Page 1

Գինը՝ 100 դրամ

| № 23 (263), ուրբաթ, փետրվարի 22, 2013 թ., www.civilnet.am

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

88-ից քա­ռորդ դար անց խմբագրական

էջ 2 ›››

օ ր ա թ ե ր թ

Րաֆ­ֆիի մար­տա­վա­րու­թյու­նը

Տիգ­րան Սարգս­յա­նին փո­խա­րի­նել Րաֆ­ֆի Հով­ հան­նիս­յա­նով Հայկ Խա­նում­յան, տե­սա­կետ էջ 2 ›››

Ա­ռանց պլատ­ ֆոր­մի չի կա­րե­ լի մո­բի­լի­զաց­ նել մարդ­կանց էջ 3 ›››

Հան­գիստ վար­կի չա­փով ՊԵԿ-ը մտա­ծում է Դի­լի­ջա­նի, գոր­ծա­դի­րը՝ հար­կա­յին վար­չա­րա­րու­ թյան մա­սին էջ 4 ›››

Թուր­քիա­յի բան­տարկ­ված մա­մու­լը էջ 5 ›››

Պարտ­քը կի­սել ար­ժույթ­նե­րի միջև Իս­պա­նիան դո­լա­րա­յին պար­տա­տոմ­սեր է տե­ղա­բաշ­խել էջ 6 ›››

Դի­վա­նա­գի­ տու­թյու­նը բա­ նա­կից է­ժան է էջ 7 ›››

Ֆոտոլուր

Փետր­վա­րի 18-ի ընտ­րու­ թյուն­նե­րից հե­տո Րաֆ­ ֆի Հով­հան­նիս­յա­նի մար­ տա­վա­րու­թյու­նը բա­վա­կան օ­րի­գի­նալ է: Նախ՝ նույն օ­րը նա մա­մու­լի ա­սու­լիս հրա­վի­րեց, որ­տեղ, բարձ­ րա­ձայ­նե­լով զանգ­վա­ծա­ յին ընտ­րա­խախ­տում ­ն ե­րի մա­սին, գո­վես­տի խոս­քեր ուղ­ղեց գոր­ծող նա­խա­գահ Սերժ Սարգս­յա­նին, նրա ան­ցած ու­ղուն: Հե­տո հայ­տա­րա­րեց, որ հա­ջորդ օ­րը՝ փետր­վա­րի 19-ին, Ա­զա­տու­թյան հրա­ պա­րա­կում հան­րա­հա­վաք է հրա­վի­րում: Ա­վե­լի ուշ հան­րա­հա­վա­քը դար­ձավ բա­ցօ­թյա մա­մու­լի ա­սու­լիս

(թերևս նմա­նօ­րի­նակ ա­ռա­ ջին ա­սու­լի­սը Հա­յաս­տա­նի պատ­մու­թյան մեջ): Ա­սու­լի­ սին հայ­տա­րա­րեց, որ հա­ ջորդ օ­ րը նույն վայ­ րում՝ Ա­զա­տու­թյան հրա­պա­րա­ կում, հան­րա­հա­վաք է հրա­ վի­ րում և որ սպա­ սե­ լու է՝ Սերժ Սարգս­յա­նը գա հրա­ պա­րակ և «իշ­խա­նու­թյու­նը հանձ­նի ժո­ղովր­դին»: Փետր­վա­րի 20-ին հրա­ վի­րած հան­րա­հա­վա­քին իր գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի և հե­ տա­գա քայ­լե­րի մա­սին ըստ էու­թյան ո­չինչ չա­սաց: Փետր­վա­րի 21-ին ո­րո­շեց՝ քա­ նի որ Սերժ Սարգս­ յա­ նը չի գա­լիս Ա­զա­տու­թյան հրա­պա­րակ, ին­քը կգնա

Սերժ Սարգս­յա­նի մոտ: Եվ գնաց: Սերժ Սարգս­յա­նի հետ մոտ մեկ ժամ հան­դի­ պում ու­նե­ցավ: Նա­խա­գա­ հա­կա­նից լրատ­վա­մի­ջոց­ նե­րին ու­ղարկ­ված տե­սան­ յու­թը և լու­սան­կար­նե­րը խո­սում էին, որ հան­դի­պու­ մը դրա­կան մթնո­լոր­տում է ան­ցել: Նա­խա­գա­հա­կան նստա­ վայ­ րից դուրս գա­ լուց հե­ տո հա­վաք­ված իր ա­ջա­ կից­նե­րին հայ­տա­րա­րեց, որ Սերժ Սարգս­ յա­ նի հետ իր խո­սա­ցա­ծի մա­սին կա­ սի մյուս օ­րը՝ փետր­վա­րի 22-ին, Ա­զա­տու­թյան հրա­ պա­րա­կում կա­յա­նա­լիք հան­րա­հա­վա­քին:

Նույն օ­ րը (21-ին), սա­ կայն, ե­կավ Ա­զա­տու­թյան հրա­պա­րակ ու այն­տեղ հա­վաք­ված մարդ­կանց նո­ րից ա­սաց, որ նա­խա­գա­ հի հետ խո­սա­ցա­ծի մա­սին կա­սի հա­ջորդ օ­րը: Իս­կա­պես դժվար է հաս­ կա­նալ Րաֆ­ֆի Հով­հան­նիս­ յա­նի քայ­լե­րի տրա­մա­բա­նու­ թյու­նը: Սա կա՛մ նա­խա­պես լավ մշակ­ված մար­տա­վա­ րու­թյուն է, կա՛մ էլ հե­տա­գա քայ­լե­րն ըստ քա­ղա­քա­կան զար­գա­ցում ­ն ե­րի ո­րո­շե­լու մար­տա­վա­րու­թյուն: Այ­սօր­վա հան­րա­հա­վա­ քը, թերևս, ցույց կտա, թե ինչ է ո­ րո­ շել Րաֆ­ ֆի Հով­ հան­նիս­յա­նը:  n

­ ան­քա­վայր Հ հո­ղա­մա­սում Հա­յաս­տա­նի քա­ղա­քա­ցի­ ներն այ­սու­հետ ի­րա­վունք կու­նե­նան սե­փա­կան հո­ ղա­մա­սում ա­ռանց թույլտ­ վու­թյան ոչ մե­տա­ղա­կան հանք շա­հա­գոր­ծել։ Ըն­դեր­քի մա­սին նոր օ­րենսգր­քի պա­հանջ­նե­րին հա­մա­պա­տաս­խան՝ է­ներ­ գե­տի­կա­յի և բ­նա­կան պա­ շար­նե­րի նա­խա­րա­րու­թյու­նը ե­րեկ կա­ռա­վա­րու­թյան հաս­ տատ­մանն է ներ­կա­յաց­րել ո­րոշ­ման նա­խա­գիծ, ո­րով կար­գա­վոր­վում են սե­փա­ կան հո­ղա­մա­սում ըն­դեր­քի շա­հա­գործ­ման պայ­ման­նե­րը։ Հա­մա­ձայն փաս­տաթղ­թի՝ այ­սու­հետ ի­րա­վա­բա­նա­կան ան­ձինք և քա­ղա­քա­ցի­նե­ րը սե­փա­կան հո­ղա­մա­սե­րի սահ­ման­նե­րում, շա­հույթ չհե­ տապն­դող և տն­տե­սա­կան ու կեն­ցա­ղա­յին սե­փա­կան կա­րիք­նե­րը բա­վա­րա­րե­լու նպա­տակ­նե­րով ան­ժամ ­կ ետ կա­րող են ի­րա­կա­նաց­նել ոչ մե­տա­ղա­կան օգ­տա­կար հա­ նա­ծո­նե­րի արդ­յու­նա­հա­նում՝ երկ­րի մա­կերևույ­թից մինչև 2 մետր խո­րու­թյամբ: Նույն ո­րոշ­մամբ թույ­լատր­ վում է նաև ստո­րերկր­յա կա­ ռույց­նե­րի շի­նա­րա­րու­թյուն՝ երկ­րի մա­կերևույ­թից մինչև 5 մետր խո­րու­թյամբ՝ ա­ռանց հո­րա­տա­պայ­թեց­ման աշ­ խա­տանք­նե­րի կի­րառ­ման: Ընդ ո­ րում՝ նշված աշ­ խա­տանք­նե­րի ի­րա­կա­նաց­ ման հա­մար ի­րա­վա­բա­նա­ կան ան­ձան­ցից և քա­ղա­ քա­ցի­նե­րից օգ­տա­կար հա­ նա­ծո­յի արդ­յու­նա­հան­ման, ինչ­պես նաև արդ­յու­նա­հան­ ման նպա­տա­կով երկ­րա­բա­ նա­կան ու­սում ­ն ա­սի­րու­թյան թույլտ­վու­թյուն­ներ չեն պա­ հանջ­վե­լու։ Բա­ցի այդ՝ քա­ ղա­քա­ցի­ներն ա­զատ­վում են նաև ըն­դեր­քօգ­տա­գործ­ման հետ կապ­ված վճար­նե­րից։ n

Կիզակետում

Հա­յաս­տա­նի ներդ­րու­մա­յին մթնո­լոր­տը կբա­րե­լավ­վի, «ԱրմԻն­ֆո» գոր­ծա­կա­լու­թյան հետ զրույ­ցում նման կան­խա­տե­սում է ա­րել «Ա­մե­րիա­բան­կի» զար­գաց­ ման գծով տնօ­րեն Տիգ­րան Ջր­բաշ­յա­նը՝ մեկ­նա­բա­նե­ լով ուղ­ղա­կի և պորտ­ֆե­լա­յին ներդ­րում ­ն ե­րի էա­կան կրճա­տու­մը անց­նող տա­րում։ Ջր­բաշ­յա­նը ուղ­ղա­կի կապ չի տես­ նում դե­ պի տնտե­ սու­թյուն օ­տա­րերկր­յա ներդ­րում ­ն ե­րի կրճատ­ման և ներդ­րու­մա­յին մթնո­լոր­ տի վատ­թա­րաց­ման միջև: «Ներդ­րում ­ն ե­րը կրճատ­ վել են այլ, այդ թվում՝ քա­ղա­քա­կան հու­զում ­ն ե­

րի պատ­ ճա­ ռով, երբ մի քա­նի խո­շոր նա­խագ­ծեր կրճատ­վե­ցին, ո­րոնք մեկ­ նար­ կել էին մինչև նա­ խա­ գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­ րը՝ հե­տաձգ­վե­լով քա­ղա­ քա­կան ռիս­կե­րը բա­ցա­ռե­ լու պատ­ ճա­ ռով»,– նշել է նա: Հե­տընտ­րա­կան փու­

լում, ըստ Ջր­բաշ­յա­նի, այդ նա­խագ­ծե­րը կի­րա­կա­ նաց­ վեն, իսկ դրանց ֆի­ նան­սա­վո­րու­մով կզբաղ­ վեն մի­ջազ­գա­յին դո­նոր կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րը: Ըստ բան­կա­յին փոր­ձա­ գե­տի՝ Հա­յաս­տա­նը, «լի­ նե­լով փոքր պե­տու­թյուն», ու­նի ոչ մեծ ներդ­րու­մա­յին բա­ զա: «Այդ իսկ պատ­ ճա­ ռով էլ ցան­կա­ցած խո­շոր նա­խա­գիծ բե­րում է հա­մա­ պա­տաս­խան ցու­ցա­նիշ­նե­ րի զգա­լի փո­փո­խու­թյուն­ նե­րի»,– ա­սել է Ջր­բաշ­յա­նը:

Գ­նա­հա­տե­լով փոքր և մի­ջին բիզ­նե­սի վի­ճա­կը Հա­յաս­տա­նում՝ Ջր­բաշ­յա­նը մատ­նան­շել է այդ հատ­վա­ ծի բա­վա­կա­ն բարձր մա­ կար­դա­կը՝ հա­վե­լե­լով, որ ՓՄՁ ո­լոր­տի զար­գաց­ման մա­կար­դա­կով Հա­յաս­տանն ա­ռաջ է ան­ցել հետ­խորհր­ դա­յին տա­րա­ծաշր­ջա­նի երկր­նե­րից։ Ըստ փոր­ձա­գե­տի՝ երկ­ րում բարձ­ րա­ նում է նաև կեն­սա­մա­կար­դա­կը։ Վեր­ ջին ե­րեք տա­րի­նե­րին ՀՆԱ-ն միայն ա­ ճել է։ «Այլ

PanARMENIAN

Ներդ­րում ­ն ե­րը կրճատ­վել են նաև քա­ղա­քա­կան ռիս­կե­րի պատ­ճա­ռով

բան է, որ այդ մա­կար­դա­կը չի հա­մա­պա­տաս­խա­նում բնակ­չու­թյան պա­հանջ­նե­ րին: Երկ­ րում ապ­ րում են ներ­կա­յիս ի­րա­վի­ճա­կից դժգոհ մար­դիկ»,– նկա­տել

է նա՝ միա­ժա­մա­նակ ընդգ­ ծե­լով, որ սո­ցիալ-տնտե­ սա­կան վի­ճա­կը Հա­յաս­տա­ նում չի վատ­թա­րա­ցել, ընդ­ հա­կա­ռա­կը, նույ­նիսկ ո­րո­ շա­կիո­րեն բա­րե­լավ­վել է։  n


| № 23 (263), ուրբաթ, փետրվարի 22, 2013 թ.

2 | Տեսանկյուն Խմբագրական

88-ից քա­ռորդ դար անց 1988թ. փետր­վա­րի այս օ­րե­րին սկսվեց Ղա­րա­բաղ­յան շար­ժու­մը, ո­րը նշա­նա­վո­րեց մի ամ­բողջ դա­րաշր­ ջա­նի ա­վարտ և ս­կիզբ՝ ոչ միայն Խորհրդ­ա­յին Միու­ թյան, այլ նաև Հա­յաս­տա­նի ու հայ ժո­ղովր­դի հա­ մար: 88-ի փետր­վա­րին Երևա­նի Թա­տե­րա­կան հրա­ պա­րա­կում (որ դար­ձավ Ա­զա­տու­թյան հրա­պա­րակ) և Խորհր­դա­յին Հա­յաս­տա­նի ու Ար­ցա­խի մյուս մեծ ու փոքր քա­ղաք­նե­րի հրա­պա­րակ­նե­րում հա­վաք­ված­ նե­րը պատ­կե­րաց­նել ան­գամ չէին կա­րող, որ ե­րեք տա­րի հե­տո Հա­յաս­տանն ան­կա­խա­նա­լու է, իսկ վեց տա­րի անց հայ ժո­ղո­վուր­դը կեր­տե­լու է իր պատ­մու­ թյան փա­ռա­հեղ հաղ­թա­նակ­նե­րից մե­կը: Շար­ժու­մից քա­ռորդ դար անց Հա­յաս­տա­նում և Ար­ցա­խում ո­րո­շա­կի շրջա­նակ­ներ շա­րու­նա­կում են, Ղա­րա­բա­ղի հար­ցը պատ­ճա­ռա­բա­նե­լով, խո­չըն­ դո­տել պե­տու­թյան և հա­սա­րա­կու­թյան զար­գաց­ ման հա­մար այդ­քան անհ­րա­ժեշտ ժո­ղովր­դա­վա­րա­ կան գոր­ծըն­թաց­նե­րը: Ի­րա­կա­նում, սա­կայն, հենց այդ ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րը կա­ րող էին (են) հայ­կա­կան պե­տու­թյուն­նե­րի ա­մե ­նա­ լուրջ բա­նակ­ցա­յին լծա­կը լի­նել Ադր­բե­ջա­նի հետ հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում: Ի­րա­կա­նում ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րը ոչ թե խո­չըն­դո­տում, այլ նպաս­տում են ռազ­մա­կան և դի­վա­նա­գի­տա­կան հա­ջո­ղու­թյուն­նե­րի ամ­րագր­ մա­նը՝ թե՛ երկ­րի ներ­քին զար­գաց­ման, թե՛ մի­ջազ­գա­ յին վար­կա­նի­շի ա­ռու­մով: Ներ­քին զար­գաց­ման ա­ռու­մով, ո­րով­հետև, ինչ­ պես ցույց է տա­լիս պատ­մու­թյու­նը, ժո­ղովր­դա­վա­ րա­կան պե­տու­թյուն­նե­րը տնտե­սա­կան, քա­ղա­քա­կան և ռազ­մա­կան եր­կա­րա­ժամ ­կ ետ հզո­րու­թյան ա­ռու­մով ա­վե­լի արդ­յու­նա­վետ են: Ե­թե Իս­րա­յել Պե­տու­թյան հիմ ­ն ա­դիր հայ­րե­րը ա­ռաջ­նորդ­վեին Հա­յաս­տա­նի այս տա­րի­նե­րի ղե­կա­վար­նե­րի տրա­մա­բա­նու­թյամբ, ա­պա 1948-ից հե­տո այդ երկ­րում իշ­խա­նա­փո­խու­ թյուն չպետք է լի­ներ: Բայց Իս­րա­յե­լի արդ­յու­նա­վետ ռազ­մա­կան, տնտե­սա­կան, գի­տա­կան հզո­րու­թյու­նը ա­ռա­ջին հեր­թին գա­լիս է արդ­յու­նա­վետ քա­ղա­քա­ կան հա­մա­կար­գից: Մի­ջազ­գա­յին վար­կա­նի­շի ա­ռու­մով, ո­րով­հետև Հա­յաս­տա­նում և Ար­ցա­խում ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րը մի­միայն կամ­րապն­դեն հայ­կա­կան կող­մի դիր­քե­րը Ադր­բե­ջա­նի հետ բա­նակ­ցու­թյուն­ նե­րում: Ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան ա­մուր հա­մա­կար­գեր ու­նե­նա­լու պա­րա­գա­յում մի­ջազ­գա­յին հան­րու­թյան հա­մար ան­հե­թե­թու­թյուն կլի­նի քննար­կել Ադր­բե­ջա­ նի կազ­մում Ար­ցա­խի հա­մա­կե­ցու­թյան որևէ տար­բե­ րակ: Առն­վազն հայ­կա­կան կող­մի հա­մար դա լուրջ հաղ­թա­թուղթ կլի­նի: Ղա­րա­բաղ­յան շար­ժու­մից քա­ռորդ դար անց Հա­յաս­ տա­նը կար­ծես ջրբա­ժա­նի առջև կանգ­նած լի­ նի՝ գնալ ժո­ղովր­դա­վա­րու­թյան ճա­նա­պար­հով, թե հին տրա­մա­բա­նու­թյամբ ու լճա­նալ: n

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

օ ր ա թ ե ր թ

Լույս է տեսնում 2011թ. սեպտեմբերի 21-ից: Հիմնադիր և հրատարակիչ՝ «Սիվիլիթաս» հիմնադրամ, վկայական` 03Ա080303, տրվ. 20.05.08թ. Հասցե՝ ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտայի 1 Հեռ.՝ +37410 500 119, էլ. փոստ՝ info@civilnet.am Գլխավոր խմբագիր՝ Կարեն Հարությունյան Թողարկման պատասխանատու՝ Մարատ Յավրումյան Վաճառք և բաժանորդագրություն՝ +374 10 500119, +374 55 026249 Գովազդ և մարքեթինգ՝ +374 55 441351 Մեջբերումներ անելիս հղումը «Օրակարգ»-ին պարտադիր է: Թերթի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուս­տա­ռադիո­ընթերցումն առանց «Օրակարգ»-ին հղման արգելվում է: Նյութերը չեն գրախոսվում և հեղինակներին չեն վերադարձվում: Գովազդների և R տառով հրապարակվող նյութերի բովանդա­կության համար խմբագրությունը պատասխանատվություն չի կրում: Տառատեսակը՝ Էդիկ Ղաբուզյանի Հրատարակության 3-րդ տարի Ստորագրված է տպագրության՝ 21.02.2013թ. Տպաքանակը՝ 2000

Տիգ­րան Սարգս­յա­նին փո­խա­րի­նել Րաֆ­ֆի Հով­հան­նիս­յա­նով

Հայկ Խա­նում­յան

Հ

Հ նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­ թյուն­նե­րը կարևոր­վում են նաև Հա­յաս­տա­նին տրվե­ լիք վար­կե­րի և օ­ժան­դա­կու­թյուն­ նե­րի տե­սանկ­յու­նից։ Դեռ անց­յալ տար­վա հու­նի­սին ԵՄ-ն հայ­տա­րա­ րեց, որ Հա­յաս­տա­նի հար­ցով դո­ նոր­նե­րի հա­մա­ժո­ղո­վը հե­տաձ­գում է խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­րու­թյուն­ նե­րից դժգո­հու­թյուն­նե­րի պատ­ճա­ ռով։ Դո­նոր­նե­րի հա­մա­ժո­ղո­վը հե­ տաձգ­վեց մինչև նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­ներ, ո­րի ժա­մա­նակ ԵՄ-ն ն­պա­տակ ու­ներ փա­րա­տել իր մտա­հո­գու­թյուն­նե­րը։ Դո­նոր­նե­րի հա­մա­ժո­ղո­վը տնտե­ սա­կան ծանր դրու­թյան մեջ գտնվող որևէ երկ­րի հա­մար անց­կաց­վող հա­ վաք է, որ­ տեղ հա­ րուստ երկր­ նե­րը և մի­ջազ­գա­յին ֆի­նան­սա­ կան կա­ռույց­նե­րը տար­բեր հար­ցե­ րի լուծ­ման հա­մար գու­մար­ներ են ա­ ռա­ ջար­ կում։ 2001թ. նման մի հա­ վա­քի ժա­մա­նակ Հա­յաս­տա­նին հա­

ջող­վել էր ստա­նալ 620  մլն դո­լա­րի վարկ և դ­րա­մաշ­նորհ։ Սա մե­ծա­պես օգ­նել էր հա­յաս­տան­յան տնտե­ սու­թյան երկ­նիշ ա­ճի ա­պա­հով­մա­ նը։ Տիգ­րան Սարգս­յա­նի կա­ռա­վա­ րու­թյու­նը ճգնա­ժա­մի և հետճգ­նա­ մա­յին ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նում ին­տե­ սի­վո­րեն վար­կա­յին նոր մի­ջոց­ներ էր ներգ­րա­վում՝ ռե­կորդ­ներ սահ­ մա­նե­լով Հա­յաս­տա­նի ար­տա­քին պարտ­քի ո­լոր­տում։ Սա­կայն նույ­ նիսկ այդ ան­նա­խա­դեպ պարտ­քե­ րը չեն օգ­նում տնտե­սու­թյան ա­րագ զար­գաց­մա­նը, գնա­լով մե­ծա­նում է անվս­տա­հու­թյու­նը Հա­յաս­տա­նի նկատ­մամբ, ինչն ար­տա­հայտ­վում է ար­տա­սահ­ման­յան ներդ­րում ­ն ե­րի կրճա­տու­մով։ Հա­յաս­տա­նի հա­մար դրա­մաշ­նոր­ հա­յին մի­ջոց­ներ ա­պա­հո­վող այն­ պի­սի կարևոր ծրագ­րեր, ինչ­պի­ սիք են «Հա­զա­րամ­յա­կի մար­տահ­ րա­վեր­ներն» ու «Լին­սի» հիմ ­ն ադ­ րա­մը, նույն­պես դա­դա­րեց­րել են ի­րենց գոր­ծու­նեու­թյու­նը։ Հա­յաս­ տա­նի կա­ռա­վա­րու­թյան միակ ե­րա­ զան­քը մնա­ցել է ար­տա­գաղ­թը և դ­րա շնոր­հիվ ստաց­վող դրա­մա­կան տրանս­ֆերտ­նե­րը։ Այս ֆո­նին դո­նոր­նե­րի հա­մա­ժո­ղո­ վը փրկօ­ղա­կի պես մի բան է ռե­ժի­մի հա­մար, սե­փա­կան գո­յու­թյու­նը պահ­ պա­նե­լու ևս մեկ հնա­րա­վո­րու­թյուն: Սա­ կայն ԵՄ-ն կա­ րող է այլ պատ­ ճառ­ներ գտնել այս հա­մա­ժո­ղո­վը ևս չհ­րա­վի­րե­լու հա­մար, ե­թե ՀՀԿ-ն ան­ զի­ջում լի­նի իշ­խա­նու­թյունն ամ­բող­ ջու­թյամբ պա­հե­լու հար­ցում:

Դեռ խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­րու­ թյուն­նե­րի ժա­մա­նակ իշ­խող կու­ սակ­ցու­թյու­նը հնա­րա­վո­րու­թյուն ու­ ներ վար­չա­պե­տի պաշ­տո­նը հանձ­ նե­լով՝ Հա­յաս­տան բե­րել դրա­մա­կան նոր մի­ջոց­ներ և փոր­ձել բա­րե­լա­վել ներդ­րու­մա­յին մի­ջա­վայ­րը։ ՀՀԿ-ի կող­մից իշ­խա­նու­թյան տո­տալ վե­ րահսկ­ման ցան­կու­թյունն ըն­դա­մե ­նը հե­տաձ­գեց իշ­խա­նու­թյան մի մասն այլ ու­ժե­րի զի­ջե­լու գոր­ծըն­թա­ցը։ Նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­ րը լավ ա­ռիթ են դրա հա­մար։ Րաֆ­ ֆի Հով­հան­նիս­յանն էլ շա­տե­րին բա­ վա­րա­րող թեկ­նա­ծու է վար­չա­պե­ տու­թյան հա­մար, այդ թվում՝ ՀՀԿ-ին: Տիգ­րան Սարգս­յա­նին ո­րոշ ժա­մա­ նա­կով փո­խա­րի­նե­լով Րաֆ­ֆի Հով­ հան­նիս­յա­նով՝ ՀՀԿ-ն հ­նա­րա­վո­րու­ թյուն կու­նե­նա պահ­պա­նել իշ­խա­ նու­թյու­նը՝ միա­ժա­մա­նակ Սփ­յուռ­ քում և մի­ջազ­գա­յին կա­ռույց­նե­րի մոտ բարձ­րաց­նե­լով իր նկատ­մամբ վստա­հու­թյան աս­տի­ճա­նը։ Ընդ­դի­մու­թյան և իշ­խա­նու­թյան նման գոր­ծարքն այս ան­գամ ցա­վոտ չի ըն­դուն­վի հա­սա­րա­կու­թյան կող­ մից, ո­ րին ար­ դեն ոչն­ չով չես զար­ մաց­նի: Ն­ման քայ­լը, սա­կայն, քա­ղա­ քա­կան ա­ռու­մով կա­րող է մա­հա­ցու լի­նել «Ժա­ռան­գու­թյուն» կու­սակ­ցու­ թյան և Րաֆ­ֆի Հով­հան­նիս­յա­նի հա­ մար, ո­րոնք հե­տա­գա ընտ­րու­թյուն­ նե­րում կկորց­նեն հա­սա­րա­կու­թյան վստա­հու­թյու­նը։ Սա­կայն մի՞­թե նման ու­ժեր են զրկվել հա­սա­րա­կու­թյան վստա­հու­թյու­նից հա­նուն ՀՀԿ-ի գո­ յատև­ման։  n

Ազ­գա­յի­նի ու հա­մա­մարդ­կա­յի­նի տա­րան­ջա­տում Սու­րեն Ներ­սիս­յան

Մ

ա­մու­լում, հե­ռուս­տա­տե­սու­ թյամբ շատ ենք լսում հայ ազ­ գա­յին ար­ժեք­ներ, մեր պա­պե­րի թո­ ղած ժա­ռան­գու­թյուն, ինչ­պի­սին պետք է լի­նի հա­յը և ն­մա­նա­տիպ այլ ար­տա­հայ­տու­թյուն­ներ, ո­րոնք մի տե­սակ դառ­նում են «բա­ցար­ձակ ճշմար­տու­թյուն», ու հա­սա­րա­կու­ թյան բազ­մա­թիվ շեր­տեր այն ըն­դու­ նում են որ­պես ե­լա­կետ կար­ծիք­ներ ար­տա­հայ­տե­լու, ինչ-որ երևույթ­ներ հիմ ­ն ա­վո­րե­լու հա­մար: Ոչ բո­վան­դա­կա­յին, բայց սկզբուն­ քա­յին ա­ռու­մով վե­րո­հիշ­յալ երևույ­թը ի­րա­գործ­վում էր նաև խորհր­դա­յին ժա­մա­նակ­նե­րում: Ա­սենք՝ մեզ բո­լո­ րիս ա­սում էին, թե ինչ­պի­սին պետք է լի­նի խորհր­դա­յին քա­ղա­քա­ցին, ինչ­ պես պետք է դաս­ տիա­ րակ­ վի մար­ դը, նույ­ նիսկ ին­ չի մա­ սին չի կա­ րե­ լի ար­տա­հայտ­վել: Փաս­տո­րեն, «հա­ սա­րա­կա­կան հա­մընդ­հա­նուր գե­րիշ­ խող կար­ծիք հաս­տա­տե­լու» նույն մե­թո­դի­կան գոր­ծում է մեր հե­ռուս­ տա­տե­սու­թյան ու մա­մու­լի գե­րիշ­խող հատ­վա­ծում: Նույ­նիսկ ա­վե­լին՝ ե­թե խորհր­դա­յին ժա­մա­նակ­նե­րում կնոջ ու տղա­մար­դու հա­սա­րա­կա­կան դե­ րի տար­բե­րու­թյու­նը ար­հես­տա­կա­ նո­րեն աշ­խա­տում էին չտա­րան­ջա­ տել, ա­պա մեր ի­րա­կա­նու­թյան մեջ նույ­նիսկ այս հար­ցում ար­դեն կարծ­ րա­տի­պեր են ա­ռա­ջա­նում: Հայ կնոջ

կեր­պար, ազ­գին-բա­րո­յա­կան նկա­ րա­գիր և այլն: Իսկ երբ ինչ-որ հա­ ղորդ­ ման հյուր են հրա­ վի­ րում, որն ար­տա­հայ­տում է ո­րո­շա­կի «ոչ զանգ­ վա­ծա­յին» տե­սա­կետ, մի տե­սակ բազ­մա­թիվ «աղ­մուկ-ա­ղա­ղակ­ներ» են ա­ռա­ջա­նում այդ կար­ծի­քի շուրջ, հե­տո շա­տե­րի մոտ տվյալ կեր­պա­րը «ո­րա­կա­վոր­վում» է որ­պես «կոս­մո­ պո­լիտ», որն էլ, ինչ­պես հաս­կա­ցա, վեր­ջերս շա­տե­րի մոտ ըն­կալ­վում է որ­պես «հայ­հո­յանք», իսկ լա­վա­գույն դեպ­քում՝ պար­զա­պես բա­ցա­սա­կան երևույթ: Ն­մա­նա­տիպ երևույ­թը ար­դեն վա­ ղուց թա­ փան­ ցել է մեր կրթա­ կանգի­տա­կան հաս­տա­տու­թյուն­ներ ու դար­ձել լա­վը վա­տից տար­բե­րե­լու, գի­տա­կան, դա­սա­խո­սա­կան կա­րիե­ րա ձևա­վո­րե­լու և հա­սա­րա­կա­կան ակ­տիվ գոր­ծու­նեու­թյան հնա­րա­վո­ րու­թյուն ստա­նա­լու չա­փա­նիշ: Այն, ինչ մենք ենք պատ­ րաս­ տել, այն, ինչ մեր «մե­ծերն» են ա­սել, «բա­ ցար­ձակ ճշմար­տու­թյուն» է: Խն­դիրն այն է, որ այս­պի­սի կարծ­րա­տի­պե­րը ոչ թե նպաս­տում են գի­տա­կան մտքի զար­գաց­մա­նը, այլ ընդ­հա­կա­ռա­կը, դառ­նում են քա­րոզ­չա­կան մե­քե­նա: Եղ­բա՛յր, գի­տե­լի­քը քա­րո­զե­լու հա­ մար չէ, այն պար­զա­պես զար­գա­նա­ լու, երևույթ­նե­րը հնա­րա­վո­րինս օբ­ յեկ­տիվ գնա­հա­տե­լու ու ճշմար­տու­ թյու­նը պար­զե­լու հա­մար է: Աշ­խար­ հիս ե­րե­սին չկա ազգ, ցեղ, մշա­կույթ,

որ գոր­ծի ու զար­գա­նա ան­ջատ, ա­ռանց ազ­դե­ցու­թյուն­նե­րի ու փո­ խազ­դե­ցու­թյուն­նե­րի: Եվ մինչև մենք այս­տեղ կսահ­մա­նենք հայ մար­դու կեր­պա­րը, մեր երկ­րի սահ­ման­նե­ րից դուրս նոր մո­ լո­ րակ­ ներ կհայտ­ նա­բեր­վեն, կմտա­ծեն, թե ինչ­պես օգ­ տա­գոր­ծեն քո ազ­գայ­նա­մո­լու­թյու­նը՝ ի նպաստ ի­րենց շա­հե­րի: Չու­նես ան­հա­տա­կան մտա­ծե­լա­ կեր­պով զար­գա­ցած քա­ղա­քա­ցի­ ներ՝ չու­նես ժա­մա­նա­կա­կից, զար­ գա­ցող հա­սա­րա­կու­թյուն: Ու­զում ես գո­վել սե­փա­կանդ, նախ հա­մե­մատ­ վիր ու­ րի­ շի հետ: Ե­ թե կար­ ծում ես, որ հայ կի­նը պար­տա­վոր է ու­նե­նալ ո­րո­շա­կի ապ­րե­լա­կերպ, ա­պա այդ ա­ռու­մով մի­գու­ցե Ի­րա­նում կա­նայք «ա­վե­լի հայ են»՝ ա­մու­սին­նե­րին են­ թարկ­վող, պորտ­նե­րը չբա­ցած, հլուհնա­զանդ (կար­ծում եմ՝ նրանք պար­ զա­ պես ստիպ­ ված են այդ­ պես ապ­ րում): Կամ երբ խո­ սում ես ազ­ գա­ յին ար­վես­տի մա­սին, երբևէ նկա­տե՞լ ես, թե քո միջ­նա­դար­յան ման­րան­ կար­չու­թյու­նը ինչ­քան ընդ­հան­րու­ թյուն­ներ ու­նի, օ­րի­նակ, ե­թով­պա­ կա­նի, հնդկա­կա­նի ու բյու­զան­դա­ կա­ նի հետ: Այ երբ որ նմա­ նա­ տիպ օ­րի­նակ­նե­րով մտա­ծե­լու ըն­դու­նա­ կու­թյուն­ներ ձևա­վոր­վեն, այդ ժա­ մա­նակ միայն կա­րող ես «ճա­նա­չել» ու, ե­ թե ու­ զում են, նույ­ նիսկ «պաշ­ տել» մեր ա­վան­դա­կան ար­ժե­քա­յին հա­մա­կար­գե­րը:  n

Օրաթերթը տպագրվում է «Տիգրան Մեծ» հրատա­րակ­չու­թյան տպարանում, ք.Երևան, Արշակունյաց 2:

Խմ­բագ­րա­կա­նը չի պայ­մա­նա­վո­րում թեր­թի այլ հատ­ված­նե­րում նո­րու­թյուն­նե­րի ընտ­րու­թյունն ու լու­սա­բա­նու­մը: Այս  է­ջում հրա­պա­րակ­վող մյուս կար­ծիք­նե­րը կա­րող են չհա­մընկ­նել խմբագ­րու­թյան դիր­քո­րոշ­մա­նը:


№ 23 (263), ուրբաթ, փետրվարի 22, 2013 թ. |

Օրակարգ | 3

Ա­ռանց պլատ­ֆոր­մի չի կա­րե­լի մո­բի­լի­զաց­նել մարդ­կանց Սի­վիլ­Նե­թին քա­ղա­քա­կան ներ­կա ի­րա­վի­ճա­կի և հ­նա­րա­վոր զար­ գա­ցում ­ն ե­րի շուրջ իր պատ­կե­րա­ցում ­ն երն է ներ­կա­յաց­րել ՀՀ նա­ խա­գա­հի նախ­կին թեկ­նա­ծու Անդ­րիաս Ղու­կաս­յա­նը: մախմ­ բում է մարդ­ կանց՝ այդ հաղ­թա­նա­կը պաշտ­պա­նե­լու հա­ մար: Նա պետք է հի­ մա բո­ լոր քա­ղա­քա­կան ու­ժե­րին ա­ռա­ ջար­կի այն­պի­սի հա­մա­պար­ փակ պլատ­ֆորմ, ո­րը հնա­րա­ վո­րու­թյուն կստեղ­ծի նրա շուրջ միա­վո­րել բո­լոր քա­ղա­քա­կան ու­ժե­րին: Բ­նա­կա­նա­բար, այս ընտ­րու­ թյուն­նե­րը չենք կա­րող և չ­պետք է ան­վա­նենք իս­կա­կան: Պետք է վե­րա­պա­հու­մով մո­տե­նանք մի­ ջազ­գա­յին դի­տորդ­նե­րի գնա­ հա­տա­կան­նե­րին: Ն­րանք այդ գնա­հա­տա­կան­նե­րի հա­մար որևէ ի­րա­վա­կան, քա­ղա­քա­կան կամ բա­րո­յա­կան պա­տաս­խա­ նատ­ վու­ թյուն չեն կրում: Մենք դա տե­ սել ենք ԱՊՀ դի­ տորդ­ նե­րի օ­րի­նա­կով, այժմ ար­դեն ԵԱՀԿ դի­տորդ­նե­րը կորց­րե­ցին ի­րենց համ­բա­վը, վստա­հու­թյու­ նը: Ն­ման հայ­տա­րա­րու­թյուն­ ներ ա­նե­լով՝ մի­ջազ­գա­յին դի­ տորդ­նե­րը հա­կադր­վե­ցին հան­ րու­թյա­նը՝ քա­ղա­քա­ցիա­կան հան­րու­թյա­նը: Ե­թե Րաֆ­ֆի Հով­հան­նիս­յա­նին չհա­ջող­վի հան­դես գալ միաս­ նա­կան պլատ­ֆոր­մով, նոր ընտ­ րու­թյուն­նե­րի պա­հան­ջը, քա­ղա­ քա­ցիա­կան անհ­նա­զան­դու­թյան պա­հանջն այն կար­գա­խոս­ներն են, ո­ րոնք կա­ րող են միա­ վո­ րել բո­ լոր ու­ ժե­ րին՝ այս քրեաօ­ լի­գար­խիկ հա­մակար­գին վերջ դնե­լու հա­մար: Ե՛վ Հա­յաս­տա­նում, և՛ դրա­նից դուրս բո­ լո­ րին պարզ է, որ մեր եր­կի­րը ՀՀԿ-ի հետ ժո­ղովր­դա­ վա­րա­կան ա­պա­գա ու­նե­նալ չի կա­րող: Վա­ղը կփոր­ձեմ հան­դի­պել Րաֆ­ֆի Հով­հան­նիս­յա­նի հետ,

Անդ­րիաս Ղու­կաս­յան. «Ժա­մա­նա­կը սուղ է. մինչև փետր­վա­րի 25-ը պետք է ստեղ­ծել այն­պի­սի ի­րա­վի­ճակ, որ ԿԸՀ-ն և իշ­խա­նու­ թյուն­նե­րը առն­վազն ան­վա­վեր ճա­նա­չեն ընտ­րու­թյուն­նե­րը»:

այ­ սօր դեռ ի վի­ ճա­ կի չեմ ֆի­ զի­ կա­պես: Կքն­նար­կենք ընդ­հա­ նուր պլատ­ֆոր­մով հան­դես գա­լու հար­ ցը, լայն քննար­ կում ­ներ կու­ նե­նանք նաև քա­ղա­քա­կան և քա­ ղա­քա­ցիա­կան խմբե­րի հետ: Նոր Սահ­մա­նադ­րու­թյունն անհ­ րա­ժեշ­տու­թյուն է մեր երկ­րում և թիվ մեկ օ­րա­կար­գա­յին հար­ցը: Երկ­րորդ՝ ընտ­րա­կան կամ հե­ տընտ­րա­կան նման գոր­ծըն­թաց­ նե­րով Րաֆ­ֆի Հով­հան­նիս­յա­ նի իշ­խա­նու­թյան գա­լը պի­տի լի­ նի ժա­մա­նա­կա­վոր և հս­տակ են­ թադ­րի, որ դրա­նից հե­տո պի­տի անց­կաց­վեն նոր ա­զատ ընտ­ րու­թյուն­ներ: Կարևոր է նաև, որ կա­շառք բա­ժա­նող, հա­կա­սահ­ մա­նադ­րա­կան գոր­ծու­նեու­թյուն ծա­վա­լող կու­սակ­ցու­թյուն­նե­րը պետք է լու­ծար­վեն: Կան ընդ­հա­նուր կե­տեր. Րաֆ­ ֆի Հով­հան­նիս­յա­նը հայ­տա­ րա­րում է, որ այ­սօր­վա Ազ­գա­

Վա­նա­ձո­րի քա­ղա­քա­պե­տը վա­նա­ձոր­ցի­նե­րին «ան­գի­տա­կից» է ան­վա­նում

Սամ­վել Դար­բին­ յան. «Դա մեր ա­ռաջ­նոր­դի պար­տու­թյու­նը չէր, դա մեր ժո­ ղովր­դի ան­գի­ տա­կից լի­նելն էր, որ ժո­ղո­վուր­դը ին­քը չի հաս­կա­ նում՝ ինչ է ա­նում»:

«Օ­րա­կար­գի» ար­խի­վից

Վա­նա­ձո­րի քա­ղա­քա­պետ, հան­ րա­պե­տա­կան Սամ­վել Դար­բին­ յա­նը, Hetq.am-ին պար­զա­բա­նե­լով հան­րա­պե­տու­թյան եր­րորդ քա­ղա­ քում ՀՀԿ ա­ռաջ­նորդ Սերժ Սարգս­ յա­նի պար­տու­թյու­նը, ա­սել է. «Դա մեր ա­ռաջ­նոր­դի պար­տու­թյու­նը չէր, դա մեր ժո­ղովր­դի ան­գի­տա­ կից լի­նելն էր, որ ժո­ղո­վուր­դը ին­ քը չի հաս­կա­նում՝ ինչ է ա­նում»: Հար­ցին՝ մի­գու­ցե ՀՀԿ տե­ղա­կան կա­ռույց­ներն են բաց­թո­ղում ­ն եր ու­ նե­ցել նա­խընտ­րա­կան քա­րոզ­չու­ թյան ըն­թաց­քում և ք­վեար­կու­թյան օ­րը, Դար­բին­յա­նը պա­տաս­խա­նել է. «Չէ՛, ա­ մեն ինչ նոր­ մալ է ե­ ղել, պար­զա­պես ժո­ղո­վուր­դը չի հաս­ կա­նում, է­լի՝ ինքն ինչ պի­տի ա­նի, որ ա­վե­լի լավ կյան­քում հայտն­վի: Ա­ նընդ­ հատ ու­ զում է 0-ից սկսի, ա­նընդ­հատ 0-ից սկսե­լով՝ միշտ գա­լիս է հաս­նում մինչև +1»: Իր դե­րը, իր մաս­նակ­ցու­թյու­նը նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­

րին՝ որ­պես քա­ղա­քա­պետ, որ­պես Հան­րա­պե­տա­կան կու­սակ­ցու­թյան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ, Սամ­վել Դար­բին­

յա­նը գնա­հա­տել է մեկ նա­խա­դա­ սու­թյամբ. «Ես միշտ երկ­րի նա­խա­ գա­հի կող­քին եմ ե­ղել»:  n

Րաֆ­ֆի Հով­հան­նիս­յա­նը ու­րիշ քա­ղա­քա­կան մշա­կույ­թի խորհր­ դա­ նիշ է, նա այդ ա­ ռու­ մով գա­ ղա­փա­րա­կան մե­սիջ է պա­ րու­նա­կում իր մեջ: Մարդ­կանց վստա­հու­թյու­նը նրա նկատ­մամբ հաս­կա­նա­լի է. հոգ­նել են անց­յա­ լի քա­ղա­քա­կան գոր­ծիչ­նե­րից: Սա­կայն այ­սօր անհ­րա­ժեշտ է հստա­կեց­նել քա­ղա­քա­կան պլատ­ֆոր­մը: Ա­ռանց պլատ­ֆորմ ու­նե­նա­լու չի կա­րե­լի մո­բի­լի­ զաց­նել մարդ­կանց: Ժա­մա­նա­կը սուղ է. մինչև փետր­ վա­ րի 25-ը պետք է ստեղ­ծել այն­պի­սի ի­րա­ վի­ ճակ, որ ԿԸՀ-ն և իշ­ խա­ նու­ թյուն­նե­րը առն­վազն ան­վա­վեր ճա­նա­չեն ընտ­րու­թյուն­նե­րը կամ, ե­թե հա­ջող­վի, ճա­նա­չել Րաֆ­ֆի Հով­հան­նիս­յա­նի հաղ­թա­նա­կը:  n Ս­տել­լա Մեհ­րա­բեկ­յան

յին ժո­ղովն ան­գոր­ծու­նակ է և չի կա­րող ի նպաստ հան­րու­թյան աշ­խա­տել: Այ­սօր կան կե­տեր, ո­րոնց շուրջ կա­րող են հա­մախմբ­վել և՛ ՀՅԴ-ի, և՛ ՀԱԿ-ի կազ­ մի մեջ մտնող քա­ղա­քա­կան ու­ժե­րը, և քա­ղա­քա­ցիա­կան խմբե­րը՝ նոր քա­ղա­քա­կան օ­րա­կարգ ձևա­վո­ րե­լու հա­մար: Դա պետք էր վա­ ղուց ա­ նել, սա­ կայն այ­ սօր ու­ նենք այն, ինչ ու­ նենք, և պետք է դրան պա­ տաս­խա­նատ­վու­թյամբ մո­տե­ նալ: Շուրջ կես մի­ լիոն մարդ քվեար­կել է Սերժ Սարգս­յա­նի դեմ: Րաֆ­ֆի Հով­հան­նիս­յա­նը ու­ նի մեծ պա­տաս­խա­նատ­վու­թյուն, որ­պես­զի չհիաս­թա­փեց­նի մարդ­ կանց, ինչ­ պես դա ե­ ղել է նախ­ կի­նում: Հան­րա­յին գի­տակ­ցու­ թյա­նը այն­պի­սի հար­ված կհասց­ վի, ո­րի հետևանք­նե­րը դժվար է գնա­հա­տել:

Տե­սան­յու­թը կա­րող եք դի­տել Civilnet.am կայ­քում:

Րաֆ­ֆիի լռու­թյու­նը լավ բան չի հու­շում Այն, որ Րաֆ­ֆի Հով­հան­նիս­յա­նը նա­խա­գա­հի նստա­վայ­րից դուրս ե­կավ և ո­չինչ չա­սաց՝ կոչ ա­նե­ լով մարդ­ կանց տուն գնալ, լավ բան չի հու­ շում: Galatv.am-ին նման կար­ծիք է հայտ­նել «Սար­ դա­րա­պատ» շարժ­ման ան­դամ Ա­լեք Ե­նի­գոմշ­յա­նը՝ մեկ­նա­բա­նե­ լով Րաֆ­ֆի Հով­հան­նիս­յա­նի քայ­ լը, որ նա՛ գնաց Սերժ Սարգս­յա­ նի մոտ, այլ ոչ հա­կա­ռա­կը: «Չեմ ու­զում կա­տե­գո­րիկ պա­տաս­խան տալ: Ե­թե վճռա­կան ո­րո­շում կըն­ դու­նի, դա ար­դա­րաց­ված կլի­նի, բայց որ դուրս գա­լուց հե­տո պա­ տաս­խան չտվեց, դա լավ բան չի հու­շում»,– ա­սել է նա: Ըստ «Սար­դա­րա­պա­տի» ներ­ կա­յա­ցուց­չի՝ Րաֆ­ֆի Հով­հան­ նիս­յա­նը գո­տեպնդ­ված է ժո­ ղովր­դի ա­ջակ­ցու­թյամբ: Ժո­ղո­ վուր­ դը, ըստ նրա, ցույց տվեց, որ չի պատ­րաստ­վում գլուխ խո­ նար­հել բռնա­պե­տու­թյան ա­ռաջ, հետևա­բար պայ­քա­րը պետք է շա­րու­նակ­վի:

Ֆոտոլուր

Երբ փետր­ վա­ րի 19-ին հայտ­ նի դար­ձան ԿԸՀ հրա­պա­րա­ կած նախ­նա­կան արդ­յունք­նե­րը, ես կապ­վե­ցի բո­լոր թեկ­նա­ծու­նե­ րի հետ՝ ի­րենց կար­ծի­քը դրա վե­ րա­բեր­յալ ի­մա­նա­լու հա­մար: Կար ընդ­հա­նուր մո­տե­ցում այն հար­ ցում, որ արդ­յունք­նե­րն ըն­դու­նե­ լի չեն և չեն ար­տա­հայ­տում հան­ րու­թյան ի­րա­կան կամ­քը, քվեն, ուս­տի տեղ բաց­վեց միաս­նա­կան հայ­տա­րա­րու­թյուն ա­նե­լու հա­մար: Շատ կարևոր եմ հա­ մա­ րում քա­ղա­քա­կան այդ գոր­ծո­ղու­թյու­ նը, դա կա­ րող է ու­ նե­ նալ մեծ նշա­նա­կու­թյուն քա­ղա­քա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րի հա­մար, սա­ կայն երբ ան­ցանք կոնկ­րետ հայ­ տա­րա­րու­թյան տեքս­տի պատ­ րաստ­ման և հար­ցե­րի շուրջ միա­ վոր­վե­լու փորձ ա­րե­ցինք, պարզ­ վեց, որ թեկ­նա­ծու­նե­րը միմ­յանց նկատ­մամբ վստա­հու­թյուն չու­ նեն՝ որևէ ընդ­ հա­ նուր փաս­ տաթղ­թի շուրջ միա­վոր­վե­լու և ս­տո­րագ­րու­թյուն դնե­լու հա­մար: Այ­սօր ա­նե­լու եմ իմ հայ­տա­ րա­րու­թյու­նը, կոչ եմ ա­նե­լու, որ թեկ­նա­ծու­նե­րն ի­րենց պա­տաս­ խա­նատ­վու­թյու­նը վե­րագ­նա­հա­ տեն այս գոր­ծըն­թա­ցում: Նա­ խա­գա­հի թեկ­նա­ծու­նե­րն ընտ­ րու­թյուն­նե­րի կարևոր մաս­նա­ կից­ներ են, և գ­նա­հա­տա­կա­նի հար­ցում նրանց միաս­նա­կա­նու­ թյու­նը էա­կան հան­գա­մանք է: Հան­րու­թյու­նը նույն­պես պի­տի իր դե­րը խա­ղա, որ­պես­զի ստա­ նանք քա­ղա­քա­կան արդ­յուն­քը: Այն, ինչ ին­ձա­նից կախ­ված էր՝ փոր­ձել հա­մա­կար­գել գոր­ծիչ­նե­ րի ջան­քե­րը, ես ա­րե­ցի, սա­կայն ա­պարդ­յուն: Րաֆ­ֆի Հով­հան­նիս­յա­նը պնդում է, որ հաղ­ թել է, և հա­

«Րաֆ­ֆին ի­րա­վունք չու­նի հու­ սա­խաբ ա­նել մարդ­կանց, հիմ­ նա­կան նպա­տա­կը պետք է լի­նի այն, որ ոչ մի զիջ­ման նա չպետք է գնա»,– ա­սել է Ե­նի­գոմշ­յա­նը:  n


| № 23 (263), ուրբաթ, փետրվարի 22, 2013 թ.

4 | Փողեր

Հան­գիստ վար­կի չա­փով

ՊԵԿ-ը մտա­ծում է Դի­լի­ջա­նի, գոր­ծա­դի­րը՝ հար­կա­յին վար­չա­րա­րու­թյան մա­սին Պե­տա­կան ե­կա­մուտ­նե­րի կո­մի­տեն (ՊԵԿ) Դի­լի­ջա­նի ու­սում ­ն ա­ կան կենտ­րո­նում ծախ­սե­լու է այն­քան գու­մար, որ­քան վար­կա­յին մի­ջոց­ներ չորս տա­րում կա­ռա­վա­րու­թյու­նը նա­խա­տե­սում է ուղ­ ղել հար­կա­յին վար­չա­րա­րու­թյան բա­րե­լավ­մա­նը։ Ընդ ո­րում՝ մոտ ֌5  մլրդ­-ի շի­նաշ­խա­տանք­նե­րի պայ­մա­նա­գի­րը ՊԵԿ-ը կնքե­լու է գո­յու­թյուն չու­նե­ցող «Սա­հակ­յան­շին» ՍՊԸ-ի հետ։ Ե­րեկ կա­ռա­վա­րու­թյու­նը հա­վա­ նու­թյուն է տվել մի ո­րոշ­ման, ո­րը սահ­մա­նում է ՊԵԿ-ի նյու­թա­կան խրա­խուս­ման և հա­մա­կար­գի զար­գաց­ման ֆոն­դի մի­ջոց­նե­րի ծախս­ման 2013թ. նա­խա­հա­շի­վը։ Պարզ­ վում է՝ այս տա­ րի ՊԵԿ-ը ֌5,4  մլրդ­-ի ($13,3  մլն) աշ­խա­ տանք­ներ պետք է ի­րա­կա­նաց­նի Դի­լի­ջա­նի ու­սում ­ն ա­կան կենտ­ րո­ նում։ Սա այն դեպ­ քում, երբ կա­ռա­վա­րու­թյու­նը գրե­թե նույն­ քան՝ $12  մլն­-ի վար­կա­յին մի­ջոց­ ներ է ներգ­րա­վում Հա­մաշ­խար­ հա­յին բան­կի «Հար­կա­յին վար­չա­ րա­րու­թյան ար­դիա­կա­նաց­ման» չոր­սամ­յա ծրագ­րի շրջա­նա­կում։ Վար­կա­յին մի­ջոց­ներն ուղղ­վե­ լու են հար­կա­յին մար­մի ն­նե­րի ՏՏ են­թա­կա­ռուց­վածք­նե­րի բա­ րե­լավ­մա­նը, մաս­նա­վո­րա­պես՝ է­լեկտ­րո­նա­յին հաշ­վետ­վու­թյուն­ նե­րի և վ­ճա­րում ­ն ե­րի ամ­բող­ջա­ կան հա­մա­կար­գե­րի զար­գաց­մա­ նը, ռիս­կա­յին գոր­ծոն­նե­րի վրա հիմն­ված ժա­մա­նա­կա­կից հար­ կա­յին հսկո­ղու­թյան հա­մա­կար­ գի կա­տա­րե­լա­գործ­մա­նը։ Ըստ ՊԵԿ-ի՝ ու­սում ­ն ա­կան կենտ­րո­նը նա­խա­տես­ված է ե­րի­ տա­սարդ մաս­նա­գետ­նե­րի մաս­ նա­գի­տա­կան հմտու­թյուն­նե­ րի բարձ­րաց­ման նպա­տա­կով պար­բե­րա­բար կազ­մա­կերպ­վող ու­սու­ցո­ղա­կան և վե­րա­պատ­ րաստ­ման դա­սըն­թաց­նե­րի հա­

մար։ Ի­րա­կա­նում այն պար­զա­ պես «է­լի­տար» հանգս­տա­վայր է հա­մա­կար­գի աշ­խա­տա­կից­նե­ րի հա­մար։ Իսկ կա­ռա­վա­րու­թյան ո­րո­շու­մը լա­վա­գույնս է խո­սում գոր­ծու­նեու­թյան գե­րա­կա­յու­ թյուն­նե­րի ու պե­տա­կան պարտ­ քի կա­ռա­վար­ման ա­ռանձ­նա­ հատ­կու­թյուն­նե­րի մա­սին։

֌5 մլրդ՝ գո­յու­թյուն չու­նե­ցող «Սա­հակ­յան­շի­նին»

ՊԵԿ-ի ու­սում ­ն ա­կան կենտ­րոն, մաք­սա­յին ծա­ռա­յող­նե­րը մաս­նա­գի­տա­կան կա­տա­րե­

Բա­ցի այն, որ ֌5,4 մլրդ­ուղղ­ վե­լու է պե­տու­թյան հա­մար ոչ ա­ռաջ­նա­յին նպա­տակ­նե­րի, գու­ մար­նե­րը հեր­թա­կան ան­գամ յու­րո­վի են ծախս­վե­լու։ Ո­րոշ­ ման տե­ղե­կան­քից երևում է, որ շի­նաշ­խա­տանք­նե­րի մրցույթ­ ներն անց­կաց­վել են «Բա­նակ­ ցա­յին ըն­թա­ցա­կարգ ա­ռանց հայ­տա­րա­րու­թյան» ե­ղա­նա­ կով։ Այն գնոր­ դին թույլ է տա­ լիս ընտ­րել «անհ­րա­ժեշտ» ըն­ կե­րու­թյա­նը։ ՊԵԿ-ը, ու­սում ­ն ա­ սի­րե­լով ե­րեք ըն­կե­րու­թյուն­ նե­րի հայ­տե­րը, ա­ռա­ջար­կել է ու­սում ­ն ա­կան կենտ­րո­նում մոտ ֌5  մլրդ­-ի շի­նաշ­խա­տանք­նե­րը վե­րա­պա­հել «Սա­հակ­յան­շին» ՍՊԸ-ին։ Ի դեպ՝ ի­րա­վա­բա­նա­կան ան­ ձանց պե­տա­կան ռե­գիստ­րի է­լեկտ­րո­նա­յին հա­մա­կար­գում

«Սահ­մա­նա­փակ պա­տաս­խա­ նատ­վու­թյամբ ըն­կե­րու­թյուն» կազ­մա­կեր­պաի­րա­վա­կան ձևով «Սա­հակ­յան­շին» ըն­կե­րու­թյուն գրանց­ված չէ։ Ըստ նույն հա­մա­ կար­գի ո­րոն­ման արդ­յունք­նե­ րի՝ Հա­յաս­տա­նում գրանց­ված է միայն «Սա­հակ­յան­շին» ՓԲԸ։ Քա­ղա­քա­ցիա­կան օ­րենսգր­ քի 58-րդ հոդ­վա­ծով սահ­ման­ վում է. «Ի­րա­վա­բա­նա­կան անձն ու­նի իր ան­վա­նու­մը, ո­րը ցու­ ցում է պա­րու­նա­կում նրա կազ­ մա­կեր­պա­կան-ի­րա­վա­կան ձևի մա­ սին»։ Պարզ ա­ սած՝ ըստ օ­րենսդ­րու­թյան «Սա­հակ­յան­ շին» ՓԲԸ-ն և «Սա­ հակ­յան­ շին» ՍՊԸ-ն տար­բեր կազ­մա­կեր­պու­ թյուն­ներ են, քա­նի որ տար­բեր­ վում են կազ­մա­կեր­պաի­րա­վա­ կան ձևով, ու ՊԵԿ-ն աշ­ խա­ տանք­նե­րի կա­տար­ման հա­մար

լա­գործ­ման դա­սըն­թաց­նե­րում։

ա­ռա­ջար­կում է հաղ­թող ճա­ նա­չել և պայ­մա­նա­գիր կնքել մի ըն­կե­րու­թյան հետ, որն ի­րա­վա­ բա­նո­րեն գո­յու­թյուն չու­նի։ Հաս­կա­նա­լի է, որ խոս­քը հենց «Սա­հակ­յան­շին» ՓԲԸ-ի մա­ սին է, սա­կայն կազ­մա­կեր­պաի­ րա­ վա­ կան ձևի ոչ ճիշտ նշու­ մը ցույց է տա­ լիս, թե որ­ քան լուրջ է ՊԵԿ-ը վե­րա­բեր­վում իր իսկ կող­մից կազ­մա­կերպ­ ված աշ­խա­տանք­նե­րի գնման գոր­ծըն­թա­ցին։

Նա­տու­րա­լիստ մաք­սա­վորհար­կա­յին­ներ Ե­րեկ­վա ո­րո­շումն ա­ռա­ջին դեպ­քը չէ, երբ կա­ռա­վա­րու­թյու­ նը զի­ջում է ՊԵԿ-ին։ Դեռ 2011թ. դեկ­տեմ­բե­րի 29-ին գոր­ծա­դի­րը

ո­րո­շում էր ըն­դու­նել, ո­րով «Դի­ լի­ջան» ազ­գա­յին պար­կի ռեկ­ րեա­ցիոն գո­տու 22,5 հա տա­րած­ քը 25 տա­րի ժամ ­կ ե­տով վար­ձա­ կա­լու­թյան էր հանձն­վում ՊԵԿ-ի ու­սում ­ն ա­կան կենտ­րո­նին։ Ո­րոշ­ ման հիմ ­ն ա­վո­րու­մում նշվում էր, որ կենտ­րո­նը հնա­րա­վո­րու­թյուն կտա ե­րի­տա­սարդ մաս­նա­գետ­ նե­րի մաս­նա­գի­տա­կան հմտու­ թյուն­նե­րի բարձ­րաց­ման նպա­ տա­կով պար­բե­րա­բար կազ­մա­ կեր­պել ու­սու­ցո­ղա­կան և վե­րա­ պատ­րաստ­ման դա­սըն­թաց­ներ, հան­դի­պում ­ն եր՝ այն հա­մա­տե­ ղե­լով հանգս­տի հետ։ Տ­պա­վո­րու­թյուն է, որ այդ տա­ րած­ քը տրվում է ՊԵԿ-ին, քա­ նի որ այն­տեղ աշ­խա­տում են ոչ թե հար­կա­յին և մաք­սա­յին տե­ սուչ­ներ, այլ նա­տու­րա­լիստ­ներ, ու նրանց մաս­նա­գի­տա­կան կա­ րո­ղու­թյուն­նե­րը զար­գաց­նե­լու հա­մար ան­տա­ռա­յին տե­ղան­ քը պար­զա­պես անհ­րա­ժեշ­տու­ թյուն է։ ՊԵԿ-ի ու­սում ­ն ա­կան կենտ­րո­ նի է վե­րած­վել Հա­յաս­տա­նի կի­ նե­մա­տոգ­րա­ֆիստ­նե­րի միու­ թյան «Դի­լի­ջա­նի ստեղ­ծա­գոր­ ծա­ կան տու­ նը»։ Ընդ ո­ րում՝ այն 2010թ. Պե­տե­կա­մուտ­նե­րի կո­ մի­տեին փո­խանց­վել է բա­վա­ կան «է­ժան» գնով՝ ըն­դա­մե ­նը ֌505 մլն­-ով։ Ձեռք բեր­ ված տա­ րած­ քը կազ­ մում է 3,5 հա, ո­ րի վրա 8 հազ. քմ­ընդ­ հա­ նուր մա­ կե­րե­սով շի­նու­թյուն­ներ կան (5-հար­կա­նի ննջա­րա­նա­յին մաս­ նա­շենք, երկ­հար­կա­նի 8 քո­թեջ­ ներ, ե­ռա­հարկ գլխա­վոր մաս­նա­ շենք)։  n Ար­մե ­նակ Չա­տին­յան

Կա­ռա­վա­րու­թյու­նում ո­րո­շել են սուբ­սի­դա­վո­րել կե­րա­յին մշա­կա­ բույ­սե­րի սեր­մա­ցու ձեռք­բե­րու­մը. այս նպա­տա­կով գոր­ծա­դի­րը հատ­կաց­նե­լու է ֌700  մլն։ Ինչ արդ­յունք է ա­պա­հո­վե­լու գյու­ղա­ ցիա­կան տնտե­սու­թյուն­նե­րին տրա­մադր­վող 850 տ գա­րու, 530 տ կորն­գա­նի կամ 37 տ առ­վույ­տի սեր­մա­ցուն՝ գյուղ­նա­խա­րա­րու­ թյու­նում միայն ընդ­հա­նուր գծե­րով են պատ­կե­րաց­նում։ Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը ո­րո­շել է սուբ­սի­դա­վո­րել հա­ցա­հա­տի­ կա­յին կե­րա­յին մշա­կա­բույ­սե­ րի սեր­մե­րի ձեռք­բե­րու­մը։ Հա­ մա­ձայն գոր­ծադի­րի ե­րեկ­վա նիս­տում ըն­դուն­ված ո­րոշ­ման՝ գար­նա­նա­ցա­նի ի­րա­կա­նաց­ման գոր­ծում հո­ղօգ­տա­գոր­ծող­նե­րին ա­ջակ­ցու­թյուն ցու­ցա­բե­րե­լու և սեր­մա­ցո­ւի պա­հան­ջար­կը մա­ սամբ բա­վա­րա­րե­լու նպա­տա­ կով սերմ ­ն ար­տադ­րող կազ­մա­

կեր­պու­թյուն­նե­րից ձեռք է բեր­ վե­լու և գ­յու­ղա­ցիա­կան տնտե­ սու­թյուն­նե­րին տրա­մադր­վե­լու 850 տ գար­նա­նա­ցան գա­րու, 11 տ ե­գիպ­տա­ցո­րե­նի, 37 տ առ­ վույ­ տի և 530 տ կորն­ գա­ նի սեր­մա­ցու։ Սեր­մե­րի ձեռք­բեր­ման և հե­ տա­գա­յում գյու­ղա­ցիա­կան տնտե­սու­թյուն­նե­րին վա­ճա­ռե­լու հա­մար նա­խա­տես­վում է ուղ­ղել շուրջ ֌700 մլն։

Գ­յու­ղատն­տե­սու­թյան նա­խա­ րար Սեր­գո Կա­րա­պետ­յա­նի կող­ մից «Տեխ­նի­կա­կան մշա­կա­բույ­ սե­րի փոր­ձա­րա­րա­կան կա­յան» պե­տա­կան փակ բաժ­նե­տի­րա­ կան ըն­կե­րու­թյան կա­նո­նադ­րա­ կան կա­պի­տա­լը նվա­զեց­նե­լու մա­սին» ո­րո­շու­մը ներ­կա­յաց­նե­ լուց հե­տո վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­ յա­ նը նշել է, որ սա կա­ ռա­վա­րու­թյան կարևո­րա­գույն ծրագ­րե­րից է։ «Մենք շա­րու­նա­կում ենք բարձ­րո­րակ սեր­մեր ներկ­րել Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թյուն և, հաս­կա­նա­լի է, ար­տադ­րո­ղա­ կա­նու­թյան աճ ենք ա­պա­հո­վում դրա շնոր­հիվ։ Հայ­տե­րը ստա­ցել ենք մարզ­պետ­նե­րից, պա­հան­ ջար­կը գնա­հատ­վել է»,– ա­սել է վար­չա­պե­տը՝ հա­վե­լե­լով, որ գի­նը, ո­րով տրվե­լու է սեր­մա­ ցուն, շու­կա­յա­կա­նից ցածր է. այն շուրջ 40%-ով սուբ­սի­դա­վո­րում է կա­ռա­վա­րու­թյու­նը։ «Այս ան­գամ ա­ռանձ­նա­հատ­ կու­ թյունն այն է, որ մեծ ծա­ վա­ լի կորն­գան ենք ներկ­րում՝ ա­ռա­ ջին ան­ գամ շուրջ 530 տ, ո­ րը հիմ ­նա­ կա­ նում որ­ պես կեր է օգ­ տա­գործ­վում և որն էա­պես փո­ խե­լու է ի­րա­վի­ճա­կը»,– նշել է վար­չա­պե­տը։ Այ­դու­հան­դերձ, գյու­ղատն­ տե­սու­թյան նա­խա­րա­րու­թյան «Գար­նա­նա­ցա­նի հա­մար գա­

PanARMENIAN

Առ­վույ­տը վի­ճակ է փո­խե­լու

Հա­յաս­տա­նի վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­յա­նը Գ­յում­րիի սե­լեկ­ցիոն կա­յա­նում, 1-ը հու­ լի­սի, 2012թ.:

րու, ե­գիպ­տա­ցո­րե­նի, առ­վույ­ տի և կորն­գա­նի ար­տադ­րու­ թյան զար­գաց­ման 2012թ. ծրագ­ րում» որևէ խոսք չկա, թե սեր­ մա­ցո­ւի ներկր­ման այս ծրա­գի­րը որ­քա­նով է նպաս­տե­լու ցան­քա­ տա­րա­ծու­թյուն­նե­րի ու ակն­կալ­ վող բեր­քի ծա­վա­լի ա­վե­լաց­մա­ նը, կամ ինչ­պի­սի մուլ­տիպ­լի­կա­ տիվ է­ֆեկտ է ա­պա­հո­վե­լու այն, օ­րի­նակ՝ ա­նաս­նա­բու­ծու­թյան ո­լոր­տում։ Գ­յուղ­նա­խա­րա­րու­թյու­նը ծրագ­ րի «ակն­կալ­վող արդ­յունք­ներ» բաժ­ նում նշում է միայն, որ պե­ տա­կան նպա­տա­կա­յին ա­ջակ­ցու­ թյան մե­խա­նիզմ ­ն ե­րի կի­րառ­մամբ ստեղծ­վե­լու են հո­ղա­յին ռե­սուրս­

նե­րի արդ­յու­նա­վետ օգ­տա­գործ­ ման նա­խադր­յալ­ներ, բա­ցի այդ՝ ներդ­րում ­ն ե­րի մատ­չե­լիու­թյան մի­ջո­ցով բարձ­րա­նա­լու է ար­տադ­ րու­թյան արդ­յու­նա­վե­տու­թյու­ նը, պահ­պան­վե­լու են ագ­րո­պա­ րե­նա­յին ո­լոր­տի աշ­խա­տա­տե­ղե­ րը, ստեղծ­վե­լու են նո­րե­րը, երկ­րի ագ­րո­պա­րե­նա­յին հա­մա­կար­գում կա­յուն ի­րա­վի­ճա­կի ձևա­վոր­ման նա­խադր­յալ­ներ են ստեղծ­վե­լու, ա­վե­լա­նա­լու են ցան­քա­տա­րա­ծու­ թյուն­նե­րը և հա­մա­խառն բեր­քը, բարձ­րա­նա­լու են գյու­ղա­ցիա­կան տնտե­սու­թյուն­նե­րի ե­կա­մուտ­նե­ րը, ին­չը, ի վեր­ջո, ա­պա­հո­վե­լու է տնտե­սա­կան աճ։  n Ա.Չ.


№ 23 (263), ուրբաթ, փետրվարի 22, 2013 թ. |

Project Syndicate | 5

Թուր­քիա­յի բան­տարկ­ված մա­մու­լը Project-syndicate.org կայ­ քում հրա­պա­րա­կած հոդ­վա­ ծում Ա­րիե Նա­յե­րը նշում է, որ ԱՄՆ-ը և ԵՄ-ն պետք է խրա­ խու­ սեն և ն­ պաս­ տեն, որ իս­ լա­մա­կան Թուր­քիան տա­րա­ ծաշր­ջա­նում լի­նի մար­դու ի­րա­ վունք­նե­րը հար­գող օ­րի­նա­կե­լի պե­տու­թյուն: Հե­ղի­նա­կը մտա­ հո­գու­թյուն է հայտ­նում, որ Թուր­քիա­յի կա­ռա­վա­րու­թյու­ նը «ա­հա­բե­կիչ» է ան­վա­նում նրանց, ով­քեր դա­տա­պար­տում են երկ­րում մա­մու­լի ա­զա­տու­ թյան վի­ճա­կը:

407.08

0.15 p 0.04%

420

410

400 21.08

21.02

21.11

եվրո/դրամ

537.26

8.88 q 1.63%

560 540

«Լ­րագ­րող­նե­րի

520

պաշտ­պա­նու­թյան կո­մի­տեի» զե­կույ­ ցի հա­մա­ձայն՝

500 21.08

21.11

21.02

Թուր­քիա­յում 76 al-monitor.com

Ա­րիե Նա­յե­րը «Բաց հա­սա­րա­ կու­թյան հիմ ­ն ադ­րամ ­ն եր» հա­ սա­րա­կա­կան կազ­մա­կեր­պու­ թյան պատ­վա­վոր նա­խա­գահն է, Human Rights Watch ի­ րա­ վա­պաշտ­պան կազ­մա­կեր­պու­ թյան հիմ ­ն ա­դիր­նե­րից մե­կը և «Վերց­նե­լով ա­զա­տու­թյուն­ներ. չորս տաս­նամ­յակ ի­րա­վունք­նե­ րի հա­մար մղվող պայ­քա­րում» (Taking Liberties: Four Decades in the Struggle for Rights) գրքի հե­ղի­նա­կը: Թուր­ քա­ կան Star և Yeni Akit իշ­խա­նա­մետ թեր­թե­րը, ինչ­պես նաև ան­ձամբ վար­չա­պետ Ռե­ջեփ Թա­յիփ Էր­դո­ղա­նը «ա­հա­բե­կիչ» են հա­մա­րում նրանց, ով­քեր դա­ տա­պար­տում են Թուր­քիա­յում մա­մու­լի ա­զա­տու­թյան վի­ճա­ կը: Ան­ ցած շա­ բաթ նրանք հենց այս բա­ռեզրն էին օգ­տա­գոր­ ծում՝ դա­տա­պար­տե­լու Ն­յու Յոր­ քում տե­ղա­կայ­ված «Լ­րագ­րող­ նե­րի պաշտ­պա­նու­թյան կո­մի­ տե» և Փա­րի­զում տե­ղա­կայ­ված «Լ­րագ­րող­ներ ա­ռանց սահ­ման­ նե­րի» կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­ րին, ո­րոնք զե­կույց­ներ են հրա­ պա­րա­կել, որ­տեղ աս­վում է, որ Թուր­քիան բան­տար­կել է նույ­ նիսկ ա­վե­լի շատ լրագ­րող­ների, քան Ի­րանն ու Չի­նաս­տա­նը: Ան­ցած հոկ­տեմ­բե­րին «Լ­րագ­ րող­նե­րի պաշտ­պա­նու­թյան կո­մի­ տեի» հրա­պա­րա­կած զե­կույ­ցում նշվում էր, որ Թուր­ քիա­ յում 76 լրագ­րող է բան­տարկ­ված, ո­րոն­ ցից 61-ը բան­ տարկ­ վել է լրագ­ րո­ղա­կան աշ­խա­տան­քի հա­մար: Թեև լրագ­րո­ղա­կան գոր­ծու­նեու­ թյան հա­մար դա­տա­պարտ­ված լրագ­րող­նե­րի թի­վը դեկ­տեմ­բե­րին նվա­զեց և հա­սավ 49-ի, երբ դա­ տա­րան­նե­րն ա­զատ ար­ձա­կե­ցին նրան­ցից մի քա­նի­սին, միև­նույն է, բան­տարկ­ված լրագ­րող­ներ ու­նե­ նա­լու հա­մար սա մեծ թիվ է: Ի­րադ­րու­թյու­նը հատ­կա­պես տագ­նա­պա­լի և հիաս­թա­փեց­ նող է, ե­ թե հաշ­ վի առ­ նենք, որ Թուր­քիա­յում ար­դեն մի քա­նի տա­րի է՝ մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի վի­ճա­կը զգա­լիո­րեն բա­րե­լավ­ վել էր Էր­դո­ղա­նի իշ­խա­նու­թյան տա­րի­նե­րին: Կտ­րուկ նվա­զել էր կտտանք­նե­րի կի­րա­ռու­մը: Մեծ ա­ռաջ­խա­ղա­ցում էր գրանց­վել քրդա­կան խո­շոր փոք­րա­մաս­նու­ թյան մշա­կու­թա­յին ի­րա­վունք­նե­ րի, այդ թվում՝ նրանց մայ­ րե­ նի լե­զուն օգ­տա­գոր­ծե­լու ի­րա­վուն­ քի հար­ցում: Վերջ էր դրվել քա­ ղա­քա­ցիա­կան կա­ռա­վա­րու­թյան նկատ­մամբ ռազ­մա­կան վե­րահս­ կո­ղու­թյա­նը: Եվ ա­վե­լին:

դոլար/դրամ

Սա­կայն քա­նի որ Էր­դո­ղա­ նը և իր չա­փա­վոր իս­լա­միստ «Ար­դա­րու­թյուն և զար­գա­ցում» կու­սակ­ցու­թյու­նը երկ­րում ամ­ րապն­դել են ի­րենց իշ­խա­նու­ թյու­նը, այ­լա­խո­հու­թյան նկատ­ մամբ նրանց հան­դուր­ժո­ղա­կա­ նու­թյու­նը նվա­զել է: Այ­սօր մե­ ծա­պես վե­րա­ցել է հա­մա­ցան­ցի ա­զա­տու­թյու­նը: Օ­րենսդ­րու­թյու­ նը նա­խա­տե­սում է բո­վան­դա­ կու­թյան պար­տա­դիր զտում, և շատ կայ­քեր ար­գե­լա­փակ­վել են տար­բեր պատ­ճառ­նե­րով՝ սկսած թմրան­յու­թե­րի և խ­թա­նիչ­նե­րի օգ­տա­գոր­ծու­մը հեշ­տաց­նե­լուց, վեր­ջաց­րած վի­րա­վո­րանք­նե­րով, ո­րոնք պատ­ժե­լի են «Ա­թա­թուր­քի դեմ հան­ցա­գոր­ծու­թյուն­նե­րի մա­ սին» օ­րեն­քով (Ա­թա­թուր­քը ար­ դի թուր­քա­կան պե­տու­թյան հիմ­ նա­դիրն է և Թուր­քիա­յի ազ­գա­ յին հե­րոսը):

«

տակց­մամբ վե­րա­ցավ նաև պաշ­ տոն­յա­նե­րի հա­մար կարևոր մի խթան: Ե­թե Թուր­քիա­յի՝ ԵՄ-ին ան­դա­մակ­ցու­թյան գոր­ծըն­թա­ ցը վե­րա­կանգն­վի, այն մե­ծա­պես կօգ­նի Թուր­քիան բաց հա­սա­րա­ կու­թյուն դարձ­նե­լու ջան­քե­րին: ԱՄՆ-ի կա­ռա­վա­րու­թյունն իր հեր­ թին հակ­ ված է մեղմ խո­ սել, երբ խոս­քը վե­րա­բե­րում է Թուր­ քիա­յում մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի ոտ­նա­հա­րում ­ն ե­րին: Սա­ռը պա­ տե­րազ­մի տա­րի­նե­րին Թուր­քիա­ յի ռազ­մա­վա­րա­կան նշա­նա­կու­ թյու­նը (հաշ­վի առ­նե­լով Խորհր­ դա­յին Միու­թյանն աշ­խար­հագ­ րո­րեն այս երկ­րի մոտ գտնվե­լը) ա­վե­լի կարևոր գտնվեց, քան այլ մտա­հո­գու­թյուն­ներ: Այ­սօր Թուր­ քիա­յի աշ­խար­հագ­րա­կան դիր­քը դեռ շա­րու­նա­կում է իր դերն ու­ նե­նալ, թեև Սի­րիա­յի, Ի­րա­քի և Ի­րա­նի հետ Թուր­քիա­յի շփում­

Թուրքիայում մամուլի ազատության անկմանը նպաստել է նաև Եվրոպական Միության ու Միացյալ Նահանգների վարած քաղաքականությունը

Թեև մա­մու­լի ա­զա­տու­թյան կտրուկ անկ­ ման հա­ մար մե­ ղա­ վոր է հենց թուր­ քա­ կան կա­ ռա­վա­րու­թյու­նը, սա­կայն դրան նպաս­ տող գոր­ ծոն է ե­ ղել Եվ­ րո­պա­կան Միու­թյան և Միաց­ յալ Նա­հանգ­նե­րի վա­րած քա­ղա­ քա­կա­նու­թյու­նը: ԵՄ-ն մատ­նան­ շել էր, որ մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի խնդի­րը կարևոր գոր­ծոն կլի­նի ո­րո­շե­լու, թե արդ­յոք Թուր­քիան կստա­նա ԵՄ ան­դա­մակ­ցու­թյուն: Սա­կայն հենց մար­դու ի­րա­վունք­ նե­րի ո­լոր­տում ա­րագ ա­ռա­ջըն­ թա­ցի ժա­մա­նակ էր, որ Եվ­րո­ պան, կար­ծես, մեջ­քով թեք­վեց դե­պի Թուր­քիան: Արդ­յուն­քում սա աս­տի­ճա­նա­ բար թու­լաց­րեց այն մարդ­կանց վստա­հու­թյու­նը, որոնք Թուր­ քիա­յում նպաս­տում էին մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի ո­լոր­տում բա­րե­ փո­խում ­ն ե­րի ի­րա­կա­նաց­մա­նը: Պարզ­ վեց, որ կեղծ էին ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի պնդում ­նե­ րը, թե մար­ դու ի­րա­վունք­նե­րի ո­լոր­տում ա­ռա­ջըն­թա­ցը կտա­նի դե­պի ԵՄ ան­դա­մակ­ցու­թյան, և այդ գի­

»

նե­ րի արդ­ յուն­ քում է, որ ԱՄՆ-ը մտա­դիր չէ աղ­մուկ բարձ­րաց­ նել մա­մու­լի ա­զա­տու­թյան շուրջ: ԱՄՆ-ը սա­տա­րել է ԵՄ-ին Թուր­ քիա­յի ան­դա­մակ­ցու­թյա­նը, սա­ կայն այդ ջան­ քերն ա­ վե­ լի շատ վստա­հու­թյուն կներշն­չեին Եվ­ րո­պա­յին, ե­թե ԱՄՆ-ը նաև ճնշում բա­նեց­ներ Թուր­քիա­յի վրա՝ նրա թե­րու­թյուն­նե­րը վե­ րաց­նե­լու հար­ցում:

լրագ­րող է բան­

ռուբլի/դրամ

0.12 q 0.89%

ցից 61-ը՝ լրագ­ րո­ղա­կան աշ­խա­ տան­քի հա­մար:

Ի­րա­վի­ճա­կը հե­ռու է ան­հույս լի­նե­լուց: Թուր­քիան կեն­սու­նակ քա­ղա­քա­ցիա­կան հա­սա­րա­կու­ թյուն ու­նի և հ­պար­տա­նա­լու աս­տի­ճան ան­կախ հաս­տա­տու­ թյուն­ներ, ո­րոնք նե­րա­ռում են ո­րոշ հայտ­նի հա­մալ­սա­րան­ներ: Մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի հար­ ցում ա­րագ ա­ռա­ջըն­թա­ցի ժա­ մա­նա­կա­հատ­վա­ծը հե­ռա­վոր անց­յա­լում չէ: Եվ­րո­պան տնտե­ սա­կան և ռազ­մա­կան տե­սանկ­ յու­նից կամ­րապն­դի իր դիր­ քե­ րը, ե­ թե Թուր­ քիան ԵՄ ան­ դամ դառ­ նա և ե­ թե Թուր­ քիան հա­մա­պա­տաս­խա­նի ԵՄ քա­ ղա­քա­կան, այդ թվում՝ մա­մու­ լի ա­զա­տու­թյան չա­փո­րո­շիչ­նե­ րին, ԵՄ-ն պետք է վե­րա­կանգ­ նի ան­դա­մակ­ցու­թյան բա­նակ­ ցու­թյուն­նե­րը նույն հիմ­քի վրա, ինչ ար­ վում է ան­ դամ այլ պե­ տու­թյուն­նե­րի հար­ցում: ԱՄՆ-ի պետ­քար­տու­ղա­րի պաշ­տո­նում Ջոն Քե­րիի նշա­ նակ­մա­նը զու­գա­հեռ՝ ԱՄՆ-ը պետք է ըն­ դու­ նի, որ ան­ հան­ գիստ հարևան­նե­րով շրջա­ պատ­ված իս­լա­մա­կան այս­պի­ սի մեծ եր­կի­րը պետք է ա­ռա­ջա­ տար լի­նի մար­դու ի­րա­վունք­ նե­րի հար­ցե­րում: Հա­տկա­պես կարևոր է, որ Թուր­ քիան՝ որ­ պես տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին ըն­դօ­ րի­նա­կե­լի դե­րա­կա­տար, հար­գի մա­մու­լի ա­զա­տու­թյու­նը: Ե­թե Եվ­րո­պան և ԱՄՆ-ն ա­նեն գոր­ ծի ի­րենց բա­ժի­նը, Էր­դո­ղա­նին, գու­ցե հնա­րա­վոր լի­նի հա­մո­զել ստանձ­նել մար­դու ի­րա­վունք­ նե­րի բա­րե­փո­խում ­ն ե­րի ջա­տա­ գո­վի դե­րը, ո­րը նա խա­ղում էր իր իշ­խա­նու­թյան ա­ռա­ջին մի քա­նի տա­րի­նե­րին:  n

13,20

12,50 21.08 եվրո/դոլար

օ ր ա թ ե ր թ

Բաժանորդագրության համար դիմել «Հայփոստ» ՊՓԲԸ, հեռ. 51-45-46, 51-45-47 «Պրեսս Ստենդ» ՍՊԸ, հեռ. 52-21-99, (093)-88-68-01 «Պրեսս-Ատաշե» ՍՊԸ, հեռ. 27-02-22 «Հայմամուլ» ՓԲԸ, հեռ. 45-82-00, 45-89-17 «Բլից-Մեդիա» ՍՊԸ, հեռ. 52-53-01, 58-17-13 «Էքսպրես պլյուս» ՍՊԸ, հեռ. 54-84-30 Առաքումը՝ անվճար

21.02

21.11

1.318

0.01 q 0.71%

1,36

1,29

1,22 21.08

21.11

WTI Brent

նավթ

21.02

93.76 1.45 q 1.52% 114.11 1.50 q 1.30%

US$/bbl.

120

95

70 21.08 ոսկի

21.02

21.11

կբ 100 հհ comex

1588.5 19.3 q 1.20% 1570.4 7.7 q 0.49%

US$/t oz.

1800

1700 1600 1500 21.08

21.11

(LME)

պղինձ

7850

21.02 88.2 q

1.11%

US$/tonne

8600

7800

7000 21.08 տ ն տ ե ս ա կ ա ն

13.43

տարկ­ված, ո­րոն­

ցորեն

(cbt)

21.11

276.32

21.02 2.31 p 0.84%

US$/tonne

370 330 290 250 210 21.08

21.11

21.02

Տվյալները վերցված են 21.02, Երևան, ժ. 16:00 Աղբյուրը՝ ՀՀ ԿԲ, Bloomberg և Forex


| № 23 (263), ուրբաթ, փետրվարի 22, 2013 թ.

6 | Մեծ փողեր Վա­շինգ­տո­նը կհար­կի հե­ծա­նիվ ­ն ե­րը Տա­սը տա­րում սա $1  մլն­-ի մուտ­քեր կա­պա­հո­վի ԱՄՆ-ի Վա­շինգ­տոն նա­հան­ գում դե­մոկ­րատ սե­նա­տոր­նե­ րը $500-ը գե­րա­զան­ցող յու­րա­ քանչ­յուր հե­ծա­նի­վից $25 հարկ գան­ձե­լու մա­սին օ­րի­նա­գիծ են ներ­կա­յաց­րել: Հար­կա­տե­ սակն ա­ռա­ջի­կա տա­սը տա­րում նա­հան­գա­յին բյու­ջե $1  մլն-ի մուտ­քեր կա­պա­հո­վի:

Վա­շինգ­տոն նա­ հան­գում դե­մոկ­ րատ սե­նա­տոր­

նավթ կփնտրի Գո­լա­նի բար­ ձունք­նե­րում։

Մեր­դո­քը Գո­լա­նում նավթ կփնտրի Իս­րա­յե­լը հե­տա­խուզ­ման աշ­խա­տանք­նե­րի ար­տո­նա­գիր է տրա­մադ­րել Genie Energy-ին Իս­րա­յե­լի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը Սի­րիա­յի հետ վի­ճե­լի Գո­լա­նի բար­ ձունք­նե­րում նավ­թի հե­տա­խուզ­ման աշ­խա­տանք­նե­րի ա­ռա­ջին ար­տո­նա­գիրն են տրա­մադ­րել: խակ Ռա­բինն էր, և խնդ­րի կար­ գա­վոր­ման շուրջ բա­նակ­ցու­ թյուն­ներ էին ըն­թա­նում Սի­րիա­ յի հետ: 2012թ. մա­ յի­ սին Իս­ րա­ յե­լի է­ներ­գիա­յի նա­խա­րար Ու­զի Լան­դաուն հանձ­նա­րա­րել էր վե­ րա­կանգ­նել Գո­լա­նի բար­ձունք­ նե­րում նավ­թի և գա­զի հե­տա­ խուզ­ման աշ­խա­տանք­նե­րի ար­ տո­նագ­րե­րի տրա­մադ­րու­մը։ Մինչ 1967թ. ա­րա­բա-իս­րա­ յե­լա­կան վե­ցօր­յա պա­տե­րազ­մը Գո­լա­նի բար­ձունք­նե­րը պատ­կա­ նել են Սի­րիա­յին: Պա­տե­րազ­մից հե­տո բար­ձունք­ներն ան­ցել են Իս­րա­յե­լին, ո­րը 1981թ. միա­կող­ մա­նիո­րեն դրանք իր տա­րած­քի մի մաս է հայ­տա­րա­րել։ ՄԱԿ-ը չի ճա­նա­չել Գո­լա­նի բռնակ­ցու­մը։  n

Ար­տո­նա­գի­րը ստա­ցած ա­մե­րիկ­ յան Genie Energy ըն­կե­րու­թյա­նը թույլ է տրվում հե­տա­խուզ­ման աշ­խա­տանք­ներ ի­րա­կա­նաց­նել բար­ձուն­քի տա­րած­քի գրե­թե կե­ սում: Ըն­կե­րու­թյու­նը հիմ ­ն ադ­ րել է Հո­վարդ Ջո­նա­սը, որն այժմ տնօ­րեն­նե­րի խորհր­դի նա­խա­ գահն է։ Այն ղե­կա­վա­րում է Իս­ րա­յե­լի շի­նա­րա­րու­թյան նախ­կին նա­խա­րար Է­ֆի Էյ­թա­մը։ Genie Energy-ի բաժ­նե­տե­րե­րի թվում են ա­մե­րի­կա­ցի մե­դիա­մագ­նատ Ռու­պերտ Մեր­դո­քը և բան­կիր Ջեյ­կոբ Ռոտ­շիլ­դը։ Գո­լա­նի բար­ձունք­նե­րում նավ­ թի հե­տա­խուզ­ման աշ­խա­տանք­ նե­րը սա­ռեց­վել են 1992-1995  թթ., երբ Իս­րա­յե­լի վար­չա­պե­տը Ից­

Yahoo!-ն ու Facebook-ը մտեր­մա­ցել են

փով պետ­տուր­քի սահ­մա­նում։ Նա­ հան­գա­յին իշ­խա­նու­թյուն­ներն ակն­ կա­լում են նոր հար­կա­տե­սակ­նե­րի սահ­ման­ման և հ­նե­րի դրույ­քա­չա­ փե­րի բարձ­րաց­ման մի­ջո­ցով տա­սը տա­րում $10 մլրդ ներգ­րա­վել։ Հուն­վա­րին ԱՄՆ-ի Ի­լի­նո­յիս նա­հան­գի Ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի

պա­լա­տը ա­ռա­ջար­կել էր հար­ կել սպոր­տա­յին կո­շիկ­նե­րը։ Ձեռք ­բեր­ված յու­րա­քանչ­յուր զույ­ գի դի­մաց պետք է գանձ­վեր 25 ցենտ հարկ։ Մի­ջոց­նե­րը նա­խա­ տես­վում էր ուղ­ղել ե­րի­տա­սար­ դու­թյան մաս­նա­գի­տա­կան ո­րա­ կա­վոր­ման բարձ­րաց­մա­նը։  n

Պարտ­քը կի­սել ար­ժույթ­նե­րի միջև Իս­պա­նիան դո­լա­րա­յին պար­տա­տոմ­սեր է տե­ղա­բաշ­խել Իս­պա­նիան 2009թ. սեպ­տեմ­բե­ րից հե­տո ա­ռա­ջին ան­գամ դո­ լա­րով նո­մի ­նաց­ված $2  մլրդ­-ի պար­տա­տոմ­սեր է տե­ղա­բաշ­ խել։ Երկ­րի իշ­խա­նու­թյուն­ներն այս կերպ փոր­ ձում են դի­ վեր­ սի­ֆի­կաց­նել պարտ­քա­յին բե­ռը և ն­վա­զեց­նել կախ­վա­ծու­թյու­նը ներ­քին ներդ­րում ­ն ե­րից: Տե­ղա­բաշ­խու­մը կազ­մա­կեր­ պել են բրի­տա­նա­կան Barclays-ը, ա­մե­րիկ­յան Citi-ն, իս­պա­նա­ կան Santander-ը և ֆ­րան­սիա­կան Societe Generale-ը: 2012թ. Իս­պա­նիան, ո­րի բյու­ ջեի դե­ֆի­ցի­տը ա­մե­նա­մե­ծե­րից է եվ­րո­գո­տում, փո­խա­ռու­թյուն­նե­ րի շու­կա­յում լուրջ խնդիր­նե­րի էր ա­ռե­րես­վել։ Ան­շե­ղո­րեն ա­ճում էր իս­պա­նա­կան պետ­պար­տա­տոմ­սե­ րի ե­կամ­տա­բե­րու­թյու­նը, քա­նի դեռ Եվ­րո­պա­կան կենտ­րո­նա­կան բան­ կում չհայ­տա­րա­րե­ցին, թե անհ­րա­ ժեշ­տու­թյան դեպ­քում կա­րող են մի­ջամ­տել։ Սա հան­դար­տեց­րեց շու­կա­յում սպե­կուլ­յ անտ­նե­րին, և ի­րադ­րու­թյու­նը կար­գա­վոր­վեց։ Իս­պա­նիան ար­դեն տե­ղա­ բաշ­ խել է 2013թ. հա­ մար նա­ խա­

տես­ված միջ­նա­ժամ ­կ ետ և եր­ կա­րա­ժամ ­կ ետ պար­տա­տոմ­սե­րի մեկ հին­գե­րոր­դը։ Փետր­վա­րի 21ին տե­ղա­բաշխ­վել են եր­կամ­յա, հնգամ­յա և տաս­նամ­յա մար­ման ժամ ­կ ե­տով պար­տա­տոմ­սեր։ Բա­ ցի այդ՝ Իս­պա­նիա­յի կա­ռա­վա­րու­ թյու­նը երկ­րի 17 ինք­նա­վար շրջան­ նե­րի հա­մար պետ­պար­տա­տոմ­սե­ րի ե­կամ­տա­բե­րու­թյան սահ­մա­նա­ գիծ է նա­խան­շել։ Իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի կար­ծի­ քով՝ այս մի­ջո­ցա­ռում ­ն ե­րը փո­ խա­ռու­թյուն­նե­րի շու­կա­նե­րը կբա­ ցեն նաև Իս­պա­նիա­յի շրջան­նե­ րի հա­մար, ին­չը, իր հեր­թին, հնա­ րա­վո­րու­թյուն կտա պարտ­քի բե­ռը

Պաշ­տո­նա­կան Մադ­րի­դը պարտ­ քի բե­ռը ո­րո­շել է կի­սել ինք­նա­վար շրջան­նե­րի հետ։

կրճա­տել ինչ­պես պե­տա­կան, այն­ պես էլ ինք­նա­վա­րու­թյուն­նե­րի մա­կար­դա­կով։ Մի շարք շրջան­ նե­ րում պետ­ պար­տա­տոմ­սե­րի ե­կամ­տա­բե­ րու­թյան պարգևավ­ճա­րը չի գե­ րա­զա­ն­ցել 1%-ը, չնա­յած Կա­տա­ լո­նիա­յում մինչև 2020թ. մար­ման ժամ ­կ ետ ու­նե­ցող €1  մլրդ­-ի պար­ տա­տոմ­սե­րի պարգևավ­ճա­րը հա­ սել է 3,14%-ի։ Իս­պա­նիա­յի կա­ռա­վա­րու­թյան ո­ րո­ շու­ մը ու­ ժի մեջ է մտել փետր­ վա­րի 15-ին: Ա­ռա­ջի­նը պար­տա­ տոմ­սեր տե­ղա­բաշ­խել է Կաս­տի­ լիա-­Լեո­նե շրջա­նը՝ €598 մլն ծա­ վա­լով։  n

New York Times-ն ա­զատ­վում է հեր­թա­կան վնա­սա­բեր ակ­տի­վից Yahoo! ի­ն­տեր­նե­տա­յին պոր­տա­լի նոր

Պոր­տա­լի օգ­տա­գոր­ծող­ներն այ­ սու­հետ հնա­րա­վո­րու­թյուն կու­ նե­նան «հա­վա­նել» կայ­քի նո­րու­ թյուն­նե­րը: Yahoo!-ն կ­թույ­լատ­ րի նաև օգ­տա­գոր­ծել Facebook-ի գրան­ցու­մը՝ հա­մա­կարգ մուտք գոր­ծե­լու հա­մար, ին­չը օգ­տա­գոր­ ծող­նե­րին մատ­չում կա­պա­հո­վի տե­ղե­կատ­վու­թյան և մուլ­տի­մե­ դիա ֆայ­լե­րին, ո­րոնք տա­րա­ծել են ըն­կեր­նե­րը։ Բա­ցի այդ՝ ա­ռա­ջի­ կա օ­րե­րին ակն­կալ­վում է Yahoo!-ի բջջա­յին հա­վել­վա­ծի հեր­թա­կան տար­բե­րա­կի թո­ղար­կու­մը։ Փո­փո­խու­թյուն­նե­րը պայ­ մա­նա­վոր­ված են Yahoo!-ի և

հե­ծա­նիվ ­ն ե­րը։

Վա­ճառ­վում է Boston Globe-ը

allfacebook.com

Ա­մե­րիկ­յան Yahoo! ըն­կե­րու­ թյան գլխա­վոր տնօ­րեն Մա­րի­ սա Մա­յե­րը ո­րո­շել է «սո­ցիա­ լա­կա­նաց­նել» ի­ն­տեր­նե­տա­յին պոր­տա­լը՝ վեր­ջի­նիս գլխա­վոր է­ջում տե­ղադ­րե­լով Facebook-ի օգ­տա­տե­րե­րին ծա­նոթ նո­րու­ թյուն­նե­րի ժա­պա­վե­նը՝ «պա­ տի» տես­քով։

գե­րա­զան­ցող

telegraph.co.uk

Genie Energy-ն

հար­կել $500-ը

bnet.com

k-isom.com

նե­րը մտա­դիր են

Հե­ծա­նիվ­ն ե­րը հար­կե­լու ա­ռա­ ջարկն ար­վել է տրանս­պոր­տի ո­լոր­տին առնչ­վող փա­թե­թի շրջա­ նա­կում, ո­րը են­թադ­րում է նաև բեն­զի­նի ակ­ցի­զա­յին դրույ­քա­չա­ փի բարձ­րա­ցում։ Ներ­կա­յում Վա­ շինգ­տո­նը ԱՄՆ-ի նա­հանգ­նե­րի շրջա­նում տաս­նե­րորդն է՝ ըստ այս դրույ­քա­չա­փի մե­ծու­թյան։ Նա­խա­տես­վում է նաև ավ­տո­մե­ քե­նա­նե­րի պետ­հա­մա­րա­նիշ­նե­րի հա­մար մե­քե­նա­յի գնի 0,7%-ի չա­

տար­բե­րա­կը։

Facebook-ի «մտեր­մու­թյամբ»: Սոց­ցան­ցը մի­լիար­դա­վոր օգ­տա­ տե­րեր ու­նի, ին­չը, ըստ վեր­լու­ ծա­բան­նե­րի, դրա­կան ազ­դե­ցու­ թյուն կու­նե­նա Yahoo!-ի ռե­սուրս­ նե­րի հա­ճա­խե­լիու­թյան վրա։ 2012թ. Yahoo Inc-ի հա­ սույ­ թը կազ­ մել է $5  մլրդ, 2010թ. $6,3  մլրդ­-ի դի­մաց։ Մա­րի­սա Մա­ յե­րին ա­ռայժմ հա­ջող­վել է կանգ­ նեց­նել ըն­կե­րու­թյան բաժ­նե­տոմ­ սե­րի անկ­ման գոր­ծըն­թա­ցը։ Նա գլխա­վոր տնօ­րե­նի պաշ­տո­նը ստանձ­նել է 2012թ. հու­լի­սին։  n

Ա­մե­րիկ­յան New York Times մե­դիաըն­կե­րու­թյու­նը ար­դեն երկ­րորդ ան­գամ վա­ճառ­քի է հա­նում իր New England Media Group ստո­րա­բա­ ժա­նու­մը, ո­րում ընդգրկ­ված են Boston Globe և Worcester Telegram & Gazette պար­բե­րա­կան­նե­րը։ Մե­դիաըն­կե­րու­թյու­նը, այս­պի­ սով, մտա­դիր է ջան­քե­րը կենտ­ րո­նաց­նել իր ա­մե ­նա­հայտ­նի բրեն­դի՝ New York Times-ի զար­ գաց­ման ուղ­ղու­թյամբ։ Ըն­կե­րու­ թյու­նը Boston Globe-ը $1,1 մլրդով ձեռք էր բե­ րել դեռ 1993թ.: Փոր­ձա­գետ­նե­րը ներ­կա­յում այն $150  մլն են գնա­ հա­ տում: Վեր­ ջին տա­րի­նե­րին պար­բե­րա­կա­նի վա­ճառք­նե­րը կրճատ­վել են մի քա­նի ան­գամ։ Այս­պես՝ 2012թ. New England Media Group-ի հա­

սույ­թը նվա­զել է 0,8%-ով՝ մինչև $394,7  մլն։ Հա­մե­մա­տու­թյան հա­ մար՝ New York Times-ի հա­ սույթն ա­ ճել է 2,6%-ով՝ մինչև $1,6 մլրդ։ Boston Globe-ի վա­ճառ­քը մե­ դիաո­լոր­տում հա­մա­րել են New York Times-ի նոր գլխա­ վոր տնօ­ րեն Մարկ Թոմպ­ սո­ նի ա­ռա­ջին լուրջ ո­րո­շու­մը, որն այս պաշ­ տո­ նում է 2012թ. նո­ յեմ­ բե­ րից։ Boston Globe-ը վա­ ճառ­քի էր հան­վել նաև 2009թ.։

Սա­կայն պար­բե­րա­կա­նի արհ­ միու­թյուն­նե­րը հա­մա­ձայ­նել էին զի­ ջում­ նե­ րի գնալ և կր­ ճա­տել ծախ­սե­րը։ Արդ­յուն­ քում գոր­ծար­քը չեղ ­յալ էր հայ­տա­րար­վել։ 2012թ. հուն­ վա­ րին New York Times-ը վա­ ճա­ ռել է Regional Media Group ստո­րա­բա­ժա­նու­մը, ո­րում ընդգրկ­ված էր 16 պար­ բե­րա­կան՝ $143  մլն ընդ­հա­նուր ար­ժե­քով: Գոր­ծար­քը ըն­կե­րու­ թյա­նը հնա­րա­վո­րու­թյուն էր տվել 2012թ. 4-րդ­ ե­ռամս­յա­կում ե­րեք ան­գամ ա­վե­լաց­նել զուտ շա­հույ­թը՝ մինչև $177  մլն:  n Էջը պատրաստեց Լիլիթ Միքայելյանը


№ 23 (263), ուրբաթ, փետրվարի 22, 2013 թ. |

Աշխարհ | 7

Դի­վա­նա­գի­տու­թյու­նը բա­նա­կից է­ժան է

Ա­պա­գա­յում իր նպա­տակ­նե­րին հաս­նե­լու հա­մար ԱՄՆ-ը ա­վե­ լի ակ­տիվ օգ­տա­գոր­ծե­լու է դի­ վա­նա­գի­տու­թյու­նը և ոչ թե բա­ նա­կը, հայ­տա­րա­րել է ԱՄՆ-ի նոր պետ­քար­տու­ղար Ջոն Քե­ րին։ «Ար­տա­սահ­ման դի­վա­նա­ գետ­ներ ու­ղար­կե­լը շատ ա­վե­լի է­ժան է, քան զոր­քեր։ Դուք պետք է սա հի­շեք նաև ա­պա­գա­յում»,– ա­սել է նա։ Վիր­ջի­նիա նա­հան­գի հա­ մալ­սա­րա­նում փետր­վա­րի 20ին Քե­րին հան­դես է ե­կել պետ­ քար­տու­ղա­րի պաշ­տո­նում ա­ռա­ ջին մեծ ե­լույ­թով։ Ե­լույ­թի վայ­ րը պա­տա­հա­բար չի ընտր­վել. հա­մալ­սա­րա­նը 1819թ. հիմ ­ն ել է ԱՄՆ-ի եր­րորդ նա­խա­գահ Թո­ մաս Ջե­ֆեր­սո­նը, ո­րը նախ­քան նա­խա­գահ ընտր­վե­լը ե­ղել է Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­րի ա­ռա­ջին պետ­քար­տու­ղա­րը։ Քե­ րիի խոս­ քով՝ ԱՄՆ-ի հա­ մար ա­պա­գա­յում գլխա­վոր նպա­տակ է շա­րու­նա­կե­լու մնալ մար­դու հիմ ­ն ա­րար ի­րա­վունք­ նե­րի պաշտ­պա­նու­թյու­նը։ Այս ուղ­ղու­թյամբ աշ­խա­տան­քի ամ­ բողջ ծան­րու­թյու­նն ընկ­նե­լու է դի­վա­նա­գետ­նե­րի՝ Պետ­դե­պար­ տա­մե ն­տի և ԱՄՆ-ի մի­ջազ­գա­ յին զար­գաց­ման գոր­ծա­կա­լու­

ԱՄՆ-ը կշա­րու­ նա­կի ժո­ղովր­դա­ վա­րու­թյան և tweetbuzz.us

Ն­պա­տակ­նե­րին հաս­նե­լու հա­ մար ԱՄՆ-ը պետք է ա­ վե­ լի շատ դի­վա­նա­գի­տու­թյունն օգ­ տա­գոր­ծի, քան բա­նա­կը՝ «սա շատ ա­ վե­ լի է­ ժան» է, հայ­ տա­ րա­ րել է ԱՄՆ-ի նոր պետ­ քար­տու­ղար Ջոն Քե­րին։ Բա­ ցի այդ՝ Վա­շինգ­տո­նը պետք է խնա­յի գու­մար­նե­րը և զ­բաղ­վի նախ և ա­ռաջ երկ­րի տնտե­սու­ թյու­նում կար­գու­կա­նոն հաս­ տա­տե­լով՝ ա­ռաջ­նոր­դու­թյան հա­մար ա­վե­լի բա­րեն­պաստ դիր­քեր նա­խա­պատ­րաս­տե­լու հա­մար։

թյան (USAID) աշ­խա­տա­կից­նե­րի ու­սե­րին։ «Մենք պետք է ա­ ջակ­ ցենք մար­դու հիմ ­ն ա­րար ի­րա­վունք­ նե­րին ու հա­վա­սա­րու­թյա­նը և ն­պաս­տենք դրանց ա­ռաջ­խա­ ղաց­մա­նը աշ­խար­հում ոչ միայն ամ­բիոն­նե­րից կամ Փեն­սիլ­վա­ նիա ա­վեն­յո­ւից (Ս­պի­տակ տան հաս­ցեն-խմբ.), այլև աշ­խար­հի ա­մե ­նա­հե­ռա­վոր և վ­տան­գա­վոր անկ­յուն­նե­րում… Բո­լոր այս ջան­ քերն ու ռիս­կե­րը մեզ ա­վե­լի ու­ ժեղ կդարձ­նեն»,– հայ­տա­րա­րել է ԱՄՆ-ի պետ­քար­տու­ղա­րը։ Ա­վե­լի վաղ ե­լույթ ու­նե­նա­լով Կոնգ­րե­սում՝ Քե­րին ա­սել էր, որ ԱՄՆ-ը մտա­դիր է հրա­ժար­վել ա­ռանց անհ­րա­ժեշ­տու­թյան ռազ­ մա­կան ու­ժի կի­րա­ռու­մից և իր նպա­տակ­նե­րին հաս­նել դի­վա­ նա­գի­տա­կան մե­թոդ­նե­րով։ ԱՄՆ-ը կշա­րու­նա­կի ժո­ղովր­ դա­վա­րու­թյան և ա­մե­րիկ­յան ար­ ժեք­նե­րի տա­րա­ծու­մը ամ­բողջ աշ­խար­հում, խոս­տա­ցել է Քե­ րին։ «Անհ­րա­ժեշտ է աշ­խար­հի բո­լոր հատ­ված­նե­րին տրա­մադ­ րել ընտ­րու­թյան հնա­րա­վո­րու­ թյուն, ո­ րը մեզ (ԱՄՆ-ին-խմբ.) դարձ­րել է ա­վե­լի ու­ժեղ և ա­վե­ լի լա­վը… Մենք ցան­կա­նում ենք, որ ամ­բողջ աշ­խար­հը միա­նա այն ընտ­րու­թյա­նը, ո­րը մենք ենք ա­րել»,– ա­սել էր Քե­րին։ Ն­րա խոս­քով՝ ԱՄՆ-ը կա­նի ա­մե ն ինչ

ա­մե­րիկ­յան ար­

Օ­րեր ա­ռաջ թուրք հայտ­նի ար­վես­տա­գետ­նե­րից մե­կը Ա­թա­թուր­քի գրած «Ու­ղերձ» աշ­

ժեք­նե­րի տա­րա­

խա­տու­թյան մա­սին ա­սել է. «Այն ինձ հա­մար երկն­քից ի­ջած վեր­ջին սուրբ գիրքն է»:

ծու­մը ամ­բողջ աշ­խար­հում, խոս­ տա­ցել է Քե­րին։

երկ­րում ժո­ղովր­դա­վա­րու­թյան պաշտ­պա­նու­թյան հա­մար և մ­տա­դիր է զգա­լի ջան­քեր գոր­ ծադ­րել ա­մե­րիկ­յան ար­ժեք­ներն ամ­բողջ աշ­խար­հում տա­րա­ծե­ լու հա­մար։ Սա­կայն Միաց­յալ Նա­հանգ­ նե­րը չի կա­րո­ղա­նա պահ­պա­նել ա­ռա­ջա­տա­րի իր դե­րը մի­ջազ­ գա­յին հար­ցե­րում, ե­թե կար­գու­ կա­նոն չհաս­տա­տի սե­փա­կան տնտե­սու­թյու­նում ու ֆի­նանս­նե­ րում, զգու­շաց­րել է Քե­րին։ «Մենք չենք կա­ րող լի­ նել ու­ ժեղ աշ­ խար­ հում, քա­ նի դեռ ու­ ժեղ չենք տա­նը»,– ա­սել է ԱՄՆ-ի պետ­քար­տու­ղա­րը։ Այս կա­պակ­ ցու­թյամբ Քե­րին Կոնգ­րե­սում հան­րա­պե­տա­կան ընդ­դի­մու­թյա­ նը կոչ է ա­րել փոխ­զիջ­ման հաս­ նել կա­ռա­վա­րու­թյան հետ դաշ­ նա­ յին բյու­ ջեի հար­ ցում և խու­ սա­փել ծախ­սա­յին հոդ­ված­նե­ րի «ա­նի­մաստ կրճա­տում ­ն ե­րից», ո­րոնք սպառ­նում են էա­կա­նո­ րեն նվա­զեց­նել այլ պե­տու­թյուն­ նե­րին հատ­կաց­վող ա­մե­րիկ­յան օգ­նու­թյու­նը և խարխ­լել ԱՄՆ-ի մի­ջազ­գա­յին հե­ղի­նա­կու­թյու­նը։ «Մեզ հա­մար դժվար կլի­նի այլ պե­տու­թյուն­նե­րի ղե­կա­վար­նե­ րին ա­սել, որ ի­րենք պետք է լու­ ծեն ի­րենց տնտե­սա­կան խնդիր­ նե­րը, ե­թե մենք ինք­ներս չլու­ծենք մեր սե­փա­կան խնդիր­նե­րը»,– նշել է պետ­քար­տու­ղա­րը։  n

Հար­կա­յին ընտ­րա­կա­շառք Բեռ­լուս­կո­նին ընտ­րող­նե­րին «Եր­ջան­կու­թյան նա­մակ­ներ» է հղել

«Եր­ջան­կու­թյան նա­մա­կը» Բեռ­ լուս­կո­նիի՝ փետր­վա­րի 24-25ին կա­յա­նա­լիք խորհր­դա­րա­նա­ կան վա­ղա­ժամ ընտ­րու­թյուն­նե­ րի նա­խօ­րեին ընտ­րող­նե­րի ձայ­ նե­րը գրա­վե­լու վեր­ջին փորձն է։ Մր­ցա­կից­նե­րը նա­մակ­ներ ու­ ղար­կե­լու այս քայ­լը ա­նար­դար են ան­վա­նել, ան­գամ՝ քրեա­կան

Բեռ­լուս­կո­նին ի­տա­լա­ցի­նե­րին խոս­տա­ցել է վե­ րաց­նել միաս­նա­ կան մու­նի­ցի­պալ հար­կը։

nostraberus.fr

«Ի­տա­լիա­յի նախ­կին վար­չա­ պետ Սիլ­վիո Բեռ­լուս­կո­նին պատ­վի­րել է ու­ղար­կել հսկա­ յա­կան թվով նա­մակ­ներ, ո­րոն­ ցում քա­ղա­քա­ցի­նե­րին խոս­ տա­նում է վե­րա­դարձ­նել վճա­ րած հար­կե­րը։ Խոս­քը մի­ լիար­դա­վոր եվ­րո­նե­րի մա­սին է»,– գրում է բրի­տա­նա­կան Guardian պար­բե­րա­կա­նը։

historicalwallpapers.blogspot.com

Քե­րին ուր­վագ­ծել է ԱՄՆ-ի ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թյան ա­ռաջ­նայ­նու­թյուն­նե­րը

հան­ցա­գոր­ծու­թյուն։ Արդ­յոք այն արդ­յունք կու­նե­նա՝ պարզ կլի­ նի միայն ընտ­րու­թյուն­նե­րից հե­ տո։ Հա­մա­ձայն վեր­ջին սոց­հար­ ցում ­ն ե­րի (փետր­վա­րի 9-ից հե­տո դրանց արդ­յունք­ներն ար­գել­ված է հրա­պա­րա­կել)՝ Բեռ­լուս­կո­ նին ձա­խա­կենտ­րոն­նե­րից հետ է մնում 5-6%-ով։ «Իր քա­րո­զար­շա­վում Բեռ­լուս­

Էջը պատրաստեց Սյուզաննա Հովհաննիսյանը

կո­նին շեշ­տը դնում է ի­տա­լա­ցի­ նե­րի մեծ մա­սին նյար­դայ­նաց­նող միաս­նա­կան մու­նի­ցի­պալ հար­կը չեղ­յալ հայ­տա­րա­րե­լու և գու­մար­ նե­րը վե­րա­դարձ­նե­լու վրա»,– պար­զա­բա­նում է Guardian-ը։ Նա­մա­կը ձևա­կերպ­ված է որ­ պես պաշ­տո­նա­կան ծա­նու­ ցում՝ «Կարևոր է» մա­ կագ­ րու­ թյամբ։ Տեքս­տում մատ­նանշ­ված է տան­տի­րոջ կամ տան­տի­րու­ հու ա­նու­նը։  n

Քե­մա­լիզ­մը վե­րագտ­նե­լու ճա­նա­պար­հով Դժ­վար է ա­սել՝ ի՞նչ է քե­մա­լիզ­մը. այն մերթ նոր մարդ և նոր հա­ սա­րա­կու­թյան ձևա­վո­րե­լու պե­ տա­ կան ջանք է, մերթ՝ աշ­ խար­ հիկ քա­ղա­քա­կան կրոն, մերթ էլ՝ վա­ղուց հնա­ցած մտա­ծե­լա­կեր­ պի ամ­բող­ջու­թյուն։ Քե­մա­լիզ­մը հնա­րա­վոր չէ ըն­ դու­նել որ­պես գա­ղա­փա­րա­խո­ սու­թյուն, ինչ­պես սո­ցիա­լիզ­ մը կամ լի­բե­րա­լիզ­մը, քա­նի որ գա­ղա­փ ա­ր ա­խ ո­ս ու­թ յուն­ն ե­ր ը վեր են ժա­մա­նա­կից ու տա­րած­ քից, պա­րու­նա­կում են հա­սա­րա­ կու­թյա­նը և ժա­մա­նա­կաշր­ջա­ նին հու­զող հար­ցե­րի պա­տաս­ խան­ներ ու բա­նաձևեր ա­ռա­ջար­ կող հստակ և հա­մա­կարգ­ված գա­ղա­փար­ներ։ Քե­մա­լիզմ հաս­կա­ցու­թյունն ա­ռա­ջին ան­գամ հան­դի­պում է Անգ­լիա­կան բարձր կո­մի­սար Դե Ռո­բեջ­քի հաշ­վետ­վու­թյան մեջ, ո­րում նա նշում է, թե ֆրան­սիա­ ցի­նե­րը կար­ծես լավ են «քե­մա­ լիստ­նե­րի» հետ։ Թուր­քիա­յում քե­մա­լիզմ բա­ռը միշտ փո­խա­րի­նել է Atatürkçülük (ա­թա­թուր­քու­թյուն) հաս­կա­ցու­ թյա­նը, ո­րը ոչ թե գա­ղա­փա­րա­ խո­սու­թյուն, այլ նպա­տա­կաս­լաց շար­ժում է ե­ղել: Ինչ­պես Ա­նա­տո­ լիա­յում սուլ­թա­նա­կան կար­գե­րի դեմ պայ­քա­րող­նե­րին են ան­վան­ վել ջե­լա­լի­ներ (Celaliler), այն­ պես էլ ա­ռա­ջին հա­մաշ­խար­հա­ յին պա­տե­րազ­մի սկզբում հա­ կա­սուլ­թա­նա­կան­նե­րին սկսե­ ցին ան­վա­նել քե­մա­լիստ­ներ (Kemaliner): Քե­մա­լիզ­մը երկ­րում ձևա­վոր­ վում էր մարք­սիս­տա­կան-կո­մու­ նիս­տա­կան խմբա­վոր­ման (որն ար­գել­վեց 1934թ.) և ֆա­շիս­տա­ կան Հան­րա­պե­տա­կան ժո­ղովր­ դա­կան կու­սակ­ցու­թյան շրջա­ նակ­նե­րում: Մուս­տա­ֆա Քե­ մա­լի հա­մար ո՛չ կո­մու­նիզ­մը, ո՛չ ֆա­շիզ­մը չէին կա­րո­ղա­նում ա­պա­հո­վել այն ա­մե ­նը, ին­չը կօգ­ներ նրան ստեղ­ծել իր ե­րա­ զած եր­կի­րը: Հետևա­բար՝ սկսեց ձևա­վոր­վել տո­տա­լի­տար, մի­լի­ տա­րիս­տա­կան, ֆա­շիս­տա­կան, պե­տա­կա­նա­կենտ­րոն, իշ­խա­նա­ մետ, գո­յու­թյուն չու­նե­ցող ի­դեա­ լա­կան պատ­մու­թյան կեղ­ծիք­նե­ րի վրա հիմն­ ված փակ հա­ սա­ րա­կու­թյուն՝ սե­փա­կան գա­ղա­ փա­րա­խո­սու­թյամբ: Այն այդ­պես էլ չհա­սավ իր տրա­մա­բա­նա­ կան ա­վար­տին, ոչ էլ ամ­բող­ջո­ վին ար­մա­տա­խիլ ար­վեց պե­տա­ կան կա­ռույց­նե­րից ու քե­մա­լիզ­մը

որ­պես կրոն ըն­դու­նած ժո­ղովր­ դի մի հատ­վա­ծից։ Շե­րիֆ Մար­դի­նը, ո­րը Թուր­ քիա­յի ա­մե ­նա­հե­ղի­նա­կա­վոր և մի­ջազ­գա­յին ճա­նա­չում ու­նե­ցող քա­ղա­քա­գետ սո­ցիո­լոգ­նե­րից է, եր­կար տա­րի­ներ ու­սում ­ն ա­ սի­րե­լով քե­մա­լիզ­մը, հան­գել է այն եզ­րա­կա­ցու­թյան, որ ինչ­քան շատ եք ու­սում ­ն ա­սի­րում «քե­մա­ լիզ­մը», այն­քան ա­վե­լի ակն­հայտ է դառ­ նում՝ այն չոր, անպ­ տուղ, գա­ղա­փար­նե­րի փունջ է: Այ­սօր թուրք հա­սա­րա­կու­թյան զգա­ լի մի մասն ար­ դեն իսկ տա­ ռա­ պում է քե­մա­լիզ­մի ան­բու­ժե­լի հի­վան­դու­թյամբ։ Թուր­քիա­յում դժվար է Քե­մա­լի ար­ձան­նե­րից բա­ցի այլ ար­ձան­ ներ տես­նե­լը։ Դպ­րոց­նե­րում, պե­ տա­կան հիմ ­ն արկ­նե­րում Քե­մա­ լի պլա­կա­տա­յին «ան­մահ» խոս­ քե­րը, պարզ­վում է, մեծ մա­սամբ վերց­ված են տար­բեր երկր­նե­րի ու ժո­ղո­վուրդ­նե­րի ղե­կա­վար­նե­ րի ե­լույթ­նե­րից: Քե­մա­լի նկար­ նե­րով, ստո­րագ­րու­թյամբ գրիչ­ նե­րը, տետ­րե­րը, կրծքան­շան­նե­ րը, մա­տա­նի­նե­րը և այլ զար­դե­ր, բա­ժակ­նե­րը, վեր­նա­շա­պիկ­նե­րը, դրոշ­նե­րը, գոր­գե­րը շա­րու­նա­ կում են մնալ մարդ­կանց ա­ռօր­ յա­յում: Դ­րանց ա­վե­լա­նում են Քե­մա­լի նկա­րով դաջ­վածք­նե­րը, բջջա­յին հե­ռա­խո­սի պատ­յան­նե­ րը և այլն։ Օ­րեր ա­ռաջ թուրք հայտ­նի ար­ վես­տա­գետ­նե­րից մե­կը Ա­թա­թուր­ քի գրած «Ու­ղերձ» աշ­խա­տու­ թյան մա­սին ա­սել է. «Այն ինձ հա­ մար երկն­քից ի­ջած վեր­ջին սուրբ գիրքն է»: Գլ­խա­վոր ընդ­դի­մա­դիր կու­սակ­ցու­թյան ղե­կա­վար Քե­մալ Քը­լըչ­դա­րօղ­լուն կա­ռա­վա­րու­ թյան ան­դամ ­ն ե­րին սպառ­նա­ցել է՝ «Ա­թա­թուր­քից չեք վա­խե­նում, գո­նե Աստ­ծուց վա­խե­ցեք»։ Հի­վան­դա­գին նման մթնո­լոր­ տում, հա­սա­րա­կու­թյա­նը բա­ ցատ­րե­լու փո­խա­րեն, որ Քե­մա­ լը ո՛չ մար­գա­րե էր, ո՛չ էլ սրբու­ թյուն, երկ­րի Զին­ված ու­ժե­րի գլխա­վոր շտա­բը հայ­տա­րա­րում է՝ Ա­թա­թուր­քի հա­սա­կը ոչ թե 168 սմ­ է ե­ղել, այլ 174՝ ա­վե­լաց­նե­ լով նրա քա­շի և կո­շի­կի հա­մա­ րի մա­ սին «հույժ կարևոր» այլ տե­ղե­կու­թյուն­ներ։ Հի­շե­լով դպրո­ցա­կան չա­րաճ­ ճիու­թյուն­նե­րը՝ «Իմ հայ­րը քո հո­ րից ու­ժեղ է և քաջ…», դժվար է զսպել՝ «հա­սա­կը չէ կարևոր, այլ գոր­ծը»։  n Ա­լին Օ­զին­յան


| № 23 (263), ուրբաթ, փետրվարի 22, 2013 թ.

8|

Փետրվարի 21. ֆոտոխրոնիկա

Գնում եմ Սերժի մոտ: Թողե՛ք ներս մտնեմ: Ինքը չեկավ, գոնե ես գնամ:

Մենք ձեզանից քիչ չենք:

Ոնց ես, ոնց չես:

Ամուր կանգնած ենք:

Քարոզարշավը չեն մոռանում:

Չորին սովոր:

Գնացեք տուն, վաղը կասեմ:

Գնացի՛նք:

Լուսանկարները` Ֆոտոլուր


Orakarg Business Daily  

Create your own agenda

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you