Page 1

Գինը՝ 100 դրամ

Ա­մեն ռե­ժիմ Կիմ Չ­ժե Գ­յու ու­նի Հայկ Խա­նում­յան, տե­սա­կետ էջ 2 ›››

Հա­յաս­տա­նում կա մեկ քաղ­ բան­տարկ­յալ

օ ր ա թ ե ր թ

Հաղ­թա­նակ՝ ծանր ժա­մա­նակ­նե­րում Օ­բա­ման ևս չորս տա­րի կլի­նի մո­լո­րա­կի ա­մե­նահ­զոր մար­դը

Հարցազրույց Ե­վա Թով­ մաս­յա­նի հետ էջ 4 ›››

Հա­մար­ներն ա­ռայժմ օ­պե­րա­տոր­նե­ րին կմնան

Կար­գա­վո­րող մար­մի նն ու­սում­ն ա­սի­րում է MNP-ի ներդր­ման ե­րեք մո­դել էջ 4 ›››

Ստ­վե­րը ձգել է ԱՊՊԱ-ի գո­տի­նե­րը Ո­լոր­տում առն­վազն 27,7 հա­զար մե­քե­նա պայ­մա­նա­գիր չու­նի էջ 5 ›››

Ուր­վա­գիծ ըստ Ռու­բի­նիի Եվ­րո­գո­տու փլուզ­ման հա­վա­նա­կա­նու­թյու­նը տնտե­սա­գե­տի հիմ­ն ադ­ րա­մը 90% է գնա­հա­տել էջ 6 ›››

Ա­ռա­ջի­նը ժո­ղովր­դի կող­մից Էր­դո­ղա­նի կու­սակ­ցու­թյունն ա­ռա­ջար­կել է Թուր­քիան վե­րա­ծել նա­խա­գա­հա­ կան հան­րա­պե­տու­թյան էջ 7 ›››

www.mysinchew.com

ԱՄՆ-ում նո­յեմ­բե­րի 6-ին կա­յա­ցած նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րում գոր­ ծող նա­խա­գահ, դե­մոկ­րատ Բա­րաք Օ­բա­ման հաղ­ թեց՝ նախ­նա­կան տվյալ­ նե­րով իր օգ­տին ա­պա­հո­ վե­լով 303 ընտ­րի­չի ձայ­ նը (538-ից)։ Հաղ­թե­լու հա­ մար նրան անհ­րա­ժեշտ էր ըն­դա­մե ­նը 270-ը։ Հան­րա­ պե­տա­կան Միթ Ռոմ ­ն իին ա­ջակ­ցել է 203 ընտ­րիչ։ 2008թ. նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րում Օ­բա­ ման ստա­ցել էր ընտ­րիչ­նե­ րից 365-ի ա­ջակ­ցու­թյու­նը,

իսկ նրա մրցա­կից, հան­րա­ պե­տա­կան սե­նա­տոր Ջոն Մակ-­Քեյ­նը՝ 173-ի­նը։ Հաղ­թա­նա­կած Օ­բա­ման Չի­կա­գո­յում հան­դես է ե­կել հաղ­թա­կան ճա­ռով՝ շնոր­ հա­կա­լու­թյուն է հայտ­նել քվեար­կու­թյա­նը մաս­նակ­ ցած ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րին: «Ցան­կա­նում եմ շնոր­հա­ կա­լու­թյուն հայտ­նել բո­լոր նրանց, ով­քեր մաս­նակ­ցել են քվեար­կու­թյա­նը՝ ան­ կախ նրա­ նից, թե ում են նրանք ընտ­ րել։ Մենք բո­ լորս ա­ մե­ րիկ­յան մեծ ըն­ տա­նիք ենք։ Մենք վե­րելք և

ան­ կում ենք ապ­ րում միա­ սին, և հո­գու խոր­քում գի­ տակ­ցում ենք, որ Ա­մե­րի­ կա­յի լա­վա­գույն օ­րե­րը դեռ առջևում են»,– ա­սել է նա։ ԱՄՆ-ի նա­խա­գա­հա­կան այս ընտ­րու­թյուն­նե­րը պատ­ մա­ կան են մի շարք ա­ ռում­ նե­րով։ Նախ՝ նա­խընտ­րա­ կան ար­շավն ա­մե­նա­թան­ կար­ժեքն է ե­ղել ընտ­րու­ թյուն­նե­րի պատ­մու­թյան մեջ (եր­կու թեկ­նա­ծու­նե­րի ծախ­ սե­ րը կազ­ մել են $3  մլրդ)։ 1816-ից ի վեր ա­ ռա­ ջին ան­ գամն է, որ ԱՄՆ-ի ե­րեք նա­ խա­գահ ա­նընդ­մեջ զբա­ղեց­

Կիզակետում

նում են Ս­պի­տակ տու­նը՝ յու­ րա­քանչ­յու­րը եր­կու ժամ­ կե­ տով։ Բա­ ցի այդ՝ 1940թ. Ռուզ­վել­տի վե­րընտր­վե­լուց հե­տո ա­ռա­ջին ան­գամ գոր­ ծող նա­խա­գա­հը հաղ­թում է գոր­ծազր­կու­թյան նման բարձր մա­կար­դա­կի պայ­ ման­նե­րում (7,9%)։  n ԱՄՆ-ի նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րի մա­սին կար­դա­ցեք «Լա­վա­գույ­նը դեռ առջևում է» հոդ­վա­ծը (էջ 7) և «Ար­ժեք­ ներ, ար­ժեք­ներ և ար­ժեք­ներ» խմբագրականը (էջ 2):

T I M I N G

F O R

The new Royal Lady Chronograph brings a breath of fresh air and clear blue water. The Royal Lady Chronograph is a timepiece dedicated to all ladies, elegant or spor ty, fighters or businesswomen, and to all of those who simply enjoy

Հա­յացքն ուղ­ղած անց­յա­լին

9 771829 331002

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

I SSN 1829- 331X

12211 >

| № 142 (211), հինգշաբթի, նոյեմբերի 8, 2012 թ., www.civilnet.am

Հույ­սը չի մեռ­նում հիմ ­ն ար­կե­քով Հինգ տա­ րի ձգձգված քննար­կում ­ն ե­րից հե­տո այ­սօր տե­ղի է ու­նե­նա­ լու «Մեղ­րի հիդ­րոէ­լեկտ­ րա­կա­յա­նի» հիմ ­ն ար­կե­ քի հան­դի­սա­վոր ա­րա­րո­ ղու­թյու­նը։ Հա­մա­ձայն նա­ խորդ տա­րի­նե­րին հնչող հայ­տ ա­ր ա­ր ու­թ յուն­ն ե­ր ի՝ այս տա­ րի հէ­ կը պետք է մոտ լի­ներ շա­հա­գործ­ման հանձ­նե­լուն։ Ն­ման պայ­ ման­նե­րում քիչ հա­վա­նա­ կան է, որ $300  մլն ար­ ժո­ղու­թյամբ այս կա­ռույ­ ցը պատ­րաստ կլի­նի հինգ տա­րի հետո։ «Մեղ­րի հէ­կի» հիմ ­ն ար­կեքն ա­վե­լի շուտ ա­րա­րո­ղու­թյուն է ա­րա­րո­ղու­թյան հա­մար. հաշ­վի առ­նե­լով մո­տա­լուտ ձմե­ռը՝ լայ­նա­ծա­վալ շի­նաշ­ խա­տանք­նե­րի մա­սին հնա­ րա­վոր կլի­նի խո­սել միայն գա­լիք տար­վա գար­նա­նը։ Ա­րաքս գե­տի ա­փին հայ­ կա­կան և ի­րա­նա­կան կող­ մե­րում եր­կու՝ Մեղ­րիի և Ղա­րա­չի­լա­րի հէ­կե­րի կա­ ռու­ ցու­ մը, ըստ մինչ այս հնչած պաշ­տո­նա­կան հայ­ տա­րա­րու­թյուն­նե­րի, պետք է սկսվեր 2007թ., հե­տա­գա­ յում՝ 2010թ., հե­տո էլ՝ 2011թ., ինչ­ պես նաև այս տար­ վա օ­գոս­տո­սին։ Հէ­կե­րի կա­ռուց­ման հու­շա­ գի­րը ստո­րագր­վել է 2007թ. մար­տին 19-ին՝ Ի­րան-­Հա­ յաս­տան գա­զա­մու­ղը շա­հա­ գործ­ման հանձ­նե­լու ա­րա­ րո­ղու­թյու­նից հե­տո, եր­կու երկր­նե­րի նա­խա­գահ­ներ Ռո­ բերտ Քո­չար­յա­նի և Մահ­մուդ Ահ­մա­դի­նե­ժա­դի ներ­կա­յու­ թյամբ։ Նույն տար­ վա հոկ­ տեմ­բե­րի 4-ին Հա­յաս­տա­նի Ազ­գա­յին ժո­ղո­վը վա­վե­րաց­

էջ 5 ››› C H A M P I O N S fine objec t s . The new Roy al L ad y Chronogr aph invites you on a new, adventure-packed journey. Edox is the official timekeeping partner of Class-1 and the FIA World Rally Championship. Edox – Timing for Champions.

Այ­սօր կա­ռա­վա­րու­թյան հեր­թա­կան նիս­տին հա­վա­նու­ թյուն է տրվե­լու «Հա­յաս­տա­նի զբաղ­վա­ծու­թյան 20132018   թթ. ռազ­մա­վա­րու­թյան և սո­ցիա­լա­կան ներգ­րավ­ վա­ծու­թյան զե­կույ­ցին», ո­րի դրույթ­նե­րի ի­րա­կա­նաց­ ման դեպ­քում գոր­ծազր­կու­թյան մա­կար­դա­կը 2018թ. կլի­նի այն­քան, որ­քան տասը տա­րի ա­ռաջ։ Հինգ տա­րի անց Հա­յաս­տա­նում գոր­ծազր­կու­թյու­նը կկազ­մի 16,3%՝ 2008թ. 16,4%-ի փո­խա­րեն։ Ա­վե­լի քան 100-է­ջա­նոց զե­ կույ­ցում «Զ­բաղ­վա­ծու­թյան քա­ղա­քա­կա­նու­թյան բա­ րե­փո­խում ­ն ե­րի հիմ ­ն ա­կան թի­րա­խա­յին ցու­ցա­նիշ­նե­րը և ա­պա­հով­ման ֆի­նան­սա­

կան գնա­հա­տու­մը» բաժ­ նում նշվում է, որ կա­ ռա­ վա­րու­թյան գոր­ծու­նեու­ թյան 2012-2017  թթ. ծրագ­ րով ակն­ կալ­ վում է շուրջ 100   հազ. նոր աշ­խա­տա­

տե­ղե­րի ստեղ­ծում։ Զե­կույ­ ցի հե­ղի­նակ­նե­րը, հիմք ըն­ դու­նե­լով, որ տնտե­սա­պես ակ­տիվ բնակ­չու­թյան տա­ րե­կան մի­ջին թվա­քա­նա­ կը կմնա ան­ փո­ փոխ, ինչ­ պես նաև 2013-2018  թթ. հա­մար կան­խա­տես­վող կա­յուն զբաղ­ված դար­ ձած­նե­րի թվա­քա­նա­կի մի­ ջին տա­րե­կան ա­ճի ցու­ցա­ նի­ շը, գտնում են, որ 20132018   թթ. գոր­ծազր­կու­թյան մա­կար­դա­կի մի­ջին տա­րե­ կան նվազ­ման ցու­ցա­նի­

շը կկազ­մի 0,35-տո­կո­սա­ յին կետ: Արդ­յուն­քում գոր­ ծազր­կու­թյան մա­կար­դա­ կը մինչև 2018թ. հնա­րա­վոր կլի­նի կրճա­տել 2,1%-ա­յին կե­տով՝ հասց­նե­լով 16,3%ի՝ 2011թ. 18,4%-ի դի­մաց: Սա նշա­ նա­ կում է, որ ե­թե տնտե­սա­պես ակ­տիվ բնակ­չու­թյան թիվն ա­ռա­ջի­ կա հինգ տա­րի­նե­րին մնա ան­փո­փոխ, ա­պա 2018թ. Հա­յաս­տա­նում գոր­ծա­

էջ 6 ›››

Information & Shops › www.edox.ch

Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը գոր­ծազր­կու­թյան 2008թ. ցու­ցա­նիշ­նե­րին ու­զում է հաս­նել 2018թ.


| № 142 (211), հինգշաբթի, նոյեմբերի 8, 2012 թ.

2 | Տեսանկյուն

Ա­մեն ռե­ժիմ Կիմ Չ­ժե Գ­յու ու­նի

Խմբագրական

Ար­ժեք­ներ, ար­ժեք­ներ և ար­ժեք­ներ Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­րում կա­յա­ցած նա­խա­գա­հա­ կան ընտ­րու­թյուն­նե­րում վստահ հաղ­թա­նակ տա­րավ Դե­մոկ­րա­տա­կան կու­սակ­ցու­թյան թեկ­նա­ծու Բա­րաք Օ­բա­ման, ո­րը ևս չորս տա­րի կլի­նի մո­լո­րա­կի ա­մե­ նահ­զոր մար­դը… Ա­մե­րի­կա­ցի­ներն ա­սում են՝ տուն գնե­լիս ե­րեք բան պետք է նկա­տի ու­նե­նալ, թե այն որ­տեղ է, որ­տեղ է և որ­տեղ է: ԱՄՆ-ում բո­լոր հար­ցում ­ն ե­րը ցույց էին տա­լիս, որ ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րին ա­մե ­նա­հու­զող խնդիր­նե­րը տնտե­ սա­կան են: Եվ, բնա­կա­նա­բար, նա­խընտ­րա­կան քա­ րո­զար­շա­վի ժա­մա­նակ թե՛ Օ­բա­ման, թե՛ Ռոմ ­ն ին շեշ­ տադ­րում էին տնտե­սա­կան խնդիր­նե­րը, դրանց լուծ­ման ձևերն ու ճա­նա­պարհ­նե­րը: Ու թեև նրանք եր­կուսն էլ խո­սում էին տնտե­սա­կան խնդիր­նե­րի մա­սին, բայց հար­թակ­նե­րը, ո­րոնց հի­ման վրա ա­ռա­ ջար­կում էին այդ խնդիր­նե­րի լու­ծու­մը, ի­րա­րից էա­ պես տար­բեր­վում էին: Տն­տե­սա­կան խնդիր­նե­րի լու­ ծու­մը Ռոմ ­ն ին պատ­կե­րաց­նում էր կաց­նա­յին մե­թոդ­ նե­րով, տնտե­սա­կան ցու­ցա­նիշ­նե­րի վրա խարսխ­ ված: Մինչ­դեռ Օ­բա­ման խոս­տա­նում էր տնտե­սա­կան խնդիր­նե­րի լու­ծում՝ ո­րո­շա­կի ար­ժե­հա­մա­կար­ գի վրա հիմն­ված, որ­տեղ բո­լոր գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­ րի կենտ­րո­նում մարդն է: Օ­բա­մա­յի պատ­կե­րաց­րած տնտե­սու­թյու­նում սո­ցիա­լա­կան բա­ղադ­րիչն ա­վե­ լի մեծ էր: Կո­պիտ ձևա­կերպ­մամբ՝ նրա լու­ծում ­ն ե­րը ե­րեք տե­սա­կի ար­ժեք­նե­րի վրա էին հիմն­ված. 1. Ոչ միայն և ոչ այն­քան թվեր, որ­քան լավ ապ­րե­լա­ կեր­պի հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րի ստեղ­ծում բո­լո­րի հա­մար: 2. Փոք­րա­մաս­նու­թյուն­նե­րի, ե­րե­խա­նե­րի, կա­նանց, տա­րեց­նե­րի ի­րա­վունք­նե­րի պաշտ­պա­նու­թյուն, բնա­պահ­պա­նա­կան հար­ցեր։ 3. Ներ­գաղ­թյալ­նե­րի, նվազ ին­տեգր­ված ու նվազ ներ­կա­յաց­ված խմբե­րի ի­րա­վունք­ներ: (Ռոմ ­ն ին, օ­րի­նակ, ա­սում էր, որ ա­պօ­րի­նի ներ­գաղ­թյալ­նե­րը պետք է վե­րա­դառ­նան ի­րենց երկր­ներ, ին­չին դեմ էր Օ­բա­ման): Ա­ռող­ջա­պա­հու­թյուն, մատ­չե­լի կրթու­թյուն, սո­ցիա­լա­ կան շար­ժու­նա­կու­թյուն, հա­մընդ­հա­նուր բա­րե­կե­ցու­ թյուն և անվ­տան­գու­թյուն են­թադ­րող մո­տե­ցու­մը, ո­րը նույն­պես տնտե­սու­թյուն է, և ո­րի ա­ռանց­քը ոչ թե ցու­ ցա­նիշ­ներն են, այլ ար­ժեք­նե­րը, հաղ­թեց: Եվ որ­քան էլ տնտե­սա­կան ցու­ցա­նիշ­նե­րը կարևոր լի­նեն, որևէ ժո­ ղո­վուրդ չպետք է հան­դուր­ժի, որ սո­վո­րա­կան մարդ­ կա­յին ար­ժեք­նե­րը ստո­րա­դաս­վեն այդ ցու­ցա­նիշ­նե­րին: Ա­մե­րիկ­յան ընտ­րու­թյուն­նե­րի արդ­յուն­քը փաս­ տում է, որ թեև քա­րո­զար­շա­վի ժա­մա­նակ աս­վում էր տնտե­սու­թյուն, տնտե­սու­թյուն և տն­տե­սու­ թյուն, բայց ստաց­վեց ար­ժեք­ներ, ար­ժեք­ներ և ար­ժեք­ներ: n

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

Հայկ Խա­նում­յան

Վ

եր­ջին շրջա­նում կո­ռուպ­ցիա­ յի, «ատ­կատ­նե­րի», ար­դա­ րա­դա­տու­թյան վե­րա­բեր­յալ ՀՀ նա­խա­գա­հի կող­մից հնչող քննա­ դա­տու­թյուն­նե­րը ոչ միայն նա­խընտ­ րա­կան բե­մա­կա­նա­ցում ­ն եր են, այլ նաև հա­մա­կար­գի ան­կա­րո­ղու­թյու­նը ի հայտ բե­րող երևույթ: Ե­թե դրանք տե­ղի ու­նե­նա­յին տա­սը տա­րի ա­ռաջ, ազ­դե­ցու­թյու­նը վստա­հա­բար մեծ կլի­ներ: Այժմ, երբ իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի նկատ­մամբ հա­սա­րա­կու­թյան վստա­ հու­թյու­նը ծայ­րա­հեղ ցածր է, նման քայ­լե­րը բե­րում են երկ­րի ա­ռա­ջին դեմ­քե­րի է՛լ ա­վե­լի վար­կա­բեկ­մա­նը: Կո­ռուպ­ցիան հաղ­թա­հա­րե­լու ոչ միայն ցան­կու­թյուն չի ե­ղել վեր­ջին տա­րի­նե­րին, այլև նոր թա­փով է շա­ րու­նակ­վել ա­պօ­րի­նի մե­խա­նիզմ ­ն ե­ րի մշա­կու­մը, ազ­գա­յին հարս­տու­

Հիմնադիր և հրատարակիչ՝ «Սիվիլիթաս» հիմնադրամ, վկայական` 03Ա080303, տրվ. 20.05.08թ. Հասցե՝ ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտայի 1 Հեռ.՝ +37410 500 119, էլ. փոստ՝ info@civilnet.am Գլխավոր խմբագիր՝ Կարեն Հարությունյան Թողարկման պատասխանատու՝ Մարատ Յավրումյան Վաճառք և բաժանորդագրություն՝ +374 10 500119, +374 55 026249 Գովազդ և մարքեթինգ՝ +374 55 441351 Մեջբերումներ անելիս հղումը «Օրակարգ»-ին պարտադիր է: Թերթի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուս­տա­ռադիո­ընթերցումն առանց «Օրակարգ»-ին հղման արգելվում է: Նյութերը չեն գրախոսվում և հեղինակներին չեն վերադարձվում: Գովազդների և R տառով հրապարակվող նյութերի բովանդա­կության համար խմբագրությունը պատասխանատվություն չի կրում: Տառատեսակը՝ Էդիկ Ղաբուզյանի Հրատարակության 2-րդ տարի Ստորագրված է տպագրության՝ 07.11.2012թ. Տպաքանակը՝ 2000

րեր պա­կաս ող­բեր­գա­կան չեն ե­ղել: Լա­վա­գույն դեպ­քում բռնա­պետ­նե­ րի ու բարձ­րաս­տի­ճան պաշ­տոն­յա­ նե­րի նկատ­մամբ սկսվում են քրեա­ կան գոր­ծեր հա­րուց­վել, պաշ­տո­նա­ վա­րու­թյան ըն­թաց­քում վեր­ջին­նե­րիս ձեռք բե­րած ամ­բողջ հարս­տու­թյու­նը առգ­ րավ­ վում է, և ի­ րենք էլ հա­ մալ­ րում են բան­տախ­ցե­րը: Ի՞նչ է լի­նե­լու հա­յաս­տան­յան բարձ­րաս­տի­ճան պաշ­տոն­յա­նե­րի հետ, ո­րոնք ոչ միայն կո­ռում­պաց­ված են, այլ նաև չեն կա­րո­ղա­նում ա­պա­ հո­վել երկ­րի տնտե­սու­թյան զար­ գա­ցու­մը, բա­րե­կե­ցու­թյան ո­րո­շա­կի մա­կար­դակ: Կո­ռուպ­ցիան իր ա­վե­րիչ ազ­դե­ցու­ թյունն է ու­նե­նում ոչ միայն տնտե­սա­ կան դաշ­ տի վրա (ար­ տա­ քին ներդ­ րում ­ն ե­րի կտրուկ նվա­զում, ազ­գա­յին բիզ­նե­սի փա­խուստ երկ­րից, տնտե­ սա­կան ա­ճի դան­դա­ղում և այլն). կո­ ռուպ­ցիա­յի պատ­ճա­ռով լրջա­գույն վնաս է հասց­վում իշ­խա­նու­թյան լե­ գի­տի­մու­թյա­նը, ա­վե­լա­նում են կազ­ մա­կերպ­ված հան­ցա­գոր­ծու­թյուն­նե­ րը, հա­սա­րա­կու­թյու­նը բա­րո­յալք­ վում է, ա­ճում է սո­ցիա­լա­կան ան­հա­ վա­սա­րու­թյու­նը և այլ բա­ցա­սա­կան երևույթ­ներ, ո­րոնք կա­րե­լի է հան­դի­ պել կո­ռուպ­ցիան նկա­րագ­րող տար­ բեր դա­սագր­քե­րում: Ներ­կա­յիս անմ­խ ի­թար վի­ճա­կը ա­վե­լի շատ պետք է ան­հանգս­տաց­ նի ոչ թե հա­սա­րա­կու­թյան ա­ռողջ ու­ ժե­րին, այլև կո­ռուպ­ցիան ա­վե­լի խո­ րաց­նող իշ­խա­նու­թյան վե­րին է­շե­լոն­ նե­րին: Չէ՞ որ ա­մե ն ռե­ժիմ իր մեջ Կիմ Չ­ժե Գ­յու ու­նի:  n

Կան­խել պե­տա­կան հա­մա­կար­գի դեգ­րա­դա­ցիան

Դե­րե­նիկ Մալ­խաս­յան

օ ր ա թ ե ր թ

Լույս է տեսնում 2011թ. սեպտեմբերի 21-ից:

թյան հայտն­վե­լը մի քա­նի հո­գու ձեռ­քե­րում: Ռե­ժիմն այն­քան հե­ռու է գնա­ցել, որ փոր­ձում է բիզ­նե­սի բո­լոր հնա­րա­վոր ձևե­րը կենտ­րո­նաց­նել մի քա­նի ձեռ­քե­րում: Պատ­մու­թյա­նը հայտ­նի են կո­ռուպ­ ցիա­ յի և ատ­ կա­ տի մեջ խրված ռե­ ժիմ ­ն եր, ո­րոնք, սա­կայն, կա­րո­ղա­ցել են ա­պա­հո­վել ի­րենց տնտե­սու­թյուն­ նե­րի ա­ճը: Դա պայ­մա­նա­վոր­ված է ե­ղել բիզ­նե­սի հա­մար նպաս­տա­վոր պայ­ման­ներ ստեղ­ծե­լով, իշ­խա­նու­ թյուն-բիզ­նես տա­րան­ջատ­մամբ, ին­ չը, սա­կայն, չի խան­գա­րել ռե­ժիմ ­ն ե­ րից դրա­մա­կան հատ­կա­ցում ­ն եր և շա­հույ­թի ո­րո­շա­կի տո­կոս ըն­դու­նել տար­բեր ֆիր­մա­նե­րից: Ն­ման վարք հիմ ­ն ա­կա­նում դրսևո­րել են ա­սիա­ կան վագ­րե­րը՝ ավ­տո­րի­տար ռե­ ժի­մով և լի­բե­րալ շու­կա­յով փոխ­ կա­պակց­ված և ա­րագ զար­գա­ցում ա­պա­հո­ված այն­պի­սի ռե­ժիմ ­ն եր, ինչ­ պի­սիք են Հա­րա­վա­յին Կո­րեան կամ Թայ­վա­նը: Սա­կայն նույ­նիսկ երկ­րի ա­րագ զար­գա­ցու­մը, տնտե­սա­կան հզո­րու­ թյու­նը մխի­թա­րանք չի ե­ղել հայ­րե­ նի­քի ճա­կա­տագ­րով մտա­հոգ գոր­ ծիչ­նե­րի հա­մար: Կո­րեա­կան հրաշքն ա­պա­հո­ված բռնա­պետ Պակ Չոն Հին սպան­վեց Հա­րա­վա­յին Կո­րեա­յի հե­ տա­խու­զա­կան ծա­ռա­յու­թյան տնօ­ րեն Կիմ Չ­ժե Գ­յո­ւի կող­մից: Վեր­ջինս իր քայլն ան­վա­նեց հայ­րե­նա­սի­րա­ կան, ին­ չը նպա­ տակ է ու­ նե­ ցել վե­ րաց­նել կո­ռուպ­ցիան և հաս­տա­տել ժո­ղովր­դա­վա­րու­թյուն: Կո­ռուպ­ցիա­յի մի­ջո­ցով հարս­տա­ ցած տար­բեր ռե­ժիմ ­ն ե­րի ճա­կա­տագ­

Յ

ու­րա­քանչ­յուր իշ­խա­նու­թյուն այ­ լա­սեր­վե­լու հա­կում ­ն եր ու­նի: Այդ հա­կում ­ն ե­րը կա­րե­լի է զսպել հա­ կակշ­ռող և վե­րահս­կող հա­տուկ մե­ խա­նիզմ ­ն ե­րով: Հա­յաս­տա­նի նո­րան­ կախ պատ­ մու­ թյու­ նը ցույց է տա­ լիս, որ գո­յու­թյուն ու­նե­ցող կա­ռա­ վար­ման հա­մա­կար­գը խո­չըն­դո­տում է պե­տու­թյան զար­գաց­ման գոր­ծըն­ թա­ցին: «Ու­ժեղ» նա­խա­գա­հի ինս­ տի­տու­տը օբ­յեկ­տիվ և սուբ­յեկ­տիվ պատ­ճառ­նե­րով նպաս­տում է ավ­տո­ րի­տար ար­ժեք­նե­րի ամ­րապնդ­մա­նը: Նույ­նիսկ 2005թ. սահ­մա­նադ­րա­կան փո­փո­խու­թյուն­նե­րից հե­տո, ո­րով նվա­զեց­վեց նա­խա­գա­հի լիա­զո­րու­ թյուն­նե­րը, ո­չինչ չփոխ­վեց: Նա­խա­ գա­հը շա­րու­նա­կում է իր ձեռ­քում պա­հել իշ­խա­նու­թյան բո­լոր լծակ­ նե­րը, և այդ լծակ­նե­րը շատ հա­ճախ

օգ­տա­գործ­վում են ոչ ի շահ պե­տու­ թյան ու ազ­գի: Նա­խա­գա­հի ինս­տի­ տու­տի գոր­ծու­նեու­թյու­նը վե­րահս­ կող որևէ մե­խա­նիզմ գո­յու­թյուն չու­ նի: Սա կա­նաչ լույս է վա­ռում պե­տա­ կան հա­մա­կար­գի դեգ­րա­դա­ցիա­յի հա­մար, ո­րին մենք ա­կա­նա­տես ենք լի­նում: Նա­խա­գա­հի ինս­տի­տու­տը, իր վրա վերց­նե­լով հա­վել­յալ կար­գա­վո­րիչ և վե­րահս­կիչ ֆունկ­ցիա­ներ, ի վի­ճա­կի չէ արդ­յու­նա­վետ ի­րա­կա­նաց­նել ո՛չ Սահ­մա­նադ­րու­թյամբ ի­րեն վե­րագր­ ված, ո՛չ էլ հա­վել­յալ սե­փա­կա­նաշ­ նորհ­ված ֆունկ­ցիա­նե­րը: Սերժ Սարգս­յա­նի կա­ռա­վար­ման ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում պե­տա­կան հա­մա­կար­գի դեգ­րա­դա­ցիան ա­վե­լի ցայ­տուն է դառ­նում: Ս­տեղծ­վել է մի ի­րա­վի­ճակ, երբ ի­րա­վա­պահ­նե­րից մինչև կա­ռա­վա­րու­թյան ան­դամ ­ն եր ի­րենց գոր­ծա­ռույթ­նե­րը ի­րա­կա­նաց­ նե­լու փո­խա­րեն սպա­սում են նա­խա­ գա­հի կող­մից հա­տուկ հրա­հանգ­նե­ րի, հաս­կա­նա­լով, որ այդ հրա­հան­գի բա­ցա­կա­յու­թյու­նը լուրջ խո­չըն­դոտ է ի­րենց գոր­ծու­նեու­թյան հա­մար: Նա­ խընտ­րա­կան փիա­րի շրջա­նակ­նե­ րում Սերժ Սարգս­յա­նի խորհր­դակ­ ցու­թյուն­նե­րը և քն­նա­դա­տու­թյու­նը տար­բեր ո­լոր­տի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­ րի հաս­ ցեին խո­ սում է այն մա­ սին, որ նա­խա­գա­հի ինս­տի­տու­տը արդ­ յու­նա­վետ չի աշ­խա­տում: Տ­պա­վո­ րու­թյուն է ստեղծ­վում, որ պե­տա­կան ա­պա­րա­տում աշ­խա­տում է միայն նա­խա­գա­հի ինս­տի­տու­տը, իսկ մյուս

ինս­տի­տուտ­նե­րը կա՛մ վատ են աշ­ խա­տում, կա՛մ ընդ­հան­րա­պես չեն աշ­խա­տում: Ի­րա­կա­նում այդ ինս­տի­տուտ­նե­ րը վե­րած­վել են նա­խա­գա­հի ինս­տի­ տու­տի կցորդ­նե­րի, ո­րոնք գոր­ծում են ըստ քա­ղա­քա­կան նպա­տա­կա­ հար­մա­րու­թյան և նա­խա­գա­հի տրա­ մադ­րու­թյան: Դա­տա­խա­զու­թյու­նը, կա­ռա­վա­րու­թյու­նը կամ դա­տա­րան­ նե­րը Սերժ Սարգս­յա­նի հրա­հան­գով չէ, որ պետք է արդ­յու­նա­վետ աշ­խա­ տեն: Իսկ քա­նի դեռ լուծ­ված չէ նա­ խա­գա­հի ինս­տի­տու­տին հա­կակշ­ռե­ լու և վե­րահս­կե­լու մե­խա­նիզմ ­ն ե­րի խնդի­րը, ան­կախ այն հան­գա­ման­ քից՝ ովկ­լի­նի նա­խա­գահ, հա­մա­կար­ գում էա­կան բան չի փոխ­վե­լու: Ո­րո­ շա­կի տար­բե­րու­թյուն­նե­րով՝ բո­լոր ե­րեք նա­խա­գահ­նե­րի ժա­մա­նա­կաշր­ ջա­նում նկատ­վել են այս խնդիր­նե­րը, իսկ տար­բե­րու­թյուն­նե­րը պայ­մա­նա­ վոր­ված են նա­խա­գահ­նե­րի ան­հա­ տա­կան հատ­կա­նիշ­նե­րով: Չի կա­րե­ լի, որ պե­տա­կան որևէ ինս­տի­տու­տի արդ­յու­նա­վե­տու­թյուն բա­ցա­ռա­պես կախ­ված լի­նի որևէ ան­հա­տի ան­հա­ տա­կան ո­րակ­նե­րից: Նա­խա­գա­հի ինս­տի­տու­տի միա­ հե­ծան իշ­խա­նու­թյու­նը հա­կակշ­ռե­ լու հա­մար իս­կա­պես անհ­րա­ժեշտ է փո­խել կա­ռա­վար­ման ներ­կա հա­ մա­կար­գը: Ան­ցու­մը կա­ռա­վար­ման խորհդր­դա­նա­կան հա­մա­կար­գին կա­րող է լի­նել պե­տա­կան հա­մա­ կար­գը դեգ­րա­դա­ցիա­յից դուրս բե­ րե­լու ճա­նա­պար­հը:  n

Օրաթերթը տպագրվում է «Տիգրան Մեծ» հրատա­րակ­չու­թյան տպարանում, ք.Երևան, Արշակունյաց 2:

Խմ­բագ­րա­կա­նը չի պայ­մա­նա­վո­րում թեր­թի այլ հատ­ված­նե­րում նո­րու­թյուն­նե­րի ընտ­րու­թյունն ու լու­սա­բա­նու­մը: Այս  է­ջում հրա­պա­րակ­վող մյուս կար­ծիք­նե­րը կա­րող են չհա­մընկ­նել խմբագ­րու­թյան դիր­քո­րոշ­մա­նը:


№ 142 (211), հինգշաբթի, նոյեմբերի 8, 2012 թ. |

Օրակարգ | 3

Մեզ պետք չէ «ու­ժեղ մարդ», ո­րը ձեռ­քը խփի սե­ղա­նին ու հարց լու­ծի Հա­յաս­տա­նի նախ­կին արտ­գործ­նա­խա­րար, ԲՀԿ ան­դամ Վար­դան Օս­կան­յա­նը հեր­թա­կան գրա­ռումն է ա­րել Ֆեյս­բու­քում՝ հան­դես գա­լով կա­ռա­վար­ման խորհր­դա­րա­նա­կան հա­մա­կար­գին անց­նե­ լու գա­ղա­փա­րի օգ­տին: Նո­յեմ­բե­րի 6-ին կա­ռա­վար­ման խորհր­ դա­րա­նա­կան հա­մա­կար­գի և 100-տո­կո­սա­նոց հա­մա­մաս­նա­կան ընտ­րա­կար­գի անց­նե­լու նա­խա­ձեռ­նու­թյան մա­սին հայ­տա­րա­րել էր նաև ԲՀԿ խորհր­դա­րա­նա­կան խմբակ­ցու­թյան ղե­կա­վար Նաի­ րա Զոհ­րաբ­յա­նը: Վար­դան Օս­կան­յա­նի ֆեյս­բուք­յան գրա­ռու­մը ներ­կա­յաց­ված է ստորև: Օս­կան­յա­նի կար­

Հա­յաս­տա­նում այ­սօր առ­կա կա­ ռա­վար­ման հա­մա­կար­գը, ան­ կախ մեր կամ­քից, այն­պի­սի դրսևո­րում է ստա­ցել, որ ամ­բող­ ջու­թյամբ տե­ղա­վոր­վում է կա­ ռա­վար­ման հոբս­յան մո­դե­լի մեջ: Թո­մաս Հոբ­սը իր «Լե­վիա­թան» (1651) աշ­խա­տու­թյու­նում գո­վեր­ գում է միա­ հե­ ծան և ու­ ժեղ կա­ ռա­վար­չի անհ­րա­ժեշ­տու­թյու­նը: «Քա­ նի որ մար­ դիկ գոր­ ծում են միայն ի­րենց սե­փա­կան շա­հե­րից ել­նե­լով,– ա­սում է նա,– ուս­տի որ­քան էլ կա­ռա­վա­րի­չը դա­ժան և ա­նար­դար լի­նի, քա­ղա­քա­ցի­ նե­րը պար­տա­վոր են հնա­զանդ լի­նել իշ­խա­նու­թյա­նը, այ­լա­պես կլի­նի քաոս»: Հա­յաս­տա­նում այ­սօր մեր խնդիրն է անց­ նել նույն ժա­ մա­ նա­կաշր­ջա­նի անգ­լիա­ցի մեկ այլ մտա­ ծող Ջոն Լո­ կի ա­ ռաջ քա­ շած կա­ռա­վար­ման մո­դե­լին: Լո­ կը հա­ մա­ րում է, որ մարդ­ կանց խառն­ված­քը և բ­նա­վո­րու­թյու­ նը ձևա­վոր­վում են նրանց փոր­ ձա­ ռու­ թյամբ: Ըստ նրա՝ մար­

դիկ ծնվում են ա­զատ և հա­վա­ սար ե­րեք ա­նօ­տա­րե­լի բնա­կան ի­րա­վունք­նե­րով՝ կյան­քի, ա­զա­ տու­թյան և սե­փա­կա­նու­թյան: Իշ­ խա­նու­թյան գո­յու­թյան և գոր­ծու­ նեու­թյան ի­մաս­տը և ն­պա­տակն այն է, որ նա պաշտ­պա­նի քա­ղա­ քա­ցի­նե­րի այդ ի­րա­վունք­նե­րը, և ձա­խո­ղե­լու դեպ­քում քա­ղա­քա­ ցի­ներն ի­րա­վունք ու­նեն իշ­խա­ նու­թյու­նը փո­խել: Լո­կի այս գա­ղա­փար­ներն այ­ սօր դրված են աշ­ խար­ հի բո­ լոր ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան սահ­մա­ նադ­րու­թյուն­նե­րի հիմ­քում: Նույ­ նը կա­րե­լի է ա­սել Հա­յաս­տա­նի մա­սին՝ մի տար­բե­րու­թյամբ, որ դրանք մնում են թղթի վրա: Հա­յաս­տա­նի Սահ­մա­նադ­ րու­ թյան հիմ­ քում դրված Լո­ կի սկզբունք­նե­րը ի­րա­կա­նու­ թյուն դարձ­նե­լու հա­մար անհ­ րա­ժեշտ են հա­մա­կար­գա­յին փո­փո­խու­թյուն­ներ: Այդ փո­փո­ խու­թյուն­նե­րի ճա­նա­պարհ­նե­րից մե­կը կա­ռա­վար­ման խորհր­դա­ րա­նա­կան հա­մա­կար­գին անց­

ծի­քով՝ փո­փո­խու­ թյուն­նե­րի ճա­նա­ պարհ­նե­րից մե­կը կա­ռա­վար­ման խորհր­դա­րա­նա­ կան հա­մա­կար­ գին անց­նելն է:

«Օրակարգ»-ի արխիվից

Ըստ Օս­կան­յա­նի՝ քա­ղա­քա­կան հա­մա­կարգ է պետք, ո­րը թույլ չտա նման ի­րա­վի­ճա­կի հաս­նե­լը

թեր Քին­գը՝ խտրա­կա­նու­թյա­ նը ԱՄՆ-ում, իսկ Նել­ սոն Ման­ դե­լան­՝ ա­պար­տեի­դին Հա­րա­վա­ յին Աֆ­րի­կա­յում: Ն­րանց հա­ջո­ ղու­թյան գրա­վա­կանն ըն­դա­մե ­նը ե­ղել է նրանց դա­տի ար­դա­րու­ թյու­նը, ազն­վու­թյու­նը և, ի­հար­ կե, ժո­ղովր­դի ու­ժը: Հա­ ճախ է աս­ վում, որ մեզ պետք է այն­ պի­ սի ու­ ժեղ նա­ խա­գահ, ո­րը կա­րո­ղա­նա ձեռ­ քը խփել սե­ղա­նին և հար­ցեր լու­ ծել: Ես բա­ցար­ձա­կա­պես դեմ եմ այդ մտքին: Մեզ պետք է այն­ պի­սի քա­ղա­քա­կան հա­մա­կարգ, ո­րը եր­բեք թույլ չի տա՝ ստեղծ­ վի այն­պի­սի ի­րա­վի­ճակ, որ այդ «ու­ժեղ մար­դը» ձեռ­քը խփի սե­ ղա­նին և հարց լու­ծի:  n

Մեզ մոտ ու­ժի և իշ­խա­նու­թյան ըն­կա­լումն ու սահ­մա­նու­մը նույն­ պես հոբս­յան է, ո­րը խե­ղա­թյու­ րում է օ­րի­նա­կան ու­ժի և իշ­խա­ նու­թյան ժա­մա­նա­կա­կից հաս­ կա­ցու­թյու­նը: Իշ­խա­նու­թյան ու­ժը գա­լիս է ժո­ղովր­դից և օ­րի­նա­ կար­գու­թյու­նից, այլ ոչ թե վա­խից և ու­ժա­յին կա­ռույց­նե­րից: 20-րդ դա­րում ա­մե ­նա­կարևոր տրանս­ֆոր­մա­տիվ ի­րա­դար­ ձու­թյուն­նե­րը տե­ղի են ու­նե­ցել այն­պի­սի մարդ­կանց մի­ջո­ցով, ո­րոնց ո՛չ ար­տա­քի­նը, ո՛չ էու­ թյու­նը, ո՛չ գոր­ծու­նեու­թյու­նը ու­ ժի որևէ դրսևո­ րում չեն ու­ նե­ ցել: Գան­դին պայ­քա­րել և հաղ­ թել է մի ամ­բողջ Բ­րի­տա­նա­կան կայս­րու­թյան, Մար­տին Լ­յու­

նելն է, ո­րի պա­րա­գա­յում ա­ռա­ վել մեծ հնա­րա­վո­րու­թյուն­ներ կլի­նեն քա­ղա­քա­կան հա­մա­կար­ գում ստեղ­ծե­լու հա­կակ­շիռ­ներ, ա­ռա­վել թա­փան­ցիկ ո­րո­շում ­ն եր կա­յաց­նե­լու և մե­ծաց­նե­լու ո­րո­ շում կա­յաց­նող­նե­րի պա­տաս­ խա­նատ­վու­թյան բե­ռը: Քա­ղա­քա­կան այն հա­մա­կար­ գը, որն իր մեջ չի պա­րու­նա­կում հնա­րա­վոր ճգնա­ժա­մի սեր­մե­րը, չի կա­րող լի­նել ար­դար և արդ­ յու­նա­վետ: Այ­սօր մեր հա­մա­կար­ գից դա իս­պառ բա­ցա­կա­յում է: Միայն քա­ղա­քա­կան ճգնա­ժա­ մե­րով ան­ցած հա­մա­կար­գը կա­ րող է զար­գա­նալ և կա­տա­րե­լա­ գործ­վել՝ դրա­նով իսկ ա­ռա­վել ու­ժեղ դարձ­նե­լով պե­տու­թյու­նը:

Քա­ղա­քա­կան ու­ժե­րը սպա­սում են ԲՀԿ-ի ա­ռա­ջար­կին

ՀՀԿ խոս­նակ, Ազ­գա­յին ժո­ղո­վի փոխ­նա­խա­գահ Է­դո­ւարդ Շար­ մա­զա­նո­վը հայ­տա­րա­րու­թյուն է տա­րա­ծել, որ­ում նշված է. «Կա­ ռա­վար­ման խորհր­դա­րա­նա­ կան հա­մա­կար­գի անց­ման ա­ռա­ ջար­կու­թյուն­նե­րով հան­կար­ծա­ հաս հան­դես ե­կող­նե­րի հետևում չտես­նել մարդ­կանց, ո­րոնք որևէ այլ կերպ, սե­փա­կան դեմ­քով, ա­ռանց շղարշ­վե­լու իշ­խա­նու­ թյան գա­լու հնա­րա­վո­րու­թյուն չու­նեն, առն­վազն քա­ղա­քա­կան

Հա­կա­սահ­մա­նադ­րա­ կան իշ­խա­նա­փո­խու­ թյան փո՞րձ Կր­թու­թյան և գի­տու­թյան նա­խա­ րար, հան­րա­պե­տա­կան Ար­մե ն

Ֆոտոլուր

ՀՅԴ-ն կողմ է խորհր­դա­րա­նա­կան հա­մա­կար­գին

PanARMENIAN

կար­ճա­տե­սու­թյուն է: Սա ա­վե­ լի քան ակն­ հայտ է: Պար­ զու­ նակ քայլ է և ակն­հայտ՝ որ­տեղ մշակ­ված: Իսկ հե­տա­գա զար­գա­ ցում ­ն երն ի­րա­կա­նում քա­ղա­քա­ կան ու­ժե­րի ու հո­սանք­նե­րի հա­ մար շատ ա­ վե­ լի նման կլի­ նեն դի­մա­կա­զերծ­ման մի գոր­ծըն­ թա­ցի. հի­մա ար­դեն ա­վե­լի ակ­ նա­ռու կլի­նի քա­ղա­քա­կան դաշ­ տի բո­լոր խա­ղա­ցող­նե­րի ի­րա­ կան դեմ­քը՝ հետևե­լով այս հար­ ցի շուրջ նրանց քայ­լե­րին»:

Ֆոտոլուր

Պար­զու­նակ քայլ է և ակն­հայտ՝ որ­տեղ մշակ­ված

րո­շու­մը»,– Սի­վիլ­Նե­թին ա­սել է ԱԺ ՕԵԿ խմբակ­ցու­թյան ան­դամ Հով­հան­նես Մար­գար­յա­նը: «Խորհր­դա­րա­նա­կան կա­ռա­ վար­ման հա­մա­կար­գի անց­նե­ լու տար­բեր մի­ջոց­ներ կան, ե­թե կոնկ­րետ ա­ռա­ջարկ լի­նի մեր քա­ղա­քա­կան ու­ժին, կու­սում ­ն ա­ սի­րենք, կքննար­կենք այն և մեր պա­տաս­խա­նը կտանք»,– ա­սել է նա:

Ա­շոտ­յա­նը Ֆեյս­բու­քում գրա­ռում է ա­րել՝ «ԲՀԿ-ի հայ­տա­րա­րու­ թյու­նը՝ հա­կա­սահ­մա­նադ­րա­կան իշ­խա­նա­փո­խու­թյան փո՞րձ» վեր­ նագ­րով: «Ըն­թեր­ցե­լով ԲՀԿ-ի այ­ սօր­վա հայ­տա­րա­րու­թյու­նը՝ մեկ այլ ու­ շագ­ րավ պնդում հայտ­ նա­բե­րե­ցի. «Ան­ցու­մը կա­ռա­վար­ ման խորհր­դա­րա­նա­կան հա­մա­ կար­գին են­թադ­րում է, որ 2013թ. ընտր­վող նա­խա­գա­հը գոր­ծե­ լու է ա­ռա­վե­լա­գույ­նը չորս տա­րի ժամ ­կ ե­տով…»: Ի՞նչ: Պա­րո­նայք, իսկ դուք գի­տե՞ք, որ Հա­յաս­տա­ նում, ըստ ԳՈՐԾՈՂ Սահ­մա­նադ­ րու­թյան, ՀՀ Նա­խա­գա­հի պաշ­ տո­նա­վար­ման ժամ ­կ ե­տը ՀԻՆԳ տա­րի է»,– գրել է նա:

Ֆոտոլուր

Ֆոտոլուր

Նո­յեմ­բե­րի 6-ին «Բար­գա­վաճ Հա­յաս­տան» խորհր­դա­րա­նա­կան խմբակ­ցու­թյան ղե­կա­վար Նաի­րա Զոհ­րաբ­յա­նը հայ­տա­րա­րել էր, որ ԲՀԿ-ն նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րին ըն­դա­ռաջ՝ քա­ղա­ քա­կան այլ ու­ժե­րի հետ խորհր­դակ­ցու­թյուն­ներ է սկսե­լու կա­ռա­ վար­ման խորհր­դա­րա­նա­կան հա­մա­կար­գի և 100-տո­կո­սա­նոց հա­ մա­մաս­նա­կան ընտ­րա­կար­գի անց­նե­լու հար­ցի շուրջ: Քա­ղա­քա­ կան տար­բեր ու­ժե­րի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ ար­ձա­գան­քել են այդ հայ­տա­րա­րու­թյա­նը:

ՕԵԿ-ը կոնկ­րետ ա­ռա­ջարկ­ներ է ակն­կա­լում «ԲՀԿ-ի ա­ռա­ջար­կը «Օ­րի­նաց եր­ կիր» կու­սակ­ցու­թյու­նը կքննար­ կի, կվեր­ լու­ ծի և միայն դրա­ նից հե­տո կար­տա­հայ­տի իր դիր­քո­

«Ժա­ռան­գու­թյու­նը» պատ­րաստ է լսել ա­ռա­ջարկ «Ե­թե ԲՀԿ-ն ն­մա­նա­տիպ ա­ռա­ ջար­կով հան­դես գա, մենք պատ­ րաստ ենք խորհր­դակ­ցել ի­րենց հետ»,– ե­րեկ կա­յա­ցած ա­սու­լի­ սին հայ­տա­րա­րել է «Ժա­ռան­ գու­թյուն» կու­սակ­ցու­թյան փոխ­ նա­խա­գահ Ար­մե ն Մար­տի­րոս­յա­ նը՝ հա­վե­լե­լով, որ իր անձ­նա­կան վե­րա­բեր­մունքն այդ հար­ցին դրա­կան է:

ՀՅԴ-ն կողմ է խորհր­դա­րա­նա­ կան կա­ռա­վար­ման հա­մա­կար­ գի անց­նե­լու վե­րա­բեր­յալ ԲՀԿ-ի ներ­կա­յաց­րած ա­ռա­ջար­կի շուրջ քննար­կում ­ն ե­րի ծա­վալ­մա­նը: Այս մա­սին Սի­վիլ­Նե­թին ա­սել է Ազ­ գա­յին ժո­ղո­վի ՀՅԴ խմբակ­ցու­ թյան քար­տու­ղար Աղ­վան Վար­ դան­յա­նը: Հա­ման­ման ա­ռա­ջար­ կով ա­վե­լի վաղ հան­դես էր ե­կել նաև ՀՅԴ-ն: Վար­դան­յա­նի խոս­ քով՝ Դաշ­նակ­ցու­թյան ձևա­կեր­ պած խնդիր­նե­րը, սա­կայն, ա­վե­լի ընդգր­կուն են: «Մեր ա­ռա­ջար­կած օ­րա­կար­գը շատ ա­վե­լի ընդգր­ կուն է. նրա­ նում ոչ միայն ներ­ քին խնդիր­ներ կան, այլև ար­տա­ քին մար­տահ­րա­վեր­ներ: Ի­հար­կե, ԲՀԿ-ն այս հայ­տա­րա­րու­թյան մի­ ջո­ցով գու­ցե տակ­տի­կա­կան ինչոր խնդիր­ներ է լու­ծում, ին­չը բնա­ կան է քա­ղա­քա­կան ու­ժե­րի հա­ մար»,– նշել է նա:  n Պատ­րաս­տեց Ն­վարդ Հով­հան­նիս­յա­նը


| № 142 (211), հինգշաբթի, նոյեմբերի 8, 2012 թ.

4 | Օրակարգ

Հա­յաս­տա­նում կա մեկ քաղ­բան­տարկ­յալ Սի­վիլ­Նե­թը զրու­ցել է «Հա­յաս­տանն ա­ռանց քաղ­բան­տարկ­յալ­նե­ րի» նո­րաս­տեղծ նա­խա­ձեռ­նու­թյան ան­դամ Ե­վա Թով­մաս­յա­նի հետ: — Քաղ­բան­տարկ­յալ­նե­ րի թե­ման կար­ծես իր ակ­ տուա­լու­թյու­նը կորց­րել է: Ին­չո՞ւ ո­րո­շե­ցիք հենց հի­մա սկսել այս նա­խա­ձեռ­նու­ թյու­նը: Նա­խա­ձեռ­նու­թյունն ի՞նչ է կար­ծում՝ միայն քաղ­ բան­տարկ­յալ­նե­րին ա­զատ ար­ձա­կե­լով խնդի­րը կլուծ­ վի՞, թե՞ այլ խնդիր­ներ էլ են դրված: — Սկ­ սեմ նրա­ նից, թե ին­ չու 2008թ. նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­ թյուն­նե­րից հե­տո Սերժ Սարգս­ յա­նը ո­րո­շեց ընդ­դի­մա­դիր քա­ղա­ քա­կան գոր­ծիչ­նե­րի նկատ­մամբ ռեպ­րե­սիա­ներ կի­րա­ռել: Խն­դիրն այն է, որ այդ ընտ­րու­թյուն­նե­րից հե­ տո սկսվում էին ա­ վե­ լի լուրջ գոր­ծըն­թաց­ներ. ընդ­դի­մու­թյան և իշ­խա­նու­թյան երկ­խո­սու­թյունն էր սկսվում: Հան­րա­պե­տա­կան կու­ սակ­ցու­թյան ղե­կա­վա­րու­թյու­նը պա­տաս­խան­ներ չէր գտնում: Այ­ լընտ­ րանք չէր մնում՝ կա՛մ պետք է տա­պա­լեր բա­նակ­ցա­յին գոր­ ծըն­թա­ցը, կա՛մ կա­տա­րեր ՀԱԿ-ի դրած նա­խա­պայ­ման­նե­րը, կա՛մ էլ գնար ար­տա­հերթ ընտ­րու­թյուն­նե­ րի: Տե­ղի ու­նե­ցավ ե­րի­տա­սարդ­ նե­ րի հետ կապ­ ված այդ զազ­ րե­ լի դեպ­քը. տղա­նե­րը ձեր­բա­կալ­ վե­ցին: Հետևա­բար՝ բա­նակ­ցա­յին գոր­ծըն­թա­ցը այդ պայ­ման­նե­րում անհ­նար էր շա­րու­նա­կել, և այն առ­կախ­վեց: Դ­րա­նից հե­տո մենք բազ­միցս հան­դես ենք ե­կել տղա­ նե­րին ան­հա­պաղ ար­ձա­կե­լու պա­ հանջ­նե­րով: Կա­յին մանր նա­խա­ ձեռ­նու­թյուն­ներ, որ ի­րա­կա­նաց­ վում էին թե՛ սո­ցիա­լա­կան ցան­ցե­ րում, թե՛ ի­րա­կան կյան­քում: — Ձեր հաշ­վարկ­նե­րով՝ Հա­յաս­տա­նում քա­նի՞ քաղ­ բան­տարկ­յալ կա:

վա­պաշտ­պան կազ­մա­կեր­պու­ թյուն­նե­րի ու­շադ­րու­թյու­նը հրա­ վի­ րել խնդրի վրա, ին­ չին մենք դի­մել ենք: Տիգ­րան Ա­ռա­քել­յա­նի գոր­ծի հա­րու­ցու­մից հե­տո Հա­յաս­ տա­նում գոր­ծող շատ կազ­մա­կեր­ պու­թյուն­ներ ար­ձա­գան­քե­ցին:

— Հա­յաս­տա­նում հի­մա կա մեկ քաղ­բան­տարկ­յալ՝ Տիգ­րան Ա­ռա­ քել­յա­նը: Կան նաև բազ­մա­թիվ քա­ ղա­քա­կան հե­տապն­դում ­ն եր նույն Տիգ­րա­նի գոր­ծին առնչ­վող Սար­ գիս Գևորգ­յա­նի, Ար­տակ Կա­րա­ պետ­յա­նի և Դա­վիթ Քի­րա­միջ­յա­ նի նկատ­մամբ: Ա­ռա­վել տխրահռ­ չակ է Վար­դան Օս­կան­յա­նի հան­ դեպ քա­ղա­քա­կան հե­տապն­դու­մը: — Ձեր նա­խա­ձեռ­նու­թյու­նը ձևա­վոր­վեց նա­խընտ­րա­կան շրջա­նում: Հ­նա­րա­վո՞ր է, որ այն միտ­ված է ա­պա­գա­յին: Քաղ­բան­տարկ­յալ­ներ լի­նում են հիմ ­ն ա­կա­նում ընտ­րու­ թյուն­նե­րից հե­տո: Ձեր մա­ սով ի՞նչ կա­րող եք ա­նել, որ չլի­նեն: — Մեր նա­խա­ձեռ­նու­թյու­նը ձևա­վոր­վեց այն բա­նից հե­տո, երբ մեր տղա­նե­րի նկատ­մամբ դա­ տավ­ճիռ ե­ղավ, և հաս­կա­ցանք, որ կարճ ժա­մա­նա­կի ըն­թաց­քում ­գոր­ծո­ղու­թյուն­ներ չձեռ­նար­կե­լու դեպ­քում, Տիգ­րա­նից բա­ցի, մյուս տղա­ ներն էլ կա­ րող են բան­ տում հայտն­վել: — Շատ դեպ­քե­րում քաղ­ բան­տարկ­յալ­նե­րի հա­մար պայ­քա­րը լո­կա­լի­զաց­ված է: Ե­թե տվյալ կու­սակ­ցու­ թյու­նից է հե­տապնդ­վո­ղը, ա­պա տվյալ կու­սակ­ցու­ թյան շրջա­նում է ձևա­վոր­ վում նա­խա­ձեռ­նու­թյու­նը: Կար­ծես ընտ­րո­ղա­կան վե­ րա­բեր­մունք կա՝ քաղ­բան­ տարկ­յալ է, քաղ­բան­տարկ­ յալ չէ, պաշտ­պա­նում են, չեն պաշտ­պա­նում: Դուք խնդիր դրե՞լ եք ձեր նա­խա­ ձեռ­նու­թյան մեջ միա­վո­ րել քա­ղա­քա­կան դաշ­տի մի

Ե­վա Թով­մաս­յա­նի կար­ծի­քով՝ ան­ցած նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րի ժա­մա­նա­ կա­հատ­վա­ծի հա­մե­մատ այժմ քա­ղա­քա­ցիա­կան գի­տակ­ցու­թյու­նը ա­ռա­ջըն­թաց է ապ­ րում:

մա­սին: Օ­րի­նակ՝ ՀՀԿ ան­ դամ ­ն ե­րից մե­կի հան­դեպ քա­ղա­քա­կան հե­տապնդ­ման դեպ­քում պատ­րա՞ստ եք հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան: — Առ­հա­սա­րակ ցան­կա­ցած քա­ ղա­քա­կան ուժ, ո­րի նպա­տակ­նե­ րը հա­մա­պա­տաս­խա­նում են իր ներ­կա­յաց­րած ծրագ­րին, յու­րա­ քանչ­յուր ակ­տի­վիստ, քա­ղա­քա­ցի պար­տա­վոր է կանգ­նել քա­ղա­քա­ կան հե­տապն­դում ­ն ե­րի են­թարկ­ ված ան­ ձանց կող­ քին: Ինչ վե­ րա­ բե­րում է մեր նա­խա­ձեռ­նու­թյան շուրջ միա­վոր­մա­նը, ա­պա վեր­ ջերս Վե­րաքն­նիչ դա­տա­րա­նի շեն­ քի դի­մաց տե­ղի ու­նե­ցած ակ­ցիա­յի ժա­մա­նակ մենք փոր­ձե­ցինք հրա­ վի­րել ՀԿ-նե­րի, քա­ղա­քա­կան կու­ սակ­ցու­թյուն­նե­րի: Այն­տեղ մենք տե­սանք մեր գոր­ծըն­կեր­նե­րին «Ժա­ռան­գու­թյուն» կու­սակ­ցու­թյու­ նից, ԲՀԿ-ից, տար­բեր ՀԿ-նե­րից: — Այ­սինքն՝ մեծ ար­ձա­գա՞նք ու­նե­ցավ այն: — Ա­յո՛, ար­ձա­գանք չե­ղավ ՀՀԿից, քա­նի որ նման ար­ձա­գան­քի

դեպ­ քում այլ բան չի մնում, քան հրա­ժա­րա­կան տա­լը, ին­չը նրանց հա­մար ինք­նա­կոր­ծա­նում է: — Որ­պես կա­նոն, քաղ­ բան­տարկ­յա­լը հետևանք է կոնկ­րետ ի­րա­վի­ճա­կի: Երբ փոր­ձում ես քաղ­բան­տարկ­ յա­լին դուրս բե­րել բան­տից, ի­րա­կա­նում պայ­քա­րում ես դրա հետևանք­նե­րի դեմ: Հ­րա­պա­րա­կա­յին պայ­քա­ րի մե­թոդ­նե­րը կի­սով չափ են արդ­յու­նա­վետ: Կա՞ն այն­ պի­սի մե­թոդ­ներ, որ իշ­խա­ նու­թյուն­նե­րի վրա ա­վե­լի ազ­դե­ցիկ լի­նեն, քան նման նա­խա­ձեռ­նու­թյուն­ներն են: — Այդ գոր­ծի­քը միայն քա­ղա­քա­ ցիա­կան հա­սա­րա­կու­թյունն է: Դու ինքդ պետք է տի­ րու­ թյուն ա­ նես քո ի­րա­վունք­նե­րին: Դու պետք է փոր­ձես վե­րահս­կել քո իշ­խա­նու­ թյա­նը: Քա­ղա­քա­ցիա­կան հա­սա­ րա­կու­թյան ճնշման տակ պետք է փոր­ձես վե­րահս­կել: Հ­րա­պա­րա­ կա­յին պայ­քա­րից բա­ցի՝ կա­րե­լի է մի­ջազ­գա­յին հան­րու­թյան և ի­րա­

— Այս­քան դրսևո­րում ­ն եր կան, այս­քան գոր­ծո­ղու­ թյուն­ներ կան: Իշ­խա­նու­ թյու­նը ար­ձա­գան­քո՞ւմ է այս ա­մե­նին՝ թե­կուզ ակ­նարկ­նե­ րով, ար­դա­րաց­ման ձևե­րով: — Ա­ռայժմ ինշ­խա­նու­թյան ար­ ձա­գան­քը ե­ղել է նո­յեմ­բե­րի 2-ին տղա­նե­րի գոր­ծով կա­յա­ցած դա­ տա­կան նիս­տի ըն­թաց­քում, որն ա­ռա­վել ամ­բար­տա­վան կեր­պով ան­ցավ՝ ու­շա­ցում ­ն ե­րով, դա­տա­ խա­ զի բարձր տո­ նով: Նիստն էլ հե­տաձգ­վեց: Յու­րա­հա­տուկ կեր­ պով են նրանք ար­ձա­գան­քում: — Քա­ղա­քա­ցի­ներն ի՞նչ կերպ են ար­ձա­գան­քում այս ա­մե­նին: — Ե­թե հա­մե­մա­տենք ան­ցած նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րի ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծի հետ, ա­պա այժմ քա­ղա­քա­ցիա­կան գի­տակ­ցու­ թյու­նն ա­ռա­ջըն­թաց է ապ­րում, քա­ նի որ վար­չախմ­բի ի­րա­կա­նաց­րած բո­լոր ա­նօ­րի­նա­կա­նու­թյուն­նե­րը լուրջ ար­ձա­գանք գտան, օ­րի­նակ՝ «Հարս­նա­քա­րի» գոր­ծը, Փու­չիկ­նե­ րի գոր­ծը, ո­րը դեռ իր ի­րա­կան մե­ ղա­վո­րին չի գտել: Ես ու­րախ եմ, որ այս հար­ ցով մի շարք նա­ խա­ ձեռ­ նու­թյուն­ներ կան: Ա­յո՛, քա­ղա­քա­ ցիա­կան հա­սա­րա­կու­թյու­նը փոր­ ձում է իր ծանր խոսքն ա­սել, ճնշում գոր­ծադ­րել, ազ­դե­ցու­թյուն ու­նե­նալ այդ հար­ցե­րում:  n Զ­րու­ցեց Դե­րե­նիկ Մալ­խաս­յա­նը Հար­ցազ­րույցն ամ­բող­ջու­թյամբ դի­տեք Civilnet.am կայ­քում:

Հա­մար­ներն ա­ռայժմ օ­պե­րա­տոր­նե­րին կմնան Կար­գա­վո­րող մար­մինն ու­սում ­ն ա­սի­րում է MNP-ի ներդր­ման ե­րեք մո­դել Հա­յաս­տա­նում ու­սում ­ն ա­սիր­վում է բջջա­յին հե­ռա­խո­սա­հա­մար­ նե­րի փո­խանց­ման (MNP) ծա­ռա­յու­թյան ներդր­ման ե­րեք մո­ դել, «Մե­դիա­մաքսի» հետ զրույ­ցում ա­սել է Հան­րա­յին ծա­ռա­յու­ թյուն­նե­րը կար­գա­վո­րող հանձ­նա­ժո­ղո­վի (ՀԾԿՀ) ան­դամ, կա­պի և հե­ռա­հա­ղոր­դակ­ցու­թյան ո­լոր­տի հա­մա­կար­գող Սամ­վել Ա­րա­ բաջ­յա­նը։ Ն­րա խոս­քով՝ հանձ­նա­ժո­ղո­վը մինչև տա­րե­վերջ կման­ րա­մաս­նի հա­մա­կար­գին անց­նե­լու հիմ ­ն ա­կան ուղ­ղու­թյուն­ներն ու սկզբունք­նե­րը. չի բա­ցառ­վում, որ նշեն նաև հստակ ժամ ­կ ետ­ներ։ «Վեց ա­ միս ա­ ռաջ սկսել ենք բջջա­յին հե­ռա­խո­սա­հա­մար­նե­ րի փո­խանց­ման հա­մա­կար­գին անց­նե­լու նպա­տա­կաուղղ­ված աշ­խա­տանք­նե­րը: Կա­տա­րում ենք ու­սում ­ն ա­սի­րու­թյուն­ներ՝ հաշ­վի առ­նե­լով մի­ջազ­գա­յին փոր­ձը, մաս­նա­վո­րա­պես՝ Վ­րաս­ տա­նի, Իս­պա­նիա­յի, Բե­լա­ռու­սի, որ­տեղ ար­դեն ներդր­ված է հա­ մար­նե­րի տե­ղա­փո­խու­թյան հա­ մա­կար­գը: Այս պա­հին վեր­լու­ ծա­ կան փու­ լում ենք, շատ լավ պատ­կե­րաց­նում ենք ե­րեք մո­ դել­նե­րի դրա­կան և բա­ցա­սա­կան կող­մե­րը, մոտ ժա­մա­նակ­նե­րում հանձ­նա­ժո­ղո­վը ո­րո­շում կկա­ յաց­նի, թե որ մո­դելն է ըն­դու­նե­լի և կի­րա­ռե­լի հա­յաս­տան­յան շու­ կա­յի հա­մար»,– ա­սել է Սամ­վել Ա­րա­բաջ­յա­նը:

Ըստ նրա՝ մո­դե­լի ընտ­րու­թյու­ նից հե­ տո միայն պարզ կլի­ նեն տվյալ­նե­րի բա­զա­յի ստեղծ­ման, հա­մա­րա­հա­վաք­ման կար­գի, գոր­ծըն­թա­ցը վե­րահս­կող մարմ­ նին վե­րա­բե­րող ման­րա­մաս­նե­ րը։ MNP հա­մա­կար­գին անց­նե­ լու հա­մար ՀԾԿՀ-ն, Եվ­րո­պա­ կան բան­կի ա­ջակ­ցու­թյամբ, աշ­ խա­տանք­նե­րում ներգ­րա­վել է մի­ջազ­գա­յին խորհր­դա­տու­նե­ րի:­Բա­ ցի այդ՝ ՀԾԿՀ-ն ծրագ­ րում է մինչ տա­ րե­ վերջ հայ­ տա­ րա­րել հա­մա­կար­գին անց­նե­ լու հիմ ­ն ա­կան ուղ­ղու­թյուն­ներն ու սկզբունք­նե­րը, հնա­րա­վոր է՝ խոս­վի նաև ժամ ­կ ետ­նե­րի մա­սին: Օ­րերս «Օ­րանժ Ար­մե ­նիա­ յի» գլխա­վոր տնօ­րեն Ֆ­րան­ սիս Ժե­լիբ­տե­րը հայ­տա­րա­րեց,

որ 2013թ. կե­սե­րին Հա­յաս­տա­ նում կձևա­վոր­վի բջջա­յին հե­ռա­ խո­սա­հա­մար­նե­րի փո­խանց­ման (Mobile Number Portability-MNP) ծա­ռա­յու­թյան նոր­մա­տի­վա­յին դաշ­տը, և կս­տեղծ­վեն ծա­ռա­յու­ թյան գոր­ծարկ­ման հա­մար անհ­ րա­ժեշտ պայ­ման­նե­րը: Այ­դու­ հան­դերձ, կար­գա­վո­րող մար­ մինն այս առն­չու­թյան որևէ հայ­ տա­րա­րու­թյուն չա­րեց։ «Հա­յաս­տա­նում MNP հա­ մա­կար­գի ներդր­ման հա­մար ֆի­նան­սա­վո­րում կա­պա­հո­ վեն բջջա­յին ե­րեք օ­պե­րա­տոր­ նե­րը: Հա­մար­նե­րի տե­ղա­փո­ խու­թյան հա­մա­կար­գը շա­հա­ գործ­վե­լու է ան­կախ կա­ռույ­ցի կամ բջջա­յին օ­պե­րա­տոր­նե­ րի կող­մից: Մի­ջազ­գա­յին շու­ կա­ յում սա դի­ տարկ­ վում է որ­ պես լրա­ցու­ցիչ գոր­ծիք ըն­կե­րու­ թյուն­նե­րի միջև մրցակ­ցու­թյան խթան­ման հա­մար»,– «Մե­դիա­ մաքսին» ման­րա­մաս­նել է Սամ­ վել Ա­րա­բաջ­յա­նը։ Բջ­ջա­յին հե­ռա­խո­սա­հա­մար­նե­ րի փո­խանց­ման ծա­ռա­յու­թյու­նը, ըստ Ա­րա­բաջ­յա­նի, ա­մե ­նայն հա­ վա­նա­կա­նու­թյամբ անվ­ճար կլի­

նի, կամ էլ վճա­րը զուտ խորհր­ դան­ շա­ կան բնույթ կկրի։ «Շատ երկր­նե­րում կան սահ­մա­նա­փա­ կում ­ն եր, ո­րոնք վե­րա­բե­րում են օ­պե­րա­տո­րի փո­փոխ­ման հա­ ճա­խա­կա­նու­թյանն ու պայ­ման­ նե­րին. սրանք նրբու­թյուն­ներ են, ո­ րոնք պետք է ու­ սում ­նա­ սիր­ վեն ու տեղ գտնեն ի­ րա­ վա­ կան դաշ­տում»,– նշել է Սամ­վել Ա­րա­բաջ­յա­նը: Անդ­րա­դառ­նա­լով ո­լոր­տի օ­րենսդ­րա­կան կար­գա­վոր­ման խնդրին՝ Ա­րա­բաջ­յանն ա­սել է, որ ար­ դեն պատ­ րաստ­ վել է է­լեկտ­րո­նա­յին հա­ղոր­դակ­ցու­ թյան մա­սին օ­րեն­քում փո­փո­ խու­թյուն­ներ կա­տա­րե­լու նա­ խա­գի­ծը: Դ­րա ըն­դու­նու­մից հե­ տո կար­գա­վո­րող մար­մի ­նը կըն­ դու­նի մի շարք ի­րա­վա­կան ակ­տեր, ո­րոնք կկար­գա­վո­րեն ողջ գոր­ծըն­թա­ցը: ՀԾԿՀ-ի կա­տա­րած ու­սում­ նա­սի­րու­թյուն­նե­րի հա­մա­ձայն՝ Վ­րաս­տա­նում, Մոլ­դո­վա­յում ու Բե­լա­ռու­սում տե­ղա­փոխ­ված հա­ մար­նե­րի ընդ­հա­նուր շրջա­նա­ ռու­թյու­նը մեծ չէ: Սամ­վել Ա­րա­ բաջ­յա­նի կար­ծի­քով՝ Հա­յաս­տա­

նում այս ծա­ռա­յու­թյունն այն­ քան էլ մեծ ազ­ դե­ ցու­ թյուն չի ու­նե­նա, քա­նի որ շու­կա­յում ար­ դեն առ­ կա է բա­ վա­ կան լուրջ մրցակ­ցու­թյուն։ Ի դեպ՝ MNP ծա­ռա­յու­թյան ներդր­մա­նը պատ­րաստ­վում են նաև Ադր­բե­ջա­նում: Նո­յեմ­բե­րի 6-ին Ադր­բե­ջա­նի կա­պի և տե­ ղե­կատ­վա­կան տեխ­նո­լո­գիա­նե­ րի փոխ­նա­խա­րար Իլ­տի­մաս Մա­ մե­դո­վը հայ­տա­րա­րել է, որ MNP ծա­ռա­յու­թյու­նը թես­տա­վոր­ման փու­լում է։ Երկ­րում հաս­տատ­ վել են ծա­ռա­յու­թյան մա­տուց­ ման կա­նոն­նե­րը, ե­րեք օ­պե­րա­ տոր­ներն ա­վար­տել են անհ­րա­ ժեշտ սար­քա­վո­րում ­ն ե­րի ներդր­ ման աշ­խա­տանք­նե­րը, ստեղծ­վել է կենտ­րոն, ո­րը հա­մա­կար­գե­ լու է գոր­ծըն­թա­ցը: «Ներ­կա­ յում հա­մա­կար­գը թես­տա­վոր­ ման փու­ լում է։ Ե­ թե այն չգոր­ ծարկ­վի մինչև այս տար­վա վերջ, ա­պա հաս­տատ կներդր­վի 2013թ. հուն­վար-փետր­վա­րին»,– ըստ «Տ­րենդ» գոր­ծա­կա­լու­թյան՝ ա­սել է Մա­մե­դո­վը:  n Մե­դիա­մաքս, Սի­րա­նուշ Ե­ղիա­զար­յան


№ 142 (211), հինգշաբթի, նոյեմբերի 8, 2012 թ. |

Փողեր | 5

Ստ­վե­րը ձգել է ԱՊՊԱ-ի գո­տի­նե­րը Ո­լոր­տում առն­վազն 27,7 հա­զար մե­քե­նա պայ­մա­նա­գիր չու­նի

Ան­ցած տար­վա հա­մե­մատ Հա­յաս­ տա­նի ավ­տո­պար­կը 2012թ. ա­վե­ լա­ցել է 24 հազ. մե­քե­նա­յով. այ­ դու­հան­դերձ, սեպ­տեմ­բե­րի վեր­ ջին առ­կա ԱՊՊԱ պայ­մա­նագ­րե­րի քա­նա­կը 3,7 հազ-ով զի­ջել է 2011թ. նույն ամս­վա ցու­ցա­նի­շը։ Ըստ Պե­ տե­կա­մուտ­նե­րի կո­մի­տեի և Ավ­ տոա­պա­հո­վագ­րող­նե­րի բյու­րո­յի վի­ճա­կագ­րա­կան տվյալ­նե­րի՝ Հա­ յաս­տա­նում առն­վազն 27,7 հազ. ավ­տո­մե­քե­նա կամ ավ­տո­պար­ կի ա­ վե­ լի քան 5%-ը չու­ նի ԱՊՊԱ պայ­մա­նա­գիր։ «Ավ­տոտ­րանս­պոր­տա­յին մի­ջոց­ նե­րի օգ­տա­գոր­ծու­մից բխող պա­ տաս­խա­նատ­վու­թյան պար­տա­ դիր ա­պա­հո­վագ­րու­թյան մա­սին» օ­րեն­քով հստակ ամ­րագր­ված է, որ ար­գել­վում է ընդ­հա­նուր օգ­ տա­գործ­ման ավ­տո­մո­բի­լա­յին ճա­ նա­պարհ­նե­րով ավ­տոտ­րանս­պոր­ տա­յին մի­ջո­ցի վա­րու­մը, ե­թե դրա հա­մար առ­կա չէ այն վա­րե­լու պա­ հին գոր­ծող ԱՊՊԱ պայ­մա­նա­գիր։ Օ­րեն­քով ամ­րագր­ված է, որ ճա­ նա­պար­հա­յին երթևե­կու­թյան անվ­

407.93

0.63 p 0.15%

425 415 405 395 385 07.05

Ա­ռա­ջի­կա ա­միս­ նե­րը ԱՊՊԱ ո­լոր­ տում վնա­սա­բե­ րու­թյան մա­կար­ դա­կի աճ են խոս­ տա­նում։

Գագիկ Շամշյան

«Ստ­վե­րում» գտնվող առն­վազն 27,7 հազ. ավ­տո­մե­քե­նա­նե­րի հան­գա­ման­քը ա­պա­հո­վագ­րա­ կան ըն­կե­րու­թյուն­նե­րին ստի­պել է ԱՊՊԱ հա­տու­ցում ­ն ե­րում ձգել գո­տի­նե­րը։ Թեև ԱՊՊԱ սա­կագ­ նի հիմ­ քում դրված է, որ հա­ վա­ քագր­ված յու­րա­քանչ­յուր ֌100ից հա­տուց­մա­նը պետք է ուղղ­վի ֌78-ը, այս տար­ վա ինն ա­ միս­ նե­ րին ուղղ­ վել է ֌70-ը, ո­ րը, ըստ ա­պա­հո­վագ­րա­կան ըն­կե­ րու­թյուն­նե­րի, վնա­սա­բե­րու­թյան կրի­տի­կա­կան սահ­մանն է։

դոլար/դրամ

տան­գու­թյան ա­պա­հով­ման հա­մար պա­տաս­խա­նա­տու պե­տա­կան կա­ ռա­վար­ման լիա­զոր մար­մի­նը Բ­յու­ րո­յի տրա­մադ­րած տե­ղե­կու­թյուն­ նե­րի հի­ման վրա մի­ջո­ցա­ռում ­ն եր է ձեռ­նար­կում այն ավ­տոտ­րանս­պոր­ տա­յին մի­ջոց­նե­րի հայտ­նա­բեր­ման և օ­րեն­քով նա­խա­տես­ված դեպ­ քե­րում պա­տաս­խա­նատ­վու­թյան մի­ջո­ցի կի­րառ­ման ուղ­ղու­թյամբ, ո­րոնք երթևե­կում են ա­ռանց սահ­ ման­ված կար­գով կնքված գոր­ծող ԱՊՊԱ պայ­մա­նա­գիր ու­նե­նա­լու: Ու­շագ­րավ է, որ «ստվե­րա­ յին ավ­տո­մե­քե­նա­նե­րի» նման ծա­ վա­լը հան­գեց­րել է ԱՊՊԱ ո­լոր­ տում ֆի­նան­սա­կան վի­ճա­կի վատ­թա­րաց­ման։ Այս­պես՝ այս տար­վա ինն ա­միս­ նե­րին ա­պա­հո­վագ­րա­կան ըն­ կե­րու­թյուն­նե­րի հաշ­վեգ­րած ա­պա­հո­վագ­րավ­ճար­նե­րը կազ­ մել են ֌12,3  մլրդ՝ ան­ ցած տար­ վա նույն ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծի ֌13,5 մլրդ-ի հա­մե­մատ։ Ն­վա­զու­ մը պայ­մա­նա­վոր­ված է նաև նրա­ նով, որ ա­պա­հո­վագ­րա­կան ըն­կե­ րու­թյուն­նե­րի պորտ­ֆե­լում զգա­ լի ծա­վալ են կազ­մել կար­ճա­ժամ­ կետ պայ­մա­նագ­րե­րը։ Ե­թե ան­ցած

07.08

եվրո/դրամ

07.11

523.74

2.76 p 0.53%

530

տար­վա ինն ա­միս­նե­րին ա­պա­հո­ վագ­րա­կան պո­լի­սի մի­ջին սա­կա­ գի­ նը կազ­ մել է Դ36,5 հազ., ա­ պա այս տար­վա նույն ժա­մա­նա­կա­ հատ­վա­ծում՝ Դ33,5 հազ.։ Հուն­վար-սեպ­տեմ­բե­րին մի կող­մից նվա­զել է ա­պա­հո­վագ­ րավ­ճար­նե­րի ծա­վա­լը, մյուս կող­ մից՝ էա­պես ա­վե­լա­ցել են հա­տու­ ցում ­ն ե­րը։ Այս ըն­թաց­քում ա­պա­ հո­վագ­րա­կան ըն­կե­րու­թյուն­նե­րը հա­տուց­ման են ուղ­ղել Դ6,4  մլրդ՝ ան­ցած տար­վա Դ3,4  մլրդ­-ի հա­մե­մատ։ Ֆի­նան­սա­կան մուտ­քե­րի նվա­ զու­մը ա­պա­հո­վագ­րա­կան ըն­կե­ րու­թյուն­նե­րին ստի­պել է ձգել գո­ տի­նե­րը. ե­թե ան­ցած տա­րի մի­ ջին հա­տուց­ման գու­մա­րը կազ­ մել է ֌221 հազ., ա­պա այս տար­վա ինն ա­միս­նե­րին այն նվա­զել է ֌11 հազ-ով։ Ընդ ո­ րում՝ սեպ­ տեմ­ բե­րին հա­տուց­ման հա­մար ներ­ կա­յաց­ված դի­մում ­ն ե­րի քա­նա­ կը նա­խորդ ա­միս­նե­րի մի­ջին ցու­ ցա­նի­շի հա­մե­մատ փոքր-ինչ ա­ճել է։ Սեպ­տեմ­բե­րին հա­տու­ցում ­ն ե­ րի ընդ­հա­նուր ծա­վա­լը կազ­մել է մոտ ֌633  մլն, մի­ ջին հա­ տուց­ ման գու­մա­րը՝ ֌184  հազ. (նա­խորդ

ամս­վա հա­մե­մատ նվա­զել է մոտ ֌50  հազ-ով): Հա­տու­ցում ­ն ե­րի մի­ ջին գու­մա­րի նվա­զու­մը ա­պա­հո­ վել է, որ սեպ­ տեմ­ բե­ րին ԱՊՊԱ ո­լոր­տում վնա­սա­բե­րու­թյան ցու­ ցա­նի­շը կազ­մի 70%՝ այն­քան, որ­ քան ութ ա­միս­նե­րին: Թեև ԱՊՊԱ սա­կագ­նե­րի հիմ­ քում դրված է, որ հա­վա­քագր­ված յու­րա­քանչ­յուր ֌100-ից հա­տուց­ ման պետք է ուղղ­ վի ֌78-ը, ըստ ա­պա­հո­վագ­րա­կան ըն­կե­րու­թյուն­ նե­րի՝ կրի­տի­կա­կան ցու­ցա­նի­շը ֌70-ն է։ Հաշ­վի առ­նե­լով, որ ա­ռա­ջի­կա ա­միս­նե­րի ե­ղա­նա­կա­յին պայ­ման­ նե­րի վա­տա­ցու­մը հան­գեց­նե­լու է հա­տու­ցում ­ն ե­րի ծա­վալ­նե­րի ա­վե­ լաց­ման, ա­պա­հո­վագ­րա­կան ըն­ կե­րու­թյուն­նե­րի ներ­կա­յիս ֆի­նան­ սա­կան ցու­ցա­նիշ­նե­րի պայ­ման­նե­ րում վնա­սա­բե­րու­թյան մա­կար­դա­ կը դրսևո­րե­լու է ա­ճի մի­տում։ Այս տար­վա յոթ ա­միս­նե­րին ԱՊՊԱ ո­լոր­տում վնա­սա­բե­րու­ թյան մա­կար­դա­կը կազ­մել է 70%, յոթ ա­ միս­ նե­ րին՝ 66%, հինգ և վեց ա­միս­նե­րին՝ 69%, չորս ա­միս­նե­րին՝ 78%, ա­ռա­ջին ե­ռամս­յա­կում՝ 76%։ n Ա.Չ.

510

490 07.05

07.11

07.08

ռուբլի/դրամ

13.03

0.09 p 0.70%

13,20

12,50

11,80 07.05

07.08

եվրո/դոլար

1.284

07.11 0.00 p 0.23%

1,34

1,27

1,20 07.05

07.08

WTI Brent

նավթ

07.11

87.47 1.24 q 1.40% 109.73 1.34 q 1.21%

US$/bbl.

120

Հույ­սը չի մեռ­նում հիմ ­ն ար­կե­քով Մեղ­րիի հէ­կին ա­ռար­կա­յա­նա­լու հեր­թա­կան հնա­րա­վո­րու­թյունն է տրվել րել է հու­շա­գի­րը։ Շի­նաշ­խա­տանք­ նե­րի մեկ­նար­կը տրվե­լու էր 2007թ., կա­ռույ­ցը նա­խա­տես­վում էր շա­հա­ գործ­ման հանձ­նել վեց տա­րի անց։ Հա­ջոր­դող տա­րի­նե­րին է­ներ­ գե­տի­կա­յի և բ­նա­կան պա­շար­նե­ րի նա­խա­րա­րու­թյու­նը պար­բե­րա­ բար հե­տաձ­գել է հէ­կի կա­ռուց­ման մեկ­նար­կը։ 2010թ. հոկ­տեմ­բե­րի 15-ին Հա­ յաս­տա­նի է­ներ­գե­տի­կա­յի և բ­նա­ կան պա­շար­նե­րի նա­խա­րար Ար­ մեն Մով­սիս­յա­նը և Ի­րա­նի է­ներ­գե­ տի­կա­յի նա­խա­րար Մա­ջիդ Նամ­ ջուն ստո­րագ­րե­ցին Մեղ­րի հէ­կի «կա­ռ ու­ց ում-տնօ­ր ի­ն ում-շա­հ ա­ գոր­ծում-փո­խան­ցում» հի­մունք­ նե­րով (BOOT ներդ­րու­մա­յին ծրա­ գիր) կա­ռուց­ման թույլտ­վու­թյան պայ­մա­նա­գի­րը, ո­րից հե­տո հայ­ տա­րար­վեց, թե շի­նաշ­խա­տանք­ նե­րի մեկ­նար­կը կտրվի շու­տով։ Ժամ ­կ ե­տի նման ա­նո­րոշ ձևա­կեր­ պու­մը նույ­նիսկ հե­տաձգ­վեց եր­կու ան­գամ (2011թ. և 2012թ.)։ Հէ­կի կա­ ռուց­ման ժա­մա­նա­կա­ցույ­ցի պահ­ պան­ման հար­ցում վստա­հու­թյուն չի ներշն­չում նաև նո­յեմ­բե­րի 8-ին կա­յա­նա­լիք ա­րա­րո­ղու­թյու­նը։ Խն­ դիրն այն է, որ 2010թ. հոկ­ տեմ­բե­րի 14-ին Հա­յաս­տա­նի և Ի­րա­նի է­ներ­գե­տի­կա­յի նա­խա­րար­ նե­րի մաս­նակ­ցու­թյամբ Գե­ղար­քու­

նի­ քի մար­ զում՝ Երևան-Սևան ավ­ տո­մայ­րու­ղու հարևա­նու­թյամբ, տե­ ղի ու­նե­ցավ Ի­րան-­Հա­յաս­տան 400 կՎ եր­րորդ է­լեկտ­րա­հա­ղորդ­ման գծի շի­նա­րա­րու­թյան հիմ ­ն ար­կե­քը. շի­նա­րա­րու­թյու­նը պետք է ի­րա­կա­ նաց­վեր 18 ամս­վա ըն­թաց­քում: Սա նշա­նա­կում է, որ €107,9 մլն ար­ժո­ ղու­թյամբ և Հա­յաս­տա­նի տա­րած­ քում 275 կմ­ եր­կա­րու­թյուն ու­նե­ ցող այս նա­խա­գի­ծը շա­հա­գործ­ ման պետք է հանձն­վեր ա­մե­նաու­ շը այս տար­ վա երկ­ րորդ կե­ սին, այ­նինչ բուն շի­նաշ­խա­տանք­նե­րը չեն էլ սկսվել։ Մեղ­րիի հէ­կի ծրա­գիրն ի­րա­կա­ նաց­վում է «կա­ռու­ցում-տնօ­րի­նումշա­հա­գոր­ծում-փո­խան­ցում» սխե­ մա­յով։ Այն են­թադ­րում է, որ ի­րա­ նա­կան ներդ­րու­մա­յին ըն­կե­րու­ թյու­նը հինգ տար­վա ըն­թաց­քում պետք է կա­ռու­ցի հէ­կը, այն շա­հա­ գոր­ծի 15 տա­րի, ո­րից հե­տո ան­հա­ տույց փո­խան­ցի հայ­կա­կան կող­ մին։ Նա­խագ­ծում ներդ­րում ­ն ե­րը գնա­ հատ­ վել են $323 մլն, որն ամ­ բող­ջու­թյամբ կա­տա­րե­լու է ի­րա­ նա­կան կող­մը։ Հէ­կը պետք է ու­նե­ նա 130 ՄՎտ հաշ­ վար­ կա­ յին հզո­ րու­թյուն և տա­րե­կան ար­տադ­րի 793 մլն կՎտ/ժ է­լեկտ­րաէ­ներ­գիա։ Հաշ­վի առ­նե­լով տե­ղան­քի ռե­ լիե­ֆը՝ հէ­կի կա­ռու­ցու­մը են­թադ­ րում է բարդ ին­ժե­նե­րա­կան կա­ ռույց­նե­րի առ­կա­յու­թյուն։ Անհ­րա­

70 07.05 ոսկի

07.08

կբ 100 հհ comex

1691.0 1719.8

07.11 7.5 p 0.45% 4.8 p 0.28%

US$/t oz.

1800 1700

Հայ-ի­րա­նա­կան միջ­կա­ռա­վա­րա­ կան խորհր­դի նիստը, 24-ը հոկ­ տեմ­բեր, Եր­ևան։

Ֆոտոլուր

‹‹‹ էջ 1

95

ժեշտ է կա­ ռու­ ցել 18,2 կմ թու­ նել, ո­րը սկիզբ է առ­նե­լու Նա­խիջևա­նի սահ­մա­նից։ Հայ­կա­կան տա­րած­ քում կա­ռուց­վող հէ­կին հա­մար­ժեք հաշ­վար­կա­յին հզո­րու­թյամբ հէկ կա­ռուց­վե­լու է նաև Ի­րա­նի տա­ րած­քում՝ Ղա­րա­չի­լա­րի հէ­կը (Մեղ­ րիի հէ­ կից 18 կմ հա­ րավ): Հաշ­ վարկ­նե­րը ցույց են տվել, որ եր­կու հէ­կե­րի շի­նաշ­խա­տանք­նե­րը զու­ գա­հեռ ի­րա­կա­նաց­նե­լու պայ­ման­ նե­րում ծախ­սե­րը նվա­զում են մոտ 15%-ով։ Հէ­կե­րի կա­ռուց­ման հար­ցում մեծ է ի­րա­նա­կան կող­մի շա­հագրգռ­ վա­ծու­թյու­նը, քա­նի որ ար­տադր­ վող է­լեկտ­րաէ­ներ­գիան ամ­բող­ ջու­թյամբ սպառ­վե­լու է Ի­րա­նում, որ­տեղ պա­հան­ջար­կը կտրուկ ա­վե­լա­նում է ամ­ռան ա­միս­նե­րին։ Նա­խա­տես­վում է, որ ի­րա­նա­կան կող­մի շա­հա­գոր­ծու­մից հե­տո (15 տա­րի) հէ­կի սար­քա­վո­րում ­ն ե­րը պետք է ու­նե­նան նվա­զա­գույ­նը 10

1600 1500 07.05

տար­վա շա­հա­գործ­ման ռե­սուրս, իսկ թու­նե­լը և ին­ժե­նե­րա­կան կա­ ռույց­ նե­ րը՝ 30 տար­ վա: Սա նշա­ նա­ կում է, որ Մեղ­ րիի հէ­ կը հայ­ կա­կան կող­մին փո­խան­ցե­լուց հե­ տո այն պի­տա­նի է լի­նե­լու շա­հա­ գործ­ման, իսկ է­լեկտ­րաէ­ներ­գիան դարձ­յալ ար­տա­հան­վե­լու է Ի­րան՝ ա­պա­հո­վե­լով ե­կա­մուտ­ներ։ Չ­նա­յած է­ներ­գե­տիկ այս նա­խագ­ ծի նկատ­մամբ ի­րա­նա­կան կող­մի հե­տաքրքր­վա­ծու­թյա­նը՝ պաշ­տո­ նա­ կան Թեհ­ րա­ նը ԵՄ-ի և ԱՄՆ-ի պատ­ժա­մի­ջոց­նե­րի հետևան­քով ներ­կա­յում լուրջ ֆի­նան­սա­կան խնդիր­ներ ու­նի։ Հոկ­տեմ­բե­րի 24ին Երևա­նում Ի­րա­նի է­ներ­գե­տի­կա­ յի նա­խա­րար Մա­ջիդ Նամ­ջուն հայ­ կա­կան կող­մից պա­հան­ջել է հէ­կի նա­խագ­ծի ի­րա­կա­նաց­ման հար­ ցում տրա­մադ­րել վար­կա­յին ե­րաշ­ խիք­ներ։ Հայ­կա­կան կող­մի դիր­քո­ րո­շումն այդ հար­ցում հայտ­նի չէ։ n Ար­մե­նակ Չա­տին­յան

(LME)

պղինձ

07.08

7664

07.11 77.2 q 1.00%

US$/tonne

8600

7800

7000 07.05 ցորեն

(cbt)

07.08

322.97

07.11 0.73 p 0.23%

US$/tonne

370 330 290 250 210 07.05

07.08

07.11

Տվյալները վերցված են 07.11, Երևան, ժ. 16:00 Աղբյուրը՝ ՀՀ ԿԲ, Bloomberg և Forex


| № 142 (211), հինգշաբթի, նոյեմբերի 8, 2012 թ.

6 | Մեծ փողեր

Ուր­վա­գիծ ըստ Ռու­բի­նիի

Կա­նա­դան անց­նում է պլաս­տի­կի

Ակն­կալ­վում է, որ պլաս­տի­կե թղթադ­րամ ­ն երն ա­վե­լի եր­կար կօգ­տա­գործ­վեն։ 1950-ա­կան­նե­ րից հե­տո ա­ռա­ջին ան­գամ Մեծ Բ­րի­տա­նիա­յի Է­լի­զա­բեթ թա­գու­ հին կրկին կպատ­կեր­վի թղթադ­ րա­մի կենտ­րո­նում: Եր­կար ժա­ մա­նակ երկ­րում նա­խա­պատ­վու­ թյու­նը տրվել է թղթադ­րամ ­ն ե­րին, ո­րոնց վրա թա­գու­հին անկ­յու­նում է պատ­կեր­ված ե­ղել. կենտ­րո­ նում պատ­կերն ա­րագ է ջնջվում։ Պ­լաս­տի­կե թղթադ­րամ ­ն ե­րին նման վտանգ չի սպառ­նում: Կա­նա­դա­կան թղթադ­րամ ­ն ե­ րի դար­ձե­րե­սին ա­վան­դա­բար պատ­կեր­վում է Վի­մի հու­շա­հա­ մա­լի­րը, ո­րը 1936թ. կա­ռուց­վել է՝ ի հի­շա­տակ Ա­ռա­ջին աշ­խար­ հա­մար­տում զոհ­ված կա­նա­դա­ցի զին­վոր­նե­րի:

Նոր թղթադ­րամ ­ն երն ա­ռա­ջին

oingglobaleastmeetswest.blogspot.com

Կա­նա­դան շրջա­նա­ռու­թյան մեջ է դրել պո­լի­մե­րա­յին 20-դո­ լա­րա­նոց­ներ։ «Ա­վան­դա­կան թղթադ­րամ ­ն ե­րի» փո­խա­րի­ նու­մը տե­ղի կու­նե­նա աս­տի­ ճա­նա­բար։ 20-դո­լա­րա­նոցն ա­մե ­նա­տա­րած­վածն է երկ­ րում, շրջա­նա­ռու­թյան մեջ շուրջ 800  մլն ն­ ման թղթադ­ րամ կա։

Եվ­րո­գո­տին, այժմ­յան պայ­ ման­նե­րում, հա­ջորդ տա­ րին վե­րապ­րե­լու շանս գրե­թե չի ու­ նե­ նա, նշվում է հայտ­ նի տնտե­սա­գետ, ԱՄՆ-ի նա­խա­ գահ Բա­րաք Օ­բա­մա­յի խորհր­ դա­կան Նու­րիել Ռու­բի­նիի հիմ ­ն ադ­րա­մի՝ Roubini Global Economics-ի տնտե­սա­գետ­նե­րի ու­սում ­ն ա­սի­րու­թյան մեջ։

Ռու­բի­նիի հիմ­ նադ­րա­մի սցե­ նար­նե­րից ա­մե­ նա­հա­վա­նա­կա­նը եվ­րո­գո­տու դան­ դաղ փլու­զումն է՝ տնտե­սա­կան ա­ճի դան­դաղ տեմ­պով

20-դո­լա­րա­նո­ցը ա­մե ­նա­տա­րած­վածն է Կա­նա­դա­յում։

շրջա­նում ֆի­նան­սա­կան բո­լոր կա­ռույց­նե­րին չէ, որ հա­սա­նե­ լի կլի­նեն: Բան­կե­րին եր­կու տա­ րի ժա­մա­նակ կտրվի՝ բան­կո­ մատ­նե­րը նոր թղթադ­րամ ­ն ե­րին հար­մա­րեց­նե­լու հա­մար։ Ակն­ կալ­ վում է, որ մոտ ա­ պա­ գա­յում Կա­նա­դա­յի Կենտ­րո­նա­ կան բան­կը շրջա­նա­ռու­թյան մեջ կդնի նաև 5 և 10-դո­ լա­ րա­ նոց պլաս­տի­կե թղթադ­րամ ­ն եր։  n

Ու­սում ­ն ա­սի­րու­թյու­նը եվ­րո­ գո­տու պարտ­քա­յին ճգնա­ժա­ մի զար­գաց­ման չորս հա­վա­նա­ կան սցե­նար է ուր­վագ­ծել։ Չորս տար­բե­րա­կում էլ եվ­րո­գո­տում Հու­նաս­տա­նի և Պոր­տու­գա­լիա­ յի մնա­լու հա­վա­նա­կա­նու­թյու­ նը 10% է: Նույն­ քան է նաև եվ­ րո­գո­տում բյու­ջե­տա­յին միու­ թյան ստեղծ­ ման, ինչ­ պես նաև Կենտ­րո­նա­կան Եվ­րո­պա­յի հա­ րուստ երկր­նե­րի բյու­ջե­նե­րից խնդրա­հա­րույց երկր­նե­րին մի­ ջոց­նե­րի ուղ­ղա­կի տրա­մադր­ման հա­վա­նա­կա­նու­թյու­նը: Ս­ցե­նար­նե­րից ա­մե ­նաի­րա­տե­ սա­կա­նը, ըստ հե­տա­զո­տու­թյան, եվ­րո­գո­տու դան­դաղ փլու­զումն է՝ տնտե­սա­կան ա­ճի դան­դաղ տեմ­պով ու դե­ֆոլտ­նե­րի դան­ դաղ հեր­թա­գա­յու­թյամբ։ Խնդ­ րա­հա­րույց երկր­նե­րը մե­կը մյու­ սի հետևից կլքեն ար­ժու­թա­յին գո­տին։ Այ­դու­հան­դերձ, շնոր­հիվ Եվ­ րո­պա­կան կենտ­րո­նա­կան բան­ կի (ԵԿԲ) կող­մից խնդրա­հա­րույց երկր­նե­րի պետ­պար­տա­տոմ­ սե­րի ան­սահ­մա­նա­փակ գնման

ու դե­ֆոլտ­նե­րի դան­դաղ հեր­թա­ գա­յու­թյամբ։

telegraph.co.uk

Երկ­րում շրջա­նա­ռու­թյան մեջ են դրվել պո­լի­մե­րա­յին թղթադ­րամ ­ն եր

Եվ­րո­գո­տու փլուզ­ման հա­վա­նա­կա­նու­թյու­նը տնտե­սա­գե­տի հիմ ­ն ադ­րա­մը 90% է գնա­հա­տել

ծրագ­րի՝ ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­ րի զար­գաց­ման վատ­թա­րա­գույն սցե­նա­րի՝ եվ­րո­գո­տու ան­կա­ռա­ վա­րե­լի փլուզ­ման հա­վա­նա­կա­ նու­թյու­նը նվա­զել է մինչև 10%: Հիմ ­ն ադ­րա­մի տնտե­սա­գետ­ նե­րի ա­ռա­ջար­կած բա­զա­յին սցե­նա­րը որևէ փո­փո­խու­թյուն չի կրի ԵԿԲ նա­ խա­ գահ Մա­ րիո Դ­րա­գիի քայ­լե­րից. ո­րո­շում ­ն ե­ րը ցա­վա­լիո­րեն դան­դաղ կըն­ դուն­վեն, իսկ քա­ղա­քա­կան գոր­ ծիչ­նե­րը պար­զա­պես չեն հասց­ նի տնտե­սա­կան և քա­ղա­քա­ կան ի­րադ­րու­թյան զար­գաց­ման «հետևից»: Քա­ղա­քա­կան գոր­ծիչ­նե­րը եր­ կար ժա­մա­նակ մե­խա­նիզմ ­ն եր կփնտրեն՝ ինչ­պես կան­խել Հու­ նաս­տա­նի և Պոր­տու­գա­լիա­ յի ել­քը եվ­րո­գո­տուց: Եվ մինչ կգտնվի լու­ծու­մը, եվ­րո­պա­կան երկր­նե­րից շա­տերն ար­դեն կա­ ռե­րես­վեն դե­ֆոլտ հայ­տա­րա­ րե­լու անհ­րա­ժեշ­տու­թյա­նը։ Եվ­

րո­պա­յում հա­մա­տա­րած կսկսեն պնդել, թե «ա­ռանց եվ­րո­յի շատ ա­վե­լի լավ կլի­ներ»։ Հու­նաս­տա­նի և Պոր­տու­գա­ լիա­յի եվ­րո­գո­տում մնա­լը, ըստ հե­տա­զո­տու­թյան հե­ղի­նակ­նե­րի, պայ­մա­նա­վոր­ված է բյու­ջե­տա­ յին լիար­ ժեք միու­ թյան ստեղծ­ մամբ, ին­չի հա­վա­նա­կա­նու­թյու­ նը գնա­հատ­վում է 10%: Ընդ ո­րում, հա­մա­ձայն ու­ սում ­ն ա­սի­րու­թյան, զգա­լիո­ րեն մե­ծա­ցել է Իռ­լան­դիա­յի դե­ֆոլ­տի հա­վա­նա­կա­նու­թյու­ նը։ Իս­պա­նիան, ա­մե ն դեպ­ քում, կու­ նե­ նա ԵՄ, ԵԿԲ և Ար­ ժույ­թի մի­ջազ­գա­յին հիմ ­ն ադ­րա­ մի ֆի­նան­սա­կան ա­ջակ­ցու­թյան անհ­րա­ժեշ­տու­թյու­նը։ Ս­ցե­նար­նե­րից ա­մե ­նա­հո­ռե­տե­ սա­կա­նի դեպ­քում եվ­րո­գո­տին ստիպ­ված կլի­նի լքել նաև Ֆ­րան­ սիան, ին­չի հա­վա­նա­կա­նու­թյու­ նը փոր­ձա­գետ­նե­րը կրկին 10% են գնա­հա­տել:  n

Հա­յացքն ուղ­ղած անց­յա­լին Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը գոր­ծազր­կու­թյան 2008թ. ցու­ցա­նիշ­նե­րին ու­զում է հաս­նել 2018թ.

«Տա­շիր» խում­բը 168  հազ. քմ տա­րած­քով բազ­մա­ֆունկ­ցիո­նալ հա­մա­լիր կկա­ռու­ցի «Իզ­վես­տիա­յի» հա­մար՝ $500  մլն ար­ժե­քով։

«Տա­շի­րը» կվե­րա­կա­ռու­ցի «Իզ­վես­տիան» Դառ­նա­լով թեր­թի բաժ­նե­տեր Ռու­սա­կան «Իզ­վես­տիա» պար­բե­րա­կա­նի մաս­նա­շեն­քի վե­րա­կա­ ռու­ցու­մը կի­րա­կա­նաց­նի հա­յազ­գի գոր­ծա­րար Սամ­վել Կա­րա­ պետ­յա­նին պատ­կա­նող «Տա­շիր» դե­վե­լո­փե­րա­կան խում­բը։ $500-միլիոնա­նոց ներդ­րու­մա­ յին պայ­մա­նագ­րի հա­մա­ձայն՝ կստեղծ­ վի 168  հազ. քմ տա­ րած­քով նոր բազ­մա­ֆունկ­ցիո­ նալ հա­մա­լիր։ Փո­խա­րե­նը Կա­ րա­պետ­յա­նը կա­րող է նա­խագ­ ծում մաս­նա­բա­ժին ստա­նալ: «Իզ­վես­տիա­յի» գլխա­վոր տնօ­ րեն Է­րաստ Գա­լու­մո­վի խոս­ քով՝ «Տա­շի­րի» հետ պայ­մա­նա­

գի­րը ստո­րագր­վել է մեկ տա­րի ա­ռաջ: «Իզ­վես­տիա­յի» մաս­նա­շեն­քի վե­րա­կա­ռուց­ման մա­սին ո­րո­շու­ մը կա­յաց­վել է 2008թ., նա­խա­գի­ ծը պետք է ի­րա­կա­նաց­ներ ռու­սա­ կան շու­կա­յում ան­ծա­նոթ «Լե­գա­ սի դե­վե­լոփ­մենթ» ըն­կե­րու­թյու­նը: Աշ­խա­տանք­նե­րը, սա­կայն, այդ­ պես էլ չեն մեկ­նար­կել։  n

զուրկ կլի­ նի 233,8   հազ. մարդ։ Ազ­գա­յին վի­ճա­կագ­րա­կան ծա­ ռա­յու­թյան (ԱՎԾ) տվյալ­նե­րով՝ ան­ցած տա­րի Հա­յաս­տա­նում կար 265,7  հազ., իսկ այս տար­ վա երկ­րորդ ե­ռամս­յա­կի վեր­ ջին՝ 246,2   հազ. գոր­ծա­զուրկ։ Ս­տաց­վում է, որ ռազ­մա­վա­րու­ թյան ի­րա­կա­նաց­ման արդ­յուն­ քում գոր­ծա­զուրկ­նե­րի թի­վը լա­վա­գույն դեպ­քում կկրճատ­ վի 31,9   հազ-ով, այն դեպ­ քում, երբ կա­ռա­վա­րու­թյու­նը խոս­տա­ նում է 100   հազ. աշ­խա­տա­տե­ղի ստեղ­ծում։ Մ­յուս կող­մից, ե­թե 2018թ. Հա­ յաս­տա­նում գոր­ծազր­կու­թյան մա­կար­դա­կը կազ­մի 16,3%, ա­պա այն 10 տար­վա ցու­ցա­նի­շի հա­ մե­մատ կբե­րա­լավ­վի ըն­դա­մե­ նը 0,1%-ային կե­ տով. 2008թ. գոր­ծազր­կու­թյան մա­կար­դա­ կը կազ­ մել էր 16,4%, իսկ գոր­ ծա­զուրկ­նե­րի թի­վը՝ 231,5   հազ.։ Ռազ­մա­վա­րու­թյան ի­րա­կա­նաց­ ման արդ­յուն­քում Հա­յաս­տա­նում ա­վե­լի շատ գոր­ծա­զուրկ կլի­նի, քան 2008թ.։ Ի­հար­կե, Հա­յաս­տա­նում գոր­ ծազր­ կու­ թյան կտրուկ աճ արձ­ նագր­վել է 2009թ. ճգնա­ժա­մա­ յին տա­րում՝ 265,9 գոր­ծա­զուրկ,

ankakh.com

moscowwalks.ru

‹‹‹ էջ 1

Ե­թե տնտե­սա­պես ակ­տիվ բնակ­չու­թյան թիվն ա­ռա­ջի­կա հինգ տա­րի­նե­րին մնա ան­ փո­փոխ, ա­պա 2018թ. Հա­յաս­տա­նում գոր­ծա­զուրկ կլի­նի 233,8  հազ. մարդ։

բայց հիմք ըն­դու­նե­լով 2011թ. գոր­ծա­զուրկ­նե­րի պաշ­տո­նա­ կան թի­վը՝ ստաց­վում է, որ թեև ԱՎԾ-ն վեր­ջին ե­րեք տա­րի­նե­ րին ար­ձա­նագ­րում է տնտե­սա­ կան աճ, իսկ կա­ռա­վա­րու­թյու­նը հայ­տա­րա­րում է տնտե­սա­կան վի­ճա­կի կա­յու­նու­թյան մա­սին, գոր­ծա­զուրկ­նե­րի թվի նվա­զում տե­ղի չի ու­նե­ցել։ Սա այն դեպ­ քում, երբ միայն 2010 և 2011  թթ. Հա­յաս­տա­նը լքել է 90,5   հազ. մարդ։

Փաս­տո­րեն, «Հա­յաս­տա­նի զբաղ­վա­ծու­թյան 2013-2018   թթ. ռազ­մա­վա­րու­թյան և սո­ցիա­լա­կան ներգ­րավ­վա­ծու­թյան զե­կույ­ցում» նկա­րագր­ված գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի ու մի­ջո­ցա­ռում ­ն ե­րի հա­ջող ի­րա­ կա­նաց­ման դեպ­քում Հա­յաս­տա­ նի սո­ցիալ-տնտե­սա­կան վի­ճա­ կը 2018թ. կմո­տե­նա տա­սը տա­րի ա­ռաջ­վա մա­կար­դա­նին:  n Ա.Չ Էջը պատրաստեց Լիլիթ Միքայելյանը


№ 142 (211), հինգշաբթի, նոյեմբերի 8, 2012 թ. |

Աշխարհ | 7

ԱՄՆ-ը վե­րընտ­րել է նա­խա­գա­հին

Էր­դո­ղա­նը չի էլ թաքց­նում, որ ցան­կա­նում է լի­ նել Թուր­քիա­յի պատ­մու­թյան մեջ ա­ռա­ջին նա­խա­ գա­հը, որն ընտր­ վե­լու է ժո­ղովր­դի կող­մից:

Ա­ռա­ջի­նը ժո­ղովր­դի կող­մից Օ­բա­ման ա­մե­րի­ կա­ցի­նե­րին խոս­ տա­ցել է. «Լա­վա­ գույն ժա­մա­նակ­ նե­րը դեռ առջ­ևում

Միթ Ռոմ ­նին ըն­ դու­ նել է պար­ տու­թյու­նը. նա զան­գա­հա­րել է Օ­բա­մա­յին և շ­նոր­հա­վո­րել նրան հաղ­թա­նա­կի կա­պակ­ցու­ թյամբ։ «Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­ րի ժո­ղովր­դին սպաս­վում են ոչ հեշտ ժա­մա­նակ­ներ,– հայ­տա­ րա­ րել է Ռոմ ­նին՝ ե­ լույթ ու­ նե­ նա­լով իր հա­մա­խոհ­նե­րի առջև Բոս­տո­նում։- Ես կա­րող եմ միայն ա­ղո­թել, որ նա­խա­գա­հը եր­կի­րը ճիշտ ու­ղով տա­նի»։ «Մենք բո­լորս ա­մե­րիկ­յան ըն­ տա­նիք ենք, մենք բարձ­րա­նում ենք և ընկ­ նում միա­ սին՝ որ­ պես մեկ ազգ, որ­պես մեկ ժո­ղո­վուրդ։ Լա­վա­գույն ժա­մա­նակ­նե­րը դեռ առջևում են»,– իր ե­լույ­թում հայ­ տա­րա­րել է ԱՄՆ-ի նա­խա­գա­հը։ Ըստ Wall Street Journal-ի՝ Օ­բա­ մա­յի հա­ջո­ղու­թյունն ա­պա­ հո­վել է նրա նա­խընտ­րա­կան

Էր­դո­ղա­նի կու­սակ­ցու­թյունն ա­ռա­ջար­կել է Թուր­քիան վե­րա­ծել նա­խա­գա­հա­կան հան­րա­պե­տու­թյան

են»։

faz.net

ԱՄՆ-ի գոր­ծող նա­խա­գահ, դե­ մոկ­րատ Բա­րաք Օ­բա­ման հաղ­ թել է նո­յեմ­բե­րի 6-ին կա­յա­ցած նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­ նե­րում՝ նախ­նա­կան տվյալ­նե­ րով իր օգ­տին ա­պա­հո­վե­լով 303 ընտ­րի­չի ձայ­նը (538-ից)։ Հաղ­ թե­լու հա­մար նրան անհ­րա­ժեշտ էր ըն­դա­մե­նը 270-ը։ Հան­րա­պե­ տա­կան Միթ Ռոմ ­ն իին ա­ջակ­ցել է 206 ընտ­րիչ։ 2008թ. նա­խա­գա­ հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րում Օ­բա­ ման ստա­ցել էր ընտ­րիչ­նե­րից 365-ի ա­ջակ­ցու­թյու­նը, իսկ նրա մրցա­կից, հան­րա­պե­տա­կան սե­ նա­տոր Ջոն Մակ-­Քեյ­նը՝ 173-ի­նը։

շտաբ­նե­րի հրա­շա­լի աշ­խա­տան­ քը այս­պես կոչ­ված «տա­տան­ վող» նա­հանգ­նե­րում։ Օ­բա­մա­յին հա­ջող­վել է ա­պա­հո­վել կարևո­ րա­գույն նա­հանգ­նե­րի՝ Օ­հա­յո­ յի, Կա­լի­ֆոռ­նիա­յի, Վիս­կոն­սի­ նի, Վա­շինգ­տո­նի, Ն­յու Հեմփ­շի­ րի ընտ­րիչ­նե­րի ա­ջակ­ցու­թյու­նը։ Ռոմ ­նիին հա­ ջող­ վել է իր կող­ մը գրա­վել միայն Այ­դա­հոն և Հ­յու­ սի­սա­յին Կա­րո­լի­նան։ Նա­հան­գա­յին իշ­խա­նու­թյուն­ ներն ընտ­րող­նե­րի ռե­կոր­դա­ յին մաս­նակ­ցու­թյուն են ար­ձա­ նագ­րել։ Նո­յեմ­բե­րի 6-ին ԱՄՆ-ի քա­ղա­քնե­րում ընտ­րա­տե­ղա­ մա­սե­րի մոտ եր­կար հեր­թեր են գո­յա­ցել։ Մաս­նակ­ցու­թյու­ նը գե­րա­զան­ցել է 60%-ը, նման ցու­ցա­նիշ չի ար­ձա­նագր­վել մեկ

դար շա­րու­նակ։ Ըստ Wall Street Journal-ի՝ ԱՄՆ-ի նա­խա­գա­հա­կան այս ընտ­րու­թյուն­նե­րը պատ­մա­կան են մի շարք ա­ ռում ­նե­ րով։ Նախ՝ նա­խընտ­րա­կան ար­շավն ա­մե­ նա­թան­կար­ժեքն է ե­ղել ընտ­ րու­թյուն­նե­րի պատ­մու­թյան մեջ (եր­կու թեկ­նա­ծու­նե­րի ծախ­սե­ րը կազ­մել են $3 մլրդ)։ 1816-ից ի վեր ա­ռա­ջին ան­գամն է, որ ԱՄՆից ե­րեք նա­խա­գահ ա­նընդ­մեջ զբա­ղեց­նում են Ս­պի­տակ տու­նը՝ յու­րա­քանչ­յու­րը եր­կու ժամ ­կ ե­ տով։ Բա­ցի այդ՝ 1940թ. Ռուզ­վել­ տի վե­րընտր­վե­լուց հե­տո ա­ռա­ ջին ան­գամ գոր­ծող նա­խա­գա­ հը հաղ­թում է գոր­ծազր­կու­թյան նման բարձր մա­կար­դա­կի պայ­ ման­նե­րում (7,9%)։  n

Քաղբ­յու­րոն լե­գի­տի­մու­թյան պա­կաս է զգա­ցել Կոմ ­կ ու­սը Չի­նաս­տա­նում ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան բա­րե­փո­խում ­ն եր է ա­ռա­ջար­կում

Հու Ձին­ թաոն ու Սի Ց­ զին­ պինն ա­ռա­ջար­կե­լու են, որ Չի­նաս­ տա­նի կո­մու­նիս­տա­կան կու­սակ­ ցու­թյան 18-րդ հա­մա­գու­մա­րը, ո­րը բաց­վում է այ­սօր, անց­կաց­ նի քաղբ­յու­րո­յի ընտ­րու­թյուն­ներ, ո­րոն­ցում ա­ռա­ջին ան­գամ կլի­ նեն ա­վե­լի շատ թեկ­նա­ծու­ներ, քան տե­ղեր։ Քաղբ­յու­րոն այժմ 24 ան­դամ ու­նի, ո­րոնք ընտ­րում են Չի­նաս­ տա­նի կո­մու­նիս­տա­կան կու­սակ­ ցու­թյան կենտ­րո­նա­կան կո­մի­

Քա­ղա­քա­կան բա­րե­փո­խում­ն ե­րը նպա­տակ ու­նեն հա­սա­րա­կու­թյան աչ­քում բարձ­րաց­ նել կոմ ­կ ու­սի հե­ ղի­նա­կու­թյու­նը։

slon.ru

Չի­նաս­տա­նի նա­խա­գահ Հու Ձին­թաոն ու նրա հա­վա­նա­կան ի­րա­վա­հա­ջորդ Սի Ց­զին­պինը Չի­նաս­տա­նի կո­մու­նիս­տա­կան կու­սակ­ցու­թյան հա­մա­գու­մա­ րում իշ­խա­նու­թյան մար­մի ն­ նե­րի ընտ­րու­թյան ա­վե­լի ժո­ ղովր­դա­վա­րա­կան մե­խա­նիզմ­ ներ են ա­ռա­ջար­կե­լու։ Բա­ րե­փո­խում ­ն ե­րի նպա­տա­կը հա­սա­րա­կու­թյան աչ­քում կո­ մու­նիս­տա­կան կու­սակ­ցու­թյան ու երկ­րի ղե­կա­վա­րու­թյան լե­ գի­տի­մու­թյան բարձ­րա­ցումն է։

nachrichten.t-online.de

Լա­վա­գույ­նը դեռ առջևում է

տեի քաղբ­յու­րո­յի մշտա­կան կո­ մի­տեի ի­նը ան­դամ ­ն ե­րին։ Քաղբ­ յու­րո­յի ան­դամ ­ն ե­րին ընտ­րում են կենտ­րո­նա­կան կո­մի­տեի մոտ 200 լիի­րավ ան­դամ ­ն ե­րը, վեր­ ջին­նե­րիս էլ՝ հա­մա­գու­մա­րի 2000 պատ­վի­րակ­նե­րը։ Հա­մա­ձայն Հու Ձին­թաո­յի և Սի Ց­զին­պի­նի ա­ռա­ջարկ­նե­րի՝ հա­ ջորդ շա­բաթ կա­յա­նա­լիք ընտ­րու­ թյուն­նե­րում թեկ­նա­ծու­նե­րը կլի­ նեն 20%-ով ա­վե­լի, քան քաղբ­յու­ րո­յի տե­ղե­րը։ Ա­ռայժմ հստակ չէ՝ արդ­յոք նո­րա­մու­ծու­թյունն առնչ­

Էջը պատրաստեց Սյուզաննա Հովհաննիսյանը

վե­լու է Չի­նաս­տա­նի կո­մու­նիս­ տա­կան կու­սակ­ցու­թյան կենտ­ րո­նա­կան կո­մի­տեի քաղբ­յու­րո­յի մշտա­կան կո­մի­տեին, թե ոչ։ Հատ­կան­շա­կան է, որ ա­ռա­ ջար­ կը քննարկ­ ման է դրվում մի շրջա­նում, երբ Չի­նաս­տա­նի կո­ մու­նիս­տա­կան կու­սակ­ցու­թյու­ նը մաս­նատ­վել է ձա­խե­րի, ո­րոնց մտա­հո­գում է երկ­րում ա­ճող տնտե­սա­կան ան­հա­վա­սա­րու­ թյու­նը՝ պայ­մա­նա­վոր­ված շու­կա­ յա­կան բա­րե­փո­խում ­ն ե­րի ե­րեք տաս­նամ­յակ­նե­րով, և ն­րանց, ո­րոնք բա­րե­փո­խում ­ն ե­րի շա­րու­ նա­կու­թյուն են ակն­կա­լում։  n

Նո­յեմ­բե­րի 6-ին «Ար­դա­րու­թյուն և զար­գա­ցում» կու­սակ­ցու­թյու­ նը (ԱԶԿ) Թուր­ քիա­ յի ազ­ գա­ յին մեծ ժո­ ղով (ԹԱՄԺ) է ներ­ կա­ յաց­րել եր­կի­րը խորհր­դա­րա­նա­կան հան­րա­պե­տու­թյու­նից նա­ խա­գա­հա­կա­նի վե­րա­ծե­լու մա­սին ա­ռա­ջարկ: Մեջ­լի­սում ներ­կա­ յաց­ված մյուս կու­սակ­ցու­թյուն­նե­րը շտա­պել են հայ­տա­րա­րել, թե Էր­դո­ղա­նը Թուր­քիան վերջ­նա­կա­նո­րեն շե­ղում է Ա­թա­թուր­քի նա­ խան­շած ու­ղուց ու փոր­ձում կյան­քի կո­չել իր վա­ղե­մի ե­րա­զան­ քը՝ դառ­նալ ժո­ղովր­դի կող­մից ընտր­ված ա­ռա­ջին նա­խա­գա­հը։ Թուր­քիա­յի փոխ­վար­չա­պետ Բե­ քիր Բոզ­դա­ղը ներ­կա­յաց­րել է ա­ռա­ջար­կի ման­րա­մաս­նե­րը։ Այն են­ թադ­ րում է 2014թ. Թուր­ քիա­յում անց­կաց­նել նա­խա­գա­ հա­կան և խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­րու­թյուն­ներ միա­ժա­մա­նակ։ Նա­խա­գահն ընտր­վե­լու է եր­կու փու­լով, հա­մա­ժո­ղովր­դա­կան ուղ­ղա­կի քվեար­կու­թյամբ և ոչ մեջ­լի­սի կող­մից, ինչ­պես ներ­կա­ յում է։ Նա­խա­գահն ընտր­վե­լու է հինգ տա­րի ժամ ­կե­տով և ու­նե­ նա­լու է երկ­րորդ ան­գամ ա­նընդ­ մեջ վե­րընտր­վե­լու հնա­րա­վո­րու­ թյուն: Մեջ­լի­սը նույն­պես գոր­ ծե­ լու է հինգ տա­ րի ժամ ­կե­ տով: Երկ­րի բյու­ջեն կազ­մե­լու է ոչ թե կա­ռա­վա­րու­թյու­նը, այլ նա­խա­ գա­հը, որն էլ այն ներ­կա­յաց­նե­լու է մեջ­լի­սին: Մեջ­լիսն ու­նե­նա­լու է 550 պատ­գա­մա­վոր, ընտ­րա­կան տա­րի­քա­յին ցենզ է սահ­ման­վե­ լու 18-ը: Նա­խա­գա­հը պա­տաս­ խա­նա­տու է լի­նե­լու ոչ թե մեջ­լի­ սի, այլ ժո­ղովր­դի առջև: Այս­պի­սո՝վ, օ­րի­նագ­ծի ըն­դուն­ ման դեպ­քում Թուր­քիա­յի նա­ խա­գա­հը ստա­նա­լու է գրե­թե ան­սահ­մա­նա­փակ ի­րա­վունք­ներ՝ ի տար­բե­րու­թյուն գոր­ծող հա­մա­ կար­գի, ո­րում նա­խա­գա­հի պաշ­ տո­նը ներ­կա­յա­ցուց­չա­կան է։ Թուր­ քիա­ յում մինչ այս էլ քննարկ­վել է նա­խա­գա­հի լիա­զո­ րու­թյուն­նե­րի ընդ­լայն­ման հնա­ րա­վո­րու­թյու­նը, սա­կայն նա­խա­ գա­հա­կան հա­մա­կար­գին անց­նե­ լու իշ­խող կու­սակ­ցու­թյան ա­ռա­ ջար­կու­թյունն ա­նակն­կալ է ե­ղել շա­տե­րի հա­մար։ Եր­կի­րը նա­խա­գա­հա­կան հան­ րա­պե­տու­թյան վե­րա­ծե­լու ԱԶԿ ծրա­գի­րը հան­դի­պել է ընդ­դի­ մու­թյան բուռն հա­կազ­դե­ցու­ թյա­նը: Խոս­քը, մաս­նա­վո­րա­պես, գլխա­վոր ընդ­դի­մա­դիր, Թուր­ քիա­յում հան­րա­պե­տա­կան կար­ գե­րի հիմ ­ն ա­դիր, «Ժո­ղովր­դա­ հան­րա­պե­տա­կան» կու­սակ­ցու­ թյան մա­սին է, ո­րի հիմ ­ն ա­դի­րը և հա­վերժ նա­խա­գա­հը Մուս­տա­ ֆա Քե­ մալ Ա­ թա­ թուրքն է։ Կու­ սակ­ցու­թյու­նը նույն­պես մեջ­լիս է ներ­կա­յաց­րել Թուր­քիա­յի քա­ ղա­քա­կան կա­ռուց­ված­քի վե­րա­

բեր­յալ սե­փա­կան պատ­կե­րա­ ցում ­ն ե­րը: Ժո­ղովր­դա­հան­րա­պե­ տա­կան­ներն ա­ռա­ջար­կել են ամ­ րապն­դել խորհր­դա­րա­նա­կան հա­մա­կար­գը ու շեշ­տել՝ երկ­ րի նա­ խա­ գա­ հը չէ, որ պետք է մարմ ­ն ա­վո­րի ժո­ղովր­դի կամ­քը։ Թուր­քա­կան Hurriyet-ը Էր­ դո­ղա­նի կու­սակ­ցու­թյան ա­ռա­ ջարկն ա­նակն­կալ է հա­մա­րել ու նշել, որ ԱԶԿ-ի ա­ռա­ջար­կած նա­ խա­գա­հա­կան հա­մա­կար­գը ընդ­ հա­նուր գծե­րով հա­մա­պա­տաս­ խա­նում է ա­մե­րիկ­յան մո­դե­լին։ Օ­րա­թեր­թը նշում է, որ Էր­դո­ ղա­ նի թի­ րա­ խում 2023-ն է, երբ կլրա­նա Թուր­քիա­յի Հան­րա­պե­ տու­թյան 100-ամ­յա­կը, իսկ ին­քը կլի­նի երկ­րի նա­խա­գահ: Zaman-ը նկա­ տում է, որ «Ար­ դա­րու­թյուն և զար­գա­ցում» կու­ սակ­ցու­թյան ա­ռա­ջար­կում բա­ ցա­կա­յում են «Աշ­խար­հիկ Հան­ րա­պե­տու­թյա­նը և Ա­թա­թուր­քի սկզբունք­նե­րին և հե­ղա­փո­խու­ թյա­նը հա­վա­տա­րիմ լի­նե­լու» և «Թուրք ազ­ գի առջև երդ­ վում եմ» ար­տա­հայ­տու­թյուն­նե­րը: Այս խոս­քե­րով են ներ­կա­յում մեջ­լի­ սի անդ­րա­նիկ նիս­տում երդ­վում պատ­գա­մա­վոր­նե­րը: Այլ են Թուր­քիա­յի քա­ղա­քա­ կան կա­ռուց­ված­քի մա­սին քրդե­ րի պատ­կե­րա­ցում ­ն ե­րը: Քր­դա­ կան «Խա­ղա­ղու­թյուն և ժո­ղովր­ դա­վա­րու­թյուն» կու­սակ­ցու­թյու­նը մեջ­լի­սին ա­ռա­ջար­կել է կյան­քի կո­չել «դե­մոկ­րա­տա­կան ինք­նա­ վա­րու­թյուն» կոչ­վող ծրա­գի­րը: Թուր­քիա­յում այն ըն­կալ­վում է որ­պես եր­կի­րը դե­պի հա­մա­դաշ­ նու­թյուն տա­նող նա­խա­գիծ։ Թուր­քիա­յում բուռն քննար­ կում է ծա­վալ­վել նա­խա­գա­հա­ կան և խորհր­դա­րա­նա­կան հա­ մա­կար­գե­րի ա­ռա­վե­լու­թյուն­նե­ րի ու թե­րու­թյուն­նե­րի շուրջ, սա­ կայն քչերն են կաս­ կա­ ծում, որ ԱԶԿ-ի ա­ռա­ջար­կի ըն­դուն­ման դեպ­քում հենց Էր­դո­ղանն է լի­նե­ լու նա­խա­գա­հը։ Էր­դո­ղա­նը չի էլ թաքց­ նում, որ ցան­ կա­ նում է լի­ նել Թուր­քիա­յի պատ­մու­թյան մեջ ա­ռա­ջին նա­խա­գա­հը, որն ընտր­ վե­լու է ժո­ղովր­դի կող­մից:  n Գոռ Ե­րան­յան


| № 142 (211), հինգշաբթի, նոյեմբերի 8, 2012 թ.

8 | Մշակույթ

Նո­յեմ­բե­րը Երևա­նում եվ­րո­պա­կան վա­վե­րագ­րա­կան ֆիլ­մե­րի ա­միս է լի­նե­լու

Այս տա­րի ֆիլ­մա­շարն ամ­բող­ջո­ վին նվիր­ված է ե­րի­տա­սար­դու­ թյան խնդիր­նե­րին և ցու­ցադր­ վում է «Ապ­րել ե­րի­տա­սար­դու­ թյու­նը» խո­րագ­րի ներ­քո: Բաց­ման օ­րը՝ նո­յեմ­բե­րի 6-ին, «Ա­կում­բում» ցու­ցադր­վեց Դիդ­յե Նիո­նի «Տասն­ յոթ» լիա­մետ­րաժ վա­վե­րագ­րա­ կան ֆիլ­մը: Ըստ Հա­յաս­տա­նում «Ա­լիանս Ֆ­րան­սե­զի» հա­սա­րա­կայ­նու­ թյան հետ կա­պե­րի բաժ­նի ղե­կա­ վար Կոնս­տանս Ռու­բիե­ռի՝ ընտր­ ված ֆիլ­մե­րը վեր­ջին տա­րի­նե­ րի ար­ տադ­ րու­ թյուն են և տար­ բեր մրցա­նակ­նե­րի են ար­ժա­նա­ցել ֆրան­սիա­կան և այլ փա­ռա­տո­նե­ րում: «Դ­ րանք նվիր­ ված են ժա­ մա­նա­կա­կից ե­րի­տա­սար­դու­թյան խնդիր­նե­րին և շատ ար­դիա­կան են ֆրան­սիա­ցի­նե­րի հա­մար»,– ասել է Կոնս­տան­սը: Նո­յեմ­բե­րի ըն­թաց­քում կցու­ ցադր­վի չորս ֆրան­սիա­կան և եր­ կու ի­տա­լա­կան վա­վե­րագ­րա­կան ֆիլմ։ Դ­րան­ցից ե­րե­քը կա­րե­լի է դի­տել «Ա­կում­բում», եր­կու­սը՝ Թու­ մո ստեղ­ծա­րար տեխ­նո­լո­գիա­նե­րի կենտ­րո­նում և մե­կը՝ Հա­յաս­տա­ նում «Ա­լիանս Ֆ­րան­սե­զի» գրա­ սեն­յա­կում: Բո­լոր ֆիլ­մե­րը կու­ ղեկց­վեն անգ­լե­րեն տիտ­րե­րով:

Նո­յեմ­բե­րի 13-ին «Ա­կում­բում» կցու­ցադր­վի Ա­լե­սանդ­րո Կո­մո­ դի­նի «Ջա­կո­մո­յի ա­մա­ռը»: Ջա­կո­ մոն 19-ամ­յա խուլ ե­րի­տա­սարդ է, որն ապ­րում է Ի­տա­լիա­յի հյու­սիսարևել­քում: Ման­կու­թյան ըն­կե­րու­ հու՝ Ս­տե­ֆա­նիա­յի հետ գե­տի մոտ զբոս­նե­լիս նրանք մո­լոր­վում են։ Զ­բո­սան­քը, ո­րի ըն­թաց­քում ե­րի­ տա­սարդ­նե­րը կար­ծես կտրվում են ժա­մա­նա­կից, դառ­նում է ներ­կա­յի և անց­յա­լի միահ­յուս­ման կետ, կե­ սօ­ րը տևում է մի ամ­ բողջ ա­ մառ: Ֆիլ­մը մրցա­նակ­նե­րի է ար­ժա­նա­ ցել Լո­կառ­նո­յի, Բել­ֆոր­թի, Չոն­ջու­ յի կի­նո­փա­ռա­տո­նե­րում, այս տա­ րի ընդգրկ­վել Կան­նի կի­նո­փա­ռա­ տո­նի պաշ­տո­նա­կան ծրագ­րում: Նո­յեմ­բե­րի 15-ին «Թու­մո­յում» ցու­ցադր­վող Ռե­ժի Սո­դե­րի «Կ­լեվ­ յան ար­քա­յադս­տեր ե­րե­խա­նե­րը» ֆիլ­մը Հեն­րի 2-րդ թա­գա­վո­րի ար­ քու­նի­քում ծա­վալ­վող ի­րա­դար­ ձու­թյուն­նե­րի մա­սին է (1558թ.)։ Օ­րիորդ դը Շարտ­րը, ո­րը ա­մուս­ նու­թյու­նից հե­տո ստանձ­նում է Կ­լեվ­յ ան ար­քա­յադս­տեր տիտ­ղո­ սը, հան­ դի­ պում է Նե­ մուր կոմ­ սին: Կայ­ծակ­նա­յին ա­րա­գու­թյամբ զար­գա­ցող սի­րա­վե­պը դառ­նում է մե­րօր­յա Մար­սե­լում ապ­րող եր­ կու ու­սա­նող­նե­րի զրույ­ցի թե­ման:

commeaucinema.com

Ի­նը տա­րի շա­րու­նակ, նո­յեմ­բե­րին, Ֆ­րան­սիա­յի մշա­կույ­թի նա­խա­ րա­րու­թյու­նը և ար­տա­քին գոր­ծե­րի նա­խա­րա­րու­թյու­նը եվ­րո­պա­ կան վա­վե­րագ­րա­կան ֆիլ­մե­րի ցու­ցադ­րու­թյուն են կազ­մա­կեր­պում ամ­բողջ աշ­խար­հում: Հա­յաս­տա­նում այս ծրագ­րին ևս ծա­նոթ են՝ այն մի քա­նի տա­րի ա­ռաջ ի­րա­կա­նաց­վել է Ազ­գա­յին պատ­կե­րաս­ րա­հում: Ցու­ցադ­րու­թյուն­նե­րը վերսկս­վել են այս նո­յեմ­բե­րին՝ Հա­ յաս­տա­նում «Ա­լիանս Ֆ­րան­սեզ» կազ­մա­կեր­պու­թյան միջ­նոր­դու­ թյամբ ու «Ապ­րել ե­րի­տա­սար­դու­թյու­նը» խո­րագ­րի ներ­քո:

Որովհետև մենք ծնվել ենք

Ն­րանք փոր­ձում են վե­րա­նա­յել սե­փա­կան կյան­քը Կ­լեվ­յ ան ար­քա­ յադս­տեր պատ­մու­թյան մի­ջո­ցով: Հա­ջորդ ցու­ցադ­րու­թյու­նը նո­ յեմ­ բե­ րի 20-ին է՝ կրկին «Ա­ կում­ բում»: Լա­րա Ռաս­տե­լիի «Նի­սին­ դա. ա­ճե­լով բան­տում» ֆիլ­մը նեո­ պո­լի­տա­նա­կան բան­տում է նկա­ րա­հան­վել, որտեղ հայտն­վել են 14-ից 21 տա­րե­կան 40 պա­տա­նի: Ֆիլ­մի նկա­րա­հան­ման ժա­մա­նակ ե­րե­խա­նե­րը դի­մակ­ներ են կրել՝ փոր­ձե­լով թաքց­նել ի­րենց ինք­նու­ թյու­նը: Էն­ցոն, Ռո­սա­րիոն և Սա­մի­ րը հրա­վի­րում են դի­տո­ղին մաս­ նա­կից դառ­նա­լու բան­տում ի­րենց ա­ռօր­յա­յին, հույ­սի ու հու­սա­հա­ տու­թյան պա­հե­րին: Նո­յեմ­բե­րի 22-ին «Թու­մո­յում» ցու­ցադր­վե­լու է «Ո­րով­հետև մենք ծնվել ենք» ֆիլ­մը։ Ֆ­րան­սիա­ ցի ռե­ժի­սոր­ներ Ժան-­Պիեռ Դու­ րեն և Անդ­րա Սան­տա­նան պատ­ մում են 14-ամ­յա Նե­գո­յի և 15-ամ­

յա Կո­կա­դա­յի մա­սին, ո­րոնք ա­մեն օր հան­դի­պում են բեն­զալ­ցա­կա­ յա­նի մոտ, փոր­ձում գու­մար վաս­ տա­կել և օգ­նել ի­րենց ըն­տա­նիք­ նե­րին: Ֆիլ­մը մրցա­նակ­նե­րի է ար­ ժա­նա­ցել Մեք­սի­կա­յի, Չե­խիա­յի և ԱՄՆ-ի կի­նո­փա­ռա­տո­նե­րում: «Ա­կում­բում» նո­յեմ­բե­րի 27-ին կկա­յա­նա Ֆլ­յոր Ալ­բեր­տի «Վ­նաս­ վածք» ֆիլ­մի ցու­ցադ­րու­թյու­նը: Այն պատ­մու­թյուն է դպրո­ցա­կան կյան­քի մա­սին: Ա­շա­կերտ­նե­րը կի­ սում են հույ­զե­րը, տար­բեր ի­րա­ վի­ճակ­ներ նկա­րագ­րում, պատ­ մում ի­րենց ըն­տա­նիք­նե­րի մա­սին: Ն­րանք եր­բեմն տա­րօ­րի­նակ, եր­ բեմն էլ ինք­նին հաս­կա­նա­լի հար­ ցեր են տա­լիս դպրո­ցի, ա­ռօր­յա­յի և հա­սա­րա­կու­թյան մա­սին: Ֆիլ­մա­շա­րի վեր­ջին ցու­ցադ­րու­ թյու­նը կկա­յա­նա նո­յեմ­բե­րի 30-ին Հա­յաս­տա­նում «Ա­լիանս Ֆ­րան­սե­ զի» գրա­սեն­յա­կում: Սա­մո­ւել Կո­ լար­դեի «Ա­շա­կեր­տը» ա­վան­դա­կան

վա­վե­րագ­րա­կան ֆիլմ չէ: Այս­տեղ կան խա­ղար­կա­յին դրվագ­ներ, ո­րոնք ներ­կա­յաց­նում են ֆրան­սիա­ կան բարձ­րա­գույն դպրո­ցի ա­շա­ կերտ Մատ­ յո­ յի կյան­ քը մեկ տար­ վա ըն­թաց­քում: Մատ­յոն ո­րոշ ժա­ մա­նակ պի­տի ապ­րի ա­գա­րա­կում ու ծա­նո­թա­նա հո­ղա­գոր­ծու­թյան բնա­կան պայ­ման­նե­րին, ո­րոնք այն­քան տար­բեր են այն ա­մե­նից, ինչ նա սո­վո­րել է գյու­ղատն­տե­սա­ կան բարձ­րա­գույն դպրո­ցում: Մի­ջո­ցառ­ման կազ­մա­կեր­պիչ ու կի­նո­սեր Մե­լիք Կա­րա­պետ­յա­ նի կար­ծի­քով՝ նման ցու­ցադ­րու­ թյուն­նե­րը վա­վե­րագ­րա­կան կի­ նոն հան­դի­սա­տե­սին հասց­նե­լու լա­վա­գույն տար­բե­րակ­նե­րից են: «Վա­վե­րագ­րա­կան կի­նոն կո­մեր­ ցիոն չէ, այն չես տես­նի կի­նո­թատ­ րոն­նե­րում, հե­ռուս­տա­տե­սու­թյու­ նը չա­փա­զանց հազ­վա­դեպ է ցու­ ցադ­ րում դրանք: Այն, ինչ ա­ նում է Հա­յաս­տա­նում «Ա­լիանս Ֆ­րան­ սեզ» կազ­մա­կեր­պու­թյու­նը, ժա­ մա­նա­կա­կից եվ­րո­պա­կան վա­վե­ րագ­րա­կան կի­նոար­տադ­րան­քին ծա­նո­թա­նա­լու փոք­րա­թիվ հնա­ րա­վո­րու­թյուն­նե­րից է: Ան­շուշտ, վա­վե­րագ­րա­կան կի­նոն այն­քան շա­հու­թա­բեր չէ, որ­քան խա­ղար­ կա­յի­նը, սա­կայն գու­ցե հենց այդ պատ­ճա­ռով այն ա­վե­լի ազ­նիվ է, քա­նի որ հե­ղի­նակն այն ստեղ­ ծում է ներ­քին պա­հան­ջով, այլ ոչ գու­մար վաս­տա­կե­լու հա­մար»,– ա­սում է Մե­լիք Կա­րա­պետ­յա­նը, ո­րը նմա­նօ­րի­նակ մի շարք ծրագ­ րեր է անց­կաց­րել եր­ևան­յան տար­ բեր հար­թակ­նե­րում:  n Մա­րիա Հով­սեփ­յան

Հով­հան­նես Մկր­տի­չը վե­րագ­տել է Տի­ցիա­նին

1555թ. թվագր­վող կտա­վը Պ­րա­ դո­յի հա­վա­քա­ծուն հա­մալ­րել է 1872թ.: Ի դեպ՝ այդ շրջա­ նում նկա­ րը վե­ րագր­ վել է 17-րդ դա­ րի իս­պա­նա­ցի ան­հայտ նկար­ չի: Ա­վե­լի ուշ այն փո­խանց­վել է Ալ­մե­րիա­յի ե­կե­ղե­ցուն, որ­տեղ պահ­վել է մինչև 2007թ.: Ալ­մե­րիա­յի «Հով­հան­նես Մկր­ տի­չը» գրա­վել է Պ­րա­դո­յի ի­տա­

Արտ Սևա­դա­յի The Genex-ում հան­դես կգա Նա­տա­լի Պորտ­մա­նը։

Տի­ցիա­նի «եր­ րորդ» «Հով­հան­ 20minutos.es

Իս­պա­նա­կան Ալ­մե­րիա­յում ա­ վե­ լի քան 120 տա­ րի պահ­ վող «Հով­հան­նես Մկր­տիչ» կտա­վը պատ­կա­նում է Տի­ ցիա­նի վրձնին, հաս­տա­տել են Մադ­րի­դի Պ­րա­դո թան­գա­րա­ նի հա­մադ­րող­նե­րը։ Այս­պի­սով՝ 1555թ. թվագր­վող այս կտա­վը Տի­ցիա­նի հան­րա­հայտ ստեղ­ ծա­գոր­ծու­թյան եր­րորդ տար­ բե­րակն է, որ­տեղ պատ­կեր­ ված է Հով­հան­նես Մկր­տի­չը՝ գա­ռան հետ, ծա­ռի մոտ կանգ­ նած: Վե­նե­տիկ­յան Ա­կա­դե­միա­ յի պատ­կե­րաս­րա­հում (15301532  թթ.), Էս­քո­րիալ մե­նաս­ տա­ նում (1565-1570 թթ.) և Ալ­ մե­րիա­յում պահ­վող ե­րեք այս կտավ­ն ե­րը նո­յեմ­բե­րի 6-ին ցու­ցադր­վել են Պ­րա­դո­յում:

thegenex.com

Մադ­րի­դի Պ­րա­դո թան­գա­րա­նը ի­տա­լա­ցի մեծ վար­պե­տի վրձնին պատ­կա­նող նոր կտավ է գտել

լա­կան և ֆ­րան­սիա­կան գե­ղան­ կար­չու­թյան բաժ­նի ղե­կա­վար Մի­գել Ֆա­լո­մի­րի ու­շադ­րու­թյու­ նը։ Նա իր հոդ­ված­նե­րից մե­կում գրել է, որ հնա­րա­վոր է՝ կտա­վը վրձնել է Տի­ցիա­նը: Ել­նե­լով այս են­թադ­րու­թյու­նից՝ Պ­րա­դո թան­ գա­րա­նը նա­խա­ձեռ­նել է կտա­ վի հե­տա­զո­տու­թյուն և պար­զել, որ այն ի­րոք պատ­կա­նում է Վե­ րածնն­դի դա­րաշր­ջա­նի մեծ գե­ ղան­կա­րիչ Տի­ցիա­նին: Վե­րա­կանգ­նող­նե­րի կար­ծի­ քով՝ կտավն ար­ ժե­ քա­ վոր է ոչ այն­քան գե­ղա­գի­տա­կան տե­ սանկ­յու­ նից, որ­ քան այն պատ­ ճա­ռով, որ հաս­տա­տում է ստեղ­ ծա­գոր­ծա­կան մե­թոդ­ներն ու թե­

նես Մկր­տի­չը» (ձախից) Մադ­րի­ դի Պ­րա­դո թան­ գա­րա­նի ցու­ցադ­ րությունում:

մա­նե­րը կրկնե­լու Տի­ցիա­նի սո­ վո­րու­թյու­նը: Հե­տա­զո­տող­նե­րը նշում են, որ Հով­հան­նես Մկրտ­չի պատ­կե­րով սյու­ժեն Իս­պա­նիա­ յում ա­մե ­նա­մեծ ժո­ղովր­դա­կա­ նու­թյուն վա­յե­լող­նե­րից էր, ին­ չի մա­սին վկա­յում են բազ­մա­թիվ կրկնօ­րի­նակ­նե­րը։ Ա­մե ­նա­վաղ կրկնօ­րի­նակ­ներն ար­վել են Սա­րա­գո­սա­յում. հնա­ րա­վոր է՝ Տի­ցիա­նի կտա­վի ա­ռա­ ջին սե­փա­կա­նա­տե­րը հենց այն­ տեղ է ապ­րել: Այ­դու­հան­դերձ, մաս­նա­գետ­նե­րից շա­տե­րի կար­ ծի­քով, աշ­խա­տան­քը կա­րող է պատ­կա­նել ոչ թե ի­տա­լա­ցի մեծ վար­պե­տին, այլ նրա ա­շա­կերտ­ նե­րին:  n

Նա­տա­լի Պորտ­մա­նը՝ Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­ թյան մա­սին ֆիլ­մի գլխա­վոր դե­րում Հայ ռե­ժի­սոր Արտ Սևա­դան Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյա­նը նվիր­ված լիա­մետ­րաժ գե­ղար­վես­տա­կան ֆիլմ կնկա­րա­հա­նի՝ The Genex։ Ֆիլ­մը կլի­նի ա­մե­րիկ­յան ար­տադ­րու­թյան, գլխա­վոր դե­րե­րում կնկա­րա­հան­վեն Նա­տա­լի Պորտ­մա­նը և Ար­մանդ Ա­սան­տեն: Արտ Սևա­դան ֆիլ­մի սցե­նա­րի հա­մա­հե­ղի­նակն է, ռե­ժի­սո­րը և պ­րոդ­յու­սե­րը: Ն­կա­րա­հա­նում ­ն ե­ րը կմեկ­նար­կեն հա­ջորդ տա­րի, աշ­խա­տան­քը մեծ էկ­րան կբարձ­ րա­նա 2015թ. ապ­րի­լի 24-ին: The Genex-ը էքշն ժան­րի ֆիլմ է՝ 25-ամ­յա Սա­լի Սալ­մո­նի մա­ սին, ո­րը տա­րի­ներ շա­րու­նակ փոր­ ձում է փախ­ չել իր ըն­ տա­ նի­քից և ար­մատ­նե­րից: Սա­ կայն հոր սպա­նու­թյու­նից հե­տո նա ներգ­րավ­վում է դա­տա­կան գոր­ծըն­թա­ցում ու ե­րի­տա­սարդ

փաս­տա­բա­նի հետ ա­ռե­րես­ վում խո­շոր կոր­պո­րա­ցիա­նե­րի մութ անց­յա­լին՝ կապ­ված Հա­ յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան հետ: Սա­ լին բա­ ցա­ հայ­ տում է, որ պատ­ մու­թյու­նը միա­վո­րում է բո­լո­ րին, և ոչ ոք չի կա­րող փախ­չել դրա­նից: Ֆիլ­մում որ­պես հնա­րա­վոր դե­ րա­կա­տար­ներ նշվում են նաև Ալ Պա­չի­նո­յի, Լեո­նար­դո դի Կապ­ րիո­յի, Թոմ Ո­ւիլ­քին­սո­նի և հո­լի­ վուդ­յան այլ հայտ­նի դե­րա­սան­ նե­րի ա­նուն­նե­րը:  n

Orakarg Business Daily  

Create your own agenda

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you