Issuu on Google+

Գինը՝ 100 դրամ

| № 87 (327), երեքշաբթի, հունիսի 25, 2013 թ., www.civilnet.am

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

Ռու­սաս­տա­նը ռու­սա­կան ռու­լետ­կա է խա­ղում Հայկ Խա­նում­յան, տե­սա­կետ

էջ 2 ›››

Օֆ­շո­րա­յին սկան­դա­լը կու­նե­նա երկ­րորդ մաս

օ ր ա թ ե ր թ

Ռազ­մա­վա­րա­կան պա­տու­հաս

Պարտ­քը թան­կա­նում է ֆին­նա­խի ու­սե­րին

Պատ­րուշևը Ադր­բե­ջա­նին զեն­քի մա­տա­կա­րա­րու­մը «առև­տուր» է ան­վա­նում

Այս տար­ վա հինգ ա­ միս­ նե­րին Հա­յաս­տա­նի ներ­ քին պարտքն ա­ ճել է ֌4,4  մլրդ­-ով՝ մա­յի­սի վեր­ ջին կազ­մե­լով ֌253,7  մլրդ։ Այս ըն­թաց­քում ֆի­նանս­ նե­րի նա­խա­րա­րու­թյու­ նը պետբ­յու­ջեի դե­ֆի­ցի­տի ֆի­նան­սա­վոր­մանն ուղ­ղել է ֌1,41 մլրդ։

Հարցազրույց Է­դիկ Բաղ­ դա­սար­յա­նի հետ էջ 3 ›››

Սկզբ­նա­կան շրջա­նում ռու­ սա­կան կող­մը պաշ­տո­նա­կան մա­կար­դա­կով ո՛չ հեր­քում, ո՛չ էլ հաս­տա­տում էր Ադր­բե­ջա­ նին զենք վա­ճա­ռե­լու վե­րա­ բեր­յալ տե­ղե­կատ­վու­թյու­նը:

Հա­մա­ձայն ֆի­նանս­նե­րի նա­խա­րա­րու­թյան «2013թ. մա­յի­սի 31-ի դրու­թյամբ ներ­քին պարտ­քի վե­րա­ բեր­յալ» տե­ղե­կագ­րի՝ հուն­ վար-մա­յի­սին ֌13,5  մլրդ­ ուղղ­ վել է ներ­ քին պարտ­ քի սպա­սարկ­մա­նը տո­ կո­սավ­ճար­նե­րի գծով, ևս ֌8,25  մլրդ­ուղղ­ վել է նա­ խորդ թո­ղարկ­ման պար­ տա­վո­րու­թյուն­նե­րի հետգն­ մա­նը։ Հինգ ա­միս­նե­րին կար­ճա­ժամ ­կ ետ պար­տա­ տոմ­սե­րի մար­մանն ուղղ­ վել է ֌18,2 մլրդ։ Ներ­ք ին պարտ­ք ի սպա­ սար­կ ու­մ ը տե­ղ ի է ու­ն ե­ց ել շու­կ ա­յ ից նոր պար­տ ա­ վո­ր ու­թ յուն­ն եր ներգ­ր ավ­ ե­լու ճա­ն ա­պ ար­հ ով, ընդ ո­ր ում՝ ա­վե­լ ի թանկ։ Այս­ պես, ե­ թ ե ան­ ց ած տար­ վա վեր­ ջ ին բո­ լոր պար­ տա­տ ոմ­ս ե­ր ի մի­ջ ին ե­կ ամ­ տա­բ ե­ր ու­թ յու­ն ը 13,58% էր, ա­ պ ա հինգ ա­ մ իս­ նե­ր ին այն ա­վե­լա­ց ել է 0,32-տո­կ ո­ս ա­յ ին կե­տ ով՝ մա­յ ի­ս ի վեր­ջ ին կազ­մ ե­լով 13,9%։ Մի­ջ ին ե­կ ամ­տ ա­բ ե­ րու­թ յունն ա­վե­լա­ց ել է ոչ թե ներ­ք ին պետ­պ արտ­ք ի կա­ռ ուց­ված­ք ի փո­փ ո­խ ու­ թյան հաշ­ վ ին, այլ ա­ մ են գնով նոր մի­ջ ոց­ն եր ներգ­ րա­վե­լու պատ­ճ ա­ռ ով։

էջ 2 ›››

էջ 5 ›››

Աս­ֆալ­տա­պա­ տող­նե­րից մե­կը դարձ­յալ Վա­նա­ ձո­րի քա­ղա­քա­ պե­տի եղ­բոր ըն­ կե­րու­թյունն է

էջ 4 ›››

Կողմ ­ն ո­րոշ­վել ըստ գնա­ճի Հու­լի­սը կա­րող է շո­կա­յին լի­նել նաև բան­կա­յին հա­ մա­կար­գի հա­մար էջ 5 ›››

Նա­բիու­լի­նան չի ար­ժեզր­կի ռուբ­լին

Կ­հե­ռա­նա, երբ անհ­րա­ժեշտ լի­նի վրաց ժո­ ղովր­դին

Ի­վա­նիշ­վի­լին կրկին հի­ շել է մեծ քա­ղա­քա­կա­ նու­թյու­նը լքե­լու խոստ­ ման մա­սին էջ 7 ›››

top.rbc.ru

ԿԲ նոր նա­խա­գա­հը հստա­կեց­րել է ա­ռաջ­նայ­ նու­թյուն­նե­րը էջ 6 ›››

«Գի­տեք, Ռու­սաս­տա­նը առևտ­րա­յին հա­րա­բե­րու­թյուն­ներ ու­նի բո­լոր երկր­նե­րի հետ, և ցան­կա­ցած եր­կիր, ո­րը զենք գնե­լու ցան­կու­թյուն կու­նե­նա, հնա­րա­վո­րու­թյուն կստա­նա օ­րեն­քի սահ­ման­նե­րում Ռու­սաս­տա­նի Դաշ­նու­թյու­նից զենք գնել»,– ա­սել է Նի­կո­լայ Պատ­րուշևը:

Հա­յաս­տան­յան քա­ղա­քա­ կան ու լրատ­վա­կան շրջա­ նակ­նե­րում բուռն քննարկ­ ման ա­ռար­կա են դար­ձել Ռու­սաս­տա­նի կող­մից Ադր­ բե­ ջա­ նին շուրջ 1  մլրդ դո­ լա­րի զենք-զի­նամ­թեր­քի մա­տա­կա­րա­րում ­ն ե­րը: Այս

տե­ղե­կատ­վու­թյու­նն ակն­ հայ­տո­րեն հա­կա­ռու­սա­ կան տրա­մադ­րու­թյուն­ներ է ա­ռա­ջաց­րել հայ հան­րու­ թյան շրջա­նում: Շա­տե­րը ՀՀ իշ­խա­նու­թյուն­նե­րից պա­ հան­ջում են պաշ­տո­նա­կան Մոսկ­վա­յից բա­ցատ­րու­թյուն

պա­ հան­ ջել, թե ինչ տրա­ մա­բա­նու­թյամբ է մեծ քա­ նա­կու­թյամբ զենք-զի­նամ­ թերք վա­ ճա­ ռում իր ռազ­ մա­վա­րա­կան դաշ­նա­կից Հա­յաս­տա­նի հետ պա­տե­ րազ­մա­կան ի­րա­վի­ճա­կում գտնվող Ադր­բե­ջա­նին:

Կիզակետում

Մաք­սա­յին միու­թյու­նը ձեռն­տու է ու­րան և գազ ներկ­րե­լու ա­ռու­մով Ռու­սա­կան «Ռեգ­նում» գոր­ ծա­կա­լու­թյան հետ զրույ­ցում Հա­յաս­տա­նի է­ներ­գե­տի­կա­ յի և բ­նա­կան պա­շար­նե­րի նա­խա­րար Ար­մեն Մով­սիս­ յա­նը, խո­սե­լով Ռու­սաս­տա­ նի, Բե­լա­ռու­սի և Ղա­զախս­ տա­նի Մաք­սա­յին միու­թյա­ նը Հա­յաս­տա­նի հնա­րա­վոր ան­դա­մակ­ցու­թյան մա­սին, ա­սել է. «Հայ­տա­րա­րու­թյուն­ նե­րը, որ Ռու­սաս­տա­նը մեզ ա­ռա­ջար­կել է մտնել Մաք­ սա­յին միու­թյուն՝ է­ժան գա­ զի դի­ մաց, ճիշտ չեն: Ես նման բան չգի­տեմ, չեմ լսել

և ինձ չեն ա­ռա­ջար­կել: Հա­ յաս­տանն ինք­նիշ­խան պե­ տու­ թյուն է և ինքն է ո­ րո­ շում՝ մտնել Մաք­սա­յին միու­ թյուն, թե ոչ»: Շա­րու­նա­կե­լով՝ Մով­սիս­ յա­նը հար­ցադ­րում է ա­րել՝ թե որ­քա­նով է դա ձեռն­տու: «Իմ կար­ծի­քով՝ հա­մաշ­խար­ հա­յին ի­րա­դար­ձու­թյուն­ ներն այն­ պես են զար­ գա­ նում, որ փոքր պե­տու­թյուն­ նե­րը բարդ ի­րա­վի­ճա­կում են հայտն­վել: Հա­յաս­տա­ նը դրան­ցից մեկն է: Երևա­ նը պետք է ընտ­ րի հե­ ռան­

կա­րա­յին և ճիշտ ար­տա­ քին քա­ղա­քա­կան վեկ­տո­ րը և այդ հար­թու­թյու­նում գտնի իր խնդի­ րնե­ րի լու­ ծու­մը: Հար­ցը, թե որ­քա­նով է Հա­յաս­տա­նին ձեռն­տու մտնել Մաք­սա­յին միու­թյուն: Պետք է պար­ զա­ պես վերց­ նել տվյալ­նե­րը և ու­սում ­ն ա­ սի­րել Ռու­սաս­տա­նի հետ ապ­րան­քաշր­ջա­նա­ռու­թյան ծա­վալ­նե­րը, որ­քա­նով են մեր ապ­րանք­նե­րը մրցու­նակ այլ շու­կա­նե­րում, և ու­րիշ ո՛ր երկր­նե­րի հետ մենք ու­նենք Ռու­սաս­տա­նի հետ հա­մադ­

րե­լի ապ­րան­քաշր­ջա­նա­ ռու­թյուն: Արդ­յուն­քում մենք կտես­նենք, որ այդ ձևա­չա­փը բա­վա­կա­նա­չափ ա­ռա­վե­լու­ թյուն է տա­ լիս: Մ­ յուս կող­ մից՝ կա­րե­լի է գնա­հա­տել նաև այդ ձևա­չա­փի բա­ցա­ սա­կան կող­մե­րը և դ­րա­նից հե­տո պա­տաս­խա­նել հար­ ցին՝ ի՞նչ ա­ նել: Իմ կար­ ծի­ քով՝ Մաք­սա­յին միու­թյու­նը ձեռն­տու է այն ա­ռու­մով, որ Ռու­սաս­տա­նից մենք ներկ­ րում ենք մի­ջու­կա­յին վա­ռե­ լիք և գազ»: Մով­սիս­յա­նը նշել է, որ

Ար­մե ն Մով­սիս­յան. «Երևա­նը պետք է ընտ­րի հե­ռան­կա­րա­յին և ճիշտ ար­տա­քին քա­ղա­քա­կան վեկ­տո­րը և այդ հար­թու­թյու­նում գտնի իր խնդիր­նե­րի լու­ծու­մը»:

Մաք­սա­յին միու­թյանն ան­ դա­մակ­ցե­լու ա­ռու­մով Հա­ յաս­ տա­ նը մեծ խնդիր ու­

նի՝ ընդ­հա­նուր սահ­մա­նի բա­ցա­կա­յու­թյու­նը, և միայն ցան­կու­թյու­նը քիչ է:  n


| № 87 (327), երեքշաբթի, հունիսի 25, 2013 թ.

2 | Տեսանկյուն

Ռու­սաս­տա­նը ռու­սա­կան ռու­լետ­կա է խա­ղում

Ռազ­մա­վա­րա­կան պա­տու­հաս ‹‹‹ էջ 1 Սա­կայն պաշ­տո­նա­կան այ­ցով Հա­յաս­տա­նում գտնվող Ռու­սաս­տա­նի Դաշ­նու­թյան անվ­տան­գու­ թյան խորհր­դի քար­տու­ղար Նի­կո­լայ Պատ­րուշևը ե­րեկ Գ­յում­րիում բա­վա­կան կոշտ բա­ցատ­րու­թյուն է տվել: Նա, խո­սե­լով Ռու­սաս­տա­նի կող­մից Ադր­ բե­ջա­նին զենք վա­ճա­ռե­լու հար­ցի վե­րա­բեր­յալ, նշել է. «Գի­տեք, Ռու­սաս­տա­նը առևտ­րա­յին հա­րա­ բե­րու­թյուն­ներ ու­նի բո­լոր երկր­նե­րի հետ, և ցան­ կա­ցած եր­կիր, ո­րը զենք գնե­լու ցան­կու­թյուն կու­ նե­նա, հնա­րա­վո­րու­թյուն կստա­նա օ­րեն­քի սահ­ ման­նե­րում Ռու­սաս­տա­նի Դաշ­նու­թյու­նից զենք գնել» (Galatv.am): Այ­սինքն՝ պաշ­տո­նա­կան Մոսկ­վան ռազ­մա­վա­րա­ կան ապ­տակ է հասց­նում ռազ­մա­վա­րա­կան գոր­ ծըն­կեր Հա­յաս­տա­նին և հաս­կաց­նում, որ ռազ­մա­ վա­րա­կան դաշ­նակ­ցու­թյու­նից բա­ցի՝ գո­յու­թյուն ու­ նեն առևտ­րա­յին հա­րա­բե­րու­թյուն­ներ, ո­րոնք շատ դեպ­քե­րում դո­մի ­նանտ են: Նույ­նիսկ այն հան­գա­ ման­քը, որ Հա­յաս­տա­նն ան­դա­մակ­ցում է Ռու­սաս­ տա­նի հո­վա­նու ներ­քո գոր­ծող ՀԱՊԿ անվ­տան­գու­ թյան հա­մա­կար­գին, չի խո­չըն­դո­տում պաշ­տո­նա­ կան Մոսկ­վա­յին զի­նել այդ հա­մա­կար­գի ան­դամ չհան­դի­սա­ցող, փաս­տա­ցի նրա հետ պա­տե­րազ­մող Ադր­բե­ջա­նին: Որ Ռու­սաս­տա­նը Հա­րա­վա­յին Կով­կա­սում հե­ տապն­դում է իր ռազ­մա­վա­րա­կան շա­հե­րը, ո­րոնք շատ դեպ­քե­րում չեն հա­մընկ­նում Հա­յաս­տա­նի ազ­ գա­յին շա­հե­րին, երբևէ նո­րու­թյուն չի ե­ղել: Առն­ վազն 19-րդ դա­րից սկսած՝ Ռու­սաս­տա­նը իր տի­րա­ պե­տու­թյան տակ գտնվող տա­րա­ծաշր­ջան­նե­րի վրա վե­րահս­կո­ղու­թյու­նը պահ­պա­նել է մի­ջէ­թնի­կա­կան կոնֆ­լիկտ­ներ հրահ­րե­լով և ար­բիտ­րի դեր ստանձ­ նե­լով: ԽՍՀՄ-ի փլու­զու­մից հե­տո Հա­րա­վա­յին Կով­ կա­սում ռու­սա­կան վե­րահս­կո­ղու­թյու­նը պահ­պան­ վում է ար­դեն միջ­պե­տա­կան կոնֆ­լիկտ­նե­րի և է­ներ­ գե­տիկ մա­հա­կի հաշ­վին: Պար­բե­րա­բար զի­նե­լով Ադր­բե­ջա­նին ու Հա­յաս­տա­նին՝ Մոսկ­վան մե­ծաց­նում է այդ երկր­նե­րի կախ­վա­ծու­թյու­նը իր ռազ­մա­կան ար­սե­նա­լից՝ զու­գա­հե­ռա­բար մե­ծաց­նե­լով նաև քա­ ղա­քա­կան ազ­դե­ցու­թյու­նը եր­կու երկր­նե­րում: Այլ հարց է, որ ՀՀ գոր­ծող իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը տե­ սա­նե­լի և բազ­մա­թիվ ստվե­րա­յին թե­լե­րով կախ­ված են Ռու­սաս­տա­նից, ին­չի արդ­յուն­քում ի վի­ճա­կի չեն հա­մար­ժեք կամ ընդ­հան­րա­պես պա­տաս­խան տալ ռուս­նե­րին: Մեծ հաշ­վով՝ գի­տե­նա­լով այս մա­սին՝ հա­սա­րա­կու­թյունն իր հեր­թին չար­դա­րաց­ված ակն­ կա­լիք­ներ ու­նի Ռու­սաս­տա­նից և ն­ման տե­ղե­կատ­ վու­թյան յու­րա­քանչ­յուր դեպ­քից հե­տո խոր հիաս­թա­ փու­թյուն է ապ­րում, ին­չը ո­րոշ ժա­մա­նակ անց մո­ռաց­վում է: n Դ.Մ.

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

օ ր ա թ ե ր թ

Լույս է տեսնում 2011թ. սեպտեմբերի 21-ից: Հիմնադիր և հրատարակիչ՝ «Սիվիլիթաս» հիմնադրամ, վկայական` 03Ա080303, տրվ. 20.05.08թ. Հասցե՝ ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտայի 1 Հեռ.՝ +37410 500 119, էլ. փոստ՝ info@civilnet.am, www.civilnet.am Գլխավոր խմբագիր՝ Կարեն Հարությունյան Թողարկման պատասխանատու՝ Մարատ Յավրումյան Վաճառք և բաժանորդագրություն՝ +374 10 500119, +374 55 026249 Գովազդ և մարքեթինգ՝ +374 55 441351 Մեջբերումներ անելիս հղումը «Օրակարգ»-ին պարտադիր է: Թերթի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուս­տա­ռադիո­ընթերցումն առանց «Օրակարգ»-ին հղման արգելվում է: Նյութերը չեն գրախոսվում և հեղինակներին չեն վերադարձվում: Գովազդների և R տառով հրապարակվող նյութերի բովանդա­կության համար խմբագրությունը պատասխանատվություն չի կրում: Տառատեսակը՝ Էդիկ Ղաբուզյանի Հրատարակության 3-րդ տարի Ստորագրված է տպագրության՝ 24.06.2013թ. Տպաքանակը՝ 1100

Հայկ Խա­նում­յան

Մ

ա­մու­լում կրկին շրջա­նառ­ վում են Ռու­սաս­տա­նի կող­ մից Ադր­բե­ջա­նին վա­ճառ­վող զեն­քի մա­սին լու­րեր: Հաշ­վի ա��­նե­ լով, որ անց­յա­լի նման լու­րե­րը հաս­ տատ­վել են զեն­քի վա­ճառ­քի փաս­ տով, կաս­կած չկա, որ Ռու­սաս­տանն այս ան­ գամ ևս զի­ նում է Ադր­ բե­ ջա­ նին՝ ընդ­դեմ Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­ պե­տու­թյան և Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի Հան­րա­պե­տու­թյան: Հա­վաս­տիա­ցում­ նե­րը, որ այս զենքն ուղղ­ված չէ Ար­ ցա­խի դեմ, բա­նա­կան որևէ էա­կի մոտ հա­վատ չի ներշն­չում: Ադր­բե­ջա­նի իշ­ խա­նու­թյուն­նե­րը գրե­թե ա­մեն օր են հայ­տա­րա­րում ղա­րա­բաղ­յան կոնֆ­ լիկ­տը պա­տե­րազ­մի մի­ջո­ցով լու­ծե­լու անհ­րա­ժեշ­տու­թյան մա­սին: Ռու­սաս­տա­նը և Հա­յաս­տա­նը ռազ­ մա­վա­րա­կան դաշ­նա­կից­ներ են և ան­դա­մակ­ցում են ՀԱՊԿ ռազ­մա­քա­ ղա­քա­կան դա­շին­քին: Հա­յաս­տա­

նի թշնա­մի Ադր­բե­ջա­նին զենք վա­ ճա­ռե­լով՝ Ռու­սաս­տա­նը դի­մում է դա­վա­ճա­նու­թյան: Ռու­սաս­տա­նի նման ա­րար­քը դե­ ժավ­յ ու է ա­ռա­ջաց­նում: Խորհր­դա­ յին ա­ռա­ջին տա­րի­նե­րին Լե­նի­նի և Թուր­քիա­յի ա­ռաջ­նորդ Ա­թա­թուր­քի դա­շին­քը բե­րեց Հա­յաս­տա­նի տա­ րածք­նե­րի կորս­տի, իսկ խորհր­դա­ յին վեր­ջին տա­րի­նե­րին խորհր­դա­ յին զոր­քերն ադր­բե­ջա­նա­կան զին­ ված խմբա­վո­րում ­ն ե­րի հետ միա­ սին կազ­մա­կեր­պում էին հա­յաբ­նակ Շա­հում­յա­նի շրջա­նի հա­յա­թա­փու­մը և կազ­մա­կեր­պում հա­յու­թյան ջար­ դեր: Ս­րա­նով հան­դերձ՝ հա­յու­թյու­ նը նոր հա­րա­բե­րու­թյուն­ներ կա­ռու­ ցեց հետ­խորհր­դա­յին Ռու­սաս­տա­նի հետ՝ խորհր­դա­յին հա­յատ­յաց է­լի­ տա­նե­րին հստակ տար­բե­րա­կե­լով Ռու­սաս­տա­նի նոր է­լի­տա­յից: Արդ­յուն­քում ստեղծ­ված ռազ­մա­ վա­րա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րը բե­ րե­ցին նրան, որ ներ­կա­յում Հա­րա­

վա­յին Կով­կա­սի ե­րեք ճա­նաչ­ված պե­ տու­թյուն­նե­րում Ռու­սաս­տա­նը ռազ­ մա­կան ներ­կա­յու­թյուն ու­նի միայն Հա­յաս­տա­նում: Հա­րա­վա­յին Կով­կա­ սում ռու­սա­կան ներ­կա­յու­թյուն հնա­ րա­վոր է միայն դաշ­նակ­ցա­յին Հա­ յաս­տա­նի առ­կա­յու­թյան դեպ­քում: Այժմ ռու­սա­կան է­լի­տան ան­զուսպ զի­նում է Ադր­բե­ջա­նին: Դեպ­քե­րի վատ­թա­րա­գույն զար­գաց­ման դեպ­ քում, ա­սենք՝ Ար­ցա­խի կորս­տից հե­ տո, Հա­յաս­տա­նին ո­չինչ չի խան­գա­ րում հրա­ժար­վել Ռու­սաս­տա­նի հետ դա­շին­քից և բռ­նել ՆԱՏՕ-ին ան­դա­ մակ­ցու­թյան կուրս, ին­չը Ռու­սաս­տա­ նին վերջ­նա­կա­նա­պես դուրս կմղի Հա­րա­վա­յին Կով­կա­սից: Ռու­սաս­տա­ նը վա­ճա­ռել է զենք, ո­րը դեպ­քե­րի վատ­թա­րա­գույն զար­գաց­ման դեպ­ քում կրա­ կե­ լու է իր վրա: Իսկ հա­ յու­թյան դեմ սպանդ կա­տա­րած­նե­ րի կամ դրան նպաս­ տած­ նե­ րի ճա­ կա­տա­գիրն ամ­բողջ աշ­խար­հին է հայտ­նի:  n

Ռու­սաս­տա­նը վա­ ճա­ռել է զենք, ո­րը դեպ­քե­րի վատ­թա­ րա­գույն զար­գաց­ ման դեպ­քում կրա­ կե­լու է իր վրա:

trdefence.com

Խմբագրական

Էր­դո­ղանն ու Արևել­քի մյուս ա­ռաջ­նորդ­նե­րը

Թա­թուլ Հա­կոբ­յան

Մ

ա­յի­սի վեր­ջե­րին, երբ Ս­տամ­բու­լի Գե­զի պու­րա­կի մի քա­նի տասն­ յակ բնա­պահ­պան­նե­րի բո­ղո­քի գոր­ ծո­ղու­թյուն­նե­րը մի քա­նի օր­վա ըն­ թաց­քում վե­րա­ճե­ցին տասն­յակ­հա­ զա­րա­վոր­նե­րի հա­կա­կա­ռա­վա­րա­կան ցույ­ցե­րի, մի­ջազ­գա­յին ո­րոշ լրատ­ վա­մի­ջոց­ներ շտա­պե­ցին դրանք ախ­ տո­րո­շել որ­պես Ա­րա­բա­կան գար­նան թուր­քա­կան տար­բե­րակ: Ան­կաս­կած, աշ­խար­հի որևէ պե­տու­ թյուն, այդ թվում՝ ժո­ղովր­դա­վա­րա­ կան ա­վան­դույթ­ներ ու­նե­ցող, հար­ յուր տո­կո­սով ա­պա­հո­վագր­ված չէ ժո­ղովր­դա­կան ընդվզ­ման սպառ­նա­ լի­քից, մա­նա­վանդ Թուր­քիան, ո­րը ժո­ ղովր­դա­վա­րա­կան ա­վան­դույթ­նե­րով հա­րուստ չէ և փաս­տա­ցի կի­սաավ­տո­ րի­տար և ֆա­շիս­տա­կան հա­կում ­ն ե­րով պե­տու­թյուն է, որ­տեղ տաս­նամ­յակ­նե­ րով ոտ­նա­հար­վել են ինչ­պես քրդե­ րի ու ալևի­նե­րի, այն­պես էլ կրո­նա­կան փոք­րա­մաս­նու­թյուն­նե­րի ի­րա­վունք­նե­

րը, և որ­տեղ վեր­ջին հի­սուն տա­րի­նե­ րի ըն­թաց­քում ե­րեք ռազ­մա­կան հե­ ղաշր­ջում է ի­րա­կա­նաց­վել: Սա­կայն դժվար է զու­գա­հեռ­ներ անց­կաց­նել մի կող­մից Ա­րա­բա­կան գար­նան զոհ դար­ձած պե­տու­թյուն­ նե­րի՝ Թու­նի­սի, Ե­գիպ­տո­սի, Լի­բիա­ յի ու (վե­րա­պա­հում ­ն ե­րով) Սի­րիա­ յի, մյուս կող­ մից՝ Թուր­ քիա­ յի միջև: Ի տար­բե­րու­թյուն վե­րոնշ­յալ չորս երկր­ նե­րի տա­պալ­ված կամ դեռ կան­գուն ա­ռաջ­նորդ­նե­րի՝ Բեն Ա­լիի, Հոս­նի Մու­ բա­րա­քի, Մո­ւա­մար Քա­դա­ֆիի ու Բա­ շար Ա­սա­դի՝ Թուր­քիա­յի վար­չա­պետ Ռե­ջեփ Թա­յիփ Էր­դո­ղա­նը ընտր­ված վար­չա­պետ է: Ա­վե­լին, ի տար­բե­րու­թյուն վե­րոնշ­ յալ ա­րա­բա­կան քառ­յա­կի, Էր­դո­ղա­ նը նախևա­ռաջ քա­ղա­քա­կան գոր­ ծիչ է: Բեն Ա­լիի, Հոս­նի Մու­բա­րա­քի, Մուա­մար Քա­դա­ֆիի ու Բա­շար Ա­սա­ դի հա­մար կարևոր չէ՝ ու­նեին կու­սակ­ ցու­թյուն, թե ոչ: Մինչ­դեռ Էր­դո­ղա­նը նախևա­ռաջ հայտ­նի է իր կու­սակ­ցու­ թյու­նով ու այդ կու­սակ­ցու­թյան՝ «Ար­ դա­րու­թյուն և զար­գաց­ման» չա­փա­վոր իս­լա­մա­մետ գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյամբ: Թուր­քիա­յում և ն­րա սահ­ման­նե­րից դուրս գրե­ թե կաս­ կած չկա, որ Էր­ դո­ ղա­նի կու­սակ­ցու­թյու­նը ե­րեք ի­րար հա­ջոր­դող խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­ րու­թյուն­նե­րը շա­հել է հիմ ­ն ա­կա­նում ար­դար պայ­ման­նե­րում, այդ ընտ­ րու­թյուն­նե­րը չեն կեղծ­վել ու հա­մա­ պա­տաս­խա­նել են մի­ջազ­գա­յին չա­ փա­նիշ­նե­րին: Իսկ ա­հա Թու­նի­սում, Ե­գիպ­տո­սում, Լի­բիա­յում և Սի­րիա­

յում, ընտ­րու­թյուն­ներ՝ որ­պես իշ­խա­ նա­փո­­խու­թյան սահ­մա­նադ­րա­կան մի­ ջոց, տե­ղի չեն ու­նե­նում, քա­նի որ այդ «ընտ­րու­թյուն­նե­րում» իշ­խող վար­չա­ խում­բը ստա­նում է քվե­նե­րի գրե­թե հար­յուր տո­կո­սը: Ա­հա այդ պատ­ճա­ռով է, որ Թու­նի­ սում, Ե­գիպ­տո­սում, Լի­բիա­յում և Սի­ րիա­յում ցու­ցա­րար­նե­րի գրե­թե հար­ յուր տո­կո­սը պա­հան­ջում էր ի­րենց երկր­նե­րի չընտր­ված ա­ռաջ­նորդ­նե­րի հրա­ժա­րա­կա­նը, իսկ ա­հա Թուր­քիա­ յում ցու­ցա­րար­նե­րի մե­ծա­գույն մա­սը Էր­դո­ղա­նից պա­հան­ջում է կրո­նա­կան ու քա­ղա­քա­կան սահ­մա­նա­փա­կում ­ն եր չմտցնել՝ օգ­տա­գոր­ծե­լով իր լե­գի­տի­ մու­թյան փաս­տը: Փո­ղոց դուրս գա­լու ի­մաս­տով Հա­ յաս­տա­նը ևս հա­րուստ ա­վան­դույթ­ ներ ու­նի: Ա­վե­լին՝ կա­րե­լի է ա­սել, որ 1996թ. կեղծ­ված նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րից հե­տո հայ­կա­կան ընդ­դի­մու­թյունն ու ժո­ղովր­դի մի մեծ զանգ­ված տուն չի գնում: Զերծ մնա­ լով հա­մե­մա­տու­թյուն­նե­րից՝ հատ­ կա­պես ա­րա­բա­կան երկր­նե­րի հետ (ցան­կու­թյան դեպ­քում ան­գամ Սերժ Սարգս­յա­նը չի կա­րող դառ­նալ Մու­ բա­րաք կամ Քա­դա­ֆի)՝ Հա­յաս­տա­ նում ևս­ ընդ­դի­մու­թյան պա­հան­ ջը ե­ղել է հիմ ­ն ա­կա­նում մե­կը՝ չկեղ­ ծել ընտ­րու­թյուն­նե­րը: Հա­յաս­տա­նի ե­րեք նա­խա­գահ­նե­րն ան­տե­սել են հայ ժո­ղովր­դի այս ե­րա­զանքն ու իղ­ ձը՝ տասն­յակ հա­զա­րա­վոր­նե­րի հար­ կադ­րե­լով բռնել պանդխ­տութ­յան ճամ­փան:  n

Օրաթերթը տպագրվում է «Տիգրան Մեծ» հրատա­րակ­չու­թյան տպարանում, ք.Երևան, Արշակունյաց 2:

Խմ­բագ­րա­կա­նը չի պայ­մա­նա­վո­րում թեր­թի այլ հատ­ված­նե­րում նո­րու­թյուն­նե­րի ընտ­րու­թյունն ու լու­սա­բա­նու­մը: Այս  է­ջում հրա­պա­րակ­վող մյուս կար­ծիք­նե­րը կա­րող են չհա­մընկ­նել խմբագ­րու­թյան դիր­քո­րոշ­մա­նը:


№ 87 (327), երեքշաբթի, հունիսի 25, 2013 թ. |

Օրակարգ | 3

Օֆ­շո­րա­յին սկան­դա­լը կու­նե­նա երկ­րորդ մաս

— Փայ­լակ Հայ­րա­պետ­յա­նի փաս­տա­բան­նե­րից մե­կը նրան խոր­ հուրդ էր տվել դի­ մել ինձ: Այդ մար­դը զան­գեց մի օր, ա­սաց՝ ու­ զում եմ Ձեզ հետ հան­ դի­ պել, ա­սա­ցի՝ լավ հան­դի­պենք, և հան­ դի­ պե­ ցինք: Մի քա­ նի ժամ լսե­ ցինք նրան, հե­ տո ա­ սա­ ցի՝ ինչ փաս­տաթղ­թեր ու­նեք, ինչ ու­նեք ձեզ մոտ, տվեք՝ նա­յենք: Բա­վա­ կան շատ փաս­ տաթղ­ թեր կա­ յին՝ սկսած բիզ­ նես ծրագ­ րից, ո­րը կազ­մել էր «Ա­մե­րիա» բան­ կը: Բիզ­ նես ծրա­ գի­ րը հենց տե­ ղում նա­յե­ցի ու հաս­կա­ցա, որ ինչ-որ բան այն չէ: Ա­սա­ցի՝ լավ, սա պետք է մեզ տաս, որ նա­յենք, ո­րով­հետև շատ նա­մա­կագ­րա­ կան փաս­տաթղ­թեր կա­յին տար­ բեր կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի, ըն­ կե­րու­թյուն­նե­րի հետ: Նա­յե­ցինք, մի քիչ ու­սում ­ն ա­սի­րե­ցինք փաս­ տաթղ­ թե­ րը և տե­ սանք, որ իս­ կա­պես այս մար­դու ու­նեց­ված­ քը, կար­ծես թե, կազ­մա­կերպ­ված ձեռ­քից խլե­լու նա­խա­գիծ է ե­ղել: — Այ­սինքն՝ 30 մի­լիո­նի գույ­քը 10 մի­լիո­նով, կար­ ծես թե, վերց­րե՞լ են: — Չ­գի­տեմ, թե ինչ­քա­նով են այդ հաշ­վարկ­նե­րը ճիշտ: Փայ­ լակ Հայ­րա­պետ­յա­նն ա­սում է, որ քիչ են հաշ­վար­կել, բայց փաստն այն է, որ գույ­քի մի մա­սն ար­դեն բան­կի տրա­մադ­րու­թյան տակ է, մի մասն էլ… դա­տա­կան պրո­ցես­ նե­րը դեռ շա­րու­նակ­վում են, բայց կա­րե­լի է հայ­տա­րա­րել, որ Փայ­ լակ Հայ­րա­պետ­յա­նը տու­ժող է, ո­րով­հետև նա իր գույ­քը այս ա­մե­ նի արդ­ յուն­ քում կորց­ րել է: Հաշ­ վի առ­նե­լով, որ սա ա­դա­ման­դա­ գոր­ծու­թյան զար­գաց­ման կա­ռա­ վա­րու­թյան ծրագ­րի շրջա­նա­կում է ե­ղել՝ իս­կա­պես ար­դեն մեզ հա­ մար էլ բա­ներ կա­յին, որ միան­գա­ մից սկսե­ցինք զբաղ­վել, տե­սանք, որ հետևը մի բան կար: Ե­թե նախ­ կին հոդ­ված գրող­նե­րը այս փաս­ տաթղ­թե­րը նա­յեին, գու­ցե նրանք էլ մի տա­րի ա­ռաջ բա­ցա­հայ­տեին: — Այ­սինքն՝ հնա­րա­վո՞ր էր մեկ, եր­կու տա­րի ա­ռաջ բա­ցա­հայ­տել: — Ա­յո՛, մեկ տա­րի ա­ռաջ հնա­ րա­վոր էր բա­ցա­հայ­տել, ե­թե նոր­մալ զբաղ­վեին: — Դժ­վա՞ր էր բա­ցա­հայ­ տել, որ կիպ­րոս­յան օֆ­շո­ րում Տիգ­րան Սարգս­յա­նի ու Կ­ճո­յա­նի…. — Ի­ րա­ կա­ նում մի քիչ դժվար է, նրանց պե­տա­կան ռե­գիստ­ րի կայ­ քում կա դրված, ե­ թե դու չի­ մա­ նաս, թե ինչ­ պես պետք է գրանց­վել, ո­րով­հետև ի­րա­կա­ նում վճա­րե­լու հա­մար գրանց­ վում ես մի ու­րիշ կայ­քում, հե­տո գա­լիս ես այս կայ­քում սկսում ես պատ­ վի­ րել, մի քիչ բարդ է: Այ­ սինքն՝ կա­րող է փոր­ձես ու չկա­ րո­ղա­նաս միան­գա­մից ձեռք բե­ րել: Ե­թե նկա­տել եք, այս հոդ­վա­ ծի մեջ մենք հրա­ պա­ րա­ կել ենք նաև ե­րեք ու­րիշ օֆ­շո­րա­յին ըն­ կե­րու­թյուն­ներ, և ես զար­մա­ցել

եմ, որ մինչև հի­ մա որևէ ու­ րիշ լրատ­վա­մի­ջոց չի փոր­ձել պար­ զել, թե մյուս­նե­րի սե­փա­կա­նա­ տե­րե­րը ով­քեր են: Ի վեր­ջո, կա­ րո�� է պարզ­վել՝ նրանք էլ են ինչոր պաշ­տոն­յա­ներ: Բո­լոր լրատ­ վա­մի­ջոց­նե­րը ինչ-որ հոդ­ված­ներ շա­ րու­ նա­ կում են գրել, բայց ոչ մե­ կն այդ­ պես էլ մինչև հի­ մա չի փոր­ ձել դա պար­ զել: Այդ­ քան էլ բարդ չէ, ե­ թե մի քիչ չար­ չար­ վես, կա­ րող ես հաս­ նել դրան: Այ­ սինքն՝ ինչ-որ քայ­ լեր է պետք ա­ նել, ուղ­ ղա­ կի պետք է կար­ դալ, թե ինչ­պես պետք է ստա­նալ պետ­ռե­գիստ­րից այդ տվյալ­նե­րը: Այս փաս­տաթղ­թե­րից այս ըն­ կե­րու­թյուն­նե­րի ա­նուն­նե­րը դուրս ե­ կան, և մենք սկսե­ ցինք զբաղ­վել: Հիմ ­ն ա­կան փո­ղը փո­ խանց­ված էր օֆ­շո­րում գրանց­ ված մի ըն­կե­րու­թյան՝ ABC Global Limited ա­նու­նով՝ 7 մի­լիո­նից ա­վել փող էր փո­խանց­ված: Մենք ա­ռա­ջի­նը պատ­վի­րե­ցինք այդ ըն­կե­րու­թյան տվյալ­նե­րը, ո­րո­շե­ ցինք պար­զել, թե ով­քեր են սե­ փա­կա­նա­տե­րե­րը: Սո­վո­րա­բար սե­փա­կա­նա­տե­րե­րը չեն երևում: — Այ­սինքն՝ ան­հայտ ա­նուն-ազ­գա­նուն­ներ: —  Ան­հայտ ա­նուն-ազ­գա­նուն­ ներ կամ նո­ րից ինչ-որ ձեռ­ նար­կու­թյուն­ներ: Այս ABC Global Limited-ը հենց այդ­ պի­ սին էր՝ ե­րեք սե­փա­կա­նա­տեր ու­ներ, ե­րեք տար­բեր ըն­կե­րու­թյուն­ ներ էին: Ա­մե ն մի բա­նի հա­մար 10 եվ­րո էինք վճա­րում, դրա հա­ մար ա­ռա­ջին պա­հից հե­տո ա­սա­ ցի՝ լավ, ե­կեք հի­մա այս­քան փող պետք է ծախ­սենք, է­լի նո­րից ըն­ կե­րու­թյուն­ներ, գու­ցե չա­նենք: Բայց հե­ տո մի եր­ կու ան­ գամ պտույտ տա­լով տե­ղում՝ ա­սա­ ցի՝ լավ, ե­կեք մի հատ էլ ա­նենք: Մեկ հատ էլ ա­ րե­ ցինք, և դուրս ե­կան այս ե­րեք ազ­գա­նուն­նե­րը, որ մենք հրա­պա­րա­կե­ցինք: — Wlispera Holdings Limited-ի մա­սի՞ն է խոս­քը: — Ա­ յո՛, և տե­ սանք այդ ա­նուն-ազ­գա­նուն­նե­րը: — Այ­սինքն՝ բաց ու հրա­ պա­րա­կա­յի՞ն էր դրված: — Բաց, հրա­պա­րա­կա­յին՝ Կիպ­ րո­սի պե­տա­կան ռե­գիստ­րի կայ­ քում դրված էր: Դ­ րա­ նից հե­ տո միան­գա­մից չհրա­պա­րա­կե­ցինք, ո­ րով­ հետև պետք էր նաև կապ հաս­տա­տել Սիե­րա Լեո­նեի ինչոր ըն­կե­րու­թյան հետ: Դ­րա­նից հե­տո սկսե­ցինք նաև մյուս օֆ­շո­ րա­յին ըն­կե­րու­թյուն­նե­րը պատ­ վի­րել, ի վեր­ջո, պար­զե­ցինք, թե ով­քեր են սե­փա­կա­նա­տե­րե­րը, փոր­ձե­ցինք նաև մյուս սե­փա­կա­ նա­տե­րե­րի հետ կապ­վել: Դա դեռ ըն­թաց­քի մեջ է, չնա­յած դրան­ցից մե­կի տնօ­րե­նի հետ ար­դեն կապ­ վել ենք, հար­ցազ­րույց ենք ա­րել, ո­րը Հա­յաս­տա­նում ե­ղել է, հան­ դի­պել է վար­չա­պե­տի հետ: — Երկ­րորդ մա՞սն է պատ­րաստ­վում:

Սարգիս Բուլղադարյան/«Օրակարգ»

Hetq.am լրատ­վա­կան կայ­քի գլխա­վոր խմբա­գիր Է­դիկ Բաղ­դա­ սար­յա­նը ուր­բաթ հյու­րըն­կալ­վել էր «Սի­վիլ­Նե­թի» «Ա­զա­տու­թյու­ նից 100 մետր» հա­ ղորդ­ մա­ նը, որ­ տեղ խո­ սել է վար­ չա­ պետ Տիգ­ րան Սարգս­յա­նի ան­վան հետ կապ­վող օֆ­շո­րա­յին թե­մա­յի մա­ սին: Բաղ­դա­սար­յա­նի խոս­քից ո­րոշ հատ­ված­ներ ներ­կա­յաց­ված են ստորև:

— Ա­յո՛, շա­րու­նա­կե­լի է լի­նե­լու: Գ­րել էինք՝ շա­րու­նա­կե­լի է: Ուղ­ ղա­կի պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյուն ու­նեմ այդ ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի հետ, այ­սինքն՝ դեռ չեմ ու­զում հրա­պա­ րա­կել, ո­րով­հետև կա­րող է կա­պը կտրվել ինչ-որ հրա­պա­րա­կու­մից հե­տո: Բե­լառուս­ներ կան, ո­րոնց հետ փոր­ձում ենք կապ­վել, ո­րով­ հետև ու­զում ենք պար­զել, թե ով­ քեր են նրանք…, կամ Ռու­սաս­տա­ նից մի ռուս կա, ո­րն առնչ­վում է այդ ըն­կե­րու­թյա­նը: —  Այ­սինքն՝ ցանց է, որ­ տեղ շատ դժվար է հաս­ կա­նալ, թե ով ում բա­ րե­կամն է, ով ում է փող փո­խան­ցում: — Ի­րա­կա­նում դժվար է, ո­րով­ հետև ա­ մե ն մի սխալ կա­ րող է իս­կա­պես ճա­կա­տագ­րա­կան լի­ նել մեզ հա­ մար, դրա հա­ մար փոր­ձում ենք հնա­րա­վո­րինս ստու­գել ա­մե ն ինչ: — Բայց, ա­մեն դեպ­քում, ոչ սխալ հրա­պա­րա­կում, այ­ սինքն՝ ա­նուն-ազ­գա­նուն­ նե­րով, հաս­ցե­նե­րով, որ­ տեղ մե­կը վար­չա­պետ է, և այդ հրա­պա­րակ­ման վե­ րա­բեր­յալ ար­ձա­գանք­նե­րը իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի կող­մից տա­րօ­րի­նակ էին: Սկզ­բից Տիգ­րան Սարգս­յա­նն ա­սաց, որ հեր­յու­րանք է դա, նման բան չկա, զրպար­տու­թյուն է, հե­տո կտրուկ փոխ­վեց վե­րա­բեր­մուն­քը՝ դի­մե­ցին դա­տա­խա­զու­թյուն՝ պար­ զե­լու, թե ով է Տիգ­րան Սարգս­յա­նի ա­նու­նով ըն­ կե­րու­թյուն գրան­ցել: Ըստ Ձեզ՝ վե­րա­բեր­մուն­քի այս փո­փո­խու­թյու­նն ին­չո՞վ էր պայ­մա­նա­վոր­ված: —  Չ­գի­տեմ, ի­րենց պետք է հարց­նեք, ո­րով­հետև մեր ա­ռա­ ջին ար­ձա­գան­քը, երևի կար­ դա­ ցել եք, մենք եր­ բեք կեղ­ ծիք­ ներ չենք հրա­պա­րա­կում, հե­ տո ա­ պուշ չենք, որ նման կեղ­ ծիք հրա­պա­րա­կենք: Ի­մաս­տը ո՞րն է, ե­ թե կեղ­ ծիք ես հրա­ պա­ րա­կում, դա պետք է բա­ցա­հայտ­ վի, չէ՞: Ոնց կա­ րող ես պե­ տա­ կան ռե­գիստ­րի փաս­տաթղ­թե­րը կեղ­ծես ու կեղծ հրա­պա­րա­կես: Ի դեպ՝ հայ­կա­կան այս օֆ­շո­րի պատ­մու­թյու­նը նա­խա­դե­պա­յին է, ո­րով­հետև ինչ­քան էլ ու­սում­ նա­սի­րեք ին­տեր­նե­տում, դեռ չի

ե­ղել դեպք, որ բաժ­նե­տե­րե­րից որևէ մե­կն ա­սի, որ ին­քը տեղ­յակ չէ: Այ­սինքն՝ աշ­խար­հում այդ­պի­ սի նա­խա­դեպ չկա, բազ­մա­թիվ, հա­զա­րա­վոր հոդ­ված­ներ կա­րող եք գտնել, և չի ե­ղել որևէ մե­կը, որ ա­սի՝ ես տեղ­յակ չեմ ե­ղել […]: Բաժ­նե­տե­րե­րից եր­կու­սը ա­սել են, որ ի­ րենք տեղ­յակ չեն, չնա­ յած, օ­րի­նակ, եր­կու օր ա­ռաջ, կար­ծեմ, Սամ­վել Կ­ճո­յա­նն այդ­ պի­սի հայ­տա­րա­րու­թյուն ա­րեց: Բայց նրան չհա­վա­տա­լու հիմ­քեր մենք ու­նենք, ո­րով­հետև մի քա­նի տա­րի ա­ռաջ, ե­թե հի­շում եք, նրա ա­ նու­ նը նաև կապ­ ված էր զենք ու­նե­նա­լու հետ: Հի­շո՞ւմ եք՝ տա­ րի­ներ ա­ռաջ հան­ցա­գոր­ծու­թյուն­ ներ էին տե­ղի ու­նե­նում, ո­րոնք կա­տար­վում էին նախ­կին վար­ չա­պետ Անդ­րա­նիկ Մար­գար­յա­ նի նվի­րած զեն­քե­րով: Այդ ժա­մա­ նակ մենք մի քա­նի ան­գամ հար­ ցում ա­րե­ցինք՝ փոր­ձե­լով պար­ զել, թե Անդ­րա­նիկ Մար­գար­յա­նն ում է զենք նվի­րել: Այն ժա­մա­նակ չէին պա­տաս­խա­նում, ան­ցան տա­րի­ներ, վար­չա­պե­տը փոխ­վեց՝ Տիգ­րան Սարգս­յանն էր, է­լի ինչոր նման դեպք ե­ղավ, ու պարզ­ վեց՝ վար­չա­պե­տի նվի­րած զեն­ քով էր: Նո­ րից հար­ ցում ու­ ղար­ կե­ցինք՝ պար­զե­լու, թե Անդ­րա­նիկ Մար­գար­յա­նն ում է է­լի զենք նվի­ րել, միա­ժա­մա­նակ հարց­ման մեջ գրել էինք՝ Տիգ­րան Սարգս­յա­նը ո՞ւմ է զենք նվի­ րել: Պա­ տաս­ խա­ նը ստա­ցանք, նո­րից Անդ­րա­նիկ Մար­գար­յա­նի հատ­վա­ծը չտրա­ մադ­րե­ցին, ա­սա­ցին՝ դա փակ ին­ ֆոր­մա­ցիա է: Տիգ­րան Սարգս­յա­ նի ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծը կար, այն­տեղ բազ­մա­թիվ ազ­գա­նուն­ ներ կա­յին, և մի տեղ կար Սամ­ վել Կ­ճո­յան ա­նուն-ազ­գա­նու­նը: Պար­զե­ցինք՝ որ Հա­յաս­տա­նում այլ Սամ­վել Կ­ճո­յան չկա: Զան­գե­ ցինք ա­ռաջ­նոր­դա­րան և հարց­րե­ ցինք՝ Կ­ճո­յա­նը զենք ու­նի, թե ոչ: Ա­սա­ցին՝ կպար­զենք ու կպա­տաս­ խա­նենք: Զան­գե­ցին, ա­սա­ցին՝ ոչ: Մենք ա­ սա­ ցինք՝ բայց մենք կա­ռա­վա­րու­թյու­նից պա­տաս­ խան ու­նենք, որ Սամ­վել Կ­ճո­յա­նը պարգևատր­վել է զեն­քով, ա­սա­ ցին՝ այդ դեպ­քում ու­ղար­կեք մեզ, նա­յենք: Մենք ու­ղար­կե­ցինք այդ փաս­տա­թուղ­թը, հե­տո ա­սա­ցին՝ ա­յո: — Այ­սինքն՝ բո­լոր հիմ­ քե­րը կան Կ­ճո­յա­նին չհա­վա­տա­լու:

«Իմ ա­նու­նով բա­ ցեք ըն­կե­րութ­յուն և 10 մի­լիոն էլ փող դրեք»,- հեգ­ նում է Է­դիկ Բաղ­ դա­սար­յա­նը:

— Ա­յո՛, բա­ցի դրա­նից ու­րիշ փաս­ տեր էլ կան, ո­ րը, չգի­ տեմ, գու­ցե ա­սեմ այ­սօր: Կ­ճո­յա­նը գո­ նե եր­կու ան­գամ Ա­շոտ Սու­քիաս­ յա­նի հետ ե­ղել է Կիպ­րո­սում: — Դա ա­պա­ցուց­վա՞ծ փաստ է: — Դա ար­ դեն 100 տո­ կո­ սով ա­պա­ցուց­ված է: —  Այդ օֆ­շո­րա­ յին գոր­ծարք­նե­րի ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծո՞ւմ: — Հի­մա մե­կի ամ­սա­թի­վը ճշտել ենք, ո­րը չի հա­մա­պա­տաս­ խա­ նում, ա­ վե­ լի ուշ է: Չենք կա­ րո­ղա­նում ա­սել՝ ա­ռա­ջի­նը երբ է, ո­րով­հետև, կար­ծես թե, ե­րեք ան­ գամ են ե­ղել: Դեռ մյու­սի ամ­սա­ թի­ վը չենք ճշտել, բայց ժուռ­ նա­ լիս­տա­կան ին­տո­ւի­ցիա­յով, կար­ ծես թե, նրանք միա­ սին են ե­ ղել օֆ­շո­րա­յին գո­տում, չգի­տեմ: Այս հա­ղոր­դու­մը, որ լի­նի, երևի ինչ-որ հայ­տա­րա­րու­թյուն կա­ նի նո­րից, բայց մենք դեռ ճշտում ենք: Որ ա­սում ենք 100 տո­կո­սով ճշտել ենք, ի­րենց ճա­նա­պար­հող­ նե­րի հետ ենք ճշտել, ո­րոնք եր­ կու հո­գի են ե­ղել: Դժ­բախ­տա­ բար, մենք չու­ նենք այդ հնա­ րա­ վո­րու­թյուն­նե­րը, հաս­կա­նում եք, միշտ ա­սում եմ՝ լավ, տվեք գո­նե մեկ շա­բաթ քննչա­կան գոր­ծո­ղու­ թյուն կա­տա­րե­լու ի­րա­վունք, ինչոր բա­ ներ կան, ո­ րոնց վրա կա­ րող է մի քա­ նի ա­ միս չար­ չար­ վես, գո­նե դրանք շուտ պար­զենք, ա­սենք՝ երբ են տոմ­սը ա­ռել: — Մի­գու­ցե ծո­վա՞փ են գնա­ցել: —  Չ­գի­տեմ՝ ուր են գնա­ցել, ես փաստն եմ ա­ սում, որ նրանք միա­սին ե­ղել են Կիպ­րո­սում: — Բա­ցի այդ՝ հենց այդ նույն ժա­մա­նա­կա­հատ­ վա­ծում մա­մու­լը գրեց, որ Կ­ճո­յա­նը «Բենթ­լի» ավ­տո­ մե­քե­նա է նվեր ստա­ցել Ա­շոտ Սու­քիաս­յա­նից: — Կ­ճո­յա­նի դեպ­քը, չգի­տեմ, հա­ յոց պատ­մու­թյան ե­զա­կի դեպ­քե­ րից մեկն է: Ես զար­ մա­ նում եմ՝ այս ե­պիս­կո­պոս­նե­րի, ար­քե­պիս­ կո­պոս­նե­րի մեջ գո­նե մե­կը չկա՞, որ դրա հար­ցը դնի, ա­սի՝ այ­սօր հա­ վաք­վենք և ա­սենք՝ դու մեր ե­կե­ղե­ ցու ան­դամ չես կա­րող լի­նել: Ինչ է

էջ 4 ›››


| № 87 (327), երեքշաբթի, հունիսի 25, 2013 թ.

4 | Փողեր

Աս­ֆալ­տա­պա­տող­նե­րից մե­կը դարձ­յալ Վա­նա­ձո­րի քա­ղա­քա­պե­տի եղ­բոր ըն­կե­րու­թյունն է նե­րը տնտե­սում է՝ նաև «Ար­գիշ­ տի 1» ՍՊԸ-ին Վա­նա­ձո­րում աս­ ֆալ­տա­պատ­ման «մե­նաշ­նորհ» տա­լով: Վա­նա­ձո­րի Մայր Աստ­վա­ծա­ ծին ե­կե­ղե­ցուն հա­րա­կից հրա­ պա­րա­կի աս­ֆալ­տա­պա­տումն ի­րա­կա­նաց­նե­լու է «Լո­ռի ՃՇՇ» ՓԲԸ-ն մոտ ֌47 մլն-ի շրջա­նակ­ նե­րում, իսկ Վա­նա­ձո­րի Վար­ դա­ նանց փո­ ղո­ ցը ֌26 170 369ով աս­ֆալ­տա­պա­տի «Վառ­մաշ» ՍՊԸ-ն: Նա­խագ­ծա­յին և փոր­ձաքն­ նա­կան եզ­րա­կա­ցու­թյան ստաց­ ման աշ­խա­տանք­նե­րը ի­րա­կա­ նաց­նում և հա­մա­շի­նա­րա­րա­կան աշ­խա­տանք­նե­րի հե­ղի­նա­կա­ յին հսկո­ղու­թյան ծա­ռա­յու­թյուն­ նե­րը մա­տու­ցում է «Վա­նա­ձո­ րի նա­խագ­ծող» ՍՊԸ-ն: Այս ըն­ կե­րու­թյու­նը եր­կար տա­րի­ներ իր գոր­ծու­նեու­թյու­նը ծա­վա­լում է Վա­նա­ձո­րի քա­ղա­քա­պե­տա­րա­ նի շեն­քում վար­ձա­կա­լած տա­ րած­քում: Քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նի շեն­քում տա­րածք վար­ձա­կա­լե­լը ՍՊԸ-ի հա­ մար ինք­ նին ո­ ��ինչ չի նշա­ նա­ կում, բայց քա­ նի որ քա­ ղա­քա­պե­տի եղ­բոր ըն­կե­րու­թյան աշ­խա­տանք­նե­րը ևս­ այս ըն­կե­ րու­ թյու­ նը պետք է ստու­ գի, սա ար­դեն հայ­կա­կան ի­րա­կա­նու­ թյան մեջ այլ դրսևո­րում ­ն ե­րով է հայտ­նի: Լո­ռու մարզ­պե­տա­րա­նի քա­ ղա­քա­շի­նու­թյան վա­րչու­թյան պետ Ար­մե ն Ջա­նազ­յ ա­նը «Հետ­

քի» հետ զրույ­ցում ա­սաց, որ կա­ ռա­վա­րու­թյան ո­րո­շու­մով մարզ­ պե­տա­րան­նե­րին թույ­լատր­ված է՝ ա­ռանց մրցույթ հայ­տա­րա­րե­ լու, բա­նակ­ցա­յին գոր­ծըն­թա­ցով ո­րոշ աշ­խա­տանք­նե­րի կա­տար­ ման կամ ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի մա­ տուց­ման պայ­մա­նագ­րեր կնքել ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի հետ: Քա­ղա­քա­շի­նու­թյան վար­չու­ թյան պե­տից հե­տաքրքր­վե­ցինք, թե ինչ սկզբուն­ քով են ա­ մե ­ նա­ ծա­վա­լուն պայ­մա­նա­գի­րը կնքել հենց Վա­նա­ձո­րի քա­ղա­քա­պե­տի եղ­բոր ըն­կե­րու­թյան՝ «Ար­գիշ­տի 1»-ի հետ, որ­տեղ մաս­նա­բա­ժին ու­նի նաև հենց քա­ղա­քա­պե­տը: Ար­մե ն Ջա­նազ­յ անն ա­սաց, որ պայ­մա­նագ­րե­րը կնքե­լուց ա­ռաջ հրա­վի­րել են տա­րա­ծաշր­ջա­ նի ճան­շին­նե­րին, բա­նակ­ցու­ թյուն­նե­րի ըն­թաց­քում նրանք չեն ցան­կա­ցել ի­րա­կա­նաց­նել Վա­ նա­ձո­րի Տիգ­րան Մեծ փո­ղո­ցի և Թու­ման­յա­նի հրա­պա­րա­կի աս­ ֆալ­տա­պատ­ման աշ­խա­տանք­ նե­րը, փո­խա­րե­նը պատ­րաս­տա­ կա­մու­թյուն է հայտ­նել «Ար­գիշ­ տի 1» ՍՊԸ-ն: «Թե ի­րենք ին­չի չեն մաս­նակ­ ցում, ար­դեն երևի ՍՊԸ-նե­րի մեջ ներ­ քին խնդիր է, որ­ տեղ մենք որևէ բան ա­ նել չենք կա­ րող»,– նշեց Ջա­նազ­յ ա­նը: Նա հա­վաս­ տիաց­նում էր, որ մարզ­պե­տա­ րա­նում ֌300  մլն-ի վե­րա­բեր­յալ մի քա­նի ան­գամ ե­ղել են քննար­ կում ­ներ, ո­ րոնց ներ­ կա են ե­ ղել

Վա­նա­ձո­րում ա­մե ­նա­ծա­վա­լուն շի­նա­րա­րա­կան պայ­մա­նա­գի­րը «Օ­րա­կար­գի» ար­խի­վից

Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը այս տար­ վա ապ­րի­լի 11-ի թիվ 365-Ն ո­րո­ շու­մով կա­ռա­վա­րու­թյան պա­ հուս­տա­յին ֆոն­դից Լո­ռու մարզ­ պե­տա­րա­նին հատ­կաց­րել է ֌300  մլն՝ Վա­նա­ձո­րի Տիգ­րան Մեծ, Վար­դա­նանց փո­ղոց­նե­րի, Թու­ման­յան հրա­պա­րա­կի և Մայր Աստ­վա­ծա­ծին ե­կե­ղե­ցուն հա­ րա­կից հրա­պա­րա­կի աս­ֆալ­տա­ պատ­ման հա­մար: Մինչև այս տար­վա դեկ­տեմ­բե­ րի 23-ը «Ար­գիշ­տի 1» ՍՊԸ-ն ի­րա­ կա­նաց­նե­լու է Վա­նա­ձո­րի Տիգ­ րան Մեծ փո­ղո­ցի և Թու­ման­յա­նի հրա­պա­րա­կի աս­ֆալ­տա­պատ­ման աշ­խա­տանք­նե­րը: Աշ­խա­տանք­նե­ րի ի­րա­կա­նաց­ման պայ­մա­նա­գի­ րը հու­ նի­ սի 7-ին կնքել են Լո­ ռու մարզ­պե­տա­րա­նի աշ­խա­տա­կազ­ մի ղե­կա­վար Ա­շոտ Մա­նուկ­յանն ու «Ար­ գիշ­ տի 1» ՍՊԸ-ի տնօ­ րեն Սեյ­րան Դար­բին­յա­նը: Սեյ­րան Դար­բին­յա­նը Վա­ նա­ձո­րի քա­ղա­քա­պետ Սամ­վել Դար­բին­յա­նի եղ­բայրն է: Քա­ղա­ քա­պե­տը նույն­պես «Ար­գիշ­տի 1» ՍՊԸ-ում շա­հա­բա­ժին ու­նի, ին­ չը 2011թ. 23,175 մլն դ­րա­մի ե­կա­ մուտ է բե­րել նրան: Այս պայ­մա­նագ­րի գի­նը կազ­ մում է մոտ ֌198 մլն: ֌151 մլն-ը նա­խա­տես­ված է Տիգ­րան Մեծ փո­ ղո­ ցի, իսկ մոտ ֌47  մլն-ը՝ Թու­ման­յա­նի հրա­պա­րա­կի աս­ ֆալ­տա­պատ­ման հա­մար: Սամ­վել Դար­բին­յա­նը զգա­լի կա­րո­ղու­թյան տեր է և գու­մար­

ոչ միայն շի­նաշ­խա­տանք­ներ ի­րա­կա­նաց­նող ՍՊԸ-նե­րը, այլև ԶԼՄ ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ: Վար­չու­թյան պե­տի խոս­քով՝ «Ար­գիշ­տի 1» ՍՊԸ-ն ա­վե­լի խո­ շոր է և ի վի­ճա­կի է մե­ծա­ծա­վալ աշ­խա­տանք­ներ ի­րա­կա­նաց­նել: Հար­ցին, թե արդ­յոք Վա­նա­ձո­ րի քա­ղա­քա­պետն իր լծակ­նե­ րը չի՞ օգ­ տա­ գոր­ ծում՝ իր և եղ­ բոր ՍՊԸ-ին շի­նաշ­խա­տանք­ նե­րի ծրագ­րե­րում ներգ­րա­վե­լու հա­մար, վար­չու­թյան պե­տը բա­

կնքվել է ­քա­ղա­ քա­պե­տի եղ­բոր ըն­կե­րու­թյան՝ «Ար­գիշ­տի 1»-ի հետ, որ­տեղ մաս­ նա­բա­ժին ու­նի նաև հենց քա­ղա­ քա­պե­տը:

ցա­սա­կան պա­տաս­խան տվեց: «Բա­ցա­ռա­պես ոչ, ո­րով­հետև պատ­վի­րա­տուն Լո­ռու մարզ­ պե­տա­րանն է, և կա­րող եք ԶԼՄ ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րից տե­ղե­կա­ նալ, որ ե­ղել են քննար­կում ­ներ, եր­կու-ե­րեք մեծ խորհր­դակ­ցու­ թյուն է ե­ղել: Բ­նա­կա­նա­բար, քա­ ղա­քա­պե­տի որևէ լծակ չի օգ­տա­ գործ­ վել, ա­ մե ն ինչ ե­ ղել է թա­ փան­ցիկ»,– ա­սաց Ար­մե ն Ջա­ նազ­յ ա­նը:  n Գ­րի­շա Բա­լա­սան­յան, Hetq.am

Օֆ­շո­րա­յին սկան­դա­լը կու­նե­նա երկ­րորդ մաս ‹‹‹ էջ 3 նշա­նա­կում՝ «Բենթ­լի» են նվի­րում, ա­սում է՝ «Բենթ­լին» ի՞նչ է […]: Այս­ տեղ մի բան կա՝ կա՛մ մյուս ե­պիս­ կո­պոս­ներն ու ար­քե­պիս­կո­պոս­ նե­րը նույն­պես «Բենթ­լի» ու­նեն, որ ձայն չեն հա­նում, կա՛մ ա­կն­կա­ լիք՝ «Բենթ­լի» ստա­նա­լու: Գ­նա­ցեք, հա­նեք այդ մար­դուն ե­կե­ղե­ցուց: —  Օֆ­շո­րում ինչ­պե՞ս են ըն­կե­րու­թյուն գրան­ցում: Կոնկ­րետ կիպ­րոս­յան օֆ­ շո­րում ըն­կե­րու­թյուն գրան­ցե­լը ա­ռանց բաժ­նե­ տե­րե­րի հա­մա­ձայ­նու­թյան կամ լիա­զորու­թյան հնա­ րա­վո՞ր է: —  Ես գի­ տեմ մի բան՝ ինչ­ քան ա­սում են՝ հեշտ է օֆ­շո­րում գրան­ցել ըն­կե­րու­թյուն, ա­հա­վոր բարդ է օֆ­շո­րում ըն­կե­րու­թյուն լու­ծա­րե­լը: Գո­նե բաժ­նե­տե­րե­ րը պետք է լիա­զո­րագ­րեր տան, նո­տա­րով պետք է հաս­տատ­ ված փաս­տա­թուղթ տան, տվյալ դեպ­քում, ա­սենք, վար­չա­պե­տը պետք է տա, որ ինչ-որ մե­կը լու­ ծա­րի: Լավ, այդ ըն­կե­րու­թյան հետ, են­թադ­րենք, ա­սում են՝ մենք կապ չու­ նենք, այդ ըն­ կե­ րու­թյու­նն ի՞նչ է լի­նե­լու, այդ ըն­ կե­րու­թյու­նը չի կա­րող Ա­շոտ Սու­ քիաս­յա­նը լու­ծա­րել ինք­նու­րույն, ու­րեմն այդ ըն­կե­րու­թյու­նը հա­ վեր­ժա­կան մնա­լու է: Ե­թե ա­սում են՝ մենք տեղ­յակ չենք, լավ տեղ­ յակ չեք, հի­մա պետք է փա­կեք չէ՞ այդ ըն­կե­րու­թյու­նը: Ո՞նց են փա­

կե­լու: Ըն­կե­րու­թյան լու­ծա­րու­մը իս­կա­պես ա­հա­վոր բարդ գործ է: — Կա­րե­լի է են­թադ­րել, որ նաև գրան­ցումն է բարդ: —  Ես կար­ ծում եմ, որ գրան­ ցումն էլ նույն բար­դու­թյուն­նե­ րը պետք է ու­նե­նա: Մի քիչ օֆ­ շոր­նե­րը տար­բեր են՝ Կիպ­րո­սում ա­վե­լի բարդ է: Քա­նի որ այն ԵՄ ան­դամ է, այն­տեղ օ­րի­նա­կա­նու­ թյու­նն ա­վե­լի շատ է, օ­րենք­նե­րը ա­վե­լի խիստ են: Օ­րի­նակ՝ Պա­ նա­մա­յում այդ­պես չէ: Պատ­կե­ րաց­նո՞ւմ եք՝ հա­յե­րը Պա­նա­մա­ յում ըն­կե­րու­թյուն­ներ ու­նեն: — Դա հաս­տատ­վա՞ծ տե­ ղե­կատ­վու­թյուն է: —  Ա­յո՛, բազ­մա­թիվ հա­յեր Պա­ նա­մա­յում ըն­կե­րու­թյուն­ներ ու­ նեն: Չ­գի­տեմ՝ Պա­նա­մա­յում մի քիչ ու­րիշ է, Վիր­ջին­յան կղզի­նե­ րում մի քիչ ու­րիշ է: —  Այս­պի­սի մի ճշգրտող հարց՝ Տիգ­րան Սարգս­յա­ նը կա­րո՞ղ է Է­դիկ Բաղ­դա­ սար­յա­նի ա­նու­նով Կիպ­րո­ սի օֆ­շո­րում ըն­կե­րու­թյուն բա­ցել և 10 մի­լիո­նի գոր­ ծարք ա­նել: — Կար­ծում եմ՝ ոչ: Ինձ մի քա­ նի հո­գի ա­սել են՝ ու­զում ես քո ա­նու­նով ըն­կե­րու­թյուն բա­ցենք: Ա­սա­ցի՝ ա­յո, բա­ցեք ըն­կե­րու­ թյուն և 10 մի­լիոն էլ փող դրեք: — Դա անհ­նա՞ր եք հա­մա­րում:

—  Ես հա­ մոզ­ ված եմ, որ հնա­ րա­ վոր չէ դա: Չ­ գի­ տեմ՝ Դուք էլ փոր­ձեք բա­ցել ըն­կե­րու­թյուն: —  Այս ա­մե­նին ի՞նչ պետք է հետևի: Կար­ծեմ՝ Դուք մեկ ան­գամ կար­ծիք հայտ­ նել եք: — Չեմ կա­ րող ա­ սել, թե ինչ պետք է հետևի: Ես կար­ծում եմ, որ այս գոր­ ծարք­ նե­ րի մեջ իր տեղն է ու­նե­ցել «Ա­մե­րիա» բան­ կը, և չգի­ տեմ ին­ չու բան­ կի մա­ սին չեն խո­սում: — «Ա­մե­րիա» բան­կին հի­ մա կար­ծես քա­ղա­քա­կան շրջա­նակ­նե­րում ներ­կա­յաց­ նում են որ­պես «քցվող» կող­մի, ո­րին կա­ռա­վա­րու­ թյու­նը քցել է: — Քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը մի կողմ թող­նենք, երբ ես գրում էի հոդ­վա­ծը, մտքովս չէր անց­նում, որ այս­քան քա­ղա­քա­կա­նաց­նե­լու են: Իս­կա­պես մտքովս չէր անց­ նում, ո­րով­հետև «Նաի­րի­տի» փոր­ձը ու­նեի: «Նաի­րի­տը» լա­ վա­գույն բանն էր, որ ա­րել էինք այս գոր­ծու­նեու­թյան ըն­թաց­ քում, և ո­ րի վրա յոթ ա­ միս աշ­ խա­տել էինք: Դա իս­կա­պես տա­ ռա­պանք էր, ո­րի վրա շատ փող էինք ծախ­սել, ո­րով­հետև օֆ­շոր­ նե­րում աշ­խա­տե­լը նաև ծախ­ սա­տար է, այն ի­մաս­տով, որ դու այդ օֆ­շո­րա­յին ըն­կե­րու­թյան ֆի­նան­սա­կան հաշ­վետ­վու­թյուն­ ներն էլ պետք է վերց­ նես, որ տես­նես՝ տար­վա ըն­թաց­քում ինչ

գոր­ծարք­ներ է ա­րել, իսկ ա­մե ն մի հաշ­վետ­վու­թյուն 8 եվ­րո էր, և միայն մեկ տար­ վա ֆի­ նան­ սա­կան փաս­տաթղ­թե­րը վերց­ նե­ լու հա­ մար պետք է 32 եվ­ րո ծախ­սեիր: «Նաի­րի­տի» Rhinoville Property Limited-ը ստեղծ­վել էր, կար­ծեմ, 2003թ.: Հաշ­վե՛ք, թե ինչ­ քան փող պետք է ծախ­սեք՝ պար­ զե­լու՝ այս ըն­կե­րու­թյու­նը որ­տե­ ղից է սկսվել, ինչ ֆի­նան­սա­կան մուտ­քեր ու­ներ, ինչ գոր­ծարք­ներ էր կա­տա­րում: Ի վեր­ ջո, այդ բան­ կի բիզ­ նես ծրագ­րի հա­մար Ա­շոտ Սու­քիաս­ յա­նը հայ­տա­րա­րեց, որ 6  հազ. դո­ լար է վճա­ րել, այդ բիզ­ նես ծրագ­րի մեջ ի­րա­կա­նում կան կեղծ տվյալ­ ներ: Այ­ սինքն՝ այն­ տեղ խոս­վում էր ըն­կե­րու­թյան մա­սին, ո­րը գո­յու­թյուն չու­նի, այն­ տեղ խոս­ վում է հան­ քի տա­ րած­քի մա­սին, ո­րն ի­րա­կա­նում այդ­քան չէ: Այ­սինքն՝ ար­դեն իսկ բա­ ներ կան, որ բան­ կով պետք է զբաղ­վել: Ա­շոտ Սու­քիաս­յա­նը հայ­ տա­ րա­ րում է, որ սկզբում 12 տո­կո­սով են պայ­մա­նա­վոր­վել, հե­ տո փո­ խել են: Ո՞նց կա­ րող է բիզ­նես ծրա­գիր, կա­ռա­վա­րու­ թյան կող­մից ա­ջակց­վող ծրա­ գիր, և հան­կարծ բան­կը ո­րո­շում է այն­տեղ տո­կոս­նե­րը բարձ­րաց­ նել: Չ­գի­տեմ՝ ինչ-որ մութ տե­ղեր կան: Ընդ­հան­րա­պես, մեր բան­ կե­րը շատ մութ է­ջեր ու­նեն, այ­ սօր բան­կե­րից եր­կու­սը, կար­ծես թե այդ հար­ ցը լուծ­ վեց, պայ­ թե­ լու վրա էին: «Ա­ նե­ լի­ քում» կար­ ծես թե բաժ­ նե­ տե­ րեր են փոխ­

վում, «Հայ­բիզ­նես­բան­կում» բա­ ներ են փոխ­վում, հայ­կա­կան բան­կե­րի մի մասն էլ օֆ­շո­րա­յին հետ­քեր ու­նի: — Կար­ծես լու­սա­վոր կետ չի երևում ներ­կա­յաց­ված պատ­մու­թյու­նից: Լու­սա­վո­ րը կլի­ներ, ե­թե լուրջ հե­ տաքն­նու­թյուն սկսվեր այդ օֆ­շոր­նե­րի, բան­կե­րի վե­րա­բեր­յալ: — Գո­նե «Նաի­րի­տի» դեպ­ քում պետք է դա ա­նեին, այն­քան հստակ էր՝ ա­սենք 10 մի­լիոն դո­ լա­րը որ­տեղ գնաց, 1 մի­լիոն դո­ լա­րը որ­տեղ գնաց, 35 մի­լիոն դո­ լա­րը չկա: Բայց ե­թե մեզ մի քիչ հնա­րա­վո­րու­թյուն տա­յին, մենք կա­րող էինք դա էլ պար­զել: Բայց չկա այդ փո­ղը, գի­տենք, որ չկա, ու գի­տենք՝ որ­տեղ է այն: Բայց, թե կոնկ­ րետ ոնց է հան­ վել այդ 35 մի­լիո­նը… Դա իս­կա­պես նվեր էր ի­րա­վա­պահ մար­մի ն­նե­րին, ես միշտ դա եմ ա­ սում: Ցան­ կա­ ցած հե­տաքն­նա­կան խումբ կնա­խան­ ձեր նման հե­տաքն­նու­թյուն ա­նե­ լու հա­ մար: Ի դեպ՝ «Նաի­ րի­ տի» պա­տաս­խա­նա­տու­նե­րից մե­կը է­ներ­գե­տի­կա­յի նա­խա­րարն էր, ո­րը հենց այդ ծրագ­րի պա­տաս­ խա­նա­տուն էր: Հի­մա [«Հայ­Ռուս­ գա­զար­դի» հայ­կա­կան բաժ­նե­ մա­սը] «Գազ­պրո­մի ն» վա­ճա­ռե­ լով է զբաղ­ված: Լավ, այս դեպ­ քից հե­ տո նրան ո՞նց կա­ րե­ լի է որևէ բան վստա­հել:  n Պատ­րաս­տել է Ա­նի Գ­րի­գոր­յա­նը


№ 87 (327), երեքշաբթի, հունիսի 25, 2013 թ. |

Փողեր | 5

Կողմ ­ն ո­րոշ­վել ըստ գնա­ճի Հու­լի­սը կա­րող է շո­կա­յին լի­նել նաև բան­կա­յին հա­մա­կար­գի հա­մար Հա­յաս­տա­նի բան­կա­յին հա­մա­կար­գում հուն­վար-մա­յի­սին ար­ձա­ նագր­վել է հիմ­ն ա­կան նոր­մա­տի­վա­յին ցու­ցա­նիշ­նե­րի վատ­թա­ րա­ցում։ Բան­կե­րի շա­հույ­թը կրճատ­վել է 32%-ով, կա­պի­տա­լի հա­ մար­ժե­քու­թյու­նը նվա­զել է 0,5-տո­կո­սա­յին կե­տով։ Ա­ռա­ջար­կի շո­ կով պայ­մա­նա­վոր­ված (գա­զի և է­լեկտ­րաէ­ներ­գիա­յի սա­կագ­նե­րի բարձ­րա­ցում)՝ գնա­ճի ա­րա­գա­ցու­մը կա­րող է բա­ցա­սա­բար ազ­դել նաև վար­կե­րի վե­րա­դար­ձե­լիու­թյան վրա։ Ընդ ո­րում՝ բան­կե­րը վար­կե­րի տո­կո­սադ­րույք­նե­րը վե­րա­նա­յել են շա­հույ­թի մար­ժա­յի հաշ­վին ա­ճող մրցա­կու­թյան պայ­ման­ նե­րում։ Բա­ցի այդ՝ մրցակ­ցու­ թյու­նը բան­կե­րին ստի­պել է ոչ միայն կրճա­տել շա­հույ­թի մար­ ժան, այլև մեղ­մել վար­կա­վոր­ ման պայ­ման­նե­րը։ Այս­պես, ե­թե ան­ցած տար­վա դեկ­տեմ­բե­րի վեր­ջին բան­կա­յին հա­մա­կար­ գում կա­պի­տա­լի հա­մար­ժե­քու­ թյու­նը (ընդ­հա­նուր կա­պի­տա­լի և ռիս­կով կշռված ակ­տիվ ­ն ե­րի հա­րա­բե­րակ­ցու­թյուն) կազ­մում էր 16,8%, ա­ պա մա­ յի­ սի վեր­ ջին այն նվա­զել է մինչև 16,3%։ Ի­հար­կե, ցու­ցա­նի­շը դեռ բարձր է ԿԲ-ի և «Բա­ զել-2»-ով սահ­ ման­ված նվա­զա­գույն նոր­մա­ տիվ ­ն ե­րից (հա­մա­պա­տա­խա­նա­ բար՝ 12% և 8%), բայց ռիս­ կե­ րի գնա­հատ­ման մեղ­մու­մը ա­նո­րո­ շու­թյուն­ներ է ստեղ­ծում ա­պա­ գա­յի հա­մար։ Բան­կա­յին հա­մա­կար­գում նվա­զել է նաև բարձր ի­րաց­վե­լի ակ­տիվ ­ն ե­րի և ընդ­հա­նուր ակ­ տիվ ­ն ե­րի հա­րա­բե­րակ­ցու­թյու­ նը. մա­յի­սին վեր­ջին ցու­ցա­նի­ շը կազ­ մել է 25,2%, այն դեպ­ քում, երբ դեկ­տեմ­բե­րի վեր­ջին այն 25,6% էր, իսկ ԿԲ-ի կող­մից սահ­ման­վող նվա­զա­գույն մա­ կար­դա­կը՝ 15%։ Նոր­մա­տի­վա­յին այս եր­կու ցու­ցա­նիշ­նե­րի նվա­ զու­մը կա­րող է պայ­մա­նա­վոր­ ված լի­նել օբ­յեկ­տիվ գոր­ծոն­նե­ րով, մաս­նա­վո­րա­պես՝ վար­կա­ վոր­ման ծա­վալ­նե­րի ա­ճով։

24.06

24.03

539.5

4.42 q 0.81%

550

530

510 24.12

24.03

ռուբլի/դրամ

Հուն­վար-մա­յի­սին բան­կե­րի շա­հույ­ թը կրճատ­վել է 32%-ով, կա­պի­ տա­լի հա­մար­ժե­ քու­թյու­նը նվա­զել է 0,5-տո­կո­սա­յին կե­տով։

12,80 24.12

Ծա­վալ­նե­րի քա­նա­կա­կան ա­ճից բա­ցի՝ կարևոր է վար­կա­յին պորտ­ ֆե­լի ո­րա­կը։ Պարզ­վում է՝ ցու­ցա­ նիշ­նե­րի վատ­թա­րա­ցում ար­ձա­ նագր­վել է նաև այս­տեղ։ Այս­պես՝ հուն­վար-մա­յի­սին բան­կա­յին հա­ մա­կար­գի ընդ­հա­նուր ակ­տիվ ­ն երն ա­վե­լա­ցել են 5%-ով, թեև նվա­զել է բարձր ի­րաց­վե­լի ակ­տիվ ­ն ե­րի մաս­նա­բա­ժի­նը։ Եվ սա այն դեպ­ քում, երբ բան­կա­յին ակ­տիվ ­ն ե­րի շուրջ 60%-ը վար­կերն են։ Նույ­նիսկ ցու­ցա­նիշ­նե­րի վատ­ թա­րաց­ման պայ­ման­նե­րում բան­ կա­յին հա­մա­կար­գը շա­րու­նա­ կում է կա­յուն մնալ։ Բայց պետք է հաշ­վի ա­ռել, որ մակ­րոտն­տե­ սա­կան մի­ջա­վայ­րի կտրուկ փո­ փո­խու­թյան դեպ­քում ա­ռան­ձին բան­կեր կա­րող են լուրջ խնդիր­ նե­ րի առջև կանգ­ նել։ Բանն այն է, որ ա­ռա­ջար­կի շո­կով պայ­մա­

Ա­ռա­ջի­կա յոթ ա­միս­նե­րին ֆի­ նանս­նե­րի նա­ խա­րա­րու­թյու­նը Ֆոտոլուր

24.06

12.54

0.00 0 0.00%

13,50

‹‹‹ էջ 1

քին պարտ­քի տո­կո­սավ­ճար­նե­ րի սպա­սարկ­մա­նը։ Ընդ­հա­նուր առ­մամբ, ֆի­նանս­նե­րի նա­խա­ րա­րու­թյու­նը հու­նիս-դեկ­տեմ­բեր ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում ներ­ քին շու­կա­յից պետք է ներգ­րա­վի ա­վե­լի քան ֌60 մլրդ, ին­չը նշա­ նա­կում է, որ ա­ռա­ջի­կա­յում պե­ տա­կան պար­տա­տոմ­սե­րի ե­կամ­ տա­բե­րու­թյու­նը շա­րու­նա­կե­լու է ա­վե­լա­նալ։ Բանն այն է, որ պե­ տա­ կան պար­տա­տոմ­սե­րի տե­ղա­բաշխ­ ման ժա­մա­նակ ե­կամ­տա­բե­րու­ թյու­նը թե­լադ­րում է ոչ թե ա­ռա­ ջար­ կը՝ տվյալ դեպ­ քում ֆի­

0.36 p 0.09%

410

եվրո/դրամ

նա­վոր­ված (գա­զի և է­լեկտ­րաէ­ ներ­գիա­յի սա­կագ­նե­րի բարձ­րա­ ցում)՝ հու­լի­սից սպաս­վում է գնա­ ճի տեմ­պի ա­րա­գա­ցում, տար­վա կտրված­ քով այն կա­ րող է կազ­ մել մինչև 8% (ԿԲ թի­ րա­ խա­ յին ցու­ ցա­ նի­ շը 4±1,5% է)։ Այս հան­ գա­ման­քն ա­վե­լաց­նում է վար­կե­ րի սպա­սարկ­ման ռիս­կե­րը, հատ­ կա­պես սպա­ռո­ղա­կան վար­կե­րի գծով։ Բան­կա­յին հա­մա­կար­գում վար­կա­յին պորտ­ֆե­լի մոտ 30%-ը կազ­մում են սպա­ռո­ղա­կան և հի­ փո­թե­քա­յին վար­կե­րը։ Պետք է հաշ­ վի առ­ նել նաև, որ բարձր գնա­ճը հան­գեց­նե­լու է ա­վանդ­նե­րի տո­կո­սադ­րույք­նե­րի բարձ­րաց­ման, իսկ վար­կե­րի տո­ կո­սադ­րույք­նե­րը կա­րող են և չ­վե­ րա­նայ­վել, ին­չի մա­սին վկա­յում է հա­մաշ­խար­հա­յին պրակ­տի­կան։ n Ար­մե ­նակ Չա­տին­յան

Պարտ­քը թան­կա­նում է ֆին­նա­խի ու­սե­րին Այս­պես՝ ներ­քին պե­տա­ կան պարտ­քում կար­ճա­ժամ­ կետ պետ­պար­տա­տոմ­սե­րի մի­ ջին ե­կամ­տա­բե­րու­թյու­նը հինգ ա­միս­նե­րին ա­վե­լա­ցել է 0,2-տո­ կո­սա­յին կե­տով (մա­յի­սի վեր­ ջին կազ­ մել է 9,78%), միջ­ նա­ ժամ ­կ ետ պար­տա­տոմ­սե­րի­նը՝ 0,27-տո­կո­սա­յին կե­տով (կազ­ մել է 14,22%), եր­կա­րա­ժամ ­կ ետ­ նե­րի­նը՝ 0,12-տո­կո­սա­յին կե­տով (կազ­մել է 14,97%)։ Ֆի­նանս­նե­ րի նա­խա­րա­րու­թյու­նը բարձր ե­կամ­տա­բե­րու­թյամբ պար­տա­ տոմ­սե­րի թո­ղար­կու­մից ստաց­ ված մի­ջոց­ներն ուղ­ղել է հիմ ­ն ա­ կա­նում կար­ճա­ժամ ­կ ետ պար­ տա­տոմ­սե­րի մար­մա­նը, ո­րոնց ե­կամ­տա­բե­րու­թյու­նը չի գե­րա­ զան­ցել 10%-ը։ Ա­ռա­ջի­կա յոթ ա­միս­նե­րին ֆի­ նանս­նե­րի նա­խա­րա­րու­թյու­նը պետք է մա­րի ֌16,8  մլրդ­-ի կար­ ճա­ժամ ­կ ետ պար­տա­տոմ­սեր, բա­ցի այդ՝ անհ­րա­ժեշտ է լի­նե­լու ևս ֌45  մլրդ, ո­ րից ֌29  մլրդ­ -ը՝ պետբ­յու­ջեի դե­ֆի­ցի­տի ֆի­նան­ սա­վոր­մա­նը, և ֌16  մլրդ-ը՝ ներ­

411.64

420

400 24.12

«Օրակարգի» արխիվից

Այս տար­վա հինգ ա­միս­նե­րին բան­կե­րը ստա­ցել են ֌7,6  մլրդ­-ի շա­ հույթ, ո­ րը 32%-ով պա­ կաս է ան­ցած տար­վա նույն ժա­մա­նա­ կա­հատ­վա­ծի ցու­ցա­նի­շից։ Շա­ հույ­թի նվա­զու­մը պայ­մա­նա­վոր­ ված է ֆի­նան­սա­կան շու­կա­յում տո­կո­սադ­րույք­նե­րի շե­ղում ­ն ե­րի խո­րաց­մամբ։ Ճգ­նա­ժա­մից ի վեր ա­վե­լա­ցել են ա­վանդ­նե­րի տո­կո­ սադ­րույք­նե­րը և գ­րանց­վել պե­ տա­կան պար­տա­տոմ­սե­րի ե­կամ­ տա­բե­րու­թյան աճ, այն դեպ­քում, երբ հետևո­ղա­կա­նո­րեն նվա­զել են վար­կե­րի տո­կո­սադ­րույք­նե­րը։ Այս­պես՝ հուն­վար-մա­յի­սին մեկ տա­րուց ա­վե­լի ժամ ­կ ե­տով դրա­ մա­յին ա­վանդ­նե­րի մի­ջին տո­ կո­սադ­րույ­քը կազ­մել է 12,22%, ար­տար­ժու­թա­յին ա­վանդ­նե­րի­ նը՝ 8%, այն դեպ­քում երբ ան­ցած տար­վա նույն ժա­մա­նա­կա­հատ­ վա­ծում ցու­ցա­նի­շը հա­մա­պա­ տաս­խա­նա­բար 11,3% և 7,5% էր։ Այս ըն­թաց­քում պե­տա­կան պար­ տա­տոմ­սե­րի մի­ջին ե­կամ­տա­բե­ րու­թյունն ա­վե­լա­ցել է 0,6-տո­ կո­սա­յին կե­տով՝ 2013թ. մա­յի­սի վեր­ջին կազ­մե­լով 13,9%։ Փո­ղի թան­կաց­ման պայ­ման­ նե­րում բան­կա­յին հա­մա­կար­ գում մեկ տա­ րուց ա­ վե­ լի մար­ ման ժամ ­կ ե­տով դրա­մա­յին վար­կե­րի տո­կո­սադ­րույ­քը այս տար­վա հինգ ա­միս­նե­րին 2012թ. նույն ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծի հա­մե­մատ նվա­զել է 0,7-տո­կո­ սա­յին կե­տով՝ կազ­մե­լով 17%։ Ար­տար­ժու­թա­յին վար­կե­րինն ա­ճել է 0,2-տո­կո­սա­յին կե­տով։

դոլար/դրամ

պետք է մա­րի ֌16,8  մլրդ­-ի կար­ ճա­ժամ ­կ ետ պար­ տա­տոմ­սե­ր։

նանս­նե­րի նա­խա­րա­րու­թյու­նը, այլ պա­հան­ջար­կը, այ­սինքն՝ շու­ կա­յի մաս­նա­կից­նե­րը։ Ե­թե հաշ­ վի առ­նենք, որ պե­տա­կան պար­ տա­տոմ­սե­րի տե­ղա­բաշխ­մա­ նը մաս­նա­կից դի­լեր­նե­րի թի­վը չի գե­րա­զան­ցում 7-ը, հաս­կա­ նա­լի է, որ մեծ հաշ­վով պե­տա­ կան պար­տա­տոմ­սե­րի շու­կա­յում խա­ղի կա­նոն­նե­րը հենց նրանք են թե­ լադ­ րում։ Բա­ ցի այդ՝ առ­ կա են նաև օբ­ յեկ­ տիվ գոր­ ծոն­ ներ. ա­ռա­ջար­կի շո­կով պայ­մա­ նա­վոր­ված (գա­զի և է­լեկտ­րաէ­ ներ­գիա­յի սա­կագ­նե­րի բարձ­րա­ ցում)՝ սպաս­ վող բարձր գնա­ ճը

նույն­պես հան­գեց­նե­լու է պար­ տա­տոմ­սե­րի ե­կամ­տա­բե­րու­թյան ա­ճի։ Ներ­քին պարտ­քի սպա­սարկ­ ման հա­մա­կար­գը, ըստ էու­թյան, ֆի­նան­սա­կան բուրգ է հի­շեց­ նում. պար­տա­տոմ­սե­րի նա­խորդ՝ ա­վե­լի ցածր ե­կամ­տա­բե­րու­ թյամբ թո­ղար­կում ­ն ե­րի սպա­ սարկ­ման հա­մար ներգ­րավ­վում են ա­վե­լի թանկ մի­ջոց­ներ, ընդ ո­րում՝ խա­ղի կա­նոն­նե­րն ի­րա­ կա­նում ֆի­նանս­նե­րի նա­խա­րա­ րու­թյունը չի թե­լադ­րում։ Մ­յուս կող­մից՝ պետ­պար­տա­ տոմ­սե­րի բարձր ե­կամ­տա­բե­ րու­թյան պատ­ճա­ռով այդ­պես էլ չկա­յա­ցավ կոր­պո­րա­տիվ պար­ տա­տոմ­սե­րի շու­կան։ Բանն այն է, որ պար­տա­տոմ­սե­րի շու­կա­յում ու­ղեն­շա­յին է պետ­պար­տա­տոմ­ սե­րի ե­կամ­տա­բե­րու­թյու­նը, ո­րի շուրջ էլ ձևա­ վոր­ վում է կոր­ պո­ րա­տիվ պար­տա­տոմ­սե­րի մի­ջին ե­կամ­տա­բե­րու­թյու­նը։ Ս­տեղծ­ված պայ­ման­նե­րում այն կազ­մե­լու էր մոտ 16%, ինչն ա­ վե­ լի բարձր է, քան շու­կա­յում վար­կե­րի գոր­ծող տո­կո­սադ­րույք­նե­րը։  n Ար­մե ­նակ Չա­տին­յան

եվրո/դոլար

24.06

24.03

1.311

0.00 q 0.11%

1,33

1,26 24.12

24.03 WTI Brent

նավթ

24.06

93.97 0.28 p 0.30% 100.49 0.42 q 0.42%

US$/bbl.

120

95

70 24.12 ոսկի

24.03

կբ 100 հհ comex

24.06

1295.3 77.5 q 5.65% 1281.4 10.6 q 0.82%

US$/t oz.

1800

1700 1600 1500 1400 1300 24.12

24.03

(LME)

պղինձ

6643

24.06 196.2 q 2.87%

US$/tonne

8300

7500

6700 24.12 ցորեն

(cbt)

24.03

255.36

24.06 3.67 q 1.42%

US$/tonne

300 280 260 240 24.12

24.03

24.06

Տվյալները վերցված են 24.06, Երևան, ժ. 16:00 Աղբյուրը՝ ՀՀ ԿԲ, Bloomberg և Forex


| № 87 (327), երեքշաբթի, հունիսի 25, 2013 թ.

6 | Մեծ փողեր

Նա­բիու­լի­նան չի ար­ժեզր­կի ռուբ­լին ԿԲ նոր նա­խա­գա­հը հստա­կեց­րել է ա­ռաջ­նայ­նու­թյուն­նե­րը Հու­նի­սի 24-ին Էլ­վի­րա Նա­բիու­լի­նան ստանձ­նել է Ռու­սաս­տա­նի Կենտ­րո­նա­կան բան­կի նա­խա­գա­հի պաշ­տո­նը։ Նա 2007-ից ղե­կա­ վա­րել է Ռու­սաս­տա­նի տնտե­սա­կան զար­գաց­ման և առևտ­րի նա­ խա­րա­րու­թյու­նը, իսկ 2012թ. նշա­նակ­վել նա­խա­գա­հի տնտե­սա­ կան հար­ցե­րով գլխա­վոր խորհր­դա­կան։ Մեծ ութն­յա­կի երկր­նե­ րում ԿԲ-ն ա­ռա­ջին ան­գամ է կին ղե­կա­վա­րում։ Փոր­ձա­գետ­նե­րի մեծ մա­սը Ռու­սաս­տա­նի բան­կի նոր ղե­կա­վա­րից դրա­մա­վար­կա­ յին քա­ղա­քա­կա­նու­թյան մեղ­մա­ցում է ակն­կա­լում։

Էլ­վի­րա Նա­բիու­ լի­նան ստանձ­նել

նա­ծու­թյան հաս­տա­տու­մից հե­տո Նա­բիու­լի­նան հայ­տա­րա­րել էր, որ կար­գա­վո­րի­չը ա­ռա­վե­լա­գույն ջան­քեր կգոր­ծադ­րի, որ­պես­զի գնա­ճը չգե­րա­զան­ցի 6%-ի մա­ կար­դա­կը, ընդ ո­րում՝ դրա­մա­ վար­կա­յին քա­ղա­քա­կա­նու­թյան հիմ ­ն ա­կան խնդիրն է լի­նե­լու գնա­ճը մինչև 3-4% նվա­զեց­նե­լը։ Ինչ վե­րա­բե­րում է ռուբ­լու դևալ­վա­ցիա­յի հնա­րա­վո­րու­թյա­ նը, Նա­բիու­լի­նան հայ­տա­րա­րել է, որ մոտ ա­պա­գա­յում ազ­գա­յին ար­ժույ­թը չի ար­ժեզրկ­վի։ «Ռուբ­ լու փո­խար­ժե­քը տա­տան­վում է՝ կախ­ված շու­կա­յա­կան գոր­ծոն­

նե­րը բա­ցա­սա­ բար են ար­ձա­

հի պաշ­տո­նը։

բնակ­չու­թյան կող­մից վստա­ հու­թյան մե­ծաց­մա­նը»,– նշել է Նա­բիու­լի­նան։ Ն­րա կար­ծի­քով՝ փո­խար­ ժե­քի վրա ար­հես­տա­կա­նո­րեն պետք չէ ազ­դել, քա­նի որ գլո­բալ տնտե­սա­կան ան­կա­յու­նու­թյան պայ­ման­նե­րում դա շատ վտան­ գա­վոր է։ «Ա­մե ն դեպ­քում, հնա­ րա­վոր ցնցում ­ն ե­րի հա­վա­նա­կա­ նու­թյու­նը հսկա­յա­կան է, ին­չը չի կա­րե­լի թույլ տալ»,– ա­սել է Նա­

նե­րից, և լուրջ դևալ­վա­ցիա ակն­ կա­լել պետք չէ»,– ռու­սա­կան «Կո­մեր­սանտ» պար­բե­րա­կա­նի հետ հար­ցազ­րույ­ցում ա­սել է ԿԲ նոր նա­խա­գա­հը։ Ն­րա խոս­քով՝ ռուբ­լին եր­բեմն արժևոր­վում է, եր­բեմն՝ ար­ժեզրկ­վում, և բ­նակ­ չու­թյան հա­մար սա դար­ձել է սո­ վո­րա­կան երևույթ: «Ես հա­վա­ տում եմ մեր ազ­ գա­ յին ար­ ժույ­ թին։ ԿԲ-ի և կա­ռա­վա­րու­թյան քա­ղա­քա­կա­նու­թյունն ուղղ­ված է

Չի­նաս­տա­նը վե­րա­դար­ձել է 2009թ. Ի­րաց­վե­լիու­թյան ճգնա­ժա­մը վա­խեց­րել է բոր­սա­յա­կան ներդ­րող­նե­րին Չի­նաս­տա­նի Կենտ­րո­նա­կան բան­կը առևտ­րա­յին բան­կե­րին կոչ է ա­րել կրճա­տել ռիս­կա­յին նա­խագ­ծե­րի վար­կա­վոր­ման ծա­վալ­նե­ րը, ինչ­պես նաև ա­վե­լի մեծ ու­շադ­րու­թյուն հատ­կաց­նել ի­րաց­վե­ լիու­թյա­նը, հա­ղոր­դում է Reuters-ը։ Ի­րաց­վե­լիու­թյան ճգնա­ժա­մի խո­րաց­ման, ինչ­պես նաև կար­ գա­վո­րի­չի դրա­մա­վար­կա­յին քա­ ղա­քա­կա­նու­թյան հե­տա­գա կոշ­ տաց­ման մտա­վա­խու­թյուն­նե­րը Չի­նաս­տա­նի ֆոն­դա­յին շու­կա­ նե­րի կտրուկ անկ­ման պատ­ճառ են դար­ձել։ Այս­պես՝ հու­նի­սի 24ին Շան­հա­յի բոր­սա­յա­կան ին­ դեք­սը նվա­զել է 5,3%-ով՝ մինչև 1963,24 կետ, ո­րը 2009-ից ի վեր ար­ձա­նագր­ված նվա­զա­գույն ցու­ցա­նիշն է։ Հու­նի­սի 20-ին միջ­բան­կա­յին վար­կա­վոր­ման (Shibor) շու­կա­ յում մե­կօր­յա և շա­բա­թա­կան ռե­ պո­յի տո­կո­սադ­րույք­նե­րը վեր­ ջին հինգ տա­րի­նե­րի ա­ռա­վե­լա­ գույն մա­կար­դակն են ար­ձա­նագ­ րել՝ 13,44%՝ պայ­մանա­վոր­ված ի­րաց­վե­լիու­թյան սուր պա­կա­սով։ ԿԲ մի­ջամ­տու­թյուն­նե­րի արդ­յուն­ քում հնա­րա­վոր է ե­ղել տո­կո­ սադ­րույք­նե­րը նվա­զեց­նել մինչև 8-8,5%, ընդ ո­րում՝ լրա­ցու­ցիչ՝ մոտ $64  մլրդ­-ի ի­րաց­վե­լիու­թյուն ստա­ ցել են միայն խո­շոր բան­կե­րը։ Ըստ Չի­նաս­տա­նի Կենտ­րո­նա­ կան բան­կի՝ ներ­կա­յում ֆի­նան­ սա­կան շու­կա­յի ի­րաց­վե­լիու­թյու­ նը ըն­դու­նե­լի մա­կար­դա­կում է։

Մ­յուս կող­մից՝ գլխա­վոր կար­ գա­վո­րի­չը նշել է, որ վար­կա­վոր­ ման պա­հան­ջարկն ա­վե­լի սուր է տար­վա երկ­րորդ կե­սին, ին­չը կա­րող է ի­րաց­վե­լիու­թյան պա­ կա­սի պատ­ճառ լի­նել։ Ա­վե­լի վաղ Չի­նաս­տա­նի իշ­ խա­նու­թյուն­նե­րը հայ­տա­րա­րել էին ֆի­նան­սա­կան հա­մա­կար­գի արդ­յու­նա­վե­տու­թյան բարձ­րաց­ ման, ինչ­պես նաև տնտե­սա­կան ա­ճի ու նրա­նում ներ­քին սպառ­ ման մաս­նա­բա­ժի­նը մե­ծաց­նե­լու անհ­րա­ժեշ­տու­թյան մա­սին։ Այս հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րը ներդ­ րող­ներն ըն­կա­լել էին որ­պես ստվե­րա­յին բան­կա­յին սեկ­տո­րը սահ­մա­նա­փա­կե­լու ազ­դակ, ո­րի մի­ջոց­ներն ուղղ­վում են նաև տե­ ղա­կան բյու­ջե­նե­րի պա­կա­սուրդ­ նե­րի ֆի­նան­սա­վոր­մա­նը։ Նշ­վում է, որ կար­գա­վոր­ման հե­տա­գա խստա­ցու­մը բա­ցա­սա­ բար կազ­դի տնտե­սա­կան ա­ճի տեմ­ պի վրա, ընդ ո­ րում՝ ինչ­ պես Հա­մաշ­խար­հա­յին բան­կը, այն­պես էլ Ար­ժույ­թի մի­ջազ­գա­ յին հիմ ­ն ադ­րա­մը Չի­նաս­տա­նին խոր­ հուրդ են տվել ա­ վե­ լի մեծ ու­շադ­րու­թյուն դարձ­նել կա­ռուց­ ված­քա­յին բա­րե­փո­խում ­ն ե­րին։  n

2012թ. ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը տնտե­ սու­թյան դան­դաղ վե­րա­ կանգն­ման պայ­ման­նե­րում ա­վե­լի քիչ ժա­մա­նակ են ծախ­ սել աշ­խա­տան­քա­յին պար­ տա­կա­նու­թյուն­նե­րի վրա, քան հանգս­տի և ժա­ման­ցի, աս­վում է ԱՄՆ-ի աշ­խա­տան­քի նա­խա­ րա­րու­թյան զե­կույ­ցում (կազմ­ վում է 2003-ից), տե­ղե­կաց­նում է Bloomberg-ը: 2012թ. 15 տա­րե­կա­նը գե­րա­զան­ ցող մի­ջին ա­մե­րի­կա­ցին աշ­խա­ տան­քա­յին պար­տա­կա­նու­թյուն­ նե­ րի և դ­ րանց հետ կապ­ ված այլ հար­ ցե­ րի վրա ծախ­ սել է 3 ժամ 32 րո­պե օ­րա­կան, ո­րը 2 րո­ պեով զի­ջում է 2011թ. ցու­ցա­նի­ շը։ «Թեև տար­բե­րու­թյու­նը քիչ է, այն վկա­յում է հա­սա­րա­կու­թյան մեջ զգա­լի փո­փո­խու­թյուն­նե­րի մա­սին»,– աս­վում է զե­կույ­ցում։ Ըստ զե­կույ­ցի հե­ղի­նակ­նե­ րի՝ երկ­րի տնտե­սու­թյան դան­ դաղ վե­րա­կանգ­նու­մը շա­րու­նա­ կում է աշ­խա­տա­կից­նե­րի ակ­տի­ վու­թյու­նը զսպող գոր­ծոն լի­նել։ Թեև 2012թ. գոր­ծազր­կու­թյան մա­կար­դա­կը նվա­զել է մինչև 7,8%՝ 2011թ. 8,3%-ի հա­ մե­ մատ (այժմ՝ 7,6%), աշ­խա­տան­քա­յին պար­տա­կա­նու­թյուն­նե­րի վրա ծախս­վող մի­ջին ժա­մա­նա­կը չի ա­ճել։ 2012թ. ԱՄՆ-ում ա­վե­լա­ցել է նաև ոչ լրիվ դրույ­քով աշ­խա­ տող­նե­րի թի­վը։ Զե­կույ­ցի հա­մա­ձայն՝ տնտե­ սու­թյան դան­դաղ վե­րա­կանգ­ նու­մը մե­ծա­պես ազ­դել է ա­մե­ րի­կա­ցի­նե­րի աշ­խա­տան­քա­յին ակ­տի­վու­թյան վրա։ «Մար­դիկ, ո­րոնք կա­րող էին աշ­խա­տե­լու ա­վե­լի մեծ ցան­կու­թյուն դրսևո­ րել, այդ­ պես չեն ա­ նում»,– աս­ վում է զե­կույ­ցում։

rp-online.de

րին։

բան­կի նա­խա­գա­

Տն­տե­սու­թյան դան­դաղ­ման պայ­ման­նե­րում ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը նա­խընտ­րել են քիչ աշ­խա­տել

faz.net

տա­րա­րու­թյուն­նե­

Կենտ­րո­նա­կան

Ճգ­նա­ժա­մը հաղ­թա­հա­րել հե­ռուս­տա­ցույ­ցի առջև

Չի­նա­կան շու­կա­

գան­քել ԿԲ հայ­

vesti.net

է Ռու­սաս­տա­նի

Կար­գա­վոր­չի վեր­ջին տա­րի­նե­ րի կոշտ քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­ նը տևա­կան ժա­մա­նակ խիստ քննա­դա­տու­թյան է ար­ժա­նա­ ցել՝ վե­րա­ֆի­նան­սա­վոր­ման տո­ կո­սադ­րույ­քը գրե­թե ան­փո­փոխ է մի քա­նի տա­րի շա­րու­նակ՝ 8%, չնա­յած գնա­ճի նվազ­մա­նը։ Մ­յուս կող­մից՝ դան­դա­ղում են տնտե­ սա­կան ա­ճի տեմ­պե­րը: Նա­բիու­ լի­նան հայ­տա­րա­րել է, որ վե­րա­ ֆի­նան­սա­վոր­ման տո­կո­սադ­րույ­ քը հենց այն­պես՝ մե­խա­նի­կո­րեն չի ի­ջեց­վի։ Ըն­թա­ցիկ տար­վա մար­տին ԿԲ նա­խա­գա­հի պաշ­տո­նում իր թեկ­

բիու­լի­նան՝ հա­վե­լե­լով, որ ին­քը ինս­տի­տու­ցիո­նալ ո­րո­շում ­ն ե­րի կողմ ­ն ա­կից է։ Նա­բիու­լի­նա­յի կար­ծի­քով՝ պետք է փո­խել ինս­տի­տուտ­նե­րը, ին­չը, իր հեր­թին, կա­րող է եր­կա­ րա­ժամ ­կ ետ փո­փո­խու­թյուն­ներ ա­պա­հո­վել: «Տն­տե­սա­կան ի­րադ­ րու­թյան լուրջ փո­փոխ­ման վրա կա­րող է միայն ինս­տի­տուտ­նե­ րի ո­րա­կի բարձ­րա­ցու­մը և պ­րո­ ֆե­սիո­նալ կար­գա­վո­րու­մը ազ­ դել»,– ա­սել է Նա­բիու­լի­նան։ Ի դեպ՝ ՌԴ նա­խա­գահ Վ­լա­դի­ միր Պու­տի­նը տնտե­սա­կան իր «մեծ թի­ մում» մի շարք փո­ փո­ խու­թյուն­ներ է կա­տա­րել: Այս­ պես՝ ԿԲ բան­ կի ա­ ռա­ ջին փոխ­ նա­խա­գահ Ա­լեք­սեյ Ուլ­յ ու­կաևը նշա­նակ­վել է տնտե­սա­կան զար­ գաց­ման նա­խա­րար՝ այս պաշ­ տո­նում փո­խա­րի­նե­լով Անդ­րեյ Բե­լու­սո­վին, ո­րը նշա­նակ­վել է նա­խա­գա­հի տնտե­սա­կան հար­ ցե­րով օգ­նա­կան։  n

Ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը սկսել են ա­վե­լի շատ ժա­մա­նակ անց­կաց­նել հե­ռուս­տա­ցույցի առջև։

Փոր­ձա­գետ­նե­րը հենց տնտե­ սու­թյան դան­դաղ­մամբ են պայ­ մա­նա­վո­րել ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րի՝ տա­նը ա­վե­լի շատ ժա­մա­նակ անց­կաց­նե­լու և հե­ռուս­տա­ցույց դի­տե­լու ցան­կու­թյու­նը։ Ըստ զե­ կույ­ցի՝ տղա­մար­դիկ և կա­նայք սկսել են ա­վե­լի շատ մնալ տա­ նը՝ ժա­մա­նակն անց­կաց­նե­լով ե­րե­խա­նե­րի հետ կամ վա­րե­լով սե­փա­կան փոքր բիզ­նե­սը։ Ընդ ո­րում՝ փո­փո­խու­թյուն­նե­րը ա­վե­ լի «դրա­մա­տիկ» են տղա­մարդ­ կանց պա­րա­գա­յում. նրանք սկսում են մտա­ ծել, որ պետք է ա­վե­լի վաղ վե­րա­դառ­նան աշ­ խա­տա­վայ­րից և ա­վե­լի շատ ժա­մա­նակ անց­կաց­նեն ե­րե­խա­ նե­րի հետ։ Արդ­յուն­քում 2012թ. տղա­մար­դիկ ԱՄՆ-ում սկսել են ա­վե­լի շատ ժա­մա­նակ հատ­ կաց­նել տան մաք­րու­թյա­նը, քան 2011թ.։ Այս­պես, ե­թե 1965թ. ա­մե­ րի­կա­ցի հայ­րե­րը աշ­խա­տան­քա­ յին պար­տա­կա­նու­թյուն­նե­րի և

դ­ րանց հետ կապ­ ված այլ հար­ ցե­րի վրա ծախ­սում էին մի­ջի­նը 42 ժամ շա­բա­թա­կան, 2011թ. ցու­ ցա­նի­շը նվա­զել է մինչև 37 ժամ/ շա­բաթ։ Հե­տա­զո­տու­թյան արդ­յուն­ քում զե­կույ­ցի հե­ղի­նակ­նե­րը եզ­ րա­կա­ցու­թյան են ե­կել, որ ա­մե­ րի­կա­ցի­նե­րը սկսել են ա­վե­ լի շատ ժա­մա­նակ հատ­կաց­նել հանգս­տին և ժա­ման­ցին։ Ժա­ ման­ցի վրա ծախս­վող ժա­մա­նա­ կը 2012թ. ա­վե­լա­ցել է 9 րո­պեով՝ հաս­ նե­ լով 5 ժամ 22 րո­ պե/օրի։ Հե­ռուս­տա­ցույ­ցի առջև մի­ ջին ա­մե­րի­կա­ցին անց­կաց­նում է շուրջ 2 ժամ 50 րո­պե/օր, ո­րը 6 րո­պեով գե­րա­զան­ցում է 2011թ. ցու­ցա­նի­շը։ Բա­ցի այդ՝ ա­մե­րի­ կա­ցի­նե­րը սկսել են ա­վե­լի շատ քնել՝ մինչև 8 ժամ 44 րո­պե/օր, ո­րը 4 րո­պեով գե­րա­զան­ցում է 2011թ. ցու­ցա­նի­շը։  n Էջը պատրաստեց Լիլիթ Միքայելյանը


№ 87 (327), երեքշաբթի, հունիսի 25, 2013 թ. |

Աշխարհ | 7

Կ­հե­ռա­նա, երբ անհ­րա­ժեշտ լի­նի վրաց ժո­ղովր­դին Ի­վա­նիշ­վի­լին կրկին հի­շել է մեծ քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը լքե­լու խոստ­ման մա­սին

Վ­րաս­տա­նի վար­չա­պետ Բի­ձի­նա Ի­վա­նիշ­վի­լին հույս ու­նի, որ այս տար­վա հոկ­տեմ­բե­րին կա­յա­նա­լիք նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­ թյուն­նե­րից հե­տո երկ­րի կա­ռա­վա­րու­թյունն իր օգ­նու­թյան կա­րի­ քը չի ու­նե­նա, սա­կայն քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նից ին­քը կհե­ռա­նա այն ժա­մա­նակ, երբ դա անհ­րա­ժեշտ լի­նի վրաց ժո­ղովր­դին։ նը, ա­պա ին­քը չի լքի վար­չա­պե­ տի պաշ­տո­նը։ Հու­նի­սի 22-ին Բի­ձի­նա Ի­վա­ նիշ­վի­լին էս­տո­նա­կան Postimees պար­բե­րա­կա­նին տված հար­ցազ­ րույ­ցում հայ­տա­րա­րել էր, որ մտա­ դիր է մոտ ժա­մա­նակ­ներս թող­նել քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը։ Նա ա­սել էր, որ կհե­ռա­նա նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րից օ­րեր անց, երբ հե­ռա­նա նա­խա­գահ Մի­խեիլ Սաա­ կաշ­ վի­ լին։ «Ես մտա­ դիր եմ մոտ ժա­մա­նակ­ներս թող­նել քա­ղա­քա­ կա­նու­թյու­նը։ Հենց հե­ռա­նա Սաա­ կաշ­վի­լին, և տե­ղի ու­նե­նան նա­ խա­գա­հա­կան նոր ընտ­րու­թյուն­ ներ, ես կմնամ ոչ ա­վե­լի, քան մի քա­նի օր»,– հայ­տա­րա­րել էր նա։ Վ­րաս­տա­նի վար­չա­պետն ա­սել էր, թե չի ցան­կա­նում, որ վրա­ցա­ կան քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նում «խա­ ղադ­րույքն ամ­բողջ ժա­մա­նակ մեկ մար­դու վրա կա­տար­վի»։ Վ­րաս­տա­նի նա­խա­գահ Մի­խեիլ Սաա­կաշ­վի­լին Ի­վա­նիշ­վի­լիի այս հայ­տա­րա­րու­թյու­նը վա­ղա­ժամ է ան­վա­նել։ «Սա չմտած­ված և ժա­ մա­նա­կավ­րեպ հայ­տա­րա­րու­ թյուն է, ո­ րի հետևում, ի­ հար­ կե,

Հոկ­տեմ­բե­րին կա­յա­նա­լիք նա­ խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­ րից հե­տո Վ­րաս­

zeit.de

տա­նը Բի­ձի­նա

կան ո­րո­շա­կի խնդիր­ներ»,– ա­սել է Սաա­կաշ­վի­լին։ Ն­րա խոս­քով՝ նման հապ­ճեպ ո­րո­շու­մը վար­չա­ պե­տը հնչեց­րել է այն պատ­ճա­ռով, որ Վ­րաս­տա­նում «վեր­ջին ա­միս­ նե­րին ա­մեն ինչ չէ, որ ըն­թա­ցել է այն­պես, ինչ­պես ի­րենք էին ակն­ կա­լում. երկ­րում կան շատ խնդիր­ ներ, տնտե­սու­թյու­նը ցնցվում է, ու­ժե­ղա­ցել են ագ­րե­սիվ գոր­ծո­ ղու­թյուն­նե­րը՝ ընդ­դեմ պե­տու­ թյան, կան մի շարք այլ խնդիր­ ներ, և այս ա­մենն ա­ռա­ջաց­նում է բնակ­չու­թյան դժգո­հու­թյու­նը, իսկ խոս­տում ­ն ե­րը չեն կա­տար­վում»։

Սաա­կաշ­վի­լին հայ­տա­րա­րել է, որ պե­տու­թյու­նը «ման­կա­ պար­ տեզ չէ», և անհ­ րա­ ժեշտ է «լուրջ վե­րա­բեր­վել» երկ­րի ճա­ կա­տագ­րին։ «Պե­տու­թյու­նը քա­ ղա­քա­ցի­նե­րի շա­հերն են, նրանց ակն­կա­լիք­նե­րը, այն եր­կա­րա­ ժամ ­կ ետ զար­գա­ցում է, հե­ռան­ կար­ներ, այն ա­մե ­նը, ինչ կապ­ ված է մեր քա­ղա­քա­ցի­նե­րի ա­ռօր­յա­յի հետ, և այս­պի­սի հայ­ տա­րա­րու­թյուն­նե­րը չեն ծա­ռա­ յում մեր պե­տու­թյան կա­յու­նու­ թյա­նը»,– ա­սել է Վ­րաս­տա­նի նա­խա­գա­հը։

Էր­դո­ղա­նը խոս­տա­ցել է չմե­կու­սաց­նել ալևի­նե­րին

Թուր­քիա­յի վար­չա­պե­տի խոս­քով՝ ալևիա­կան մշա­կույ­թը պահ­պա­ նե­լու և ալևի­նե­րի խնդիր­նե­րին լու­ծում տա­լու նպա­տա­կով կա­ ռա­վա­րու­թյունն ի­րա­կա­նաց­նե­ լու է կոնկ­րետ քայ­լեր: Այժմ Էր­դո­ ղա­նի գլխա­վո­րած կա­ռա­վա­րու­ թյունն աշ­խա­տում է «Ալևիա­կան նա­խա­ձեռ­նու­թյուն­ներ-2» նա­ խագ­ծի վրա, ո­րը, ըստ ա­մե­նայ­ նի, պատ­րաստ կլի­նի ա­ռա­ջի­կա շա­բաթ­նե­րին։ Խո­սե­լով ալևի­նե­ րի մա­սին՝ Էր­դո­ղա­նը հայ­տա­րա­ րել է, որ Թուր­քիա­յում ոչ ոք ի­րեն մե­կու­սաց­ված չպետք է զգա։ «Ալևիա­կան նա­խա­ձեռ­նու­թյուն­ ներ-2»-ի ա­ռա­ջին քայ­լը լի­նե­լու է «Դա­վա­նան­քի և մ­շա­կու­թա­յին հիմ ­ն ադ­րամ ­ն ե­րի» մա­սին օ­րեն­ քի նա­խագ­ծի մշա­կու­մը: Նա­խա­ տես­վում է «Հա­ջը Բեկ­թաշ վե­լի վա­գըֆ» հիմ ­ն ադ­րա­մի շուրջ միա­ վո­րել ալևիա­կան բո­լոր ըն­կե­րու­ թյուն­նե­րը և վա­գըֆ­նե­րը: Ալևիա­ կան ա­ղո­թատ­նե­րը գոր­ծե­լու են որ­պես «դա­վա­նան­քի և մ­շա­կու­ թա­յին» կենտ­րոն­ներ։ Ալևիա­կան ա­ղո­թատ­ներ (ջե­մե­վի) կա­ռու­ցե­լու հա­մար կա­ռա­վա­րու­թյունն անվ­ ճար հո­ղակ­տոր­ներ է հատ­կաց­նե­ լու։ «Հա­ջը Բեկ­թաշ վե­լի վա­գը­ֆի» հիմ ­ն ադ­րա­մին տրա­մադր­վե­լու է նյու­թա­կան օգ­նու­թյուն։ Նեվ­շե­հի­րի հա­մալ­սա­րա­նը կան­վան­վի Հա­ջը Բեկ­թաշի վե­

լի (13-րդ դ. բա­ նաս­ տեղծ), իսկ Թուն­ջե­լիի­նը՝ Փիր սուլ­թան Աբ­ դալ (Փիր սուլ­թան Աբ­դա­լը 15-16րդ դդ. ալևի նշա­նա­վոր բա­նաս­ տեղծ է)։ Ծ­րագր­վում է Չո­րու­մում գտնվող Հի­թիթ (Խե­թա­կան) հա­ մալ­սա­րա­նին կից ալևիա­կա­նու­ թյան դա­սըն­թաց կազ­մա­կեր­ պել: Բա­ցի այդ՝ բա­րե­լավ­վե­լու է ալևիա­կան կրո­նա­կան ա­ռաջ­ նորդ­նե­րի՝ դե­դե­նե­րի նյու­թա­կան դրու­թյու­նը: Դե­դե­նե­րին տրվե­լու է «հոգևոր ա­ռաջ­նոր­դի» կո­չում։ 2004թ. Թուր­քիա­յում ա­ռա­ ջին ան­գամ դպրո­ցա­կան ծրագ­ րե­րում ընդգրկ­ված ալևիա­կա­ նու­թյան դա­սըն­թաց­նե­րը կվե­ րամ­շակ­վեն, և դա­սագր­քե­րում ալևիա­կա­նու­թյունն ա­վե­լի ման­ րա­մասն կներ­կա­յաց­վի։ Իս­լա­մի շիա ուղ­ղու­թյան ա­ղանդ հա­մար­վող ալևի­նե­րը կրո­նա­կան փոք­րա­մաս­նու­թյուն են Թուր­քիա­ յում, բնակ­վում են հիմ ­ն ա­կա­նում երկ­րի հա­րա­վա­յին նա­հանգ­նե­ րում։ Ներ­կա­յում ալևի­նե­րի շրջա­ նում էթ­նոկ­րո­նա­կան նոր գոր­ծըն­ թաց­ներ են ըն­թա­նում։ 2010թ. Էր­դո­ղա­նը նա­խա­ձեռ­ նել էր «Ալևիա­կան նա­խա­ձեռ­ նու­թյուն­նե­րի» ա­ռա­ջին փու­լը, ո­ րը, ըստ էու­ թյան, ո­ չինչ չտվեց ալևի­նե­րին։ Չ­նա­յած դրան՝ Էր­ դո­ղա­նը Թուր­քիա­յի միակ վար­ չա­պետն է, որն այ­ցե­լել է ալևիա­

Էջը պատրաստեց Սյուզաննա Հովհաննիսյանը

կա­րի­քը չի ու­նե­ նա։

Բի­ձի­նա Ի­վա­նիշ­վի­լին մեկ ան­ գամ չէ, որ հայ­տա­րա­րում է քա­ ղա­քա­կա­նու­թյու­նը մոտ ա­պա­ գա­յում լքե­լու մտադ­րու­թյան մա­սին։ 2012թ. խորհր­դա­րա­նա­ կան ընտ­րու­թյուն­նե­րից հե­տո, ո­րոնց արդ­յուն­քում իշ­խա­նու­ թյան ե­կավ նրա «Վ­րա­ցա­կան ե­րա­զանք» կոա­լի­ցիան, Ի­վա­նիշ­ վի­լին հայ­տա­րա­րեց, որ կհե­ռա­ նա քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նից մեկ, ա­ռա­վե­լա­գույ­նը՝ եր­կու տա­րուց։ Մ­ յուս կող­ մից՝ նա բազ­ միցս վե­ րա­նա­յել է քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­ նում մնա­լու ժամ ­կ ետ­նե­րը։  n

Տն­տե­սու­թյու­նը սաուդ­ցի­նե­րին ստի­պել է տե­ղա­փո­խել հանգստ­յան օ­րե­րը

bugun.com.tr

Թուր­քիա­յի վար­չա­պետ Ռե­ջեփ Թա­յիփ Էր­դո­ղա­նը հու­նի­սի 21-ին Կայ­սե­րիում (Կե­սա­րիա) տե­ղի ու­նե­ցած հան­րա­հա­վա­քի ժա­մա­ նակ անդ­րա­դար­ձել է նաև ալևի­նե­րի խնդիր­նե­րին, հա­ղոր­դում է HaberTurk-ը։

Ի­վա­նիշ­վի­լիի

Շա­բա­թը կսկսվի կի­րա­կի օ­րը

Թուր­քիա­յի վար­չա­պետ Ռե­ջեփ Թա­յիփ Էր­դո­ղա­նը Կայ­սե­րիի (Կե­սա­րիա) հան­ րա­հա­վա­քում, 21-ը հունի­սի, 2013թ.։

կան ա­ղո­թա­տե­ղի, ինչ­պես նաև միակ սուն­նի ա­ռաջ­նոր­դը, որ այ­ ցե­լել է շիա­նե­րի հա­մար սուրբ հա­մար­վող Ա­լիի գե­րեզ­մա­նին։ Դժ­վար է ա­սել՝ Էր­դո­ղա­նի հեր­թա­կան նա­խա­ձեռ­նու­թյու­ նը կյան­ քի կկոչ­ վի, թե ոչ, սա­ կայն Էր­դո­ղա­նի խոս­տա­ցած բա­ րե­փո­խում ­ն ե­րը գրե­թե բա­վա­րա­ րում են ալևի­նե­րի պա­հանջ­նե­րը, ո­րոնք բարձ­րաց­նում են հիմ ­ն ա­ կա­նում մշա­կու­թա­յին և կ­րո­նա­ կան խնդիր­ներ։ Ալևի­նե­րից բա­ցի՝ քրդե­րը ևս ս­պա­սում են Էր­դո­ղա­նի խոս­տա­ ցած փո­փո­խու­թյուն­նե­րին։ Զեն­քը վայր դրած քրդե­ րին ան­ հանգս­ տաց­նում է Էր­դո­ղա­նի «ան­գոր­ ծու­թյու­նը»՝ քրդա­կան հար­ցի լուծ­ մանն ուղղ­ված ջան­քե­րի ան­բա­ վա­րա­րու­թյու­նը։ Ի­րա­վի­ճա­կը բար­դաց­նում են մա­յի­սի վեր­ջին Թուր­քիա­յում սկիզբ ա­ռած քա­ ղա­քա­ցիա­կան անհ­նա­զան­դու­ թյան ակ­ցիա­նե­րը, ին­չը Թուր­քիա­ յի ա­ռաջ­նոր­դին կստի­պի ա­մեն գնով ազ­գա­յին և կ­րո­նա­կան փոք­ րա­մաս­նու­թյուն­նե­րին զերծ պա­ հել նման գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րից։  n Գոռ Ե­րան­յան

Սաուդ­յան Ա­րա­բիա­յի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը, ել­նե­լով տնտե­սա­կան նկա­տա­ռում­ն ե­րից, ո­րո­շել են հանգստ­յան օ­րե­րը տե­ղա­փո­խել ուր­բաթ և շա­բաթ։ Մինչ այս աշ­խա­տան­քա­յին շա­բա­թը թա­գա­ վո­րու­թյու­նում սկսվում էր շա­բաթ օ­րը և շա­րու­նակ­վում էր մինչև չո­րեք­շաբ­թի, հա­ղոր­դում է BBC-ն։ Բա­րե­փո­խու­մը կհան­գեց­նի նրան, որ Սաուդ­յան Ա­րա­բիա­յում հանգստ­յան օ­րե­րը կհա­մընկ­նեն տա­րա­ծաշր­ջա­նի մյուս երկր­նե­ րի հանգստ­յան օ­րե­րի հետ։ Պե­ տու­թյան ղե­կա­վար, թա­գա­վոր Աբ­դալ­լա­հի հրա­մա­նա­գիրն ու­ժի մեջ կմտնի հու­ նի­ սի 29-ին։ Այն կվե­րա­բե­րի պե­տա­կան բո­լոր գե­ րա­տես­չու­թյուն­նե­րին և ֆի­նան­ սա­կան կար­գա­վո­րիչ­նե­րին, այդ թվում՝ Կենտ­րո­նա­կան բան­կին ու ֆոն­դա­յին բոր­սա­յին։ Դպ­րոց­ ներն ու կրթա­կան մյուս հաս­տա­ տու­թյուն­նե­րը աշ­խա­տան­քա­յին նոր ժա­մա­նա­կա­ցույ­ցին կանց­ նեն հա­ջորդ ուս­տար­վա­նից։

Պահ­պա­նո­ղա­ կան­նե­րը կար­ծում են, որ բա­րե­փո­ խու­մը ևս մի քայլ է երկ­րի վես­տեր­ նի­զա­ցիա­յի ճա­ նա­պար­հին։

happypunter.com

Ի­վա­նիշ­վի­լին մեկ­նա­բա­նել է օ­րերս ա­րած հայ­տա­րա­րու­թյու­ նը, թե մտա­ դիր է մեծ քա­ ղա­ քա­կա­նու­թյու­նը թող­նել նա­խա­ գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րից մի քա­ նի օր անց, հա­ ղոր­ դում է վրա­ցա­կան «Նո­վոս­տի Գ­րու­ զիա» գոր­ծա­կա­լու­թյու­նը։ «Իմ՝ քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը թող­նե­ լը նշա­նա­կում է ան­ցում ա­վե­ լի հեշտ վայ­րից ա­վե­լի դժվա­րի։ Ես կա­ռա­վա­րու­թյու­նում կթող­ նեմ մեր հա­սա­րա­կու­թյան լա­վա­ գույն հատ­ վա­ ծը և միայն դրա­ նից հե­տո ես […] կփոր­ձեմ հնա­ րա­վո­րինս ա­րագ դառ­նալ եվ­ րո­պա­կան հան­րու­թյան մի մաս­նի­կը»,– ա­սել է Ի­վա­նիշ­վի­ լին լրագ­րող­նե­րին հու­նի­սի 23ին։ «Վ­րաս­տա­նում նա­խա­գա­ հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րից հե­ տո կլի­նի բո­լո­րո­վին այլ ի­րադ­ րու­թյուն, և կա­ռա­վա­րու­թյունն իմ օգ­նու­թյան կա­րի­քը չի զգա»,– հա­վե­լել է նա։ Վ­րաս­տա­նի վար­չա­պե­տը նշել է, որ ե­ թե իր հե­ ռա­ նա­ լը վտան­ գի երկ­րի զար­գա­ցու­մը կամ կա­ ռա­վա­րու­թյան գոր­ծու­նեու­թյու­

Մեկ ա­միս ա­ռաջ հա­ման­ման օ­րենք էր ըն­դուն­վել Օ­մա­նում, ո­րը, ինչ­պես և Սաուդ­յան Ա­րա­ բիան, Պար­սից ծո­ցի ա­րա­բա­կան պե­տու­թյուն­նե­րի հա­մա­գոր­ծակ­ ցու­թյան խորհր­դի ան­դամ է։ Թա­գա­վոր Աբ­դալ­լա­հի ոչ բո­ լոր հպա­տակ­ներն են դրա­կան գնա­հա­տել այս նա­խա­ձեռ­նու­ թյու­նը։ Այս­պես՝ պահ­պա­նո­ղա­ կան­նե­րը քննա­դա­տել են ո­րո­շու­ մը՝ բա­րե­փո­խու­մը հա­մա­րե­լով ևս մեկ քայլ երկ­ րի վես­ տեր­ նի­ զա­ցիա­յի ճա­նա­պար­հին, չնա­յած այն ող­ջու­նել են ֆի­նան­սա­կան հաս­տա­տու­թյուն­նե­րը։  n


| № 87 (327), երեքշաբթի, հունիսի 25, 2013 թ.

8 | Մշակույթ

Կար­ճա­մետ­րաժ կի­նո­յի ճա­նա­պարհ­նե­րը

— Պ­րե­միե­րա­յից հե­տո կար­ճա­մետ­րաժ կի­նո­յի ցու­ցադր­ման ի՞նչ հնա­րա­ վո­րու­թյուն­ներ կան։ — Ա­ նընդ­ հատ նույն խնդրի ա­ռաջ եմ կանգ­նում՝ ինչ­պես ա­նել, որ մար­դիկ կա­րո­ղա­ նան տես­նել պատ­րաս­տի ֆիլ­ մը: Ի վեր­ ջո, և՛ լիա­ մետ­ րաժ, և՛ կար­ճա­մետ­րաժ ֆիլ­մե­րը հա­ ճախ ստեղծ­վում են երկ­րի բյու­

ջեի հաշ­վին, հար­կա­տու­նե­րի հաշ­վին, ե­թե նկա­րա­հան­վում է, ին­ չո՞ւ չենք կա­ րող ցու­ ցադ­ րել: Չ­կան լծակ­ներ, տա­րած­ման մե­խա­նիզմ ­ն եր: Ես ան­ձամբ պա­տաս­խա­նատ­ վու­թյուն եմ զգում, հա­մա­րում եմ, որ պի­տի ցույց տամ, թե ին­ չի վրա եմ գու­մա­րը ծախ­սել. գո­ նե այն բա­նի հա­մար, որ հաս­կա­ նան՝ ար­ժի՞ այս մար­դուն հե­տա­ գա­ յում փող տալ, թե՞ ոչ: Բո­ լոր ե­րի­տա­սարդ ռե­ժի­սոր­ներն ու­ նեն այդ խնդի­րը։ Մենք ու­նե­ցանք պրե­միե­րա­ յի հնա­րա­վո­րու­թյուն, բայց լավ կլի­ներ, որ ո­րո­շա­կի կոն­ցեպ­ցիա լի­ներ: Օ­րի­նակ՝ կի­նո­թատ­րո­նում ժամ տրա­մադր­վեր, որ­պես­զի մի քա­նի ռե­ժի­սոր կա­րո­ղա­նա­յին ցու­ցադ­րել ի­րենց աշ­խա­տանք­ նե­րը: Կամ հա­մա­պա­տաս­խան օ­րենք լի­ներ, ո­րի հա­մա­ձայն՝ հե­ ռուս­տա­տե­սու­թյու­նը պար­տադր­ ված լի­ներ ո­րո­շա­կի ժա­մա­նակ տրա­մադ­րել տե­ղա­կան ար­տադ­ րող­նե­րին։ Սա ինչ-որ կերպ կլու­ ծեր խնդի­րը։ — Մի՞­թե դա Կի­նո­կենտ­րո­ նի խնդի­րը չէ։ — Ոչ միայն: Օ­րի­նակ՝ իմ ֆիլ­մի հա­մար գու­մար է տրա­մադ­րել ոչ միայն Կի­նո­կենտ­րո­նը, այլև «Պա­ րա­դիզ» ըն­կե­րու­թյու­նը, կա­նա­ դա­կան «Նուռ» կի­նո­փա­ռա­տո­նը։ Ի­հար­կե՝ Կի­նո­կենտ­րոնն էլ պի­տի շա­հագրգռ­ված լի­նի, որ ֆիլ­մե­րը ցու­ցադր­վեն, բայց սա ընդ­հա­նուր խնդիր է, հա­մա­կարգ պի­տի լի­նի։ — Նույ­նիսկ լիա­մետ­րաժ ֆիլ­մի հա­մար, ո­րի ցու­ ցադ­րու­թյան, վար­ձույ­ թի հնա­րա­վո­րու­թյուն­ ներն ա­վե­լի լայն են՝ թե­ կուզև ար­տա­սահ­մա­նում,

դժվար է գու­մար գտնել։ Ինչ­պե՞ս է դա Ձեզ հա­ջող­ վում կար­ճա­մետ­րաժ կի­նո­ յի դեպ­քում։ — Լիա­մետ­րա­ժի դեպ­քում ա­վե­ լի հեշտ է, ա­յո՛։ Հա­յաս­տա­նում կար­ճա­մետ­րաժ կի­նո­յի հա­մար ֆի­նան­սա­վո­րում գտնե­լը գրե­թե անհ­ նա­ րին է։ Երկ­ րում չկան հա­ տուկ հիմ ­ն ադ­րամ ­ն եր, ար­տա­սահ­ մա­ նում ևս դ­ րանք չկան, հա­ մե­ նայն­դեպս այն­պի­սիք, որ ցան­կա­ նա­յին հա­մա­գոր­ծակ­ցել կար­ճա­ մետ­րաժ կի­նո­յի ար­տադ­րու­թյան հա­մար։ Դր­սում ոչ ոք եր­բեք գու­ մար չի տա, որ դու քո երկ­ րում կար­ճա­մետ­րաժ ֆիլմ նկա­րես։ Մեկ-եր­կու հիմ ­ն ադ­րամ կա, ո­րոնց մի­ջո­ցով կա­րե­լի է պրոդ­ յու­ սեր գտնել, ո­ րին դեռ պետք է հե­տաքրք­րել և այլն: Դա շատ դա­ռը և եր­կա­րատև գոր­ծըն­թաց է: Կար­ճա­մետ­րաժն այն ձևա­ չափն է, ո­ րի զար­ գաց­ ման մեջ պետք է եր­կի­րը հե­տաքրքր­ված լի­ նի. այս կերպ նա ներդ­ րում է կա­տա­րում ե­րի­տա­սարդ ռե­ժի­ սո­րի կա­յաց­ման մեջ, ո­րը վա­ղը կա­ րող է ար­ տերկ­ րում քո լիա­ մետ­րա­ժը ներ­կա­յաց­նել։

— Կար­ճա­մետ­րա­ժը հա­ ճախ ըն­կալ­վում է որ­պես մեծ կի­նո մտնե­լու ճա­նա­ պարհ։ Դուք պատ­րաստ­ վո՞ւմ եք լիա­մետ­րաժ կի­նո նկա­րա­հա­նել։ — Ես ար­ դեն ու­ նեմ լիա­ մետ­ րաժ ֆիլ­մի նա­խա­գիծ, պատ­ րաս­տի փա­թեթ։ Ֆիլ­մը կոչ­վում է «Պա դե տրո­ ւա»։ Սա բա­ լե­ տա­յին մի ըն­տա­նի­քի պատ­մու­ թյուն է։ Ես այդ փա­թե­թը զար­ գաց­ նում եմ 2008-ից, տար­ բեր հիմ ­ն ադ­րամ ­ն ե­րի եմ դի­մել, ցա­ վոք, այ­սօր էլ հստակ ոչ մի բան դեռ չկա։ — Դիա­նա, կան գրող­ներ, ո­րոնք պատմ­ված­քի վար­ պետ են կամ վե­պեր են լավ գրում։ Կի­նո­յում կա՞ այդ­պի­սի բա­ժա­նում։ Հ­նա­ րա­վո՞ր է, որ ռե­ժի­սո­րին հա­ջող­վեն կար­ճա­մետ­ րաժ­նե­րը, իսկ լիա­մետ­րա­ ժի հա­մար «շնչա­ռու­թյու­նը չհե­րի­քի»։ — Սո­վո­րա­բար լիա­մետ­րաժ կի­նո նկա­րելն ա­վե­լի հեշտ է, քա­ նի որ ժա­ մա­ նակ կա պատ­

Վեր­ջերս հան­դի­ սա­տե­սի դա­տին հանձն­ված «Դիա­ լոգ­նե­րը» հաս­ տա­տեց կի­նո­ռե­ ժի­սոր Դիա­նա Կար­դում­յա­նի՝ ո­րակ­յալ կի­նո ստեղ­ծո­ղի համ­ բա­վը։

մու­թյու­նը պատ­մե­լու, կեր­պար­ նե­րը բա­ցե­լու։ Կար­ժա­մետ­րա­ժը էքս­պե­րի­մե ն­տալ է և հեր­մե­տիկ։ Դու ժա­մա­նակ չու­նես. ե­թե ու­ զում ես հե­րոս­նե­րիդ վրա կենտ­ րո­ նա­ նալ, նրանք շատ քիչ պի­ տի լի­նեն, տա­րածք­նե­րը պետք է սահ­մա­նա­փակ լի­նեն և այլն։ Ցան­կա­լի է, որ կար­ճա­մետ­րաժն ու­նե­նա նո­վե­լա­յին ա­վարտ, ո­րը նոր լույս կսփռի ամ­բողջ ֆիլ­մի վրա։ Կար­ծում եմ, որ ե­թե ռե­ժի­սո­ րը հաղ­թա­հա­րում է կար­ճա­ մետ­րա­ժի ձևա­չա­փը, լիա­մետ­ րաժն ար­ դեն հեշտ է։ Ալ­ մա­ դո­ վա­րի, Տր­յու­ֆո­յի ա­ռա­ջին կար­ ճա­մետ­րաժ­նե­րը նա­յե­լիս չես էլ հա­ վա­ տում, որ այս մար­ դիկ հե­ տո նկա­ րել են ի­ րենց գլուխ­գոր­ծոց­նե­րը։ — Այ­նուա­մե­նայ­նիվ, պե՞տք է ու­ժե­րը փոր­ձել կար­ճա­ մետ­րաժ կի­նո­յում։ — Ա­յո՛, ան­շուշտ, կար­ճա­մետ­ րաժ կի­նոն ա­զա­տու­թյուն է տա­ լիս ռե­ժի­սո­րին, ին­չը լիա­մետ­ րա­ժը չի կա­րող տրա­մադ­րել։  n Զ­րու­ցել է Մա­րիա Հով­սեփ­յա­նը

Մոխ­րա­գույ­նի 10  մլն ֆունտ ե­րանգ­նե­րը Ս­կան­դա­լա­յին է­րո­տիկ վե­պը կես տա­րում վա­ճառ­վել է 65 մլն օ­րի­նա­կով «Մոխ­րա­գույ­նի հի­սուն ե­րանգ­նե­րը» սկան­դա­լա­յին է­րո­տիկ վե­ պի հե­ղի­նակ Է­րի­կա Լ. Ջեյմ­սը դար­ձել է մուլ­տի­մի­լիո­նա­տեր՝ գրքի կես տար­վա վա­ճառք­նե­րից վաս­տա­կե­լով ա­վե­լի քան 10  մլն ֆունտ ստեռ­լինգ, հա­ղոր­դում է Daily Telegraph-ը։

Է­րի­կա Լ. Ջեյմ­սի «Մոխ­րա­գույ­նի հի­սուն ե­րանգ­նե­ րը» է­րո­տիկ վե­պը լույս է տե­սել facenfacts.com

— Դիա­նա, ֆիլ­մի թրեյ­լե­ րը վա­ղուց էր պտտվում հա­մա­ցան­ցում։ Ին­չո՞ւ պրե­ միե­րան միայն այս տա­րի կա­յա­ցավ։ — Ն­կա­րա­հա­նում ­ն ե­րը մենք վեր­ջաց­րել էինք 2011թ. ամ­ռա­նը, բայց տեխ­նի­կա­կան և ֆի­նան­սա­ կան պատ­ճառ­նե­րով չէինք կա­ րո­ղա­նում աշ­խա­տանքն ա­վար­ տին հասց­նել: Այս տար­վա ձմռա­ նը վեր­ջա­պես ա­վար­տե­ցինք ֆիլ­ մը, պար­զա­պես սպա­սում էի մի քա­նի փա­ռա­տո­նի։ Պ­րե­միե­րան ա­րե­ցինք «Մոսկ­վա» կի­նո­թատ­ րո­նում: Սա իմ ա­ռա­ջին մեծ պրե­ միե­րան էր։ Ն­կա­րա­հա­նող խմբի, դե­րա­ սան­նե­րի հա­մար շատ կարևոր էր հենց այդ­պես ներ­կա­յաց­ նել ֆիլ­մը։ Այ­սօր այն­քան էլ հա­ ճախ չէ Հա­յաս­տա­նում նոր ֆիլմ ստեղծ­վում, և ն­կա­րա­հա­նող խում­բը կա­րիք ու­նի ցու­ցադ­րե­ լու, թե ին­ չով է զբաղ­ ված ե­ ղել մի քա­նի տա­րի։ Դե­րա­սան­նե­րը՝ Նա­րի­նե Գ­րի­ գոր­յա­նը և Ար­մե ն Մար­գար­յա­ նը, շատ նուրբ դե­րա­սա­նա­կան շնորհ­ քով են օժտ­ ված և, կար­ ծում եմ՝ կա­ րիք ու­ նեն հան­ րայ­ նաց­ման, որ­պես­զի հան­դի­սա­տե­ սը նրանց մյուս կող­մերն էլ տես­ նի ու գնա­հա­տի, քա­նի որ թատ­ րո­նում ա­մե ն ինչ չէ, որ երևում է։

Դիա­նա Կար­դում­յա­նի ֆեյս­բուք­յան է­ջից

Վեր­ջերս կի­նո­ռե­ժի­սոր Դիա­նա Կար­դում­յա­նը հան­դի­սա­տե­սի դա­ տին հանձ­նեց իր «Դիա­լոգ­ներ» նոր կար­ճա­մետ­րա­ժը՝ հաս­տա­ տե­լով ո­րակ­յալ կի­նո ստեղ­ծո­ղի իր համ­բա­վը։ Սի­վիլ­Նե­թի տա­ ղա­վա­րում ռե­ժի­սո­րը պատ­մել է Հա­յաս­տա­նում կար­ճա­մետ­րաժ կի­նո­յի ստեղծ­ման և հան­րայ­նաց­ման ճա­նա­պարհ­նե­րի մա­սին։

2012թ. գար­նա­նը և տա­րե­վեր­ջին վա­ճառ­վել ա­վե­լի քան 65 մլն տ­պա­ քա­նա­կով։

2012թ. փետր­ վա­ րին գրողն իր ա­մուս­նու՝ Նա­յալ Լեո­նար­դի հետ միա­սին ստեղ­ծել է Fifty Shades Ltd ըն­կե­րու­թյու­նը՝ հայտ­նի վե­պի և դ­րա եր­կու սիք­վել­նե­րի՝ «Հի­սուն ե­րան­գով ա­վե­լի մուգ» և «Հի­սուն ե­րան­գով ա­վե­լի բաց» գրքե­րի վա­ճառ­քից ստաց­ված ե­կա­մուտ­ նե­րը տնօ­րի­նե­լու հա­մար։ Fifty Shades Ltd-ի հար­ կա­ յին հաշ­վետ­վու­թյու­նը վկա­յում է, որ գո­յու­թյան ա­ռա­ջին վեց ա­միս­ նե­րին ըն­կե­րու­թյու­նը ստա­ ցել է 12,6  մլն ֆուն­ տի շա­ հույթ, ո­րից մա­քուր ե­կա­մու­տը կազ­մել է 10,7 մլն ֆունտ: Ջեյմսն ու նրա ա­մու­սի­նը ըն­կե­րու­թյան միակ

կա­ռա­վա­րիչ­ներն են, ո­րոնք ստա­ նում են ամ­սա­կան աշ­խա­տա­ վարձ և շա­հա­բա­ժին­ներ։ Լ­րագ­րող­նե­րը նշում են, որ չնա­ յած ե­կա­մուտ­նե­րի կտրուկ ա­ճին՝ Ջեյմ­սը նախ­կի­նի պես ապ­րում է Լոն­դո­նի արև­մուտ­քում գտնվող իր տա­նը, որն ա­մուս­նու հետ գնել էր 15 տա­ րի ա­ ռաջ: Գ­ րո­ ղի՝ վեր­ ջերս ար­ված ա­մե­նա­թանկ գնու­մը Volkswagen մակ­նի­շի ավ­տո­մե­քե­ նան է։ Հայտ­նի է նաև, որ Ջեյմ­սը ա­վե­լի քան մեկ մլն ֆունտ ստեռ­ լինգ է հատ­կաց­րել բա­րե­գոր­ծա­ կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րին։ Է­րի­կա Լ. Ջեյմ­սի «Մոխ­րա­գույ­նի հի­սուն ե­րանգ­նե­րը» է­րո­տիկ վե­

պը լույս է տե­սել 2012թ. գար­նա­նը և տա­րե­վեր­ջին վա­ճառ­վել ա­վե­լի քան 65  մլն տ­պա­քա­նա­կով՝ հիմ­ նա­կա­նում է­լեկտ­րո­նա­յին տար­ բե­րա­կով։ Ժո­ղովր­դա­կա­նու­թյան մեծ ա­լի­քի վրա Ջեյմ­սը գրել է վե­ պի հա­ջորդ մա­սե­րը, ո­րոնք նույն­ պես առևտ­րա­յին մեծ հա­ջո­ղու­ թյուն են ու­նե­ցել։ Գիր­քը միան­շա­ նակ չի ըն­դուն­վել իր պոռ­նոգ­րա­ ֆիկ բո­վան­դա­կու­թյան հա­մար։ 2013թ. գար­ նա­ նը սկսվել են վե­ պի էկ­րա­նա­վոր­ման աշ­խա­տանք­ նե­րը, ո­րի ի­րա­վուն­քը պատ­կա­նում է Universal Pictures և Focus Features ըն­կե­րու­թյուն­նե­րին: Ֆիլ­մի պրոդ­ յու­սեր­ներն են Է­րի­կա Ջեյմ­սը, Մայքլ Դե Լու­կան և Դա­նա Բ­րու­նե­տին, իսկ ռե­ժի­սո­րը, վեր­ջին տվյալ­նե­ րով, Սեմ Թեյ­լոր Ջոն­սոնն է։  n Պատրաստեց Ս­տել­լա Մեհ­րա­բեկ­յա­նը


Orakarg Business Daily