрондық пошта: ortalyk.kz@gmail.com ortalyk.kaz@mail.ru Бағасы келісім бойынша «Типография Арко» ЖШС баспаханасында басылды. Қарағанды қ., Сәтбаев к., 15. Газеттің компьютерлік орталығында теріліп, беттелген. Кезекші редактор Аяулым СОВЕТ КОРРЕКТОР Ж.АХМЕТОВА

15 12 2016  

Advertisement