Issuu on Google+

Գինը՝ 100 դրամ

Հե­տապն­դումն ակն­հայ­տո­րեն քա­ղա­քա­կան է Սերժ Թանգ­յան

էջ 3 ›››

Օս­կան­յա­նին հա­լա­ծե­լը պա­խա­րա­կե­լի է Ա­տոմ Է­գո­յան

էջ 3 ›››

օ ր ա թ ե ր թ

Ե­րեք աբ­սուրդ՝ մեկ օ­րում Կամ ինչպես են զուգադիպում քննադատությունն ու մեղադրանքները

Վ­րաս­տան­յան ընտ­րու­թյուն­նե­րը բախ­տո­րոշ են լի­նե­լու

Հարցազրույց Հայ­րա­պետ Մար­գար­յա­նի հետ էջ 4 ›››

Գի­նը կո­րում է սահ­մա­նին Գա­զի սա­կա­գի­նը կվե­րա­նայ­վի, երբ կար­գա­վո­րի­չը պար­զի էջ 5 ›››

Ս­պա­ռող­նե­րը հրա­ժար­վում են վստա­հել

ԿԲ-ն հ­րա­պա­րա­կել է Ս­պա­ռող­նե­րի վստա­հու­թյան ին­դեք­սը էջ 5 ›››

Փո­խա­տե­ղում արևել­յան ձևով Էր­դո­ղա­նը Թուր­քիան խորհր­դա­րա­նա­կա­նից նա­խա­գա­հա­կան երկ­րի է վե­րա­ծում էջ 7 ›››

Այլևս ստիպ­ված չեմ խո­սել ըն­տա­նի­քիս անց­յա­լի մա­սին էջ 8 ›››

Ֆոտոլուր

Վար­դան Օս­կան­յա­նին պատ­գա­մա­վո­րա­կան ան­ձեռնմ ­խ ե­լիու­թյու­նից զրկե­լու ՀՀ գլխա­վոր դա­տա­խա­զի միջ­ նոր­դագ­րի՝ Ազ­գա­յին ժո­ղո­վում քննարկ­ման ժա­մա­նակ իշ­խա­նու­թյու­նը ևս մեկ ան­գամ վե­րա­հաս­տա­տեց, որ իր բո­վան­դա­կու­թյամբ և մ­տա­ծե­լա­կեր­պով նրա գոր­ծո­ւնեու­թյու­նը ար­դարաց­ված կլի­ներ մի­միայն Խորհր­դա­յին Միու­թյու­նում, այլն էլ 1930-ա­կան թթ.: Քն­նարկ­ման ըն­թաց­քում իշ­խա­նու­թյան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը «փայ­լե­ցին» ի­րենց աբ­սուրդ դիր­քո­րո­շում­ն ե­րով և մտ­քե­րով։  n

Տե՛ս խմբագրականը` էջ 2 ›››

Կիզակետում

Կա­պի­տա­լի շու­կան նա­խընտ­րում է ար­տար­ժույ­թը «Ա­րա­րատ­բան­կը» պար­տա­տոմ­սե­րի 5-րդ թո­ղար­կու­ մը ո­րո­շել է ի­րա­կա­նաց­նել ար­տար­ժույ­թով՝ $1  մլն ծա­վա­լով։ Հոկ­տեմ­բե­րի 1-ին՝ «ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ Ար­մե­նիա» ֆոն­ դա­յին բոր­սա­յում ար­ժեկտ­ րո­նա­յին պար­տա­տոմ­սե­րի 5-րդ թո­ղարկ­մա­նը նվիր­ ված ա­սու­լի­սին, «Ա­րա­րատ­ բան­կի» գոր­ծա­դիր տնօ­րե­ նի տե­ղա­կալ Դա­վիթ Հա­ րու­թյուն­յա­նը նշել է, որ նա­խորդ չորս թո­ղար­կում­ նե­րը բան­կը հա­ջո­ղու­թյամբ է ի­րա­կա­նաց­րել, դրանց

շրջա­նա­ռու­թյու­նը կազ­մել է ա­վե­լի քան ֌850 մլն։ Հա­ րու­թյուն­յա­նը նշել է, որ հաշ­ վի առ­նե­լով ար­տար­ժու­թա­ յին գոր­ծիք­նե­րի նկատ­մամբ շու­կա­յում առ­կա պա­հան­ ջար­ կը՝ բանկն այս ան­ գամ ա­ռա­ջար­կում է դո­լա­րա­ յին պար­տա­տոմ­սեր: Թո­ ղարկ­ վել է 40  հազ. ան­ վա­նա­կան, ոչ փաս­տաթղ­ թա­յին, ար­ժեկտ­րո­նա­յին

պար­տա­տոմս՝ $25 ան­վա­ նա­կան ար­ժե­քով, 9% ե­կամ­ տա­բե­րու­թյամբ և 36 ա­միս շրջա­նա­ռու­թյան ժամ ­կ ե­ տով: Տե­ղա­բաշ­խումն ի­րա­ կա­նաց­վե­լու է հոկ­տեմ­բե­ րի 5-ից՝ 10 աշ­խա­տան­քա­յին օր­վա ըն­թաց­քում: Ըստ «ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ Ար­մե­նիայի» գլխա­վոր տնօ­ րեն Կոնս­տան­տին Սա­րո­յա­ նի՝ պար­տա­տոմ­սե­րի այս թո­ղար­կու­մն ու­շագ­րավ է հատ­կա­պես նրա­նով, որ կա­ պի­տա­լի շու­կա­յում ար­տար­ ժույ­թով ար­տա­հայտ­ված

պար­տա­տոմ­սե­րի ա­ռա­ջին թո­ղար­կումն է։ Կոնս­տան­ տին Սա­րո­յա­նի խոս­քով՝ տվյալ գոր­ծի­քը բան­կե­րին հնա­րա­վո­րու­թյուն է տա­ լիս ա­ռա­վել ճկուն լի­նել ակ­ տիվ ­ն ե­րի և պա­սիվ ­ն ե­րի կա­ ռա­վար­ման հար­ցում: Ն­շենք, որ այս տա­րի ար­ տար­ժու­թա­յին կոր­պո­րա­ տիվ պար­տա­տոմ­սեր նա­ խա­տե­սում է թո­ղար­կել նաև «Ար­ ցախ ՀԷԿ» ըն­ կե­ րու­թյու­նը՝ 10% ե­կամ­տա­բե­ րու­ թյամբ, մոտ $8 մլն ծա­ վա­լով։  n

9 771829 331002

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

I SSN 1829- 331X

12189 >

| № 120 (189), երեքշաբթի, հոկտեմբերի 2, 2012 թ., www.civilnet.am

Պարտ­քը պարտք է բե­րում Կա­ռա­վա­րու­թյան հա­ կաճգ­նա­ժա­մա­յին քա­ղա­ քա­կա­նու­թյու­նը ծանր է նստում հար­կա­տու­նե­րի վրա։ Ան­ ցած և այս տա­ րի պե­տա­կան պարտ­քի սպա­սարկ­մանն ուղղ­վել է բյու­ջեի ծախ­սե­րի հա­մա­ պա­տաս­խա­նա­բար 4,2% և 4,5%-ը։ 2013թ. գոր­ ծա­ դի­րը նույն նպա­տա­կին ծրագ­րում է հատ­կաց­ նել պետբ­յու­ջեի ծախ­սե­րի 4,6%-ը։ Ըն­թա­ցիկ տար­ վա հա­մե­մատ ցու­ցա­նի­ շի 0,1-տո­կո­սա­յին կե­ տով ա­վե­լա­ցումն ա­ռա­ ջին հա­յաց­քից կա­րող է մեծ չթվալ, սա­ կայն բա­ ցար­ձակ թվե­րով 2013թ. միայն ար­տա­քին պարտ­ քի սպա­սարկ­մանն ուղղ­ վող մի­ջոց­նե­րի ծա­վալն ա­վե­լա­նա­լու է 1,7 ան­գամ՝ մինչև $418,6  մլն։ Ըստ 2013թ. պետբ­յու­ջեի նա­խագ­ծի՝ գա­լիք տա­ րի ար­տա­քին պարտ­ քի սպա­սարկ­մանն ուղղ­ վե­ լու է $418,6  մլն, ո­ րից $354,2  մլն-ը՝ հիմ ­ն ա­կան գու­մա­րի մար­մա­նը։ Ճգ­նա­ ժա­մից ի վեր սա ար­տա­քին պարտ­քի սպա­սարկ­մանն ուղղ­վող մի­ջոց­նե­րի ա­մե­ նա­մեծ ծա­վալն է։ Այս­պես՝ 2010թ. ար­տա­քին պե­տա­ կան պարտ­քի սպա­սարկ­ մանն ուղղ­ վել է $94  մլն, 2011թ.՝ $118 մլն, այս տա­ րի ընդ­հա­նուր առ­մամբ ուղղ­ վե­լու է $245 մլն։ Ինչ­ պես և նա­ խորդ տա­ րի­ նե­ րին, 2013թ. ևս կա­ ռա­վա­րու­թյունն ար­տա­ քին պարտ­քի սպա­սար­ կումն ի­րա­կա­նաց­նե­լու է նոր վար­կեր ներգ­րա­վե­ լու մի­ջո­ցով։ 2013թ. ըն­թաց­ քում ծրագր­վում է ստա­նալ

էջ 5 ›››


| № 120 (189), երեքշաբթի, հոկտեմբերի 2, 2012 թ.

2 | Օրակարգ Ե­րեք աբ­սուրդ՝ մեկ օ­րում Վար­դան Օս­կան­յա­նին պատ­գա­մա­վո­րա­կան ան­ձեռնմ­ խե­լիու­թյու­նից զրկե­լու ՀՀ գլխա­վոր դա­տա­խա­զի միջ­ նոր­դագ­րի՝ Ազ­գա­յին ժո­ղո­վում քննարկ­ման ժա­մա­նակ իշ­խա­նու­թյու­նը ևս մեկ ան­գամ վե­րա­հաս­տա­տեց, որ իր բո­վան­դա­կու­թյամբ և մ­տա­ծե­լա­կեր­պով նրա գոր­ ծունեու­թյու­նը ար­դարաց­ված կլի­ներ մի­միայն Խորհր­ դա­յին Միու­թյու­նում, այլն էլ 1930-ա­կան թթ.: Քն­նարկ­ման ըն­թաց­քում իշ­խա­նու­թյան ներ­կա­յա­ ցու­ցիչ­նե­րը «փայ­լե­ցին» ի­րենց աբ­սուրդ դիր­քո­րո­շում­ նե­րով և մտ­քե­րով: Նախ «փայ­լեց» ՀՀ գլխա­վոր դա­տա­խազ Աղ­վան Հով­ սեփ­յա­նը, ո­րը կեր­կե­րուն ձայ­նով փոր­ձում էր հա­մո­զել, որ պաշտ­պա­նում է «Սի­վի­լի­թաս» հիմ ­ն ադ­րա­մի շա­հե­րը նրա հիմ ­ն ա­դիր Վար­դան Օս­կան­յա­նից: Ն­ման հայ­տա­ րա­րու­թյուն ա­նում է մի երկ­րի գլխա­վոր դա­տա­խազ, որ­տեղ ա­նար­դա­րու­թյան մթնո­լոր­տը հա­սել է կրի­տի­ կա­կան մա­կար­դա­կի, որ­տեղ ա­մեն քայ­լա­փո­խի ոտնա­ հար­վում և բռ­նա­բար­վում են մար­դու և քա­ղա­քա­ցու հիմ ­ն ա­րար ի­րա­վունք­նե­րը: Այս ի­րա­վի­ճա­կում ՀՀ գլխա­ վոր դա­տա­խա­զին խիստ մտա­հո­գել է ինչ-որ հիմ ­ն ադ­ րա­մի ի­րա­վունք­նե­րի պաշտ­պա­նու­թյու­նը, այն դեպ­քում, երբ մե­ղադր­վող և պաշտ­պան­վող կող­մե­րից և ոչ մե­ կը նման խնդրան­քով Աղ­վան Հով­սեփ­յա­նին չի դի­մել: Ի­րա­վի­ճա­կի այս աս­տի­ճա­նի նեն­գա­փո­խու­մը իս­կա­ կան աբ­սուրդ է: Դա­տա­խազ, ո­րը քա­ղա­քա­կան պատ­ վե­րի շրջա­նա­կում սպա­սար­կում է օր­վա իշ­խա­նու­թյա­նը, առն­վազն չպետք է խո­սի ար­դա­րա­դա­տու­թյու­նից: Երկ­րորդ աբ­սուրդն այն էր, որ իշ­խա­նա­կան պատ­ գա­մա­վոր­նե­րի ի­րա­վա­գի­տակ­ցու­թյու­նը զրո­յա­կան մա­կար­դա­կի է: Գա­լուստ Սա­հակ­յանն ու նրա կու­սա­ կից օ­րենս­դիր­նե­րը փաս­տե­ցին, որ ի­րա­վաըն­կալ­ման ա­ռու­մով Լավ­րեն­տի Բե­րիա­յի և Ֆե­լիքս Դեր­ժինս­կու կար­կա­ռուն հետևորդ­ներն են: Մի՞­թե կա­րե­լի էր պատ­ կե­րաց­նել, որ 21-րդ դա­րում ան­կախ Հա­յաս­տա­նի օ­րենս­դի­րնե­րը կա­րող են հայ­տա­րա­րել, որ մար­դուն պետք է հնա­րա­վո­րու­թյուն տալ ա­պա­ցու­ցե­լու իր ան­ մե­ղու­թյու­նը: Երկ­րի օ­րենս­դիր մարմ ­ն ի ներ­կա­յա­ցու­ ցիչ Գա­լուստ Գ­րի­գո­րի­չը և ն­րա նման մտա­ծող­նե­րը ցույց են տա­լիս, որ բո­լո­րո­վին տեղ­յակ չեն ՀՀ Սահ­ մա­նադ­րու­թյան գո­յու­թյունից և ըստ այդմ հան­դես են գա­լիս հա­կա­սահ­մա­նադ­րա­կան կո­չե­րով: Ո­րա­կա­կան և ի­րա­վաըն­կալ­ման նման մա­կար­դակ ու­նե­ցող իշ­խա­նու­թյուն­նե­րով Հա­յաս­տա­նը պար­զա­ պես չի կա­րող հա­մա­հունչ քայ­լել քա­ղա­քա­կիրթ աշ­ խար­հի հետ, ա­ռա­վել ևս՝ դի­մագ­րա­վել օ­րե­ցօր շա­ տա­ցող մար­տահ­րա­վեր­նե­րին: Օր­վա եր­րորդ աբ­սուր­դը նո­րից մա­տու­ցեց գլխա­ վոր դա­տա­խա­զը: Լ­րագ­րող­նե­րի հար­ցին, թե ինչ­ պես է պա­տա­հել, որ Վար­դան Օս­կան­յա­նին առնչ­վող քրեա­կան գոր­ծը հա­րուց­վել է միայն այն բա­նից հե­տո, երբ նա սկսել է ակտիվորեն զբաղ­վել քա­ղա­ քա­կա­նու­թյամբ, Աղ­վան Հով­սեփ­յա­նը պա­տաս­ խա­նել է, թե դա զու­գա­դի­պու­թյուն է: n

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

օ ր ա թ ե ր թ

Լույս է տեսնում 2011թ. սեպտեմբերի 21-ից: Հիմնադիր և հրատարակիչ՝ «Սիվիլիթաս» հիմնադրամ, վկայական` 03Ա080303, տրվ. 20.05.08թ. Հասցե՝ ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտայի 1 Հեռ.՝ +37410 500 119, էլ. փոստ՝ info@civilnet.am Գլխավոր խմբագիր՝ Կարեն Հարությունյան Թողարկման պատասխանատու՝ Մարատ Յավրումյան Վաճառք և բաժանորդագրություն՝ +374 10 500119, +374 55 026249 Գովազդ և մարքեթինգ՝ +374 55 441351 Մեջբերումներ անելիս հղումը «Օրակարգ»-ին պարտադիր է: Թերթի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուս­տա­ռադիո­ընթերցումն առանց «Օրակարգ»-ին հղման արգելվում է: Նյութերը չեն գրախոսվում և հեղինակներին չեն վերադարձվում: Գովազդների և R տառով հրապարակվող նյութերի բովանդա­կության համար խմբագրությունը պատասխանատվություն չի կրում: Տառատեսակը՝ Էդիկ Ղաբուզյանի Հրատարակության 2-րդ տարի Ստորագրված է տպագրության՝ 01.10.2012թ. Տպաքանակը՝ 2000

Օրաթերթը տպագրվում է «Տիգրան Մեծ» հրատա­րակ­չու­թյան տպարանում, ք.Երևան, Արշակունյաց 2:

Մարդ լի­նի, հոդ­ված կգտնենք Վար­դան Օս­կան­յա­նի ե­լույ­թը Ազ­գա­յին ժո­ղո­վում Հոկ­տեմ­բե­րի 1-ին Ազ­գա­յին ժո­ղո­վը քննար­կեց Վար­դան Օս­կան­յա­նին պատ­գա­մա­վո­րա­կան ան­ձեռնմ ­խ ե­ լիու­թյու­նից զրկե­լու գլխա­վոր դա­ տա­խա­զի միջ­նոր­դա­գի­րը, ո­րը վե­ րա­ բե­ րում է ԱԱԾ-ի կող­ մից «փո­ ղե­րի լվաց­ման» հատ­կա­նիշ­նե­րով հա­րուց­ված քրեա­կան գոր­ծին, որն առնչ­վում է Վար­դան Օս­կան­յա­նին և «Սի­վի­լի­թաս» հիմ­ն ադ­րա­մի ն: Ես ու­զում եմ ձեր առջև դրված փա­ թե­թին անդ­րա­դա­ռ­նալ և դա­տա­խա­ զի կող­մից բարձ­րաց­ված եր­կու հար­ ցե­րին պա­տաս­խան տալ: Ե­թե նկա­ տե­ցիք, կար­միր թե­լի նման եր­կու հարց է անց­նում՝ ին­չո՞ւ Հանթս­մա­նի փո­ղե­րը Օս­կան­յանն իր մոտ է պա­հել և ան­մի­ջա­պես չի փո­խան­ցել, և երկ­ րորդ՝ արդ­յոք ես չա­րա­շա­հե՞լ եմ այդ գու­մար­նե­րը, իմ անձ­նա­կան նպա­ տակ­նե­րով եմ օգ­տա­գոր­ծել: Դա­տա­ խա­ զը նույն­ պես նշեց, որ հիմ ­նադ­ րա­մը եր­կու տե­սա­կի գու­մար է ստա­ ցել: Մե­կը՝ ան­մի­ջա­պես, մյու­սը՝ իմ մի­ջո­ցով: Հարց չի՞ ծա­գում ձեզ մոտ. ե­թե Հանթս­ման­նե­րը ու­զում էին, որ ամ­բողջ գու­մա­րը «Սի­վի­լի­թա­սին» գնար, կար այդ պրակ­տի­կան, միան­ գա­մից այն­տեղ կգնար: Սա Հանթս­ ման­ նե­ րի նպա­ տակն է ե­ ղել, որ մի մա­սը գնա «Սի­վի­լի­թա­սին», մնա­ցած մա­սը՝ 1,427 մի­լիոն դո­լա­րը, մնա Օս­ կան­յա­նի տրա­մադ­րու­թյան տակ: Ին­չո՞ւ Օս­կան­յա­նի մոտ: Այդ մա­սին հստակ աս­վում է Հանթս­մա­նի վե­րա­ հաս­տատ­ման նա­մա­կում. հիմ ­ն ադ­ րա­մի խորհր­դի նա­խա­գահ Օս­կան­ յա­նի մի­ջո­ցով իր հա­յե­ցո­ղու­թյամբ, ա­ռանց ժամ ­կ ետ­նե­րի: Ընդ ո­րում՝ այս մա­սին տեղ­յակ են ե­ղել խորհր­ դի ինչ­պես հին, այն­պես էլ նոր ան­ դամ ­նե­րը: Ն­րանք ա­սում են, որ գի­ տեն, որ Օս­կան­յա­նի մոտ է, այս պա­ հին ստո­րագ­րու­թյուն­նե­րը «Սի­վի­ լի­ թա­ սում» են: Բա­ ցի այդ՝ նրանք ա­սում են, որ տեղ­յակ են, թե այս­քա­ նը փո­խանց­վել է, այս­քա­նը մնում է Օս­կան­յա­նի հաշ­վին: Այն­պես որ՝ և՛ հիմ ­ն ադ­րա­մի հայ­տա­րա­րու­թյու­նը, և՛ Հանթս­մա­նի վե­րա­հաս­տա­ման նա­ մա­կը «ին­չու Օս­կան­յա­նի մոտ» հար­ ցը պետք է դուրս հա­ նի: Երկ­ րորդ, ե­թե ես չա­րա­շա­հել եմ այդ գու­մար­ նե­րը: Այս­պես՝ ես բան­կից վերց­րել եմ տե­ղե­կանք, ըստ ո­րի՝ Հանթս­մա­ նի գու­մա­րը փո­խան­ցե­լուց մեկ օր ա­ռաջ նույն ՎՏԲ բան­կում ես և տի­ կինս՝ Նա­նի Օս­կան­յա­նը, ու­նե­ցել ենք 410 հազ. դո­լար, 8.3.11-ին Ն­յու Յոր­քի JP Morgan բան­ կից մեր անձ­ նա­ կան ըն­տա­նե­կան մի­ջոց­նե­րից փո­խանց­ վել է 40 հազ. դո­լար, 9.13.11-ին նույն բան­կից փո­խանց­վել է 9962 դո­լար, իսկ 9.30.11-ին 316 972 դո­լար է փո­ խանց­վել: Դա ե­ղել է իմ անձ­նա­կան գու­մա­րը, և ե­թե այդ ե­րե­քը գու­մա­ րեք, ստաց­վում է մոտ 370 հազ. դո­ լար, դա էլ գու­մա­րեք նախ­նա­կան 410 հազ. դո­լա­րին, ստաց­վում է՝ այդ բան­կում մենք ու­նե­ցել ենք 780 հազ. դո­լար: Ես ինչ­պե՞ս կա­րող եմ այդ գու­մար­ նե­րը ծախ­սած լի­նել: Այս­տեղ են նաև «Պա­րա­դիգ­մա» ըն­կե­րու­թյան տե­ղե­ կանք­նե­րը, որ­տեղ դուք կտես­նեք, թե «Սի­վի­լի­թա­սի» գոր­ծու­նեու­թյան կա­րիք­նե­րն ինչ­պի­սի օ­րի­նա­չա­փու­ թյուն ու­նեն: Այն­տեղ հստակ երևում է մի­ջի­նը 25-30 հազ., այ­նու­հետ

PanARMENIAN

Խմբագրական

ա­վե­լա­ցել է՝ ամ­սա­կան 40-50  հազ. ծախս է ու­ նե­ ցել: Ե­ թե դուրս է գա­ լիս, ին­ չու ինձ մոտ, և կամ ես չա­ րա­շա­հել եմ այդ գու­մար­նե­րը, և այդ կաս­կած­նե­րը հան­վում են, մնա­ցած մե­ղադ­րանք­նե­րը՝ փո­խա­ռու­թյուն, թե նվի­րատ­վու­թյուն, դրանք ինչ-որ քրեո­րեն պատ­ժե­լի խնդիր­ներ պետք է լի­նեն, և ար­դեն ար­դա­րա­դա­տու­ թյան նա­խա­րա­րու­թյան խնդի­րը կլի­ նի: Ա­սում են՝ այդ նվի­րատ­վու­թյուն­ նե­րը Օս­կան­յա­նի ա­նու­նով են ար­ վել։ Եվ ի՞նչ, կար­ծում եք՝ ես դա ա­րել եմ, որ «Սի­վի­լի­թա­սը» մի օր իմ ար­ ձա­նը կանգ­նեց­նի՞ որ­պես բա­րե­րա­րի, նվի­րա­տո­ւի: Գի­տեք, չենք էլ մտա­ ծել այդ մա­սին: Ե­թե մար­դը գող չէ, ա­վա­զակ չէ, իր օր­վա գոր­ծու­նեու­ թյան մեջ մի տեղ է գնում, իր ա­մե ն մի քայլ չի մտա­ ծում թաքց­ նել: Հի­ շում եմ՝ աղ­ջիկ­նե­րը, ե­ղել է, զան­գել են բան­կից, հարց­րել՝ փո­խան­ցու­մը ի՞նչ գրենք, ես ա­սել եմ՝ չգի­տեմ, նա­ յե՛ք, մի բան գրե՛ք: Մի քա­ նի հա­ տը փո­խա­ռու­թյուն են գրել, հե­տո հաշ­ վա­պահ­նե­րը ա­սա­ցին՝ ա­վե­լի ճիշտ կլի­նի նվի­րատ­վու­թյուն գրվի, դրա­ նից հե­տո, ե­թե նկա­տում եք, ամ­բող­ ջու­թյամբ նվի­րատ­վու­թյուն է: Եր­ կու փո­ խա­ ռու­ թյուն է ե­ ղել: Սա ինչոր քրեա­կան գո՞րծ է: Հանթս­մա­նը իմ ա­ռաջ ոչ մի խնդիր չի դրել՝ այդ գու­ մա­րը ինչ­պես օգ­տա­գոր­ծել: Ես կա­ րող էի ան­գամ ա­վանդ չդնել, կա­րող էի ան­գամ ինչ-որ բաժ­նե­տոմ­սեր առ­նել, բայց ես ո­րո­շել եմ խորհր­դի հետ խորհր­դակ­ցե­լուց հե­տո ա­վանդ դնել, և այդ բո­լո­րը բե­րել է 129 հազ. դո­լար՝ հօ­գուտ հիմ ­ն ադ­րա­մի: Պա­րո՛ն դա­տա­խազ, Դուք ա­սում եք՝ ես այդ գու­մար­նե­րը ծախ­սել եմ իմ անձ­նա­կան նպա­տակ­նե­րի հա­ մար, ես Ձեզ հա­կա­ռա­կը կա­սեմ: Երբ ա­ռա­ջին 1,2  մլն­-ը մենք ա­վանդ էինք դրել մեկ տա­ րով, 227 հազ. դո­ լա­ րը ես ա­զատ էի թո­ղել, քա­նի որ գի­տեի, որ «Սի­վի­լի­թա­սին» դա անհ­րա­ժեշտ է լի­ նե­ լու: Հենց այդ օ­ րե­ րին մենք ընդ­լայն­վում էինք. մենք Հ­յու­սի­սա­յին պո­ ղո­ տայի 1 հաս­ ցեում 9-րդ հար­ կում էինք, ընդ­լայն­վե­ցինք նաև 8-րդ հար­կում: Ին­տեր­նետ հե­ռուս­տա­տե­ սու­ թյուն էինք սկսում, թերթ էինք սկսում, նոր ծրագ­ րեր էինք ա­ նում: «Սի­վի­լի­թա­սը» իս­կա­պես փո­ղի կա­ րիք ու­ ներ: 227  հազ. դո­ լա­ րը ես ա­զատ եմ թո­ղել, որ­պես­զի ա­վան­դը չխզենք և գու­ մար չկորց­ նենք: Կա­ րող եք [­«Սի­վի­լի­թա­սի» հաշ­վա­պա­ հու­թյու­նը վա­րող] «Պա­րա­դիգ­մա» ըն­կե­րու­թյան վճա­րում ­ն ե­րից շատ

հստակ տես­ նել, որ տար­ վա վեր­ ջին «Սի­վի­լի­թա­սի» կա­րիք­նե­րը ե­ղել են 227  հազ-ից ա­ վել՝ 90  հազ. դո­ լա­րով: Որ­պես­զի ես այդ ա­վան­դը չկոտ­րեմ, և գու­մար չկորց­նենք, այդ 90 հազ-ը ես տվել եմ իմ անձ­նա­կան հա­շիվ ­ն ե­րից: Այս­տեղ շատ հստակ երևում է, քա­նի որ ա­զատ փո­ղը ե­ղել է 227 հազ-ը, իսկ ըստ «Պա­ րա­ դիգ­ մայի» տե­ղե­կան­քի՝ մինչև ա­վան­ դի օր­վա ա­վար­տը ես փո­խան­ցել եմ 227 պլյուս 90 հազ.: Դա ե­ ղել է իմ անձ­նա­կան հաշ­վից: Ուս­տի՝ այս­ տեղ որևէ կաս­կած չի կա­րող լի­նել այս փո­ղե­րի շա­հարկ­ման, այլ նպա­ տակ­նե­րի օգ­տա­գործ­ման: Ա­ռա­ վել ևս՝ Դուք հի­ մա նշե­ ցիք, որ Օս­ կան­յա­նի հաշ­վե­հա­մա­րի վրա հի­ մա կա, ար­ դեն սո­ վո­ րել եմ, որ ես ա­ սեմ՝ 807  հազ. դո­ լար է, տո­ կոս­ ներ այն­տեղ չեն ա­վե­լա­ցել: Բայց ու­ զում եմ ձեզ ա­սել. խորհր­դակ­ցե­լով խորհր­դի ան­դամ ­ն ե­րի հետ շա­բաթ օ­րը, հա­կա­ռակ Հանթս­մա­նի հստակ ցու­ ցում ­նե­ րին, որ ես այդ գու­ մար­ նե­րը կա­րող եմ պա­հել՝ ինչ­քան ու­ զեմ, մենք ո­րո­շում կա­յաց­րինք մնա­ ցած գու­մար­նե­րը փո­խան­ցել «Սի­վի­ լի­թա­սի» հաշ­վին: Շա­բաթ օ­րը ե­րե­ կո­յան ժա­մը 5-ին այդ փո­խան­ցու­մը կա­ տար­ վել է, և այս պա­ հի դրու­ թյամբ ես «Սի­վի­լի­թա­սին» ո՛չ տա­լիք ու­նեմ, ո՛չ «Սի­վի­լի­թա­սից» առ­նե­լիք ու­նեմ: Ե­թե դուք հաշ­վեք դրված գու­ մա­րը՝ պլյուս փո­խանց­ված­նե­րը, հա­ վա­ սար է մայր գու­ մար՝ պլյուս տո­ կոս­ներ՝ կո­պե­կը կո­պե­կին: Պա­րո՛ն դա­տա­խազ, փո­ղը կա, բո­ ղո­քը չկա, այլ հա­կա­ռա՛­կի պնդու­մը կա: Հանթս­ մա­ նը ա­ սում է, որ հենց այդ­ պես էլ պի­ տի լի­ նի, մենք այդ­ պես ենք ու­զել: «Սի­վի­լի­թա­սի» խոր­ հուրդն ա­ սում է՝ մենք խնդիր չու­ նենք, էդ­պես էլ պետք է լի­ներ. փո­ ղը կա, բո­ղո­քը չկա: Ի՞նչ ա­սեմ ես: Ես կար­ծում եմ, որ սա փո­թո­րիկ է ոչ թե ինչ-որ փոքր բա­ժա­կի մեջ, փո­թո­րիկ է մատ­նո­ցի մեջ: Իս­կա­պես ես նստած լսում եմ, մտա­ծում եմ՝ մենք մեր երկ­ րի խնդիր­նե­րը թո­ղած, այս հար­ցե­ րո՞վ պի­տի զբաղ­վենք, սրա՞նք են մեր խնդիր­նե­րը: Տա­սը տար­վա արտ­ գործ­նա­խա­րա­րին բե­րում եք այս­տեղ այս­պի­սի հար­ցադ­րում ­ն եր եք ա­նո՞ւմ: Հար­գե­լի խորհր­դա­րան, Մենք կար­ծես վե­րա­դար­ձել ենք 1937թ. և գոր­ ծում ենք ստա­ լին­ յան սկզբուն­քով՝ «մարդ լի­նի, հոդ­ված կգտնենք»: Այս պա­րա­գա­յում գտել

էջ 3 ›››


№ 120 (189), երեքշաբթի, հոկտեմբերի 2, 2012 թ. |

Օրակարգ | 3 Հե­տապն­դումն ակն­հայ­տո­րեն քա­ղա­քա­կան է. Սերժ Թանգ­յան

PanARMENIAN

Վար­դան Օս­կան­յա­նի դեմ սկսված քա­ղա­քա­կան հե­տապնդ­ման առ­թիվ հայ­տա­րա­րու­թյուն է տա­րա­ծել Սերժ Թանգ­յա­նը: Այն ներ­ կա­յաց­ված է ստորև: Հա­յաս­տա­նի նախ­կին արտ­գործ­ նա­խա­րար Վար­դան Օս­կան­յա­ նի հե­տապն­դումն ակն­հայ­տո­րեն քա­ղա­քա­կան բնույթ ու­նի: 2011թ. սկզբին Ջոն Հանթս­մա­ նի հիմ ­ն ադ­րա­մը «Սի­վի­լի­թա­սի» մի­ջո­ցով գու­մար էր տրա­մադ­րել Օս­կան­յա­նին: Մինչ­դեռ պա­րոն Օս­կան­յա­նի դեմ գոր­ծո­ղու­թյուն­ նե­րը ձեռ­նարկ­վե­ցին այն բա­նից հե­ տո, երբ նա 2012թ. քա­ ղա­ քա­ կա­նու­թյուն վե­րա­դար­ձավ:

«Սի­վի­լի­թաս» հա­սա­րա­կա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյու­նը, որ հիմ­ նադ­րել է պա­րոն Օս­կան­յա­նը, հրա­շա­լի աշ­խա­տանք է կա­տա­ րել Հա­յաս­տա­նում, իսկ երկ­րից դուրս՝ դի­վա­նա­գի­տա­կան գործ Հա­յաս­տա­նի հա­մար: Այն չա­ փա­ զանց կարևոր է զար­գա­ցող ժո­ղովր­դա­վա­րու­ թյուն ու­նե­ցող երկ­րի հա­մար, ո­ րը պետք է վերջ դնի մա­ մու­ լի, տնտե­սու­թյան և պե­տա­կան

կա­ռույց­նե­րի նկատ­մամբ մե­նաշ­ նոր­հին: Չա­փա­զանց կարևոր է, որ Հա­յաս­տա­նի քա­ղա­քա­ցի­նե­ րը կա­րո­ղա­նան ա­զատ ար­տա­ հայ­տել ի­րենց նա­խա­պատ­վու­ թյուն­ներն ու բո­ղոք­նե­րը ա­զատ և ար­դար ընտ­րու­թյուն­նե­րի մի­ ջո­ցով՝ մի­ջազ­գա­յին հե­ղի­նա­ կա­վոր կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի դի­տարկ­մամբ: Հար­յու­րամ­յակ­ներ շա­րու­ նակ մենք ե­ղել ենք այս կամ այն օ­տար երկ­րի լծի տակ: Եվ չնա­յած որ­պես պե­տու­թյուն մենք ու­նենք հա­վա­տա­րիմ ­ն եր ու դաշ­նա­կից­ ներ և որ­պես ազգ՝ ա­ջակ­ցու­թյան

կա­րիք, սա­կայն մեր ժո­ղովր­դա­ վա­րու­թյունն ու տնտե­սու­թյու­ նը չպետք է զո­ հա­ բեր­ վեն Արև­ մուտ­քից (գլխա­վո­րա­պես՝ ԱՄՆից) կամ Ռու­սաս­տա­նից ե­կող ազ­դե­ցու­թյուն­նե­րին: Մենք պետք է միա­ հա­ մուռ հաղ­թա­հա­րենք խորհր­դա­յին շրջա­նից ժա­ռան­գած տնտե­սու­ թյունն ու քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը վե­րահս­կե­լու ան­հե­ռա­տես այս քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը և մեր քա­ ղա­քա­ցի­նե­րին ըն­ձե­ռենք դա­րե­ րի ըն­թաց­քում վաս­տա­կած կա­ մար­տա­հայ­տու­թյան ա­զա­տութ­ յու­նը:  n

Օս­կան­յա­նին հա­լա­ծե­լը պա­խա­րա­կե­լի է. Ա­տոմ Է­գո­յան

Ես ճա­նա­չում եմ Վար­դան Օս­ կան­յա­նին եր­կար տա­րի­ներ և հա­ մոզ­ ված եմ, որ նա փայ­ լուն պե­տ ա­կան գոր­ծ իչ է, Հա­յաս­ տա­նի բար­գա­վաճ­ման ու բա­րօ­ րու­թյան նվիր­յալ: Նա ի­րա­վամբ մի­ջազ­գա­յին հե­ղի­նա­կու­թյուն ու­ն ի՝ ու­նակ ստեղ­ծե­լու կարևոր կա­պ եր և բե­րե­լու ժո­ղովր­դա­ վա­րա­կան բա­րե­փ ոխ­ման թանկ

գա­ղա­փար­ներ, ա­զատ մե­դիա մի եր­կիր, ո­րը դեռ չի թո­թա­փել խորհր­դա­յին ժա­մա­նա­կաշր­ջ ա­ նի ա­վե­լի քան յո­թա­նա­սուն տա­ րի­նե­րի վե­րահս­կո­ղու­թյու­նը: Այս գի­տ ակ­ց ու­մ ով ես ա­ռ անց վա­ր ա­ն ե­լու ըն­դ ու­ն ե­ց ի «Սի­ վի­լ ի­թ ա­ս ի» ստեղծ­մ ան գոր­ ծում ներգ­ր ավ­վե­լու պա­ր ոն Օս­կ ան­յ ա­ն ի ա­ռ ա­ջ ար­կ ը: Ես

ա­կ ա­ն ա­տ եսն եմ ե­ղել, թե ինչ­ պես է կարևոր այս կազ­ մ ա­ կեր­պ ու­թ յու­ն ը նպաս­տ ել բաց և հ­ր ա­պ ա­ր ա­կ ա­յ ին բա­ն ա­վե­ճ ին մի երկ­ ր ում, որն ինձ հա­ մ ար թանկ է, և ո­ր ով ես հպարտ եմ: Սա է պատ­ ճ ա­ ռ ը, որ ես այս­ քան ցնցված եմ և վր­ դ ով­ ված ներ­կ ա­յ իս մե­ղադ­ր անք­ն ե­ր ից, ո­ր ոնք ա­ռ ա­ջ ադր­վել են պա­ րոն Օս­կ ան­յ ա­ն ի դեմ: Վար­ դան Օս­կ ան­յ ա­ն ին հա­լա­ծ ե­ լը պա­խ ա­ր ա­կ ե­լ ի և քա­ղա­ք ա­ կան դրդա­պ ատ­ճ առ­ն եր ու­ն ե­ ցող ա­ր արք է, ո­ր ը չա­փ ա­զանց

վտան­գա­վոր է երկ­ր ի ա­ռ ող­ ջու­թ յան հա­մ ար: Հա­յաս­տա­նի գլխա­վոր դա­ տա­խա­զին ես հոր­դո­րում եմ լրջո­րեն հաշ­վի առ­նել Վար­դան Օս­կան­յա­նին ան­ձեռնմ ­խ ե­լիու­ թյու­ նից զրկե­ լու և շին­ ծու մե­ ղադ­րանք­նե­րով դա­տա­պար­ տե­լու հետևանք­նե­րը: Այս գոր­ ծո­ղու­թյա­նը մե­ծա­գույն մտա­հո­ գու­թյամբ հետևում են բո­լոր այն մար­դիկ, ով­քեր մտա­հոգ­ված են խոս­քի ա­զա­տու­թյամբ ի­րա­պես ժո­ղովր­դա­կա­վա­րա­կան և ժա­ մա­նա­կա­կից երկ­րում:  n

«Օրակարգ»-ի արխիվից

Աշ­խար­հահռ­չակ ռե­ժի­սոր Ա­տոմ Է­գո­յանն իր ա­ջակ­ցու­թյունն է հայտ­նել Վար­դան Օս­կան­յա­նին նրա դեմ սկսված քա­ղա­քա­կան հե­տապնդ­ման գոր­ծում: Է­գո­յա­նի հայ­տա­րա­րու­թյու­նը ներ­կա­ յաց­ված է ստորև:

Մարդ լի­նի, հոդ­ված կգտնենք ‹‹‹ էջ 2 են մարդ, հոդ­ ված, բայց չեն գտել փաս­տը: Քա­նի որ այ­սօր խոս­քը փո­ղե­ րի լվաց­ման և յու­րաց­ման մա­սին է, ես մի փոքր կպատ­մեմ իմ ըն­ տա­նի­քի մա­սին, որ­պես­զի ա­ռա­ վել պարզ լի­ նի, որ ներ­ կա­ յաց­ ված մե­ղադ­րանք­նե­րը չեն կա­ րող որևէ   կապ ու­նե­նալ իմ ան­ ցած ճա­նա­պար­հի հետ: Ինչ­պես գի­տեք, ես ծնվել ու մե­ ծա­ցել եմ Հա­լե­պում, 73թ. ե­կել եմ Հա­յաս­տան՝ բարձ­րա­գույն կրթու­ թյուն ստա­նա­լու: Իմ պա­պերն ու ծնող­նե­րը Մա­րա­շից ար­տաքս­վել են Սի­րիա և բ­նա­կու­թյուն հաս­ տա­տել Հա­լե­պում: Օս­կան­յան­ նե­ րը չորս սե­ րունդ զբաղ­ վել ու զբաղ­վում են ոս­կեր­չու­թյամբ և ա­դա­ման­դա­գոր­ծու­թյամբ՝ սկսած Մա­րա­շից մինչև Հա­լեպ, հե­տա­ գա­յում բիզ­նես­նե­րը ճյու­ղա­վո­րե­ լով Բել­ գիա­ յում և Միաց­ յալ Նա­ հանգ­նե­րում: Այս եր­կու ո­լորտ­նե­ րում Օս­կան­յան­նե­րը միշտ ե­ղել են ա­ռա­ջա­տար դիր­քե­րում, և, բնա­կա­նա­բար, տաս­նամ­յակ­նե­րի ըն­թաց­քում մեր մեծ ըն­տա­նի­քը ո­րո­շա­կի նյու­թա­կան մի­ջոց­ներ է կու­տա­կել: Ա­հա­վա­սիկ, այդ մի­ջոց­նե­րի առ­ կա­ յու­ թյունն էր նաև, որ ինձ թույլ տվեց 1991թ. Միաց­յալ Նա­ հանգ­նե­րում թող­նել իմ տունն ու գոր­ծը և կ­նոջս ու փոքր ե­րե­ խա­նե­րիս հետ մշտա­պես տե­ղա­ փոխ­վել հայ­րե­նիք: Այդ օր­վա­նից Հա­յաս­տա­նում իմ հիմ ­ն ա­կան ապ­րուստն ա­պա­հո­վել են իմ ըն­ տա­նե­կան մի­ջոց­նե­րը: ­Հա­յաս­տան գա­լուս ա­ռա­ջին օր­վա­նից մինչև այ­սօր ես չեմ ու­ նե­ցել և չեմ ցան­կա­ցել ու­նե­նալ որևէ բիզ­նես: Իմ աչ­քը կուշտ է:

2008թ., երբ թո­ղե­ցի նա­խա­ րա­րի պաշ­տո­նը, մեծ հույս ու­նեի Հա­յաս­տա­նի ա­պա­գա­յի նկատ­ մամբ և դեռ ու­նեմ, և մեր ըն­տա­ նի­քից ինձ չա­փա­բա­ժին հա­սած մի­ջոց­նե­րը սկսե­ցի տե­ղա­փո­խել Հա­յաս­տան: Սի­րե­լի գոր­ծըն­կեր­ներ, վստահ եմ, որ ներ­ քուստ չեք կաս­ կա­ ծում, որ սա քա­ղա­քա­կան պատ­ վեր է, քա­ղա­քա­կան հե­տապն­ դում է՝ ուղղ­ ված ոչ միայն իմ, այլև ԲՀԿ-ի դեմ, կու­սակ­ցու­թյան, ո­րը կա­րող է ի­րա­կան և ազ­նիվ այ­լընտ­րանք լի­նել այ­սօր­վա ձա­ խող­ված իշ­խա­նու­թյա­նը: Երբ որևէ իշ­խա­նու­թյուն քա­ ղա­քա­կան մրցակ­ցու­թյուն չի հան­դուր­ժում, վատ է: Բայց երբ քա­ղա­քա­կան մրցակ­ցու­թյուն չի հան­դուր­ժում երկ­րի ներ­քին, ար­ տա­քին և տն­տե­սա­կան ո­լորտ­նե­ րում խո­շոր ձա­խո­ղում ­ն եր ար­ ձա­նագ­րած իշ­խա­նու­թյու­նը, դա ոչ թե վատ է, այլ կա­րող է ճա­կա­ տագ­րա­կան լի­նել երկ­րի հա­մար: Այ­սօր, երբ իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը նույ­նիսկ պարտք բե­րե­լու վստա­ հու­թյուն չեն կա­րո­ղա­նում վաս­ տա­կել մի­ջազ­գա­յին դո­նոր­նե­ րից, նրանք ըն­ կել են իմ հան­ դեպ ցու­ցա­բե­րած վստա­հու­թյան շնոր­հիվ Հա­յաս­տան ե­կող նվի­ րատ­վու­թյուն­նե­րի հետևից: Ես Հա­յաս­տա­նից փող չեմ տա­ րել: Ես այս եր­ կիր պարտք ու վար­կեր չեմ բե­րել: Ես ատ­կատ­ նե­ րից չեմ օգտ­ վել: Ես Հա­ յաս­ տան ան­շա­հախն­դիր դրա­մա­ կան օգ­նու­թյուն եմ բե­րել ու շա­ րու­նա­կում եմ բե­րել: Ու խոս­քը միայն Հանթս­մա­նի նվի­րատ­ վու­թյան մա­սին չէ… Բազ­մա­թիվ ա­նուն­ներ կա­րող եմ նշել, բազ­ մա­թիվ մեծ ու փոքր նվի­րա­տու­ ներ, ներդ­րող­ներ, գրանտ­ներ:

­Հու­սամ՝ որևէ մե­կին չի թվում, որ հեշտ է վաս­ տա­ կել այն­ պի­ սի վստա­հու­թյուն ու հե­ղի­նա­ կու­թյուն, որ մար­դիկ ա­ռանց վա­րա­նե­լու պատ­րաս­տա­կա­ մու­թյուն հայտ­նեն քո խնդրան­ քով ա­ջակ­ցել երկ­րին կամ քեզ հետ կապ­ ված որևէ այլ գոր­ծու­նեու­թյան: Չեմ վա­ րա­ նի պնդել, որ դա եր­կար տա­րի­նե­րի իմ ան­շա­ հախն­դիր աշ­խա­տան­քի շնոր­ հիվ ձևա­ վոր­ ված վար­ կի ու հե­ ղի­նա­կու­թյան արդ­յունքն է: Վս­ տա­հու­թյուն շա­հում են ազն­ վու­թյան ու ուղ­ղամ­տու­թյան հա­մար: Վս­տա­հու­թյուն վաս­ տա­կում են խոս­տում ­ն ե­րը կա­ տա­րե­լով ու նախ­կի­նում ցու­ ցա­բեր­ված վստա­հու­թյու­նը չչա­րա­շա­հե­լով: Իմ ա­ռաջ որևէ նվի­րա­տու նա­ խա­պայ­ման չի դրել: Ն­վի­րատ­ վու­թյուն ա­նո­ղի մոտ կաս­կած ան­գամ չի ե­ղել և չէր կա­րող լի­ նել, որ այդ փո­ ղը ծախս­ վե­ լու է ըստ նպա­տա­կի և ա­ռա­վե­լա­ գույն արդ­յու­նա­վե­տու­թյամբ: Այս հան­գա­ման­քը ու­զում եմ հատ­կա­պես շեշ­տել այ­սօր, երբ Հա­յաս­տա­նի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը այս­տե­ղից-այն­տե­ղից վարկ են խնդրում և ս­ տա­ նում են միայն վար­ կի խոս­ տում, այն էլ՝ ա­ մե­ նա­խիստ նա­խա­պայ­ման­նե­րով: Ինձ և իմ հիմ ­ն ադ­րած «Սի­վի­ լի­թաս» հիմ ­ն ադ­րա­մի ն պար­բե­ րա­բար ցու­ցա­բեր­վող վստա­ հու­թյու­նը և շա­րու­նակ­վող նվի­ րատ­վու­թյուն­նե­րը դրա վառ ա­պա­ցույցն են: Վս­տա­հու­թյուն վա­յե­լե­լու հա­մար անհ­րա­ժեշտ են բաց հա­րա­բե­րու­թյուն­ներ և ազ­նիվ գոր­ծըն­կե­րու­թյուն: Բայց այս իշ­խա­նու­թյուն­ նե­րն ըն­դու­նակ չեն նման

հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի՝ ո՛չ ներ­քին և ո՛չ էլ ար­տա­քին քա­ղա­քա­կան աս­պա­րե­զում: Հա­յաս­տա­նի ներ­քին, ար­տա­քին և տն­տե­սա­կան հե­ռան­կար­նե­րը սե­փա­կան անվս­տա­հե­լիու­թյամբ և ա­պաշ­նոր­հու­թյամբ մե­ծա­գույն վտան­ գի տակ դրած այս իշ­ խա­ նու­թյուն­նե­րը ա­ռա­վել ծանր տա­ նում են քննա­դա­տու­թյու­նը ի­րենց հաս­ցեին: Ն­ րանք ծանր չեն տա­ նում ա­հագ­նա­ցող ար­տա­գաղ­թը, նրանք ծանր չեն տա­նում օ­րե­ցօր աղ­քա­տա­ցող հա­յաս­տան­ցու հու­ սա­հա­տու­թյու­նը, նրանք ծանր չեն տա­նում տա­րա­ծաշր­ջա­նում ու մի­ ջազ­գա­յին աս­պա­րե­զում Հա­յաս­ տա­նի օ­րե­ցօր թու­լա­ցող դիր­քե­րը: ­Միակ բա­նը, որ նրանք ծանր են տա­նում, այս ա­մե­նի մա­սին քա­ ղա­քա­կան մրցա­կից­նե­րի քննա­ դա­տու­թյունն է: Խն­դիր­նե­րը լու­ ծե­լու ան­կա­րո­ղու­թյու­նը իշ­խա­ նու­թյու­նը փո­խա­րի­նում է այդ խնդիր­նե­րի մա­սին բարձ­րա­ձայն խո­սա­ցող ընդ­դի­մա­խոս­նե­րին լռեց­նե­լու փոր­ձով: Այ­ սօր մենք չենք քննար­ կում միայն Վար­դան Օս­կան­յա­նի խնդի­րը: Այ­սօր մենք քննար­կում ենք Հա­յաս­տա­նում քա­ղա­քա­կան մրցակ­ցին, տվյալ դեպ­քում՝ ԲՀԿին, մրցակ­ցու­թյու­նից հա­նե­լու փոր­ձի խնդի­րը: ­Հա­յաս­տա­նը պատ­րաստ­վում է նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­ րի: Եվ այս գոր­ծը ԲՀԿ-ի վրա այդ ընտ­րու­թյուն­նե­րից ա­ռաջ հնա­րա­ վո­րինս կոշտ ճնշում բա­նեց­նե­լու փորձ է: Այս իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը քա­ղա­ քա­կան ընդ­դի­մա­խոս­նե­րի հետ խո­սում են պա­տան­դի լեզ­վով: Ն­րանք ըն­դու­նակ չեն քա­ղա­քա­ կան մրցակ­ցու­թյան, նույ­նիսկ

ու­ժե­ղի՝ քա­ղա­քա­կան մե­ծա­մաս­ նու­թյուն ու­նե­ցո­ղի դիր­քից:   ­Հա­յաս­տա­նի ա­պա­գան այ­ սօր կախ­ ված է երկ­ րում ա­ զատ մրցակ­ցու­թյան հնա­րա­վո­րու­թյու­ նից, բայց այդ մրցակ­ ցու­ թյան ա­պա­հով­ման հա­մար անհ­րա­ ժեշտ է բո­լո­րի մաս­նակ­ցու­թյու­նը: Սա ար­ ­ դեն ո՛չ իմ, ո՛չ ձեր խնդիրն է: Հա­յաս­տա­նը կանգ­ նած է շատ վտան­գա­վոր եզ­րագ­ ծի վրա՝ թե՛ ներ­քին, թե՛ տնտե­սա­ կան և թե՛ ար­տա­քին քա­ղա­քա­կան ո­լորտ­նե­րում: Ե­թե եր­կիրն այս ի­րա­վի­ճա­ կին հասց­րած իշ­խա­նու­թյու­նը չու­ նի հա­մար­ժեք հա­կակ­շիռ, երկ­ րի խնդիր­նե­րը ոչ միայն չեն լուծ­ վի, այլև կխո­րա­նան: Խո­րաց­նե­լու տեղ այլևս չկա: Հա­յաս­տա­նը նման բռնա­պե­ տու­թյուն լի­նե­լու ո՛չ քա­ղա­քա­կան, ո՛չ տնտե­ սա­ կան և ո՛չ էլ աշ­ խար­ հա­քա­ղա­քա­կան ռե­սուրս չու­նի: Վս­ տահ եմ, որ այս­ տեղ հա­ վաք­ ված­նե­րից և ոչ ոք նման պե­տու­ թյան մա­սին չի ե­րա­զում: Ե­թե տնտե­սա­կան ու քա­ղա­ քա­կան նման ի­րա­վի­ճա­կում գտնվող երկ­ րի ներ­ սում հաս­ տատ­վում է իշ­խա­նու­թյան լիա­ կա­տար մո­նո­պո­լիա, ե­թե հա­ ջող­ վում է նման բռի մե­ թոդ­ նե­ րով ճնշել ցան­կա­ցած հա­կազ­դե­ ցու­թյուն երկ­րի ներ­սում, օ­րե­ցօր թու­լա­ցող Հա­յաս­տա­նի հան­դեպ հնա­րա­վոր կդառ­նա ցան­կա­ցած ոտնձ­գու­թյուն: Սա ոչ միայն իմ կամ ԲՀԿ-ի խնդիրն է: Սա երկ­րում ան­վի­ճե­ լի ձա­խո­ղում ­ն եր ար­ձա­նագ­րած իշ­խա­նու­թյուն­նե­րին հա­կակշ­ ռե­լու բո­լո­րիս հնա­րա­վո­րութ­ յան խնդիրն է: Դա Հա­յաս­տա­նի ա­ ռանց այդ էլ ար­ դեն վտանգ­ ված ա­պա­գա­յի խնդիրն է:  n


| № 120 (189), երեքշաբթի, հոկտեմբերի 2, 2012 թ.

4 | Օրակարգ

Վ­րաս­տան­յան ընտ­րու­թյուն­նե­րը բախ­տո­րոշ են լի­նե­լու Հոկ­տեմ­բե­րի 1-ին Վ­րաս­տա­նում կա­յա­ցան խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­րու­թյուն­ներ: Որ­քա­նով են այդ ընտ­րու­թյուն­նե­րը կարևոր երկ­րի ա­պա­գա­յի հա­մար` Սի­վիլՆե­թին պատ­մել է ԵՊՀ Հա­յաս­ տա­նի հա­րա­կից երկր­նե­րի պատ­մու­թյան ամ­բիո­նի վա­րիչ Հայ­րա­ պետ Մար­գար­յա­նը: «Զուտ գա­ղա­փա­

-­Պա­րոն Մար­գար­յան, ե­թե Դուք հա­մե­մա­տեիք Վ­րաս­ տա­նի գա­լիք ընտ­րու­թյուն­ նե­րը նա­խորդ­նե­րի հետ, ի՞նչ ա­ռանձ­նա­հատ­կու­ թյուն­ներ կմատ­նան­շեիք: -­Նախևա­ռաջ՝ ար­ձա­նագ­րենք այն փաս­տը, որ հոկ­տեմ­բե­րի 1-ի ընտ­րու­թյուն­նե­րը Վ­րաս­տա­նի նո­ րա­գույն պատ­մու­թյան մեջ դառ­ նա­լու են բախ­տո­րոշ: Հար­ցը չի վե­րա­բե­րում ա­ռա­ջի­կա տա­րի­նե­ րին, այլ փոխ­վե­լու է քա­ղա­քա­կան հա­մա­կար­գը, ք��­նի որ սահ­մա­ նադ­րա­կան փո­փո­խու­թյուն­նե­րով՝ 2014թ. հուն­վա­րից, երկ­րի գլխա­վոր պաշ­տոն­յան դառ­նում է վար­չա­պե­ տը, հետևա­բար, ե­թե ընտ­րու­թյուն­ նե­րում հաղ­թի Սաա­կաշ­վի­լիի ղե­ կա­վա­րած քա­ղա­քա­կան դա­շին­քը, այն քա­ղա­քա­կան ու­ժե­րը, ո­րոնք վեր­ջին տաս­նամ­յա­կում ղե­կա­վա­ րում են Վ­րաս­տա­նը, փաս­տո­րեն կստա­նան քարտ բլանշ: -­Հա­վերժ կա­ռա­վա­րե­լո՞ւ: -­Բա­վա­կա­նա­չափ եր­կար ղե­ կա­վա­րե­լու, գո­նե տե­սա­նե­ լի ա­պա­գա­յում եր­կի­րը տա­նե­ լու այն ճա­նա­պար­հով, ո­րը երկ­ րի կյան­ քում շատ բան փո­ խեց. սա Սաա­կաշ­վի­լիի ղե­կա­վա­ րած քա­ղա­քա­կան ու­ժի մեծ ռե­ սուրսն է և ն­րա ա­ռա­վե­լու­թյու­նը: Սա­կայն, որ­քան էլ զար­մա­նա­ լի էր, քա­ղա­քա­կան ի­րա­վի­ճա­ կը Վ­րաս­տա­նում կտրուկ փոխ­ վեց, ո­րով­հետև աս­պա­րե­զում հայտն­վեց մի­լիար­դա­տեր Բի­ձի­ նա Ի­վա­նիշ­վի­լին: -Ին­չո՞վ եք բա­ցատ­րում Ի­վա­նիշ­վի­լիի ֆե­նո­մե­նը. չէ՞ որ վեր­ջին տա­րի­նե­րին վրա­ցա­կան ընդ­դի­մու­թյու­ նը հասց­րել էր ի­րեն սպա­ ռել հրա­պա­րա­կա­յին ակ­ ցիա­նե­րով, շուր­ջօր­յա հան­ րա­հա­վաք­նե­րով, և որևէ մե­կը չէր սպա­սում, որ Վ­րաս­տա­նում կա­րող էր նման ընդ­դի­մա­դիր ա­լիք բարձ­րա­նալ: Ի­վա­նիշ­վի­լիի մի­լիոն­նե՞րն են դեր խա­ ղում, թե՞ այլ պատ­ճառ կա: -Ինձ թվում է, որ պատ­ճառ­նե­րի մի մեծ հա­մա­լիր գո­յու­թյուն ու­նի, բայց ան­շուշտ գոր­ծըն­թա­ցի հա­ մար անհ­րա­ժեշտ էր եռ­ման կենտ­ րոն, և այդ կենտ­ րո­ նը գտնվեց ի դեմս Ի­վա­նիշ­վի­լիի, որն էլ նրա հսկա­յա­կան ա­ռա­վե­լու­թյունն է: Այդ մարդն իր տնտե­սա­կան գոր­ ծու­նեու­թյու­նը սկսել էր Վ­րաս­տա­ նում, այ­նու­հետև կարճ ժա­մա­նակ անց տե­ղա­փոխ­վել Ռու­սաս­տան, և ն­րա մի­լիարդ­նե­րը կու­տակ­վել են Վ­րաս­տա­նից դուրս: Նա Վ­րաս­ տա­նի բնակ­չու­թյան աչ­քում կո­ ղոպ­տող չէ, ես երբևէ վրա­ցա­կան մա­մու­լում Ի­վա­նիշ­վի­լիի հա­մար չեմ հան­դի­պել օ­լի­գարխ բնու­ թագր­մա­նը, ո­րը սկզբնա­պես բա­ ցա­սա­կան մտա­զու­գոր­դում ­ն եր է ա­ռաջ բե­րում: Ընդ­հա­կա­ռա­կը՝ այդ մի­լիոն­նե­րի կու­տա­կու­մից հե­ տո կտրուկ փո­ խել է իր բիզ­ նե­ սի ուղղ­վա­ծու­թյու­նը: Ի­վա­նիշ­վի­լին այլևս կա­խում չու­նի ռու­սա­կան իշ­ խա­նու­թյուն­նե­րից, նա ու­նի ա­զատ

կա­պի­տալ, ո­րը շա­հա­վետ կեր­պով տրա­մադ­րում է այլ գոր­ծա­րար­նե­ րի. նրա բիզ­ նե­ սն անվ­ տանգ է՝ ի տար­բե­րու­թյուն ռուս օ­լի­գարխ­ նե­րի, ո­րոնք, բնա­կան հարս­տու­ թյուն­նե­րի հաշ­վին հարս­տա­նա­ լով, ստիպ­ ված են հայ­ ցել իշ­ խա­ նու­թյուն­նե­րի հա­վա­նու­թյու­նը կամ գնալ առ­ճա­կատ­ման:

րա­խո­սա­կան մի­ ջոց­նե­րով Ի­վա­ նիշ­վի­լին որևէ շանս չու­ներ իր հետևից տա­նել ազ­գա­յին փոք­րա­ մաս­նու­թյուն­նե­ րին: Այ­սօր այդ հրաշ­քը կա­տար­ վել է»,- ա­սում է

-Ի­վա­նիշ­վի­լին ընդ­դի­մա­ դիր մեծ ա­լիք կա­րո­ղա­ցավ բարձ­րաց­նել ան­կախ գոր­ ծա­րար լի­նե­լու և մի­լիար­ դա­վոր դո­լար­ներ ու­նե­նա­ լո՞ւ շնոր­հիվ: -Ի­վա­նիշ­վի­լին այդ կա­րո­ղու­ թյու­նը դի­զե­լուց հե­տո տե­ղա­ փոխ­վել է Վ­րաս­տան և հաս­տատ­ վել հայ­րե­նի գյու­ղում: Բո­լո­րո­վին չէր զբաղ­վում քա­ղա­քա­կա­նու­ թյամբ և իր բա­րե­գոր­ծա­կան գոր­ ծու­նեու­թյամբ, ո­րը շա­հե­կա­նո­րեն տար­բեր­վում է հա­յաս­տան­յան բա­րե­գոր­ծու­թյու­նից, կա­րո­ղա­ ցավ վիթ­խա­րի հե­ղի­նա­կու­թյուն ձեռք բե­րել, ո­րով­հետև նա ինչ-որ փշրանք­ներ չի բա­ժա­նել բնակ­ չու­թյան լայն շեր­տե­րին, այլ նպա­ տա­կաս­լաց, հե­ռա­հար ներդ­րում­ ներ է կա­տա­րել՝ նո­րո­գե­լով թան­ գա­րան­ներ, մշա­կու­թա­յին այլ օբ­ յեկտ­ներ: Սա գոր­ծու­նեու­թյան այն մա­ կար­ դակն է, ո­ րը նա բե­ րել է Ռու­սաս­տա­նից՝ ըն­դօ­րի­նա­կե­լով Խո­դոր­կովս­կուն, Բե­րե­զովս­կուն, ո­րոնք ա­ռա­ջին հեր­թին ին­տե­լեկ­ տո­ւալ­ներ են: Ն­րանք սո­վո­րա­կան օ­լի­գարխ չեն, ո­րոնք սոսկ վա­ճա­ ռում են, այլ օժտ­ ված են փո­ փո­ խե­լու պո­տեն­ցիա­լով: Ի­վա­նիշ­ վի­լիի մեկ այլ ա­ռա­վե­լու­թյունն էլ նրա հա­մես­տու­թյունն է կեն­ցա­ ղում: Նա 56 տա­րե­կան է և թող­ նում է կա­յա­ցած մար­դու տպա­վո­ րու­թյուն, ո­րը սե­փա­կան ձեռ­քե­ րով կեր­տել է իր ճա­կա­տա­գի­րը: Հա­կա­ռակ բևե­ռում Սաա­կաշ­ վի­ լիի թիմն է՝ բաղ­ կա­ ցած 34-35 տա­րե­կան պաշ­տոն­յա­նե­րից: Նա բա­վա­կան ե­ռան­դուն է քա­ղա­քա­ կան աս­պա­րեզ մտնե­լու հա­մար, մյուս կող­մից՝ ու­նի հա­րուստ կեն­ սա­փորձ և հ­րա­շա­լի խորհր­դա­ տու­ներ, ո­րոնց խորհր­դատ­վու­ թյան արդ­յուն­քը մենք ա­յսօր տես­ նում ենք Վ­րաս­տա­նում: -Այ­սինքն, ե­թե հա­մե­մա­ տենք, այ­սօր Վ­րաս­տա­ նում ի­րար դեմ կանգ­նած են եր­կու հա­վա­սա­րա­զոր ու­ժե՞ր՝ թե՛ ֆի­նան­սա­կան հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­ րով, թե՛ ին­տե­լեկ­տո­ւալ կա­րո­ղու­թյուն­նե­րով: -Ա­սեմ, որ ար­ժա­նի հա­կա­ռա­ կորդ­ներ են, ո­րոնք, մտնե­լով այս պայ­քա­րի մեջ, կա­րո­ղա­նում են շատ բան ո­րո­շել, և ընտ­րու­ թյուն­նե­րի մա­կար­դա­կը բո­լո­րո­ վին այլ է: Հա­րա­վա­յին Կով­կա­ սում մենք փա­տո­րեն հա­ման­ման երևույթ չու­նենք: Օ­րի­նակ՝ ընտ­ րա­կա­շառ­քը հոգ­նեց­րել է բո­լո­ րին, սա­կայն շատ բան է ո­րո­շում: Վ­րա­ցա­կան քա­ղա­քա­կան բա­ռա­ պա­ շա­ րում այս բա­ ռը չեք հան­ դի­պի, այն որևէ դե­րա­կա­տա­րու­ թյուն չու­նի:

Մար­գար­յա­նը:

-­Բայց, օ­րի­նակ, Ի­վա­նիշ­ վի­լիին մե­ղադ­րե­ցին ընտ­ րա­կա­շառք՝ ա­լե­հա­վաք­ներ բա­ժա­նե­լու մեջ, որ­պես­զի մար­դիկ կա­րո­ղա­նան դի­ տել իր հե­ռուս­տաա­լի­քը: -Ու­շադ­րու­թյուն դարձ­նենք, որ նա բա­ժա­նել է ար­բան­յա­կա­ յին ա­լե­հա­վաք­ներ և ընտ­րա­պայ­ քա­ րի մեջ մտցրել է բա­ ցար­ ձա­ կա­պես նոր տեխ­նո­լո­գիա. նա ստեղ­ծել է հե­ռուս­տաա­լիք, ո­րը ար­գե­լա­փա­կել հնա­րա­վոր չէ: Այն կա­րե­լի է ա­զատ դի­տել հա­մա­ ցան­ ցում, այդ թվում՝ «Ֆեյս­ բու­ քում»: Սա ռում­բի նման հզոր ուժ է: Մաս­նա­վո­րա­պես՝ այն բնույ­ թի հա­ղոր­դում ­ն ե­րը, ո­րոնք ման­ րակր­կիտ լու­սա­բա­նում են Սաա­ կաշ­վի­լիի թի­մի գոր­ծու­նեու­ թյան ման­րա­մաս­նե­րը, մշտա­պես մատ­չե­լի են: Այս­պի­սով՝ Ի­վա­նիշ­ վի­լին պայ­մա­նա­կա­նո­րեն ընտ­ րա­կա­շառք է բա­ժա­նում: Ի­րա­կա­ նում սա ոչ թե մարդ­ կանց անձ­ նա­կան կա­րիք­նե­րը բա­վա­րա­րե­ լու հա­մար է, այլ աս­տի­ճա­նա­բար ձնագն­դիի նման ա­հագ­նա­ցող ուժ: -Վ­րաս­տան­յան նա­խորդ ընտ­րու­թյուն­նե­րում ազ­գա­ յին փոք­րա­մաս­նու­թյուն­նե­րը գրե­թե միշտ ու­նեին իշ­խա­ նա­մետ դիր­քո­րո­շում, իսկ այ­սօր, օ­րի­նակ՝ Ջա­վախ­ քում, տես­նում ենք, որ եր­կու հայ թեկ­նա­ծու­ներ տար­բեր ճամ­բար­նե­րից պայ­քա­րում են միմ­յանց դեմ: Կա­րե­լի՞ է սա ա­ռանձ­նա­հատ­կու­թյուն հա­մա­րել և ին­չո՞վ է դա պայ­մա­նա­վոր­ված: -Այդ երևույ­թը հակ­ված եմ կրկին բա­ցատ­րե­լու Ի­վա­նիշ­վի­լիի նա­ խա­պես ծրագր­ված քայ­լե­րով: Նա քա­ղա­քա­կան պայ­քա­րի մեջ մտել է ըն­դա­մե­նը մեկ տա­րի ա­ռաջ, և այդ ժա­մա­նա­կի ըն­թաց­քում նրան հա­ջող­վեց ա­լե­կո­ծել վրա­ցա­կան ողջ հա­սա­րա­կու­թյու­նը: Վ­րաս­ տա­նի քա­ղա­քա­կան կյան­քը շատ ա­վե­լի բարդ է, քան հարևան երկր­ նե­րում, ո­րով­հետև յու­րա­քանչ­ յուր երկ­րա­մաս ու­նի հսկա­յա­կան թվով ա­ռանձ­նա­հատ­կու­թյուն­ներ: Երկ­րա­մա­սա­յին գի­տակ­ցու­թյու­ նը նստած է վրաց մար­ դու հո­ գե­ բա­նու­թյան մեջ: Սա ռե­գիո­նալ շո­ վի­նիզմ է, հայ­րե­նա­սի­րու­թյուն է, պրագ­մա­տիզմ է: Ս­տաց­վել է հետև­յալ պատ­կե­րը՝ Սաա­կաշ­վի­ լին ա­ռա­վե­լա­գույն ձայ­ներ հա­վա­ քել է մե՛կ Սա­մեգ­րե­լո­յում, ո­րով­ հետև մայ­ րա­ կան գծով նա ու­ նի մեգ­րե­լա­կան ար­մատ­ներ, մե՛կ էլ հա­յաբ­նակ Ջա­վախ­քում: Փոքր չա­ փով, բայցևայն­պես հա­յաբ­նակ և

ադր­բե­ջա­նաբ­նակ շրջան­նե­րը ա­պա­հո­վում էին 95-96% ձայ­ներ: Իսկ Վ­րաս­տա­նի բանկ­չու­թյան 10%ը կազ­մում են այ­լազ­գի­նե­րը, և սա Վ­րաս­տա­նի ընտ­րա­կան հա­մա­ կար­գի ա­ռանձ­նա­հատ­կու­թյունն է: Այ­սօր Ի­վա­նիշ­վի­լին կա­րո­ղա­ցավ ստեղ­ծել թի­մեր նաև հա­յաբ­նակ և ադր­բե­ջա­նաբ­նակ շրջան­նե­րում, ընդ ո­րում՝ եր­կու-ե­րեք ա­միս ա­ռաջ Ի­վա­նիշ­վի­լին գան­գատ­վում էր, որ հայ հա­մայն­քը ա­մե­նա­վախ­վո­րածն է Վ­րաս­տա­նում և խու­սա­փում է իշ­ խա­նու­թյան հետ առ­ճա­կա­տու­մից: Սա ու­նի իր պատ­ճառ­նե­րը. բա­ցի այն, որ արևել­յան երկր­նե­րում հայ­ կա­կան քա­ղա­քա­կան ու­ժե­րն առ­ ճա­ կատ­ ման չեն գնում, առ­ կա է նաև վրա­ցա­կան մթնո­լոր­տին բնո­ րոշ ա­ռանձ­նա­հատ­կու­թյուն: Վ­րա­ ցա­կան մի­ջա­վայ­րում բախ­վում են տար­բեր շրջան­նե­րը ներ­կա­յաց­նող ու­ժե­րը: Հայ­կա­կան և ադր­բե­ջա­ նա­կան մի­ջա­վայ­րում Ի­վա­նիշ­վի­ լիին հա­ջող­վեց գտնել գոր­ծիչ­նե­րի, ո­րոնց հետևում կանգ­նած են ի­րա­ կան ձայ­ներ: Ս­րանք տե­ղա­կան հե­ ղի­նա­կու­թյուն­ներ են, ո­րոնք ու­նեն մեծ թվով ազ­գա­կան­ներ, շրջա­ պատ: Խոս­քը քրեա­կան, օ­լի­գար­ խիկ, տնտե­սա­կան, ստվե­րա­յին ու­ ժե­րի մա­սին է: Այ­լա­պես՝ զուտ գա­ ղա­փա­րա­խո­սա­կան մի­ջոց­նե­րով Ի­վա­նիշ­վի­լին որևէ շանս չու­ներ իր հետևից տա­նել ազ­գա­յին փոք­ րա­մաս­նու­թյուն­նե­րին: Այ­սօր այդ հրաշ­քը կա­տար­վել է: -Այ­սինքն՝ Դուք կար­ծում եք, որ Ի­վա­նիշ­վի­լիին հա­ ջող­վել է վե­րո­հիշ­յալ հա­ մայնք­նե­րում պա­ռակ­տո՞ւմ մտցնել: -Ա­յո՛: Դժ­վար է կան­խա­գու­շա­ կել ընտ­րու­թյուն­նե­րի արդ­յունք­ նե­ րը, բայց 97% ձայ­ ներ Սաա­ կաշ­վի­լիի կողմ ­ն ա­կից­նե­րը երևի չեն ստա­նա: -Վեր­ջին շրջա­նում Վ­րաս­ տա­նը հա­մար­վում է ժո­ ղովր­դա­վա­րու­թյան կով­ կաս­յան կղզյակ, որն այս ուղ­ղու­թյամբ մի քայլ ա­ռաջ է և՛ Հա­յաս­տա­նից, և՛ Ադր­բե­ ջա­նից: Սա­կայն այ­սօր նա­ խընտ­րա­կան այս մթնո­լոր­ տում մենք տես­նում ենք բազ­մա­թիվ ա­րա­տա­վոր երևույթ­ներ, ընդ­հուպ մինչև ծե­ծու­ջարդ, հա­կա­ռա­կոր­դի նկատ­մամբ տար­բեր մի­ջոց­ նե­րով ճնշում, ադ­մի­նիստ­ րա­տիվ ռե­սուր­սի օգ­տա­գոր­ ծում և այլն: Դուք սա ին­չո՞վ եք բա­ցատ­րում: Պատ­ճա­ռը Ձեր նշած մրցակ­ցա­յին ընտ­ րու­թյուն­նե՞րն են:

-Ա­մենևին ո՛չ: Պատ­ճառ­նե­րը խոր­քա­յին են: Սաա­կաշ­վի­լին իշ­ խա­նու­թյան գլուխ գա­լուց հե­տո ստա­ցավ տնտե­սա­կան մեծ ռե­ սուրս­ներ: Ռուս-վրա­ցա­կան պա­ տե­րազ­մից հե­տո Արև­մուտ­քը խոս­ տաց­ված մի­լիարդ­նե­րի զգա­լի մասն ի­րոք հանձ­նեց Սաա­կաշ­վի­ լիին, և նա ընտ­րեց այդ մի­ջոց­ներն օգ­տա­գոր­ծե­լու հետև­յալ եր­կու ու­ ղի­նե­րը՝ ու­ժե­ղաց­րեց պե­տա­կան ա­պա­րա­տը, ո­րը Շևարդ­նա­ձեի կա­ ռա­վա­րու­մից հե­տո անկ­ման վի­ ճա­կում էր, վե­րաց­րեց կա­շա­ռա­ կե­րու­թյու­նը, վար­չա­կան ստո­րին օ­ղակ­նե­րի կա­մա­յա­կա­նու­թյու­նը, թափթփ­վա­ծու­թյու­նը: Այս քայ­լե­րը մեծ ար­ձա­գանք ու­նե­ցան հարևան երկր­նե­րում, նույ­նիսկ Ռու­սաս­տա­ նում: Մ­յուս կող­մից՝ Սաա­կաշ­վի­ լին կա­տա­րեց այն, ինչ Հա­յաս­տա­ նում ա­վե­լի վաղ էր տե­ղի ու­նե­ցել. ստաց­ված գու­մար­նե­րը ներդր­ վե­ցին շի­նա­րա­րու­թյան ո­լոր­տում, մաս­նա­վո­րա­պես՝ վե­րա­կա­ռուց­վեց մայ­րա­քա­ղա­քը, քայ­լեր ձեռ­նարկ­ վե­ցին Քու­թա­յի­սը երկ­րորդ կենտ­ րոն դարձ­նե­լու ուղ­ղու­թյամբ, ին­չը նույն­պես հե­ռա­հար նպա­տակ է հե­ տապն­դում՝ ամ­րապնդ­վել արևմտ­ յան Վ­րաս­տա­նում. Սաա­կաշ­վի­ լիի միջ­նա­բերդն ա­յ­նուա­մե­նայ­ նիվ արևել­յան Վ­ րաս­ տանն է: Սև ծո­վի ա­փին երկ­րորդ խո­շոր քա­ ղաք կա­ռու­ցե­լու մտադ­րու­թյու­նը նույն­պես նպա­տակ ու­ներ ամ­բող­ ջա­կան դարձ­նել Վ­րաս­տա­նը, փո­ խա­րե­նը՝ այդ մի­ջոց­նե­րը բա­վա­ րար չէին գյու­ղա­կան շրջան­նե­րում ինչ-որ քայ­լեր ձեռ­նար­կե­լու հա­ մար: Այ­սօր Սաա­կաշ­վի­լին մի­ջոց­ նե­ րի սուր պա­ կաս է զգում կար­ գա­վո­րե­լու գյու­ղատն­տե­սու­թյան ո­լոր­տը: Արդ­յու­նա­բե­րու­թյան ո­լոր­ տում Վ­րաս­տա­նը զի­ջում է նույ­ նիսկ Հա­յաս­տա­նին, սպա­սարկ­ ման ո­լոր­տում մեծ հա­ջո­ղու­թյուն­ ներ կան, բայց Վ­րաս­տա­նի ա­վան­ դա­կան ե­կա­մուտ­ներն ա­պա­հո­վում էր գյու­ղատն­տե­սու­թյու­նը: Չ­մո­ռա­ նանք, որ ցիտ­րուս­ներ ար­տադ­րե­ լու ո­լոր­տում Վ­րաս­տա­նը կորց­րեց իր մո­նո­պոլ դիր­քը, գի­նու ար­տա­ հան­ման ո­լոր­տում, ե­թե փակ­վեց ռու­ սա­ կան շու­ կան, մեծ է մրցակ­ ցու­թյու­նը Արև­մուտ­քում կամ անհ­ րա­ժեշտ է դեմ­պին­գա­յին գներ կի­ րա­ռել, ո­րը նույն­պես ի­րա­կան չէ: Վ­րա­ցա­կան գյու­ղատն­տե­սու­թյու­նը հայտն­վեց շատ ծանր վի­ճա­կում, և այ­սօր­վա բո­ղո­քա­կան զանգ­ված­ նե­րի մեծ մա­սը գյու­ղա­ցի­ներն են, ինչն էլ ձեռն­տու է Ի­վա­նիշ­վի­լիին, ո­րը հայ­տա­րա­րում է, որ կա­րող է լու­ծել այդ խնդիր­նե­րը: Ընտ­րա­ զանգ­վա­ծը հա­վա­տում է նրան, ո­րով­հետև այդ հա­րուստ մար­դը եր­կի­րը կո­ղոպ­տե­լով չէ, որ ցան­ կա­նում է բազ­մա­պատ­կել իր կա­ րո­ղու­թյու­նը, հետևա­բար սա մեծ հույս է մարդ­ կանց հա­ մար: Վ­ րաց ընտ­րո­ղը շատ է­մո­ցիո­նալ է: Բա­ վա­ կան է հի­ շել, որ եր­ կու նա­ խա­ գահ­ները՝ Գամ­սա­խուր­դիան և Սաա­կաշ­վի­լին, ընտր­վել են ձայ­ նե­րի 96%-ով, սա ֆե­նո­մեն է, ո­րը բնո­րոշ է բռնա­պե­տա­կան երկր­նե­ րին: Այ­սինքն՝ Վ­րաս­տա­նն ըն­թա­ նում է ցիկ­լիկ ու­ղիով՝ մեծ հույ­սեր, ոգևո­րու­թյուն և խո­ր հիաս­թա­փու­ թյուն:  n Զ­րու­ցեց Դե­րե­նիկ Մալ­խաս­յա­նը Հար­ցազ­րույցն ամ­բող­ջու­թյամբ դի­տե՛ք Civilnet.am-ում:


№ 120 (189), երեքշաբթի, հոկտեմբերի 2, 2012 թ. |

Փողեր | 5

Գի­նը կո­րում է սահ­մա­նին Գա­զի սա­կա­գի­նը կվե­րա­նայ­վի, երբ կար­գա­վո­րի­չը պար­զի, թե որ­քա­նով է այն ձեռք բեր­վում Հան­րա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րը կար­գա­վո­րող հանձ­նա­ժո­ղո­վի նա­ խա­գահ Ռո­բերտ Նա­զար­յա­նը սեպ­տեմ­բե­րի 29-ին Ազ­գա­յին ժո­ ղո­վում հայ­տա­րա­րել է, որ հնա­րա­վոր է՝ վերջ­նա­կան սպա­ռող­նե­ րի հա­մար գա­զի սա­կագ­նի վե­րա­նայ­ման կա­րիք լի­նի: Ըստ կար­ գա­վոր­չի՝ ա­ռայժմ պարզ չէ Հա­յաս­տան ա­ռաք­վող ռու­սա­կան գա­ զի գի­նը սահ­մա­նին։ Հան­րա­յին ծա­ռա­

«Օ­րա­կար­գի» վեր­լու­ծու­թյուն­ նե­ րը ցույց են տվել, որ Հա­ յաս­ տան ա­ռաք­վող ռու­սա­կան գա­զի գինն ար­ դեն բարձ­ րա­ ցել է այս տար­վա ա­ռա­ջին կի­սամ­յա­կում, ին­չի մա­սին վկա­յում են Պե­տա­ կան ե­կա­մուտ­նե­րի կո­մի­տեի տվյալ­նե­րը։ Այս­պես՝ ըն­թա­ցիկ տար­վա ա­ռա­ջին կի­սամ­յա­կում Հա­յաս­ տան ա­ռաք­ված ռու­սա­կան գա­ զի մաք­սա­յին ար­ժե­քը կազ­մել է $219/1000 խմ, այ­նինչ է­ներ­գե­ տի­կա­յի և բ­նա­կան պա­շար­նե­ րի նա­խա­րա­րու­թյու­նը շա­րու­ նա­կում է պնդել, որ գա­զի գի­նը մնա­ցել է ան­փո­փոխ և կազ­մում է $180՝ 1000 խմ-ի դի­մաց։ Ըստ «Օ­րա­կար­գի» աղբ­յուր­նե­ րի՝ կա­ռա­վա­րու­թյու­նը գաղտ­նի է

յու­թյուն­նե­րը կար­ գա­վո­րող հանձ­ նա­ժո­ղո­վի նա­խա­ գահ Ռո­բերտ Նա­ զար­յա­նը Ազ­գա­յին ժո­ղո­վում բյու­ջեի gov.am

«Ես դժվա­րա­նում եմ հի­մա որևէ բան ա­ սել, քա­ նի որ մի շարք հար­ցեր դեռևս պարզ չեն»,– ա­սել է նա՝ նշե­լով, որ պարզ չէ Հա­յաս­ տան ա­ռաք­վող ռու­սա­կան գա­զի գի­նը սահ­մա­նին, քա­նի որ բա­ նակ­ցու­թյուն­նե­րը դեռ շա­րու­նակ­ վում են: «Վե­րա­նայ­ման կա­րիք կլի­նի: Ս­պա­սենք, թե լի­ցեն­զա­ վոր­ված ըն­կե­րու­թյու­նը ինչ հայտ կներ­կա­յաց­նի»,– ա­սել է նա: «Օ­րա­կար­գին» «Հայ­Ռուս­գա­ զար­դի» մա­մու­լի ծա­ռա­յու­թյու­ նից ա­սա­ցին, որ ըն­կե­րու­թյու­ նը դեռևս չի պատ­ րաստ­ վում հայտ ներ­կա­յաց­նել Հան­րա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րը կար­գա­վո­ րող հանձ­նա­ժո­ղով՝ վերջ­նա­կան սպա­ռող­նե­րի հա­մար գա­զի գի­նը վե­րա­նա­յե­լու հա­մար։

պա­հում գա­զի թան­կաց­ման փաս­ տը, քա­նի որ նա­խա­տե­սում է ռու­ սա­կան գա­զի գնի փո­փո­խու­թյու­ նը սուբ­սի­դա­վո­րել «Գազպ­րո­մին» «Հայ­Ռուս­գա­զար­դում» իր 20% մաս­նա­բաժ­նի մի մա­սի փո­խանց­ ման ճա­նա­պար­հով։ Այդ ե­ղա­նա­ կով կա­ռա­վա­րու­թյու­նը ցան­կա­նում է մինչև նա­խա­գա­հա­կան ընտ­ րու­թյուն­նե­րը՝ 2013թ. փետր­վա­րը,

կան­խել վերջ­նա­կան սպա­ռող­նե­րի հա­մար սա­կագ­նի փո­փո­խու­թյու­նը։ Հաշ­վի առ­նե­լով նա­խորդ տար­վա ծա­վալ­նե­րը և այս տար­ վա ա­ռա­ջին կի­սամ­յա­կի մի­ տում ­նե­ րը՝ մինչև 2013թ. ապ­ րի­լի 1-ը փոխ­հա­տուց­ման հա­ մար կա­ռա­վա­րու­թյանն անհ­ րա­ժեշտ է լի­նե­լու ընդ­հա­նուր առ­ մամբ $90  մլն, ո­ րից այս

նա­խագ­ծի քննարկ­մա­նը, սեպ­տեմ­բե­րի 29-ը։

տար­ վա հա­ մար՝ $54  մլն։ Հաշ­ վարկ­նե­րից երևում է, որ կա­ռա­ վա­րու­թյունն ամ­բող­ջո­վին կա­ րող է փոխ­ հա­ տու­ ցել այդ գու­ մար­նե­րը՝ «Գազպ­րո­մի ն» հանձ­ նե­լով «Հայ­Ռուս­գա­զար­դում» իր մաս­նա­բաժ­նի մոտ 12%-ը։ Արդ­ յուն­քում պե­տու­թյան մաս­նա­բա­ ժի­նը կնվա­զի մինչև 8%:  n Ա.Չ.

Ս­պա­ռող­նե­րը հրա­ժար­վում են վստա­հել ԿԲ-ն հ­րա­պա­րա­կել է եր­րորդ ե­ռամս­յա­կի Ս­պա­ռող­նե­րի վստա­հու­թյան ին­դեք­սը Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը և Ազ­գա­յին վի­ճա­կագ­րա­կան ծա­ռա­յու­թյու­ նը ար­ձա­նագ­րում են տնտե­սա­կան աճ, մի­ջին աշ­խա­տա­վար­ձե­րի բարձ­րա­ցում (հուն­վար-օ­գոս­տո­սին՝ 5,5%-ով) սպա­ռող­նե­րի նվա­զող վստա­հու­թյան պայ­ման­նե­րում։ Թեև Կենտ­րո­նա­կան բան­կի կող­մից կազմ­ված սպա­ռող­նե­րի վստա­հու­թյան ին­դեք­սը 46,5 ար­ժե­քով եր­ րորդ ե­ռամս­յա­կում գտնվել է կա­յուն մա­կար­դա­կում (45-55 մի­ջա­ կայք), այն բա­վա­կան մոտ է նվա­զում փաս­տող ստո­րին շե­մին։ Ե­րեկ ԿԲ-ն հ­րա­պա­րա­կել է այս տար­վա եր­րորդ ե­ռամս­յա­կի Ս­պա­ռող­նե­րի վստա­հու­թյան ին­ դեք­սը։ Ըստ հրա­պա­րակ­ման՝ նա­խոր­դող եր­կու ե­ռամս­յակ­նե­ րի ա­ճից հե­տո եր­րորդ ե­ռամս­ յա­կում Ս­պա­ռող­նե­րի վստա­հու­ թյան ին­ դեք­ սը նվա­ զել է, ընդ ո­րում՝ նա­խորդ տար­վա նույն ե­ռամս­յա­կի նկատ­մամբ՝ 4,5%ով, 2012թ. երկ­րորդ ե­ռամս­յա­կի

նկատ­մամբ՝ 2,9%-ով։ Նա­խորդ տար­վա նույն ե­ռամս­ յա­կի նկատ­մամբ ըն­թա­ցիկ և ա­պա­գա պայ­ման­նե­րի ին­դեքս­ նե­րի նվա­զում ­ն ե­րը կազ­մել են հա­մա­պա­տաս­խա­նա­բար 4,6 և 4,3%: Սա նշա­նա­կում է, որ ըստ հարց­ման մաս­նա­կից­նե­րի՝ այս տար­վա եր­րորդ ե­ռամս­յա­կում ի­րա­վի­ճակն ա­վե­լի վատ է ե­ղել, քան 2011թ. եր­րորդ ե­ռամս­յա­կում։

Ընդ ո­րում՝ հարց­ված­նե­րը լա­ վա­տես չեն այս տար­վա չո­րրորդ ե­ռամս­յա­կի նկատ­մամբ։ Նա­ խորդ ե­ռամս­յա­կի նկատ­մամբ ըն­թա­ցիկ և ա­պա­գա պայ­ման­ նե­րի ին­դեքս­նե­րի նվա­զում ­ն ե­րը նմա­նա­տիպ են՝ շուրջ 3%: Ս­պա­ռող­նե­րի վստա­հու­թյան ին­դեք­սը սպա­ռող­նե­րին տրվող վեց հար­ ցե­ րի հի­ ման վրա հաշ­ վարկ­ված հաշ­վեկ­շիռ­նե­րի մի­ջին թվա­բա­նա­կա­նի փո­փո­խու­թյունն է: Ըստ մե­թո­դա­բա­նու­թյան՝ հաշ­ վեկ­շիռ­նե­րը տա­տան­վում են 0-100 մի­ջա­կայ­քում: Հաշ­վեկշ­ռի 0 ար­ժե­քը խո­սում է այն մա­սին, որ հարց­ման բո­լոր մաս­նա­կից­նե­ րը նշել են նվա­զում, 100 ար­ժե­ քը՝ աճ, իսկ 50 ար­ժե­քը՝ կա­յուն

Ս­պա­ռո­ղա­կան վստա­հու­թյան ին­դեքս շարք

Աղբյուր՝ ՀՀ կենտրոնական բան­­­կ

վի­ճակ (աճ և ն­վա­զում ակն­կա­լող հարց­վող­նե­րի քա­նա­կը հա­վա­ սար է): Որ­պես կա­յուն մա­կար­դակ

­ընդուն­վել է հաշ­վեկշ­ռի տա­տա­ նու­մը 45-55 մի­ջա­կայ­քում:  n Ա. Չ.

Պարտ­քը պարտք է բե­րում 2013թ. ար­տա­քին պարտ­քի սպա­սար­կու­մը կթան­կա­նա 1,7 ան­գամ ‹‹‹ էջ 1 $479   մլն­-ի վար­կա­յին մի­ջոց­ ներ։ Այս տա­րի նա­խա­տես­ված է ներգ­րա­վել ընդ­հա­նուր առ­մամբ $509  մլն։ Ճգ­նա­ժա­մից հե­տո կա­ռա­վա­ րու­թյու­նը պարտ­քե­րը կա­րո­ղա­ ցել է մա­րել միայն նոր պարտ­ քի ներգ­րավ­ման ճա­նա­պար­ հով։ Ընդ ո­րում՝ ներգ­րավ­վող մի­ջոց­նե­րի ծա­վալը ե­ղել է ա­վե­ լի մեծ, ինչն ա­վե­լաց­րել է պետ­ պարտ­քը։ Այս­պես, ե­թե 2010թ. վեր­ջին ար­տա­քին պարտ­ քը կազ­ մում էր $3,3  մլրդ, ան­ ցած տա­ րի ար­ դեն այն հա­ սել էր $3,57   մլրդ­-ի։ Ցու­ցա­նիշն այս տար­ վա վեր­ ջին և գա­ լիք տա­ րի ծրագր­ված է հա­մա­պա­տաս­ խա­նա­բար $3,86  մլրդ և $4  մլրդ մա­կար­դա­կում։

Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը ծրագ­ րում է, որ այս տա­րի ար­տա­քին պարտք/ՀՆԱ ցու­ցա­նի­շը կկազ­ մի 37,2%, գա­ լիք տա­ րի՝ 37%։ Սա­ կայն պետք է հաշ­ վի առ­ նել, որ 2011թ. հա­րա­բե­րակ­ցու­թյու­ նը 35,2% մա­կար­դա­կում էր: Ընդ ո­րում՝ այս ցու­ցա­նի­շը բա­վա­ կան զգա­յուն է, մաս­նա­վո­րա­պես ՀՆԱ-ի ա­ճի և ազ­գա­յին ար­ժույ­թի փո­խար­ժե­քի նկատ­մամբ։ Հա­յաս­տա­նի ար­տա­քին պարտ­քը խո­ցե­լի է այն ա­ռու­մով, որ սպա­սարկ­վում է նոր վար­կա­ յին մի­ջոց­նե­րի հաշ­վին։ Ըստ էու­ թյան՝ ար­տա­քին պարտ­քի սպա­ սարկ­ման բնա­գա­վա­ռում ձևա­ վոր­վում է ֆի­նան­սա­կան բուրգ։ Պարզ ա­սած՝ ե­թե կա­ռա­վա­րու­ թյանն այս և գա­լիք ��ա­րի չհա­ ջող­վի ներգ­րա­վել նա­խա­տես­ վող ծա­վալ­նե­րը, կա՛մ ստիպ­ված

Ճգ­նա­ժա­մից հե­ տո կա­ռա­վա­րու­ թյունը պարտ­քե­րը կա­րո­ղա­ցել է մա­ րել միայն նոր պարտ­քի ներգ­ րավ­ման ճա­նա­ պար­հով։

է լի­նե­լու դե­ֆոլտ հայ­տա­րա­ րել, կա՛մ էլ դի­մե­լու է ծախ­սե­րի կրճատ­ման։ Ի­րա­վի­ճա­կը զգա­յուն է ոչ միայն ար­ տա­ քին, այլև ներ­ քին պարտ­ քի մա­ սով։ 2012թ. ըն­թաց­քում պետք է ի­րա­կա­ նաց­վի ֌78,6  մլրդ ծա­վա­լով

պար­տա­տոմ­սե­րի մա­րում և մոտ ֌24   մլրդ­-ի սպա­սարկ­ման ծախս, այն դեպ­ քում, երբ պար­ տա­տոմ­սե­րի տե­ղա­բաշ­խու­մից դե­ֆի­ցի­տի ֆի­նան­սա­վոր­մա­ նը պետք է ուղղ­վի ըն­դա­մե ­նը ֌30,2   մլրդ։ Նա­խա­տես­ված է, որ 2012թ. վեր­ջին ներ­քին պարտ­քի

ծա­վալն ան­վա­նա­կան ար­ժե­քով կկազ­մի մոտ ֌252,3  մլրդ (2011թ. վեր­ջին կազ­մում էր ֌216,2  մլրդ), ո­րից շրջա­նա­ռու պար­տա­տոմ­սե­ րի ծա­վա­լը՝ ֌247,4  մլրդ (2012թ. վեր­ջին՝ ֌210  մլրդ)։ 2013թ. բյու­ջեի նա­խագ­ծում նա­խա­տես­վել է պե­տա­կան ար­ ժեթղ­թե­րի շուրջ ֌29,7   մլրդ ս­պա­սարկ­ման ծախս և պար­տա­ տոմ­սե­րի տե­ղա­բաշխ­ման ճա­ նա­պար­հով՝ ֌30,2   մլրդ դե­ֆի­ ցի­տի ֆի­նան­սա­վո­րում։ Իսկ թե որ­քան գու­մար է պա­հանջ­վե­ լու նա­խորդ տա­րի­նե­րի թո­ղար­ կում ­ն ե­րը մա­րե­լու հա­մար, կա­ ռա­վա­րու­թյու­նը փաս­տաթղ­թում չի նշում։ 2013թ. վեր­ ջին ներ­ քին պե­տա­կան պարտ­քի ծա­վալն ան­վա­նա­կան ար­ժե­քով կկազ­մի մոտ ֌284,8  մլրդ։  n Ար­մե ­նակ Չա­տին­յան


| № 120 (189), երեքշաբթի, հոկտեմբերի 2, 2012 թ.

6 | Մեծ փողեր

Ոս­կին աղ­քատ­նե­րին

ԱՄՀ-ն ար­տոն­յալ վար­կա­վո­րու­մը դնում է կա­յուն հիմ­քե­րի վրա Sumitomo Metal Industries-ը հայ­ տա­րա­րում են միա­ձուլ­ման մա­ սին:

Ճա­պո­նիա­յում ձևա­վոր­վել է աշ­խար­հում մե­ծու­թյամբ երկ­րորդ պող­պա­տա­ձու­լա­կան ըն­կե­րու­թյու­նը Ճա­պո­նա­կան մե­տա­լուր­գիա­կան խո­շո­րա­գույն՝ Nippon Steel և Sumitomo Metal Industries ըն­կե­րու­թյուն­նե­րը ե­րեկ պաշ­տո­նա­ պես հայ­տա­րա­րել են միա­ձուլ­ման մա­սին։ Այս­պի­սով ձևա­վոր­ վել է ո­լոր­տում մե­ծու­թյամբ երկ­րորդ կոր­պո­րա­ցիան՝ Nippon Steel & Sumitomo Metal Corp-ը։ Այն իր հզո­րու­թյամբ կզի­ջի միայն ArcelorMittal-ին (գլխա­մա­սը Լ­յուք­սեմ­բուր­գում է): մրցակ­ցու­թյա­նը: Ա­սիա­յում շա­ րու­նա­կում է վա­ճառք­ներն ակ­ տի­վո­րեն ընդ­լայ­նել աշ­խար­ հում մե­ծու­թյամբ եր­րորդ պող­ պա­տա­ձու­լա­կան ըն­կե­րու­թյու­նը՝ Baoshan Iron & Steel-ը: Ճա­ պո­ նա­ցի­նե­րի հա­վա­նա­կան մրցա­ կից­ նե­ րի թվում է նաև հա­ րավ­ կո­րեա­կան Posco-ն, ո­րը մե­ծու­ թյամբ չոր­րորդն է ո­լոր­տում: Ճա­պո­նա­կան կոր­պո­րա­ցիան մտա­դիր է մրցա­կցել այս ըն­կե­ րու­թյուն­նե­րի հետ՝ խա­ղադ­րույք կա­տա­րե­լով ո­րա­կի վրա և թո­ ղար­կե­լով պող­պա­տի բարդ հա­ մա­ձուլ­վածք­ներ: Ըն­կե­րու­թյու­նը մտա­դիր է ար­տադ­րու­թյան տա­ րե­կան ծա­վալ­նե­րը հասց­նել 6070 մլն տ-ի:  n

Եվ­րա­հանձ­նա­ժո­ղովն ա­վե­լի լա­վա­տես է Իս­պա­նա­կան բան­կե­րի վե­րա­կա­պի­տա­լի­զա­ցիա­յի հա­մար €59,3  մլրդ կ­պա­հանջ­վի Եվ­րա­հանձ­նա­ժո­ղո­վում գնա­հա­տել են Իս­պա­նիա­յի բան­կա­ յին հա­մա­կար­գի 90%-ի վի­ճա­կը։ Կա­ռույ­ցում նշել են, որ երկ­ րի բան­կե­րի վե­րա­կա­պի­տա­լի­զա­ցիա­յի հա­մար անհ­րա­ժեշտ մի­ ջոց­նե­րի տրա­մադր­ման մա­սին ո­րո­շում կըն­դուն­վի մինչև տա­ րե­վերջ։ Հանձ­նա­ժո­ղո­վում, մյուս կող­մից, չեն հստա­կեց­րել, թե որ­քան գու­մար կստա­նա Մադ­րի­դը, քա­նի որ Կա­յու­նաց­ման եվ­ րո­պա­կան մե­խա­նիզ­մը կսկսի գոր­ծել հոկ­տեմ­բե­րի 8-ից։ Եվ­րախմ­բի ղե­կա­վար Ժան-Կ­ լոդ Յուն­կե­րը լա­վա­տե­սա­կան է հա­մա­րել այն, որ Իս­պա­նիա­յին ա­մե ­նայն հա­վա­նա­կա­նու­թյամբ անհ­րա­ժեշտ կլի­նի €59,3  մլրդ: Մինչ այս եվ­րա­խում­բը Իս­ պա­նիա­յի բան­կե­րի վե­րա­կա­ պի­տա­լի­զա­ցիան €100  մլրդ էր գնա­հա­տել։ Ի տար­բե­րու­թյուն Ա­թեն­քի, Դուբ­լի­նի և Լի­սա­բո­նի՝ Մադ­ րի­դը ԵՄ-ի հետ փոխ­պայ­մա­ նա­վոր­վա­ծու­թյուն է ձեռք բե­ րել, որ անհ­րա­ժեշտ գու­մար­ նե­րը կհատ­կաց­վեն բան­կե­րին, այլ ոչ կա­ռա­վա­րու­թյա­նը, ընդ ո­րում՝ ա­ռանց Ար­ժույ­թի մի­ ջազ­գա­յին հիմ ­ն ադ­րա­մից մի­ ջոց­ներ ներգ­րա­վե­լու։ Սա Իս­ պա­նիա­յին հնա­րա­վո­րու­թյուն կտա խու­սա­փել բյու­ջե­տա­յին

լրա­ցու­ցիչ կոն­սո­լի­դա­ցիա­ յից, ինչ­պես նաև բյու­ջե­տա­յին խնա­յո­ղու­թյուն­նե­րից։ Մադ­րի­ դը ներ­կա­յում բյու­ջեի դե­ֆի­ ցի­տի կրճատ­ման նպա­տա­կով ար­դեն իսկ կոշտ խնա­յո­ղու­ թյուն­նե­րի մի­ջո­ցա­ռում ­ն եր է ի­րա­կա­նաց­նում։ Իս­պա­նիա­յի կա­ռա­վա­րու­ թյան կան­խա­տե­սում ­ն ե­րի հա­ մա­ձայն՝ բան­կե­րի վե­րա­կա­պի­ տա­լի­զա­ցիան երկ­րի տնտե­սու­ թյան հա­մար էա­կան հետևանք­ ներ կու­նե­նա: Այդ դեպ­քում երկ­րի պետ­պարտ­քը 2012թ. կկազ­ մի մինչև ՀՆԱ-ի 80,3%-ը և 2013թ.՝ ՀՆԱ-ի 90,5%-ը։ Ա­վե­ լի վաղ Իս­պա­նիա­յի կա­ռա­վա­ րու­թյու­նը 2012թ. պետ­պարտ­ քը կան­խա­տե­սել էր ՀՆԱ-ի 80% մա­կար­դա­կում:  n

Հիմ ­ն ադ­րա­մի մամ­լո հա­ղոր­դագ­ րու­թյան հա­մա­ձայն՝ ԱՄՀ տնօ­ րեն­նե­րի խոր­հուրդն ար­դեն իսկ հա­վա­նու­թյուն է տվել ո­րոշ­մա­ նը։ Այն լրաց­նում է հիմ ­ն ադ­րա­մի նա­խորդ հա­ման­ման մի­ջո­ցա­ռու­ մը, երբ գլո­բալ ֆի­նան­սատն­տե­ սա­կան ճգնա­ժա­մի պայ­ման­նե­ րում $1,1 մլրդ հատ­ կաց­ վեց աղ­ քատ երկր­նե­րին։ Ըստ ԱՄՀ-ի՝ ո­րո­շու­մը կյան­ քի կկոչ­վի կա­մա­վոր-հար­կադր­ ման սկզբուն­ քով։ Ոս­ կու վա­ ճառ­քից ստաց­ված ե­կա­մուտ­նե­ րը հա­մա­մաս­նո­րեն կբաշխ­վեն հիմ ­ն ադ­րա­մի ան­դամ երկր­նե­րի միջև՝ ըստ ազ­գա­յին քվո­տա­նե­ րի։ Սա­կայն գու­մար­նե­րը երկր­ նե­րին կտրա­մադր­վեն միայն

Ք­րիս­տին Լա­գար­դը մտա­հոգ­վել է աղ­քատ երկր­նե­րի ճա­կա­տագ­րով։

նրանց կող­մից այդ մի­ջոց­նե­ րի առն­վազն 90%-ը աղ­քա­տու­ թյան կրճատ­ման հա­տուկ ծրագ­ րե­րին ուղ­ղե­լու «բա­վա­րար հա­ վաս­տիա­ցում ­ն ե­րի» առ­կա­յու­ թյան դեպ­քում։

ԱՄՀ կա­ռա­վա­րիչ-տնօ­րեն Ք­րիս­տին Լա­գար­դը նշել է, որ այս սխե­ման «աղ­քատ­նե­րին ար­տոն­յալ վար­կե­րի տրա­մադ­ րու­մը» կա­յուն հիմ­քե­րի վրա կդնի։  n

Մի­ջազ­գա­յին ա­վիա­ցիան կթռչի շա­հույ­թով IATA-ի կան­խա­տե­սում­ն ե­րը հու­սադ­րող են Օ­դա­յին տրանս­պոր­տի մի­ջազ­ գա­յին ա­սո­ցիա­ցիան (IATA) 2012թ. ակն­կա­լում է $4,1 մլրդ­-ի շա­հույթ, ին­չը 12,9%-ով գե­րա­ զան­ցում է կազ­մա­կեր­պութ­յան հու­նիս­յան կան­խա­տե­սու­մը ($3 մլրդ)։ IATA-ում կան­խա­տես­ման վե­րա­նա­յու­մը պայ­մա­նա­վո­րում են 2012թ. երկ­րորդ կի­սամ­յա­ կում հա­մաշ­խար­հա­յին խո­շոր ա­վիա­փո­խադ­րող­նե­րի շա­հույ­ թի ա­ ճով, ինչ­ պես նաև նավ­ թի գնե­րի հե­տա­գա անկ­ման սպա­սում­ն ե­րով։ Կազ­մա­կեր­պու­թյան նոր կան­ խա­տե­սում ­ն ե­րի հա­մա­ձայն՝ ա­վիաըն­կե­րու­թյուն­նե­րի հա­սույ­ թը այս տա­րի կկազ­մի $636 մլրդ, ին­չը 11,5%-ով գե­րա­զան­ցում է 2008թ. ցու­ցա­նի­շը ($570  մլրդ): Այս­պի­սով՝ մար­ժա­յի մա­կար­դա­կը 0,5%-ի փո­խա­րեն կազ­մել է 0,6%: Ըստ IATA-ի ղե­կա­վար Թո­նի Թայ­լե­րի՝ կան­խա­տես­ման վե­ րա­նա­յու­մը պայ­մա­նա­վոր­ված է տնտե­սա­կան ծանր պայ­ման­ նե­րում ա­վիաըն­կե­րու­թյուն­նե­ րի ֆի­նան­սա­կան ցու­ցա­նիշ­նե­ րի բա­րե­լավ­մամբ: Բա­ցի այդ՝ ա­ճին խթա­նել է օ­դա­յին բեռ­ նա­փո­խադ­րում ­ն ե­րի ծա­վալ­նե­ րի 5,3%-ով ա­վե­լա­ցու­մը։ Կազ­ մա­կեր­պու­թյու­նում նշում են, որ ներ­կա­յիս տվյալ­նե­րը դրա­կան են միայն նա­խորդ ցու­ցա­նիշ­նե­ րի հա­մե­մատ, քա­նի որ հա­մաշ­ խար­հա­յին ա­վիա­ցիան նախ­կի­ նի պես շա­րու­նա­կում է ան­կում ար­ձան­ագ­րել: Այս­պես՝ 2010թ. և 2011թ. ո­լոր­տի զուտ շա­հույ­թը կազ­մել է հա­մա­պա­տաս­խա­նա­ բար $19,2 մլրդ և $8,4 մլրդ: IATA-ի կան­խա­տես­ման մեջ ընդգծ­վում է ա­վիաըն­կե­րու­թյուն­ նե­րի շա­հու­թա­բե­րու­թյան վրա նավ­թի հա­մաշ­խար­հա­յին գնի դի­նա­մի­կա­յի ազ­դե­ցու­թյու­նը։

Օ­դա­յին տրանս­ պոր­տի մի­ջազ­ գա­յին ա­սո­ցիա­ ցիան 2012թ. հա­ մար $4,1 մլրդ-ի շա­հույթ է ակն­ կա­լում։

kommersant.ru

Միա­ձու­լե­լով պող­պա­տը

Միա­ձուլ­ման արդ­յուն­քում ձևա­ վոր­ված նոր կոր­պո­րա­ցիա­ յի տա­րե­կան թո­ղու­նա­կու­թյու­ նը կկազ­մի 46,1 մլն տ: Ըն­կե­րու­ թյան աշ­խա­տա­կից­նե­րի թի­վը 81  հազ. է, ի­րաց­ման հա­մա­խառն ծա­վա­լը՝ տա­րե­կան 5,5  տրլն յեն ($70,5 մլրդ): Nippon Steel & Sumitomo Metal Corp-ը գե­րիշ­խող դիրք կու­նե­նա ճա­պո­նա­կան շու­կա­յում: Կոր­պո­ րա­ցիան գործ­նա­կան սերտ կա­ պեր ու­նի ավ­տոարդ­յու­նա­բե­րա­ կան հսկա­ ներ Toyota-ի, Nissan-ի, Honda-ի, ինչ­պես նաև երկ­րի ա­ռա­ ջա­տար առևտ­րա­յին տնե­րի հետ։ Գ­լո­բալ շու­կա­յում նոր ըն­կե­րու­ թյու­նը հար­կադր­ված է դի­մա­կա­ յել չի­նա­կան և հա­րավ­կո­րեա­կան

Ար­ժույ­թի մի­ջազ­գա­յին հիմ­ նադ­րա­մը (ԱՄՀ) ոս­կու վա­ճառ­ քից ստաց­ված ե­կա­մուտ­նե­րն աղ­քատ երկր­նե­րին տրա­մադ­ րե­լու ո­րո­շում է կա­յաց­րել։

bloomberg.com

news.yahoo.com

Nippon Steel-ը և

Նավ­թի մի­ջին գի­նը $79/բա­րելից բարձ­րա­ցել է $110/բա­րել, ո­րը հա­մար­ժեք է ա­վիա­ցիոն վա­ռե­ լի­ քի $127,7/բա­ րել գնին: Արդ­ յուն­քում ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի օ­պե­ րա­ցիոն ծախ­քե­րում վա­ռե­լի­քի ծախ­սե­րի մաս­նա­բա­ժինն ա­վե­ լա­ ցել է 40%-ով ($50  մլրդ­-ով)՝ կազ­մե­լով $208  մլրդ: Կազ­մա­կեր­պու­թյու­նում նշում են, որ ՕՊԵԿ-ի և Սաուդ­յան Ա­րա­ բիա­յի կող­մից նավ­թի մա­տա­կա­ րար­ման ծա­վալ­նե­րի ա­վե­լա­ցու­մը, ինչ­պես նաև ո­լոր­տում Հ­յու­սի­սա­ յին Ա­մե­րի­կա­յի երկր­նե­րի քայ­լե­րը պետք է նպաս­ տեն նավ­ թի գնե­ րի նվազ­մա­նը, ին­չի արդ­յուն­քում ո­լոր­տի ցու­ցա­նիշ­նե­րը ինչ-որ չա­ փով կբա­րե­լավ­վեն: 2013թ. ո­լոր­ տում $7,5 մլրդ­-ի շա­հույթ է ակն­ կալ­վում և $660  մլրդ­-ի հա­սույթ։ Այս տա­րի ա­ռա­վել մեծ շա­հու­ թա­բե­րու­թյուն կար­ձա­նագ­րեն Ա­ս ի ա - խ ա­ղա­ղօ վ­կ ի ա­ն ո ս­յ ա ն

տա­րա­ծաշր­ջա­նի ըն­կե­րու­թյուն­ նե­րը՝ $2,3  մլրդ։ Հ­յու­սի­սա­յին Ա­մե­րի­կա­յում շա­հույ­թը կկազ­մի $1,9  մլրդ։ Ա­մե ­նա­բարդ ի­րադ­ րու­թյու­նում կհայտն­վի Եվ­րա­ միու­թյու­նը: Ըն­թա­ցիկ տա­րում եվ­րո­պա­կան ա­վիա­փո­խադ­ րող­նե­րի վնաս­նե­րը կկազ­մե ն $1,1  մլրդ: Եվ­րո­պա­յում ռե­ցե­ սիան ևս կազ­դի բեռ­նա­փո­խադ­ րում ­ն ե­րի վրա, ո­րի ծա­վալ­նե­ րը նա­խորդ տար­վա հա­մե­մատ կնվա­զեն 2%-ով։ IATA-ում նշում են, որ ա­վիաըն­ կե­րու­թյուն­նե­րի շա­հու­թա­բե­րու­ թյան վրա ազ­դե­ցու­թյուն կու­նե­նա նաև ԵՄ-ում ջեր­մո­ցա­յին գա­զե­րի առևտ­րի քվո­տա­յին հա­մա­կար­գի ներդ­րու­մը։ Կազ­մա­կեր­պու­թյու­ նում դեմ են այդ հա­ մա­ կար­ գին՝ կար­ծե­լով, որ այն խա­թա­րում է մրցակ­ցա­յին դաշ­տը:  n Էջը պատրաստեց Տաթև Հովհաննիսյանը


№ 120 (189), երեքշաբթի, հոկտեմբերի 2, 2012 թ. |

Աշխարհ | 7

Փո­խա­տե­ղում արևել­յան ձևով Էր­դո­ղա­նը Թուր­քիան խորհր­դա­րա­նա­կա­նից նա­խա­գա­հա­կան երկ­րի է վե­րա­ծում Նա­խօ­րեին Ան­կա­րա­յում տե­ղի է ու­նե­ցել Թուր­քիա­յում իշ­խող «Ար­դա­րու­թյուն և զար­գա­ցում» կու­սակ­ցու­թյան (ԱԶԿ) հա­մա­գու­ մա­րը։ Այն հստա­կեց­րել է կու­սակ­ցու­թյան ա­ռաջ­նորդ, Թուր­քիա­ յի վար­չա­պետ Ռե­ջեփ Թա­յիփ Էր­դո­ղա­նի քա­ղա­քա­կան ա­պա­գան։ Իշ­խող կու­սակ­ցու­թյունն ա­ջակ­ցել է Թուր­քիան խորհր­դա­րա­նա­ կան հան­րա­պե­տու­թյու­նից նա­խա­գա­հա­կա­նի վե­րա­ծե­լու նրա գա­ ղա­փա­րին։ Սա Էր­դո­ղա­նին (ո­րը, ըստ Թուր­քիա­յի Սահ­մա­նադ­րու­ թյան, այլևս չի կա­րող ա­ռա­ջադ­րել իր թեկ­նա­ծու­թյու­նը կա­ռա­վա­ րու­թյան ղե­կա­վա­րի պաշ­տո­նում) թույլ կտա մնալ երկ­րի գլխա­ վոր քա­ղա­քա­կան գոր­ծի­չը՝ ար­դեն նա­խա­գա­հի պաշ­տո­նում։

Էր­դո­ղա­նի խոս­ քով՝ ժո­ղովր­դա­ վա­րու­թյան թուր­ քա­կան մո­դե­լը «օ­րի­նակ է դար­ ձել մու­սուլ­մա­նա­ կան բո­լոր պե­ dw.de

Խա­լեդ Մա­շա­լը. վեր­ջի­նիս դահ­ լի­ճը ող­ջու­նել է ա­մե ­նա­բուռն ծափա­հա­րու­թյուն­նե­րով։ Փոր­ ձա­գետ­նե­րը Մա­շա­լի այ­ցը Ան­ կա­րա «օ­րի­նա­չափ» են ան­վա­նել։ Ըստ վեր­լու­ծա­բան­նե­րի՝ Մա­ շա­լի և Մուր­սիի հրա­վե­րը խո­ սում է այն մա­սին, որ Ան­կա­րա­ յի ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­ թյան իս­լա­մա­մետ ու­ղե­գի­ծը ոչ միայն շա­րու­նա­կու­թյուն կստա­ նա, այլև կամ­րապնդ­վի։ Հա­մա­ գու­մա­րին օ­տա­րերկր­յա ա­ռաջ­ նորդ­նե­րի ներ­կա­յու­թյու­նը Թուր­ քիա­յի նկատ­մամբ հա­մակ­րան­ քի ա­ճի արդ­յունք է, կար­ծում են փոր­ձա­գետ­նե­րը։ Թուր­քիա­յի՝ տա­րա­ծաշր­ ջա­նա­յին ա­ռաջ­նոր­դի մա­սին մտքեր է հնչեց­ րել նաև հենց

Թուր­քիա­յի ընդ­դի­մա­դիր կու­ սակ­ցու­թյուն­նե­րից ոչ մեկն իր ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րին չի ու­ղար­ կել «Ար­դա­րու­թյուն և զար­գա­ ցում» կու­սակ­ցու­թյան հա­մա­ գու­մա­րին։ ԱԶԿ-ն քա­ղա­քա­կան ընդ­դի­մա­խոս­նե­րի բա­ցա­կա­յու­ թյու­նը մինչ այդ փոխ­հա­տու­ցել է բարձ­րաս­տի­ճան հյու­րե­րով։ «Թուր­քա­կան ժո­ղովր­դա­վա­րու­ թյան կա­ռուց­ման փոր­ձը» սե­փա­ կան աչ­քե­րով տես­նե­լու հա­մար Ան­կա­րա են ժա­մա­նել Ղր­ղըզս­ տա­նի նա­խա­գահ Ալ­մազ­բեկ Ա­տամ­բաևը, Ե­գիպ­տո­սի նա­խա­ գահ Մու­հա­մեդ Մուր­սին, Հ­յու­սի­ սա­յին Ի­րա­քի քրդա­կան ինք­նա­ վա­րու­թյան ղե­կա­վար Մա­սուդ Բար­զա­նին և պա­ղես­տին­յան «Հա­մաս» շարժ­ման ա­ռաջ­նորդ

տութ­յուն­նե­րի հա­մար»։

ին­քը՝ վար­չա­պե­տը։ Էր­դո­ղա­ նի խոս­քով՝ ժո­ղովր­դա­վա­րու­ թյան թուր­քա­կան մո­դե­լը «օ­րի­ նակ է դար­ձել մու­սուլ­մա­նա­ կան բո­լոր պե­տու­թյուն­նե­րի հա­ մար»։ Իր ե­ լույ­ թում, ո­ րը տևել է եր­կու­սու­կես ժամ, Էր­դո­ղա­ նը հեր­թա­կան ան­գամ քննա­դա­ տել է Սի­րիա­յի նա­խա­գահ Բա­ շար ալ Ա­սա­դի վար­չա­կար­գը, ինչ­պես նաև նրա «օ­տա­րերկր­յա պաշտ­պան­նե­րին»՝ Ռու­սաս­տա­ նին, Չի­նաս­տա­նին և Ի­րա­նին։

Վեր­ջին օ­րե­րի թեկ­նա­ծուն Ռոմ­ն ին կորց­նում է ժո­ղովր­դա­կա­նու­թյու­նը մոր­մոն­նե­րի շրջա­նում

Օ­տար­ներն այս­տեղ չեն այ­ցե­ լում։ Մոր­մո­նա­կան տա­ճար կա­ րող են մտնել միայն մոր­մոն­նե­ րը։ Օ­րի­նակ՝ հան­րա­պե­տա­կան­ նե­րի թեկ­նա­ծու Միթ Ռոմ ­ն ին։ Նա պար­զա­պես շար­քա­յին մոր­մոն չէ, նա բարձ­րաս­տի­ճան ե­պիս­կո­ պոս է «Հի­սուս Ք­րիս­տո­սի վեր­ ջին օ­րե­րի սրբե­րի ե­կե­ղե­ցում»։ ԱՄՆ-ում ե­կե­ղե­ցին ան­ջատ­ ված է պե­տու­թյու­նից, սա­կայն տա­րան­ջա­տել կրոնն ու քա­ղա­ քա­կա­նու­թյու­նը այն­քան էլ հեշտ չէ։ Պատ­մու­թյան ամ­բողջ ըն­ թաց­քում Ա­մե­րի­կան ա­թեիստ նա­խա­գահ չի ու­նե­ցել։ Եվ քա­ղա­ քա­ցի­նե­րի (ո­րոնք մինչ օրս վճա­ րում ­ն եր են կա­տա­րում «Աստ­ծուն ենք ա­պա­վի­նում» գրու­թյամբ

վեր­ջի­նը, կողմ է Թուր­քիա­ յի՝ խորհր­դա­րա­նա­կան հան­ րա­պե­տու­թյու­նից նա­խա­գա­հա­ կա­նի վե­րա­փոխ­մա­նը։ Փոր­ձա­ գետ­նե­րը կար­ծում են, որ նման փո­փո­խու­թյան արդ­յուն­քում Էր­ դո­ղա­նը կա­րող է ա­ռա­ջադ­ րել իր թեկ­նա­ծու­թյու­նը հա­ջորդ նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­ նե­րում՝ 2014թ., և հաղ­թա­նա­կի դեպ­քում մնալ գլխա­վոր քա­ղա­ քա­կան գոր­ծի­չը երկ­րում՝ ար­ դեն նոր ո­րա­կով։  n

Վ­րաս­տանն ընտ­րում է ա­պա­գան Ընտ­րու­թյու­նը մեծ չէ՝ կա՛մ Արևելք, կա՛մ Արև­մուտք Վ­րաս­տա­նում ե­րեկ տե­ղի ու­նե­ցած խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­րու­ թյուն­նե­րը հան­րաք­վե էին երկ­րի ա­պա­գա­յի շուրջ, վստա­հեց­նում է բրի­տա­նա­կան Independent-ը։ «Կա՛մ ա­ջակ­ցել հե­ղա­փո­խու­թյան նախ­կին հե­րո­սի՝ նա­խա­գահ Մի­խեիլ Սաա­կաշ­վի­լիի կու­սակ­ցու­ թյա­նը, կա՛մ քվեար­կել նրա ո­խե­րիմ թշնա­մի, աշ­խար­հի ա­մե ­նա­ հա­րուստ մարդ­կան­ցից մե­կի օգ­տին, ո­րը խոս­տա­նում է ժո­ղովր­ դա­վա­րա­կան բա­րե­փո­խում­ն եր և հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի բա­րե­ լա­վում Ռու­սաս­տա­նի հետ»,– այս­պես է նկա­րագ­րում վրա­ցի­նե­ րի առջև ծա­ռա­ցած ընտ­րու­թյու­նը պար­բե­րա­կա­նի լրագ­րող Շոն Ո­ւո­քե­րը։

somethingoutofbelief.tumblr.com

ԱՄՆ-ի նա­խա­գա­հա­կան ընտ­ րու­թյուն­նե­րին մնա­ցել է մեկ ամ­սից քիչ ա­վե­լի, և ա­մե­րի­կա­ ցի­նե­րը կենտ­րո­նա­ցել են թեկ­ նա­ծու­նե­րի ան­ձի վեր­լու­ծու­ թյան ուղ­ղու­թյամբ։ Ընտ­րող­նե­ րին հու­զում են մրցա­կից­նե­րի ոչ միայն քա­ղա­քա­կան հա­կում­ նե­րը, այլև կրո­նա­կան պատ­ կա­նե­լու­թյու­նը։ ԱՄՆ-ի նա­խա­ գահ, դե­մոկ­րատ­նե­րի թեկ­նա­ ծու Բա­րաք Օ­բա­ման, ինչ­պես և ա­մե­րի­կա­ցի քա­ղա­քա­ցի­նե­րի մեծ մա­սը, քրիս­տոն­յա է։ Հան­ րա­պե­տա­կան կու­սակ­ցու­թյան թեկ­ նա­ ծու Միթ Ռոմ­նին մոր­ մո­նա­կա­նու­թյուն է դա­վա­նում։ Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­րում մոր­ մոն­ նե­ րը մոտ 2% են, և ն­ րանց շրջա­նում Ռոմ­ն իի հա­մա­խոհ­ նե­րի թի­վը շա­րու­նա­կում է կրճատ­վել։

«Պատ­մու­թյու­նը չի նե­րի նրանց, ով­քեր ա­ջակ­ցել են այդ ար­յու­ նոտ վար­չա­կար­գին»,– նա­խազ­ գու­շաց­րել է Թուր­քիա­յի կա­ռա­ վա­րու­թյան ղե­կա­վա­րը։ Տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին հար­թա­ կում Ան­կա­րա­յի նկրտում ­ն ե­րի ա­ճը, ըստ ա­մե ­նայ­նի, կզու­գորդ­ վի Թուր­քիա­յի ներ­քա­ղա­քա­կան հա­մա­կար­գում լուրջ վե­րա­փո­ խում ­ն ե­րով։ Վար­չա­պետ Էր­դո­ ղա­նը, ո­րի ներ­կա­յիս ժամ ­կ ե­տը այս պաշ­ տո­ նում եր­ րորդն է ու

Նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րում 100-տո­կո­սա­նոց ա­ջակ­ցու­թյուն, ան­գամ դա­վա­ նա­կից­նե­րի շրջա­նում, ե­րաշ­խա­վոր­ված չէ։

փո­ղե­րով) հա­մար ա­մե նևին էլ նույ­ նը չէ, թե որ Աստ­ ծուն է երկր­պա­գում ի­րենց ա­պա­գա նա­խա­գա­հը։ Կա­թո­լիկ­ներն ու ուղ­ղա­փառ­ նե­րը մոր­մոն­նե­րին հա­մա­րում են տո­տա­լի­տար ա­ղանդ, մոր­մոն­ ներն ի­րենց քրիս­տոն­յա են ան­վա­ նում։ Ինչ­պես ցան­կա­ցած ա­ռա­քի­ նի մոր­ մոն, Միթ Ռոմ ­նին մինչև ա­մուս­նու­թյու­նը սե­ռա­կան հա­րա­ բե­րու­թյուն­ներ չի ու­նե­ցել։ Նա չի ծխում, հետևում է ալ­կո­հո­լի, թե­ յի, սուր­ճի օգ­տա­գործ­ման ար­գել­ քին և հա­վա­տում է, որ Ք­րիս­տո­սի երկ­րորդ գա­լուս­տից հե­տո Սուրբ հո­ղը գտնվե­լու է ԱՄՆ-ի տա­րած­ քում։ Սա­կայն ընտ­րու­թյուն­նե­րում 100-տո­կո­սա­նոց ա­ջակ­ցու­թյուն, ան­գամ դա­վա­նա­կից­նե­րի շրջա­ նում, ե­րաշ­խա­վոր­ված չէ։ Ռոմ ­նին ա­ռ ա­ջ ին մոր­ մոնն է պատ­ մու­ թյան մեջ, ո­ րը

Էջը պատրաստեցին Սյուզաննա Հովհաննիսյանը և Լիլիթ Միքայելյանը

հա­վակ­նում է ԱՄՆ-ի նա­խ ա­ գա­հի ա­թո­ռ ին։ Չ­նա­յած ա­ռ անց այդ էլ «Հի­սուս Ք­րիս­տո­սի վեր­ ջին օ­րե­րի ե­կե­ղե­ցին» ա­վան­ դա­բար պաշտ­պա­նել է հան­րա­ պե­տա­կան­նե­րին, այդ թվում՝ փո­ղով։ Սա­կայն կու­սակ­ցու­ թյան դիր­քո­րո­շ ու­մը երևում է՝ չա­փա­զանց պահ­պա­նո­ղա­կան է դար­ձել ան­գամ ուղ­ղա­փառ հա­վա­տաց­յալ­նե­րի հա­մար։ Ըն­տա­նե­կան ա­վան­դա­կան ար­ժեք­ներ դա­վա­նող մոր­մոն­ նե­րի հա­մար դե­մոկ­րատ­նե­ րի ո­րոշ մո­տե­ցում ­ներ ըն­դու­ նե­ լ ը նույն­ պես հեշտ չէ։ Օ­ բա­ ման, օ­րի­նակ, պատ­րաստ­վում է օ­րի­նա­կա­նաց­նել միա­սե­ռ ա­ կան­նե­րի ա­մուս­նու­թյուն­նե­ րը։ Սա­ կայն նույն ին­ քը՝ Օ­ բա­ ման, կողմ է քա­ղա­քա­ցիու­թյան տրա­մադր­ման կա­նոն­նե­րի պար­զեց­մա­նը։ Իսկ մոր­մոն­նե­ րի շրջա­նում շատ են ներ­գաղ­ թյալ­նե­րը։  n

Ք­վեար­կու­թյու­նը փաս­տա­ցի կկան­խո­րո­շի՝ կկա­րո­ղա­նա արդ­ յոք Սաա­կաշ­վի­լիի կու­սակ­ցու­թյու­ նը՝ «Ազ­գա­յին միաս­նա­կան շար­ ժու­մը», ձևա­վո­րել նոր կա­ռա­վա­ րու­թյուն։ Բի­ձի­նա Ի­վա­նիշ­վի­լին՝ Սաա­կաշ­վի­լիի մրցա­կի­ցը, խոս­ տա­նում է. ե­թե «Վ­րա­ցա­կան ե­րա­ զան­քը» ստա­նա ման­դատ­նե­րի մե­ծա­մաս­նու­թյու­նը, ին­քը կդառ­ նա վար­չա­պետ եր­կու տա­րով՝ ոչ ա­վե­լի, և կի­րա­կա­նաց­նի ժո­ ղովր­դա­վա­րա­կան բա­րե­փո­խում­ ներ («Ն­րանց ծրա­գի­րը բա­վա­ կան ա­ նո­ րոշ է»,– նշում է հոդ­ վա­ ծի հե­ղի­նա­կը)։ Ի­վա­նիշ­վի­լին գոր­ծող նա­խա­գա­ հին ան­վա­նում է բռնա­պետ, Սաա­ կաշ­վի­լին իր մրցակ­ցին՝ Կ­րեմ­ լի կա­տա­րա­ծու, ո­րը մտա­դիր է Վ­րաս­տա­նը վե­րա­դարձ­նել կո­ ռուպ­ցիա­յի և խ­նա­միա­կա­նու­թյան ժա­մա­նակ­ներ։ «Հա­մա­ձայն սո­ցիա­լա­կան հար­ ցում ­ն ե­րի՝ Սաա­կաշ­վի­լիի կու­սակ­ ցու­թյու­նը վստահ ա­ռա­ջա­տար է, սա­կայն Ի­վա­նիշ­վի­լին այս վար­ կա­նի­շը կեղծ­ված է հա­մա­րում»,– գրում է պար­բե­րա­կա­նը։ Տե­սագ­րու­ թյուն­նե­րի (ո­րոնք պա­րու­նա­կում են

բան­տարկ­յալ­նե­րի խոշ­տան­գում­ ներ) շուրջ սկան­դալն ամ­րապն­դել են Ի­վա­նիշ­վի­լիի դիր­քե­րը։ Ի­վա­նիշ­վի­լին խոս­տա­ցել է ճա­ նա­չել ընտ­րու­թյուն­նե­րի արդ­յունք­ նե­րը, ե­թե մի­ջազ­գա­յին դի­տորդ­ նե­րը դրանք ա­զատ ու ար­դար հա­ մա­րեն։ «Սա­կայն բո­ղո­քի խո­շոր ակ­ցիա­նե­րի հա­վա­նա­կա­նու­թյուն կա, քա­նի որ նա­խընտ­րա­կան քա­ րո­զար­շա­վում հենց սկզբից հայ­ տա­րար­վում էր. ցան­կա­ցած արդ­ յունք, բա­ցի «Վ­րա­ցա­կան ե­րա­ զան­քի» ակն­հայտ հաղ­թա­նա­կից, կնշա­նա­կի, որ արդ­յունք­նե­րը կեղծ­ ված են», – նշում է Independent-ը։ Ի­վա­նիշ­վի­լին «ոչ սո­վո­րա­ կան քա­ղա­քա­կան գոր­ծիչ է», նշում է պար­բե­րա­կա­նը։ Վ­րաս­ տա­նի ա­մե­նա­հա­րուստ այս մար­ դը ծնվել է աղ­քատ ըն­տա­նի­քում, 1990-ա­կան­նե­րին մի­լիարդ­նե­րի կա­րո­ղու­թյուն կու­տա­կել Մոսկ­ վա­յում։ Վ­րաս­տան նա վե­րա­դար­ ձել է տա­ սը տա­ րի ա­ ռաջ, ընդ ո­րում՝ մինչև 2011թ. մա­մու­լի հետ չի շփվել, և հա­մա­քա­ղա­քա­ցի­նե­րը նրան ճա­նա­չել են միայն նրա բա­ րե­գոր­ծա­կան հիմ ­ն ադ­րա­մի աշ­ խա­տան­քով։  n


| № 120 (189), երեքշաբթի, հոկտեմբերի 2, 2012 թ.

8 | Գտնելով տունը

Այլևս ստիպ­ված չեմ խո­սել ըն­տա­նի­քիս ցա­վա­լի անց­յա­լի մա­սին Հայրս 45 տար­ վա բան­ կիր է, մայրս՝ տնա­յին տնտե­սու­հի: Ի տար­բե­րու­թյուն Լի­բա­նա­նում ապ­ րող հա­յե­րի մեծ մա­սի՝ ես հայ­կա­ կան դպրոց չեմ հա­ճա­խել: Միշտ տպա­վո­րու­թյուն եմ ու­նե­ցել, որ իմ կյան­քում ինչ-որ մեծ բան պա­կա­ սում է: Թեև ըն­տա­նի­քում հա­յե­ րեն ենք խո­սել, մե­ծա­ցել եմ հայ­ կա­կան մի­ջա­վայ­րում, միշտ հայ­ կա­կան ցան­կա­ցած բա­նի կա­րոտ եմ ու­նե­ցել: Արդ­յուն­քում շատ զա­ վեշ­տա­լի է ստաց­վել՝ բո­լոր այն մար­դիկ, որ հայ­կա­կան դպրոց էին հա­ճա­խում, մնա­ցին Լի­բա­նա­ նում, իսկ ես տե­ղա­փոխ­վե­ցի Հա­ յաս­տան: Հա­տուկ դա­սըն­թաց­նե­ րի էի մաս­նակ­ցում, որ­պես­զի կա­ րո­ղա­նամ հա­յե­րեն գրել և կար­ դալ սո­վո­րել, իսկ այս­տեղ ար­դեն գոր­ ծի բե­ րու­ մով շատ եմ կար­ դում, և լե­զուս բաց­վել է: Դեռ ու­սա­նե­լու տա­րի­նե­րին տե­ղա­փոխ­վե­ցի Հա­յաս­տան: Պատր­ վակն այն էր, որ պի­ տի գամ այս­տեղ՝ Ա­մե­րիկ­յան հա­ մալ­սա­րա­նում ու­սումս ա­վար­տե­ լու: 2002թ. ու­սումս ա­վար­տե­լուց հե­տո սկսե­ցի մտա­ծել, թե ին­չով կա­րե­լի է զբաղ­վել։ Ինձ հա­մար ա­վե­լի հա­սա­նե­լի էր ռես­տո­րա­ նա­ յին գոր­ ծը, քա­ նի որ այն Լի­ բա­նա­նի ա­մե ­նա­մեծ էքս­պորտ­ նե­րից է։ Չէի ու­զում ա­րա­բա­կան խո­հա­նոց բա­ցել, քա­նի որ այն­ քան էլ տա­ րած­ ված չէր Հա­ յաս­ տա­ նում, և կանգ ա­ ռա Squere one-ի գա­ղա­փա­րի վրա: Հե­տո սկսե­ցի ըն­կեր­նե­րիցս գու­մար

ճիշտ սպա­սար­կու­մը: Ինչ-որ չա­ փով իմ մաս­նակ­ցու­թյունն օգ­ նեց, որ ըն­կե­րու­թյունն իր դեմքն ու­նե­նա։ Ա­սում են՝ կյան­քում ա­մե ­նա­ կարևոր ո­լոր­տը ըն­տա­նիքն է: Տան հա­մե­րաշ­խու­թյունն ինձ օգ­նեց, որ բիզ­նե­սում էլ ա­ռաջ շարժ­վեմ: Կ­նոջս հետ այս­տեղ եմ ծա­նո­թա­ցել, նա հա­յաս­տան­ ցի է: Շատ բա­ներ կան, որ ես ու կինս տար­ բեր ձևով ենք ըն­ կա­ լում, բայց խո­ սե­ լով, ի­ րար լսե­ լով՝ ա­մե ն հարց կա­րե­լի է լու­ծել: Կա­ րո­ տը շատ է՝ ամ­ բողջ ըն­ տա­նիքս Լի­բա­նա­նում է մնա­ ցել: Բայց լավ է, որ Լի­ բա­ նա­ նը շատ հե­ռու չէ Հա­յաս­տա­նից, կա­ րո­ղա­նում ենք հա­ճախ տեսն­վել: Ն­րանք չու­զե­ցին տե­ղա­փոխ­ վել, ո­րով­հետև ար­դեն տա­րիքն ա­ռել են, և շատ դժվար է ար­մա­ տա­պես փո­խել ապ­րե­լա­կեր­պը, կյան­քի դրված­քը: Ես այս­տեղ ե­կա 24 տա­րե­կա­նում, երբ ա­վե­ լի ար­ կա­ ծախն­ դիր էի։ Այդ ժա­ մա­նակ այս­տե­ղից ա­վե­լի շատ գնում էին, ոչ թե գա­լիս: Դժ­վար էր հա­մո­զել մարդ­կանց, որ Հա­ յաս­տանն ապ­րե­լու ա­մե ­նա­լավ տեղն է: Ինձ հա­մար շատ ու­րախ տեղ է, ո­րով­հետև ա­պա­հով է, և ա­ճե­լու տեղ ու­նեմ թե՛ կա­րիե­րա­ յում, թե՛ անձ­նա­կան ո­լոր­տում: Լի­բա­նա­նում ապ­րե­լիս ա­նընդ­ հատ ինձ հա­մար տհաճ ի­րա­վի­ ճա­կի էի բախ­վում՝ հայ լի­նե­լը միշտ կապ­ված է ցա­վի հետ: Երբ ինձ հարց­նում էին՝ որ­տե­ղից եմ,

հա­վա­քել պարտ­քով: Փաս­տա­ ցի ինձ փող տվե­ ցին միայն այն մար­ դիկ, որ ինձ ճա­ նա­ չում էին՝ 14 հո­գի: Վա­խեր կա­յին բնա­կա­նա­ բար, բայց ես հա­ մա­ րում եմ, որ միայն ռիս­կի դի­մե­լով կա­րե­լի է ինչ-որ բա­նի հաս­նել: Ինձ օգ­նեց այն, որ հա­մառ եմ: Կա­նեմ այն­ քան, մինչև ստաց­ վի: Չե՞ն հա­ վա­նի Հա­յաս­տա­նում, ո­չինչ, կսո­ վո­րեց­նեմ, կհա­վա­նեն: Աշ­խա­տե­ ցինք, ճյու­ղա­վոր­վե­ցինք, ե­կամ­ տա­բեր բիզ­նես դար­ձավ: Բայց ո­րո­շե­ցի վա­ճա­ռել, քա­նի որ հե­ ռան­կար չէի տես­նում: Իմ բիզ­նե­ սը միա­ցավ ա­վե­լի մեծ ցան­ցի, ո­րի տե­րե­րն ա­ռա­ջար­կե­ցին ինձ դառ­նալ դրա մե­նե­ջե­րը: Ս­տաց­ վեց, որ ե­րե­քի փո­խա­րեն 15 ռես­ տո­րան եմ ղե­կա­վա­րում: Ի­րա­կա­նում ես սի­րում եմ մարդ­կանց հյու­րա­սի­րել, և ինձ մոտ ստաց­ վում է այս բիզ­ նե­ սը: Ա­ սում են՝ դե­ պի տղա­ մար­ դու սիր­տը տա­նող ա­մե ­նա­կարճ ճա­նա­պար­հը ստա­մոքսն է, ես էլ փոր­ձում եմ Հա­յաս­տա­նը ա­վե­ լի հա­ճե­լի դարձ­նել ստա­մոք­սի մի­ջո­ցով: Ե­րեք տա­րի ա­ռաջ իմ մար­քե­ թին­գա­յին կազ­մա­կեր­պու­թյու­նը ստանձ­ նեց նաև «Կիա Մո­ թորս» ըն­կե­րու­թյան մե­նեջ­մե ն­թը: Մեր ա­ռա­ջին քայ­լե­րից մե­կը ծա­ռա­ յու­թյան ո­րա­կի բարձ­րա­ցումն էր: Հա­յաս­տա­նում ավ­տո­մե­քե­նա­նե­ րի պա­հան­ջար­կը բարձր է, բայց պա­կա­սում էր հա­ճա­խորդ­նե­րի

Սեմ Սա­մո­ւել­յան, «Դիո­նի­սոս» մար­քե­թին­գա­յին ըն­կե­րու­թյան հիմ­ն ա­դիր, ծնվել է Լի­բա­նա­նում։ պա­տաս­խա­նում էի՝ Լի­բա­նա­նից: Ա­ րա՞բ ես՝ չէ՛, հայ եմ, բայց, գի­ տես, 1915թ. մեզ ջար­ դել են, իմ ըն­տա­նի­քը փա­խել է Լի­բա­նան և այլն, և այլն… Հենց այդ թե­մա­նե­ րից հոգ­նե­ցի և տե­ղա­փոխ­վե­ցի Հա­յաս­տան: Հի­մա՝ որ­տե­ղի՞ց ես՝ Հա­յաս­ տա­նից: Ո՞ր երկ­րի քա­ղա­քա­ցի ես՝ Հա­յաս­տա­նի: Ի՞նչ լեզ­վով ես խո­սում՝ հա­յե­րեն: Վերջ: Այլևս ստիպ­ված չեմ խո­սել իմ ցա­վա­լի անց­յա­լի մա­սին: Անձ­նա­պես ինձ հա­մար այս հար­ցը կարևոր էր, և ու­րախ եմ, որ այն այլևս չկա: Բա­ցի այդ՝ Լի­բա­նա­նում շատ ժա­մա­նակ էի տրա­մադ­րում հայ­ կա­կան հա­մայն­քի կյան­քին, Հա­ յաս­տա­նի հետ կա­պը պահ­պա­նե­ լուն, օգ­նու­թյուն, մի­ջո­ցա­ռում ­ն եր և այլն: Իսկ այս­տեղ, փառք Աստ­ ծո, աշ­խա­տում եմ, մի քա­նի հո­ գու էլ աշ­խա­տանք եմ տա­լիս, և արդ­յուն­քում Հա­յաս­տա­նին օգ­նե­ լու գոր­ծը, որն ա­ռաջ գի­շեր­ներն էի ա­ նում, իմ հիմ ­նա­ կան զբաղ­ մունքն է դար­ ձել, ես ժա­ մա­ նակ ու­նեմ ըն­տա­նի­քիս հա­մար: Ինձ դրդեց Հա­ յաս­ տան գալ պայ­քա­րից հոգ­նե­լը: Մի օր պատ­կե­րաց­րի, որ պի­տի ա­մուս­ նա­նամ, ե­րե­խա­ներ ու­նե­նամ և ա­նընդ­հատ ստի­պեմ նրանց, որ

հա­յե­րեն խո­սեն: Ու մի օր ի­րենք ինձ կհարց­ նեն՝ ին­ չո՞ւ: Ին­ չո՞ւ ես մեզ տա­րել այս եր­կի­րը, լի­նի դա Լի­բա­նան կամ որևէ եվ­րո­պա­կան եր­կիր, և ս­տի­պում հայ մնալ: Ե­թե կա­րո­ղա­նամ մաս­նակ­ցել այս երկ­րի բար­գա­վաճ­մա­նը, ե­րե­խա­ նե­րիս հա­մար այն ապ­րե­լու լավ տեղ դարձ­ նեմ, ի­ րենք ոչ միայն կմնան, այլև դրսից նոր մար­դիկ կկան­չեն տուն, եր­կի­րը կշա­հի: Սփ­յուռ­քը ձուլ­վե­լու է, դա ժա­մա­ նա­կի հարց է: Շատ դա­ժան կլի­ նի ե­րե­խա­նե­րիս հան­դեպ ի­րենց այլ եր­կիր տա­նել և պա­հան­ջել, որ հա­յե­րեն խո­սեն: Ար­դար չէ:  n Պատ­րաս­տեց Մա­րիա Հով­սեփ­յա­նը

Պար էկ­րա­նի հա­մար «Հայ ֆեստ» փա­ռա­տո­նին կներ­կա­յաց­վի բրի­տա­նա­կան պա­րա­յին ֆիլ­մա­շար

Բ­րի­տա­նա­կան խորհր­դի և South East Dance կազ­մա­կեր­պու­ թյան հետ հա­մա­տեղ ստեղծ­ված Forward Motion ֆիլ­մա­շա­րը ցու­ ցադր­վել է աշ­խար­հի տար­բեր անկ­յուն­նե­րում՝ Ավստ­րա­լիա­ յում, Հնդ­կաս­տա­նում, Չի­նաս­ տա­նում, Ճա­պո­նիա­յում և եվ­րո­ պա­կան երկր­նե­րում՝ բա­ցա­հայ­ տե­լով բրի­տա­նա­կան պա­րար­ վես­տի բազ­մա­զա­նու­թյունն ու ազ­դե­ցու­թյունն ար­վես­տի այս ճյու­ղի զար­գաց­ման հա­մաշ­խար­ հա­յին մի­տում ­ն ե­րի վրա: Հոկ­տեմ­բե­րի 2-9-ը Երևա­նի պե­տա­կան տիկ­նի­կա­յին թատ­ րո­նում կցու­ցադր­վեն Forward Motion շար­քի ե­րեք ֆիլ­մե­րից մե­ կը: Ա­ռա­ջի­նը՝ «Նե­րա­ծու­թյուն­ ներ» հատ­վա­ծը, ներ­կա­յաց­նում է կար­ճա­մետ­րաժ պա­րա­յին ֆիլ­ մեր, իսկ Բ­րայ­թը­նի հա­մալ­սա­ րա­նի պրո­ֆե­սոր Լիզ Ա­գի­սը պատ­մում է էկ­րա­նա­յին ար­վես­ տի ժան­րի մա­սին: «Խո­րա­թա­փան­ցու­թյուն» հատ­ վա­ծում պա­րող­ներն ու կի­նո­գոր­ ծիչ­նե­րը քննար­կում են ի­րենց

աշ­խա­տանքն ու ներ­կա­յաց­նում էկ­րա­նի հա­մար բե­մադր­վող՝ էկ­ րա­նա­յին պա­րի ա­ռանձ­նա­հատ­ կու­թյուն­նե­րը: Կի­նո­գոր­ծիչ Ի­զա­ բել Ռո­քա­մո­րան պատ­մում է իր «Հո­րի­զո­նի ար­տաք­սու­մը» պա­ րա­յին ֆիլ­մի ստեղծ­ման մա­սին, ընդգ­ծում ձայ­նի ու ե­րաժշ­տու­ թյան կարևո­րու­թյունը: Ն­րա ֆիլ­ մը հա­մեմ­ված է ոչ միայն բարձ­ րա­կարգ պա­րա­յին շար­ժում ­ն ե­ րով, այլև հայ­կա­կան դու­դու­կով: «Ջի­վան Գաս­պար­յա­նը հայ դու­ դու­կա­հար է: Երբ 2002թ. ա­ռա­ջին ան­ գամ լսե­ ցի նրա մա­ սին, հաս­ կա­ցա, որ նրա ե­րաժշ­տու­թյու­ նը կօգ­տա­գոր­ծեմ իմ ֆիլ­մում»,– Forward Motion ֆիլ­մում պատ­մում է Ի­զա­բել Ռո­քա­մա­րան: Եր­րորդ՝ «Ար­վես­տա­գետ­նե­րի ընտ­րու­թյուն» ծրագ­րի ըն­թաց­ քում Միաց­յալ Թա­գա­վո­րու­թյան ժա­մա­նա­կա­կից ա­ռաջ­նա­կարգ պա­րող­նե­րը ներ­կա­յաց­նում են ի­ րենց համար ներշն­ չանք հան­ դի­սա­ցող ֆիլ­մե­րը: Ակ­րամ Խա­ նը պատ­մում է Լոյդ Ն­յու­սո­նի «Ապ­րե­լու ար­ժե­քը», իսկ Շո­բա­նա

thatgrapejuice.net

Լե­դի Գա­գան

ekue.blogspot.com

Բ­րի­տա­նա­կան էկ­րա­նա­յին պա­րար­վես­տը ներ­կա­յաց­նող Forward Motion ֆիլ­մա­շա­րը կներ­կա­յաց­վի «Հայ ֆեստ» մի­ջազ­գա­յին թա­ տե­րա­կան 10-րդ փա­ռա­տո­նին: Այն ար­տա­ցո­լում է բրի­տա­նա­կան պա­րար­վես­տի զար­գաց­ման նոր մի­տում­ն ե­րը և ներ­կա­յաց­նում Միաց­յալ Թա­գա­վո­րու­թյան ար­վես­տա­գետ­նե­րի տե­սա­կե­տը ժա­ մա­նա­կա­կից պա­րող­նե­րի գոր­ծու­նեու­թյան վե­րա­բեր­յալ:

Փոփ երգ­չու­հի

Բ­րի­տա­նա­կան էկ­րա­նա­յին պա­րար­վես­ տը ներ­կա­յաց­նող Forward Motion ֆիլ­մա­ շա­րը կներ­կա­յաց­վի «Հայ ֆեստ» մի­ջազ­ գա­յին թա­տե­րա­կան 10-րդ փա­ռա­տո­նին:

Յե­վա­սին­գը՝ Մի­րան­դա Պե­նե­լի «Ե­րե­կո­յա­հա­վաք» ֆիլ­մի մա­սին: Ինչ­պես «Օ­րա­կար­գին» ա­սաց Բ­րի­տա­նա­կան խորհր­դի հա­յաս­ տան­յան գրա­սեն­յա­կի հա­սա­րա­ կայ­նու­թյան հետ կա­պե­րի պա­ տաս­խա­նա­տու Արևիկ Բա­դալ­ յա­նը, ֆիլ­մա­շա­րը Բ­րի­տա­նա­կան խորհր­դի ծրա­գիրն է և ն­կա­րա­ հան­վել է Սաութ­հեմփ­թո­նում: Շար­քի ստեղծ­մա­նը մաս­նակ­ցել են Միաց­յալ Թա­գա­վո­րու­թյան պա­րար­վես­տի լա­վա­գույն մաս­ նա­գետ­նե­րը: Ֆիլ­մ��­շա­րի հե­ղի­ նակ­նե­րը չեն այ­ցե­լի Հա­յաս­տան, քա­ նի որ այն ինք­ նին մտած­ ված է իբրև շար­ժա­կան դա­սըն­թաց և կոչ­ված է հնա­րա­վո­րինս մեծ քա­ նա­կով մարդ­կանց ամ­բողջ աշ­ խար­հում ծա­նո­թաց­նե­լու Բ­րի­ տա­նիա­յի պա­րար­վես­տին:  n

մտա­դիր է ջազ ալ­բոմ ձայ­նագ­րել ա­մե­րիկ­յան էստ­ րա­դա­յի վե­տե­րան Թո­նի Բե­նե­թի հետ:

Երբ ջա­զում է Լե­դի Գա­գան Թո­նի Բե­նեթն ու փոփ երգ­չու­հին «զիլ ալ­բոմ» են ձայ­նագ­րե­լու Փոփ երգ­չու­հի Լե­դի Գա­գան մտա­դիր է ջազ ալ­բոմ ձայ­նագ­րել ա­մե­րիկ­յան էստ­րա­դա­յի վե­տե­րան Թո­նի Բե­նե­թի հետ: Ար­տիստ­ ներն ար­դեն հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան փորձ ու­նեն: Բե­նե­թի խոս­քով՝ Գա­գան ֆե­նո­մե ­նալ ջազ է կա­տա­րում: «Նա ինձ զան­գա­հա­րեց և ա­սաց, որ ցան­կա­նում է հա­մա­տեղ ալ­ բոմ ձայ­նագ­րել: Ես ա­սա­ցի՝ պայ­մա­նա­վոր­վե­ցի՛նք»,– ա­սել է 86-ամ­յա Բե­նե­թը: Լե­դի Գա­գան և Թո­նի Բե­նե­թը ծա­նո­թա­ցել են 2011թ.՝ Բե­նե­թի Duets II ալ­բո­մի The Lady Is Tramp եր­գի ձայ­նագ­ րու­թյան ժա­մա­նակ: Նոր ալ­բո­մի եր­գե­րի հե­ղի­ նա­կի ա­նու­նը Բե­նե­թը չի բա­ ցա­հայ­տել, սա­կայն ա­սել է, որ նա «մեծ կոմ­ պո­ զի­ տոր է, ո­րը գնա­հատ­ված չէ, շատ

հայտ­նի է, բայց ոչ այն­քան, որ­ քան Գերշ­վի­նը»: «Նա ստեղ­ծել է կոմ­պո­զի­ ցիա­ներ, ո­րոնք մեծ հի­թեր կդառ­նան. զիլ ալ­բոմ ենք ա­նե­ լու»,– ա­սել է եր­գի­չը և ն­շել, որ քչե­րը գի­տեն Գա­գա­յին որ­պես ֆե­նո­մե ­նալ ջազ երգ­չու­հի: «Նա իս­կա­կան ստեղ­ծա­գոր­ ծող է, որն ա­ նընդ­ հատ փոխ­ վում է և ու­ նի բազ­ մա­ թիվ նոր գա­ղա­փար­ներ: Ես նրան Պի­կա­ սո եմ ան­վա­նում»,– հա­վե­լել է Թո­նի Բե­նե­թը:  n


Orakarg Business Daily