Page 1

SPOTLIGHT San Sebastian Digitaal

SOLUTIONS UAV Mapping Special UAV Mapping voor het Nederlands Kadaster UAV Mapping voor Kadastrale Updates in Hanoi

INNOVATIE

TRENDWATCHER

Orbit GT staat in het teken van Integratie en Innovatie. Uw geodata infrastructuur voor de toekomst.

Asset Management : Meegaan met de tijd


Problemen melden was nog nooit zo eenvoudig !

download nu !

Melden in 5 stappen :

1 Foto

2 Categorie

3 Beschrijving

4 Plaats

5 Verzend

Integreerbaar met uw mid-office. Meldingen maken met GRATIS smartphone App en Webtoepassing voor alle burgers en medewerkers van uw bestuur.

www.mijnstraataandebeurt.be

beschikbaar in heel Vlaanderen


INFO & EDITORIAAL

INHOUD SPOTLIGHT San Sebastian Digitaal

EDITORIAAL

Pagina 4

TRENDWATCHER Asset Management : Meegaan met de tijd Pagina 6

SOLUTIONS UAV Mapping Special Pagina 10 UAV Mapping voor het Nederlands Kadaster Pagina 12 UAV Mapping voor Kadastrale Updates in Hanoi Pagina 15

COLOFON

Beste lezer, In deze editie lezen we over zeer actuele en innovatieve domeinen op internationaal gebied. Wij hebben het genoegen u getuigenissen voor te leggen van enkele van onze vertegenwoordigers die met de Orbit technologie mooie resultaten neerzetten. Reeds enkele jaren geleden hebben we de visie ontwikkeld dat de manier waarop gegevens worden ingewonnen, opmetingen gemaakt en kaarten vervaardigd worden, twee nieuwe technieken mag verwelkomen: de mobile mapping en de UAV mapping. Op beide domeinen mag Orbit GT zich vandaag internationaal toonaangevend noemen. Deze technologieĂŤn zijn het stadium van proof-of-concept reeds lang voorbij en worden nu voluit toegepast. Enkele getuigenissen daarvan leest u in dit magazine.

Uitgever: Lemarco

Sneeuwbeslaan 17 B7

B-2610 Wilrijk

+32 (0)3 827 26 36

Veel leesplezier !

Peter Bonne

contact@lemarco.be Redactie:

Vicente De La Cruz,

Sarah Jones,

Johan Bonne,

Lomme Devriendt

Eindredactie:

Peter Bonne

Grafische opmaak :

Sweet Lemon

Drukkerij:

Bema-Graphics NV

CONTACT US ORBIT GeoSpatial Technologies nv

phone +32 9 340 5757

Industriepark E17, 2021

Scherpeputstraat 14

mail info@orbitgis.com

9160 Lokeren, Belgium

www.orbitgis.com

+32 9 340 5750

September 2012 PAGE 3


SPOTLIGHT

SAN SEBASTIAN DIGITAAL SAN SEBASTIAN IS EEN VAN DE MOOISTE STEDEN VAN SPANJE. ZE IS BESLIST EEN BEZOEK WAARD. Groeiende behoefte aan gegevens De behoefte aan en de vraag naar geografische informatie nemen voortdurend toe. Er zijn dus nieuwe methoden en technologieën nodig om reële gegevens te registreren en de gebruikers – intern en extern, technici en burgers – de beste beschikbare informatie te bieden.

De mobile mapping wagen van Geograma uitgerust met een Topcon IP-S2 systeem, scanners, panoramische camera, GNSS, IMU en odometer. Traditie en moderniteit gaan hand in hand in deze ‘kleine’ grote stad met haar charmante gebouwen uit de Belle Époque die hoog op de culturele agenda staat met haar internationale film- en jazzfestivals en haar uitstekende culturele programma. San Sebastian groeide uit van een vissersdorp tot een marktstad en militaire versterking tijdens de invasie van het leger van Napoleon. Nadat de stad in 1813 bijna volledig werd verwoest in de strijd tegen de Engelsen en de Portugezen werd ze door koningin Isabel II van Spanje uitgekozen als zomerresidentie voor de koninklijke familie en begon haar carrière als toeristische trekpleister.

GIS-gebruik in San Sebastian Het stadsbestuur van San Sebastian beschikt over een GIS-systeem waarbij de cartografie op schaal 1/500 PAGE 4

wordt beheerd ten behoeve van alle afdelingen. De sectie territoriumen stadsplanningsinformatie behoort tot de afdeling stadsplanning en verstrekt de verschillende afdelingen de geografische informatie die ze nodig hebben. Gebruikers uit tal van verschillende afdelingen, van het kadaster tot de lokale politie, van de stedelijke onderhoudsdiensten tot de dienst groenvoorziening en de dienst sociale mobiliteit, maken elke dag gebruik van geografische data. Het geografische informatiesysteem moet steeds nauwkeurige en upto-date informatie verstrekken, dit voor de beheerders van het straatmeubilair, het stadskadaster en het verkeersmanagement, zodat het kan worden gebruikt om de beleidsbeslissingen te ondersteunen.

Daarom werd er een pilootproject georganiseerd om de mobile mapping-technologie op de bestaande stadsinventarissen toe te passen. Een zone van de stad DonostiaSan Sebastian werd afgebakend om een grote variatie van beelden lidarinformatie te verkrijgen en zo de technologie in uiteenlopende domeinen te kunnen testen. Zowel nieuwbouwzones als zones met bestaande gebouwen werden opgenomen in de projectzone.

Scannen van straten van San Sebastian Geograma stond in voor de uitvoering van het project, waarbij de straten van de stad werden gefotografeerd en gescand. Dat voegde een grote hoeveelheid informatie toe aan het GIS en verbeterde de terreinkennis van het grondgebied en de efficiëntie van de processen die op geografische informatie zijn gebaseerd. De verzameling van de mobile mapping data verliep grondig, zelfs verkeersvrije zones zoals patio’s of voorbehouden toegangen voor de hulpdiensten werden opengesteld. Er waren slechts zeven inwinning-sessies nodig, die elk maximaal twee uur in beslag namen.


SPOTLIGHT

De datacollectie werd uitgevoerd met de Topcon IP-S2. De veldapparatuur registreerde en controleerde tegelijk de ingewonnen informatie. Voor de inwinning en initiële verwerking van de data werd de IP-S2 software Spatial Collect en Geoclean gebruikt. Nadien werd de ruwe data onderworpen aan verschillende post-processing operaties. Deze operaties bestonden ondermeer uit het het verbeteren van de foto-posities met de dichtstbijzijnde GNSS-basis om een nauwkeurigere foto-positie te verkrijgen, het samenstellen van het beeldmateriaal tot 360º panoramische beelden en het genereren van open formaten van point clouds en foto’s om de import van deze data in Orbit AIM (Inventarisatie Suite) te vereenvoudigen, met het doel deze data makkelijk te exploiteren.

Panoramabeeld aan de baai van San Sebastian

De sectie territorium- en stadsplanningsinformatie verkreeg de noodzakelijke informatie uit deze data en stelde inventarissen op om de stadsplanning, de basiscartografie en het kadastraal plan te verbeteren. Het pilootproject vereenvoudigde bovendien het onderhoud van de bestaande stadsinventarissen en staat dus borg voor het rendement van de investering en het verhogen van de efficiëntie en de effectiviteit van het beheer.

Visualisatie van een stadsinventaris in de kaart en het panoramabeeld

Vicente de la Cruz Mobile Mapping Manager Geograma S.L. C/ Castillo de Eskibel 2, Bajo 01007 Vitoria-Gasteiz, Spain Tel.: +34 945 13 13 72 Mobile: +34 692 666 209 Email: geograma@geograma.com www.geograma.com/en/ www.geomobilemapping.com/en/

Visualisatie van stedelijke geodata in de kaart en het panoramabeeld PAGE 5


TRENDWATCHER

ASSET MANAGEMENT: MEEGAAN MET DE TIJD MET ORBIT AIM3 SARAH JONES LEGT UIT HOE MULTIDIMENSIONALE DATA-INWINNING EEN BELANGRIJKE STAP IS IN DE VERDERE EVOLUTIE VAN MOBILE MAPPING

Mobile mappingsystemen verzamelen gedetailleerde en geogereferentieerde fotografische en LiDAR datasets, waarbij het geheel is gemonteerd op een voertuig. LiDAR is de technologie waarbij met laserpulsen de afstand tot een voorwerp bepaald wordt. De hoge nauwkeurigheid die wordt bereikt door middel van GNSS (satelliet) en INS (bewegingssensoren) navigatiePAGE 6

systemen, maakt het mogelijk om professionele applicaties voor eindgebruikers te ontwikkelen: van de massale integratie van GIS-data, tot 3D-modellering en gedetailleerde topografische mapping. Net als bij massaproducten zoals Google Street View, maakt de kracht van de panoramische foto’s de datasets toegankelijk, intuïtief en uiterst

productief voor mappingdoeleinden. De meeste professionele gebruikers zijn al onder de indruk van een 3D LiDAR-model, maar als de point cloud (een uitgebreide set meetpunten in een 3D-stelsel) wordt gecombineerd met hoge resolutie foto’s, is de weg open naar een krachtige 3D-modellering en -weergave.


TRENDWATCHER

De geïntegreerde LiDAR- met foto

De LiDAR Point Cloud

De panoramische fotografie met hoge resolutie

De fotografie neemt niet alleen de ambiguïteit van de object-identificatie weg, maar biedt de modelleerders waardevolle texturale informatie en de asset managers een goede conditiebeoordeling. De gebruiker van de mobile mapping data kan de omgeving vanuit elke hoek bekijken en zelf bepalen wat hij ziet. De mobile mappingtechnologie biedt een fotografisch straatbeeld waarin navigeren, meten en modelleren net zo eenvoudig is als aanwijzen en klikken. Ongeacht of fotogrammetrische of LiDAR technieken aangewend worden, de uitdaging voor het mobile mappingsysteem bestaat erin accurate 3D-coördinaten te bekomen van het mappingplatform, nl. het inwinningsvoertuig. Zonder deze garantie is de waarde van de mapping data klein.

verscheidene accelerometers worden ingezet om de positieverandering te bepalen. Voortaan kan het inwinningsvoertuig een accurate positieen bewegingsbepaling uitvoeren, zelfs in ongunstige GNSSomgevingen, zoals bv. onder een brug. Wat tot voor kort was voorbehouden voor dure mappingcampagnes die gebruikmaken van gespecialiseerde voertuigen met langdurige mobilisatie- en kalibratieprocedures, is nu beschikbaar als een commercieel inzetbare tool voor routine mappingprojecten.

ORBIT AIM3: op LiDAR gebaseerde GIS-oplossing

Eén enkele data-inwinningcampagne op normale rijsnelheid biedt vandaag een uitzonderlijk rijke dataset die bruikbaar is voor veel toepassingen op tal van locaties. Bovendien staat de oplossing open voor meerdere gebruikers, zodat asset eigenaars, operatoren, planners, onderzoekers, ingenieurs, structurele modelleerders, veiligheidsadviseurs en onderhoudsteams tegelijk kunnen profiteren van deze waardevolle gegevens.

Met de Orbit AIM3 software kan de gebruiker in het mobile mappingmodel gegevens bekijken of exporteren en nieuwe datalagen aanmaken. Vanuit de gebruiksvriendelijke interface kan men eenvoudig gegevens selecteren uit kaarten, panoramafoto’s, de point cloud of maattabellen, en die gebruiken in projectspecifieke workflows. Objecten worden in het model weergegeven door punten, lijnen of veelhoeken. Bovenop deze symbolische presentatie laat het model tevens toe om beschrijvende informatie te registreren. Deze kan beheerd worden vanuit de gebruikersinterface, of rechtstreeks in de database.

Doorbraak Uiteraard is de alomtegenwoordige GPS, of eerder GNSS, de kern van deze oplossing. Het biedt een nauwkeurige dynamische positionering gekoppeld aan een correcte tijdreferentie. Maar zoals alle GIS professionals weten, zijn de kansen op het behoud van een accurate positie in een stedelijke omgeving minimaal, zelfs met meerdere GNSS-ontvangers en geavanceerde signaalverwerking. De echte doorbraak in de mobile mappingtechnologie was de toevoeging van inertiële navigatietechnologie (INS) aan de GNSS-oplossing – waarbij

Een GIS-platform is bijgevolg een fantastische ondersteuning voor elkeen die in aanraking komt met asset management. Dankzij mobile mapping weet men precies waar elke object zich bevindt en in welke conditie het verkeert.

De ORBIT AIM3 software (Inventarisatie Suite) werd specifiek ontwikkeld om de asset gerelateerde gegevens uit het mobile mappingmodel op te halen. Dit pakket laat GIS-beheer op basis van panoramafoto’s toe en werd nog verbeterd zodat nu ook de point cloud data kan beheerd worden. Deze LiDAR ondersteunde Orbit software, naadloos geïntegreerd met het Topcon IP-S2-systeem, heeft de capaciteit en productiviteit aanzienlijk verhoogd.

Naast de x-, y- en z-coördinaten haalt ORBIT AIM3 ook de metadata op voor elke asset. De navigatie in het ORBIT AIM3 model is gelijkaardig aan die van Google Streetview, met zowel panorama- als kaartweergave. PAGE 7


TRENDWATCHER

Daardoor is de oplossing uiterst intuïtief. De ‘aanwijs-en-klik’ techniek in de kaart verhoogt de productiviteit doordat assets snel kunnen worden toegevoegd aan een centrale GIS-database, die men kan consulteren vanuit de bestaande asset managementtoepassingen. ORBIT AIM3 biedt een oplossing voor een aantal GIS-beheer problemen: a) Integratie – ORBIT AIM3 is een schaalbare oplossing die zowel standalone als in een client-server configuratie kan worden uitgerold in de bestaande IT-infrastructuur en in samenwerking met de bestaande back-officesystemen. b) Interoperabiliteit – ORBIT AIM3 is een oplossing die open bestandsformaten ondersteunt, PAGE 8

zoals het ESRI shp-formaat voor import / export. c)

Visualisatie – laat een meer multidisciplinair gebruik toe voor meten, raadplegen, registreren dankzij een intuïtieve user interface

d) Bevordert het hergebruik en het delen van gegevens tussen traditioneel gescheiden mede werkers.

Delen is de boodschap! Eenmaal deze waardevolle gegevens opgeslagen zijn in de database, bestaat de grootste uitdaging erin om zowel de brondata als de geïnventariseerde data zo goed mogelijk te verspreiden binnen de organisatie, naar alle betrokken diensten en personen.

Het mobile mappingmodel laat toe dat verschillende gebruikers uit diverse disciplines de intuïtieve geogereferentieerde panoramafoto’s kunnen consulteren en hierop hun eigen metingen kunnen uitvoeren. Dat maakt Orbit AIM3 bijzonder krachtig en kostenefficiënt. Een eenmalige panorama-opname kan immers telkens weer worden opgevraagd voor bijkomende metingen of themainventarisatie.


TRENDWATCHER

LandScope heeft het mobile mappingsysteem ook uitgerold naar verschillende onderzoeksplatformen, waaronder kleine onderzoeks- en utilityschepen. Aangezien rivieroevers, kustlijnen, havens en haveninstallaties meestal niet toegankelijk zijn voor traditionele onderzoekstechnieken, biedt het mobile mappingsysteem een veelzijdige oplossing voor mapping, assetinspectie en assetregistratie. Mobile mapping betekent voor de asset manager een snelle en accurate techniek voor datainwinning. Het geo-gereferentieerde panoramabeeld in combinatie met de LiDAR puntenwolk biedt talrijke toepassingsmogelijkheden aan gebruikers uit diverse disciplines en op verschillende locaties en betekent een belangrijke stap in de verdere evolutie van mobile mapping.

Topcon IP-S2-systeem – uitgerust met een 360o camera, IMU, GNSS en drie laserscanners – geïnstalleerd op een onderzoeksschip op de Theems

Sarah Jones, Manager GI Services, LandScope Engineering Ltd The Chart House, Picklescott, Church Stretton, Shropshire, SY6 6NT, United Kingdom Tel: +44 (0) 1694 731930 Fax: +44 (0) 1694 751343 Email: enquiries@auto-map.co.uk Web: www.auto-map.co.uk

3D LiDAR Point Cloud – Tower Bridge

ORBIT AIM3 (Inventarisatie Suite) – Door de gebruiker aanpasbare pull-down menu’s van objecttypes, eigenschappen, enz. vereenvoudigen de gegevensinwinning PAGE 9


SOLUTIONS

UAV MAPPING SPECIAL EFFICIËNTE UPDATES VAN JE KAART MET UAV’S

DE ACTUALISATIE VAN EEN DETAILKAART, ZOALS EEN KADASTRALE KAART, IS EEN CONTINU PROCES. MEESTAL WORDT DE ACTUALISATIE UITGEVOERD DOOR LANDMETERS EN DOOR MIDDEL VAN FOTOGRAM- METRISCHE TECHNIEKEN. VANDAAG ZIJN DIGITALE LANDSDEKKENDE KADASTRALE KAARTEN, DIE TOT STAND ZIJN GEKOMEN VIA VECTORISATIE EN DIGITALISATIE VAN BESTAAND KAARTMATERIAAL, VRIJWEL OVERAL VOORHANDEN. HET ONDERHOUD VAN DE KAART IS NU DE GROTE UITDAGING. DE NOODZAKELIJKE WIJZIGINGEN CONCENTREREN ZICH VOORNAMELIJK OP EERDER KLEINE, LOKALE AANPASSINGEN. Al blijven klassieke meettechnieken overeind, het staat vast dat het in bepaalde omstandigheden veel interessanter is om zich toe te spitsen op UAV opmetingen. Orbit GeoSpatial Technologies voert sinds een aantal jaren heel gericht turn-key projecten uit op het gebied van landmeetkundige toepassing van UAVs, waarbij kwaliteit, precisie en betrouwbaarheid voorop staan. Plaatsen waar een landmeter moeilijk kan komen, bouwterreinen onderhevig aan trillingen, verticale opmetingen voor erfgoedrestauraties, grote volumeberekeningen bij infrastructurele werken, begraafplaatsen, gebieden met hoge gebouwen of infrastructuur, of gebieden waar fotomateriaal een duidelijke meerwaarde betekenen, vormen zo geen onoverkomelijk probleem meer. Met de moderne UAV mapping technologie wordt gemakkelijk een resolutie van 1 tot 2 cm gehaald, PAGE 10

tegen kosten die zeker concurrerend zijn ten opzichte van traditionele inwinningsmethoden. Met behulp van de meest professionele UAV op de markt wordt een bruikbare en accurate oplossing aangeboden voor de opmeting en actualisatie van kaartmateriaal. Een oplossing die veel verder gaat dan andere ‘quick and dirty’ UAV technieken, waar fotogrammetrie geen eerlijke kans krijgt om zich te bewijzen op de landmeetkundige markt.


SOLUTIONS

DE MICRODRONE : EEN UAV GESCHIKT VOOR NAUWKEURIGE INWINNING

Door dit toestel in te zetten voor karteerdoeleinden komen een aantal voordelen aan het licht ten opzichte van de gebruikelijke technieken in de luchtfotografie. Een belangrijk voordeel is de eenvoudige bestuurbaarheid en inzetbaarheid van de UAV. In tegenstelling tot het gebruik van vliegtuigen, waarbij een bekwame gebrevetteerde piloot en een duur vliegtuig moeten onderhouden worden, kan men met de UAV met een beperkt budget zeer precieze luchtopnames maken. Het kostenplaatje voor het bekomen van luchtbeelden gaat daardoor drastisch omlaag. Bij het gebruik van een UAV kan één piloot zowel de vlucht uitvoeren als de foto’s laten nemen. Omdat de stabiliteit van de UAV automatisch wordt gerealiseerd aan de hand van een aantal sensoren en gesofisticeerde software, en daarenboven de UAV met een voorgeprogrammeerd GPS-vliegplan volledig autonoom vliegt en op vastgestelde posities luchtfoto’s neemt, kan men met een minimum aan inspanningen gemakkelijk een opdracht uitvoeren. Na de vlucht kunnen de digitale luchtopnames verwerkt worden in de fotogrammetrische postprocessing workflow, en worden de gebruikelijke producten afgeleverd, zijnde o.a. stereomodellen, digitaal terreinmodel en orthofoto. Vanwege de inzetbaarheid op lage vlieghoogte, zal ook de nauwkeurigheid van het resultaat stijgen in vergelijking met wat bij klassieke luchtopnames kan verwacht worden. De microdrone kan eenvoudig ingezet worden om de eerder kleinere gebieden waar wijzigingen in de kaart moeten worden aangepast, te bedekken met vertikale luchtfoto’s. De automatische verwerking en het klaarmaken van deze bedekking voor exploitatie binnen een stereoviewing en -registratie systeem, kan snel uitgevoerd worden. Met deze werkwijze kan men dus vrij snel beschikken over nieuwe accurate vectoriële informatie, maar ook onmiddellijk beschikken over een nauwkeurige en zeer gedetailleerde orthofoto. De resulaten van deze werkwijze kunnen vanzelfsprekend zonder enige aanpassing ook in allerei gangbare GIS formaten en omgevingen verder gebruikt worden. De UAV wordt autonoom met batterijen aangedreven en heeft door zijn vrij grote propellers, een zeer laag decibel : kleiner dan 68dBA op een afstand van 3 meter. Hierdoor vormt het gebruik van de drone binnen stedelijk gebied geen bron van hinderlijk geluid. Via een aagepaste keuze van camera en lens, kan men komen tot een bedekking van een kleine 20 ha per uur, met een foto-resolutie van 1 tot 3 cm.

PAGE 11


SOLUTIONS

UAV MAPPING SPECIAL

UAV MAPPING VOOR HET NEDERLANDSE KADASTER : EEN PROFESSIONELE OPLOSSING VOOR 3D VISUALISATIE EN KARTERING Kan een UAV (Unmanned Aerial Vehicle) concurreren met standaard landmeetkundige technieken? Eén van de vragen die het Nederlands Kadaster enkele maanden geleden opperde om tot een efficiënt en bruikbaar systeem te komen voor de actualisatie van perceelgrenzen in nieuwbouwwijken. Orbit GT leverde een pasklaar antwoord: een bevestigende uitkomst die steunt op jaren onderzoek en ontwikkeling in UAV mapping technologie en software.

Opdracht Kadaster Nederland : opname nieuwbouwwijk in Nunspeet, Nederland Een nieuwbouwwijk in de gemeente Nunspeet (Nederland) met zichtbare grenzen (hagen, hekken, muren, gebouwen, ...) op het terrein werd aangeduid als testgebied. Het doel van deze test is om een methode te ontwikkelen waarbij de perceelgrenzen op een luchtfoto kunnen worden aangeduid om deze daarna via stereokartering officieel vast te leggen. Het Kadaster heeft vooraf een aantal inpas- en controlepunten ingemeten. De luchtfoto’s worden gebruikt voor verder onderzoek waarbij men wil nagaan of het (online te plaatsen) fotomateriaal een eenduidige en eenvoudige aanduiding van de grenzen door de eigenaren mogelijk maakt en of de accuraatheid van stereokartering het toelaat om die aanwijzingen daarna officieel in te meten.

Vluchtplanning en -opname met Orbit UMP software Op basis van de Orbit UMP (UAV Mapping Planner) software wordt in een minimum aantal stappen een vluchtplan opgemaakt: (1) UAV type (MD4-200 of MD4-1000), (2) montage- en cameraspecificaties, (3) vlieggebied, en (4) parameters voor het bekomen van een optimale PAGE 12

stereobedekking (pixelresolutie, percentage stripoverlap, ...) worden ingesteld. Het vluchtplan bepaalt de coördinaten (way-points) voor de volautomatische UAV vlucht en vereist daarbij een correcte stereo-opname. De Microdrone MD4-1000 wordt ingezet, een UAV die als enige echt voldoet aan de standaard vereisten die fotogrammetrie kenmerken. Bovendien laat de wereldwijde samenwerking met de Microdrone producent en -dealers toe om diverse ontwikkelingen te combineren: zo maakt de Orbit software gebruik van een extern ontwikkelde cameramount verbonden met de Microdrone hardware. Na een vlucht van amper 19 minuten

om het terrein van circa 1,5 hectare in te meten werd het toestel al weer aan de grond gezet. Als project volgend op twee gefaalde vluchten met andere UAV’s, kon hier eindelijk worden gesproken van een snel en geslaagd project uitgevoerd door Orbit GT in nauwe samenwerking met het Nederlandse Kadaster.

Dataverwerking met Orbit Strabo software Na het inladen van de beelden en de externe oriëntatie file vanuit de Microdrone werd het project gebaseerd op een volautomatische puntdetectie en matchingsprocedure - na enkele uren computerrekentijd volledig vereffend afgeleverd. De


SOLUTIONS

ENKELE INSTELLINGEN UIT ORBIT UMP: Camera: Olympus EP3 Focaal: 17mm Hoogte boven de grond: 58 m - grondpixelgrootte: 1.5 cm Foto-overlap: 80/80% Aantal foto’s: 196 - tijdsduur: 19.03 minuten Fotoschaal: 1/3400 - gem. footprint per foto: 2774.1 m2 Totale oppervlakte: 1.40 ha

3D visualisatie en stereokartering met Orbit Strabo

resultaten spreken voor zich: de fout in x en y op objectpunten (en grondcontrolepunten) is quasi identiek aan de pixelresolutie (1.5cm) (z = 2x). Een resolutie die zeker voldoende wordt geacht voor opmeting en zelfs indien gewenst nog verfijnd kan worden door het instellen van een lagere vlieghoogte of door het gebruik van een ander type camera of lens.

stereokartering aan het DTM kan de 3D visualisatietool aangesproken worden wat enkele fraaie plaatjes oplevert.

Echter niet alleen de snelheid en nauwkeurigheid van de volaumatische vereffening spreekt tot de verbeelding, ook de 3D visualisatie en volautomatische DTM (Digitaal Terrein Model) creatie maakt andere toepassingen praktisch haalbaar. Door de toevoeging van breaklines via

Daarnaast zorgt de accurate stereoopname - op basis van een strak vluchtplan en uitgevoerd door een professionele UAV - ervoor dat kartering in stereobeelden mogelijk wordt. Vanuit anaglyph, stereographics, of in de eigen ontwikkelde strabox-mode

Control point coordinates (m): POINT

X

Y

Z

dX

1:

182445.465 487366.262

8.740

-0.002

dY

dZ

SImsqrX

SImsqrY

SImsqrZ

SImsqr

0.010

0.017

0.00214

0.00218

0.00708

0.00256

2:

182411.412 487429.595

8.399

-0.003

0.001

0.008

0.00234

0.00262

0.00827

0.00299

3:

182366.192 487393.089

8.295

0.006

0.001

0.000

0.00194

0.00192

0.00590

0.00265

4:

182335.924 487365.612

8.312

0.004

-0.007

0.00165

0.00165

0.00532

0.00233

5:

182297.672 487329.669

8.509

-0.001

0.00244

0.00207

0.00704

0.00273

6:

182350.806 487292.306

8.894

0.001

0.00259

0.00315

0.00902

0.00235

7:

182372.811 487314.609

8.902

-0.003

0.003

0.00221

0.00251

0.00689

0.00241

8:

182400.022 487331.990

8.755

-0.001

-0.002

-0.003

0.00210

0.00234

0.00670

0.00240

9:

182403.691 487366.978

8.627

-0.002

-0.006

-0.010

0.00201

0.00200

0.00623

0.00276

10:

182352.632 487333.035

8.568

-0.001

-0.000

-0.002

0.00148

0.00147

0.00415

0.00226

X

MSQE:

Average MSQE: Standard deviation:

Y

-0.006 0.007

Z

-0.012

0.008

-0.008

dX

0.003

dY

0.000

0.000

0.000

0.003

0.000

0.000

0.000

-0.000

0.001

0.000

0.000

0.000

0.001

-0.000

0.006

dZ

0.001

0.008 0.002

Gemiddelde fout op grondcontrolepunten PAGE 13


SOLUTIONS

UAV MAPPING SPECIAL

Resultaat in 3D kan zo op een nauwkeurige manier 3D coördinaten ingemeten worden. Dit laat toe om perceelgrenzen of iedere ander punt-, lijn-, of vlakelement in te voeren; de integratie van Orbit Strabo software in het Orbit GIS pakket herleidt daarenboven het toevoegen van attributen tot kinderspel.

toenemende mate ingezet kan worden in specifieke omstandigheden. Het fotomateriaal zorgt er voor dat de techniek zich kan onderscheiden van traditionele opmetingen. De UAV opmetingstechniek - gestaafd

met resultaten van deze pilot in samenwerking met het Nederlandse Kadaster - kan bij deze eindelijk serieus worden genomen.

Met een volgende stap wordt op basis van de genomen foto’s en het opgemaakte hoogtemodel volautomatisch een hoge resolutie ‘true’ orthofoto gemaakt. Dit type orthofoto onderscheidt zich doordat alle ‘omvallende’ gebouwen nu netjes rechtop staan.

Pieter Jongert, Country Manager Nederland: “Orbit haalt een nauwkeurigheid die beter is dan de norm voor terrestrisch landmeten. Deze resultaten liggen boven de verwachtingen van onze opdrachtgevers. De praktische uitwerking van deze techniek in de workflows bij onze klanten kan nu snel bekeken worden.”

Naast het leveren van de bewezen en state-of-the art software en technologie om dit alles mogelijk te maken, ontzorgt Orbit GT bovendien haar klanten volledig door complete turn-key projecten uit te voeren. De hier voorgestelde UAV techniek zal niet snel de landmeter of het totaalstation vervangen, maar de technologie bewijst wel dat deze in PAGE 14

Resultaat met stereokartering en true orthofoto


SOLUTIONS

KADASTRALE UPDATES VOOR HANOI Ook Hanoi, hoofdstad van Vietnam, kampt met de uitdaging voor updates van hun kadastrale kaart. In het bijzonder wil men lokale aanpassingen doorvoeren, en het drukke stadscentrum met zijn hoogbouw maakt het er niet makkelijker op. Orbit GT zorgt voor de oplossing.

Met een pilootproject wil men nagaan of het inwinnen van gegevens via een UAV een goede oplossing is. Orbit GT reisde naar Vietnam om het bewijs ter plaatse uit te voeren. De hoogste gebouwen in het hartje van Hanoi-city hebben een hoogte van 65 m. Het project werd gevlogen, op een hoogte van 100 m. Dit samen maakt de ganse omgeving tot een speciale uitdaging om fotogrammetrisch te verwerken: de hoogte van de de hoogste gebouwen is immers groter dan de helft van de vlieghoogte. Bij een traditionele fotogrametrische werkwijze steken objecten niet hoger dan 15% van de vlieghoogte boven het grondoppervlak uit Dit verschil heeft een grote impact op de fotogrammetrische processen. De Orbit Strabo software laat echter toe om met dit specifieke UAV gegeven te werken en uitstekende resultaten af te leveren. De vluchtplanning voor dit project nam slechts enkele minuten in beslag, en stelt dat er slechts éen vlucht nodig is om het ganse gebied van 7 ha groot te bedekken met luchtfoto’s.

De resterende fouten op de controlpunten zijn: msqr x:0.0155 m, msqr y:0.0157 m, msqr z: 0.0396 m : een uiterst precies resultaat ! Het pilootproject toont aan dat men op een snelle manier, aan de hand van een UAV, het kaartmateriaal kan inwinnen dat nodig is om een detailkartering uit te voeren, en dit in een zeer drukke stadsomgeving met hoogbouw. Het volgende beeld toont enkele gele belijningen die, aan de hand van de stereomodellen die met de UAV opgenomen werden, gekarteerd werden. De belijningen worden hier getoond bovenop de met dezelfde beelden geproduceerde orthofoto en geven een idee van de nauwkeurigheid die kan bereikt worden met het karteren. De Vietnamese overheid is intussen gestart met het maken van updates aan de kadastrale kaart door middel van UAV Mapping met de Microdrone, geassisteerd door de

Orbit softwarepaketten UMP (voor de planning) en Strabo (voor de verwerking).

ENKELE INSTELLINGEN UIT ORBIT UMP: Camera: Olympus EP3 Focaal: 17mm Hoogte boven de grond: 100 m - grondpixelgrootte: 2,5 cm Foto-overlap: 80/60% Aantal foto’s: tijdsduur: 23,72 minuten Fotoschaal: 1/5800 - gem. footprint per foto: 8.080 m2 Totale oppervlakte: 6,92 ha

De UAV werd ingesteld op continuous flight : het is op deze hoogte niet nodig om te stoppen voor een foto te nemen en daarmee de precisie te verhogen. Met deze snelheid kan tot 17,5 ha per uur ingewonnen worden. De verwerking van de beelden, met gebruik van grondcontrolepunten aangeleverd door het Vietamese kadaster, heeft als eindproduct stereoscopische modellen èn een zeer gedetailleerde orthofoto.

PAGE 15


nl_OrbitMagazine_2012_10  

http://www.orbitgis.com/sites/default/files/documentation/magazine/nl_OrbitMagazine_2012_10.pdf

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you