Issuu on Google+

Գինը՝ 100 դրամ

«Հայ­րե­նա­կից­ նե՞րն» են մե­ ղա­վոր, թե՞ ՀՀ իշ­խա­նու­թյուն­ նե­րը խմբագրական

էջ 2 ›››

օ ր ա թ ե ր թ

ԱՄՀ-ն խառ­նել է ի­րար

Կենտ­րո­նա­կան բանկն ան­սա­սան է Վեր­ջին ան­գամ Կենտ­ րո­նա­կան բան­կը վե­րա­ ֆի­նան­սա­վոր­ման տո­կո­ սադ­րույ­քը վե­րա­նա­յել է ան­ցած տար­վա սեպ­տեմ­ բե­րին՝ այն նվա­զեց­նե­լով 0,5-տո­կո­սա­յին կե­տով։

Գ­լո­բալ դան­դաղ­ման պայ­ման­նե­րում բարձ­րաց­վել է Հա­յաս­տա­նի տնտե­սա­կան ա­ճի ցու­ցա­նի­շը

Մի­ջու­կա­յին մեկ ռում­բը կա­րող է փչաց­նել քո ամ­բողջ օ­րը

կան­խա­տես­վում էր 0,3%), Ռու­սաս­տա­նում՝ 3,7% (հու­լիս­ յան կան­խա­տե­սու­մը նվա­զեց­ վել է 0,3-տո­կո­սա­յին կե­տով)։ ԱՊՀ տնտե­սա­կան ա­ճի կան­խա­տե­սու­մը ԱՄՀ-ն ն­վա­ զեց­րել է 0,1-տո­կո­սա­յին կե­ տով՝ մինչև 4%։ Տա­րա­ծաշր­ ջա­նի հա­մար կան­խա­տես­ ման ճշգրտու­մը պայ­մա­ նա­վոր­ված է եվ­րո­գո­տու և այլ խո­շոր տնտե­սու­թյուն­ նե­րի կան­խա­տե­սում­ն ե­րի ճշգրտմամբ։

Հոկ­տեմ­բե­րի 9-ի նիս­ տում ԿԲ խոր­հուր­դը ո­րո­ շել է ան­փո­փոխ պա­հել վե­ րա­ֆի­նան­սա­վոր­ման տո­ կո­սադ­րույ­քը՝ 8%։ Ըստ ԿԲ հա­ղոր­դագ­րու­թյան՝ 2012թ. սեպ­տեմ­բե­րին ար­ձա­նագր­ վել է 0,8% գնաճ, ին­չի արդ­ յուն­քում 12-ամս­յա գնա­ճը նույն­պես մնա­ցել է ան­փո­ փոխ՝ կազ­մե­լով 2,5%, ո­րը տա­տա­նում­ն ե­րի թույ­լատ­ րե­լի մի­ջա­կայ­քի (4±1,5%) ստո­րին մա­կար­դակն է։ «Խոր­հուրդն ար­ձա­նագ­ րեց, որ ար­տա­քին հատ­վա­ ծից ակն­կալ­վող ազ­դե­ցու­ թյուն­ նե­ րը մնում են թույլ գնա­ճա­յին։ Չ­նա­յած զար­ գա­ցած երկր­նե­րի պարտ­ քա­յին հիմ­ն ախն­դիր­նե­ րի քա­ղա­քա­կան լու­ծում­ նե­րի վե­րա­բեր­յալ ա­նո­րո­ շու­թյուն­նե­րի պահ­պան­ման պայ­ման­նե­րում կան­խա­ տես­վող հո­րի­զո­նում ակն­ կալ­վում է հա­մաշ­խար­հա­ յին պա­հան­ջար­կի ցածր մա­կար­դակ, այ­դու­հան­դերձ պա­րե­նա­յին ապ­րանք­նե­ րի մի­ջազ­գա­յին շու­կա­ յում դեռևս պահ­պան­վում է հիմ­ն ա­րար լար­վա­ծու­ թյունն ու ձևա­վոր­ված թույլ գնա­ճա­յին մի­ջա­վայ­րը՝ պայ­մա­նա­վոր­ված ցո­րե­նի մի­ջազ­գա­յին գնի շա­րու­ նա­կա­կան ա­ճով։ Վեր­ջի­ նիս ազ­դե­ցու­թյու­նը ներ­քին գնե­րի վրա շա­րու­նակ­ վել է նաև սեպ­տեմ­բե­րին՝

էջ 6 ›››

էջ 5 ›››

Սալ­բի Ղա­զար­յան, տե­սա­կետ էջ 2 ›››

Օս­կան­յանն ա­ռա­ջար­կում է բա­նա­վի­ճել հինգ թե­մա­նե­րի շուրջ էջ 3 ›››

Ընտ­րու­թյուն­նե­ րով չենք կա­րո­ ղա­նա փո­խել չընտր­ված չիշ­ խա­նու­թյու­նը Հարցազրույց Տիգ­րան Խզ­մալ­յա­նի հետ էջ 4 ›››

Փոր­ձը գնում է ներդր­ման Ֆի­նան­սա­կան հաշ­տա­րա­ րի հայ­կա­կան մո­դե­լը հե­ տաքրք­րել է Ուկ­րաի­նա­յին էջ 5 ›››

Վ­ճա­րե­լով Լեռ­նա­յին Ղա­ րա­բա­ղի գի­նը

Կենտ­րո­նա­կան բան­կը «Զո­լո­տա­յա կո­րո­նա­յին» զրկել է լի­ցեն­զիա­յից էջ 6 ›››

«Օրակարգ»-ի արխիվից

Ար­ժույ­թի մի­ջազ­գա­յին հիմ ­ն ադ­րա­մը (ԱՄՀ) 2012թ. հա­ մար գլո­բալ տնտե­սու­թյան ա­ճի տեմ­պի կան­խա­տե­սու­ մը «Հա­մաշ­խար­հա­յին տնտե­սու­թյան հե­ռան­կար­ներ» սեպ­տեմ­բեր­յան զե­կույ­ցում նվա­զեց­րել է 0,1-տո­կո­սա­ յին կե­տով՝ մինչև 3,3%։ Հա­յաս­տա­նի տնտե­սա­կան ա­ճի ցու­ցա­նի­շը, ընդ­հա­կա­ռա­կը, բարձ­րաց­վել է 0,1-տո­կո­ սա­յին կե­տով՝ մինչև 3,9%։ Հիմ ­ն ադ­րա­մի կան­խա­տե­սած ցու­ցա­նիշը տար­բեր­վում է կա­ռա­վա­րու­թյան սպա­սում­ նե­րից՝ 7,1%։ ԱՄՀ-ն աճ է ակն­կա­լում նաև Հա­յաս­տա­նի ներ­քին սպառ­ման ո­լոր­տում՝ 6,2%։ Ու­շագ­րավ է, որ հա­ մա­ձայն ԱՄՀ հա­յաս­տան­յան ա­ռա­քե­լու­թյան սեպ­տեմ­բե­ րի 27-ի հա­ղոր­դագ­րու­թյան՝ ըն­թա­ցիկ տա­րում տնտե­ սա­կան ա­ճը Հա­յաս­տա­նում կա­րող է կազ­մել 6,2%։ ԱՄՀ-ն հրա­պա­րա­ կել է «Հա­մաշ­խար­հա­յին

տնտե­սու­թյան հե­ռան­ կար­ ներ» (World Economic

Outlook) սեպ­տեմ­բեր­ յան զե­ կույ­ ցը։ 2012թ. հա­ մար գլո­բալ տնտե­սու­թյան ա­ճի տեմ­պի կան­խա­տե­ սու­մը կազ­մա­կեր­պու­թյու­ նը 3,4%-ից ն­վա­զեց­րել է մինչև 3,3%, 2013թ. հա­մար՝ 3,9%-ից մինչև 3,6%: ԱՄՀ-ն վե­րա­նա­յել է Հա­ յաս­տա­նի հիմ­ն ա­կան առևտ­ րատն­տե­սա­կան գոր­ծըն­ կեր­նե­րի տնտե­սա­կան ցու­ ցա­նիշ­նե­րը։ Այս­պես՝ եվ­րո­ գո­ տում այս տա­ րի կա­ րող է ար­ձա­նագր­վել 0,4% տնտե­ սա­կան ան­կում (հու­լի­սին

Կիզակետում

Ոչ ոք հա­յե­րին բռնու­թյամբ չի ու­ղար­կում Ռու­սաս­տան, նրանք ի­րենք են գնում։ Ե­րեկ հրա­վիր­ված ա­սու­լի­սին նման հայ­տա­րա­րու­թյուն է ա­րել Հա­յաս­տա­նում Ռու­սաս­տա­ նի դես­պան Վ­յա­չես­լավ Կո­ վա­լեն­կոն՝ պա­տաս­խա­նե­ լով հար­ցին, թե ին­չու եղ­բայ­ րա­կան եր­կիր Ռու­սաս­տա­նը չի գնում Հա­յաս­տա­նին ըն­ դա­ռաջ և փա­կում «Հայ­րե­ նա­կից­ներ» պե­տա­կան ծրա­ գի­րը, ո­րը, շա­տե­րի կար­ ծի­ քով, նպաս­ տում է Հա­ յաս­տա­նի քա­ղա­քա­ցի­նե­րի՝

Ռու­սաս­տան ար­տա­գաղ­թին (Tert.am)։ «Արդ­ յո՞ք ինչ-որ մե­ կը հա­ յե­րին Ռու­սաս­տան է քա­ շում։ Արդ­ յո՞ք ինչ-որ մե­ կը բռնու­ թյամբ է տա­ նում այն­ տեղ։ Դուք կար­ծում եք՝ ե­թե փա­կեք ներ­կա­յա­ցուց­չու­թյու­ նը, մար­ դիկ չե՞ն գնա։ Արդ­ յո՞ք խնդի­րը ներ­կա­յա­ցուց­չու­ թյունն է»,– հար­ցադ­րում­ն եր է ա­րել դես­պա­նը՝ նշե­լով, որ խնդի­րը ոչ թե Միգ­րա­ցիոն ծա­ռա­յու­թյան ներ­կա­յա­ցուց­ չու­ թյունն է, այլ «ինչ-որ այլ բան»։

PanARMENIAN

Հա­յե­րին ոչ ոք բռնու­թյամբ Ռու­սաս­տան չի տա­նում. ՌԴ դես­պան

«Ին­ չո՞ւ են մար­ դիկ գնում Հա­յաս­տա­նից։ Գ­նում են, քա­ նի որ նրանք ինչ-որ օբ­ յեկ­տիվ պատ­ճառ­ներ ու­նեն,

և դա, ան­ շուշտ, կապ չու­ նի Դաշ­նա­յին միգ­րա­ցիոն

էջ 4 ›››

9 771829 331002

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

I SSN 1829- 331X

12194 >

| № 125 (194), չորեքշաբթի, հոկտեմբերի 10, 2012 թ., www.civilnet.am


| № 125 (194), չորեքշաբթի, հոկտեմբերի 10, 2012 թ.

2 | Տեսանկյուն Խմբագրական

«Հայ­րե­նա­կից­նե՞րն» են մե­ղա­վոր, թե՞ ՀՀ իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը Վեր­ջին շրջա­նում մա­մու­լում պար­բե­րա­բար դժգո­հու­ թյուն­ներ են հնչում Ռու­սաս­տա­նի Դաշ­նու­թյան «Հայ­ րե­նա­կից­ներ» պե­տա­կան ծրագ­րի հետ կապ­ված: Մաս­ նա­վո­րա­պես՝ շեշտ­վում է, որ այս ծրա­գի­րը նպաս­ տում է Հա­յաս­տա­նից ար­տա­գաղ­թի տեմ­պե­րի ա­ճին: «Հայ­րե­նա­կից­ներ» ծրագ­րին վեր­ջերս իր ան­հա­մա­ձայ­ նու­թյունն էր հայտ­նել նաև ՀՀ վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­յա­նը: «Ռուս գոր­ծըն­կեր­նե­րը մեր փաս­տարկ­ ներն ըն­դու­նում են: Սո­վո­րա­կան միգ­րա­ցիոն գոր­ծըն­ թաց­նե­րի կազ­մա­կերպ­ման հար­ցում մենք կգանք ընդ­ հա­նուր եզ­րա­կա­ցու­թյան, սա­կայն Հա­յաս­տա­նի Հան­ րա­պե­տու­թյու­նից ար­տա­գաղթ կազ­մա­կեր­պելը ան­ թույ­լատ­րե­լի ենք հա­մա­րում»,– նշել էր վար­չա­պե­տը: Ե­րեկ Հա­յաս­տա­նում Ռու­սաս­տա­նի դես­պան Վ­յա­ չես­լավ Կո­վա­լեն­կոն այս ծրագ­րի վե­րա­բեր­յալ հե­ տաքր­քիր հայ­տա­րա­րու­թյուն­ներ է ա­րել: «Ոչ ոք հա­ յե­րին բռնու­թյամբ չի ու­ղար­կում Ռու­սաս­տան, նրանք ի­րենք են գնում։ Արդ­յոք ինչ-որ մե­կը հա­յե­րին Ռու­ սաս­տա՞ն է քա­շում։ Արդ­յոք ինչ-որ մե­կը բռնու­թյա՞մբ է տա­նում այն­տեղ։ Դուք կար­ծում եք՝ ե­թե փա­ կեք ներ­կա­յա­ցուց­չու­թյու­նը, մար­դիկ չե՞ն գնա։ Արդ­ յոք խնդի­րը ներ­կա­յա­ցուց­չու­թյո՞ւնն է,– լրագ­րող­նե­ րի հետ հան­դիպ­մա­նը հար­ցադ­րում­ն եր է ա­րել նա և շա­րու­նա­կել:– Ին­չո՞ւ են մար­դիկ գնում Հա­յաս­ տա­նից։ Գ­նում են, քա­նի որ նրանք ինչ-որ օբ­յեկ­ տիվ պատ­ճառ­ներ ու­նեն, և դա, ան­շուշտ, կապ չու­նի Դաշ­նա­յին միգ­րա­ցիոն ծա­ռա­յու­թյան հետ»: Ռու­սաս­տա­նի դես­պա­նի հար­ցադ­րում­ն ե­րը միան­ գա­մայն տե­ղին են, և դ­րանք պետք է ուղ­ղել Հա­յաս­ տա­նի կա­ռա­վա­րու­թյա­նը: Բ­նա­կա­նա­բար, խնդի­րը Հա­յաս­տա­նում Ռու­սաս­տա­նի միգ­րա­ցիոն ծա­ռա­յու­ թյան ներ­կա­յա­ցուց­չու­թյան առ­կա­յու­թյու­նը չէ: Խն­դիրն այն է, որ Հա­յաս­տա­նի կա­ռա­վա­րու­թյունն իր տնտե­սա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թյամբ նպաս­տել է երկ­րում աղ­քա­տու­թյան մա­կար­դա­կի բարձ­րաց­մա­ նը, դրա­նից բխող ար­տա­գաղ­թին: Վեր­ջին հաշ­վով՝ «Հայ­րե­նա­կից­ներ» ծրագ­րով հա­յե­րը չեն ար­տա­գաղ­ թում Մոսկ­վա կամ Սանկտ ­Պե­տեր­բուրգ, այլ հիմ­ն ա­ կա­նում Ռու­սաս­տա­նի հե­ռա­վոր և թերբ­նա­կեց­ված տա­րածք­ներ, որ­տեղ բնակ­լի­մա­յա­կան պայ­ման­նե­րը շատ ա­վե­լի խիստ են: Բ­նա­կան հարց պետք է ուղղ­ վի Հա­յաս­տա­նի կա­ռա­վա­րու­թյա­նը՝ ին­չո՞ւ ՀՀ քա­ղա­ քա­ցին պետք է ցան­կա­նա, ա­սենք, ար­տա­գաղ­թել մի տեղ, որ­տեղ նա ա­ռա­վե­լա­պես գնում է ոչ թե բա­րե­ կե­ցու­թյուն կա­ռու­ցե­լու, այլ հիմ­ն ա­կա­նում իր հայ­րե­ նի­քում սո­վից խու­սա­փե­լու հա­մար: Ին­չո՞ւ ՀՀ քա­ղա­ քա­ցին եր­բեմ­ն ի աք­սո­րա­վայր Սի­բի­րը պետք է նա­ խընտ­րի սե­փա­կան հայ­րե­նի­քից: Գու­ցե կա­ռա­վա­րու­թյու­նը փոր­ձի իր մե՞ջ մեղ­քը փնտրել: n

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

օ ր ա թ ե ր թ

Լույս է տեսնում 2011թ. սեպտեմբերի 21-ից: Հիմնադիր և հրատարակիչ՝ «Սիվիլիթաս» հիմնադրամ, վկայական` 03Ա080303, տրվ. 20.05.08թ. Հասցե՝ ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտայի 1 Հեռ.՝ +37410 500 119, էլ. փոստ՝ info@civilnet.am Գլխավոր խմբագիր՝ Կարեն Հարությունյան Թողարկման պատասխանատու՝ Մարատ Յավրումյան Վաճառք և բաժանորդագրություն՝ +374 10 500119, +374 55 026249 Գովազդ և մարքեթինգ՝ +374 55 441351 Մեջբերումներ անելիս հղումը «Օրակարգ»-ին պարտադիր է: Թերթի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուս­տա­ռադիո­ընթերցումն առանց «Օրակարգ»-ին հղման արգելվում է: Նյութերը չեն գրախոսվում և հեղինակներին չեն վերադարձվում: Գովազդների և R տառով հրապարակվող նյութերի բովանդա­կության համար խմբագրությունը պատասխանատվություն չի կրում: Տառատեսակը՝ Էդիկ Ղաբուզյանի Հրատարակության 2-րդ տարի Ստորագրված է տպագրության՝ 09.10.2012թ. Տպաքանակը՝ 2000

Մի­ջու­կա­յին մեկ ռում­բը կա­րող է փչաց­նել քո ամ­բողջ օ­րը

Սալ­բի Ղա­զար­յան

Ժ

ա­մա­նա­կին մե­քե­նա­յի բամ­ պե­րի այս­պի­սի տիպ կար. «Մի­ջու­կա­յին մեկ ռում­բը կա­ րող է փչաց­նել քո ամ­բողջ օ­րը»: Դե, կա­ րող եմ ա­ սել, որ մեկ քրեա­ կան գոր­ծը նմա­նա­պես կոր­ծա­նում է քո ամ­բողջ օ­րը: Պարզ­վում է՝ կի­րա­կի Գ­րա­դա­րա­ նա­վար­նե­րի մի­ջազ­գա­յին օրն էր: Ես ծնվել եմ գրա­դա­րա­նա­վար, սա­կայն Հա­յաս­տա­նի գրա­դա­րան­ներ այդ­քան հա­ ճախ չեմ գնում: Իսկ երբ գնում եմ, հա­ մոզ­ վում եմ, որ դրանք գրե­ թե սա­ռեց­ված վի­ճա­կում են: 1990-ից

ի վեր գրա­դա­րան­ներն ա­պա­հով­վել են ինչ-ինչ գրքե­րով, այն­տեղ ինչ-ինչ վե­րա­նո­րոգ­ման աշ­խա­տանք­ներ են ի­րա­կա­նաց­վել: Արդ­յուն­քում՝ ո­չինչ: Այ­սօր Հա­յաս­տա­նի 948 գրա­դա­րան­ նե­րը լուրջ, շատ լուրջ օ­ժան­դա­կու­ թյան կա­րիք ու­նեն: Հա­յաս­տա­նում մի­ ջի­ նը տա­ րե­ կան շուրջ 50 մարդ է մտնում յու­րա­քանչ­յուր գրա­դա­րան: Սա­կայն ա­ռանց գրա­դա­րան­նե­րի մեր քա­ղաք­ներն ու գյու­ղե­րը կտրված են աշ­խար­հից: Գր­քեր, ամ­սագ­րեր, հա­ մա­ցանց՝ ա­ռանց դրանց Հա­յաս­տա­ նը կլի­ նի լքված, մե­ նակ մնա­ ցած կղզի, բայց ա­ ռանց ջրի: Այ­ դու­ հան­ դերձ՝ ես չեմ գրում ծայ­ րաս­ տի­ ճան կարևոր այս հար­ցի մա­սին: Չորս օր ա­ռաջ մեկ­նար­կեց «Շու­շի արտ փրո­ ջեքթ» նա­ խագ­ ծի՝ «Հող և տեխ­նո­լո­գիա» խո­րագ­րով ծրա­գի­րը: Հե­րի Որ­բեր­յա­նը և շուրջ 25 նկա­րիչ Հա­յաս­տա­նից և ար­տերկ­րից ար­վես­ տի մի­ջո­ցով զար­մա­նա­լի, գե­ղե­ցիկ, հու­զիչ և նր­բա­ճա­շակ ար­տա­հայ­տու­ թյուն­նե­րով հան­դես ե­կան: Ես այն­ քան էի ու­զում գնալ այն­տեղ և ան­ ձամբ զգալ ար­վես­տի շուն­չը ա­մա­յի Շու­շիի կենտ­րո­նում: Սա­կայն չգնա­ ցի և չեմ կա­րող ա­վե­լին պատ­մել այն

մա­սին, թե ինչ­պես նկա­րիչ­նե­րը, հա­ մադ­րե­լով կամ­քը, պատ­կե­րա­ցու­մը, վար­պե­տու­թյունն ու հնա­րա­վո­րու­ թյուն­նե­րը, ա­վե­րակ­նե­րում վե­րած­ նե­ցին հույ­սը: Ե­ րեք օր ա­ ռաջ CivilNet.am կայ­ քը հա­ղոր­դել էր, որ ֆրան­սիա­կան Petrostrategies ըն­կե­րու­թյու­նը Ադր­բե­ ջա­նի նավ­թա­յին և գա­զա­յին սեկ­տո­ րի վե­րա­բեր­յալ այն­պի­սի վեր­լու­ծու­ թյուն է ա­րել, ո­րը հա­յաս­տան­յան բո­ լոր քա­ղա­քա­կա­նու­թյուն մշա­կող­նե­ րին և ի­րա­կա­նաց­նող­նե­րին պետք է ստի­պի եզ­րա­հան­գում­ն եր ա­նել և հա­մա­պա­տաս­խան ռազ­մա­վա­րու­ թյուն մշա­ կել: Ցան­ կա­ ցած այլ երկ­ րում դրա­նով կզբաղ­վեր կա­ռա­վա­ րու­թյունն ու մա­մու­լը: Այս­տեղ վեր­ ջին ե­րեք օր­վա ըն­թաց­քում մա­մու­լի ու­շադ­րու­թյան կենտ­րո­նում են վրդո­ վե­ցու­ցիչ մե­ղադ­րանք­ներն ազ­նիվ մար­դու դեմ: Բա­ ցի ա­ մե ն ին­ չից՝ սա պայ­ քար է խորհր­դա­յին մար­դու և մ­ն ա­ցած­նե­ րիս միջև, սա­ կայն պայ­ քար ոչ թե խորհր­դա­յին մար­դու լա­վա­գույն տե­ սա­կի, ա­սենք՝ գա­ղա­փա­րա­խոս Լե­ նի­նի դեմ, այլ պայ­քար ընդ­դեմ ա­տե­ լի Ս­տա­լի­նի:  n

Հայ լրագ­րու­թյան սև օ­րե­րը

Թա­թուլ Հա­կոբ­յան

1991

թ. նա­խա­գա­հա­կան ընտ­ րու­թյուն­նե­րում ա­մե ն ինչ պարզ էր: Գե­րա­գույն խորհր­դի նա­ խա­գահ Լևոն Տեր-­Պետ­րոս­յա­նը ան­ գամ նա­խընտ­րա­կան քա­րո­զար­շավ չի­րա­կա­նաց­րեց: Ան­կա­խու­թյան ա­լի­ քը նրան ու նրա ՀՀՇ-ա­ կան թի­ մի ն բե­րում էր իշ­խա­նու­թյան: Նա­խա­գա­ հի մյուս թեկ­նա­ծու­նե­րին, ո­րոնց մեջ ա­մե ­նաա­կա­նա­վո­րը խորհր­դա­յին տա­րի­նե­րի այ­լա­խոհ Պա­րույր Հայ­ րիկ­յանն էր, իշ­խա­նա­կան քա­րոզ­ չա­մե­քե­նան քննա­դա­տում, բայց չէր վար­կա­բե­կում: Այդ օ­րե­րին, այ­սօր­վա հաս­կա­ցո­ղու­թյամբ, ան­գամ չկար իշ­ խա­նա­կան քա­րոզ­չա­մե­քե­նա ու պա­ լա­տա­կան լրագ­րու­թյուն, թեև Տեր-­ Պետ­րոս­յա­նի հա­մար հո­գի տվող լրագ­րող­նե­րի պա­կաս չկար: Այլ էր ի­րա­վի­ճա­կը 1996թ.: Գոր­ ծող նա­խա­գահ Տեր-­Պետ­րոս­յա­նին ի­րա­կան մար­տահ­րա­վեր էր նե­տել ՀՀՇ-ից տա­րի­ներ ա­ռաջ հե­ռա­ցած և ԱԺՄ-ն հիմ­նադ­րած Վազ­գեն Մա­ նուկ­յա­նը: Այդ ընտ­րու­թյուն­նե­րի ըն­ թաց­քում էր, որ հայ լրագ­րող­նե­րի մեծ մա­սը, մո­ռա­նա­լով մաս­նա­գի­տա­ կան «ոսկ­յա» օ­րենք­նե­րը, կանգ­նեց կա՛մ (հիմ­ն ա­կա­նում) Տեր-­Պետ­րոս­յա­ նի կող­քին, կա՛մ Մա­նուկ­յա­նի: Լ­րագ­ րու­թյան «ոսկ­յա» թիվ մեկ օ­րեն­քը սա է. ե­թե լրագ­րող ես, ի­րա­վունք չու­նես

լի­նել և քա­ղա­քա­կան ի­րա­դար­ձու­ թյուն­նե­րի մաս­նա­կիցն ու դե­րա­կա­ տա­րը և միա­ժա­մա­նակ դրանք լու­ սա­բա­նո­ղը: Հայ­կա­կան հե­ռուս­տաե­ թե­րից մաղձ ու թշնա­մանք էր թափ­ վում Մա­նուկ­յա­նի հաս­ցեին: 1998թ. ար­տա­հերթ նա­խա­գա­հա­ կան ընտ­րու­թյուն­նե­րում փոքր-ինչ այլ էր վի­ ճա­ կը, թեև հայ լրագ­ րող­ նե­րի մեծ մա­սը Ռո­բերտ Քո­չար­յա­նի պաշտ­պա­նու­թյան դիր­քե­րում էր, այս ան­գամ՝ ընդ­դեմ Խորհր­դա­յին Հա­ յաս­տա­նի եր­կար տա­րի­նե­րի ա­ռաջ­ նորդ Կա­րեն Դե­միրճ­յա­նի: 2003թ. նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­ թյուն­նե­րի լու­սա­բա­նու­մը շատ ա­վե­ լի ան­հան­դուր­ժող էր: Իշ­խա­նա­կան քա­րոզ­չա­մե­քե­նան ա­մե ­նաայ­լան­դակ բա­ռա­պա­շարն էր օգ­տա­գոր­ծում Քո­ չար­յա­նի հիմ­ն ա­կան մրցակ­ցի՝ Ս­տե­ փան Դե­միրճ­յա­նի հաս­ցեին: Քո­չար­ յան-­Դե­միրճ­յան հե­ռուս­տա­բա­նա­վե­ ճի ըն­թաց­քում ակն­հայտ դար­ձավ, որ հարց տվող լրագ­րող­նե­րը լրագ­ րող­ներ չեն, այլ Քո­չար­յա­նի կցորդ­ նե­րը: Հայ լրագ­րու­թյու­նը ար­հա­մար­ հող­նե­րի շար­քում ա­ռա­ջա­տա­րը, ինչ­ պես ա­ռա­ջին ու երկ­րորդ, այն­պես էլ գոր­ծող նա­խա­գա­հի օ­րոք, Հայ­կա­ կան ա­ռա­ջին հե­ռուս­տաա­լիքն է ու այդ հե­ռու­սաա­լի­քին կցված պա­լա­ տա­կան լրագ­րող­նե­րը: 2008թ. նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­ թյուն­նե­րում հայ լրագ­րու­թյու­նը եր­ բեք նման կերպ չէր կիս­վել: Հե­ռուս­ տաա­լիք­նե­րը կա­տա­րում էին ի­րենց սև գոր­ծը՝ սևաց­նե­լով Սերժ Սարգս­ յա­նին մար­տահ­րա­վեր նե­տած Լևոն Տեր-­Պետ­րոս­յա­նին, իսկ վեր­ջի­նիս հա­մակ­րող տպա­գիր լրատ­վա­մի­ջոց­ նե­րը նույն գործն ա­նում էին մա­մու­ լի է­ջե­րում: Շու­տով սկսվե­լու է 2013թ. նա­խա­ գա­հա­կան մրցա­վազ­քը: Հետևե­լով հե­ռուս­տաըն­կե­րու­թյուն­նե­րի ա­յսօր­ վա վար­քագ­ծին՝ կա­րե­լի է կաս­կած

ան­գամ չու­նե­նալ, թե ինչ­պես են այս ան­գամ գոր­ծող նա­խա­գահ Սերժ Սարգս­յա­նի քա­րո­զար­շա­վին կցվե­լու իշ­խա­նա­կան քա­րոզ­չա­մե­քե­նան ու ան­կախ հա­մա­րում ու­նե­ցող լրատ­ վա­մի­ջոց­նե­րի ու լրագ­րող­նե­րի մե­ ծա­գույն մա­սը: Նա­խա­գա­հի թեկ­նա­ ծու­նե­րի ա­ռա­ջադ­րում­ն եր դեռ չկան, սա­կայն ակն­հայտ է, թե Բաղ­րամ­յան 26-ում ում են տես­ նում հիմ­նա­ կան թեկ­նա­ծո­ւին: Այ­ սօր հին և մի­ ջին սերն­ դի հայ լրագ­րող­նե­րից քչե­րը կա­րո­ղա­ ցան պահ­պա­նել ի­րենց ո­րակ­նե­րը և չ­դար­ձան իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի և կամ ընդ­դի­մու­թյան կցոր­դը: Ան­կաս­կած, ա­մե ­նա­զար­գա­ցած ժո­ղովր­դա­վա­րա­ կան երկր­նե­րում ան­գամ հա­ճախ չեն պահ­պան­վում լրագ­րու­թյան «ոսկ­ յա» կա­նոն­նե­րը, սա­կայն պահ­պան­ վում են գո­նե լրագ­րու­թյան ժան­րա­ յին ա­ռանձ­նա­հատ­կու­թյուն­նե­րը: Օ­րի­նակ, երբ լրագ­րո­ղին ու­ղար­ կում են Տեր-­Պետ­րոս­յա­նի հան­րա­ հա­վա­քը լու­սա­բա­նե­լու, ան­կախ նրա­ նից, թե ինչ կողմ­ն ո­րո­շում ու­նե­ցող լրատ­վա­մի­ջոց է ներ­կա­յաց­նում, նա պար­տա­վոր է ուղ­ղա­կի ներ­կա­յաց­ նել այն, ինչ կա­տար­վում է այդ հան­ րա­հա­վա­քում, այլ ոչ թե հի­շեց­նել «մութ ու ցուրտ» տա­ րի­ նե­ րը: «Մութ ու ցուրտ» տա­րի­նե­րի հա­մար լրագ­ րու­թյու­նը նա­խա­տե­սել է առն­վազն ե­ րեք ժանր՝ սյուն, խմբագ­ րա­ կան և վեր­լու­ծու­թյուն/մեկ­նա­բա­նու­թյուն: Քա­ղա­քա­կան, բիզ­նես և այլ շա­ հե­րից հե­ռա­վո­րու­թյուն պահ­պա­ նե­լու հա­մար է հենց լրագ­րու­թյու­ նը նա­խա­տե­սում եր­կու հիմ­ն ա­կան խումբ՝ լրատ­վա­կան և կար­ծի­քի ար­ տա­հայտ­ման: Ցա­վոք, հայ լրագ­րող­ նե­րի մեծ մա­սը, հատ­կա­պես ընտ­ րու­թյուն­նե­րի շրջա­նում, մո­ռա­նում է սա: Նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­ նե­րը հայ լրագ­րութ­յան հա­մար սև­ օ­րեր են:  n

Օրաթերթը տպագրվում է «Տիգրան Մեծ» հրատա­րակ­չու­թյան տպարանում, ք.Երևան, Արշակունյաց 2:

Խմ­բագ­րա­կա­նը չի պայ­մա­նա­վո­րում թեր­թի այլ հատ­ված­նե­րում նո­րու­թյուն­նե­րի ընտ­րու­թյունն ու լու­սա­բա­նու­մը: Այս  է­ջում հրա­պա­րակ­վող մյուս կար­ծիք­նե­րը կա­րող են չհա­մընկ­նել խմբագ­րու­թյան դիր­քո­րոշ­մա­նը:


№ 125 (194), չորեքշաբթի, հոկտեմբերի 10, 2012 թ. |

Օրակարգ | 3

Օս­կան­յանն ա­ռա­ջար­կում է բա­նա­վի­ճել հինգ թե­մա­նե­րի շուրջ Նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­ նե­րը սա­րե­րի հետևում չեն: Հա­ յաս­տա­նում «քա­ղա­քա­կան» բա­ նա­վե­ճը միշտ ե­ղել է ան­ձե­րի, ոչ թե քա­ղա­քա­կան բո­վան­դա­կու­ թյան շուրջ։ Ան­կախ այն բա­նից, թե ով­քեր կլի­նեն գլխա­վոր թեկ­ նա­ծու­նե­րը, կար­ծում եմ, որ այ­ սօր­վա­նից ար­դեն պետք է սկսել քննար­կել և բա­նա­վի­ճել մեր երկ­րի և ժո­ղովր­դի հա­մար ա­մե­ նա­ճա­կա­տագ­րա­կան խնդիր­նե­ րի շուրջ և սկ­ սել այ­ լընտ­ րանք­ ներ ո­րո­նել՝ հաշ­վի առ­նե­լով հա­ մար­յա բո­լոր ուղ­ղու­թյուն­նե­րով մեր ժո­ղովր­դի առջև ծա­ռա­ցած բարդ ի­րա­վի­ճա­կը: Վեր­ջի­վեր­ ջո, այս ա­ մե ­ նը պետք է ու­ նե­ նա մեկ գլխա­վոր նպա­տակ՝ ա­մե­ նա­կարճ ժամ ­կ ե­տում էա­կան փո­փո­խու­թյուն բե­րել Հա­յաս­ տա­նի յու­րա­քանչ­յուր քա­ղա­քա­ ցու կյան­քում՝ բա­րո­յա­կան, սո­ ցիա­լա­կան, տնտե­սա­կան և այլ ուղ­ղու­թյուն­նե­րում: Ես հինգ այդ­պի­սի ուղ­ղու­թյուն եմ տես­նում. 1. Երկ­րի բա­րո­յա­հո­գե­բա­ նա­կան մթնո­լոր­տը: Այս­ տեղ հիմ­ն ա­կան քննար­կու­ մը պետք է լի­ նի այն բա­ նի շուրջ, թե ինչ­ պես ա­ նել, որ հան­դ ուր­ժ ո­ղա­կ ա­ն ու­թ յունն ու ար­դա­րու­թյու­նը դառ­նան

լի­նի բա­րե­փո­խում­ն ե­րի ճա­ նա­պար­հով հնա­րա­վո­րինս ա­րագ ար­հես­տա­կան մե­ նա­շնորհ­նե­րի վե­րա­ցու­մը, ա­զատ մրցակ­ցու­թյան հաս­ տա­տու­մը և սե­փա­կա­նու­թյան ան­ձեռնմ ­խ ե­լիու­թյան ե­րաշ­ խա­վո­րու­մը: Տն­տե­սա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թյան հիմ­ն ա­ կան թի­ րա­ խը պետք է լի­ նի տնտե­սա­կան ա­ճը և աշ­խա­ տա­տե­ղե­րի ստեղ­ծու­մը: Դ­րա հա­մար կա­ռա­վա­րու­թյունը, իր վրա ա­ ռա­ վել մեծ պա­ տաս­խա­նատ­վու­թյուն վերց­ նե­լով, ա­մե ­նա­կարճ ժամ ­կ ե­ տում պետք է ի­րա­կա­նաց­նի տնտե­սա­կան ա­ճին միտ­ված հար­կա­յին բա­րե­փո­խում­ն եր, ո­ րոնք կթեթևաց­ նեն փոքր և մի­ջին բիզ­նե­սի բե­ռը՝ միա­ ժա­մա­նակ հար­կա­յին դաշտ բե­րե­լով խո­շոր­նե­րի հար­կա­ յին շրջան­ցում­ն ե­րը և ընդ­լայ­ նե­լով հար­կա­յին բա­զան: 4. Ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­ թյուն: Այս­տեղ միան­շա­նա­ կո­րեն անհ­րա­ժեշտ է վե­րա­ բեռ­նա­վո­րում բո­լոր ուղ­ղու­ թյուն­ նե­ րով: Նախ պետք է ձևա­վո­րել ար­տա­քին քա­ղա­ քա­կա­նու­թյան գա­ղա­փա­րա­ կան հեն­քը, ար­տա­քին քա­ղա­ քա­կա­նու­թյու­նը որ­պես նպա­ տակ դի­տար­կե­լուց անց­նել այն որ­պես մի­ջոց օգ­տա­գոր­ ծե­լուն և իս­կա­կան նա­խա­ ձեռ­նո­ղա­կա­նու­թյուն դրսևո­ րել, օգ­տա­գոր­ծել տա­րա­ ծաշր­ջա­նում և դ­րա­նից դուրս

գե­րիշ­խող, որ պե­տա­կան ինս­տի­տուտ­նե­րը դառ­նան հա­մա­պար­փակ, ծա­ռա­յեն ժո­ղովր­դի շա­հե­րին և եր­բեք չլի­նեն լծակ քա­ղա­քա­կան խնդիր­ներ լու­ծե­լու հա­մար: 2. Քա­ղա­քա­կան դաշ­տի ա­ռող­ ջա­ցում: Այս­տեղ հիմ­ն ա­կան քննար­ կում­նե­ րը պետք է լի­ նեն պե­տա­կան կա­ռա­վար­ ման հա­մա­կար­գի ձևի և բո­ վան­դա­կու­թյան շուրջ: Այ­սօր հա­ճախ խոս­վում է ամ­բող­ջա­ պես խորհր­դա­րա­նա­կան հա­ մա­կար­գի անց­նե­լու մա­սին: Սա կա­ րող է այս ընտ­ րար­ շա­վի հիմ­ն ա­կան թե­մա­նե­ րից մե­կը լի­նել: Բայց զու­գա­ հե­ռա­բար պետք է քննար­կել քա­ղա­քա­կան հա­կակ­շիռ­նե­ րի խնդի­ րը և դ­ րան հաս­ նե­ լու ճա­նա­պարհ­նե­րը՝ որ­պես երկ­րում ժո­ղովր­դա­վա­րու­ թյան ամ­րապնդ­ման կարևոր գրա­վա­կան: 3. Տն­տե­սա­կան քա­ղա­քա­կա­ նու­թյուն: Այս­ տեղ հիմ­ն ա­ կան քննար­ կու­ մը պետք է լի­նի ա­ռայ­սօր ակն­հայ­տո­ րեն ա­նարդ­յու­նա­վետ քա­ ղա­քա­կա­նու­թյա­նը փո­ խա­րի­նող տնտե­սա­կան նոր մո­տե­ցում­ն ե­րի շուրջ, ո­ րոնց հիմ­ քում պետք է

«Ե­թե չգի­տես՝ Ֆոտոլուր

Նախ­կին արտ­գործ­նա­խա­րար, ԱԺ ԲՀԿ խմբակ­ցու­թյան պատ­գա­ մա­վոր Վար­դան Օս­կան­յա­նը Ֆեյս­բու­քում հեր­թա­կան գրա­ռումն է ա­րել՝ նշե­լով այն ուղ­ղու­թյուն­նե­րը, ո­րոնց շուրջ, ըստ նրա, պետք է բա­նա­վեճ լի­նի նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րից ա­ռաջ: Օս­ կան­յա­նի գրա­ռու­մը ներ­կա­յաց­ված է ստորև:

ուր ես գնում, չես կա­րող կոր­չել»,– գրել է Օս­կան­ յա­նը:

կա­րող կոր­չել: Այ­սօր ար­ հես­տա­կա­նո­րեն մեզ մոտ ստեղծ­վել է այն զգա­ցու­մը, որ մենք մո­լոր­ված չենք, ին­ չը գա­լիս է հիմ­ն ա­կա­նում նրա­նից, որ չգի­տենք, թե ուր ենք գնում: Բայց այս ա­նո­րո­ շու­թյունն ու­նի իր թաքն­ված կո­րուստ­նե­րը:

ստեղծ­ված նոր ի­րա­վի­ճա­կը՝ մեզ հու­զող հար­ցե­րում դի­ վա­նա­գի­տա­կան ա­ռա­վե­լու­ թյան և դ­րա­կան արդ­յունք­նե­ րի հաս­նե­լու հա­մար: 5. Հա­յաս­տա­նի ին­տեգ­րա­ ցիոն դաշ­տի ընտ­րու­թյուն: Բաց և ազ­ նիվ, զուտ ազ­ գա­յին շա­հե­րի հի­ման վրա պետք է քննար­ կում սկսել, թե վեր­ջի­վեր­ջո Հա­յաս­տանն ին­տեգ­րա­ցիոն ինչ ուղ­ղու­ թյամբ է ըն­թա­նա­լու: Ե­թե չգի­ տես՝ ուր ես գնում, չես

Նա­խա­գա­հա­կան այս ընտ­րու­ թյուն­նե­րը ակն­հայ­տո­րեն ար­դեն ան­ձե­րի ընտ­րու­թյուն չէ, այլ Հա­ յաս­տա­նի ա­պա­գա­յի:  n

Հան­րա­պե­տա­կան կու­սակ­ցու­ թյու­ նը հարկ չի հա­ մա­ րում մեկ­ նա­բա­նել «Բար­գա­վաճ Հա­յաս­ տան» կու­սակ­ցու­թյան ա­ռան­ձին գործ­չի՝ Վար­դան Օս­կան­յա­նի քա­ ղա­քա­կան ցան­կու­թյուն­ներն ու նպա­տակ­նե­րը: Ե­րեկ նման հայ­ տա­րա­րու­թյուն է ա­րել իշ­խող ՀՀԿ խոս­նակ, ԱԺ փոխ­նա­խա­գահ Է­դո­ւարդ Շար­մա­զա­նո­վը՝ ար­ ձա­գան­քե­լով Վար­դան Օս­կան­ յա­նի նա­խօ­րեին ա­րած հայ­տա­ րա­րու­թյա­նը, որ ԲՀԿ-ն՝ որ­պես մեծ հե­ղի­նա­կու­թյուն ու­նե­ցող

և մ­նում է բա­ ցա­ ռա­ պես կու­ սակ­ցու­թյան նա­խա­գահ Գա­ գիկ Ծա­ռուկ­յա­նի տե­սա­կե­տը: Բա­ ցի այն, որ Գա­ գիկ Ծա­ ռուկ­ յա­ նը 2011թ. ստո­ րագ­ րել է հայ­ տա­րա­րու­թյուն, որ­տեղ նշված է, որ «Օ­րի­նաց եր­կի­րը», ԲՀԿ-ն և ՀՀԿ-ն 2013թ. նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րին պաշտ­պա­նե­ լու են գոր­ծող նա­խա­գահ Սերժ Սարգս­յա­նի թեկ­նա­ծու­թյու­նը, որևէ այլ հայ­տա­րա­րու­թյուն ԲՀԿ ա­ռաջ­նոր­դը չի ա­րել»,– ա­սել է Շար­մա­զա­նո­վը:

կու­սակ­ցու­թյուն, մի քա­նի ամ­ սից կա­յա­նա­լիք նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րին պետք է մաս­ նակ­ցի սե­փա­կան թեկ­նա­ծո­ւով (Azatutyun.am): «Ե­թե Գա­գիկ Ծա­ ռուկ­յա­նը չու­զե­նա իր թեկ­նա­ծու­ թյու­նը դնել, և կու­սակ­ցու­թյու­նը կանգ­նի իմ թեկ­նա­ծու­թյան վրա, ես պատ­րաստ եմ ինձ վրա վերց­ նել այդ պա­տաս­խա­նատ­վու­թյու­ նը»,– ա­սել էր Օս­կան­յա­նը: «Մեզ հա­մար «Բար­գա­վաճ Հա­յաս­տան» կու­սակ­ցու­թյան պաշ­տո­նա­կան տե­սա­կետ ե­ղել

Հար­ցին՝ ե­թե ԲՀԿ-ն չ­սա­տա­րի, արդ­յոք Սերժ Սարգս­յա­նը կկա­ րո­ղա­նա վե­րընտր­վել նա­խա­ գա­հի պաշ­տո­նում, Շար­մա­զա­ նո­վը պա­տաս­խա­նել է. «Ան­հոգ ե­ղեք, Սերժ Սարգս­յա­նի և ՀՀԿ-ի վար­կա­նիշն այն­քան բարձր է, որ Սարգս­յա­նը կվե­րընտր­վի»: Շար­մա­զա­նովն ա­սել է, թե գոր­ծող նա­խա­գա­հը վեր է լի­ նե­լու մրցակ­ցու­թյու­նից, և մ­յուս թեկ­նա­ծու­նե­րի հիմ­ն ա­կան պայ­ քա­րը ըն­թա­նա­լու է երկ­րորդ տե­ ղի հա­մար: «Չեմ կար­ծում՝ որևէ

Ֆոտոլուր

Մեզ հա­մար ԲՀԿ պաշ­տո­նա­կան տե­սա­կետ ե­ղել ևմ ­ն ում է բա­ցա­ռա­պես Ծա­ռուկ­յա­նի տե­սա­կե­տը. Է­դո­ւարդ Շար­մա­զա­նով

մե­կը Հա­յաս­տա­նում կաս­կա­ծում է, որ նա­խա­գահ Սարգս­յա­նը վե­ րընտր­վե­լու է»,– ա­սել է նա:  n

PanARMENIAN

Հա­յաս­տա­նը հեր­թա­կան ապ­տա­կը կստա­նա դրսից. Արծ­վիկ Մի­նաս­յան

«Օս­կան­յա­նի դեպ­քը պար­զու­նակ մի օ­րի­նակ է, որ յու­րաքանչ­յու­րիս հետ էլ կա­րող է պա­տա­հել»,- ա­սել է Արծ­վիկ Մի­նաս­յա­նը:

Ազ­գա­յին ժո­ղո­վի դաշ­նակ­ցա­ կան պատ­գա­մա­վոր Արծ­վիկ Մի­ նաս­յա­նի կար­ծի­քով՝ Օս­կան­յա­ նի գոր­ ծը չպետք է դի­ տարկ­ վի ՀՀԿ-ԲՀԿ հա­մա­տեքս­տում, քա­ նի որ այն կոնկ­ րետ ան­ ձի դեմ է ուղղ­ված, կոնկ­րետ՝ Վար­դան Օս­կան­յա­նի (Yerkir.am): «Այն ոչ մի ազ­դե­ցու­թյուն չի ու­նե­նա նա­ խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­ րի վրա, պար­զա­պես Հա­յաս­ տա­նը հեր­թա­կան ան­գամ ապ­ տակ­ներ կստա­նա դրսից, և մենք

ա­մո­թով գլուխ­ներս կկա­խենք»,– նշել է Մի­նաս­յա­նը և հա­վե­լել, թե այդ պարզ հար­ցը դար­ձել է մա­ տի փա­թա­թան: «Երբ մար­դը մտա­ծում է արդ­ յու­նա­վետ տնօ­րի­նել մի­ջոց­նե­րը, ա­պա դա հա­մար­վում է հան­ցա­ գոր­ծու­թյուն, որն աբ­սուրդ է: Օս­ կան­յա­նի դեպ­քը պար­զու­նակ մի օ­րի­նակ է, որ յու­րաքանչ­յու­րիս հետ էլ կա­րող է պա­տա­հել: Ցա­ վում եմ, որ կան նման երևույթ­ ներ, ո­ րոնք վնաս են հասց­ նում

երկ­րի հե­ղի­նա­կու­թյա­նը»,– ա­սել է նա: Պատ­գա­մա­վո­րը վստահ է, որ ե­թե փո­ղե­րի լվաց­ման հարց լի­ներ, ա­պա քրեա­կան գործ պետք է հա­ րուց­ վեր մինչև Օս­ կան­յա­նի ԱԺ պատ­գա­մա­վոր դառ­նա­լը: «Ե­թե ան­գամ Օս­կան­յա­նին կան­չեն դա­տա­րան և օ­րեն­քով պար­զեն նրա ան­մե­ղու­թյու­նը, մեկ է՝ Օս­կան­յա­նի համ­բա­վը չի վե­րա­կանգն­վի»,– նշել է Մի­նաս­ յա­նը:  n


| № 125 (194), չորեքշաբթի, հոկտեմբերի 10, 2012 թ.

4 | Օրակարգ

Ընտ­րու­թյուն­նե­րով չենք կա­րո­ղա­նա փո­խել չընտր­ված չիշ­խա­նու­թյու­նը

-­Պա­րոն Խզ­մալ­յան, ի՞նչ կա­տար­վեց, Եվ­րա­դա­տա­ րա­նի այս ո­րո­շու­մը մեզ մտա­հոգ­վե­լու տե­ղիք տա­ լի՞ս է, թե՞ ոչ։ -­Սա մի քա­նի դաս է, ո­րը պետք է ու­սում­ն ա­սի­րել և եզ­րա­կա­ցու­ թյուն­ներ ա­նել։ Ա­ռա­ջին ա­մե­ նաակն­հայ­տը երևի մա­կե­րե­սի վրա այն է, որ բա­նը հա­սավ դի­ վան­բա­շուն, և դի­վան­բա­շին հան­ կարծ փոխ­ վեց։ Այ­ սու­ հետ դա ոչ թե հեր­թա­կան կո­ռու­մպաց­ված, ան­հա­սա­նե­լի մի հայ չի­նով­ն իկ է, այլ հան­կարծ՝ եվ­րո­պա­կան դա­ տա­րան։ Եվ դա ստեղ­ծեց մի նոր ի­րա­վի­ճակ, դա նոր լույս է սփռում ա­մեն ին­չի վրա և իր հետ բե­րում է մի շարք այլ հար­ցեր։ Ա­ռա­ջինն այն է, որ ան­պատ­ժե­լիու­թյու­նը կար­ծես թե մի փոքր վե­րա­նում է, ա­նօ­րի­նա­կա­նու­թյու­նը կար­ծես թե մթից լույ­ սի է բեր­ վում, իսկ խա­ վա­րա­սեր­նե­րը լույս չեն սի­րում։ Ան­մի­ջա­պես սկսվեց դե­մա­գո­գիա, որ ա­հա ինչ­պես ի­րեն թույլ տվեց Ժի­րայր Սե­ֆիլ­յա­նը դեմ հան­դի­ ման գնալ Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­ պե­տու­թյան, ո­րով­հետև դա­տավ­ ճի­ռը ներ­կա­յաց­ված է՝ Ժի­րայր Սե­ֆիլ­յա­նն ընդ­դեմ Հա­յաս­տա­նի Հա­նրա­պե­տու­թյան: -­Չա­կեր­տա­վոր՝ խիստ դա­ վա­ճա­նա­կան ա­րարք է թույլ տվել: -Ի­րա­կա­նում դա­վա­ճա­նու­թյու­ նը հենց այս ձևա­ կերպ­ ման մեջ է, ո­րով­հետև Ժի­րայր Սե­ֆիլ­յա­ նը հենց Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­ պե­տու­թյունն է ներ­կա­յաց­նում և հա­նուն Հա­յա­­ստա­նի Հան­րա­ պե­տու­թյան նրան չեն դա­տել։ Ն­ րան դա­ տում է ոչ թե Հա­ յաս­ տա­նի Հան­րա­պե­տու­թյու­նը, այլ Հա­յաս­տա­նի Հա­րա­պե­տու­թյու­նը զավ­թած կե­ղե­քիչ ռե­ժի­մը, ո­րը տվյալ դեպ­քում մի փոքր հա­կա­ հար­ված ստա­ցավ Եվ­րո­պա­յից, ո­րով­հետև անզ­գու­շո­րեն ստո­ րագ­րեց մի քա­նի փաս­տա­թուղթ, կար­ ծեց՝ դե որ կանց­ նի, կգնա։ Չան­ ցավ, չգնաց։ Եվ դա միակ դեպ­ քը չէ, ո՛չ ա­ ռա­ ջի­ նը և, կար­ ծում եմ, ո՛չ վեր­ջի­նը, ո­րով­հետև ա­նօ­րի­նա­կա­նու­թյուն­նե­րի շար­քը շա­րու­նակ­վում էր։ -­Նա­մա­նա­վանդ վեր­ջին շրջա­նում բազ­մա­թիվ նման

գոր­ծեր կան, օրինակ՝ Գ­րի­շա Վի­րաբ­յա­նի գործը, ո­րը նույն­պես Եվ­րո­պա­կան դա­տա­րա­նը բա­վա­րա­րել է: Ըստ էու­թյան՝ մենք կանգ­ նում ենք փաս­տի ա­ռաջ՝ իշ­խա­նու­թյու­նը թույլ է տա­լիս ա­պօ­րի­նու­թյուն, ա­պօ­րի­նու­թյու­նը հա­մար­ ժեք պա­տաս­խան է ստա­ նում Եվ­րո­պա­յում, այս­տեղ փոխ­հա­տուց­վում է, և որևէ մե­կը այս ա­մե­նի հա­մար չի պատժ­վում։ -Ես կար­ծում եմ, որ ա­մե­նա­սար­ սա­փե­լին այս­տեղ ոչ միայն ա­նօ­ րի­նա­կա­նու­թյունն է, այլև ա­նո­րակ աշ­խա­տան­քը, ա­նո­րակ կա­ռա­վա­ րու­մը, շատ վատ կա­ռա­վա­րու­մը, ո­րը տե­ղի է ու­նե­նում Հա­յաս­տա­ նում եր­կու տաս­նամ­յակ, և ես կար­ ծում եմ, որ այս ռե­ժի­մի մե­ծա­գույն ու ծան­րա­գույն մեղ­քը, պատ­մա­ կան մեղ­քը հենց դա է: Գո­ղե­րին, մար­դաս­պան­նե­րին պատ­մու­թյու­ նը նե­րում է, չի նե­րում վատ կա­ ռա­վա­րիչ­նե­րին, ղե­կա­վար­նե­րին: Ի­ րենք խո­ տան են թույլ տա­ լիս ա­մեն աս­պա­րե­զում, ուղ­ղա­կի այս

«

Վահրամ Բաղդասարյան/Ֆոտոլուր

Մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի եվ­րո­պա­կան դա­տա­րա­նը անց­յալ շա­բաթ ո­րո­շում կա­յաց­րեց, որ Հա­յաս­տա­նի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը քա­ղա­քա­ ցի Ժի­րայր Սե­ֆիլ­յա­նի («Սար­դա­րա­պատ» շարժ­ման նա­խա­ձեռ­ նող խմբի ան­ դամ) նկատ­ մամբ թույլ են տվել ա­ պօ­ րի­ նու­ թյուն: Դա­տա­րա­նը պար­տա­վո­րեց­րել է Հա­յաս­տա­նի կա­ռա­վա­րու­թյա­նը 6 հազ. եվ­ րո տու­ գանք վճա­ րել Սե­ ֆիլ­յա­ նին։ Այս և այլ թե­ մա­ նե­ րի շուրջ Սի­վիլ­Նե­թը զրու­ցել է «Սար­դա­րա­պատ» շարժ­ման նա­ խա­ձեռ­նող խմբի ան­դամ, կի­նո­ռե­ժի­սոր Տիգ­րան Խզ­մալ­յա­նի հետ:

-Ա­ յո՛, դրանք մեր փո­ ղերն են: Ն­րանք ա­նընդ­հատ մո­ռա­նում են մի բան, և մենք ա­նընդ­հատ մո­ ռա­նում ենք հի­շեց­նել այդ բա­նը, բո­լոր դա­տա­խազ­նե­րը, ոս­տի­ կան­նե­րը, քննիչ­նե­րը մեր վար­ձու աշ­խա­տող­ներն են, նրանք գո­յու­ թյուն ու­ նեն միայն իմ, ձեր, մեր ծնող­նե­րի ե­րե­խա­նե­րի սո­ցիա­ լա­կան վճա­րում­ն ե­րից ստաց­ ված հար­կե­րի գու­մար­նե­րից: Այ­

Անօրինական դատավճիռը բերեց նրան, որ Հայաստանի բյուջեից, մեր հարկերից պետք է վճարնեք մի քանի կոռումպացված, անորակ, անկիրթ դատավորների, քննիչների կատարած գործի համար աս­պա­րե­զը ան­մի­ջա­պես ու­սում­ նա­սիր­վեց Եվ­րո­պա­կան դա­տա­ րա­նում, և մենք գործ ու­նենք դա­ սա­կան խո­տա­նի հետ: Ա­նօ­րի­նա­ կան դա­տավ­ճի­ռը բե­րեց նրան, որ Հա­յաս­տա­նի բյու­ջեից, մեր հար­ կե­ րից պետք է վճար­ ենք մի քա­ նի կո­ռում­պաց­ված, ա­նո­րակ, ան­ կիրթ դա­տա­վոր­նե­րի, քննիչ­նե­րի կա­տա­րած գոր­ծի հա­մար: -­Շատ հազ­վա­դեպ է խոս­ վում այն մա­սին, որ գու­ մար­նե­րը, որ պետք է որ­ պես փոխ­հա­տու­ցում տրվեն այդ մարդ­կանց, մեր փո­ղերն են, որ վճար­ վում են ինչ-որ մարդ­կանց ա­նօ­րի­նա­կա­նու­թյուն­նե­րի պատ­ճա­ռով:

»

սինքն՝ նրանք շատ վատ են կա­ տա­րում ի­րենց աշ­խա­տան­քը: Մենք նրանց չենք էլ վար­ ձել, նրանք ինք­ նա­ կոչ են ե­ կել: Այս­ տեղ է մե­ խը, և այս մե­ խի վրա պետք է կա­խել բո­լոր հար­ցե­րը, և դա վաղ թե ուշ կար­վի: -­Մի­գու­ցե այս ա­ռու­մով պետք է ինչ-որ հա­սա­ րա­կա­կան դժգո­հու­թյո՞ւն ա­ռա­ջա­նա, մար­դիկ բա­վա­ կան հան­գիստ են տա­նում: -Կրկ­նում եմ՝ խա­վա­րա­սեր­նե­ րը լույ­ սից փախ­ չում են, և խնդ­ րի այս մա­սը չի լու­սա­բան­վում: Չի աս­վում՝ բայց ին­չո՞ւ բյու­ջեն պետք է վճա­րի ինչ-որ գու­մար­ներ կոնկ­ րետ մարդ­կանց վատ աշ­խա­տան­ քի, կե­րած գու­մա­րի, խո­տա­նի

«Ե­թե նոր­մալ երկր­նե­րում ընտ­ րու­թյուն­ներն են բե­րում փո­փո­խու­ թյուն­նե­րի, մեզ մոտ պետք է փո­ փո­խու­թյուն­նե­րը բե­րեն նոր­մալ ընտ­րու­թյուն­նե­ րի»,– ա­սում է Խզ­մալ­յա­նը:

հա­մար: Նոր­մալ վի­ճա­կում այն մար­դիկ, ո­րոնց ա­նուն­նե­րը հայտ­ նի են, պետք է փո­ խան­ ցեն պե­ տու­թյան կրած վնա­սը: -­Վար­դան Օս­կան­յա­նի հետ կապ­ված դեպ­քե­րին շա­տե­ րը տվե­ցին «քա­ղա­քա­կան հե­տապն­դում» գնա­հա­ տա­կա­նը, սա­կայն իշ­խա­ նու­թյու­նը բա­վա­կան հան­ գիստ է և ի­րեն ան­պատ­ ժե­լի է զգում կամ ի­րեն ցույց է տա­լիս այդ­պի­սին: -­Հա­մա­կար­գը շատ խիստ պատ­ժում է մարդ­կանց, ո­րոնք դուրս են գա­ լիս ռե­ ժի­ մի դեմ: Մ­յուս կող­մից, երբ խա­ղը ըն­թա­ նում է այդ ռե­ժի­մի կա­նոն­նե­րով, հնա­րա­վոր են գոր­ծարք­ներ, ուս­ տի այս­տեղ կան և՛ ի­րա­վա­կանսա­հ­մանադ­րա­կան, և՛ քա­ղա­քա­ կան ե­րանգ­ներ, ո­րոնք կարևոր են, և ո­ րոնք չի կա­ րե­ լի խառ­ նել: Ինչ վե­րա­բե­րում է Վար­դան Օս­ կան­յա­նի հար­ցին, այս­տեղ գոր­ ծում է բա­րո­յա­կան մի սկզբունք, և ես այս պա­րա­գա­յում ա­ռաջ­նորդ­ վում եմ Ա­լեք­սանդր Պուշ­կի­նի սկզբուն­քով. 1825թ., երբ դե­կաբ­ րիս­տա­կան ապս­տամ­բու­թյուն էր սկսվել, այդ ժա­մա­նակ հե­ռուս­ տա­տե­սու­թյուն չկար, և լու­րե­րը բա­վա­կան ուշ էին հաս­նում: Պուշ­ կի­նը այդ ժա­մա­նակ աք­սո­րա­վայ­ րում էր, և հենց լսեց այդ մա­սին, փա­խոսւ­տի դի­մեց, ին­չի մա­սին քչե­րը գի­տեն, և ե­կավ Պե­տեր­ բուրգ ոչ թե ապս­տամ­բու­թյա­նը մաս­նակ­ցե­լու, քա­նի որ շա­բաթ­ ներ էին ան­ցել, այլ այն պատ­ճա­ ռով, որ ապս­տամբ­նե­րի շար­քում

նա բազ­մա­թիվ ըն­կեր­ներ ու­ներ, ո­րոնց հետ խիստ վի­ճում էր գա­ ղա­փա­րա­խո­սա­կան հար­ցե­րով: Ապս­տամ­բու­թյու­նից մեկ ա­միս ա­ռաջ նա տպագ­րու­թյան ու­ղար­ կեց մի հոդ­ված, որ­տեղ քննա­դա­ տում էր իր ըն­կեր­նե­րի մո­տե­ցում­ նե­ րը, սա­ կայն հենց լսեց՝ նրանք ձեր­բա­կալ­ված են, կոպ­տո­րեն խախ­տեց օ­րեն­քը և փա­խավ՝ կանգ­նեց­նե­լու հոդ­վա­ծի տպագ­ րու­թյու­նը: Ս­րանք պատ­վի մա­սին պատ­կե­րա­ցում­ն եր են: Եվ քա­նի դեռ Վար­դան Օս­կան­յա­նի ու մյուս մարդ­կանց դեպ­քում գոր­ծում է այս ա­նօ­րի­նա­կան գոր­ծարք­նե­ րի, հե­ռա­խո­սա­յին ի­րա­վուն­քի հի­ ման վրա մթնո­լոր­տը, որևէ քննա­ դա­տու­թյուն ես ինձ թույլ չեմ տա, չնա­յած որ շատ հար­ցե­րում ես չեմ կի­սում նրա քա­ղա­քա­կան շատ պատ­կե­րա­ցում­ն եր: Բայց այս ա­ մե­ նը կարևոր չէ, քա­ նի որ նա Հա­յաս­տա­նի քա­ղա­քա­ցի է, և ես՝ որ­պես մեկ այլ քա­ղա­քա­ցի, պար­ տա­վոր եմ պաշտ­պա­նել նրան, քա­ նի որ դրա­ նով ես պաշ­ տպա­ նում եմ նաև իմ քա­ղա­քա­ցիա­կան ի­րա­վունք­նե­րը: -­Լավ, ինչ­պե՞ս ու­նե­նալ մի եր­կիր, որ­տեղ մար­դիկ չեն հե­տապնդ­վի այն­պի­սի հան­ցանք­նե­րի հա­մար, ին­ չի մեջ իշ­խա­նու­թյու­նը ուղ­ ղա­կի ո­րո­շել է մե­ղադ­րել մար­դուն: -­Դա ա­մե­նա­բարդ և ա­մե­նա­ պարզ հարցն է: Ւնչ­պես ու­նե­նալ այդ­ պի­ սի եր­ կիր, թույլ տվեք ես բա­ղադ­րա­տոմ­սե­րը այս­տեղ չբա­ ժա­նեմ, բո­լորս էլ գի­տենք: Իշ­խա­ նու­թյու­նը զավթ­ված է ժո­ղովր­ դից և այն պետք է վե­ րա­ դարձ­ վի ժո­ղովր­դին: Դ­րա հա­մար կան դա­սա­կան ձևեր. ժո­ղո­վուր­դը ընտ­րում է իր ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­ րին և ընտ­րու­թյուն­նե­րով է հաս­ նում փո­փո­խու­թյուն­նե­րի: Հա­յաս­ տա­ նում խնդիրն այն է, որ փո­ փո­խու­թյուն­նե­րին ընտ­րու­թյուն­ նե­րով հաս­նել հնա­րա­վոր չէ: Ե­թե նոր­մալ երկր­նե­րում ընտ­րու­ թյուն­ներն են բե­րում փո­փո­խու­ թյուն­նե­րի, մեզ մոտ պետք է փո­ փո­խու­թյուն­նե­րը բե­րեն նոր­մալ ընտ­րու­թյուն­նե­րի: Ա­հա իմ պա­ տաս­խա­նը: Մենք ընտ­րու­թյուն­նե­ րով չենք կա­րո­ղա­նա այս չընտր­ ված չիշ­խա­նու­թյու­նը փո­խել: Մենք դա պետք է ա­նենք և ա­նում ենք և կա­նենք ընտ­րու­թյու­ննե­րից դուրս: Ցա­վոք, ընտ­րու­թյուն­նե­րով դա մեզ տրված չէ:  n Զ­րու­ցեց Դե­րե­նիկ Մալ­խաս­յա­նը Հար­ցազ­րույցն ամ­բող­ջութ­յամբ դի­տեք Civilnet.am կայ­քում:

Հա­յե­րին ոչ ոք բռնու­թյամբ Ռու­սաս­տան չի տա­նում. ՌԴ դես­պան ‹‹‹ էջ 1 ծա­ ռա­ յու­ թյան հետ»,– նշել է նա։ Դի­վա­նա­գե­տի խոս­քով՝ ՌԴ միգ­ րա­ցիոն ծա­ռա­յու­թյան ներ­կա­յա­ ցուց­չու­թյունն աշ­խա­տում է, որ­ պես­զի սահ­մա­նա­փա­կի ա­նօ­ րի­նա­կան միգ­րա­ցիան, որ­պես­ զի այն մար­դիկ, ով­քեր գնում են

Ռու­սաս­տան՝ աշ­խա­տե­լու, լի­նեն պաշտ­պան­ված, ու­նե­նան քիչ թե շատ նոր­մալ կյան­քի պայ­ման­ներ և լավ աշ­խա­տա­վարձ։ «Հա­յե­րին ոչ ոք բռնու­թյամբ Ռու­ սաս­տան չի տա­նում, նրանք ի­րենք են գնում։ Ե­թե փա­կենք ներ­կա­յա­ ցուց­չու­թյու­նը, միգ­րա­ցիան չի դա­ դա­րի։ Այս­տեղ այլ պատ­ճառ­ներ

կան»,– ա­սել է Հա­յաս­տա­նում ՌԴ դես­պա­նը։ Շա­րու­նա­կե­լով՝ Վ­յա­չես­լավ Կո­վա­լեն­կոն հար­ցադ­րում է ա­րել. «Իսկ ին­չո՞ւ ոչ ոք չի հարց­ նում, թե ինչ­ պես է աշ­ խա­ տում ԱՄՆ-ի դես­պա­նա­տու­նը։ Ես կա­ րող եմ ա­սել, որ գրին քար­տի մի­ ջո­ցով Հա­յաս­տա­նից ա­վե­լի շատ

մարդ է գնա­ցել, քան [ՌԴ] Դաշ­ նա­յին միգ­րա­ցիոն ծա­ռա­յու­թյան ներ­կա­յա­ցուց­չու­թյան։ Գ­րին քար­ տով 2007-ից մինչ օրս գնա­ցել է ա­վե­լի քան 5 000 մարդ՝ ըն­տա­ նիք­նե­րով, Միգ­րա­ցիոն ծա­ռա­յու­ թյան մի­ ջո­ ցով՝ նույնպես 5 000 մարդ՝ ըն­տա­նիք­նե­րով։ Ըն­դա­մե­ նը 5 000 մարդ, իսկ ին­չո՞ւ է այս

աղ­մու­կը, ին­չո՞ւ է այս խո­սակ­ցու­ թյու­ նը, ի՞նչ կապ ու­ նի այս­ տեղ ներ­կա­յա­ցուց­չու­թյու­նը»։ Վ­յա­չես­լավ Կո­վա­լեն­կոն ընդգ­ ծել է, որ այդ հար­ ցով անհ­րա­ժեշտ է ու­շադ­րու­թյուն դարձ­նել վի­ճա­կագ­րու­թյա­նը, թվե­րին, այդ դեպ­քում հար­ցը պարզ կլի­նի։  n


№ 125 (194), չորեքշաբթի, հոկտեմբերի 10, 2012 թ. |

Փողեր | 5

Փոր­ձը գնում է ներդր­ման

դոլար/դրամ

Ֆոտոլուր

Ե­րեկ Երևա­նում մեկ­նար­կած «Ֆի­նան­սա­կան օմ­բուդս­մե ­նի ինս­տի­տուտն ուղղ­ված հան­րու­ թյան վստա­հու­թյան ամ­րապնդ­ մա­նը և ֆի­նան­սա­կան միջ­նոր­ դու­թյան ա­վե­լաց­մա­նը» թե­մա­ յով կոն­ֆե­րան­սին Հա­յաս­տա­նի ֆի­նան­սա­կան հաշ­տա­րար Փի­ րուզ Սարգս­յա­նը լրագ­րող­նե­ րին ա­սաց, որ գրա­սեն­յա­կի գոր­ ծու­նեու­թյան արդ­յունք­նե­րը կա­ րե­լի է գե­րա­զանց գնա­հա­տել։ Ե­թե ան­ցած տար­վա ըն­թաց­ քում քննված բո­ղոք­նե­րի թի­ վը ե­ ղել է 144, ա­ պա ներ­ կա­ յում այն ար­ դեն 260 է։ Քնն­ ված բո­ ղոք­նե­րի 65%-ը լուծ­վել է հօ­գուտ հա­ճա­խորդ­նե­րի։ Ըստ Սարգս­յա­նի՝ քննված բո­ղոք­նե­րի թվի ա­ճը չի խո­ սում ֆի­նան­սա­կան հա­մա­կար­ գում խնդիր­նե­րի մա­սին։ Այն պայ­մա­նա­վոր­ված է ֆի­նան­սա­ կան գրա­գի­տու­թյան մա­կար­ դա­կի ու գրա­սեն­յա­կի ճա­նա­չե­ լիու­թյան աս­տի­ճա­նի բարձ­րաց­ մամբ, նաև ֆի­նան­սա­կան միջ­ նոր­դու­թյան ա­ճով։ Բա­ցի այդ՝ վեր­ջին եր­կու տար­վա ըն­թաց­ քում հա­յաս­տան­յան ֆի­նան­սա­ կան շու­ կա­ յում ներդր­ վել է եր­ կու նոր գոր­ծիք՝ ԱՊՊԱ և պե­տա­ կան հա­մա­կար­գի աշ­խա­տա­կից­ նե­րի ա­ռող­ջու­թյան պար­տա­դիր ա­պա­հո­վագ­րու­թյուն։ Ըստ Սարգս­յա­նի՝ Հա­յաս­տա­ նի ֆի­նան­սա­կան հաշ­տա­րա­րի ինս­տի­տու­տի նկատ­մամբ բարձր է նաև մի­ջազ­գա­յին կա­ռույց­նե­ րի ու­շադ­րու­թյու­նը։ Հա­մաշ­խար­ հա­յին բանկն ան­ցած տար­վա վեր­ ջին և այս տար­ վա սկզբին ի­րա­կա­նաց­րել է Հա­յաս­տա­նի սպա­ռող­նե­րի շա­հե­րի պաշտ­ պա­նու­թյան և գ­րա­գի­տու­թյան

«Ֆի­նան­սա­կան օմ­բուդս­մե ­նի ինս­տի­տուտն ուղղ­ված հան­րու­թյան վստա­հու­թյան ամ­ րապնդ­մա­նը և ֆի­նան­սա­կան միջ­նոր­դու­թյան ա­վե­լաց­մա­նը» թե­մա­յով ա­մե ­նամ­յա կոն­ֆե­րան­սը Եր­ևա­նում։

ու­սում­ն ա­սի­րու­թյուն։ Բան­ կի գնա­հա­տա­կան­նե­րը, ո­րոնք առնչ­վել են ֆի­նան­սա­կան հաշ­ տա­րա­րի գրա­սեն­յա­կին, ըստ Սարգս­յա­նի, գո­վե­լի են ե­ղել։ ՀԲ-ն ար­ձա­նագ­րել է, որ հայ­կա­ կան փոր­ձը պետք է կի­րա­ռել ոչ միայն ԱՊՀ տա­րա­ծաշր­ջա­նում, ո­րո­շա­կի գոր­ծա­ռույթ­ներ կի­րա­ ռե­լի են նաև այլ երկր­նե­րում։ «Ուկ­րաի­նա­յի իշ­խա­նու­թյուն­ նե­րը ու­սում­ն ա­սի­րում են Հա­ յաս­տա­նի ֆի­նան­սա­կան հաշ­ տա­րա­րի ինս­տի­տու­տի փոր­ձը՝ ՀԲ-ի օ­ժան­դա­կու­թյամբ ի­րենց մոտ ներդ­նե­լու նպա­տա­կով»,– ա­սաց Սարգս­յա­նը։ Հոկ­տեմ­բե­ րին հայ­կա­կան մո­դե­լը ներ­կա­ յաց­վե­լու է Բոս­նիա և Հեր­ցե­գո­ վի­նա­յում՝ հե­տա­գա­յում ներդ­նե­ լու հե­ռան­կա­րով։ ԿԲ խորհր­դի ան­դամ Ար­մե­ նակ Դար­բին­յա­նի խոս­քով՝ ե­թե ներ­կա­յում ֆի­նան­սա­կան

հաշ­տա­րա­րի գրա­սեն­յա­կը զբաղ­վում է միայն քա­ղա­քա­ ցի­նե­րի շա­հե­րի պաշտ­պա­նու­ թյամբ, ա­պա­գա­յում չի բա­ցառ­ վում, որ կա­րո­ղու­թյուն­նե­րի զար­գաց­մա­նը զու­գա­հեռ՝ գրա­ սեն­յա­կը զբաղ­վի փոքր ու մի­ջին

«

քննու­թյան է ըն­դուն­վել 244-ը: Քնն­ված գոր­ծե­րի 65%-ը լուծ­ վել է հօ­գուտ հա­ճա­խորդ­նե­րի (պա­հան­ջի բա­վա­րա­րում՝ հաշ­ տեց­ման, մաս­նա­կի բա­վա­րար­ ման և բա­վա­րար­ման ո­րո­շում­ն ե­ րով)։ Արդ­յուն­քում հա­տուց­վել է ֌76,4 մլն։ Հոկ­տեմ­բե­րի 9-10-ը Երևա­նում անց­կաց­վող ա­մե ­նամ­յա կոն­ ֆե­րան­սի խոս­նակ­ներն են Մեծ Բ­րի­տա­նիա­յի ֆի­նան­սա­կան օմ­ բուդս­մե ­նը, Ֆ­րան­սիա­յի ա­պա­ հո­վագ­րա­կան հաշ­տա­րա­րը, Կա­ նա­դա­յի բան­կա­յին և ներդ­րու­ մա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի օմ­ բուդս­մե ­նը, Նոր Զե­լան­դիա­յի ա­պա­հո­վագ­րու­թյան և խ­նա­յո­ ղու­թյուն­նե­րի օմ­բուդս­մե ­նը, Իռ­ լան­դիա­յի ֆի­նան­սա­կան հա­մա­ կար­գի օմ­բուդս­մե ­նը, ներ­կա­ յա­ցու­ցիչ­ներ Հա­մաշ­խար­հա­յին բան­կից։ Կոն­ֆե­րան­սի ըն­թաց­քում մաս­նա­կից­նե­րը ծա­նո­թա­նա­ լու են ֆի­նան­սա­կան օմ­բուդս­ մեն­նե­րի մի­ջազ­գա­յին փոր­ ձին, Հա­յաս­տա­նի ֆի­նան­սա­ կան հաշ­տա­րա­րի գրա­սեն­յա­կի գոր­ծու­նեու­թյա­նը, ծրագ­րե­րին, վի­ճա­կագ­րու­թյա­նը, սպա­ռող­ նե­րի ֆի­նան­սա­կան կրթու­թյան և ն­րանց շա­հե­րի պաշտ­պա­նու­ թյան մե­խա­նիզմ­ն ե­րին։ Նա­խա­ տես­ված են թե­մա­տիկ քննար­ կում­ն եր բան­կա­յին գոր­ծու­ նեու­թյան, մաս­նա­վո­րա­պես՝ քար­տա­յին զեղ­ծա­րա­րու­թյան, ներդ­րում­ն ե­րի և կեն­սա­թո­շա­

»

կա­յին հա­մա­կար­գե­րի, հի­փո­թե­ քա­յին պայ­մա­նագ­րե­րի և ս­պա­ ռո­ղա­կան վար­կե­րի, ա­պա­հո­ վագ­րա­կան գոր­ծու­նեու­թյան թե­մա­նե­րով։  n Ա.Չ.

Կենտ­րո­նա­կան բանկն ան­սա­սան է Վե­րա­ֆի­նան­սա­վոր­ման տո­կո­սադ­րույ­քը մնաց ան­փո­փոխ՝ 8% ‹‹‹ էջ 1 հան­գեց­նե­լով «Հա­ցամ­թերք» ապ­րան­քախմ­բի գնե­րի ա­ճի»,– նշված է հա­ղոր­դագ­րու­թյու­նում։ Ըստ ԿԲ-ի՝ կան­խա­տես­վող հո­րի­զո­նում ներ­քին գնե­րի վրա Հա­յաս­տա­նի տնտե­սու­թյան զար­գա­ցում­ն ե­րից ակն­կալ­վող ազ­դե­ցու­թյու­նը մնում է գնա­ ճա­յին՝ պայ­մա­նա­վոր­ված մաս­ նա­վոր սպառ­ման ա­ճի բարձր մա­կար­դա­կի պահ­պան­մամբ և տն­տե­սա­կան ա­ճի՝ սպաս­ վա­ծից ա­վե­լի ա­րագ տեմ­պե­ րի դրսևոր­ մամբ: Նշ­ ված գնա­ ճա­յին գոր­ծոն­նե­րի ազ­դե­ցու­ թյու­ նը ներ­ քին գնե­ րի վրա շա­ րու­նակ­վե­լու է ո­րոշ չա­փով չե­զո­քաց­վել հար­կաբ­յու­ջե­տա­յին

415 405 395 385 09.04

09.10

09.07

եվրո/դրամ

525.71

1.39 q 0.26%

530

510

490 09.04

09.10

09.07

ռուբլի/դրամ

13.06

0.00 0 0.00%

13,20

12,50

11,80 09.04

09.07

եվրո/դոլար

1.292

09.10 0.00 q 0.33%

1,34

1,27

1,20 09.04

09.07

WTI Brent

նավթ

09.10

90.62 2.29 p 2.59% 113.37 1.55 p 1.39%

US$/bbl.

ՀԲ-ն ար­ձա­նագ­րել է, որ հայ­կա­կան փոր­ձը պետք է կի­րա­ռել ոչ միայն ԱՊՀ տա­ րա­ծաշր­ջա­նում. ո­րո­շա­կի գոր­ծա­ռույթ­ներ կի­ րա­ռե­լի են նաև այլ երկր­նե­րում

բիզ­նե­սի և ֆի­նան­սա­կան հա­մա­ կար­գի միջև ծա­գած վե­ճե­րով։ 2012թ. ա­ռա­ջին ե­րեք ե­ռամս­ յակ­նե­րին գրա­սեն­յա­կը ստա­ցել է ֆի­նան­սա­կան կազ­մա­կեր­պու­ թյուն­նե­րին առնչ­վող 971 բո­ղոք,

0.26 q 0.06%

425

Ֆի­նան­սա­կան հաշ­տա­րա­րի հայ­կա­կան մո­դե­լը հե­տաքրք­րել է Ուկ­րաի­նա­յին Հա­յաս­տա­նի ֆի­նան­սա­կան հաշ­ տա­րա­րի ինս­տի­տու­տը, երկ­րի ներ­սում լայն ճա­նա­չում չստա­ ցած, դուրս է գա­ լիս մի­ ջազ­ գա­ յին աս­պա­րեզ։ Ուկ­րաի­նա­յի իշ­ խա­նու­թյուն­նե­րը քննար­կում են հայ­կա­կան մո­դե­լի ներդր­ման հնա­րա­վո­րու­թյու­նը։ Ուկ­րաի­նա­ ցի­նե­րի օ­րի­նա­կին հետևե­լու են Բոս­նիա և Հեր­ցե­գո­վի­նա­յում։

406.33

120

95

70 09.04 ոսկի

09.07

կբ 100 հհ comex

1773.5 1778.7

09.10 1.1 p 0.06% 3.0 p 0.17%

US$/t oz.

1800

1700 1600 1500 09.04

(LME)

պղինձ

09.07

8232

09.10 9.9 p 0.12%

US$/tonne

8600

քա­ղա­քա­կա­նու­թյան զսպող ազ­դե­ցու­թյամբ։ Չ­նա­յած ըն­թա­ցիկ տար­վա ինն ա­միս­նե­րի արդ­յունք­նե­րով 12-ամս­ յա գնա­ ճը դեռևս պահ­ պան­վում է տա­տա­նում­ն ե­րի թույ­լատ­րե­լի մի­ջա­կայ­քի ստո­ րին սահ­մա­նին մոտ մա­կար­դա­ կում, այ­նո­ւա­մե ­նայ­նիվ կան­խա­ տես­վող հո­րի­զո­նում ար­տա­քին և Հա­յաս­տա­նի տնտե­սու­թյուն­նե­ րի կող­մից ակն­կալ­վում են ո­րո­ շա­կի գնա­ճա­յին ազ­դե­ցու­թյուն­ ներ ներ­քին գնե­րի վրա։ «Այդ պա­րա­գա­յում խոր­հուր­ դը նպա­տա­կա­հար­մար է գտնում պահ­պա­նել վե­րա­ֆի­նան­սա­ վոր­ման տո­կո­սադ­րույ­քի ներ­ կա­յիս մա­կար­դա­կը, ո­րի մի­ջո­ ցով լիո­վին ի­րա­տե­սա­կան է

7800

7000 09.04 ցորեն

(cbt)

Հոկ­տեմ­բե­րի 9-ի

US$/tonne

նիս­տում ԿԲ խոր­

370

հուր­դը ո­րո­շել է

319.76

09.10 3.40 p 1.08%

330

ան­փո­փոխ պա­հել վե­րա­ֆի­նան­սա­

290

վոր­ման տո­կո­ սադ­րույ­քը՝ 8%:

կան­խա­տե­սող հո­րի­զո­ նում 12-ամս­յա գնա­ճը մո­տեց­ նել 4% նպա­տա­կա­յին ցու­ցա­ նի­շին՝ ±1,5-տո­կո­սա­յին կետ

09.07

250

տա­տա­նում­ն ե­րի թույ­լատ­րե­լի մի­ջա­կայ­քով»,– նշված է ԿԲ հա­ ղոր­դագ­րու­թյու­նում։  n Ա.Չ.

210 09.04

09.07

09.10

Տվյալները վերցված են 09.10, Երևան, ժ. 16:00 Աղբյուրը՝ ՀՀ ԿԲ, Bloomberg և Forex


| № 125 (194), չորեքշաբթի, հոկտեմբերի 10, 2012 թ.

6 | Փողեր

Վ­ճա­րե­լով Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի գի­նը Կենտ­րո­նա­կան բան­կը «Զո­լո­տա­յա կո­րո­նա­յին» զրկել է լի­ցեն­զիա­յից

Կենտ­րո­նա­կան բան­կի սեպ­տեմ­բե­րի 24-ի ո­րոշ­ման արդ­յունք­նե­ րը, ո­րով խստաց­վում են Հա­յաս­տա­նում գոր­ծու­նեու­թյուն ծա­ վա­լող ար­տա­սահ­ման­յան վճա­րա­հաշ­վար­կա­յին հա­մա­կար­գե­ րին ա­ռա­ջադր­վող պա­հանջ­նե­րը, եր­կար սպա­սեց­նել չտվե­ցին։ Նա­խօ­րեին ԿԲ-ն ո­րո­շում է ըն­դու­նել, ըստ ո­րի՝ ու­ժը կորց­րած են ճա­նաչ­վել «Զո­լո­տա­յա կո­րո­նա» վճա­րա­հաշ­վար­կա­յին հա­ մա­կար­գին մաս­նակ­ցու­թյան վե­րա­բեր­յալ թույլտ­վու­թյուն­նե­րը։ Հա­մա­կար­գը, ըստ էու­թյան, հրա­ժար­վել է սպա­սար­կել Լեռ­նա­ յին Ղա­րա­բա­ղի տա­րած­քում գոր­ծող հա­յաս­տան­յան բան­կե­րի մաս­նաճ­յու­ղե­րը։ Ըստ ԿԲ-ի հոկ­տեմ­բե­րի 8-ի տա­ րա­ծած հա­ղոր­դագ­րու­թյան՝ Կենտ­րո­նա­կան բան­կի կող­ մից ի­րա­կա­նաց­վող վե­րահս­կո­ ղու­թյան ըն­թաց­քում պարզ­վել է, որ «Զո­լո­տա­յա կո­րո­նա» ար­ տա­սահ­ման­յան վճա­րա­հաշ­վար­ կա­յին հա­մա­կար­գի օ­պե­րա­տո­ րը, ա­ռանց որևէ պատ­ճա­ռա­բա­ նու­թյան, բազ­միցս չի ա­պա­հո­վել Հա­յաս­տա­նի տա­րած­քում գոր­ ծող բան­կե­րի ո­րոշ մաս­նաճ­յու­ ղե­րում իր հա­մա­կար­գից օգտ­ վե­լու հնա­րա­վո­րու­թյու­նը։ ԿԲ-ն գ­րու­թյուն­ներ է ուղ­ղել «Զո­լո­տա­ յա կո­րո­նա» ար­տա­սահ­ման­յան վճա­րա­հաշ­վար­կա­յին հա­մա­ կար­գի օ­պե­րա­տո­րին, ո­րոն­ցով տե­ղե­կաց­րել է հա­մա­կար­գով հա­յաս­տան­յան ո­րոշ առևտ­րա­յին բան­կե­րի մաս­նաճ­յու­ղե­րը չսպա­ սար­կե­լու մա­սին և ա­ռա­ջար­ կել ան­հա­պաղ ա­պա­հո­վել հա­ մա­կար­գին մաս­նա­կից բան­կե­ րի բո­լոր տա­րած­քա­յին ստո­րա­ բա­ժա­նում­ն ե­րի սպա­սարկ­ման հնա­րա­վո­րու­թյու­նը։ «Միա­ժա­մա­նակ, գրու­թյամբ նա­խազ­գու­շաց­վել է, որ հա­կա­ ռակ պա­րա­գա­յում ԿԲ-ն ո­րո­շում

կըն­դու­նի հա­յաս­տան­յան բան­կե­ րի՝ Հա­մա­կար­գում մաս­նակ­ցու­ թյան թույլտ­վու­թյունն ու­ժը կորց­ րած ճա­նա­չե­լու վե­րա­բեր­յալ»,– նշված է հա­ղոր­դագ­րու­թյու­նում: Մինչ այս՝ սեպ­տեմ­բե­րի 6-ին, ԿԲ-ն ու­ ժը կորց­ րած էր ճա­ նա­ չել «Մի­գոմ» վճա­րա­հաշ­վար­կա­ յին հա­մա­կար­գին հա­յաս­տան­յան բան­կե­րի մաս­նակ­ցու­թյան վե­ րա­բեր­յալ թույլտ­վու­թյուն­նե­րը։ Այս եր­կու վճա­րա­հաշ­վար­կա­ յին հա­մա­կար­գե­րին լի­ցեն­զիա­յից զրկե­լու հիմ­ն ա­կան պատ­ճառն այն է, որ նրանք հրա­ժար­վել են սպա­սար­կել Լեռ­նա­յին Ղա­րա­ բա­ղում գոր­ծող հա­յաս­տան­յան բան­կե­րի մաս­նաճ­յու­ղե­րը։ ԿԲ խոր­հուր­դը սեպ­տեմ­բե­ րի 24-ին փո­փո­խու­թյուն­ներ է կա­տա­րել «Ար­տա­սահ­ման­ յան վճա­րա­հաշ­վար­կա­յին հա­ մա­կար­գում մաս­նակ­ցու­թյան հետևան­քով Հա­յաս­տա­նի ֆի­ նան­սա­կան հա­մա­կար­գի կա­ յու­նու­թյու­նը և (կամ) ի­րաց­վե­ լիու­թյու­նը և (կամ) վճա­րու­նա­ կու­թյու­նը վտան­գե­լու մա­սին» ու­ղե­ցույ­ցում։ Այդ փո­փո­խու­ թյուն­նե­րով ԿԲ-ն ա­վե­լաց­նում

է սե­փա­կան ի­րա­վա­սու­թյուն­նե­ րի շրջա­նա­կը, թե որ դեպ­քե­րում կա­րող են ու­ժը կորց­րած ճա­նաչ­ վել վճա­րա­հաշ­վար­կա­յին հա­մա­ կար­գին մաս­նակ­ցու­թյան վե­րա­ բեր­յալ տրված թույլտ­վու­թյուն­ նե­րը։ Հա­մա­ձայն այդ փո­փո­խու­ թյուն­նե­րի՝ վճա­րա­հաշ­վար­կա­յին օ­պե­րա­տո­րը պար­տա­վոր է հա­ մա­կար­գին միաց­ված հա­յաս­ տան­յան մաս­նակ­ցի բո­լոր տա­ րած­քա­յին ստո­րա­բա­ժա­նում­ն ե­ րի հաս­ցե­նե­րի վե­րա­բեր­յալ տե­ ղե­կատ­վու­թյու­նը տե­ղադ­րել հա­մա­կար­գի ծրագ­րա­յին ա­պա­ հով­ման հա­մա­կար­գում, ուղ­ղա­ կի ձևով իր ին­տեր­նե­տա­յին կայ­ քում, ինչ­պես նաև ա­պա­հո­վել այդ տե­ղե­կատ­վու­թյան հա­սա­ նե­լիու­թյու­նը հա­մա­կար­գի բո­լոր սպա­սարկ­ման կե­տե­րում։ ԿԲ-ն, ըստ էու­ թյան, ար­ տա­ սահ­ման­յան վճա­րա­հաշ­վար­ կա­յին հա­մա­կար­գե­րին պար­ տադ­րում է գոր­ծու­նեու­թյուն ծա­վա­լել Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ ղում, ին­չի մա­սին հայ­տա­րա­ րում է պաշ­տո­նա­պես։ Կար­գա­ վո­ր­չի այս փո­փո­խու­թյուն­նե­րը լուրջ բար­դու­թյուն­ներ են ստեղ­ ծում այն հա­մա­կար­գե­րի հա­մար, ո­րոնք գոր­ծու­նեու­թյուն են ծա­ վա­լում Ադր­բե­ջա­նում։ Ըստ էու­ թյան, ԿԲ-ն ս­տի­պում է ընտ­րու­ թյուն կա­տա­րել Հա­յաս­տա­նի և Ադր­բե­ջա­նի միջև։ Այս­պես, օ­րի­ նակ՝ 2008թ. Ադր­բե­ջա­նի ԿԲ-ն Western Union-ին ար­ գե­ լեց գոր­ ծու­նեու­թյուն ծա­վա­լել երկ­ րի տա­րած­քում այն­քան ժա­մա­ նակ, քա­նի դեռ հա­մա­կար­գը չի

Հա­յաս­տան մաս­նա­վոր փո­խան­ցում ­ն երն այ­սու­հետ շրջան­ցե­լու են «Զո­լո­տա­յա կո­րո­նան»։

դա­դա­րեց­րել գոր­ծու­նեու­թյու­նը Ղա­րա­բա­ղում։ Հա­մա­կար­գը դա­դա­րեց­րեց գոր­ծու­նեու­թյու­նը ԼՂ-ում, ին­ չի հետևան­քով 2008թ. օ­գոս­տո­ սի 22-ին ԿԲ-ն ո­րո­շում ըն­դու­նեց և ար­գե­լեց հա­յաս­տան­յան բան­ կե­րի մաս­նակ­ցու­թյու­նը Western Union վճա­րա­հաշ­վար­կա­յին հա­մա­կար­գին։ Այ­սօր Հա­յաս­տա­նում գոր­ծու­ նեու­թյուն են ծա­վա­լում տա­ սից ա­վե­լի ար­տա­սահ­ման­յան վճա­րա­յին հա­մա­կար­գեր։ Չի

բա­ցառ­վում, որ խստա­ցու­մից հե­ տո շու­կա­յում կմնան ըն­դա­մե ­նը եր­կու­սը՝ Unistream-ը և ANELIK-ը, քա­նի որ նրանք ներ­կա­յաց­ված չեն Ադր­բե­ջա­նում։ Բան­կիր­նե­րը, սա­կայն, բա­ցա­սա­կան կող­մեր չեն տես­ նում այս ա­ մե ­ նում։ Եր­ կու հա­մա­կար­գե­րին ներ­կա­յում բա­ժին է ընկ­նում դե­պի Հա­յաս­ տան մաս­նա­վոր փո­խան­ցում­ն ե­ րի մոտ 2/3-ը, նրանք կա­րող են սպա­սար­կել փո­խան­ցում­ն ե­րի ամ­բողջ ծա­վա­լը։  n Ա.Չ.

ԱՄՀ-ն խառ­նել է ի­րար Գ­լո­բալ դան­դաղ­ման պայ­ման­նե­րում բարձ­րաց­վել է Հա­յաս­տա­նի տնտե­սա­կան ա­ճի ցու­ցա­նի­շը ‹‹‹ էջ 1 Ըստ ԱՄՀ-ի՝ ԱՊՀ երկր­ նե­ րը պետք է օգտ­վեն դեռևս բա­րեն­ պաստ պայ­ման­նե­րից և ա­րա­ գաց­նեն հա­մա­կար­գա­յին բա­ րե­փո­խում­ն ե­րը, ո­րոնք ուղղ­ված կլի­նեն գլո­բալ ֆի­նան­սա­կան ռիս­կե­րի դի­մա­կայ­մա­նը։ Ե­թե Ղր­ղըզս­տանի և Տա­ ջիկս­տա­նի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րին ԱՄՀ-ն խոր­հուրդ է տա­լիս քայ­լեր ձեռ­նար­կել պե­տա­կան պարտ­ քի տրեն­դի փո­փո­խու­թյան ուղ­ ղու­թյամբ, ա­պա Հա­յաս­տա­նի և Վ­րաս­տա­նի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րին խոր­հուրդ է տրվում նվա­զեց­նել ար­տա­քին խո­ցե­լիու­թյու­նը՝ ըն­ թա­ցիկ հաշ­վեկշ­ռի պա­կա­սոր­դի կրճատ­ման ճա­նա­պար­հով։ Ըստ ԱՄՀ-ի՝ այս տա­ րի Հա­ յաս­տա­նի ար­տա­քին հաշ­վեկշ­ ռի պա­կա­սուր­դը կկազ­մի ՀՆԱ-ի 9,8%-ը (կա­ռա­վա­րու­թյան կան­ խա­տես­մամբ՝ 10,7%-ը), 2013թ.՝ ՀՆԱ-ի 9,3%-ը (կա­ռա­վա­րու­թյան կան­խա­տես­մամբ՝ 9,2%-ը)։

Աճ կա, հար­կա­հա­վա­քում չկա Ն­շենք, որ թեև ըն­թա­ցիկ տար­ վա հա­ մար ԱՄՀ-ն դե­ պի նվա­զում է վե­րա­նա­յել հա­ մաշ­խար­հա­յին տնտե­սու­ թյան հե­ռան­կար­նե­րը և ԱՊՀ

Ըն­թա­ցիկ տար­վա հա­մար ԱՄՀ-ն Հա­յաս­տա­նում ակն­կա­լում է 3,9% տնտե­սա­կան աճ, 2013թ. հա­մար՝ 4%։

տա­րա­ծաշր­ջա­նի տնտե­սա­կան ա­ճի հու­լիս­յան կան­խա­տե­սու­մը, Հա­յաս­տա­նի ցու­ցա­նի­շը բարձ­ րաց­վել է 0,1-տո­կո­սա­յին կե­տով՝ մինչև 3,9%։ 2013թ. տնտե­սա­կան ա­ճի ցու­ցա­նի­շը մնացել է ան­փո­ փոխ՝ 4%։ Ու­շագ­րավ է, որ Հա­յաս­տա­ նի տնտե­սու­թյան ա­ճի ա­ռու­ մով ԱՄՀ-ն, ըստ էու­ թյան, եր­ կու կան­խա­տե­սում ու­նի՝ World Economic Outlook սեպ­ տեմ­ բեր­ յան զե­ կույ­ ցը և ԱՄՀ հա­ յաս­տան­յան ա­ռա­քե­լու­թյան հա­ղոր­դագ­րու­թյու­նը։

Երևա­նում սեպ­տեմ­բե­րի 5-ից 18-ը «Եր­կա­րաձգ­վող ֆի­նան­ սա­վոր­ման» և «Եր­կա­րաձգ­վող վար­կա­վոր­ման» ե­ռամ­յա ծրագ­ րի 5-րդ հեր­թա­կան ամ­փո­փիչ ստու­գումն ի­րա­կա­նաց­նե­լուց հե­ տո սեպ­տեմ­բե­րի 27-ին հա­յաս­ տան­յան ա­ռա­քե­լու­թյու­նը հա­ ղոր­դագ­րու­թյուն էր տա­րա­ծել, ըստ ո­րի՝ գյու­ղատն­տե­սու­թյան ո­լոր­տում բարձր բեր­քատ­վու­ թյան, հան­քարդ­յու­նա­բե­րու­թյան և ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի ո­լորտ­ նե­րի դի­նա­միկ զար­գաց­ման պայ­ման­նե­րում Հա­յաս­տա­նում

տնտե­սա­կան աճն ար­դեն կազ­ տնտե­սա­կան աճն այս տա­րի մում է 7%։ Եվ սա այն դեպ­քում, կա­ րող է կազ­ մել 6,2%։ 2013թ. երբ 2012թ. բյու­ջեի հիմ­քում գոր­ ցու­ցա­նի­շը կա­րող է լի­նել չա­ ծա­դի­րը դրել է 4,2% աճ ցու­ցա­ փա­վոր՝ մինչև 4,3%՝ հաշ­վի առ­ նի­շը։ 2013թ. բյու­ջեի նա­խագ­ծում նե­լով տնտե­սա­կան վի­ճա­կը Եվ­ նշվում է, որ ըն­ թա­ ցիկ տա­ րում րո­պա­յում և Ռու­սաս­տա­նում։ տնտե­սա­կան ա­ճը կա­րող է կազ­ Ի­հար­կե, ա­ռա­քե­լու­թյան կող­ մել 7,1%, գա­լիք տա­րում՝ 6,2%։ մից հրա­պա­րակ­ված կան­խա­ Ու­ շագ­ րավ է, որ թեև կա­ ռա­ տե­սում­ն ե­րը հիմն­ված են ա­վե­ վա­րու­թյու­նը հայ­տա­րա­րում է լի թարմ տվյալ­ նե­ րի վրա, սա­ 7,1% տնտե­սա­կան ա­ճի մա­սին, կայն World Economic Outlook-ի այն չի հիմ­նա­ վոր­ վում այլ ցու­ցա­նիշ­ներն «ա­վե­ ցու­ցա­նիշ­նե­րով։ Մաս­նա­ լի պաշ­տո­նա­կան» վո­րա­պես՝ կա­ռա­վա­ են, և մի­ջազ­գա­ ԱՄՀ-ն աճ է րու­թյու­նը չի գնա­ յին ֆի­նան­սա­ ակն­կա­լում նաև ցել հար­կա­հա­վաք­ կան կա­ռույց­նե­ Հա­յաս­տա­նի ներ­քին ման ցու­ցա­նի­շի վե­ րը, վար­կա­ն­շա­ սպառ­ման ո­լոր­տում` րա­նայ­ման. թե՛ 4,2% յին կազ­մա­կեր­ և թե՛ 7,1% ա­ճի պա­ պու­թ յուն­ն ե­ր ը, րա­գա­յում էլ նույնն է ն ե ր դ­ր ո ղ­ն ե­ր ը մնա­ցել հար­կե­րի հա­ սո­վո­րա­բար հիմք վել­յալ հա­վա­քագ­րում­ են ըն­դու­նում հենց նե­րի ծա­վա­լը՝ ֌101  մլրդ, դրանք և ոչ թե ա­ռա­ ո­րից մոտ ֌70  մլրդ-ն ա­պա­հով­ քե­լու­թյան մա­մու­լի հա­ վե­լու է տնտե­սա­կան ա­ճի և գ­նա­ ղոր­դագ­րու­թյունը։ ԱՄՀ հա­յաս­ ճի հաշ­վին։ Ս­տաց­վում է, որ թեև տան­յան ա­ռա­քե­լու­թյան կող­մից բա­զա­յի ա­ճը, ըստ կա­ռա­վա­րու­ տնտե­սա­կան ա­ճի վե­րա­բեր­յալ թյան, լի­նե­լու է ա­վե­լի մեծ, քան տվյալ­ներն ա­վե­լի շուտ «ներ­քին կան­խա­տես­վում էր, այն որևէ սպառ­ման» հա­մար են։ կերպ չի ազ­դե­լու հար­կա­հա­վաք­ Այ­դու­հան­դերձ, եր­կու դեպ­ ման վրա։ քում էլ ԱՄՀ-ն ա­ վե­ լի հա­ Մո­տա­վոր հաշ­վարկ­նե­րով՝ մեստ է ակն­կա­լիք­նե­րում, քան ՀՆԱ-ի 1% ա­ճը ա­պա­հո­վում է կա­ռա­վա­րու­թյու­նը։ ֌16  մլրդ­-ի հա­վել­յալ հա­վա­քագ­ Օ­րերս վար­չա­պետ Տիգ­րան րում։  n Սարգս­յա­նը Ազ­գա­յին ժո­ղո­վում Ար­մե ­նակ Չա­տին­յան հայ­տա­րա­րել է, թե Հա­յաս­տա­նի

6,2%


№ 125 (194), չորեքշաբթի, հոկտեմբերի 10, 2012 թ. |

Աշխարհ | 7

Ց­րել Կա­րիբ­յա­ն մի­ֆը Ժա­մա­նակն է փո­շիաց­նել Սա­ռը պա­տե­րազ­մի հիմ ­ն ա­կան մի­ ֆը՝ Կա­րիբ­յան ճգնա­ժա­մի կար­գա­վոր­ման պատ­մու­թյան Ջոն Քե­ նե­դիի վար­կա­ծը, ա­մե­րիկ­յան Foreign Policy հան­դե­սի հա­մար իր հոդ­վա­ծում գրում է Լես­լի Գել­բը՝ հե­ղի­նա­կա­վոր Council on Foreign Relations-ի (CFR, ԱՄՆ) պատ­վա­վոր նա­խա­գա­հը։ ա­ռա­ջա­նում է Ի­րա­նին կամ տա­ լիբ­նե­րին հա­վա­նա­կան զի­ջում­ նե­րի հար­ցը։ Միֆն ա­մե­րի­կա­ցի ա­ռաջ­նորդ­նե­րի մեջ ամ­րապն­դել է հա­կակ­րան­քը փոխ­զի­ջում­ն ե­րի նկատ­մամբ։ Ի՞նչ է տե­ղի ու­նե­ցել ի­րա­կա­նում։ Կա­րիբ­յան ճգնա­ժա­մը լուծ­ վել է շնոր­հիվ փոխ­զի­ջում­ն ե­րի։ ԽՍՀՄ-ը դուրս է բե­ րել հրթիռ­ նե­րը Կու­բա­յից, իսկ ԱՄՆ-ը խոս­ տա­ցել է Թուր­քիա­յից հե­ռաց­նել Jupiter հրթիռ­ներն ու չներ­խու­ժել Ա­զա­տու­թյան կղզի։ «Ակն­հայտ պատ­ճառ­նե­րով՝ Քե­նե­դի­նե­րի կլա­նը մոտ 20 տա­ րի թաքց­ րել է Jupiter հրթիռ­ նե­ րի մա­սին ման­րա­մաս­նե­րը, իսկ ա­վե­լի ուշ ձևաց­րել է, թե դա ըն­ դա­մե ­նը չնչին ման­րուք է ե­ղել։ Խորհր­դա­վոր պատ­ճառ­նե­րով՝ խորհր­դա­յին կող­մը նույն­պես լռել է»,– աս­վում է հոդ­վա­ծում։ 1962թ. հոկ­տեմ­բե­րի 27-ին ԱՄՆ-ի գլխա­վոր դա­տա­խազ Ռո­բերտ Ֆ. Քե­նե­դին՝ նա­խա­ գա­հի եղ­բայ­րը, խորհր­դա­յին դես­պան Ա­նա­տո­լի Դոբ­րի­նի­ նին ա­սաց, որ հրթիռ­նե­րը դուրս

Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­րում ըն­ դուն­ված վար­կա­ծով՝ Քե­նե­դին, շնոր­հիվ իր պող­պա­տե կամ­քի և ԱՄՆ-ի ռազ­մա­կան գե­րա­զան­ ցու­թյան, Նի­կի­տա Խ­րուշ­չո­վին ստի­պել է դուրս բե­րել հրթիռ­նե­ րը Կու­բա­յից։ «Ինչ­պես վառ կեր­ պով նկա­րագ­րում էր պետ­քար­ տու­ղար Դին Ռաս­կը, Ա­մե­րի­ կան «լրտես-լրտես էր խա­ղում» ԽՍՀՄ-ի հետ, և Մոսկ­վան ա­ռա­ ջի­նը չդի­մա­ցավ։ Ե­թե հա­վա­ տանք մի­ֆին, Խ­րուշ­չո­վը զի­ջել է ա­մե ն ինչ, Քե­նե­դին՝ ո­չինչ»,– աս­ վում է հոդ­ վա­ ծում։ Այլ կերպ ա­սած՝ ԽՍՀՄ-ն իբր լիա­կա­տար պար­տու­թյուն է կրել։ Քե­նե­դիի հաղ­թա­նա­կի մա­սին այս պատ­մու­թյու­նը հե­տա­գա տա­ րի­նե­րին հայտն­վեց ԱՄՆ-ի ար­ տա­քին քա­ղա­քա­կան հա­յե­ցա­ կար­ գի հիմ­ քում։ «Կամ­ քի ուժն ու ռազ­մա­կան հզո­րու­թյու­նը փա­ ռա­բան­վում էին, փոխ­զի­ջու­մա­ յին ո­րո­շում­ն ե­րի դի­վա­նա­գի­տու­ թյու­նը՝ ստո­րաց­վում»,– գրում է Գել­բը։ Ըստ նրա՝ ԱՄՆ-ի վար­չա­ կազմն այս պատ­ մու­ թյանն անդ­ րա­դառ­նում է ան­գամ այ­սօր, երբ

կբեր­վեն Թուր­քիա­յից, ին­չը պաշ­ տո­նա­պես չի ամ­րագր­վի գոր­ ծար­քում. խորհր­դա­յին կող­մը ևս պետք է լռի այդ փաս­տի մա­սին։ Հե­տաքր­քիր է, որ Քե­նե­դիի խորհր­դա­կան­նե­րը շա­րու­նա­ կում էին տա­ րա­ ծել մի­ ֆը, չնա­ յած հիաս­թափ­վել էին ռազ­մա­ կան հզո­րու­թյու­նից և դար­ձել դի­վա­նա­գի­տու­թյու­նում փոխ­զի­ ջում­ն ե­րի «կրա­կոտ» ջա­տա­գով։ Միայն 1988թ. Մակ-­Ջորջ Բան­դին խոս­տո­վա­նեց. «Լ­ռե­լով Jupiters-ի մա­սին՝ մենք մո­լո­րու­թյան մեջ ենք գցել մեր գոր­ծըն­կեր­նե­րին, հա­մա­քա­ղա­քա­ցի­նե­րին, հետ­ նորդ­նե­րին ու դաշ­նա­կից­նե­րին»։ Իսկ ին­ չո՞ւ էր Խորհր­ դա­ յին Միու­թյու­նը հրա­ժար­վում Jupiters-ի մա­սին տե­ղե­կատ­վա­ կան ար­տա­հոս­քի իր ի­րա­վուն­ քից, հարց­նում է հոդ­վա­ծա­գի­րը։ Այդ­պի­սի ար­տա­հոս­քը կա­րող էր Մոսկ­վա­յին կրկնա­կի օ­գուտ բե­ րել՝ հեր­քել Կա­րիբ­յան ճգնա­ժա­ մում ԽՍՀՄ-ի կա­պի­տուլ­յա­ցիա­ յի մա­սին վար­կա­ծը և ՆԱՏՕ-ում ան­հանգս­տու­թյուն­նե­րի տե­ղիք տալ։ «Փոխ­զի­ջու­մը կմա­տուց­վեր որ­պես դա­վա­ճա­նու­թյուն Թուր­ քիա­յի նկատ­մամբ»,– պար­զա­բա­ նում է Լես­լի Գել­բը։ CFR-ի պատ­վա­վոր նա­խա­ գահն ա­ռա­ջար­կել է դեպ­քե­րի բա­ցատ­րու­թյան իր տար­բե­րա­կը.

en.infoglobe.cz

ԱՄՆ-ը 50 տա­րի ոչ ճիշտ ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թյուն է վա­րել. Foreign Policy

Ջոն Քե­նե­դին՝ Կա­րիբ­յան ճգնա­ժա­մի ըն­թաց­քում։

անվ­ն աս մա­կար­դակ)՝ քա­ղա­քա­ կան ինք­նաս­պա­նու­թյուն է ա­մե­ րի­կա­ցի քա­ղա­քա­կան գոր­ծիչ­նե­ րի հա­մար։ Լես­լի Գել­բը նշում է՝ փոխ­զի­ ջու­ մը միշտ չէ, որ ճիշտ լու­ ծում է։ «Սա­կայն քա­ղա­քա­կան գոր­ ծիչ­նե­րին ու գոր­ծա­դիր իշ­խա­ նու­թյա­նը հար­կա­վոր է հնա­րա­ վո­րու­թյուն՝ բա­ցա­հայտ քննար­ կե­լու փոխ­զի­ջու­մը՝ չվա­խե­նա­լով ոչն­չից»,– գրում է նա։ Չի կա­րե­ լի մո­ռա­նալ, որ ան­կոտ­րում Քե­ նե­դին փոխ­զի­ջու­մա­յին լու­ծում գտավ Կա­րիբ­յան ճգնա­ժա­մի հա­մար, և դա աշ­խա­տեց։  n

Խ­րուշ­չովն ու Քաղբ­յու­րոն չեն էլ են­թադ­րել, թե ինչ­պի­սի թույլ դիր­քե­րում կներ­կա­յաց­վի Մոսկ­ վան Կա­րիբ­յան ճգնա­ժա­մի ըն­ թաց­քում։ Խ­րուշ­չովն ան­ձամբ է ցան­կա­ցել կար­գա­վո­րել ճգնա­ ժա­մը՝ վա­խե­նա­լով պա­տե­րազ­ մից և մի­ջու­կա­յին ա­ղե­տից, ու ըն­ դու­նել գոր­ծար­քի պայ­ման­նե­րը։ Ինչ էլ որ լի­ նի, մի­ ֆը պահ­ պան­ վում է մինչև այժմ և ան­ զի­ջո­ղա­կա­նու­թյուն քա­րո­զում։ Ա­ռա­ջար­կել այ­սօր՝ թույլ տալ Ի­րա­նին ու­րա­նը հարս­տաց­նել մինչև 5% (մի­ջազ­գա­յին պայ­ մա­նագ­րե­րով թույ­լատր­ված

Նի­կո­սիան Ա­թեն­քից հե­ռու չէ

Ցանցն իր հա­ճա­խորդ­նե­րին սկսել է դե­բե­տա­յին քար­տեր ա­ռա­ջար­կել

Moody’s-ն ի��ջեց­րել է Կիպ­րո­սի վար­կա­յին վար­կա­նի­շը

Ծա­ռա­յու­թյու­նը նե­րա­ռում է դե­պո­ զիտ, հա­շիվ­ն ե­րի վճար­ման ավ­ տո­մատ հա­մա­կարգ և ս­մարթ­ֆո­ նի մի­ջո­ցով հե­ռա­կա գոր­ծարք­նե­ րի ի­րա­կա­նաց­ման հնա­րա­վո­րու­ թյուն: Քար­տի ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի դի­մաց ամ­սա­կան կամ տա­րե­կան վճար նա­ խա­ տես­ ված չէ, չկա նաև չնվա­զող մնա­ցոր­դի անհ­րա­ժեշ­ տու­ թյուն։ Այն ստեղծ­ վել է որ­ պես այ­լընտ­րանք վճա­րա­յին կտրոն­նե­ րին և դե­բե­տա­յին այլ քար­տե­րին։ Bluebird-ը նա­խա­տես­ված է այն հա­ ճա­խորդ­նե­րի հա­մար, ո­րոնք վճա­ րա­յին հա­շիվ­ն ե­րի սպա­սարկ­ման վրա մեծ գու­մար­ներ են ծախ­սում։ Ու­ շագ­ րավ է, որ Wal-Mart-ը 2007թ. հրա­ժար­վեց բանկ

Մի­ջազ­գա­յին վար­կան­շա­ յին Moody’s գոր­ծա­կա­լու­թյու­նը Կիպ­րո­սի սու­վե­րեն վար­կա­յին վար­կա­նիշն ի­ջեց­րել է միան­ գա­մից ե­րեք աս­տի­ճա­նով՝ Ba3ից մինչև B3՝ «բա­ցա­սա­կան» կան­խա­տես­մամբ։ Գոր­ծա­կա­լու­ թյունն իր այս ո­ րո­ շու­ մը պայ­ մա­նա­վո­րել է երկ­րի բան­կա­յին հա­մա­կար­գում առ­կա խնդիր­ նե­ րով, ո­ րոնք կապ­ ված են ինչ­ պես Կիպ­ րո­ սի, այն­ պես էլ Հու­ նաս­տա­նի տնտե­սա­կան ի­րադ­ րու­թյան վատ­թա­րաց­ման հետ։

businessweek.com

Աշ­խար­հի խո­շո­րա­գույն ման­ րա­ծախ առևտ­րա­յին ցան­ցը՝ ա­մե­րիկ­յան Wal-Mart-ը, ֆի­ նան­սա­կան նոր գոր­ծիք է զար­ գաց­նում իր այն հա­ճա­խորդ­ նե­րի հա­մար, ո­րոնք հաշ­վե­ հա­մար չու­նեն բան­կում։ Ռի­ թեյ­լե­րը American Express ըն­կե­րու­թյան հետ հա­մա­ գոր­ծակ­ցու­թյան շրջա­նա­կում ստեղ­ծել է կան­խավ­ճա­րա­ յին Bluebird քար­ տը, ո­ րը հնա­ րա­վոր է օգ­տա­գոր­ծել ինչ­պես Wal-Mart-ի ա­ վե­ լի քան 4 հազ. խա­նութ­նե­րում, այն­պես էլ առ­ ցանց վճա­րում ­ն ե­րում։

Վեր­ջին եր­կու տա­րում Wal-Mart-ի վա­ճառք­նե­րը միայն նվա­զել են։

հիմ­ն ե­լու մտադ­րու­թյու­նից՝ տե­ղի տա­լով օ­րենս­դիր­նե­րի և ֆի­նան­ սա­կան ծա­ռա­յու­թյուն­ներ մա­տու­ ցող այլ ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի կող­ մից գոր­ծադր­վող ճնշում­ն ե­րին: Փոր­ձա­գետ­նե­րի կար­ծի­քով՝ սե­ փա­կան պորտ­ֆե­լում ֆի­նան­սա­ կան ծա­ռա­յու­թյուն­ներ և գոր­ծիք­ ներ ընդգր­կե­լու ռի­թեյ­լե­րի ո­րո­ շու­մը նպա­տակ ու­նի նպաս­տել հա­ճա­խորդ­նե­րի թվի ա­վե­լաց­մա­ նը։ Վեր­ջին եր­կու տա­րում ցան­ցի վա­ճառք­նե­րը միայն նվա­զել են։ Bluebird-ը, ա­մե ­նայն հա­վա­ նա­կա­նու­թյամբ, մեծ պա­հան­ ջարկ կու­նե­նա ցածր ե­կա­մուտ

Էջը պատրաստեցին Սյուզաննա Հովհաննիսյանը

ու­նե­ցող հա­ճա­խորդ­նե­րի շրջա­ նում: Բա­ ցի այդ՝ այն այ­ լընտ­ րանք կա­ րող է լի­ նել բո­ լոր նրանց հա­ մար, ովքեր դժգոհ են դե­բե­տա­յին քար­տե­րի սպա­ սարկ­ման բարձր վճար­նե­րից։ 2011թ. ըն­թաց­քում Bluebird-ի թես­տա­վոր­ման արդ­յունք­նե­րից պարզ է դար­ձել, որ ցան­ցի հա­ ճա­խորդ­նե­րի մեծ մա­սը գնում­ ներ կա­տա­րե­լիս օգ­տա­գոր­ծում է բան­կա­յին այն հաշ­վե­հա­մար­ նե­րը, ո­րոնց դի­մաց բան­կե­րը գու­մար­ներ չեն գան­ձում: Ըստ Wal-Mart-ի՝ ԱՄՆ-ի սպա­ռող­նե­ րը բա­զա­յին վճա­րա­յին հաշ­վի սպա­սարկ­ման հա­մար տա­րե­ կան վճա­րում են մի­ջի­նը $259։ n

Moody’s-ը միա­ժա­մա­նակ ի­ջեց­րել է Կիպ­րո­սի ե­րեք խո­շոր բան­կե­րի վար­կա­նիշ­նե­րը՝ Bank of Cyprus-ի­նը և Cyprus Popular Bank-ի­ նը՝ մինչև caa3, և Hellenic Bank-ի­ նը՝ մինչև caa2։ Այս բան­կե­րի պորտ­ֆել­նե­ րը ծան­րա­բեռն­ված են հու­նա­ կան ակ­տիվ­ն ե­րով, Կիպ­րո­սի իշ­ խա­նու­թյուն­նե­րը հար­կադր­ված են ե­ղել մի­լիո­նա­վոր դո­լար­ներ ուղ­ ղել դրանց վե­րա­կա­պի­տա­լի­զա­ ցիա­յին։ Ըստ Moody’s-ի՝ բան­կա­յին հա­մա­կար­գին ա­ջակ­ցե­լու կա­ռա­ վա­րու­թյան հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րը երկ­րում սահ­մա­նա­փակ են: Գոր­ծա­կա­լու­թյան կան­խա­տես­ ման հա­մա­ձայն՝ բան­կա­յին ո­լոր­ տին ա­ջակ­ցե­լու հա­մար մոտ ա­պա­գա­յում Կիպ­րո­սը հար­կադր­ ված է լի­նե­լու դի­մել մի­ջազ­գա­ յին դո­նոր­նե­րի եռ­յա­կին՝ Եվ­րա­ հանձ­նա­ժո­ղո­վին, Եվ­րո­պա­կան

winnipegfreepress.com

Wal-Mart-ն այ­լընտ­րանք է գտել բան­կե­րին

Կիպ­րա­կան իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը սահ­մա­նա­ փակ հնա­րա­վո­րու­թյուն­ներ ու­նեն ա­ջակ­ցե­ լու երկ­րի բան­կա­յին հա­մա­կար­գին։

կենտ­րո­նա­կան բան­կին և Ար­ժույ­ թի մի­ջազ­գա­յին հիմ­ն ադ­րա­մին: Եռ­յա­կի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը եր­ կու ան­գամ այ­ցե­լել են Կիպ­րոս, սա­կայն ֆի­նան­սա­կան ա­ջակ­ ցու­թյան մա­սին խոսք չի ե­ղել: Ոչ պաշ­տո­նա­կան տվյալ­նե­րի հա­մա­ ձայն՝ վար­կա­տու­նե­րը մտա­դիր են ա­ջակ­ցու­թյան տրա­մադր­ման դի­մաց Կիպ­րո­սի իշ­խա­նու­թյուն­ նե­րից պա­հան­ջել բյու­ջե­տա­յին ծախ­սե­րի մինչև 15% կրճա­տում։ 2012թ. ամ­ռա­նը Կիպ­րո­սը ֆի­ նան­սա­կան ա­ջակ­ցու­թյան խնդրան­ քով դի­ մել է նաև Ռու­ սաս­տա­նին: Սեպ­տեմ­բե­րի սկզբին կիպ­րա­կան լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րում լու­րեր հայտն­վե­ցին, թե Մոսկ­վան հա­մա­ձայ­նել է Նի­կո­սիա­յին մինչև €5  մլրդ­-ի վարկ տրա­մադ­րել: Տե­ ղե­կու­թյու­նը, սակայն, պաշ­տո­նա­ պես չեն հաս­տա­տել ո՛չ Ռու­սաս­ տա­նի, ո՛չ էլ Կիպ­րո­սի իշ­խա­նու­ թյուն­նե­րը։  n


| № 125 (194), չորեքշաբթի, հոկտեմբերի 10, 2012 թ.

8 | Գտնելով տունը

Չեմ ե­կել Հա­յաս­տա­նը փրկե­լու իս­կա­պես ցնցված էի օ­րենք­նե­ րից, ա­ վե­ լի ճիշտ նրա­ նից, թե ինչ­ պես են դրանք այս­ տեղ ըն­ կալ­վում: Մինչ օրս չեմ կա­րո­ղա­ նում հա­մա­կերպ­վել, որ Հա­յաս­ տա­նում օ­րեն­քը տար­բեր մարդ­ կանց հա­մար տար­բեր է: Ես Լոս Ան­ջե­լե­սում եմ մե­ծա­ ցել, այն­պես որ Հա­յաս­տանն ինձ հա­մար շատ անվ­տանգ ու ա­պա­ հով եր­կիր է: Հա­յաս­տա­նում շատ սի­րե­ցի այն, որ մար­ դիկ տաք են, միմ­ յանց հետ սի­ րով են շփվում, ջան են ա­ սում: Ինձ հա­ մար դա շատ կարևոր է: Այն­տեղ այդ­պես չէ, զգաց­ մունք­ ներ չկան, կյան­ քը շատ ա­ րագ է, մար­ դիկ չեն շփվում: Այս­ տեղ մար­ դիկ աշ­ խա­տում են, սո­վո­րում, բայց օր­ վա վեր­ջում կա­րող են նստել և վա­յե­լել շփու­մը միմ­յանց հետ: Մարդ­կան­ցից այս­տեղ միայն լավ վե­րա­բեր­մունք եմ տե­սել: Չեմ ե­կել Հա­յաս­տա­նը փրկե­լու: Ընդ­ հա­կա­ռա­կը՝ իմ ե­կած պա­հից ինձ են այս­տեղ օգ­նել՝ գոր­ծով, բնա­ կա­րա­նով ա­պա­հո­վել: Գի­տակ­ցում եմ, որ շա­հե­կան կար­գա­վի­ճա­կում եմ այս­տեղ, քա­նի որ լե­զու­ներ գի­տեմ, ար­ տա­սահ­մա­նում լավ կրթու­թյուն եմ ստա­ցել, կա­րող եմ գործ ա­նել Հա­յաս­տա­նի հա­մար: Թեև հա­ յաս­տան­ցի­նե­րի հետ նույն պայ­ ման­ ներն եմ կի­ սում, գի­ տեմ, որ ծնող­ ներս ինձ կա­ րող են ցան­ կա­ցած պա­հին օգ­նել, ե­թե որևէ բան սխալ ըն­թա­նա՝ աշ­խա­տանք չու­նե­նամ, կա­րող եմ գնալ ԱՄՆ: Բայց ինձ հա­մար հի­մա այս­տեղ ապ­րե­լը շատ ա­վե­լի հեշտ է, քան

Երբ ծրա­գիրն ա­վարտ­վեց, հաս­ կա­ ցա, որ ու­ զում եմ այս­ տեղ մնալ։ Սկ­սե­ցի աշ­խա­տանք փնտրել: Ես ա­ վար­ տել եմ գրա­ կա­նու­թյան և հո­գե­բա­նու­թյան բա­ժին­նե­րը, բայց հի­մա այլ գոր­ ծու­նեու­թյամբ եմ զբաղ­վում: Ու­ զում եմ Հա­յաս­տա­նի մա­սին ա­վե­լի շատ ի­մա­նալ, այդ պատ­ ճա­ռով հա­սա­րա­կա­կան ո­լոր­ տում եմ աշ­խա­տում: Հի­ մա եր­ կու տե­ սակ գործ ու­ նեմ՝ մե­կը մար­քե­թին­գի մե­նե­ջե­ րի պար­տա­կա­նու­թյունն է Semina consulting-ում, ո­րը գի­նի­նե­րի վա­ճառ­քով է զբաղ­վում, մյու­ սը՝ հա­սա­րա­կա­կան կազ­մա­կեր­ պու­թյուն­նե­րի հետ աշ­խա­տան­ քը: Զ­բաղ­վում եմ ժո­ղովր­դա­ վա­րու­թյան զար­գաց­մանն ուղղ­ ված գոր­ծու­նեու­թյամբ՝ օգ­նում եմ կա­նանց ներգ­րավ­վել երկ­ րի սո­ցիա­լա­կան և քա­ղա­քա­կան կյան­քում։ Հի­մա ապ­րում եմ ըն­կե­րու­ հուս հետ, ո­րը Կա­նա­դա­յից է: Ծ­նող­ներս սկզբում դեմ էին, ան­ հանգս­տա­նում էին: Խոր­հուրդ էին տա­լիս մի քա­նի ամ­սից վե­ րա­դառ­նալ, չէին կար­ծում, որ Ա­մե­րի­կա­յում մե­ծա­ցած աղ­ ջի­կը կկա­րո­ղա­նա Հա­յաս­տա­ նին ըն­տե­լա­նալ: Բայց ամ­ռա­նը ե­ կան, տե­ սան՝ ինչ­ պես եմ ապ­ րում, աշ­խա­տան­քիս ծա­նո­թա­ ցան, հաս­կա­ցան, որ այս­տեղ էլ ինձ հա­ մար հե­ ռան­ կար կա, և հանգս­տա­ցան: Մ­շա­կու­թա­յին շոկ այս­տեղ չեմ ապ­ րել, քա­ նի որ այն, ինչ տե­ սա հա­ յե­ րի մեջ, ինձ ծա­ նոթ էր: ԱՄՆ-ի հա­ յե­ րը նույնն են: Բայց

Իմ ըն­տա­նի­քը Պարս­կաս­տա­ նից է, սա­ կայն ծնող­ ներս ԱՄՆ են տե­ղա­փոխ­վել, ես Լոս Ան­ջե­ լե­սում եմ մե­ծա­ցել: Շատ հա­յա­ սեր ըն­տա­նի­քից եմ: Հայրս ու­շի ու­ շով հետևում էր, որ հա­ յե­ րեն խո­ սենք, իսկ մայրս, ո­ րը հա­ յե­ րե­ նի ու­ սուց­ չու­ հի է, ինձ ու եղ­ բորս գրել-կար­դալ է սո­վո­րեց­ րել: Թեև հայ­կա­կան դպրոց չեմ գնա­ցել, հայ­կա­կան մի­ջա­վայ­ րում եմ դաս­տիա­րակ­վել: Հա­ մար­ յա մեկ տա­ րի է, ինչ ապ­րում եմ Հա­յաս­տա­նում: Այս­ տեղ ե­ կել եմ իբրև կա­ մա­ վոր՝ Birthright Armenia ծրագ­ րով, և ա­ռա­ջին ան­գամ տե­սել Հա­յաս­ տա­ նը: Մինչ այդ միշտ էլ ցան­ կա­ ցել եմ, սա­ կայն չէի ու­ զում ամ­ռա­նը գալ իբրև զբո­սաշր­ջիկ: Դա երկ­րին ծա­նո­թա­նա­լու ա­մե­ նաս­ խալ ձևն է: Ամ­ ռանն ա­ մե ն ինչ այլ է՝ քա­ղա­քում շատ օ­տար­ ներ կան, քո կյանքն էլ այլ կերպ է անց­նում՝ սրճա­րան­ներ, աղ­ մուկ, քա­ղա­քի գե­ղե­ցիկ կողմն ես տես­նում միայն։ Իբրև կա­մ ա­վոր աշ­խ ա­տ ում էի Pink հա­ս ա­ր ա­կ ա­կ ան կազ­ մա­կ եր­պ ու­թ յու­ն ում: Ա­ռ ա­ջ ին ա­մ իս­ն ե­ր ին ապ­ր ում էի մի ըն­ տա­ն ի­ք ում: Ն­ր անք հա­ս ա­ր ակ մար­ դ իկ էին՝ ոչ շատ ա­ պ ա­ հով­ված, ու թեև ես ցան­կ ա­ց ած պա­հ ին կա­ր ող էի բնա­կ ա­ր ան վար­ձ ել ու ա­ռ ան­ձ ին ապ­ր ել, ծրագ­ր ի շրջա­ն ա­կ ում նա­խ ա­ տես­ված ե­ր եք ա­մ ի­ս ը նրանց հետ մնա­ ց ի: Ինձ ա­ մ են ինչն էր հե­ տ աքր­ ք իր՝ նրանց նիս­ տու­կ ա­ց ը, սե­ղա­ն ը, խո­ս ակ­ց ու­ թյուն­ն ե­ր ը, շփու­մ ը:

Եր­կար ճա­նա­պարհ դե­պի «Օս­կար» «Ե­թե բո­լո­րը…» և «Ս­պի­տակ վագ­րը» հա­վակ­նում են «Լա­վա­գույն օ­տա­րա­լե­զու ֆիլ­մի» տիտ­ղո­սին Ա­մե­րիկ­յան կի­նոա­կա­դե­միան հրա­պա­րա­կել է 2012թ. «Լա­վա­ գույն օ­տա­րա­լե­զու ֆիլմ» ան­վա­ նա­կար­գում ընդգրկ­ված ֆիլ­մե­րի «եր­կար ցան­կը», ո­րը նե­րա­ռում է 71 աշ­խա­տանք:

Semina consultings, մար­քե­թինգի մե­նե­ջեր:

ԱՄՆ-ում: Շա­տերն ինձ չեն հաս­ կա­ նում, բայց չեն էլ հաս­ կա­ նա, մինչև չգան ու չփոր­ձեն: Հա­յե­րը պետք է Հա­յաս­տա­նում ապ­ րեն: Դա շատ բնա­ կան գա­ ղա­փար է ինձ հա­մար: Այս երկ­ րում կա­ րող ես ա­ նել այն, ինչ ու­ զում ես: Ի­ հար­ կե, հեշտ չէ, ծանր է վի­ճա­կը, աշ­խա­տանք չկա, բայց ե­ թե ու­ զում ես, կա­ րող ես այս­ տեղ ստա­ նալ այն ա­ մե ­ նը, ինչ պետք է: Իմ ա­ պա­ գան հենց Հա­ յաս­ տա­ նի հետ եմ

կա­պում: Ու­զում եմ՝ ե­րե­խա­ներս այս­տեղ մե­ծա­նան, ո­րով­հետև սա ըն­տա­նի­քի եր­կիր է: ԱՄՆ-ում մտա­ ծում էի, որ կյանքս պի­ տի վա­յե­լեմ, դեռ միայն ինձ հա­մար ապ­րեմ, բայց այս­տեղ ա­մե ն քայ­ լա­փո­խի ե­րի­տա­սարդ ըն­տա­նիք­ ներ եմ տես­նում և շատ եմ ու­զում ինքս էլ ու­նե­նալ:  n Պատ­րաս­տեց Մա­րիա Հով­սեփ­յա­նը RepatArmenia.org-ի հետ համատեղ

Վաղ մո­դեռ­նիզ­մը՝ Ֆեյս­բու­քի նա­խա­հայր Դա­րասկզ­բի ար­վես­տը պտտվել է Վա­սի­լի Կան­դինս­կիի շուրջ Վաղ մո­դեռ­նիզմն ըստ էու­թյան ժա­մա­նա­կա­կից սո­ցիա­լա­կան ցան­ցեր հի­շեց­նող ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան միա­վոր է ե­ղել, իսկ այն ստեղ­ծող­նե­րը՝ նկա­րիչ­նե­րը, բա­նաս­տեղծ­նե­րը, կոմ­պո­զի­տոր­նե­ րը, պա­րող­նե­րը, կի­նո­գոր­ծիչ­նե­րը, միմ­յանց հետ կապ­ված են ե­ղել մո­տա­վո­րա­պես այն­պես, ինչ­պես այ­սօր Facebook-ի կամ LinkedIn-ի օգ­տա­տե­րե­րը: Ն­ման եզ­րա­հանգ­ման են ե­կել «19101925  թթ., ստեղ­ծե­լով աբստ­րակ­ցիան» (Inventing Abstraction) ցու­ցա­հան­դե­սի կազ­մա­կեր­պիչ­ներ Լեա Դի­քեր­մա­նը և Մա­շա Չ­լե­նո­վան:

Կա­րեն Շահ­նա­զա­րո­վի «Ս­պի­տակ վագր» ֆիլ­մը Ա­մե­րիկ­յան կի­նոա­կա­դե­ միա­յի «Լա­վա­գույն օ­տա­րա­լե­զու ֆիլմ» ան­վա­նա­կար­գի «եր­կար ցան­կում» է։

կի­նե­մա­տոգ­րա­ֆիստ Ա­կան Սա­ տաևի «Մին Բա­ լի զոր­ քը» ժա­ պա­վե­նը, Ղր­ղըզս­տա­նը ներ­կա­ յաց­նող «Դա­տարկ տու­նը»: «Լա­վա­գույն օ­տա­րա­լե­զու ֆիլմ» ան­վա­նա­կար­գում նե­րառ­ ված աշ­խա­տանք­նե­րի «կարճ ցան­կը» կհրա­պա­րակ­վի 2013թ. հուն­վա­րի 10-ին: 2011թ. նույն ան­ վա­նա­կար­գում «Օս­կա­րի» է ար­ ժա­նա­ցել ի­րան­ցի ռե­ժի­սոր Աս­ ղար Ֆար­ հա­ դիի «Նա­ դեր և Սի­ մին. ա­մուս­նա­լու­ծու­թյուն» դրա­ ման:  n

movies.ya1.ru

Ցու­ցա­կում ընդգրկ­ված է Հա­յաս­ տա­նը ներ­կա­յաց­նող Նա­տալ­յա Բել­յաուս­կե­նեի «Ե­թե բո­լո­րը…» ֆիլ­մը։ Այն հայ-ռու­սա­կան հա­ մա­տեղ աշ­խա­տանք է: Գա­ղա­ փա­րը Մի­քա­յել Պո­ղոս­յա­նինն է, ո­րը նաև ֆիլ­մի պրոդ­յու­սերն է: Եր­կար ցան­կում նե­րառ­ված է նաև ռու­սաս­տան­ցի ռե­ժի­սոր Կա­րեն Շահ­նա­զա­րո­վի «Ս­պի­ տակ վագ­րը», ո­րի սցե­նա­րի հիմ­ քում գրող և պատ­ մա­ բան Իլ­յա Բո­յա­շո­վի «Տան­կիս­տը կամ Ս­պի­ տակ վագր» պատմ­վածքն է: Ֆիլ­մը պատ­մում է վառ­վող զրա­ հա­մե­քե­նա­յից հրաշ­քով փրկված խորհր­դա­յին բա­նա­կի սեր­ժանտ Ի­վան Նադ­յո­նո­վի մա­սին, ո­րը կե­ նաց-­մա­հու կռիվ է տա­լիս «Ս­պի­ տակ վագ­րի»՝ գեր­մա­նա­կան ուր­ վա­կան զրա­հա­մե­քե­նա­յի հետ: Այս տար­վա ցան­կում լայ­նո­ րեն ներ­կա­յաց­ված է հետ­խորհր­ դա­յին տա­րած­քի կի­նոար­տադ­ րան­ քը: Այս­ պես՝ 71-ի թվում է նաև ուկ­րաի­նա­ցի ռե­ժի­սոր Մի­ խա­յիլ Իլ­յեն­կո­յի «Նա, ով ան­ցել է կրա­կի մի­ջով» ֆիլ­մը, ղա­զախ

Լի­լիան Ա­վետ­յան,

Ցու­ցա­հան­դե­սը նա­խա­պատ­ րաս­տե­լիս Դի­քեր­մա­նը տվյալ­ ներ է հա­ վա­ քել վաղ մո­ դեռ­ նիզ­մի խո­շո­րա­գույն ներ­կա­ յա­ցու­ցիչ­նե­րի կեն­սագ­րա­կան և ս­տեղ­ծա­գոր­ծա­կան կա­պե­րի մա­սին: Հետո նա ծա­նո­թա­ցել է սո­ցիա­լա­կան ցան­ցե­րի ու­սում­ նա­սի­րու­թյամբ զբաղ­վող վա­ շինգ­տոն­ցի պրո­ֆե­սոր Փոլ Ինգ­ րա­ մի հետ: Վեր­ ջինս էլ ա­ ռա­ ջար­ կել է 20-րդ դա­ րի սկզ­ բի ար­վես­տա­գետ­նե­րի միջև կա­պե­ րը պատ­կե­րել գրա­ֆի­կի տես­ քով։ Ար­վես­տա­բան­նե­րի և գիտ­ նա­կան­նե­րի հա­մա­տեղ աշ­խա­ տան­քի արդ­յուն­քում ստեղծ­վել է «Մո­դեռ­նիզ­մի սո­ցիա­լա­կան ցան­ցը»։ Ցու­ցադ­րու­թյան բաց­ մանն այն ներ­կա­յաց­վե­լու է ին­ տե­րակ­տիվ տես­քով, որ­տեղ յու­ րա­քանչ­յուր ա­նուն ու­ղեկց­վե­լու է

մեկ­նա­բա­նու­թյուն­նե­րով: Հա­մա­ձայն նկա­րիչ­նե­րի միջև կա­պե­րի սեր­տու­թյան աս­տի­ճա­ նի՝ մո­դեռ­նիզ­մի և աբստ­րակ­ ցիո­նիզ­մի պատ­մու­թյան կենտ­ րո­նա­կան ֆի­գու­րը Վա­սի­լի Կան­դինս­կին է։ Ս­տեղ­ծա­գոր­ ծա­կան սոց­ցան­ցի մյուս խո­շոր «հան­գույց­ներն» են Պաբ­լո Պի­ կա­սոն, Գի­յոմ Ա­պո­լի­նե­րը, Տո­ մա­զո Մա­րի­նե­տին, Ժան Ար­պը, Սոն­յա Դե­լո­նեն, Տեո վան Դուս­ բուր­գը, Ֆեռ­նան Լե­ժեն, Ֆ­րան­ սիս Պի­կա­բիան, Ալֆ­րեդ Շ­տիգ­ լի­ցը, Նա­տալ­յա Գոն­չա­րո­վան և Մի­խա­յիլ Լա­րիո­նո­վը: «1910-1925  թթ., ստեղ­ծե­լով աբստ­րակ­ցիան» ցու­ցա­հան­դե­ սը գոր­ծե­լու է 2012թ. դեկ­տեմ­բե­ րի 23-ից մինչև 2013թ. ապ­ րի­ լի 15-ը՝ Ն­յու Յոր­քի ժա­մա­նա­կա­կից ար­վես­տի թան­գա­րա­նում:  n


Orakarg Business Daily