Page 1

Voorgrond Maart 2014

Uitgawe 1/4

Hoekom bou ons self? Orania is strategies sterk Onder my voete die pad na Orania

n e W

! o t o f


Stokkiesdraai Avontuurpark en Winkelsentrum bied ’n unieke geleentheid aan iemand wat belangstel om ‘n onderneming op Orania te bedryf. Perfekte geleentheid vir ‘n apteker, ’n padkafee, skryfbehoeftewinkel en mediese dienste. Vir meer besonderhede stuur ‘n e-pos aan sarel.roets@gmail.com

2

|

Voorgrond


Vluytjeskraal Aandeleblok Beperk Handeldrywend as

Orania Dorpsraad

BeVOrDer grOei Deur: • • • • •

Strategiese beplanning Vaardige bestuur Uitstekende munisipale dienslewering Effektiewe instandhouding Gesonde finansiële bestuur

‘n Munisipaliteit wat werk!

Or A N iA

D O r p sr A A D

kap!

gemeens Trots in diens van sy

Tel: 053 207 0063/4 Faks: 086 531 7129

Olienhoutrylaan 1 Posbus 115 Orania 8752 e-pos: dorpskantoor@oranet.co.za


redaksionele inligting Redakteur: Jaco Kleynhans Medewerkers: John Strydom Sarel Roets Carel Boshoff (iv) Lida Strydom Foto’s John Strydom Lida Strydom Magdaleen Kleynhans Francois de Vos Taalversorging: Francois de Vos Posadres: Posbus 27, Orania, 8752 Kantoornommer: 053 207 0062 Faksnommer: 086 693 5385 Sluit aan by die Orania Beweging: Tel: 053 207 0062 Vonkpos: oraniabeweging@orania.co.za Webwerf: www.orania.co.za www.oraniablog.co.za Internetgespreksgroep: Word deel van die Oraniagesprek: oraniagesprek-subscribe@ yahoogroups.com Ф = Die Ora is Orania se plaaslike geldeenheid

Sluit aan by die Orania Beweging se groepe op Facebook en Twitter VOORGROND word uitgegee deur die Orania Beweging

4

|

Voorgrond

Belangrike Telefoonnommers Inligtingskantoor: 053 207 0062 CVO-skool Orania: 053 207 0177 Volkskool Orania: 053 207 0161 Orania Groeifonds: 053 207 0062 Helpsaamfonds: 053 207 0062 Orania Dorpskantoor: 053 207 0063/4

O ra n i a Kul t u rel e v a k a n si eda e 27 Februarie Majubadag 6 April Stigtingsdag 31 Mei Bittereinderdag 14 Augustus Taaldag 10 Oktober Heldedag 16 Desember Geloftedag GRATIS BEGELEIDE TOERE per afspraak

Vliegveldkoördinate Suid: 29° en 48,619’ / Oos: 24° en 23,755’ Reël by 053 207 0062 (Kantoorure) Hoogte bo seespieël: of 082 975 8132 (na ure) 3870 vt. / Rigtings: 02x20 Baan: Lengte: 1200 m Breedte: 30 m Gruisoppervlakte - Skakel vooraf 053 207 0064 Verblyf in Orania Die volgende verblyfplekke bied 10% afslag vir lede van die Orania Beweging. Ondersteun hulle asseblief:  Aan-die-Oewer (Woonwa- en tentstaanplekke asook chalets) - 053 207 0118  Cha-Du-Brie (Gastehuis) - 082 349 3411  Oranje-Sig (Selfsorg) - 079 514 4901  Ysterklip Akkommodasie (Selfsorg) - 082 975 8132  Orania Oewerhotel (Luuks) - 053 207 0016

Ander verblyf in Orania  Die Ou Melkplaas (Gastehuis) - 084 491 1947  Hayes Tuishuis (Oornagwoonstel) - 053 207 0038  Juckers-Hoff Selfsorgakkommodasie (Selfsorg) - 083 600 1780  Boskamp (Chalets) - 083 388 1433  Carpe Diem (Selfsorg) - 082 705 2348

Die Orania Rivier Spa bied ook 10% afslag aan lede van die Orania Beweging.

Voorbladfoto deur Hannes Venter Hannes Venter het die wenfoto vir die Orania Beweging fotokompetisie ingeskryf. Die foto weerspieël die strewe van Orania op ‘n uitsonderlike wyse: dat elke Afrikanerkind ‘n veilige tuiste hier sal vind en dat dit die plek sal wees waar hulle ‘n unieke bydrae sal kan lewer. Die treffende foto vang ‘n oomblik van gedeelde belangstelling tussen twee maatjies vas wat heerlik saamspeel langs die groot Oranjerivier. Om die ander wenfoto’s te sien kyk by www.orania.co.za of https:// www.facebook.com/pages/Orania onder albums.

Erflating: laat ‘n lewende monument na Enige iemand wat graag ‘n nalatenskap aan die Orania Beweging of die Helpsaamfonds wil doen, is welkom om Jaco Kleynhans te skakel by 083 3245 631, of stuur ’n e-pos aan jaco@orania.co.za.


Daar met elke tree... FDV no. 31963

P rofessionele beleggingsbest u u r

O ns vo l to o i di e p re ntj i e • Pensioenfondsprodukte • Aftreebeplanning • Genoteerde aandele • Geldmarkbeleggings Telefoonnommer: 053 207 0106 Faksnommer: 086 510 4486 Jaspisstraat 32, Orania, 8752 E-pos: primabat2@telkomsa.net

• Oorsese beleggings • Kapitaalmarkeffekte • Genoteerde eiendomme • Afgeleide instrumente


redakteursperspektief

Waarom , ons na binne en buite fokus Dit mag dalk arrogant klink, maar dit is ‘n bewese feit dat die Orania Beweging vandag dié organisasie is wat gefokus en met gevestigde strukture, strategieë en daaglikse aktiwiteite Afrikaner-selfbeskikking bewerkstellig. Baie ander persone en instellings doen goeie werk om meer en meer Afrikaners te laat besef dat die Oraniaopsie ‘n waardige keuse in die oorweging van jou toekomsplanne kan en moet wees. Sonder die Orania Beweging sou daar egter min vir ons pogings te wys gewees het. Die Orania Beweging is reeds gedurende 1988 as die Afrikanervryheidstigting tot stand gebring. Die ontstaan van die Afrikanervryheidstigting is voorafgegaan deur jare se navorsing, ontleding, strategiebesprekings en oorlegpleging. Teen 1988 het die grondleggers van die Afrikanervryheidstigting, en daarmee saam Orania, reeds besef dat die Ou Suid-Afrika tot ‘n val sou kom en dat Afrikaners dan toenemend ‘n klein, weerlose en verspreide minderheid sou wees. Die stigting, aankoop en vestiging van Orania het min te doen gehad met die politieke oorgang in 1994 en eerder veel meer met die besef wat reeds gedurende die 1980’s onder die visionêre grondleggers van Orania geheers het, dat ‘n

6

|

Voorgrond

alternatief nodig was indien die Afrikaner wou bly voortbestaan. Daardie alternatief sou nooit ‘n eenheidstaat, soos wat Suid-Afrika vandag is, waar ‘n meerderheid oor ‘n minderheid heers, kon wees nie. Die Orania Beweging is dus gebou op ‘n sterk fondament en ‘n bewese rekord van die volgehoue strewe na selfbeskikking. Gedurende die laat 1990’s het die vraag egter begin ontstaan of die Afrikaner werklik nog in selfbeskikking geglo en ‘n behoefte daarvoor gehad het. Die vestiging van Orania het stadiger gevorder as wat baie mense voor gehoop het en Afrikaners het in baie gevalle met sukses by die veranderende Suid-Afrika begin aanpas. Wat Orania betref is die uitdagings van die vestiging van ‘n nuwe gemeenskap, waar geen ekonomiese aktiwiteite geheers het nie en wat in ‘n redelik afgeleë deel van die land geleë is, onderskat. Wat Suid-Afrika betref het baie mense die veranderinge wat die verkiesing in 1994 in werking gestel het as ‘n gebeurtenis eerder as ‘n volgehoue proses sonder ‘n einddatum beskou. Baie Afrikaners het geglo dat die klompie Afrikaners wat tydens en kort na 1994 die land verlaat het, al was wat sou emigreer en dat diskriminerende wetgewing en prosesse wat Afrikaners in die werkplek, maar ook in gemeenskapslewe begin vervreem het, êrens tot ‘n einde sou kom. Min mense wou glo dat die situasie vir die Afrikaner teen 2014 steeds meer en meer sou bly agteruitgaan. In plaas dus van ‘n vinnige, uitgebreide vestiging oor ‘n groot gebied in die Noordwes-Kaap, is Orania stadig maar seker op ‘n paar duisend hektaar gevestig en is die regte dinge in plek geplaas om volhoubare vestiging oor ‘n lang termyn te kon bly verseker. Dit behels nie ‘n afskaling van ons visie nie, maar eerder ‘n realisme om van dit wat ons het die beste te maak. Teen die aanbreek van die 21ste eeu het Orania as klein maar groeiende gemeenskap homself as volhoubaar begin bewys en het die dorp die vergestalting van ‘n praktiese selfbeskikkingstrewe geword. Die Afrikanervryheidstigting se naam is na die Orania Beweging verander en die organisasie het besluit om Afrikaners nie net saam te laat droom oor vryheid nie, maar om hulle te kry om dit


saam in Orania te kom beleef. Orania met ‘n duisend inwoners was egter nog nooit, en sal nooit vir ons as organisasie genoeg wees nie. Orania die idéé is veel groter as die verwesenliking van ‘n klein, selfstandige gemeenskap. Die woord Orania beteken en verwoord in elk geval lankal nie meer net die realiteit van ‘n dorpie aan die oewer van die Oranjerivier nie, maar verteenwoordig ‘n strewe na groeiende selfbeskikking. Die Orania Beweging het egter lankal besef dat die pad na vryheid ‘n langsame en moeilike een sal wees en dat ons met groot realisme hierdie pad moet stap. Die Orania Beweging is dus vandag, soos nog elke dag sedert sy stigting in 1988, dié verteenwoordiger van die Afrikaner se strewe na vryheid. Ons aanvaar egter ook dat dit nie net goed genoeg is om ‘n droom aan mense te verkoop nie, maar dat die realiteit, die dorp Orania, iets is waaroor meer en meer Afrikaners tans opgewonde raak. Ons organisasie fokus dus tegelyk na binne én buite. Ons beskou dit as een van ons belangrikste doelwitte om Orania te maak werk en om by te dra tot die vinniger groei en ontwikkeling van ons gebied. Die stad Orania moet die Afrikanerstad van die toekoms wees, ‘n plek waar ons kinders ná skool kan studeer, waar Afrikaners privaat mediese sorg, wat met die beste in die wêreld kan vergelyk, moet kan ontvang en waar ons taal, kultuur en tradisies nie net beskerm nie, maar

ook uitgebou en aan ‘n volgende generasie oorgedra kan word. Afrikaners moenie meer ‘n ylverspreide, weerlose volk wees nie, maar moet ‘n gefokusde, gekonsentreerde volk wees wat ‘n beter toekoms vir hulleself skep. Die Orania Beweging fokus ook toenemend na buite. Ons het onlangs ‘n kantoor in Gauteng geopen en ‘n organiseerder is vir die streek aangestel. ‘n Nuwe personeellid, wat op 1 Junie by ons sal aansluit, sal ons help om reeds vanjaar takke vir die Orania Beweging regoor SuidAfrika te stig. Elke dag ontvang ons Afrikaners wat Orania vir die eerste keer besoek. Ons wys hulle nie net waar al die mooi dinge in ons dorp is nie, maar ons vertel hul ook van ons ideaal van selfbeskikking en waarom dit vandag vir elke Afrikaner minstens deel van sy spyskaart van toekomsopsies moet wees. Ons skakel met persone en instellings regoor Suid-Afrika, maar ook in ander wêrelddele en doen moeite om Orania se beeld te verbeter en mense te laat verstaan waaroor Afrikanerselfbeskikking werklik gaan. Die Orania Beweging se strategie is dus om nie net te droom nie, maar om ook te dóén. Ons het ‘n duidelike visie, maar werk ook elke dag aan die praktiese verwesenliking daarvan. Elke lid en ondersteuner van die Beweging mag trots wees daarop. Laat ons gedurende 2014 saam droom, maar ook saam doen! Jaco Kleynhans Uitvoerende Hoof Orania Beweging

gboekDagboekDagboekDagboekDagboe Teken gerus vroegtydig belangrike Orania-datums aan! 1 Januarie Nuwejaar 4 Mei 27 Februarie Majubadag 29 Mei 2 – 5 April Karnaval 31 Mei 6 April Stigtingsdag 14 Augustus 18 April Goeie Vrydag 10 Oktober 21 April Gesinsdag / Paasmaandag 16 Desember 2 Mei Burgerraadsitting 25 Desember 3 Mei Burgervergadering 26 Desember

Gesamentlike Erediens Hemelvaart Bittereinderdag Taaldag Heldedag Geloftedag Kersdag Gesinsdag Maart 2014 |

7


R U B RIEK

Om in modder te dans! Deur Lida Strydom Hier is ‘n storie van die gesin Strydom wat op ‘n hoewe gaan bly het waarop daar NIKS was nie. Nie ‘n gebou nie, nie water nie, NIKS. Daar was nie eens ‘n pad nie. En hulle moes self huis bou. Toe begin hulle belangstel in verskillende alternatiewe boumetodes.

8

|

Voorgrond

‘n Ou nuwe manier Op ‘n dag luister ek vroegoggend na ‘n radioprogram waarin ‘n onderhoud met ene Jan Stürman uitgesaai word. Hy vertel van modderbouery, ‘n eeue-oue manier wat wetenskaplik en nuut bedink is. Ek en my ander helfte stel onmiddellik belang. Ons spoor Jan op. Hy sou ons vreeslik graag wou help, maar na sy kort vakansie in Suid-Afrika is hy op pad terug na die VSA toe. Nietemin, ons lees al hoe meer oor alternatiewe boumetodes. Intussen bou ons huis, weliswaar met drie verskillende boumetodes soos ons elke nuwe les probeer. Terselfdertyd raak dit al hoe meer John se taak om besoekende joernaliste in Orania te ontvang. Op ‘n dag, ‘n paar jaar later, ontvang hy ‘n navraag van ‘n joernalis uit die VSA. Sy naam is Jan Stürman. Ons laat opgewonde weet dat hy welkom is en dat ons ook graag meer wil weet van sy sogenaamde Cob-boumetode. Jan is ewe in sy skik om medemodderliefhebbers te vind en stuur dus sy boek oor Cob-bou vooruit vir ons aan. Teen die tyd dat Jan op Orania aanland, is die boek al van hoek tot kant deurgelees.


R U B RIEK

Vertrou jou instink John verrig sy amptelike pligte en wys en verduidelik Orania, maar die aand kuier ons tot vroegoggend en ons gesels BOU! Ons bespreek grondtipes, die funksie van sand, klei en strooi in die mengsel, hoe dit gemeng word en hoe gebou word. Vroegoggend sê ek vir Jan alles is nou goed en wel, maar as jy dit nog nooit gedoen het nie en jy het nie iemand om jou te leer nie, hoe sal jy weet of jy dit reg doen? Jan se woorde is: “ Trust yourself, you’ll know.” Ek hoor wat hy sê, maar die twyfel is in my hart. Die maande stap aan. ‘n Student, ene Thomas uit die VSA, laat weet dat hy besig is met ‘n skripsie oor volhoubare gemeenskappe en dat hy Orania wil besoek. John wys hom Orania, vertel en verduidelik vir drie dae, maar op die vierde dag het hy ander afsprake en kondig hy aan dat Thomas my verantwoordelikheid vir die laaste dag sal wees. Ek is ontstoke: Wat op aarde sal ek met hom doen? “Begin bou aan die hoenderhok waaraan ons nou al so lank beplan,” is John se maklike antwoord. Ek soek uitkomkans, maar daar is geen genade nie. Die aand grawe ons ‘n effense sloot vir ‘n fondament en pak klippe waarop ons sal begin bou. Ek lees nog vir oulaas weer al die bouresepte by lamplig deur en

ons doen vinnig die botteltoets om die grondeienskappe te bepaal. Toe Thomas die volgende oggend vra wat ons gaan doen, is ek self verbaas toe ek sê: “Ons gaan bou!” Ons grawe grond uit, maak dit klam en begin met die modderdans. Die doel is om die klonte fyn te trap en ook die ongewenste materiaal, soos klippies en stokkies te verwyder. Daarna begin ‘n mens koringstrooi in die mengsel intrap totdat die mengsel so versadig is dat dit nie meer strooi kan absorbeer nie. Dan vorm ‘n mens hompies modder en strooi met jou hande en pak dit op die klipfondament. Jan Stürman se woorde kom weer by my op: Trust yourself, you’ll know! En dit is regtig so, dis asof ‘n oerinstink ontwaak en ‘n mens net weet wat om te doen. Dit raak ‘n heerlike spelery en ons vorder! Die kring groei Dit is so ‘n ongelooflik bevredigende taak om met ‘n mens se hande ‘n gebou te vorm, dat ons aanhou bou lank nadat Thomas vertrek het. Dinsdagoggende kom Magda Opperman en Ronel Coetzee saam bou. Saans na werk ry John en Joost kruiwaens grond aan en ek en Nikke en Monja trap en bou. Op daardie stadium is ons

ook deel van ‘n arbeidsbank, ‘n groep mense wat mekaar vrywillig help met harde, fisieke werk. Wanneer die groep by ons is, dans sommige in die modder, ander maak hompies, of bou. Ons bou sommer vensters en ‘n deur in, ‘n dak word opgesit. Daar word hompies modder op die dak gegooi sodat ons goeie isolasie sal hê. Dis groot pret as ‘n klomp vriende saam kan moddergooi! Bo-op die dak moet iemand koes-koes modderballe vang en pak. Uiteindelik word die moddervloer gemaak en vind ons wonderlike resepte vir die afwerking van die mure. Ons skep ‘n kamer met ‘n storie. Aanvanklik maak ons oudste, Nikke, dit haar ateljee waarin sy juwele maak. Maar op ‘n dag besluit Joost, ons jongste, dat ‘n seun in ‘n buitekamer behoort te slaap en die Groot Trek vind plaas. Ons kinders het nou al drie hulle vlerke gesprei, maar die modderhut is ‘n blywende deel van die Strydomspan se kollektiewe geheue. Dit staan as ‘n stille getuie van ’n gesin, van volhoubaarheid en van vriende wat saam lag en saam doen. Maar veral dat daar ander maniere is om ‘n ding goed en lekker te doen!

Maart 2014 |

9


Eie Arbeid

Hoekom bou ons self?

Orania se geskiedenis is in sy bouwerk geskryf. Die aanvanklike geboue was voorafvervaardigde houthuise wat erg verniel was na jare se leegstaan.

Deur John Strydom Toe kom daar lewe! Vir die eerste intrekkers was opruim die eerste aksie. Tuine en sypaadjies kon met masjiene en gifspuite makgemaak word, maar die strukture se verbetering was ‘n ander saak! Die hout moes afgeskuur en geverf word. Baie intrekkers kon of wou dit nie self doen nie en elke nuwe werksoeker kon “enigiets doen”. Vir ‘n week of twee lank... Die klimaat was uiters ekstreem en ‘n mens het gou agtergekom dat “enigiets doen” nie eienaars se behoeftes aangespreek het nie. Daar het ook gou ‘n behoefte aan nuwe planne en nuwe projekte ontstaan. Baie van die huise moes met

10

|

Voorgrond

stene omgebou word, maar minstens een se hele, pasgeboude steendop moes in die geheel afgebreek word weens swak werk! Selfs só was die skade kleiner as die pyn van ‘n permanente seer oog! Al gou was daar te min werkers vir die beskikbare werk en was daar oproepe om arbeid van buite in te kry en op ‘n goedkoop manier “net die dorp aan die gang te kry”. Die nood was hoog en met die meriete van ontwikkeling was daar geen fout te vind nie. Maar met die metode wel... Daar was waarskynlik warm vergaderings daaroor (ons sien heelwat sulkes!) maar die uiteinde is dat een van Orania se drie grondbeginsels geseëvier het: Eie arbeid! Dáár het die lang pad begin wat vir party van die eerste pioniers mistroostig en moedeloos voorgekom het, en met goeie reg. Ek het die afgelope tyd met die meeste van Orania se bouers gepraat en nóú nog hoor ‘n mens dat “ons nie meer ‘n boukultuur het nie”, “ons mense het sleg geword, hulle kan nie meer handewerk doen nie”, “ons grootste probleem is die tekort aan goed opgeleide vakmanne”, “bekostigbare verblyf vir bouliede is Orania se grootste probleem”, “ek wil nie in mense belê as hulle oor ‘n maand wegloop nie”. Ons het ver gevorder, maar die probleem is nie opgelos nie. Ons skryf steeds Orania se geskiedenis in bouwerk en dit lol soms! Kom ons begin by die drie beginsels: Eie gebied, eie arbeid, eie instellings. Hoekom is dit so belangrik? Omdat dit oor die afgelope vyf dekades akademies en prakties nagevors is en omdat dit as belangrik bewys is oor Orania se ganse bestaan. Misbruik ander etniese


Eie Arbeid

groepe se arbeid sonder om hulle politieke regte te gee en jy torring aan die leeu se snorbaarde. Laat dit dan sommer ook duidelik gestel word: dit is nie in Orania se aard om Afrikaners as intrinsiek meerderwaardig te beskou nie. As ons wil uitstaan, moet dit op meriete wees. En ons sal. Trouens, ons bouers doen dit reeds. Watter planne en metodes werk? Renus Steyn is passievol oor mensekapitaal en hoe dit ontwikkel moet word. Hy som ook baie mense se gevoel op as hy van mening is dat die boubedryf ‘n aanduiding is van die ekonomie van ‘n dorp. Dit is ‘n bewys van vertroue as besoekers kan berig “hier gebeur iets”. Maar agter die huidige sukses lê ‘n geskiedenis van swak bouwerk, wat Renus glo, nou verby is. Daar bly egter sekere probleme en uitdagings oor waarvan spesifiek arbeid die grootste is. Buks Venter vervies hom bloedig as mense in die stede staan en bedel pleks van werk. Selfs sy dogter messel en pleister in Orania soos min mans kan. “Almal wil baas wees, niemand wil werk nie. Die Bybel sê: As jy nie werk nie, kan jy nie eet nie ”. Renus, Buks, Hennie Nicholson, Dawid Buitendag en Rikus van Staden meld almal dat logistiek ‘n probleem is as bouers dit self moet hanteer. Een van twee oplossings werk prakties goed: bouers kan hulle klante vra om dit te hanteer, of die

bouspan sluit iemand in wat dit toegewyd hanteer. Meer as een van die spanne werk ook in gesins- of familieverband saam, wat dit nóg makliker maak. ‘n Verdere oplossing is om te meganiseer. Dawid Buitendag noem dat stene in stede met wipbakvragmotors afgelaai word.Hier moet dit soms nog deur arbeiders afgelaai word. Hy self het geen probleem met handewerk nie. Hy het daarmee grootgeword en geniet dit, maar in terme van tyd is dit net nie ekonomies nie. Renus Steyn meen dat opleiding hier ook moeiliker is. Elders word dit deur regeringsgesteunde organisasies (SETA’s) gedoen. Op Orania moet werkgewers dit self doen en verskeie bouers noem dat hulle dikwels werkers verloor waarin hulle baie tyd en moeite belê het. Dit maak hulle moedeloos as werkers nie betroubaar is en nie integriteit het nie. Renus noem spesifiek dat hy nie heeldag oor werkers se skouers wil loer nie. Hennie Nicholson sê dat lojaliteit belangrik is. Rikus van Staden en Theunie Kruger sê die beginsels is teoreties maklik: kry betroubare mense, lei hulle goed op en behandel hulle goed. Dis interessant dat Renus Steyn dikwels, wanneer spesialiskontrakteurs van buite hier kom werk, terugvoer kry oor die standaard van werk. Hulle vertel dat standaarde buite

Orania nie meer gehandhaaf word nie, selfs nie eens op amptelike toetsvlak nie. Theunie Kruger idealiseer ook ons moontlikhede. Hy voel dat “trots” ons mikpunt moet wees, en dat hy nie wil sien dat Orania die “agsiestog”dorpie word nie. Hy voel dat Orania soms dalk onnodig “genadig” is en dat mense wat hier oorleef, buite sal “vrek van die honger”! Daarom voel hulle dat beter betaalde werkers met integriteit die ideaal is. Hennie Nicholson voel dat mentorskap goed kan werk, maar is beslis daaroor dat “ou Oraniërs” makliker hier regkom en makliker bly. Hy en sy span, die helfte “ou Oraniërs”, het vaste kontrakte vir baie maande vooruit en dit gee vir werkers ook gemoedsrus. By almal hoor ek uitlatings soos “ek is hier vir meer as werk”, “dis my dorp hierdie”, “die bouprofessie word hier geag”, ens. Dis duidelik dat daar nog vele uitdagings is, maar ek skep moed as ek sien hoe hulle aanpas d.m.v. goeie beplanning, goeie planne en slim aanpassings. Baie spanne werk byvoorbeeld van 06:00 tot 14:00 om die ergste hitte te vermy. As die boubedryf en landbou die “eie arbeid” beginsel suksesvol en prakties kan deurvoer, het ek baie moed vir die toekoms!

Maart 2014 |

11


Fotobeeld van Banketsaal

Eie Arbeid

12

|

1

3

2

4

1. Argitek Christiaan van Zyl en boukontrakteur Abraham van Zyl het op 23 Julie 2013 ‘n opdrag van André Laäs ontvang dat daar op Vluytjeskraal Landgoed ‘n banketsaal opgegerig moes word. Dit moet gereed wees vir ‘n spogtroue op 4 Januarie 2014. Abraham het onderneem om die vloer en die dak teen die datum op te hê, maar elke ding wat verder sou bykom, moes as ‘n bonus beskou word. Die eerste sketsplanne is op 30 Julie aan die opdraggewer gestuur en onmiddellik daarna is die staal vir die struktuur bestel. 2. Voordat met bouwerk begin kon word moes baie dinge gebeur. Die terrein is skoongemaak en ‘n baie stewige fondament moes in swigsand gegiet word. Die staalstruktuur is vooraf vervaardig en kon onmiddellik opgerig word toe die fondament gereed was.

5 Voorgrond

3. Abraham van Zyl se span het daagliks van vroeg tot laat geswoeg om so veel as moontlik van die werk af te handel. 4. Die konstruksie staan en die sinkplate is vas. Dit is tradisie onder Orania se bouers om die Oraniavlag te laat wapper sodra die


Eie Arbeid

6

8

9

7

dakstruktuur opgerig is. 5. Abraham van Zyl, die man wat kans gesien het om die onmoontlike binne ‘n gegewe tyd te verrig. Op 29 November is die betonvloer gegiet nadat die dekstruktuur reeds in plek was. Die hele gebou het in werklikheid binne ‘n tydperk van een maand verrys! 6. Ander bouspanne en vakmanne is in Desember betrek om die werk so vinnig as moontlik af te handel. Wimpie Strauss het op 10 Desember ‘n kwotasie gegee om die Amfiteater te bou.

10

7. Die Amfiteater vorder. 8. Binnewerk word teen ‘n koorsagtige tempo afgehandel. André Coetsee en sy span het betrokke geraak by afwerking en ‘n loodgieter en elektrisiën is ingespan. 9. Selfs pragtige kandelare kon gehang word. Terwyl die kerkdiens van die troue op 4 Januarie reeds aan die gang was, is daar nog spieëls in die badkamer gehang! 10. Abraham van Zyl en sy span het veel verder gevorder as waarvoor hy aanvanklik beplan het. In die laaste week voor die troue het vele vrywilligers uit Orania gaan hand bysit om die saal betyds klaar te kry. Sommige het met bouwerk gehelp, ander het begin skoonmaak en vee. Wat gedoen moes word, is gedoen en die bruidspaar kon by ‘n asemrowende saal instap as Mnr en Mev!

Maart 2014 |

13


Eie instellings

Orania is strategies sterk Deur Lida Strydom

Frans de Klerk, die Uitvoerende Hoof van die Orania Dorpsraad, is opgewonde oor die uitdagings van Orania wat tans voor hom staan. “Ons kan nooit tevrede wees met waar ons staan nie, daar is altyd ‘n volgende doelwit wat bereik moet word. Aanvanklik het ons gesê ons moet vorder van ’n pioniersdorp na ‘n modeldorp. Nou moet ons vorder tot by ‘n volhoubare dorp,” sê Frans.

Orania het weliswaar die afgelope jare die boeie van sy pioniersfase begin afgooi. Voorbeelde hiervan is dat munisipale dienste op ‘n professionele vlak gelewer word, onderwysinstellings is gevestig en groei, vakmanskap in die boubedryf is toenemend op ‘n hoër standaard, Orania se toerismebedryf staan nie terug vir enige ander toerismebestemming nie, nuwe ondernemings kom deurlopend tot stand en veiligheids- en interne regsaangeleenthede word effektief hanteer. In Frans se verslag voor die Direksie van Vluytjeskraal Aandeleblok Beperk (VAB) sê hy dat Orania se strewe na ‘n modeldorp ‘n taktiese doelwit is, maar die strewe na volhoubaarheid ‘n strategiese doelwit. Vir 2014 het Frans dus elf strategiese doelwitte gestel en daaruit ook prioriteite gekies. Die doelwitte is: Versterking van die Oraniagedagte by inwoners en voornemende inwoners en die ontwikkeling van stelsels hiervoor,

1.

14

|

Voorgrond

munisipale dienslewering wat 2. uitstaande sal lei tot die ontwikkeling van Orania en

bevordering van vestiging in Orania, sosiaal-maatskaplike dienste, wat insluit gesubsidieerde behuising, basiese mediese dienste en goeie maatskaplike ondersteuning. Die klem bly egter op selfstandigheid en nie afhanklikheid nie, mediese dienste sodat Orania ook hier in sy eie behoeftes sal voorsien, ‘n groeiende bydrae tot die ontwikkeling van Orania se onderwys, van primêre tot tersiêre vlak, die voortdurende verbetering van Orania se veiligheidstelsels sowel as die uitbou van stelsels vir interne regspraak, die vestiging van ‘n Departement van Arbeid en Mannekrag om die praktyk van Afrikanerarbeid deurlopend te bevorder, VAB moet leiding neem met die ontwikkeling van ‘n ekonomiese ontwikkelingsplan, gegrond op goeie sosio-ekonomiese inligting

3. 4. 5.

6. 7.

8.


sodat kapitaalvorming hieruit kan plaasvind, strategiese beleggings gemaak word, en instellings tot stand sal kom om die doelwitte van die ontwikkelingsplan te bereik, groeiende gronduitbreiding is noodsaaklik om Orania teen die risiko van vyandige vestiging in sy onmiddellike omgewing te beskerm, maar ook vir toekomstige vestiging, VAB moet verseker dat sy werksaamhede binne ‘n wetlike raamwerk plaasvind en dat die gemeenskap nie aan onnodige risiko’s blootgestel word nie. Terselfdertyd moet goeie verhoudinge met die owerheid nagestreef word om politieke teenstand tot ‘n minimum te beperk, die vestiging van ekologiese volhoubaarheid en ‘n alternatiewe energiestelsel om Orania se selfstandigheid te verhoog. ‘n Kenmerk van Frans se bestuurstyl is dat hy deurlopend gebruik maak van kundiges en dat hy hom omring met ‘n personeel wat dag vir dag in staat is om goeie kwaliteit werk te lewer. Dit verskaf die nodige momentum sodat daar teen die einde van 2014 ‘n regmerkie langs die gestelde doelwitte getrek sal kan word.

9.

10.

11.

Orania Oewerhotel 3 Luukse Suites & 12 Ruim en Stylvolle kamers Enkelkamers (1 Persoon) Dubbelkamers (2 Persone) Gesinskamers (4 Persone) Granaat-suite (2 Persone) Ghwarriebos-suite (3-4 Persone) Noem-Noem-suite (4 Persone)

R500.00 R800.00 R1000.00 R900.00 R1000.00 R1200.00

Navrae: 053 207 0016 (9:00–18:00) 072 567 4329 (08:00 tot 22:00) navrae@oraniahotel.co.za www.oraniahotel.co.za

Kom kies uit die grootste verskeidenheid geskenke in die streek. Liplekker koffiewinkel met die keur van koek, ligte etes en drinkgoed. ‘n Volledige reeks handvaardigheidprodukte vir • decoupage • piouterwerk • mosaïek • scrapbooking • kwiltwerk • Nuut: Polimeerklei (Fimo) wat insluit vloeibare klei, teëlvorms, pigment en gereedskap. Die enigste verskaffer in die Noord-Kaap.

Ure: Maandag - Vrydag 08:00-17:00 Saterdae 08:00 -14:00

Spesialiseer in • smullekker tuisgemaakte gebak • professioneel bereide pekanneutprodukte • droëvrugte • plaasvars pekanneute: 2013-oes • vars gebrande koffiebone in ‘n pasgemaakte oond • spyseniering vir funksies

Skakelinligting: Elise Snyman: 084 491 1947 of snyman@oranet.co.za Minnie van Zyl: 082 524 9012 of apgvz@oranet.co.za


Om teleurstelling te voorkom, bespreek vroegtydig! Orania Oewerhotel: 053 207 0016 Orania Rivier Spa: 071 673 9705 Oewerrestaurant: 053 207 0243 Oewerchalets: 053 207 0118 Faks: 086 625 2221, navrae@oewerpark.co.za


Aan-die-Oewer Orania

‘n volkseie ervaring www.oewerpark.co.za


Eie instellings

CVO: uitbreidingsplanne Willie Nel, ondervoorsitter van die Ouerbeheerraad van Orania CVO-skool met die portefeulje Nuwe Projekte, se oë vonkel as hy vertel van die beplande veranderinge by die Orania CVO-skool. Die skool se geboue dateer uit die jare sestig toe die Departement van Waterwese Orania as ‘n konstruksiedorp opgerig het. Die geboue het lank leeggestaan en was in ‘n uiters verwaarloosde toestand toe Jan en Elica Joubert dit in 1991 in ‘n jeugherberg omskep het. Daarna het die skool deur verskeie opgraderings gevorder. Toe ‘n handjievol ouers die groot droom vir die Orania CVO-skool in 2007 gedroom het, was daar nog net 42 leerlinge wat kon hand opsteek. Vandag huisves die skool reeds meer as 200 leerlinge waarvan heelwat met busse van omliggende dorpe aangery word. Sedertdien is groot verbeterings aan die

18

|

Voorgrond

Deur die geloof

bestaande terrein en geboue aangebring. Volgens Willie moet daar nou gefokus word op uitstekende onderrig. Daar moet egter veral ook in die behoeftes van Orania, sowel as die mark vir onderwys, voorsien word. Daar is dus ‘n omvattende plan vir die skool opgestel vir uitbreiding wat tot in 2017 sal duur. Die planne gaan in twee fases afgehandel word. Die eerste fase, wat reeds aan die begin van 2014 afgeskop het, behels bouen opgraderingsprojekte wat Φ10 000 000 sal beloop. Volgens Willie is daar strategiese vennootskappe gesluit om die projekte te finansier en ‘n ontwikkelingsmaatskappy is vir die skool gestig. Die eerste werk behels die bou van ‘n nuwe toegangsroete van Kareeboomlaan af. Daar sal ook ‘n groen laning bome aan weerskante van die pad aangeplant word. Landskappering kan nie sonder water geskied nie en daarom sal daar ‘n groot waterreservoir opgerig en


Eie instellings

‘n besproeiingstelsel geïnstalleer word. Die bestaande rugbyveld word uitgebrei na ‘n volledige rugbyveld en daar word ook beplan om vanjaar ‘n tegniese sentrum te bou. Die tegniese sentrum sal ook ‘n laboratorium huisves. Tegniese en elektriese opleiding sal op skoolvlak aangebied word, terwyl siviele opleiding op tersiêre vlak beplan word. Daar word voorberei om aan die begin van 2015 af te skop met die nuwe kurrikulum wat in werking gestel word. Daar moet reeds in 2015 met die aanbou van ‘n koshuis, wat 100 leerlinge sal huisves, begin word. Die koshuis moet daartoe bydra om Orania CVO-skool as ‘n streekskool te vestig. Die moontlikheid word oorweeg om die koshuis

Nuus van

tydens vakansies aan groepe wat Orania wil besoek, beskikbaar te stel. 2016 se planne behels die oprigting van ‘n gebou vir die hotelskool, sowel as ‘n aansienlike uitbreiding by die Junior Primêre klasse. Fase twee van die uitbreidings behels ‘n volledige afhandeling van die terrein wat insluit ‘n tweede rugbyveld met ‘n pawiljoen, ‘n netbalbaan en ‘n atletiekbaan. Dit sal in 2017 voltooi word. Volgens Willie sal al hierdie verbeeldingryke planne vir die CVO-skool mooi inpas by die versnelde tempo wat Orania as modeldorp kenmerk. Opvoeding en onderwys moet die pas aangee vir hierdie dinamiese gemeenskap.

Volkskool

Deur Retha Forssman

Matriekuitslae 2013 Volkskool Orania se Afstandleer het in 2013 12 matriekkandidate uit ses verskillende provinsies en Namibië gehad. Hierdie leerders het onder leiding van Volkskoolpersoneel gewerk en by verskeie eksamensentrums hul eksamens afgelê. Al 12 kandidate het die NSS-eksamen geslaag. Twee doen egter hereksamens om hul punte te verbeter. Onder die 12 kan ons ook spog met 3 onderskeidings, waarvan 2 vir Wiskundige Geletterdheid was. Die gemiddeld van die 2013-Afstandleergroep is 57% terwyl die Volkskool klasgroep 67% behaal het. Ons is baie trots op die prestasies van al ons leerders en wens hulle alle sukses toe in die rigting waarin elkeen hierdie jaar beweeg. Ons beste presteerder is besig met ‘n B-graad in Verbruikerswetenskap met Gasvryheidsbestuur as hoofvak. Volkskool Orania se graad 12-leerders word almal deur SACAI geregistreer. SACAI is een van die drie amptelike eksamenowerhede in die land en lewer besonder goeie ondersteuningsdienste in Afrikaans aan sy kliënte. Atletiek Op die atliekbaan behaal Volkskool Orania ook hierdie jaar goeie welslae. Van ons atlete het reeds deelgeneem aan die Hopetown- en Prieskastreeksbyeenkomste en 4 atlete dring nou deur na die De Aarstreeksbyeenkoms. Die volgende strydperk is in Kimberley, waar die provinsiale byeenkoms gehou word en leerders vir ‘n posisie in die Griekwa-span sal meeding. Maart 2014 |

19


O r a n i a n uu s

Orania-Vakansie Deur Lida Strydom

Die trotse wenners van die vierkamp Bennie Hoffman, Reuben Roets, Gert van Zyl en Bernardus Swiegers

Groot afwagting onder die jongklomp vir die volgende kompetisie wat moet begin.

Dis ‘n kuns om ‘n koekie in jou mond te kry sonder om met jou hande daaraan te raak!

20

|

Voorgrond


O r a n i a n uu s

Waterveiligheid is deur Schalk Albertyn, Hoof van Gemeenskapsdienste, aangebied.

Die ou grote het nie weggekom nie!

Die Nuwejaarsmyl gaan gepaard met ‘n hele paar tradisies. ‘n Groep van die deelnemers kuier gewoonlik dwarsdeur die nag, hardloop dan die Nuwejaarsmyl en gaan spring daarna in die swembad.

Die paar dames wys hulle slag met die koekierol!

Maart 2014 |

21


O r a n i a n uu s

Orania-Vakansie Daar is vir almal iets om aan deel te neem!

Groot en klein kuier saam.

Ernstige voorbereiding vir die grootste-borrelblaaskompetisie.

22

|

Voorgrond


O r a n i a n uu s

ieEier-in-d s ie s e lepelr

Die stroopappeleetkompetisie het vir baie pret gesorg!

Die dames kon ook hulle staal wys.

Maart 2014 |

23


Eie Instellings

Onder my voete

die pad na Orania... Deur John Strydom

Die storie van die Voortrekkervroue in Natal wat bereid was om eerder kaalvoet oor die Drakensberg terug te loop as om weer onder Engelse bewind te staan, getuig van vaste oortuiging en ook daadkrag. Ek glo dat hulle veral die welstand en toekoms van hulle nageslagte/kinders in gedagte gehad het. Só glo ek het dit tyd geword dat ons weer ons toekoms terugneem.

24

|

Voorgrond

Net soos met die Engelse oorheersing is ons tans weer onder die invloed van ‘n meerderheid wat die Afrikaner nie ag nie en moet ons vroue weer hulle stemme dik maak. Hierdie slag het dit niks met kaalvoet of stap uit te waai nie, ons leef in nuwe tye met nuwe aanslae. Die moeilikste is om te aanvaar dat ons self verantwoordelikheid MOET neem en tweedens dat ons dit inderdaad KAN doen. Kom ek gee ‘n voorbeeld: ons vertrou ons kinders se opvoeding toe aan die owerhede maar behoort self te sorg dat hulle ‘n basis in godsdiens en geskiedenis kry. Net so is persoonlike veiligheid toenemend ons eie verantwoordelikheid omdat openbare dienste se doeltreffendheid nie op standaard is nie. Persoonlik glo ek dat daar selfs van ‘n afstand af gebou kan word aan ‘n toekoms. Trouens, daar word al vir 23 jaar fisies, en sowat 50 jaar in konsep, aan Orania gebou! Dit is nou maklik om deel te wees van die uitbreiding daarvan. Ondernemers kan bemagtig word om namens beleggers die huidige Orania uit te bou en te versterk, en op so ‘n manier dat mens selfs ‘n opbrengs kry op jou deelname! Ek was ‘n paar jaar gelede in ‘n vergadering in Orania waar ‘n belegger vertel het van sy groot belegging in Orania. Toe ek vra na die wysheid daarvan om al sy eiers in een mandjie te gooi, was sy antwoord: “Ek het gedink daaroor en besluit om Orania te ondersteun en ook daarheen te trek. Ek het ook besluit om dit met alles wat ek het te ondersteun. Ek belê nou elke laaste


Eie Instellings

sent en dag se werk in Orania en laat dit dan Ons het gedurende 2010 deur Groeifonds ‘n oor aan ‘n Hoër Hand”. Ek onthou tot vandag toe besigheid gekoop. Groeifonds het vir ons ‘n sy vaste vertroue. Hy het terloops hier afgetree lening gegee teen ‘n bekostigbare rentekoers. ra iao ao en ten spyte van klein terugslae (meesal weens Ons kon die lening n vinniger terugbetaal as a i r i r a n a n en i a o atydperk o n beleggings BUITE Orania) gaan dit met hom en die ooreengekome geen boete is r ra ani ao ora i a o verkorting o r r a n i van a sy vrou wonderlik goed. gehefo rvir die leningstermyn a i a n die i o n o ran ania aora ania i ia waardering n o rnetr a met n i kan Dit moet heerlik wees om terug te kyk en te a o r a n r a n i a no inie. o r Ons a a a i r o n a ni r a a n i avana o rGroeifonds ao ora i a o ogetuig se i a n r sien dat jou vaste vertroue uitgewerk i ahet n a i a r a o o a o o r a nvirn i adie o r a r a n i i a o r r a n i n ibegrip n a behoeftes i a o n a a o a soos jy geglo het. Dis egter sekerliki anog o r meer ran ania aora ania iaor rani iaor oran in i aentrepreneurs a n a n i a o a te or o r r a n i i a o r o r a n n i a o o r a nvan bevredigend om letterlik ijou o r belegging i r ran ania n n a o a a n n r a i a o a o r a a n i a a o r a r a n i a i a o r r a n i n i a o Orania. Baie dankie. ” a r o n r SIEN werk soos jy daagliks rondbeweeg. o a i o i o ra n ra or ao an ni nia iaor i a o a o r a n a n i a a o r a r a n i a i a o r r a n i n i a o a o r a o r aHoekom i r o n i i ais ons so a i a o ran n o r a As ek ‘n persoonlike nmening moet gee wat i a n n a i a r a o n i a a r i ao oran a r a n n i a o o r a n n i a o a o r a n a n i a i a o r a o r a r a n i haastig r a vir groei? r i o o r a i strook met wat slim beleggers ia r a verkondig, ni o r sou ran rania iao ran an ora ao iao aniao oran nia n druk o r a r a n i n i a o i a o r o r a n n i a o Omdat die uit o i a o10% a a a nia n i a ek aanbeveel dat ongeveer van jou totale a i r r i n o ra ra ni iao an ia ao ran r a n o r ra an nr a nni ai a nRSA i toeneem o r a r a n i n i a o i a o r o r a n n i a o a o r adie en ao ora a a i aroa ose iao o i belegging in die Orania Groeifonds r i n a a n r o a o Beweging n ra ania ao ra ania iaor a n n i a oons r a n raa n roarnai a n ina i a i a o r r o o ‘n sekere kritiese a o i a o n a r a i a a r a i i n i r balans i a wees. a o i Ek o (of in Orania self ) moet o sou an ia aor ran a o or r adie iao oran ani noi r a n i ar a n r a n o r a n rna n n ri aan i a an i nia aor r a n a n i amoet o r bereik. r ai a o na io r a na oi ar aon oi ar aonria r a n i n i a o r o r a n a n i a o a o massa oorlaat aan ‘n kundige a o i a o r i a owat n i a ni a r a a i ran a n r a an io rr aa n i r a r o nia iaora a o ni iao a o o r auitbreidingsnia a n n iOns a o i a oar o a o r ao roar a aonr ai an r aano r i a ojy i‘n a r o n r o a waarskynlik sal sorg dat i n r i o a i n a o a oa ina ri an a n ia n ra ani ia ran ran ran nia i or i a oa n i a or a ni a o r ii aaoor aoorraa o raann i r a na o r ia n ia r a n a n i a o a o rdoelwitte? n i a i a o r a r aOm a veilige “mandjie”a ohet r a n o r a n riaanoi r aon ri a na n i an iaan i a oi anoi ra o ri aa onri i a oi ar ao r i o r a n oom r ra ia nia i a o o r a n a ninwoners i a o i a o i a o r n ai oa r a a oorraa o rraann r a ni a or a n i r aanni a nni iaao o r a n n genoeg o a r a o o o a i n io aa n i aao n i a o i a a o r r ao r a r a in jou tot op jour aoudag r r r a a n r a n a oa n r an in ir aa i a o r a r a n i i a o r o r a n n i a o n i a a n i a a n i a o n i a o ri a onr i a no ri a a oar o a n n a a ao i ora ora r a n roa n oarnai a nniia n a i ao r i a oa n iia o i ai aoo r roa n r a a n i aoma o rgoeie i a otea o vestig te versorg. Die r 10% ran i an r a n a n i a n i a o n i a o i a onr i iaa o raa oaroar a aonr ai n oi raaon r r a rn ai nr a n i ai aaon i r i r a ntandheeli n i aa o nr i a a ni a o ii aa oo a orra n o r ai a o r r a nmediese a o oen iao ora r i n a o i a o r o r a n r a n i a n i a ra an n i in die Groeifonds n o a o r a a a o n i o r o rr a rn a o n n a a r i a or rani iao o r a r a n i adienste nia ania niao aora oran orao r ar a nai an iaan i a a on ri aaoa nai anoi an i iaao or ri aa o r a n i i a kundige n o plaasnia ora n r i a nia r n io a sal help om rr r a n PLEK r a n o‘n iao aora ania aora rani n i a a n i a i a o r a o r a i a oorra n or raann r ainai o a noi ra a ann i a n i na io o r a n i i ora ia a i a on iao n i a a oi a ora ao a ioa r i a o a o n o r lik te vestig. Op die lang n a o r r a n n r a r o roa ra o r waar an r aa nn r a n a oa n i r a n r a jou oi r a a te verseker ia n iao ora ania aora rani iaor n i a a n i a n i a o n i a o i a o r i a o r a roar n i ons a n a nnii a o i na ioa ro iraaonr i i a oira oa o r a n n i atermyn r mik n odaarna ran n o o a a a r o n a a r r i o i n a r a n a r a i a r r o a a i n mandjie veilig an ran r i nia nia n iao asal aa oo or ra n a n i a n i a r a o n ia n wees. or i nia a n n‘ni a otersiêre nia iaora ra ora a o i a o r i a o r a a o r a o r a n o r a n r a n i ri aanoi a a nri aa on i a onr ia a oo r aon roar a n i a a o r om ia ran adaardie o n na r a a n i a a o r ainrigting Terloops, i n i n a ia ora n oo ra a o n a i n i a laat o r a i i a o n i a o i a o r i a o r a a o r a o r a n oar anni a r ai na io ra n iraa ni ai o r i a a r n i i r o ora a a o o o r a na n ira o iaano ran ran nia nia i a o beste r a n Ons ao ran ora r a n te i akan dra. 10% inr adie Groeifonds ia nia n o n o i or ar n i arraa nn iiaar a inai ao ra n i aroai n i n i a o o r a n n i a o o r a n a n i a a n i a o ao iaor iaora aora oran oran rani rana i o o a a r n o r a a skatting is dat dit 250 000 o i a o i r a r n r a a i n r i a a o o o r i a r ar n o a a o vir minstens o i jaari a n i ra n i a a n i a n i a10 ia ania o r a a o r a o r a n o r a n r a n i r a n ni a a nii aa o n i aoor anni a o nni ia o o r a o n i a i a o r a verg. r nia ran n o riaa r a nr a r a n i a ao r a n o r a njour a nvoor n i adat iao iao n o r a inwoners r r oa r a en neem i ao aniao a a i r i n a o i a o r i a o r a a o r a o r a n o r a n r a n i r a n i a a n i a o rnai ano nni iaao o i a oo r a o r n a o a a o i ran r an n r a a i a r i a r o a o i a o n i a o i avir n i ajou deel! dit n daarna o r a o r a o r a n o r a n r a n r aanoi ra a nr iaan ai n i i a o i a o spesifiek ia r a n Kom r n i a adoen ora r a n o r a n r a n r a n i a n i a a n i a o n i a o i a o r i a o r ina io r a i aoor a n o rr a a n niao ora ni ao i a o voordeel o a n a nn i o i r a a a i i jou kinders se r a a a a r a i n a r a r r o i ira an ni ao ano ora oa o ia n a ran ran r r ran niao i a o n i a o i a o r i a o r a a o r a o r a n oor ar a ia n i a a n i a n i a oword: n i a aann ii ra a n aangewend ai r iao aora n r a n o r astudies, ora ora n i a a n i a n i a o n i a o i a o r i a o r a oi raao r o r ar a n i nia n i n n a i a oeni abeginkapitaal. ora o r a a o r a o r a n o r a n r a n i r a n i a a n i a nni a o nnii aa oo eiendom ora nia r o r a a n i a n i a n i a o i a o r i a o r a o r a o r a o r a nr a r a n n i a o r a later an ran o i a o r ai an nia nia n i a hulle Hoe ook al, i o r a r a nmoet i a o n i a o i a o r i a o r a a o r a o r a n o r a na r a nia ran an r a n hulle nia nia iao iao oJy na JOU omsien: r a nkan i o i a or ra r o iao iaor aor an rani ania ania ni an ran o iao a o gerus ‘n goeie wegspring i i agee. ora aor ran oran rani ra a nia a n iao iao ora iaor ra o ra Mnr en mev M het sowat vier an nia iao niao ni ora ran r n a iao i jaar gelede ‘n plaaslike besigheid ran aora iao gekoop. Hulle moes onlangs meer ruimte bekom en het later besluit om die gebou waarin hulle besigheid geleë is, aan te koop en uit te brei. Weer was die Groeifonds gereed om Orania Groeifonds te help! Telefoon: 053 2070 062 “Dit is met groot dankbaarheid dat ons Orania groeifonds@orania.co.za Groeifonds by enige persoon kan aanbeveel. Maart 2014 |

25


O r a n i a - n uu s

Gesonde groei noodsaak nuwe aanstellings by Orania Beweging Deur John en Lida Strydom

‘n Sug van verligting kon geslaak word na verskeie nuwe aanstellings by die Orania Beweging gemaak is, aangesien die werkslas as gevolg van gesonde groei aansienlik uitgebrei het. ‘n Hartlike welkom aan elke nuweling en spesiale dank aan mev Elize Ungerer vir die waardevolle twintig jaar wat sy by die Beweging betrokke is. EliZe Ungerer Dat ‘n personeellid van die Orania Beweging onlangs haar 20 jaar by die instelling gevier het, is belangrik. Dit is ‘n aanduiding van volhoubaarheid en bestendigheid. Mev Elize Ungerer het op 17 Januarie 1994 onder mev Anna Boshoff op Orania begin werk en verskeie verwikkelinge beleef: naamsveranderinge, uitbreiding en personeellede se kom en gaan. Sy is steeds aktief en betrokke by veral drukwerk en versending van bestellings. Rian Genis Advokaat Rian Genis van Pretoria is pas aangestel as Orania Beweging-organiseerder vir die noordelike provinsies. Hy sal deeltyds betrokke wees met die spesifieke opdrag om takke te organiseer en belangrike skakeling te doen. Verder sal hy betrokke wees by ledewerwing, fondsinsameling vir die Helpsaamfonds en beleggings werf vir die Groeifonds.

26

|

Voorgrond

Hannetjie Conradie Hannetjie Conradie het op 1 Februarie op die besige stoel by ontvangs ingeskuif. Die pos behels heelwat skakeling en het ontstaan nadat Esmé Stoltz onlangs verhuis het. Melissa Coetsee Die Kapenaar in die span is Melissa Coetsee, wat aangestel is as persoonlike assistent vir Jaco Kleynhans, Carel Boshoff en John Strydom. Dit is ‘n nuwe pos by die Orania Beweging. Lucas van der Merwe Lucas van der Merwe is ‘n oudskolier van Orania. Hy het elders studeer, vrou gevat en soos dit hoort, teruggekom! Hy ploeg sy kennis as boekhouer terug in o.a. die Orania Beweging se Groeifonds. Theunie Kruger Die nuutste lid van die span is Theunie Kruger wat deeltyds as toergids by Orania Beweging betrokke is. Die aanstelling was nodig omdat die lading op die ander toergidse te groot geword het. Met die groeiende aktiwiteit by die Orania Beweging sal daar in die jaar verdere aanstellings gemaak word. Ons berig later hieroor.


Promosieartikel

Winkelsentrum en Avontuurpark vir Orania Deur Sarel Roets Adalex Beleggings is `n gevestigde maatskappy wat reeds in die 1970’s begin sake doen het. Die maatskappy het onlangs met die ontwikkeling van `n nuwe winkelsentrum met die naam Stokkiesdraai op Orania begin. Die perseel is teenaan die R369 geleë, wat van Hopetown, deur Orania na die Vanderkloofdam loop. Die park sal uiteindelik bestaan uit vier 100 m²-winkels, vier 50 m²-winkels, vier 50 m²kantoorruimtes, `n herberg wat 40 mense kan huisves, `n konferensiesentrum, speelapparate, `n ontspanarea vir jongmense, `n korthougholfbaan, `n motorwassery en `n groot arena vir openbare optredes en funksies. Die sentrum is gemik op die plaaslike inwoners sowel as die bykans 20 000 gaste wat Orania per jaar besoek. Adalex Beleggings bied tans aan voornemende huurders die geleentheid om by dié opwindende inisiatief betrokke te raak deur op

Orania ’n nuwe besigheid te vestig. ’n Ystersmid, meubelmaker, ramer en juwelier sal reeds teen Junie 2014 hul intrek neem, terwyl ‘n restaurant en kontreiwinkel ook hulle deure sal open. Daar sal `n reuse opening aan die begin van Desember 2014 plaasvind, waar groot name in die musiekbedryf ook betrokke sal wees. Die ontwikkelaars het die volgende moontlikhede vir potensiële beleggers geïdentifiseer: troeteldierwinkel, klerewinkel, skryfbehoefte-, kunsof naaldwerkwinkel, apteek, restaurant, bloemiste, haarkapper, speelgoedwinkel, wapen- en jagtoebehore en kantoorruimte. Let asseblief daarop dat aansoeke vir die ruimtes teen einde Mei sluit. Daar sal ook aan die einde van Mei `n besigheidseminaar aangebied word waar voornemende entrepreneurs meer kan uitvind oor die suksesvolle bestuur en bemarking van `n onderneming in die Bo-Karoogebied, met spesifieke klem op Orania. Vir meer besonderhede kan die ontwikkelaar direk geskakel word by 082 481 0691 of per e-pos by sarel.roets@gmail.com

Stokkiesdraai Avontuurpark en Winkelsentrum se Facebook-blad kan ook besoek word by www.facebook.com/Stokkiesdraaikompleks Maart 2014 |

27


Eie grond

Kom woon in ‘n kosbos! Deur Lida Strydom

Een van die beste planne om Orania se grondgebied uit te brei is as bure van Orania self besluit dat hulle deel wil wees van Orania en die beginsels waarop Orania gebou is, onderskryf. Dit het gebeur toe dr Ben de Klerk en sy gesin besluit het om een hektaar van Kambro, aangrensend aan Orania, aan te koop en in ‘n volhoubare, bekostigbare en onafhanklike woonbuurt vir werkers- en middelklasinwoners te omskep. En elke huisie is ook poskaartmooi! Volgens Ben sou al sy planne slegs drome gebly het as dit nie was vir sy bekwame en inspirerende projekbestuurder, Renus Steyn, se aandeel in die ontwikkeling nie. Ben het die uitbreiding Grootgeluk Sonpark gedoop. Die naam is baie betekenisvol omdat Grootgeluk verwys na die twee sterk strome water wat uit die boorgate stroom en Sonpark omdat die nedersetting, volkome onafhanklik van Eskom, slegs sonkrag en gas gebruik.

Daar is aanvanklik met ‘n paar bekostigbare boumetodes geëksperimenteer, maar uiteindelik is besluit om nou slegs skeepshouers te omskep. Twee of drie skeepshouers word per huis gebruik. Dit word dan baie goed geïsoleer om lekker leefbare huisies in ‘n kits op te rig. Volgens Ben is een van die groot voordele dat die dakke van die skeepshouers baie sterk is en dan geskik is as stoorruimte. Van die sewe huise is vier reeds voltooi en word bewoon.

is uit twee ‘n Prentjiemooi huisie rvaardig. ve ers ou sh ep ske

28

|

Voorgrond


Eie grond

Die tempo van afhandeling is ongeveer vyf weke per huis. Dit is egter ‘n onafhanklike ontwikkeling, waar die ontwikkelaar ook die infrastruktuur voorsien. Daarom word die skaliestrate netjies afgerond met randstene, water word uit boorgate voorsien en vullis word self hanteer. Rioolwater word gesuiwer om vrugtebome mee te besproei. Ludwig Everson, elektroniese ingenieur en kundige t.o.v. sonkrag, is aangestel om die projek se sonkrag te koördineer en te fasiliteer. Daar is tans gasstowe in gebruik, maar daar word ook reeds geëksperimenteer met konveksiestowe wat met sonkrag werk. Die gemeenskapsgevoel word gekoester en daarom word straatbraaie maandeliks gehou sodat die inwoners kans kry om te ontspan en te kuier.

Die poskaartgrootte

Die grootste lekker is egter dat die inwoners hier in ‘n kosbos gaan woon. Daar word gefokus op die aanplant van heerlike eetbare en nuttige plante. Die sypaadjies en agterplase is reeds versier met pekanneut-, vye-, sitrus- en kweperbome. Maar daar is ook druiwe, bloubessies, swartbessies en granate. En die spanspekke lê plukryp teen die grond. ’n Kruietuin en ‘n gemeenskapsgroentetuin is van die blink planne wat binnekort werklikheid gaan

agterplaastuintjies

is netjies en nuttig.

word. Natuurlik is daar beplan vir netjiese hoenderhokke, sowel as vir ‘n paar skapies. Hier word ‘n paradys in die Karoo geskep en daarom mag die hoofstraat dalk net Paradysstraat gedoop word! Die heel beste is egter die beplande gemeenskapskombuis waar die inwoners soggens ‘n gesonde ontbyt sal kan wegslaan, bestaande uit vars kos wat rondom hulle gepluk of geproduseer is!

Grootgeluk Sonpark se skaliestrate is met doeltreffende randstene afgerond.

Maart 2014 |

29


Agtergrond

Elke bietjie help Min verklarings van die Orania Beweging het nog soveel reaksie en ondersteuning uitgelok as die “Volk-staat-betoog” waarmee ons die nuwejaar ingegaan het. Dit is duidelik dat ons mense toenemend belangstel in ’n egte Orania-perspektief op sake en dat Orania se leiers ’n verantwoordelikheid het om na te kom. Vanjaar se beplande publikasieprogram staan ook in die teken daarvan.

Maar terug by die “Volk-staatbetoog”: die een paragrafie wat die meeste kritiek uitgelok het en waarop ek verdere toeligting beloof het, is die volgende: Die Orania Beweging was in die verlede, en is nog steeds van mening dat sy lede hulle SuidAfrikaanse stemreg moet gebruik om ons selfbeskikkingstrewe op die Suid-Afrikaanse politieke forums te bevorder. Ons moedig Afrikaners dus nie net aan om aan die verkiesings deel te neem nie, maar om dit met ons vryheidstrewe in gedagte te doen.

Die reaksie het van mense gekom wat dink dat ons nie aan Suid-Afrikaanse verkiesings moet deelneem nie, óf omdat dit ’n verkeerde ding is om te doen, óf bloot omdat dit vrugteloos sal wees. Voordat ons argument tot die teendeel verder verduidelik word, is dit egter belangrik om daarop te wys dat ons geen ander beroep doen as om “met ons vryheidstrewe in gedagte” deel te neem nie. Ons propageer dus nie ’n besondere party nie. Dit word aan partye self oorgelaat om hulle beleid bekend te stel en kiesers van hulle erns te oortuig. Maar om by die tweede kwessie te begin. Dink ons dat verkiesingsuitslae ’n deurbraak vir ons vryheidstrewe kan bewerkstellig? In die algemeen is dit waar dat ’n eensgesinde blokstem van enige etniese minderheid wat selfbeskikking wil hê, nie maklik geïgnoreer kan word nie. Kyk byvoorbeeld hoe die beperkte blokstem in 1994 die volkstaatgedagte op die voorgrond geplaas het en hoe dit van die agenda verdwyn het toe die Afrikanerstem in 1999 verbrokkel het. In die besondere geval van Afrikaners in 2014 moet ‘n mens, juis aan die hand van daardie ervaring, so ’n proses met beperkte verwagtings tegemoetgaan. Die rede is eenvoudig dat Afrikaners

30

|

Voorgrond


Agtergrond

steeds nie sal kan aandui waar en hoe selfbeskikking doeltreffend in werking gestel kan word nie, wat meebring dat daar moeilik aan ons eise gehoor gegee kan word én dat geen party hom uitsluitlik daarmee kan bemoei nie. Voordat ons nie ’n werklikheid geskep het wat groot genoeg is om van nasionale belang te wees nie, moet ons nie verwag dat ’n groot politieke besluit vir ons heil kan bring nie. Dit beteken egter nie dat verskeie kleiner, soms selfs informele besluite of houdings in ons guns ons saak nie kan bevorder nie. Die sleutelvraag het dus met leiding en ondersteuning te doen: waar en deur wie word ons saak gedryf en deur wie en waar word dit ondersteun? Uit die beweging waarvan Orania die speerpunt is, se perspektief kan daar geen twyfel wees nie: ons saak is die werklikheid wat ons besig is om te skep en dit kan net na behore deur ons self en ons verteenwoordigers gedryf word. Die ondersteuning wat ons uit ander oorde, ook van politici, geniet, kan onder sekere omstandighede van deurslaggewende belang wees – dit was immers al so. Daarom voer ons aan: elke bietjie help, laat jou hulp meer of minder in ooreenstemming met jou tyd, hulpbronne en entoesiasme wees, maar moet dit nie weerhou omdat dit vrugteloos lyk nie. Dit bring ons by die tweede kwessie, die ouer vraag of ons deelname nie aan ’n onwettige bedeling die skyn van wettigheid help verleen nie. Hierdie argument het sy hoogtepunt in die aanloop tot 1994 se verkiesings bereik, waarna die afloop van sake geen wesenlike vraagteken oor die wettigheid van die nuwe bedeling kon

plaas nie. Inteendeel, die nuwe orde word binne en buite Suid-Afrika in beginsel en in praktyk erken, hoe gebrekkig dit ookal in belangrike opsigte mag wees. Dat die Orania Beweging uit die staanspoor die wettigheid van die huidige bedeling erken het, spreek van ’n werklikheidsbesef wat eie aan ons hele denkrigting is. Ons leiers het juis aangevoer dat die ou bedeling onder sy eie praktiese en morele onhoudbaarheid geswig het en nie net as gevolg van die ‘swakheid van sommige’ nie. Dat hierdie Suid-Afrika nie vir ons vryheid bied nie, beteken gevolglik nie dat die pad na ons vryheid buite-om hierdie orde loop nie, maar om diep historiese redes déúr die Suid-Afrika van vandag.

ons saak is die werklikheid wat ons besig is om te skep

Die Orania Beweging word sedert sy ontstaan as AVSTIG in 1988, selfs as die Afrikanervolkswag in 1983 (want dié twee het in die Orania Beweging saamgesmelt), meer as enigiets anders deur ’n nugtere werklikheidsbesef gekenmerk. Dit het ons by tye al baie onpopulêr gemaak, maar juis dít het verseker dat die werklikhede wat op ons politieke idees gebou is, die toets van die tyd deurstaan. Nie almal het of sal van ons houding jeens Suid-Afrika hou nie en ons dwing dit op niemand af nie, maar ons realisme en die verantwoordelikheidsbesef wat dit meebring, is nie net ’n onvervreembare erfenis nie, dit is ook ’n onuitputlike bate en bron. Carel Boshoff President Orania Beweging Maart 2014 |

31


Moderne losstaande twee- en drieslaapkamerhuise van hoogstaande gehalte met motorhuise of motorafdakke. Fasiliteite in beplanning ‘n Klubhuis met die volgende: • Eetsaal • Sitkamer met televisiefasiliteite • Biblioteek • ‘n Mediese fasiliteit word ook nader aan die voltooiing van die hele ontwikkeling in die vooruitsig gestel

Navrae: Dr. Willie Schoeman wjs@estella.co.za of 082 490 4937 Carel Boshoff cwhb@estella.co.za

www.estella.co.za

Uitleg en drukwerk: SwiftPrint, Kimberley 053 839 2900

Eenhede is beskikbaar vanaf R925 000.

Orania voorgrond maart 2014  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you