Issuu on Google+

Գինը՝ 100 դրամ

| № 44 (113), չորեքշաբթի, մարտի 28, 2012 թ., www.orakarg.am

Ժա­մա­ցույ­ցի սլաք­ներն ու պետբ­յու­ջեն

Պա­նի­րը ո­րո­շել էր է­ժա­նա­նալ

Կամ ին­չո՞ւ Հա­յաս­տա­նը հրա­ժար­վեց «ա­մա­ռա­յին» ժա­մա­նա­կից

ՏՄՊՊՀ-ն ս­պա­սում է «Աշ­տա­րակ կաթ»-ի պա­տաս­խա­նին

էջ 4 ›››

Հայկ Զար­գար­յան, տե­սա­կետ էջ 2 ›››

Ինչ ա­նել պաշ­ տո­նա­թո­ղու­ թյու­նից հե­տո Հայկ Խա­նում­յան, տե­սա­կետ

Ա­հա ձեզ ստվեր՝ ԱՄՀ-ն խո­սում է գնա­ցե՛ք, կրճա­տե՛ք

հա­յե­րեն

Խայ­տա­ռա­ կություն ԵՊՀ-ի ներ­սում

Բայց դեմ է Հա­յաս­տա­նի Կա­ռա­վա­րու­թյան հայ­տա­րա­րած հար­կա­յին հա­մա­ներ­մա­նը

Սո­ղո­մոն Փա­փազ­յան, տե­սա­կետ էջ 3 ›››

Ավստ­րա­լիան և Huawei-ը լե­զու չգտան

Պատ­ճա­ռը չի­նա­կան կի­բեր­հար­ձա­կում ­ն ե­րի վտանգն էր էջ 6 ›››

Նոր խնդիր­ներ՝ նոր դեմ­քե­րով

Ան­դա­լու­զիան միա­ցավ իշ­խող կու­սակ­ցու­թյա­նը

Սո­ցիա­լիստ­նե­րը պարտ­ վել են ընտ­րու­թյուն­նե­րում էջ 7 ›››

Ան­ցում ցածր հարս­տաց­ված ու­րա­նի

Սեու­լում ա­վարտ­վեց մի­ջու­ կա­յին գա­գա­թա­ժո­ղո­վը էջ 7 ›››

Թատ­րո­նի օ­րը՝ թատ­րո­նի մա­սին

էջ 8 ›››

Հայ­րա­պետ­յան. «Հ­րազ­դան» մար­զա­դաշ­տը վե­րա­նո­րոգ­վում է էջ 8 ›››

էջ 6 ›››

օ ր ա թ ե ր թ

էջ 2 ›››

Մեկ­նար­կել է Ա­րա­բա­կան պե­տու­թյուն­նե­րի լի­գա­յի բաղ­դադ­յան գա­գա­թա­ ժո­ղո­վը էջ 7 ›››

Morgan Stanley-ն ֆի­նան­սա­կան շու­կա­յի ար­մա­տա­կան փո­փո­խու­թյուն­ներ է կան­խա­տե­սում

էջ 4 ›››

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

Մեկ տո­կո­սի ո­րա­կը

Գ­լո­բա­լը կար­գա­վո­րիչ­նե­րի սրտով չէ

gov.am

Որ կա­ռա­վա­րու­թյու­նում փոր­ձում են բա­րե­լա­վել Հա­ յաս­տա­նի դիր­քը Doing Business զե­կույ­ցում, ի­հար­կե գո­վե­լի է: Սա­կայն գայ­թակ­ղու­թյու­նը մեծ է, որ կա­ տար­վող փո­փո­խու­թյուն­ներն ա­վե­լի շատ կոս­մե­ տիկ լի­նեն, քան խոր­քա­յին, ո­րով­հետև Հա­յաս­տա­նում ա­ռա­ջին հեր­թին պետք է բա­րե­լա­վել բիզ­նես վա­րե­լու և ոչ թե բա­ցե­լու գոր­ծըն­թա­ցը: n

Տե՛ս խմբագրականը` էջ 2 ›››

Օրվա

ՀՀ Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը, ո­րը սո­վո­րա­բար իր հար­կաբ­ յու­ջե­տա­յին և դ­րա­մա­վար­կա­յին քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­ նը քննար­կում է Ար­ժույ­թի մի­ջազ­գա­յին հիմ­ն ադ­րա­ մի (ԱՄՀ) հետ, հո­ղա­հար­կի և գույ­քա­հար­կի հա­մա­ներ­ ման հար­ ցը վեր­ ջի­ նիս հետ չի քննար­ կել: Իսկ ԱՄՀ-ն կողմ չէ որևէ հար­կա­յին հա­մա­ներ­ման: Ե­րեկ ԱՄՀ հա­ յաս­տան­յան ա­ռա­քե­լու­թյան ղե­կա­վար Մարկ Հոր­թո­ նը հայ­տա­րա­րեց, որ թեև հար­կա­յին հա­մա­ներ­ման կի­րա­ռու­մը չա­փա­վոր դրա­կան կլի­նի, եր­կա­րա­ժամ­ կետ հատ­վա­ծում այն դրա­կան ազ­դե­ցու­թյուն չի թող­ նում հար­կե­րի վճար­ման վրա։ Հոր­թո­նը և Հա­յաս­տա­ նում ԱՄՀ մշտա­կան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ Գիեր­մո Տո­լո­սան ա­սու­լիս էին հրա­վի­րել՝ ներ­կա­յաց­նե­լու Հա­յաս­տա­նում մար­տի 14-27-ը ԱՄՀ ա­ռա­քե­լու­թյան այ­ցի ման­րա­մաս­ նե­րը: Ի դեպ՝ ազ­գու­թյամբ ու­րուգ­վայ­ցի Տո­լո­սան իր ե­լույթն ըն­թեր­ցեց հա­յե­րեն: ԱՄՀ ա­ռա­քե­լու­թյան՝ Հա­ յաս­տան կա­տա­րած այ­ ցի նպա­տակն էր իշ­խա­նու­ թյուն­նե­րի հետ քննար­կում­ ներ ծա­վա­լել «Եր­կա­րաձգ­ վող ֆի­նան­սա­վո­րում» (Extended Financing Facility)

վարքագիծ

Պարտ­քերն անց­յա­լում չեն ՏՀԶԿ-ն հո­ռե­տես է եվ­րո­գո­տու տնտե­սա­կան հե­ռան­կար­նե­րի հար­ցում Եվ­րո­գո­տու պարտ­քա­յին ճգնա­ժամն անց­յա­լում չէ, թեև այս­պի­սի տպա­վո­րու­թյուն կա­րող է ստեղծ­վել ֆի­նան­սա­կան շու­կա­նե­րում լար­վա­ծու­թյան թու­լաց­ ման պատ­ճա­ռով։ Այս­պի­սի եզ­րա­հան­գում է պա­րու­նա­ կում Տն­տե­սա­կան հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան և զար­գաց­ ման կազ­մա­կեր­պու­թյան (ՏՀԶԿ) ե­րեկ հրա­պա­րա­կած զե­կույ­ցը։ Վեր­ջի­նիս հա­մա­ձայն՝ եվ­րո­գո­տուն անհ­րա­ ժեշտ են տնտե­սա­կան հա­վակ­նոտ բա­րե­փո­խում­ն եր, և այս գոր­ծում բա­ցառ­վում է «ինք­նամ ­խ ի­թա­րու­մը»։ «Եվ­րո­պան դո­փում է տե­ ղում։ Նա ա­ ռա­ ջին հեր­ թին պետք է հաղ­ թա­ հա­ րի այս ի­րա­վի­ճա­կը և ա­ ճը դարձ­ նի իր թիվ մեկ

ա­ռ աջ­ն ա­հ եր­թ ու­թ յու­ն ը»,– ե­րեկ զե­կույ­ցի շնոր­հան­դե­ սին Բր­յու­սե­լում հայ­տա­րա­ րել է կազ­մա­կեր­պու­թյան գլխա­վոր քար­տու­ղար

Ան­խել Գու­րիան՝ հա­վե­լե­ լով, որ «ա­ճի հե­ռան­կար­ ներն ան­սո­վոր ա­նո­րոշ են և, ըստ էու­ թյան, պայ­ մա­ նա­վոր­ված են պարտ­քա­յին ճգնա­ժա­մի լուծ­մամբ»։ Ար­ժու­թա­յին միու­թյան սու­վե­րեն պարտ­քի հատ­ վա­ծում գոր­ծա­րար վստա­ հու­թյունն ան­կա­յուն է և խո­ցե­լի, նշում են զե­կույ­ ցի հե­ղի­նակ­նե­րը։ Ն­րանք նա­խազ­գու­շաց­նում են՝

էջ 6 ›››

և «Եր­կա­րաձգ­վող վար­կա­ վոր­ ում» (Extended Credit Facility) ծրագ­րե­րի չոր­ րորդ ամ­փո­փիչ ստուգ­ ման շուրջ։ «Չ­ նա­ յած պա­ կաս սա­տա­րող ար­տա­քին մի­ջա­վայ­րին՝ ընդ­հա­նուր

մակ­րոտն­տե­սա­կան պայ­ ման­նե­րը շա­րու­նա­կել են բա­րե­լավ­վել։ Են­թադր­վում է, որ 2011թ. տնտե­ սա­ կան ա­ճը կլի­նի 4,4%՝ պայ­մա­նա­ վոր­ված արդ­յու­նա­բե­րու­ թյան և ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի ո­լորտ­նե­րի զգա­լի ա­ճով»,– ԱՄՀ՝ ոչ այն­ քան հա­ յե­ րեն հնչող հա­ղոր­դագ­րու­ թյու­նը կար­դաց Տո­լո­սան: Նա նշեց, որ այս տար­ վա գնա­ ճը ե­ ղել է չա­ փա­ վոր և փետր­վա­րին կազ­մել է 4%-ից պա­կաս։ Տո­լո­սա­ յի խոս­ քով՝ թեև հար­ կաբ­ յու­ջե­տա­յին ճշգրտում ­ն ե­ րի շա­րու­նա­կա­կա­նու­ թյան, ար­տա­հան­ման և մաս­նա­վոր տրանս­ֆերտ­ նե­րի զգա­լի ա­ճի շնոր­ հիվ զսպվել է ար­ տա­ քին

էջ 5 ›››


| № 44 (113), չորեքշաբթի, մարտի 28, 2012 թ.

2 | Տեսանկյուն Խմբագրական

Մեկ տո­կո­սի ո­րա­կը

Ա­հա ձեզ ստվեր՝ գնա­ցե՛ք, կրճա­տե՛ք Վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­յա­նի նա­խա­գա­հու­թյամբ ե­րեկ կա­ռա­վա­րու­թյու­նում տե­ղի է ու­նե­ցել խորհր­ դակ­ցու­թյուն՝ Հա­յաս­տա­նի գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­ րի բա­րե­լավ­ման վե­րա­բեր­յալ: Կա­ռա­վա­րու­թյան տա­ րա­ծած հա­ղոր­դագ­րու­թյան հա­մա­ձայն՝ վար­չա­պե­ տը նշել է. «Նա­խորդ տա­րի վեց քայ­լով ա­ռա­ջըն­թաց ար­ձա­նագ­րե­ցինք մեր վար­կա­ն­շա­յին ցու­ցա­նիշ­նե­ րով: Կարևոր է, որ մեր ի­րա­կա­նաց­րած հինգ բա­րե­ փո­խում ­ն ե­րը գնա­հատ­վել էին որ­պես հա­ջող­ված. մե­ ծա­ծա­վալ բա­րե­փո­խում ­ն ե­րի ի­րա­կա­նաց­մամբ միակն էինք այդ ցու­ցա­կում: Վեց քայլ ա­ռաջ գնա­լով՝ 61-րդ տե­ղից տե­ղա­փոխ­վել ենք 55-րդ տեղ: Պետք է նոր թափ հա­ղոր­դենք մեր աշ­խա­տանք­նե­րին, որ­պես­զի նաև հաշ­վե­տու տա­րում հա­ջո­ղու­թյուն­ներ ու­նե­նանք»: Մար­տի սկզբին Հա­մաշ­խար­հա­յին բան­կի կող­ մից հրա­պա­րակ­ված Doing Business–2012 զե­կույ­ ցում նշվում էր, որ Հա­յաս­տա­նը պար­զեց­րել է ըն­կե­ րու­թյուն ստեղ­ծե­լու, այն հար­կա­յին մար­մի ն­նե­րում հաշ­վա­ռե­լու գոր­ծըն­թա­ցը, ներդ­րել է ըն­կե­րու­թյուն­ նե­րի օն­լայն գրանց­ման և է­լեկտ­րո­նա­յին հաշ­վետ­ վու­թյուն­ներ ներ­կա­յաց­նե­լու հա­մա­կարգ, բա­րե­լա­ վել է վար­կա­յին ին­ֆոր­մա­ցիոն հա­մա­կար­գը, հեշ­ տաց­րել շի­նա­րա­րու­թյան թույլտ­վու­թյուն ստա­նա­ լը և այլն։ Որ կա­ռա­վա­րու­թյու­նում փոր­ձում են բա­րե­լա­ վել Հա­յաս­տա­նի դիր­քը Doing Business զե­կույ­ցում, ի­հար­կե գո­վե­լի է: Սա­կայն գայ­թակ­ղու­թյու­նը մեծ է, որ կա­տար­վող փո­փո­խու­թյուն­ներն ա­վե­լի շատ կոս­մե­տիկ լի­նեն, քան խոր­քա­յին, ո­րով­հետև Հա­ յաս­տա­նում ա­ռա­ջին հեր­թին պետք է բա­րե­լա­վել բիզ­նես վա­րե­լու և ոչ թե բա­ցե­լու գոր­ծըն­թա­ցը: Հա­կա­ռակ պա­րա­գա­յում կա­ռա­վա­րու­թյու­նը ստիպ­ված է լի­նե­լու «բա­րե­լա­վել բիզ­նես փա­կե­ լու գոր­ծըն­թաց­նե­րը»: Ա­յո՛, ա­ռա­ջին հեր­թին պետք է աշ­խա­տել, որ ե­ղած բիզ­նես­նե­րը չփակ­վեն: Իսկ դա նշա­նա­կում է, որ կա­ռա­վա­րու­թյու­նը պետք է հա­ վա­սար հնա­րա­վո­րու­թյուն­ներ ստեղ­ծի բո­լո­րի հա­ մար՝ և՛ մանր ու մի­ջին, և՛ խո­շոր; պայ­քա­րի ստվե­ րի դեմ (ո­րը իշ­խա­նու­թյան վե­րար­տադր­ման գրա­ վա­կանն է); թույլ չտա, որ մաք­սա­վո­րը ներկ­րող լի­նի (կամ հա­կա­ռա­կը)… շար­քը եր­կար կա­րե­լի է շա­րու­նա­կել: 2011թ. հրա­պա­րակ­ված խո­շոր հար­կա­տու­նե­րի ցու­ ցա­կում (չա­սենք՝ ում) «Ա­լեքս Գ­րիգ» ըն­կե­րու­թյու­ նը վճա­րել է ֌17,7 մլրդ հարկ, ո­րի 95%-ը ա­նուղ­ղա­ կի հար­կերն են, այ­սինքն՝ հար­կեր, ո­րոնք ըստ էու­թյան վերջ­նա­կան սպա­ռողն է վճա­րում: Ուղ­ղա­կի հար­կե­րը ըն­դա­մե­նը 5%-ն են, ընդ ո­րում՝ դրա մեջ նե­րառ­ված են աշ­խա­տա­կից­նե­րի ե­կամ­տա­հար­կե­րը: Ա­հա Ձեզ ստվեր՝ գնա­ցե՛ք, կրճա­տե՛ք… n

Հայկ Զար­գար­յան

Հ

ա­յաս­տա­նի թիվ մեկ խնդիր­ նե­րից է հա­մար­վում երկ­ րի հարս­տու­թյան կենտ­րո­ նա­ցու­մը մարդ­կանց մի նեղ շրջա­ նա­կի ձեռ­քում: Ըստ տրա­մա­բա­ նու­թյան՝ ճգնա­ժա­մի տա­րի­նե­րին բևե­ռա­ցու­մը պետք է նվա­զեր, որ­ պես­զի մեղմ­վեին տնտե­սա­կան անկ­ման սո­ցիա­լա­կան հետևանք­ նե­րը: Սա­կայն ան­դուն­դը միայն խո­ րա­ցավ: Ե­թե երկ­րում ե­կա­մուտ­նե­րի բաշխ­ման հա­վա­սա­րա­չա­փու­թյու­ նը բնու­թագ­րող Gini գոր­ծա­կի­ցը 2008թ. 0,339 էր, ա­ պա 2010թ. այն ա­ ճեց մինչև 0,362 (0-ն՝ կա­ տար­ յալ արդ­ յունք, երբ երկ­ րում ե­ կա­ մուտ­նե­րը խիստ հա­վա­սա­րա­չափ են բաշխ­ված, 1-ը՝ ա­մե ­նա­բա­ցա­ սա­կան), ինչն ակ­ներև հե­տըն­թաց է: Հա­յաս­տա­նը կար­ծես թե վա­րակ­ վում է «1%-ի հի­վան­դու­թյամբ», ո­րի ախ­տա­նիշ­ներն են հարս­տու­թյան և իշ­խա­նու­թյան լծակ­նե­րի մե ­նաշ­նոր­ հու­մը փոք­րա­թիվ ան­ձանց կող­մից:

օ ր ա թ ե ր թ

Լույս է տեսնում 2011թ. սեպտեմբերի 21-ից: Հիմնադիր և հրատարակիչ՝ «Սիվիլիթաս» հիմնադրամ, վկայական` 03Ա080303, տրվ. 20.05.08թ. Հասցե՝ ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտայի 1 Հեռ.՝ +37410 500 119, էլ. փոստ՝ info@orakarg.am Գլխավոր խմբագիր՝ Կարեն Հարությունյան Թողարկման պատասխանատու՝ Մարատ Յավրումյան Վաճառք և բաժանորդագրություն՝ +374 10 500119, +374 55 026249 Գովազդ և մարքեթինգ՝ +374 55 441351 Մեջբերումներ անելիս հղումը «Օրակարգ»-ին պարտադիր է: Թերթի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուս­տա­ռադիո­ընթերցումն առանց «Օրակարգ»-ին հղման արգելվում է: Նյութերը չեն գրախոսվում և հեղինակներին չեն վերադարձվում: Գովազդների և R տառով հրապարակվող նյութերի բովանդա­կության համար խմբագրությունը պատասխանատվություն չի կրում: Տառատեսակը՝ Էդիկ Ղաբուզյանի Հրատարակության 1-ին տարի Ստորագրված է տպագրության�� 27.03.2012թ. Տպաքանակը՝ 2000

և տն­տե­սա­կան լճաց­ման միջև չկա շո­շա­փե­լի կո­րե­լա­ցիա։ Ի­րա­կա­նում խնդի­ րը ոչ թե ար­տոն­ յալ 1%-ի գո­ յու­թյունն է, այլ դրա ո­րա­կը։ Ե­թե ազ­գի է­լի­տան բաղ­կա­ցած է Ո­ ւո­ րեն Բա­ ֆե­ թի կամ Բիլ Գեյթ­ սի կար­գի ան­ձան­ցից, ա­պա մտա­ հոգ­վե­լու կա­րիք չկա, նույ­նիսկ ե­թե նրանք տի­րա­պե­տում են վի­ ճա­կագ­րա­կա­նո­րեն չա­փից դուրս մեծ հարս­տու­թյան։ Ն­ման մար­ դիկ հարս­տա­նում են՝ հարս­տաց­նե­ լով ողջ ազ­ գը։ Նույ­ նը, ցա­ վոք, չես ա­սի հայ­կա­կան օ­լի­գար­խիա­յի մա­ սին, ո­րի հա­մար լա­վա­գույն ներդ­ րու­մը թան­կար­ժեք ավ­տո­մե­քե­նան է, իսկ ստեղ­ծա­րա­րու­թյան ա­ռա­վե­ լա­գույն սահ­մա­նը ար­տադ­րու­թյան պար­զու­նակ ձևե­րը, ո­րոն­ցով լա­ վա­գույն դեպ­քում կա­րե­լի է նվա­ ճել Զիմ­բաբ­վեի շու­կան։ Աֆ­րիկ­յան փոքր պե­ տու­ թյան հա­ մար սա մի­ գու­ցե նոր­մալ է, սա­կայն Հա­յաս­տա­ նի պա­րա­գա­յում, որն ու­նի գի­տա­ տար տնտե­սու­թյան ա­վան­դույթ­ներ և արդ­յու­նա­բե­րա­կան ար­տադ­րանք ար­տա­հա­նող եր­կիր դառ­նա­լու մեծ նե­րուժ, նման «բա­ղադ­րու­թյամբ» 1%-ը բնա­կա­նոն զար­գաց­ման խո­ չըն­դոտ է: Սո­ցիա­լա­կան ան­հա­վա­սա­րու­ թյունն այն գինն է, որ զար­ գա­ ցած երկր­նե­րի քա­ղա­քա­ցի­նե­րը վճա­րում են ա­զատ և չ­կար­գա­վոր­վող շու­կա­ յի բա­րիք­նե­րից օգտ­վե­լու հա­մար: Հայ­կա­կան շու­կա­յում ա­զա­տու­թյուն չկա, իսկ պե­տա­կան կար­գա­վոր­ման գոր­ծիք­նե­րը որ­պես կա­նոն ծա­ռա­ յում են ար­տոն­յալ փոք­րա­մաս­նու­ թյան շա­հե­րին: Այդ դե­պքում էլ ո՞րն­ է 1%-ին հան­դուր­ժե­լու ի­մաս­տը…  n

Ինչ ա­նել պաշ­տո­նա­թո­ղու­թյու­նից հե­տո

Հայկ Խա­նում­յան տ ն տ ե ս ա կ ա ն

Սա­կայն ի­րա­կան չա­րիքն ու խնդի­րը ոչ թե բուն մե­նաշ­նորհ­ման երևույթն է, այլ 1%-ի ո­րա­կը: Հա­յաս­տա­նը միակ եր­կի­րը չէ, որ­ տեղ ե­կա­մուտ­նե­րի բաշխ­վա­ծու­ թյունն աչ­քի է ընկ­նում ա­սի­մետ­ րիա­յով: Զար­մա­նա­լի է, սա­կայն Gini բարձր գոր­ծա­կից ու­նե­ցող պե­տու­ թյուն­նե­րի շար­քում կա­րե­լի է գտնել այն­պի­սիք, ո­րոնց ա­նուն­նե­րը նույ­ նա­կա­նաց­վում են տնտե­սա­կան  հզո­ րու­թյան և ազ­գա­յին բա­րե­կե­ցու­ թյան հետ: Սին­գա­պու­րում, օ­րի­ նակ, նշված ցու­ցա­նի­շը 2011թ. կազ­ մել է 0,473 միա­վոր: Իս­րա­յե­լը, ո­րին նույն­ պես դժվար է դա­ սել մի­ ջակ երկր­նե­րի դա­սին, 2008թ. ու­նե­ցել է 0,392 գոր­ծա­կից (CIAWorld Factbook): Ա­մե ­նաանս­պա­սե­լին թերևս ԱՄՆ-ի՝ 2009թ. 0,468 ցու­ ցա­ նիշն է (US Census Bureau): 2008թ. դրու­ թյամբ ԱՄՆ-ում ազ­ գա­ յին հարս­ տու­թյան 34,6%-ը կենտ­րո­նա­ցած էր բնակ­չու­թյան 1%-ի ձեռ­քում: Հատ­ կան­շա­կան է, որ ճգնա­ժա­մից հե­տո բևե­ռա­ցումն ա­վե­լի է սաստ­կա­ցել՝ հաս­նե­լով 37%-ի: Այ­նո­ւա­մե ­նայ­նիվ, նման վի­ճա­ կագ­րու­թյու­նը չի խան­գա­րում այս երկր­նե­րին լի­նել հա­րուստ և  հզոր: Սին­գա­պու­րը 2010թ. ար­ձա­նագ­րել է 14% տնտե­ սա­ կան աճ՝ 5,9% գոր­ ծազր­կու­թյան մա­կար­դա­կով: Իս­ րա­յե­լը այն հազ­վագ­յուտ երկր­նե­րից է, որ­տեղ տնտե­սա­կան ճգնա­ժա­մի շրջա­նում ար­ձա­նագր­վել է աճ՝ 5%: Նշ­ված ցան­կին կա­րե­լի է ա­վե­լաց­նել այլ բա­րե­կե­ցիկ երկր­ներ, ինչ­պիսին են Ճա­պո­նիան, Միաց­յալ Թա­գա­վո­ րու­թյու­նը, Շ­վեյ­ցա­րիան։ Փաս­տո­ րեն, ե­կա­մուտ­նե­րի կենտ­րո­նաց­ման

Մ

ա­յիս­յան ընտ­րու­թյուն­ներն ան­ նա­խա­դեպ են լի­նե­լու գրե­թե «ար­խիվ» ան­ցած գոր­ծիչ­նե­րի վե­ րա­դար­ձով: Ն­րանց վե­րա­դարձ­նո­ ղը հիմ ­ն ա­կա­նում իշ­խող Հան­րա­ պե­տա­կան կու­սակ­ցու­թյունն է: ՀՀում և Ար­ցա­խում կա գոր­ծիչ­նե­րի մի տե­սակ, որն իր կյան­քը չի պատ­կե­ րաց­նում պաշ­տո­նից դուրս: Ա­վե­լին՝ պաշ­տո­նից դուրս նա ան­պի­տան է: Մեր նո­րան­կախ պատ­մու­թյան ըն­ թաց­քում տե­սել ենք բազ­մա­թիվ քա­ ղա­քա­կան գոր­ծիչ­նե­րի, իշ­խա­նա­ մետ, իշ­խա­նա­կան, թե ընդ­դի­մա­դիր, ով­քեր ինչ-որ ժա­մա­նակ մրցու­նակ էին՝ շնոր­հիվ տար­բեր հատ­կու­ թյուն­նե­րի, և ով­քեր կա­րո­ղա­նում էին հայտն­վել բյու­ջեից վար­ձատր­ վող որևէ պաշ­տո­նում՝ ա­պա­հո­վե­ լով ի­րենց գո­յու­թյու­նը: Սա­կայն կոն­ յունկ­տու­րա­յի փո­փոխ­վե­լուն պես այս մար­դիկ կար­ծես վե­րա­նում

էին քա­ղա­քա­կան-հա­սա­րա­կա­կան կյան­քից, հա­սա­րա­կու­թյու­նից ընդ­ հան­րա­պես, իսկ պաշ­տո­նա­վար­ ման ժա­մա­նակ հարս­տու­թյուն չկու­ տա­ կած­ ներն էլ կանգ­ նում էին հա­ ցի խնդրի առջև՝ հա­ճախ ար­ժա­նա­ պատ­վու­թյան հաշ­վին մի կտոր հաց վաս­տա­կե­լով: Ս­րանց կող­քին էլ կան գոր­ծիչ­ներ, ով­քեր ստեղ­ծա­գործ են, ակ­տիվ, պե­տա­կան բյու­ջեից սնվե­լուց բա­ցի՝ ի վի­ճա­կի են ի­րենք ստեղ­ծել, ղե­կա­ վա­րել, լի­նել ակ­տիվ թե՛ հա­սա­րա­ կա­կան, գի­տա­կան-հա­մալ­սա­րա­նա­ կան, թե՛ նույն քա­ղա­քա­կա­նու­թյան մեջ: Ն­րանք ստեղ­ծում են վեր­լու­ծա­ կան կենտ­րոն­ներ, ղե­կա­վա­րում բու­ հեր, զբաղ­վում գի­տաման­կա­վար­ ժա­կան գոր­ծու­նեու­թյամբ, հա­սա­ րա­կա­կան ո­լոր­տում փոր­ձում լու­ ծում ­ն եր գտնել, նոր քա­ղա­քա­կան թիմ ձևա­վո­րում: Երկ­րորդ տե­սա­կի գոր­ծիչ­ներ Ար­ ցա­ խում էլ կան: Սա­ կայն նրանց թի­ վը բա­ վա­ կան քիչ է, և ն­ ման ու­ ղի չպատ­կե­րաց­նելն էլ Ար­ցա­ խում ընդ­դի­մու­թյան բա­ցա­կա­յու­ թյան պատ­ ճառ­ նե­ րից մեկն է: Ընդ­ դի­մու­թյունն Ար­ցա­խում ծանր գործ է. շատ ա­ րագ զրկվում ես աշ­ խա­ տան­քիցդ, նույն ճա­կա­տագ­րի ար­ ժա­նաց­նում հա­րա­զատ­նե­րիդ, ռիս­ կի տակ դնում ա­ջա­կից­նե­րիդ աշ­ խա­տա­տե­ղը: Պաշ­տո­նից, պե­տա­ կան գոր­ ծից զրկվելն էլ գրե­ թե նշա­նա­կում է ոչն­չա­ցում՝ գո­նե ֆի­ նան­սա­կան ա­ռու­մով: Ո­րոշ նախ­կին

բարձ­րաս­տի­ճան պաշ­տոն­յա­նե­րի հա­ջող­վում է աշ­խա­տանք գտնել Հա­յաս­տա­նում, ո­մանք էլ ստիպ­ված են սպա­սել օր­վա իշ­խա­նու­թյուն­նե­ րի բա­րե­հա­ճու­թյա­նը: Մի քիչ ա­վե­լի լավ վի­ճակ է գոր­ ծա­րար մի­ջա­վայ­րում: Շատ սե­փա­ կա­նա­տե­րեր հաս­կա­նում են, որ ի­րենց բիզ­նե­սի ծաղկ­ման հա­մար հար­կա­վոր են կոմ­պե­տենտ մե ­նե­ ջեր­ ներ և շատ հա­ ճախ ի­ րենց ծա­ նոթ-բա­րե­կամ ­ն ե­րի փո­խա­րեն հենց նրանց էլ վստա­հում են ի­րենց գոր­ծի ա­ռաջմ­ղու­մը: Չ­նա­յած այս ա­մե ­նին՝ հա­յաս­տան­յան և հատ­կա­պես ար­ ցախ­յան մե ­նե­ջեր­նե­րի մեջ շատ են տնօ­րեն­նե­րը, ով­քեր ըն­դա­մե ­նը աշ­ խա­տա­վարձ ստա­ցող են: Այս ընտ­րու­թյուն­նե­րից հե­տո էլ, վստա­հա­բար, խորհր­դա­րա­նից և կա­ռա­վա­րու­թյու­նից դուրս կմնան ակ­տիվ, նա­խա­ձեռ­նող մար­դիկ, ով­ քեր ոչ թե են­ թա­ կա են «ար­ խի­ վաց­ման», այլ ինք­ն­արտա­հա­յտ­ ման ձևեր կգտնեն այլ բնա­գա­վառ­ նե­րում: Հատ­կա­պես որ այդ­պի­սի բնա­գա­վառ­ներ շատ կան՝ օ­րի­նակ գյու­ղա­կան աղ­քա­տու­թյան կրճա­ տում, հե­ռա­վոր բնա­կա­վայ­րե­րի զար­գա­ցում… մի խոս­քով՝ այն հա­ մա­լիր ծրագ­րե­րը, ո­րոնք տե­ղա­ վոր­վում են հա­մա­չափ զար­գաց­ ման գա­ղա­փա­րի ներ­քո: Բ­նա­գա­ վառ­ ներ, ո­ րոնք դուրս էին մնա­ ցել նախ­կի­նում քա­ղա­քա­կան, պե­տա­ կան հա­մա­կար­գը լքած գոր­ծիչ­նե­րի ու­շադ­րութ­յու­նից:  n

Օրաթերթը տպագրվում է «Տիգրան Մեծ» հրատա­րակ­չու­թյան տպարանում, ք.Երևան, Արշակունյաց 2:

Խմ­բագ­րա­կա­նը չի պայ­մա­նա­վո­րում թեր­թի այլ հատ­ված­նե­րում նո­րու­թյուն­նե­րի ընտ­րու­թյունն ու լու­սա­բա­նու­մը: Այս  է­ջում հրա­պա­րակ­վող մյուս կար­ծիք­նե­րը կա­րող են չհա­մընկ­նել խմբագ­րու­թյան դիր­քո­րոշ­մա­նը:


№ 44 (113), չորեքշաբթի, մարտի 28, 2012 թ. |

Տեսանկյուն | 3 Սո­ղո­մոն Փա­փազ­յան

Կ

ր­թու­թյան և գի­տու­թյան նա­խա­րար Ար­մե ն Ա­շոտ­ յա­ նը Facebook-ի իր պա­ տին առ­ցանց այս­պի­սի գրու­թյուն է թո­ղել. «Ըն­թա­նում է հան­դի­ պու­մը ԵՊՀ-ում Հայ­րա­պետ­ յա­նի, Մի­նաս­յա­նի և Հով­սեփ­ յա­ նի հետ… Հ­ պարտ եմ, որ ու­ նենք նման ազ­գա­յին հա­վա­քա­ կան…!!!»: Ս­տա­սու­սի տակ ե­րեք հո­գի հա­յե­րեն մեկ­նա­բա­նու­ թյուն են թո­ղել լա­տի­նե­րեն տա­ ռե­րով: Կայ­քե­րից մե­կը ֆուտ­բո­ լի մեր ազ­գա­յին հա­վա­քա­կա­նի և Հա­յաս­տա­նի ֆուտ­բո­լի ֆե­դե­ րա­ցիա­յի նա­խա­գա­հի հետ ԵՊՀ ու­սա­նող­նե­րի հան­դի­պու­մը ներ­ կա­յաց­րել է ման­րա­մաս­նո­րեն: Եվ նույն նյու­թից էլ տե­ղե­կա­նում ենք հան­դիպ­ման նպա­տա­կի մա­ սին՝ ակ­տի­վաց­նել ու­սա­նող­նե­րի ներգ­րավ­վա­ծու­թյու­նը հա­վա­քա­ կա­նի երկր­պա­գու­նե­րի ա­կում­ բին: Ինչ­պես կա­սեր շուր­ջերկր­յա ա­ռա­ջին ճա­նա­պար­հորդ Ֆեր­դի­ նանդ Մա­գե­լա­նը՝ տեղ հա­սանք: Նախ՝ ի՞նչ ին­տե­լեկ­տո­ւալ հարց է փոր­ ձել լու­ ծել հան­ դի­ պու­մը նա­խա­ձեռ­նող ԵՊՀ ուս­ խոր­հուր­դը «ակ­տի­վաց­նել ու­սա­ նող­նե­րի ներգ­րավ­վա­ծու­թյու­նը հա­վա­քա­կա­նի երկր­պա­գու­նե­րի ա­կում­բին» ձևա­կերպ­ման ներ­ քո։ Երկ­րորդ՝ ի՞նչ ին­տե­լեկ­տո­ւալ բա­վա­րար­վա­ծու­թյուն կա­րող են

ստա­նալ ԵՊՀ ու­սա­նող­նե­րը ՀՖՖ նա­խա­գահ Ռու­բեն Հայ­րա­պետ­ յա­նին լսե­լով։ Ա­հա թե ինչ­պես է նա այդ հան­ դիպ­ ման ժա­ մա­ նակ ար­տա­հայտ­վել հա­վա­քա­ կա­նի նախ­կին խա­ղա­ցող­նե­րից մե­կի մա­սին. «Գ­րի­գոր Մե­լիք­ սե­թյա­նը 10 տա­րե­կա­նում ոնց ե­ղել է, 26 տա­րե­կա­նում այդ­պես էլ մնա­ցել է»։ Գ­րի­գոր Մե­լիք­սե­ թյա­նը ծնող­ներ ու­նի։ Ու­նի հսկա հա­րա­զա­տու­թյուն և, հնա­րա­վոր է, երկր­պա­գու­նե­րի ո­րոշ խումբ։ Դու՝ ՀՖՖ նա­խա­գահդ, պար­զա­ պես քա­ ղա­ քա­ ցի չես, այլ խիստ ո­րո­շա­կի պար­տա­վո­րու­թյուն­ներ կրող պաշ­տոն­յա, ԱԺ պատ­գա­ մա­վոր, ո­րը վերս­տին հա­վակ­ նում է ընտր­վել։ Գուր­գեն Մե­լիք­ սե­թյա­նը հրա­պա­րա­կավ, մա­մու­ լի որևէ մի­ջո­ցով, Facebook-ով քո հաս­ցեին որևէ ար­տա­հայ­տու­ թյուն չի ա­րել։ Ին­չո՞ւ ես հար­ձակ­վում մե­կի վրա, ով, մի­գու­ցե, իս­կա­պես ազ­ գա­յին հա­վա­քա­կա­նում խա­ղա­ լու տվյալ­ներ չու­նի։ Էլ չեմ հարց­ նում, թե նա ինչ­պե՞ս է հայտն­վել ազ­գա­յին հա­վա­քա­կա­նում։ Ու­ սա­նող­նե­րի ին­չի՞ն է պետք ի­մա­ նալ, թե ինչ­պի­սին է ե­ղել ի­րենց հայ­րե­նա­կի­ցը 10 տա­րե­կա­նում և ինչ­պի­սին է այ­սօր։ Եվ այդ ա­մե­ նը կրթու­թյան նա­խա­րա­րի և հա­ մալ­սա­րա­նի ռեկ­տո­րի ներ­կա­ յու­ թյամբ, որն իր հեր­ թին ա­ սել է. «Հա­յաս­տա­նի հա­վա­քա­կա­նը մեր հպար­տու­թյունն է դար­ձել»։

Ֆոտոլուր

Խայ­տա­ռա­կու­թյուն ԵՊՀ-ի ներ­սում

Տ­ղերք, հպար­տու­թյու­նը են­թադ­ րում է ո­րո­շա­կի ին­տե­լեկ­տո­ւալ լու­ծում ­ն եր։ Ես հա­մա­ձայն եմ, որ մեր հա­վա­քա­կա­նը լավն է։ Բայց բա­ցի նրա ե­լույթ­նե­րով ու­րա­խա­ նա­լով՝ ու­րիշ ի՞նչ ու­նենք նրա­նից ստա­նա­լու։ Չէ՞ որ ազ­գա­յին հա­ վա­քա­կա­նը Ռու­բեն Հայ­րա­պետ­ յա­նի ու­ղեկ­ցու­թյամբ ԵՊՀ խցկե­ լով՝ դուք փոր­ ձել եք հենց այդ հար­ցին պա­տաս­խա­նել։ Փոր­ ձել եք ցույց տալ, որ ու­ սա­ նող­ նե­րը, ո­րոնք Շեքս­պիր և Էյնշ­տեյն են յու­րաց­նում, ստա­նա­լիք ու­նեն նաև այս ա­ռե­րե­սու­մից։ Փո­խա­րե­նը ա­մե ­նաու­շագ­րա­ վը, որ տե­ ղի է ու­ նե­ ցել, ա­ հա թե ինչն է՝ «Բար­սե­լո­նա»-ի

Դ­հո­լա­յին ներ­կա­յա­ցում՝ Գե­ղամ­յա­նի գրա­սեն­յա­կի դի­մաց Դ­հո­լա­յին ներ­կա­ յաց­ման գա­ղա­ փա­րը կապ­վում է Սերժ Սարգս­յա­նի՝ տա­րի­ներ ա­ռաջ PanARMENIAN

Հա­մա­ցան­ցում տա­րած­վել է մի տե­սան­յութ, ո­րում ե­րեք ե­րի­ տա­ սարդ­ ներ դհոլ են նվա­ գում Մոս­ կով­յան 33 հաս­ ցեում գտնվող «Հիդ­րոէ­ներ­գա­նա­խա­ գիծ ինս­տի­տու­տ»-ի շեն­քի դի­ մաց, որ­տեղ տե­ղա­կայ­ված է Ար­տա­շես Գե­ղամ­յա­նի «Ազ­գա­ յին միա­բա­նու­թյուն» կու­սակ­ ցու­թյան կենտ­րո­նա­կան գրա­ սեն­յա­կը։ Ինչ­պես հա­ղոր­դում է Tert.am-ը, դհո­լա­յին ներ­կա­ յաց­ման գա­ղա­փա­րը կապ­վում է Սերժ Սարգս­յա­նի՝ տա­րի­ներ ա­ռաջ Գե­ղամ­յա­նի հաս­ցեին ա­րած «դա­տարկ դհոլ» ար­տա­ հայ­տու­թյան հետ։ Հե­տաքր­քիր է, որ YouTube–ում տե­սան­յու­թը տե­ղադ­րած օգ­տա­ տե­րը ներ­կա­յա­նում է Ա­շոտ­յան Ար­մե ն ա­նու­նով։ Ար­ձա­գան­քե­լով

տե­սան­յու­թի հետ առն­չու­թյուն ու­նե­նա­լու հետ կապ­ված Tert. am–ի հար­ցադր­մա­նը՝ ՀՀ ԿԳ նա­ խա­ րար և Facebook–ի ակ­ տիվ օգ­տա­տեր Ար­մե ն Ա­շոտ­ յանն ա­սել է. «Հայտ­նի է, որ կեղ­ ծում են ո­ րակ­յա­ լը, և գու­ ցե իմ

Գե­ղամ­յա­նի հաս­ ցեին ա­րած «դա­ տարկ դհոլ» ար­ տա­հայ­տու­թյան հետ:

ա­նուն-ազ­գա­նու­նը Հա­յաս­տա­ նի հա­սա­րա­կա­կան քա­ղա­քա­կան կյան­քում իր հա­մեստ հրա­պույրն ու ձգո­ղա­կա­նու­թյու­նն ու­նի, բայց ցա­վում եմ, որ մեր քա­ղա­քա­կան մրցա­կից­նե­րը դի­մում են նման է­ժա­նա­գին քայ­լե­րի»:  n

Մա­կա­բույծ­նե­րի և պոր­տա­բույծ­նե­րի ցու­ցակ Ե­րեկ­վա ա­սու­լի­սին Մարք­սիս­ տա­կան կու­սակ­ցու­թյան ա­ռաջ­ նորդ, թիվ 41 մե­ծա­մաս­նա­կան ընտ­րա­տա­րած­քում ա­ռա­ջադր­ ված Դա­վիթ Հա­կոբ­յա­նը խո­ սել է քա­ղա­քա­կան ու­ժե­րի հա­ մա­մաս­նա­կան նա­խընտ­րա­կան ցու­ցակ­նե­րի մա­սին։ 7or.am-ի փո­խանց­մամբ՝ ՀՀԿ– ի ցու­ցա­կը մարք­սիստ Հա­կոբ­ յանն ան­վա­նել է մա­կա­բույծ­նե­ րի և պոր­տա­բույծ­նե­րի ցու­ցակ: «Ան­տեղ հա­վաք­ված են բո­լո­րը՝

ու­րա­ցո­ղից մինչև շնա­ցող»,– ա­սել է նա: Ըստ գլխա­վոր մարք­սիս­տի՝ ՀՀԿ–ն, օգ­տա­գոր­ծե­լով իր բո­ լոր վար­չա­կան, իշ­խա­նա­կան ռե­սուրս­նե­րը, հնա­րա­վո­րու­թյուն չու­նի 20 տո­կո­սից ա­վե­լի ձայն հա­վա­քե­լու. «ՀՀԿ–ն, իշ­խա­նա­ գո­ղու­թյու­նից բա­ցի, ու­րիշ հույս չու­նի հաղ­թե­լու»: Մեկ­նա­բա­նե­լով այլ քա­ղա­քա­ կան ու­ժե­րի հնա­րա­վո­րու­թյուն­ նե­րը՝ Դա­վիթ Հա­կոբ­յանն ա­սել

է, որ ԱԺ անց­նե­լու հնա­րա­վո­րու­ թյուն ու­նեն ԲՀԿ-ն և ՀԱԿ-ը՝ հա­ վա­քե­լով ձայ­նե­րի զգա­լի քա­նակ, ՀՅԴ–ն՝ 7-10 տո­կոս։ «ՕԵԿ­–ը չի մտնի, ի­րենք ձայն չու­նեն։ Ե­թե ՀՀԿ–ն իր ձայ­նե­րից ցան­կա­նա տալ, կանց­նեն պառ­ լա­ մե նտ, ե­ թե ոչ, չեն անց­ նի»,– ա­սել է Հա­կոբ­յա­նը։ «Ժա­ռան­գու­թյուն»-ը, ըստ նրա, ան­ցո­ղիկ շե­մը հաղ­թա­հա­ րե­լու խնդիր ու­նի՝ «կա՛մ կանց­ նի, կա՛մ ոչ»:  n

մար­զա­հա­գուստ հա­գած ու­սա­ նո­ղու­հի­նե­րից մե­կը բար­կաց­ րել է Ռու­բեն Հայ­րա­պետ­յա­նին։ «Պետք չէ ազ­գա­յին հա­վա­քա­ կա­նի հետ հան­դիպ­մա­նը ներ­ կա­յա­նալ «Բար­սե­լո­նա»-ի մար­ զա­շա­պի­կով»։ Ո՞վ ա­սաց, որ պետք չէ։ Ին­քը հա­մալ­սա­րա­ նի պա­ տե­ րի մեջ է, ոչ թե ՀՖՖ գրա­սեն­յա­կում։ «Բար­սե­լո­նա»-ի մար­զա­հա­գուս­տից պետք է դժգո­հի ԵՊՀ ռեկ­տո­րը։ Է­թի­կա­ կան պոռթ­կու­մը տե­ղին կլի­ներ բու­հա­կան չի­նով­ն ի­կի տե­սանկ­ յու­նից։ Բայց նույ­նիսկ այդ­տեղ չես կա­րո­ղա­նում կողմ ­ն ո­րոշ­ վել։ Հ­նա­րա­վոր է, որ այդ աղ­ ջի­կը պար­զա­պես ըմ­բոստ է։

Եվ վեր­ ջին հաշ­ վով աղ­ ջիկ է, որն իր հեր­ թին կա­ րող է բազ­ մա­թիվ երկր­պա­գու­ներ ու­նե­ նալ դահ­ լի­ ճում նստած։ Ինչ­ պե՞ս ես քեզ թույլ տվել այդ­պի­ սի նկա­տո­ղու­թյուն։ Ես չեմ ակն­կա­լում, որ պե­տու­ թյան մեջ կգտնվի որևէ պա­ տաս­խա­նա­տու, ո­րը պար­զա­բա­ նում ­ն եր կպա­հան­ջի ռեկ­տո­րից և նա­խա­րա­րից այս մա­կար­դա­կի հան­դիպ­ման հա­մար։ Ի վեր­ջո, ե­ թե ոչ ոք չի լքել դահ­ լի­ ճը, ու­ րեմն ոչն­չով ա­վե­լի լա­վը չի ե­ղել հան­դիպ­ման մեն­թա­լի­տե­տից։ Հո հենց այն­պես չեն ցու­ցադ­րում «Գե­նե­րա­լի աղ­ջիկը» ու «Դժ­վար ապ­րուս­տ» սերիալները։  n


| № 44 (113), չորեքշաբթի, մարտի 28, 2012 թ.

4 | Փողեր

Ժա­մա­ցույ­ցի սլաք­ներն ու պետբ­յու­ջեն Կամ ին­չո՞ւ Հա­յաս­տա­նը հրա­ժար­վեց «ա­մա­ռա­յին» ժա­մա­նա­կից

Ազ­գա­յին ժո­ղո­վի հան­րա­պե­տա­կան պատ­գա­մա­վոր­ներ­ն այն­քան շտա­պե­ցին ա­զատ­վել «ա­մա­ռա­յին» ժա­մա­նա­կից, որ այդ նո­րա­ մու­ծու­թյա­նը մար­տի վեր­ջին կի­րա­կի օ­րը (մար­տի 25-ին պետք է կա­տար­վեր ան­ցում ա­մա­ռա­յին ժա­մա­նա­կի) պատ­րաստ էին միայն պա­տի և ձեռ­քի ժա­մա­ցույց­նե­րը, բայց ոչ հա­մա­կար­գիչ­ նե­րը։ «Ա­մա­ռա­յին» ժա­մա­նա­կից հրա­ժար­վե­լու շտա­պո­ղա­կա­նու­ թյու­նը խառ­նաշ­փոթ էր ա­ռա­ջաց­րել ոչ միայն շար­քա­յին քա­ղա­ քա­ցի­նե­րի շրջա­նում, այլև բան­կա­յին հա­մա­կար­գում, հե­ռա­հա­ ղոր­դակ­ցու­թյան ըն­կե­րու­թյուն­նե­րում, և ն­րանք ստիպ­ված էին հա­մա­կար­գե­րում կա­տա­րել ձեռ­քի կար­գա­վո­րում­ն եր՝ բախ­վե­ լով նոր խնդիր­նե­րի։ Ու­շագ­րավ է, որ «ա­մա­ռա­յին» ժա­մա­նա­ կի չանց­նե­լու արդ­յուն­քում մո­տա­վոր հաշ­վարկ­նե­րով կա­վե­լա­ նա է­լեկտ­րաէ­ներ­գիա­յի սպա­ռու­մը, հետևա­պես՝ նաև պետբ­յու­ ջեի ե­կա­մուտ­նե­րը: Փո­փո­խու­թյու­նից

ու­նեին մեկ ամ­սից էլ քիչ ժա­մա­ նակ, որ­պես­զի հա­տուկ Հա­յաս­ տա­նի հա­մա­կար­գե­րի ծրագ­րե­րի հա­մար պատ­րաս­տեն թար­մա­ ցում ­ն եր, և մար­տի 25-ը անց­ներ ա­ռանց խառ­նաշ­փո­թի։ Microsoft-ի հա­յաս­տան­յան ներ­կա­յա­ցուց­չու­թյան տնօ­րեն Գ­րի­գոր Բար­սեղ­յանն «Օ­րա­ կարգ»-ին ա­սաց, որ «ա­մա­ռա­ յին» ժա­մա­նա­կից հրա­ժար­վե­լու օ­րենսդ­րա­կան փո­փո­խու­թյան ըն­դու­նու­մից հե­տո դրա մա­սին ան­մի­ջա­պես տե­ղե­կաց­րել են Microsoft-ի գլխա­մա­սա­յին գրա­ սեն­յա­կին։ Բայց մինչև մար­տի 25-ը բա­վա­կան քիչ ժա­մա­նակ էր մնա­ցել, որ­պես­զի Microsoft-ը կա­րո­ղա­նար իր օ­պե­րա­ցիոն հա­ մա­կար­գե­րի հա­մար թար­մա­ ցում ­ներ թո­ ղար­ կել։ «Այս քսան օ­րե­րի ըն­թաց­քում մեր գոր­ծըն­ կեր­նե­րին տե­ղե­կաց­րել էինք, թե ինչ է անհ­ րա­ ժեշտ կա­ տա­ րել, որ հա­մա­կար­գե­րն ան­ցում

մի քա­նի հար­յուր մի­լիոն դրամ շա­ Ֆոտոլուր

«Հա­յաս­տա­նի տա­րած­քում ժա­ մա­նա­կի հաշ­վարկ­ման կար­գի մա­սին» օ­րեն­քում «ա­մա­ռա­յին» ժա­մա­նա­կից հրա­ժար­վե­լու հա­ մա­պա­տաս­խան փո­փո­խու­թյուն­ նե­րը խորհր­դա­րա­նում այն­քան ա­րագ ըն­դուն­վե­ցին, որ տե­ղե­ կատ­վա­կան տեխ­նո­լո­գիա­նե­րի և հե­ռա­հա­ղոր­դակ­ցու­թյան ո­լոր­տի ըն­կե­րու­թյուն­նե­րը պար­զա­պես ֆի­զի­կա­պես չեն հասց­րել հա­ մա­կար­գիչ­նե­րի, հե­ռա­խոս­նե­րի, սեր­վեր­նե­րի ծրագ­րա­յին ա­պա­ հո­վում ­ն ե­րի հա­մար թար­մա­ցում­ ներ թո­ղար­կել։ Հան­րա­պե­տա­կան պատ­գա­ մա­վոր­նե­րի օ­րենսդ­րա­կան նա­ խա­ձեռ­նու­թյու­նը Կա­ռա­վա­րու­ թյան կող­մից հա­վա­նու­թյան էր ար­ժա­նա­ցել հուն­վա­րի 26-ին, իսկ ԱԺ-ն օ­րենսդ­րա­կան փո­փո­ խու­թյուն­ներն ըն­դու­նեց ար­դեն փետր­վա­րի 9-ին, ՀՀ նա­խա­գահն էլ դրանք վա­վե­րաց­րեց մար­տի 1-ին։ Արդ­յուն­քում վեն­դոր­ներն

չկա­տա­րեն «ա­մա­ռա­յին» ժա­ մա­նա­կի»,– ա­սաց Բար­սեղ­յա­նը՝ հա­վե­լե­լով, որ Microsoft-ի հա­ վել­ված­ներն ար­դեն կթո­ղարկ­ վեն օ­գոս­տո­սին և հ­նա­րա­վո­րու­ թյուն կտան, որ հա­մա­կար­գե­րը հոկ­տեմ­բե­րի վեր­ջին ավ­տո­մատ ան­ցում չկա­տա­րեն «ձմե­ռա­յին» ժա­մա­նա­կի։

Է­ներ­գե­տի­կա­յի խթա­նում Ժա­մա­նակն ան­փո­փոխ թող­ նե­լու հան­րա­պե­տա­կան­նե­րի նա­ խա­ձեռ­նու­թյու­նը եր­կու նպա­տակ է հե­տապն­դում։ Ա­ռա­ջին՝ հետ չմնալ Ռու­սաս­տա­նից, որ­տեղ

հում են միայն է­ներ­գե­տիկ ըն­կե­ րու­թյուն­ներն ու պետբ­յու­ջեն։

նա­խա­գահ Դ­միտ­րի Մեդ­վեդևի ա­ռա­ջար­կով ան­ցած տա­րի վե­ րաց­վեց «ձմե­ռա­յին» ժա­մա­նա­ կը։ Երկ­րորդ՝ այդ փո­փո­խու­թյու­ նը բխում է է­ներ­գե­տիկ ըն­կե­րու­ թյուն­նե­րի և բ­յու­ջեի շա­հե­րից։ «Ա­մա­ռա­յին» ժա­մա­նա­կն ա­վե­ լի քան 70 երկրում կի­րառ­վում է է­լեկտ­րաէ­ներ­գիա­յի խնա­յո­ղու­ թյան նպա­տա­կով: Ա­ռա­ջին ան­ գամ օգ­տա­գործ­վել է Մեծ Բ­րի­ տա­նիա­յում 1908թ.: Հ­րա­ժար­վե­լով «ա­մա­ռա­յին» ժա­մա­նա­կից՝ Հա­յաս­տա­նում ըստ էու­թյան առն­վազն մեկ ժա­ մով ա­վե­լա­նա­լու է է­լեկտ­րաէ­ ներ­գիա­յի սպա­ռու­մը։ Բա­ցար­ ձակ թվով, ապ­րիլ-հոկ­տեմ­բեր

ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում սպառ­ վե­լիք է­լեկտ­րաէ­ներ­գիա­յի հա­ վել­յալ ծա­վա­լը կա­րող է կազ­մել 100-150 մլն կՎտ/ժ կամ ներ­ քին շու­կա­յում սպառ­վող ծա­վա­լից 2-3% շատ։ Հան­րա­պե­տա­կան­ նե­րի փո­փո­խու­թյան արդ­յուն­ քում է­ներ­գե­տիկ ըն­կե­րու­թյուն­ նե­րի հա­սույթ­նե­րը կա­վե­լա­ նան ֌3-4,5 մլրդ­-ով, իսկ պետբ­ յու­ջեի մուտ­քե­րը միայն ԱԱՀ-ի գծով՝ ֌600-900  մլն­-ով։ Ի­հար­կե, այս հաշ­վարկ­նե­րը մո­տա­վոր են, բայց ակն­ հայտ է, որ «ա­ մա­ ռա­ յին» ժա­մա­նա­կից հրա­ժար­վելն ամ­բող­ջո­վին բխում է է­ներ­գե­ տիկ ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի շա­հե­րից, և չի բա­ ցառ­ վում, որ պատ­ գա­ մա­վոր­նե­րը փո­փո­խու­թյուն­նե­րը նա­խա­ձեռ­նել են նաև լոբ­բին­գի արդ­յուն­քում։ Ն­շենք, որ ա­ռա­ջին հա­յաց­քից այս անն­շան փո­փո­ խու­թյան արդ­յուն­քում պետբ­յու­ ջեի լրա­ցու­ցիչ հար­կա­յին մուտ­ քե­րի ծա­վա­լը կազ­մե­լու է գրե­թե այն­քան, որ­քան ավ­տո­մե­քե­նա­ յի պե­տա­կան հա­մա­րա­նիշ տա­ լիս և կորց­րա­ծը վե­րա­կանգ­նե­ լիս ստաց­վե­լիք տուր­քի ծա­վա­լը (2012թ. նա­խա­տես­ված է ա­պա­ հո­վել ֌946  մլն­-ի բյու­ջե­տա­յին մուտք)։ Ն­շենք, որ պե­տա­կան որևէ գե­րա­տես­չու­թյուն «ա­մա­ռա­ յին» ժա­մա­նա­կից հրա­ժար­վե­լու դրա­կան և բա­ցա­սա­կան կող­մե­ րի վե­րա­բեր­յալ որևէ հաշ­վարկ, քննար­կում կամ պար­զա­բա­նում չի ներ­կայաց­րել։  n Ար­մե ­նակ Չա­տին­յան

Պա­նի­րը ո­րո­շել էր է­ժա­նա­նալ ՏՄՊՊՀ-ն ս­պա­սում է «Աշ­տա­րակ կաթ»-ի պա­տաս­խա­նին Վեր­ջերս մա­մու­լում տե­ղե­կատ­վու­թյուն էր տպագր­վել, թե «Աշ­տա­րակ կաթ» ըն­կե­րու­թյու­նը պան­րի շու­ կա­յում դեմ­պինգ է ա­նում: Ըստ հրա­պա­րակ­ման՝ նման հայ­տա­րա­րու­թյուն են ա­րել պան­րա­գոր­ծու­թյամբ զբաղ­վող մի շարք ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ, ո­րոնք պնդում են, որ ըն­կե­րու­թյունն իր ար­ տադ­րած պան­րի գի­նը ֌2100-ից կտրուկ ի­ջեց­րել է մինչև ֌1600: Ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը նշել են, թե «Աշ­տա­րակ կաթ»-ը մեծ քա­նա­կու­թյամբ պա­նիր է ար­տա­հա­նել Ռու­սաս­տան, սա­կայն դրա մեծ մա­սը հետ է դարձ­վել, և ըն­կե­րու­թյու­նը հենց այդ պա­նիրն էլ է­ժան գնե­րով հա­նել է շու­կա: Tert.am-ը Տն­տե­սա­կան մրցակ­ ցու­թյան պաշտ­պա­նու­թյան պե­տա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վից (ՏՄՊՊՀ) տե­ղե­կա­ցել է, որ «Աշ­ տա­րակ կաթ» ըն­կե­րու­թյան ար­ տադր­վող պան­րի գնա­յին փո­ փո­խու­թյուն­նե­րի վե­րա­բեր­յալ հանձ­նա­ժո­ղո­վն ար­դեն ու­սում­ նա­սի­րու­թյուն­ներ կա­տա­րել է և գ­րա­վոր դի­մում է ու­ղար­կել ըն­ կե­րու­թյա­նը, ո­րը 10-օր­յա ժամ­ կե­տում պետք է պա­տաս­խա­նի հանձ­նա­ժո­ղո­վի հար­ցե­րին: Հանձ­նա­ժո­ղո­վի մա­մու­լի քար­ տու­ղար Գա­յա­նե Սա­հակ­յա­նը տե­ղե­կաց­րել է, որ ՏՄՊՊՀ-ի՝ Երևա­նի խո­շոր առևտ­րի կե­տե­ րում կա­տար­ած ու­սում ­ն ա­սի­ րու­թյուն­նե­րից պարզ­վել է, որ պան­րի գնե­րն ի­րոք ի­ջեց­վել են: ՏՄՊՊՀ-ն մո­նի­թո­րինգ է կա­ տա­րել «Երևան սի­թի», «Ս­թար», «Նոր Զովք» և այլ խո­ շոր սու­ պեր­մար­կետ­նե­րում և պար­զել է, որ պան­ րի գի­ նը մի տե­ ղում ֌2300-ից ֌2100 է դար­ձել, ո­րոշ խա­նութ­նե­րում՝ ֌2040-ից ֌1860, ո­րոշ­նե­րում էլ՝ ֌2300-ից ֌1900: «Աշ­տա­րակ կաթ» ըն­կե­րու­ թյու­նում, Tert.am-ի հարց­մա­նն ի

պա­ տաս­ խան, նշել են, որ դեմ­ պին­գի շուրջ հրա­պա­րա­կու­մը ճշմար­տու­թյան հետ առն­չու­թյուն չու­նի: ««Աշ­տա­րակ կաթ» ըն­կե­րու­ թյու­նը 2011-12 թթ. ընդ­հան­րա­ պես որևէ եր­կիր պա­նիր չի ար­ տա­հա­նել: Աս­վա­ծի մեջ հեշ­տու­ թյամբ կա­րե­լի է հա­մոզ­վել՝ ըն­ դա­մե ­նը դի­մե­լով ՀՀ մաք­սա­յին մար­մի ն­նե­րին: Այ­սինքն՝ «ՌԴում չվա­ճառ­ված պան­րի վե­րա­ դարձն» իր բո­ լոր հետևու­ թյուն­ նե­րով ըն­դա­մե ­նը հեր­յու­րանք է, և ն­յու­թի հե­ղի­նա­կը նման հայ­ տա­րա­րու­թյուն կա­տա­րե­լուց ա­ ռաջ պետք է ճշտում ­ներ կա­ տա­րեր գո­նե մեր ըն­կե­րու­թյու­ նից»,– հայտ­նել են ըն­կե­րու­թյան մա­մու­լի ծա­ռա­յու­թյու­նում: Ինչ վե­րա­բե­րում է գնա­յին փո­ փո­խու­թյու­ննե­րին, «Աշ­տա­րակ կաթ»-ը չի հեր­քում, որ կա­տա­ րել է նման փո­փո­խու­թյուն­ներ, սա­կայն ոչ թե ֌1600-ի է ի­ջեց­ րել պան­րի գի­նը, այլ ֌1700-ի: «Ա­վե­լին՝ ֌1600-ով «Աշ­տա­ րակ կաթ»-ը պա­նիր չի էլ վա­ ճա­ռել: Մինչ­դեռ կան ըն­կե­րու­ թյուն­ներ, ո­րոնք ի­րենց պա­նի­րը վա­ճա­ռում են հենց այդ գնով և ան­գամ ա­վե­լի է­ժան»,– նշել են ըն­կե­րու­թյու­նում: Ըն­կե­րու­թյան պար­զա­բան­մամբ՝ գնե­րի ի­ջե­ ցում կա­ տար­ վել է այն բա­ նից հե­տո, «երբ հիմ ­ն ա­կա­նում բո­լոր մրցա­կից ըն­կե­րու­թյուն­նե­րը,

2012թ. հուն­վա­րից սկսած, զգա­լիո­րեն ի­ջեց­րել էին այդ գնե­րը»։ ՏՄՊՊՀ մա­մու­լի խոս­նա­կը Tert.am-ին տե­ղե­կաց­րել է, որ պան­րի շու­կա­յում ա­մե ­նա­խո­ շոր ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի ար­տադ­ րան­քում հանձ­նա­ժո­ղո­վը գնե­ րի նվա­զում չի ար­ձա­նագ­րել: «Պան­րի շու­կա­յում կան բազ­ մա­թիվ ըն­կե­րու­թյուն­ներ, բայց ա­մե ­նա­խո­շոր ընկերությունների արտադրատեսակներում, ո­րոնք մեր դի­տա­կե­տում են՝ «Դուստր Մե­լան­յա», «Չա­նախ», «Բիո­ կաթ» ըն­կե­րու­թյուն­նե­րը, հանձ­ նա­ժո­ղո­վի մո­նի­թո­րին­գի խում­ բը գնա­յին որևէ փո­փո­խու­թյուն չի նկա­տել»,– ա­սել է նա: Սա­հակ­յա­նը տե­ղե­կաց­րել է, որ հանձ­նա­ժո­ղո­վը պա­հան­ջել է «Աշ­տա­րակ կաթ»-ից ներ­կա­յաց­ նել հիմ ­ն ա­վո­րում, թե ինչ է փո­ փոխ­վել գնա­գո­յաց­ման մե­խա­ նիզ­մում: «Երբ որ ներ­կայաց­վի հիմ ­ն ա­վո­րու­մը, այն ժա­մա­նակ հանձ­նա­ժո­ղո­վի մաս­նա­գետ­նե­ րը կկա­տա­րեն հա­մա­պատաս­ խան վեր­լու­ծու­թյուն, կկա­տա­ րենք ո­րո­շա­կի հաշ­վարկ, թե տվյալ ժա­ մա­ նակ գնված կա­ թի գինն ինչ­պի­սին է ե­ղել, և այլ հաշ­վարկ­ներ, ո­րից հե­տո կհաս­ կա­նանք, թե որն է գնա­յին նման փո­փո­խու­թյան պատ­ճա­ռը, ու կտե­ղե­կաց­նենք նաև հան­րու­ թյա­նը»,– ա­սել է նա:  n


№ 44 (113), չորեքշաբթի, մարտի 28, 2012 թ. |

Փողեր | 5

ԱՄՀ-ն խո­սում է հա­յե­րեն

Բայց դեմ է Հա­յաս­տա­նի Կա­ռա­վա­րու­թյան հայ­տա­րա­րած հար­կա­յին հա­մա­ներ­մա­նը

դոլար/դրամ

389.22

0.58 p 0.15%

390

380

‹‹‹ էջ 1 370 27.09

ան­հա­վա­սա­րակշ­ռու­թյու­նը, ըն­ թա­ցիկ հաշ­վեկշ­ռի պա­կա­սուր­դը հա­մե­մա­տա­բար մեծ է, իսկ խո­ ցե­լիու­թյուն­նե­րի կրճատ­ման հա­ մար պա­հանջ­վում են լրա­ցու­ցիչ ջան­քեր։

եվրո/դրամ

«

27.03

520.04

6.88 p 1.34%

540 520

Ռիս­կա­յին բյու­ջե

500 480 27.09

27.12

ռուբլի/դրամ

27.03

13.44

0.13 p 0.98%

13,50 12,80 12,10

gov.am

Մարկ Հոր­թո­նի խոս­քով՝ ար­ տա­քին մի­ջա­վայ­րի թույլ ֆո­նի պայ­ման­նե­րում ԱՄՀ-ն վե­րա­նա­ յել է Հա­յաս­տա­նի տնտե­սա­կան ա­ճի նա­խորդ կան­խա­տե­սու­ մը՝ այն ի­ ջեց­ նե­ լով 3,8%-ի՝ նա­ խորդ 4%-ի հա­մե­մատ: «Մի­ջազ­ գա­յին գնե­րի նկատ­մամբ հե­տա­ գա ճշգրտում ­ն ե­րի սպա­սում ­ն ե­րի բա­ցա­կա­յու­թյան պայ­ման­նե­րում ակն­կա­լում ենք, որ Հա­յաս­տա­ նում գնա­ճը կգտնվի ԿԲ-ի կող­ մից նպա­տա­կադր­ված ցու­ցա­ նի­շի սահ­ման­նե­րում [բյու­ջեի հիմ­ քում դրված է 4±1,5% գնաճ– Ա.Չ.]»,– ա­սաց Հոր­թո­նը։ Այս տար­վա բյու­ջեի հա­վել­յալ ե­կա­մուտ­նե­րի ֌101  մլրդ­-ի զգա­լի մա­սը (մոտ ֌70   մլրդ­-ը) Կա­ռա­ վա­րու­թյու­նը ծրագ­րել է ա­պա­ հո­վել 4,2% տնտե­սա­կան ա­ճի հաշ­վին։ «Օ­րա­կարգ»-ի հար­ցին՝ հաշ­ վի առ­ նե­ լով, որ ԱՄՀ-ն վե­ րա­նա­յել է Հա­յաս­տա­նի տնտե­ սա­կան ա­ճի կան­խա­տե­սում ­ն ե­ րը, բյու­ջեի կա­տար­ման ռիս­կեր չկա՞ն, Հոր­թո­նը պա­տաս­խա­նեց, որ նման ռիս­կեր իս­կա­պես կան: Հոր­թո­նի խոս­քով՝ ընդ­հա­նուր տնտե­սա­կան ա­ճի հետ մեկ­տեղ՝ անհ­րա­ժեշտ է ու­շադ­րու­թյուն դարձ­նել տնտե­սա­կան ա­ճի կա­ ռուց­ված­քին, նրան, թե որ ո­լորտ­ ներն ինչ մաս­նակ­ցու­թյուն ու­նեն ա­ճի կա­ռուց­ված­քում։ «Այս տա­ րի Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը հար­կա­յին բա­րե­փո­խում ­ն ե­րի բա­վա­րար մի­ ջո­ցա­ռում ­ն եր է ի­րա­կա­նաց­րել, և ժա­մա­նակ է անհ­րա­ժեշտ, որ­ պես­զի հնա­րա­վոր լի­նի տես­նել արդ­յունք­նե­րը և այն, թե որ­քա­ նով են դրանք հա­մա­հունչ սպա­ սե­լիք­նե­րին։ Կար­ծում եմ, որ նույ­ նիսկ ա­ռանց տնտե­սա­կան ա­ճի կան­խա­տես­ման նվա­զեց­ման՝ ար­դեն իսկ ե­լա­կե­տա­յին տար­բե­ րա­կում ե­կա­մուտ­նե­րի ա­պա­հով­ ման մա­սով առ­կա էին ո­րո­շա­կի ռիս­կեր»,– ա­սաց ԱՄՀ պաշ­տոն­ յան։ Նա նշեց, թե վստահ է, որ և՛ կա­ռա­վա­րու­թյու­նը, և՛ ԱՄՀ-ն մո­ նի­թո­րին­գի կեն­թար­կեն հար­կա­ հա­վաք­ման զար­գա­ցում ­ն ե­րը, որ­ պես­զի ճշգրտում ­ն եր կա­տա­րեն տար­վա ըն­թաց­քում։ «ԱՄՀ-ի գնա­հատ­մամբ՝ Հա­ յաս­տա­նում հար­կա­հա­վաք­ ման ցու­ցա­նի­շը, ի տար­բե­րու­ թյուն տա­րա­ծաշր­ջա­նի երկր­նե­ րի, բա­ վա­ կան ցածր է»,– ա­ սաց Հոր­թո­նը։ Ն­շենք, որ Հա­յաս­տա­նում 2012թ. հա­ մար ծրագր­ ված է, որ

27.12

Մարկ Հոր­թո­նի (նկա­րում՝ ա­ջից) խոս­քով՝ Հա­յաս­տա­նում գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­րի բա­րե­լավ­ման ուղ­ղու­թյամբ հար­կա­վոր են վճռո­րոշ

11,40 27.09

27.12

եվրո/դոլար

1.335

27.03

քայ­լեր. «Սա հա­մա­րում ենք հա­ջորդ կա­ռա­վա­րու­թյան ա­մե ­նա­մեծ մար­տահ­րա­վեր­նե­րից մե­կը»։

հար­կեր/ՀՆԱ ցու­ցա­նի­շը կկազ­ մի 17,36%, այն դեպ­ քում, երբ Վ­րաս­տա­նում այդ ցու­ցա­նի­շը 25% է, Թուր­քիա­յում՝ 23,5%, Ռու­ սաս­տա­նում՝ 34%։

Դ­րա­մի ար­ժե­քը պարզ չէ ԱՄՀ-ի ան­ ցած տար­ վա վեր­ լու­ծու­թյուն­նե­րի հա­մա­ձայն՝ հայ­կա­կան դրա­մը գե­րարժևոր­ ված է մոտ 15%-ով, և այդ հար­ ցը մի քա­նի ան­գամ բարձ­րաց­ վել է հա­յաս­տան­յան իշ­խա­նու­ թյուն­նե­րի հետ քննար­կում ­ն ե­րի ժա­մա­նակ։ Հար­ցին, թե որ­քա­ նով է դրա­ մի ար­ ժեքն ի­ րա­ կան, Հոր­թո­նը պա­տաս­խա­նեց, որ դժվար է միան­շա­նակ ա­սել, թե դրա­մը ար­ժեզրկ­ված է կամ արժևոր­ված, քա­նի որ առ­կա են հաշ­ վարկ­ ման մի շարք մե­ թոդ­ներ։ «Ար­ժույ­թի փո­խար­ժե­ քի հար­ ցում կարևոր է, թե որ ժա­մա­նա­կա­հատ­վածն է դի­ տարկ­ վում՝ մեկ ա­ միս, թե մեկ ե­ռամս­յակ… Մենք նա­խընտ­ րում ենք փո­խար­ժե­քը դի­տար­ կել միջ­նա­ժամ ­կ ետ և եր­կա­րա­ ժամ ­կ ետ ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ ծում, ինչ­պես նաև դի­տար­կում ենք մի շարք այլ գոր­ ծոն­ ներ։ Դ­րան­ցից է ըն­թա­ցիկ հաշ­վեկշ­ ռի պա­կա­սուր­դը, ո­րը թեև ան­ ցած տա­րի էա­պես կրճատ­վել է, բայց դեռ մեծ է։ Նույ­ նիսկ ար­տա­հան­ման ա­վե­լաց­ման և մաս­նա­վոր փո­խան­ցում ­ն ե­ րի ա­ճի պայ­ման­նե­րում ըն­թա­ ցիկ հաշ­վեկշ­ռի պա­կա­սուր­դը շա­րու­նա­կում է մեծ լի­նել, ո­րից էլ բխում է միջ­նա­ժամ ­կ ե­տում ճշգրտում ­ն եր կա­տա­րե­լու անհ­ րա­ժեշ­տու­թյու­նը»,– ա­սաց ԱՄՀ ներ­կա­յա­ցու­ցի­չը։

ԱՄՀ-ն ի­ջեց­րել է Հա­յաս­տա­նի տնտե­ սա­կան ա­ճի կան­խա­տե­սու­մը՝ 4%-ից մինչև 3,8%

»

Գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­ րի մա­սին Խո­սե­լով Հա­յաս­տա­նում գոր­ ծա­րար մի­ջա­վայ­րի մա­սին՝ Գիեր­ մո Տո­լո­սան ա­սաց, որ իր՝ ան­ցած տար­վա ա­սու­լի­սից հե­տո Կա­ռա­ վա­րու­թյու­նը մի շարք մի­ջո­ցա­ռում­ ներ է ի­րա­կա­նաց­րել, ո­րոնք ուղղ­ ված էին մի­ջա­վայ­րի բա­րե­լավ­ մա­նը։ «Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը գոր­ ծա­րար մի­ջա­վայ­րի բա­րե­լավ­ման ուղ­ղու­թյամբ լուրջ տեխ­նի­կա­կան աշ­խա­տանք­ներ է ի­րա­կանաց­ նում, այդ թվում՝ բիզ­նե­սի գրանց­ ման դյու­րի­նաց­ման, օ­րենսդ­րա­ կան դաշ­տում, մրցակ­ցու­թյան պաշտ­պա­նու­թյան աս­պա­րե­զում։ Բայց կան օ­րա­կար­գա­յին հար­ցեր, ո­րոնք անհ­րա­ժեշտ է լու­ծել։ Խոս­ քը մաս­նա­վո­րա­պես վե­րա­բե­րում է օ­րենսդ­րա­կան այն դրույթ­նե­րին, ո­րոնք պետք է կյան­քի կո­չեն պե­ տա­կան գե­րա­տես­չու­թյուն­նե­րը, այդ թվում՝ հար­կա­յին և մաք­սա­յին մար­մին­նե­րը»,– ա­սաց նա։ Ըստ Տո­լո­սա­յի՝ զգա­լի բա­րե­ լավ­ման տեղ կա գոր­ծա­րար­նե­րի նկատ­մամբ մո­տե­ցում ­ն ե­րը փո­խե­ լու ա­ռու­մով, որ­պես­զի նրանք կա­ րո­ղա­նան գոր­ծու­նեու­թյուն ծա­վա­ լել։ «Գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­րի բա­ րե­լա­վու­մը կբե­րի աշ­խա­տա­տե­ղե­ րի թե՛ քա­նա­կա­կան, թե՛ ո­րա­կա­կան ա­վե­լաց­ման»,– նշեց ԱՄՀ հա­յաս­ տան­յան ներ­կա­յա­ցու­ցի­չը։ Մարկ Հոր­ թոնն էլ ա­ սաց, որ գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­րի

բա­րե­լավ­ման ուղ­ղու­թյամբ հար­կա­վոր են վճռո­րոշ քայ­ լեր: «Սա հա­ մա­ րում ենք հա­ ջորդ կա­ռա­վա­րու­թյան ա­մե ­նա­ մեծ մար­տահ­րա­վեր­նե­րից մե­ կը»,– ա­սաց նա։

Եվս $60  մլն՝ մա­յի­սին

ԱՄՀ ա­ռա­քե­լու­թյան հա­յաս­ տան­յան այ­ցի ըն­թաց­քում իշ­խա­ նու­ թյուն­ նե­ րի հետ ձեռք են բեր­ վել հա­մա­ձայ­նու­թյուն­ներ, ո­րոնք կներ­կա­յաց­վեն հիմ ­ն ադ­րա­մի տնօ­րեն­նե­րի խորհր­դի հաս­տատ­ մա­նը։ Ծ­րագր­վում է, որ մա­յի­սի վեր­ջին ԱՄՀ տնօ­րեն­նե­րի խոր­ հուր­դը կքննար­կի և կ­հաս­տա­ տի Հա­յաս­տա­նին «Եր­կա­րաձգ­ վող ֆի­նան­սա­վոր­ման» և «Եր­կա­ րաձգ­վող վար­կա­վոր­ման» ծրագ­ րե­րի շրջա­նա­կում հեր­թա­կան՝ մոտ $60 մլն տ­րան­շը։ Այդ մի­ջոց­ նե­րի մոտ $30  մլն­-ը հատ­կաց­վե­ լու է ԿԲ-ին՝ մի­ ջազ­ գա­ յին պա­ հուստ­նե­րի հա­մալր­ման հա­մար, իսկ մյուս մա­սը՝ Կա­ռա­վա­րու­թյա­ նը՝ որ­պես բյու­ջե­տա­յին վարկ։ 2010թ. հու­նի­սի ո­րոշ­մամբ՝ ԱՄՀ-ն մինչև 2013թ. Հա­ յաս­ տա­ նին ընդ­հա­նուր առ­մամբ պետք է տրա­ մադ­ րի 266,8   մլն SDR (շուրջ $400   մլն) վարկ: ԱՄՀ գոր­ ծա­ դիր խորհր­դի կող­մից հաս­տատ­վե­լիք հեր­թա­կան տրան­շից հե­տո վե­ րոնշ­յալ ծրագ­րե­րով հատ­կաց­ված վար­կե­րի ընդ­հա­նուր գու­մա­րը կկազ­մի SDR 181 մլն ($279 մլն):  n Ար­մե ­նակ Չա­տին­յան

1,39

1,32

1,25 27.09

27.12

WTI Brent

նավթ

օ ր ա թ ե ր թ

Բաժանորդագրության համար դիմել «Հայփոստ» ՊՓԲԸ, հեռ. 51-45-46, 51-45-47 «Պրեսս Ստենդ» ՍՊԸ, հեռ. 52-21-99, (093)-88-68-01 «Պրեսս-Ատաշե» ՍՊԸ, հեռ. 27-02-22 «Հայմամուլ» ՓԲԸ, հեռ. 45-82-00, 45-89-17 «Բլից-Մեդիա» ՍՊԸ, հեռ. 52-53-01, 58-17-13 «Էքսպրես պլյուս» ՍՊԸ, հեռ. 54-84-30 Առաքումը՝ անվճար

27.03

107.06 0.03 p 0.03% 125.31 0.34 q 0.27%

US$/bbl.

125

100

75 27.09 ոսկի

27.12

կբ 100 հհ comex

27.03

1680.3 46.4 p 2.84% 1690 1.8 p 0.11%

US$/t oz.

1900

1650

1400 27.09

(comex)

պղինձ

27.03

27.12

8510

60.6 q 0.71%

US$/tonne

8900 8100 7300 6500 27.09

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

0.00 q 0.02%

ցորեն

(cbt)

27.12

243.15

27.03 0.83 p 0.34%

US$/tonne

290

250

210 27.09

27.12

27.03

Տվյալները վերցված են 27.03, Երևան, ժ. 16:00 Աղբյուրը՝ ՀՀ ԿԲ, Bloomberg և Forex


| № 44 (113), չորեքշաբթի, մարտի 28, 2012 թ.

6 | Մեծ փողեր

Գ­լո­բա­լը կար­գա­վո­րիչ­նե­րի սրտով չէ

Morgan Stanley-ն ֆի­նան­սա­կան շու­կա­յի ար­մա­տա­կան փո­փո­խու­թյուն­ներ է կան­խա­տե­սում Հա­մաշ­խար­հա­յին բան­կա­յին շու­կա­յին ա­պագ­լո­բա­լա­ցում է սպառ­ նում, կան­ խա­ տե­ սում են ա­ մե­ րիկ­յան Morgan Stanley-ի և խորհր­ դատ­վա­կան Oliver Wyman ըն­կե­րու­թյան փոր­ձա­գետ­նե­րը նա­խօ­ րեին հրա­պա­րա­կած հա­մա­տեղ զե­կույ­ցում։ Ընդ ո­րում՝ կար­գա­ վո­րիչ­նե­րի պրո­տեկ­ցիո­նիս­տա­կան քայ­լե­րի պայ­ման­նե­րում ա­ռա­ վե­լու­թյու­նը շատ շու­տով կանց­նի տե­ղա­կան բան­կե­րին։ Բա­ցի այդ՝ բիզ­նե­սի վար­ման պայ­ման­նե­րի և կար­գա­վոր­ման խստաց­ մանն ի պա­տաս­խան՝ ֆի­նան­սա­կան ըն­կե­րու­թյուն­ներն ա­ռա­ջի­կա տա­րի­նե­րին ակ­տիվ ­ն ե­րը կկրճա­տեն մոտ $2 տրլն­-ով։ Այս ա­մե ­նը կհան­գեց­նի ֆի­նան­սա­կան գլո­բալ շու­կա­յի վե­րա­փոխ­ման, վստահ են զե­կույ­ցի հե­ղի­նակ­նե­րը։

ՏՀԶԿ-ի գլխա­վոր en.mercopress.com

քար­տու­ղար Ան­ խել Գու­րիա. «Եվ­ րո­գո­տուն տնտե­ սա­կան հա­վակ­ նոտ բա­րե­փո­ խում ­ն եր են անհ­ րա­ժեշտ»։

Պարտ­քերն անց­յա­լում չեն ՏՀԶԿ-ն հո­ռե­տես է եվ­րո­գո­տու տնտե­սա­կան հե­ռան­կար­նե­րի հար­ցում ‹‹‹ էջ 1 բյու­ջեի դե­ֆի­ցի­տի կրճատ­ման ծրագ­րե­րը պետք է հա­վա­սա­ րակշռ­վեն ինչ­պես տնտե­սա­ կան, այն­պես էլ քա­ղա­քա­կան հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րով։ Հա­ կա­ռակ դեպ­քում Եվ­րա­միու­ թյան վար­չա­կան հա­մա­կար­գե­ րը կա­ րող են կորց­ նել ան­ դամ երկր­նե­րի վստա­հու­թյու­նը։ Եվ­րո­գո­տին պետք է «ա­վե­ լի ճշմար­տան­ման և ման­րա­ մասն միջ­նա­ժամ ­կ ետ բյու­ջե­տա­ յին ծրագ­րեր» մշա­կի, հա­մոզ­ ված են ՏՀԶԿ-ում։ Ըստ զե­կույ­ ցի՝ ճգնա­ժա­մի լուծ­ման կարևոր նա­խա­պայ­մա­նը բան­կե­րի  հզո­ րա­ցումն է։ Ընդ ո­րում՝ եվ­րո­գո­ տին պետք է զգա­ լի մի­ ջոց­ ներ ու­նե­ցող հիմ ­ն ադ­րամ ստեղ­ ծի, ո­րը կա­ջակ­ցի Ի­տա­լիա­ յի և Իս­պա­նիա­յի խնդրա­հա­ րույց տնտե­սու­թյուն­նե­րին, ե­թե վեր­ջին­ներս մե­կու­սա­նան շու­ կա­նե­րից։ Ընդ ո­րում՝ ՏՀԶԿ-ն

ա­ռա­ջար­կում է հիմ ­ն ադ­րա­ մի նվա­զա­գույն ծա­վալ սահ­ մա­նել €1 տրլն­-ը։ «Անհ­րա­ժեշտ է ան­մի­ջա­կան քայ­լեր ձեռ­նար­ կել, որ հիմ ­ն ադ­րա­մի մի­ջոց­ նե­րը բա­վա­րար և զանգ­վա­ ծա­յին կեր­պով հա­սա­նե­լի լի­ նեն, ին­ չը թույլ կտա դա­ դա­ րեց­նել պետ­պար­տա­տոմ­սե­րի վրա հար­ձա­կում ­ն ե­րը»,– նշել են կազ­մա­կեր­պու­թյու­նում։ Ըստ ա­մե ­նայ­նի՝ հենց այս խնդիր­ ներն էլ կդառ­ նան եվ­ րո­գո­տու ֆի­նանս­նե­րի նա­խա­ րար­նե­րի (Եվ­րոխմ­բի)՝ մար­տի 30-ին Կո­պեն­հա­գե­նում կա­յա­ նա­լիք հան­դիպ­ման օ­րա­կար­գի գլխա­վոր թե­մա­նե­րը։ Հի­շեց­նենք, որ Եվ­րո­պա­կան կենտ­րո­նա­կան բան­կի նա­խա­ գահ Մա­րիո Դ­րա­գին օ­րերս հայ­տա­րա­րել էր, թե եվ­րո­պա­ կան պարտ­քա­յին ճգնա­ժա­մի վա­տա­գույն փուլն անց­յա­լում է, թեև ո­րոշ ռիս­կեր դեռ պահ­ պան­վում են։  n

Բ­րի­տա­նա­կան RBS-ը մտա­դիր է $111,6  մլրդ­-ով կրճա­տել ակ­տիվ­ նե­րը։

վրա ու ա­զատ­վե­լով վեր­ջին­նե­ րից։ Բ­րի­տա­նա­կան RBS-ը, օ­րի­ նակ, մտա­ դիր է 70 մլրդ ֆուն­ տով ($111,6 մլրդ) կրճա­ տել ռիս­ կա­յին գնա­հատ­վող ակ­տիվ­ն ե­րը՝ այդ թվում՝ բրո­քե­րա­յին բիզ­նե­ սի մի մա­սից և բաժ­նե­տոմ­սե­րի շու­կա­յում գոր­ծառ­նու­թյուն­նե­րից հրա­ժար­վե­լու ճա­նա­պար­հով։ Այս­պի­սի քայ­լեր ար­դեն ձեռ­ նար­կել են շվեյ­ցա­րա­կան UBS-ը, ֆրան­սիա­կան Societe Generale-ը, ճա­պո­նա­կան Nomura-ն և գեր­ մա­նա­կան Deutsche Bank-ը։

Շու­կա­յի ո­րոշ հատ­ված­նե­րում թույլ խա­ղորդ­նե­րի փո­խա­րի­ նու­մը ու­ժեղ­նե­րով կվե­րա­բաշ­ խի հա­մաշ­խար­հա­յին շու­կա­յի 15-20%-ը, կան­խա­տե­սում են զե­ կույ­ցի հե­ղի­նակ­նե­րը։ Այս գոր­ ծըն­թա­ցը կխթա­նի նաև ֆի­նան­ սա­կան ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի շու­ կա­յի ա­պագ­լո­բա­լա­ցու­մը։ Ճգ­նա­ ժա­մից հե­տո կար­գա­վո­րիչ­նե­րը սկսել են ա­չալր­ջո­րեն հետևել բան­կե­րի օ­տա­րերկր­յա «դուստ­ րե­րի» գոր­ծառ­նու­թյուն­նե­րին՝ վեր­ջին­նե­րից պա­հան­ջե­լով

կա­պի­տա­լի և ի­րաց­վե­լիու­ թյան ա­վե­լա­ցում՝ մտա­վա­խու­ թյուն ու­նե­նա­լով, որ ճգնա­ժա­մի դեպ­քում մայր գրա­սեն­յակ­ներն ա­ռա­ջին հեր­թին սե­փա­կան բա­ րե­կե­ցու­թյան մա­սին հոգ կտա­ նեն։ Բա­ ցի այդ՝ գլո­ բալ բան­ կե­րը, հաս­կա­նա­լով, որ այս­պի­ սի պայ­ման­նե­րում դժվար կլի­նի մրցակ­ցել տե­ղա­կան ա­վե­լի խո­ շոր բան­կե­րի հետ, աս­տի­ճա­նա­ բար հրա­ժար­վում են ոչ ա­ռանց­ քա­յին օ­տա­րերկր­յա ակ­տիվ­ն ե­ րից՝ հօ­գուտ ներ­քին շու­կա­յի։  n

Ավստ­րա­լիան և Huawei-ը լե­զու չգտան reuters.com

բան­կե­րի հա­մար։ Շու­կան դեռ ամ­բող­ջա­կան պատ­կե­րա­ցում չու­նի ո՛չ բան­կե­րի գոր­ծառ­նու­ թյուն­նե­րի պորտ­ֆել­նե­րի ռա­ ցիո­նա­լաց­ման աս­տի­ճա­նի, ո՛չ էլ ա­ռա­ջի­կա 12-24 ամ­սում շու­կա­ յա­կան տե­ղա­շար­ժե­րի մա­սին»,– աս­ված է զե­կույ­ցում։ Ե­թե ա­վե­լի վաղ ա­ռա­ջա­ տար բան­կե­րը կա­րո­ղա­նում էին թեթևաց­նել բիզ­նես­նե­րի վրա ճնշու­մը կլա­նում ­ն ե­րի և միա­ ձու­լում ­ն ե­րի (M&A) խո­շոր գոր­ ծարք­նե­րի մի­ջո­ցով, ա­պա ճգնա­ ժա­մից հե­տո կար­գա­վո­րիչ­ներն ա­մե ն կերպ խո­չըն­դո­տում են բիզ­նե­սի ընդ­լայ­նու­մը։ Արդ­յուն­ քում ֆի­նան­սա­կան ինս­տի­տուտ­ նե­րը հար­կադր­ված են ընտ­րու­ թյուն կա­տա­րել ի­րենց ու­ժեղ և թույլ կող­մե­րի միջև՝ խա­ղադ­ րույք կա­տա­րե­լով ա­ռա­ջին­նե­րի

guardian.co.uk

2011թ. ֆի­նան­սա­կան մի­ջոց­ նե­րի ներգ­րավ­ման ծախ­քե­րի ա­ճի և շու­կա­յի կար­գա­վոր­ման խստաց­ման պատ­ճա­ռով ներդ­ րու­մա­յին բան­կե­րը հաշ­վեկ­շիռ­ նե­ րից դուրս են գրել ակ­ տիվ­ նե­րի ընդ­հա­նուր ծա­վա­լի 7%ը։ Ընդ ո­րում՝ սա դեռ սկիզբն է, կար­ ծում են Morgan Stanley-ի և Oliver Wyman-ի փոր­ձա­գետ­նե­րը։ Ն­րանց կան­խա­տես­մամբ՝ ա­ռա­ ջի­կա եր­կու տա­րում ներդ­րու­մա­ յին բան­կերն ամ­բողջ աշ­խար­ հում ակ­տիվ­ն ե­րը կկրճա­տեն ևս 10%-ով կամ $1 տրլն­-ով։ Ակ­տիվ­ն ե­րը կկրճա­տեն նաև կոր­պո­րա­տիվ հա­ճա­խորդ­նե­ րի ներգ­րավ­մամբ մաս­նա­գի­տա­ ցող բան­կե­րը. ցու­ցա­նի­շը կա­րող է նվա­զել 15%-ով կամ $900 մլրդ­ով։ «Սա իս­կա­պես վճռո­րոշ պահ է ներդ­րու­մա­յին և կոր­պո­րա­տիվ

Պատ­ճա­ռը չի­նա­կան կի­բեր­ հար­ձա­կում ­ն ե­րի վտանգն էր Ավստ­րա­լիա­յի իշ­խա­նու­ թյուն­նե­րը չի­նա­կան Huawei Technologies տեխ­նո­լո­գիա­կան խո­շո­րա­գույն ըն­կե­րու­թյանն ար­գե­լել են մաս­նակ­ցել երկ­ րում լայ­նա­շերտ ան­լար ցան­ցի ներդր­ման հայ­տամր­ցույ­թին՝ փոր­ձե­լով կան­խել Չի­նաս­տա­ նից կիր­բեր­հար­ձա­կում­ն ե­րի հա­վա­նա­կա­նու­թյու­նը, հա­ղոր­ դում է The Australian Financial Review պար­բե­րա­կա­նը: Ավստ­րա­լիա­յի իշ­խա­նու­թյուն­նե­ րը Huawei-ին հայ­տամր­ցույ­թին մաս­նակ­ցե­լու ար­գել­քի մա­սին ծա­նու­ցել են դեռ ան­ցած տա­րի։ Պար­բե­րա­կա­նի հա­ղորդ­մամբ՝ այս ո­րո­շումն ա­մե ­նա­բարձր մա­ կար­դա­կով ըն­դուն­վել է Ավստ­ րա­լիա­յի հա­տուկ ծա­ռա­յու­թյուն­ նե­րի նա­խա­ձեռ­նու­թյամբ։ Վեր­ ջին­նե­րիս ան­հանգս­տաց­րել է «չի­նա­կան կի­բեր­հար­ձա­կում ­ն ե­ րի հնա­րա­վոր վտան­գը»։ Ավստ­րա­լիա­յի իշ­խա­նու­ թյուն­ներն ար­դեն կա­սեց­րել են Huawei-ի և NBN ըն­ կե­ րու­ թյան (զբաղ­ վում է ան­ լար լայ­ նա­շերտ ցան­ցի նա­խագ­ծի ի­րա­ կա­նաց­մամբ) միջև ստո­րագր­ ված՝ $1,04  մլրդ­-ի սար­քա­վո­րում­ նե­րի մա­տա­կա­րար­ման մա­սին պայ­մա­նա­գի­րը։ Ըստ ավստ­րա­լա­ կան ABC հե­ռուս­տաա­լի­քի՝ Huawei-ը Ավստ­րա­լիա­յի հետ

հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում սառ­ նու­թյուն է ար­ձա­նագ­րել դեռ ան­ցած տար­վա նո­յեմ­բե­րին՝ ԱՄՆ-ի նա­խա­գահ Բա­րաք Օ­բա­ մա­յի՝ Ավստ­րա­լիա այ­ց��ց հե­տո։ Huawei-ի ղե­կա­վա­րու­թյա­նը այ­ ցից հե­տո, ա­մե ­նայն հա­վա­նա­ կա­նու­թյամբ, հանձ­նա­րար­վել է «տեղ­յակ պա­հել Չի­նաս­տա­նի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րին, որ Ավստ­ րա­լիան չի հան­դուր­ժե­լու կա­ ռա­վա­րու­թյան դե­պար­տա­մե նտ­ նե­րի և վար­չու­թյուն­նե­րի նկատ­ մամբ կի­բեր­հար­ձա­կում ­ն ե­րը»։ Ն­շենք, որ ան­ցած տար­վա մար­ տին կի­բեր­հար­ձակ­ման էին են­ թարկ­վել Ավստ­րա­լիա­յի վար­ չա­պե­տի, պաշտ­պա­նու­թյան և արտ­գործ­նա­խա­րար­նե­րի հա­ մա­կար­գիչ­նե­րը։ Գլ­խա­վոր կաս­ կած­յա­լը Չի­նաս­տանն էր։ Huawei-ը Ավստ­րա­լիա­յում գոր­ ծում է 2004-ից՝ այս ժա­ մա­նա­կա­հատ­վա­ծում հասց­նե­ լով հա­մա­գոր­ծակ­ցել հե­ռա­հա­ ղոր­դակ­ցու­թյան ո­լոր­տի ազ­ գա­յին խո­շոր ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի հետ։ Ավստ­րա­լիա­յի լայ­նա­ շերտ ան­լար ցան­ցի նա­խա­գի­ ծը, ո­րը խո­շո­րա­գույնն է երկ­րի պատ­մու­թյան մեջ, գնա­հատ­վում է $38  մլրդ։ Ակն­ կալ­ վում է, որ ցան­ցը շա­հա­գործ­ման կհանձն­ վի 2020թ.։ Huawei-ում մե­ ղադ­ րանք­նե­րն ան­հիմն են հա­մա­րել

ու մտա­դիր են հաս­նել ո­րոշ­ման չեղ­յալ հայ­տա­րար­մա­նը։ Ն­շենք, որ կի­բեր­հար­ձա­կում­ նե­ րի դեմ պայ­ քարն ու կի­ բեր­ տա­րա­ծու­թյան անվ­տան­գու­ թյան ա­պա­հո­վու­մը մի շարք պե­ տու­թյուն­նե­րում դի­տարկ­վում են ազ­գա­յին անվ­տան­գու­թյան խնդիր­նե­րի շրջա­նա­կում։ Այս­ պես՝ 2002թ. ԱՄՆ-ում հրա­ պա­ րակ­վեց «Կի­բեր­տա­րա­ծու­թյան անվ­տան­գու­թյան ա­պա­հով­ման ազ­գա­յին ռազ­մա­վա­րու­թյու­նը»։ Ըստ ԱՄՆ-ի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի՝ երկ­րի են­թա­կա­ռուց­վածք­նե­րը լիո­վին կախ­ված են տե­ղե­կատ­ վա­կան հա­մա­կար­գե­րից և ցան­ ցե­րից, ո­րոնք բա­վա­կան խո­ցե­լի են կի­բեր­հար­ձա­կում ­ն ե­րի նկատ­ մամբ։ Ռազ­մա­վա­րու­թյան նպա­ տա­կը այս­պի­սի հար­ձա­կում ­ն ե­ րին ար­ձա­գանք­ման ազ­գա­յին միաս­նա­կան հա­մա­կար­գի ստեղ­ ծումն է։ 2011թ. Գեր­մա­նիա­յի կա­ռա­վա­ րու­թյու­նն ըն­դու­նեց «Կի­բեր­տա­ րա­ծու­թյան անվ­տան­գու­թյան ռազ­մա­վա­րու­թյու­նը», ո­րի գլխա­ վոր նպա­տա­կը կա­ռա­վա­րա­կան կա­ռույց­նե­րի, տնտե­սու­թյան ու ան­հատ օգ­տա­գոր­ծող­նե­րի կի­ բեր­պաշտ­պան­վա­ծու­թյան բարձ­ րա­ցումն է։ Հա­ման­ման փաս­ տաթղ­թեր են ըն­դու­նել նաև Մեծ Բ­րի­տա­նիան և Հնդ­կաս­տա­նը։  n

Էջը պատրաստեց Տաթև Հովհաննիսյանը


№ 44 (113), չորեքշաբթի, մարտի 28, 2012 թ. |

Աշխարհ | 7

Նոր խնդիր­ներ՝ նոր դեմ­քե­րով

Ե­րեկ Բաղ­դա­դում մեկ­նար­կել է Ա­րա­բա­կան պե­տու­թյուն­նե­ րի լի­գա­յի (ԱՊԼ) ե­ռօր­յա գա­ գա­թա­ժո­ղո­վը, որն ա­ռա­ջինն է «ա­րա­բա­կան գար­նա­նից» հե­ տո։ Գա­գա­թա­ժո­ղո­վը պետք է գու­ մար­ վեր դեռ մեկ տա­ րի ա­ռաջ, սա­կայն հե­տաձգ­վել էր հայտ­նի ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րի պատ­ճա­ռով։ Բաղ­դադ­յան հան­դի­պումն ա­ռանձ­նա­հա­տուկ է նրա­նով, որ Ե­գիպ­տո­սը, Լի­բիան և Թու­ նի­սը Հոս­նի Մու­բա­րա­քի, Մո­ւա­ մար Կա­դա­ֆիի և Զին Ա­բի­դին Բեն Ա­լիի փո­խա­րեն ներ­կա­յաց­ նե­լու են ար­դեն իս­լա­միստ­նե­ րը։ Ն­րանք մեկ սե­ղա­նի շուրջ են նստե­լու Պար­սից ծո­ցի, Հոր­դա­ նա­նի և Մա­րոկ­կո­յի միա­պետ­նե­ րի ու Ի­րա­քի՝ ազ­գու­թյամբ քուրդ նա­խա­գահ Ջա­լալ Թա­լա­բա­նիի հետ։ Մի­ջո­ցա­ռու­մը յու­րօ­րի­նակ ստու­գա­տես է Ի­րա­քի նոր իշ­խա­ նու­թյուն­նե­րի հա­մար, ո­րոնք մի կող­մից փոր­ձում են վե­րա­կանգ­ նել երկ­րի եր­բեմ ­ն ի հե­ղի­նա­կու­ թյունն ա­րա­բա­կան աշ­խար­հում,

մյուս կող­մից՝ հաղ­թա­հա­րել ներ­քին խնդիր­նե­րը։ Գա­գա­թա­ժո­ղո­վը տե­ղի է ու­ նե­նում Ի­րա­քի հա­մար բա­վա­կան բարդ ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նում. ա­մե­րիկ­յան զոր­քե­րի դուրս­բե­ րու­մից հե­տո ան­ջա­տո­ղա­կան տրա­մադ­րու­թյուն­նե­րի հետևան­ քով եր­ կի­ րը կրկին հայտն­ վել է քա­ղա­քա­կան ճգնա­ժա­մի մեջ, մեծ է էթ­նո­կոն­ֆե­սիո­նալ հա­ մայնք­նե­րի բախ­ման վտան­գը։ Վար­չա­պետ Նու­րի ալ Մա­լի­քիի հա­մար գա­գա­թա­ժո­ղո­վի հա­ ջող անց­կա­ցու­մը պատ­վի և հե­ ղի­նա­կու­թյան հարց է, քա­նի որ Ի­րա­քի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը պետք է ա­պա­ցու­ցեն, որ եր­կի­րը կա­ րող են վե­րահս­կել նաև ա­ռանց ԱՄՆ-ի ա­ջակ­ցու­թյան։ Գա­գա­թա­ժո­ղո­վի օ­րա­կար­գում ա­ռա­վե­լա­պես ԱՊԼ-ի հա­մա­կար­ գա­յին բա­րե­փո­խում ­ն ե­րին առնչ­ վող հար­ցեր են, ո­րոնց նպա­տա­կը կա­ռույցն ա­վե­լի ակ­տիվ և արդ­ յու­նա­վետ դարձ­նելն է։ Ա­ռանց­ քա­յին թե­ման, սա­կայն, Սի­րիա­ յի ճգնա­ ժամն է, քա­ նի որ հար­ ցի շուրջ տա­րա­ձայ­նու­թյուն­ներ

ibraaz.org

Մեկ­նար­կել է Ա­րա­բա­կան պե­տու­թյուն­նե­րի լի­գա­յի բաղ­դադ­յան գա­գա­թա­ժո­ղո­վը

ԱՊԼ-ի բաղ­դադ­յան գա­գա­թա­ժո­ղովն ա­ռա­ջինն է «ա­րա­բա­կան գար­նա­նից» հե­տո ու Սա­դամ Հու­սեյ­նի նախ­կին նստա­վայ­րում։

կան նաև ա­րա­բա­կան երկր­նե­ րի միջև։ Ծո­ցի պահ­պա­նո­ղա­կան միա­պե­տու­թյուն­նե­րը կողմ են Բա­շար ալ Ա­սա­դի վար­չա­կար­ գի հա­կա­ռա­կորդ­նե­րին զի­նե­ լուն, մյուս­նե­րը, այդ թվում՝ Ի­րա­ քը, հար­ցի քա­ղա­քա­կան լուծ­ման կողմ ­ն ա­կից­ներ են։ Ընդ ո­րում՝ Սի­րիան գա­գա­թա­ ժո­ղո­վին չի մաս­նակ­ցում։ Ե­րեկ Ի­րա­քի արտ­գործ­նա­խա­րար Հո­ շի­յար Զե­բա­րին հայ­տա­րա­րել է,

որ Սի­րիա­յին մաս­նակ­ցու­թյան հրա­վեր չի ու­ղարկ­վել։ Ըստ Զե­ բա­րիի՝ Բաղ­դա­դի դռնե­րը գա­ գա­թա­ժո­ղո­վի ա­վար­տից հե­տո բաց են լի­նե­լու նաև Սի­րիա­յի ընդ­դի­մու­թյան ա­ռաջ­նորդ­նե­րի հա­մար։ ԱՊԼ-ում ա­ռա­ջի­կա մեկ տա­րում նա­խա­գա­հե­լու է Ի­րա­քը։ Ն­շենք, որ սի­րիա­կան ճգնա­ ժա­մում ՄԱԿ-ի և ԱՊԼ-ի հա­տուկ բա­նագ­նաց Քո­ֆի Ա­նա­նը նա­ խօ­րեին Մոսկ­վա­յից ուղևոր­վել

է Պե­կին՝ նպա­տակ ու­նե­նա­լով ճգնա­ժա­մի կար­գա­վոր­ման շուրջ իր նա­խա­ձեռ­նու­թյու­նում ստա­ նալ նաև Չի­նաս­տա­նի ա­ջակ­ցու­ թյու­նը։ Մոսկ­վա­յում Ա­նա­նը հան­ դի­պել էր Ռու­սաս­տա­նի նա­խա­ գահ Դ­միտ­րի Մեդ­վեդևի հետ, որն իր լիա­կա­տար ա­ջակ­ցու­ թյունն էր հայտ­նել ՄԱԿ-ի նախ­ կին գլխա­վոր քար­տու­ղա­րի ծրագ­րին՝ այն Սի­րիա­յի հա­մար քա­ղա­քա­ցիա­կան պա­տե­րազ­մից խու­սա­փե­լու վեր­ջին հնա­րա­վո­ րու­թյուն ան­վա­նե­լով։ Ի դեպ՝ Սի­րիա­յի իշ­խա­նու­ թյուն­նե­րը ե­րեկ Քո­ֆի Ա­նա­նին են ներ­կա­յաց­րել հա­կա­մար­տու­ թյան կար­գա­վոր­ման այս ծրագ­ րի վե­րա­բեր­յալ պաշ­տո­նա­կան պա­տաս­խա­նը։ «Ես պա­տաս­ խան եմ ստա­ցել սի­րիա­կան կա­ ռա­վա­րու­թյու­նից, և այն դրա­կան է։ Հու­ սով եմ, որ հա­ մա­ տեղ ու­ ժե­րով հնա­րա­վոր կլի­նի կյան­ քի կո­չել ծրա­գի­րը»,– ե­րեկ Պե­կի­ նում Չի­նաս­տա­նի Պետ­խորհր­դի վար­չա­պետ Վեն Ց­զա­բաո­յի հետ հան­դի­պու­մից հե­տո հայ­տա­րա­ րել է Ա­նա­նը։  n

Ան­դա­լու­զիան միա­ցավ իշ­խող կու­սակ­ցու­թյա­նը Սո­ցիա­լիստ­նե­րը պարտ­վել են ընտ­րու­թյուն­նե­րում

Նա­խօ­րեին Իս­պա­նիա­յում ամ­փո­փել են Ան­դա­լու­զիա­յի խորհր­ դա­րա­նա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րի արդ­յունք­նե­րը։ Վեր­ջին 30 տար­ վա մեջ ա­ռա­ջին ան­գամ սո­ցիա­լիստ­նե­րը պար­տու­թյուն են կրել այս ինք­նա­վա­րու­թյու­նում, որ­տեղ բնակ­վում է երկ­րի քա­ղա­քա­ ցի­նե­րի 1/5-ը։ Իշ­խող Ժո­ղովր­դա­կան կու­սակ­ցու­թյու­նում քվեար­ կու­թյան արդ­յունք­նե­րը ոգևո­րու­թյամբ են ըն­դու­նել. այժմ իս­պա­ նա­կան պետբ­յու­ջեի դե­ֆի­ցի­տի կրճատ­ման Եվ­րա­միու­թյան ա­ռա­ ջադ­րած խնդրի լու­ծումն ա­վե­լի ի­րա­տե­սա­կան է դառ­նում։ Այ­ նո­ւա­մե ­նայ­նիվ, սո­ցիա­լիստ­նե­րը չեն կորց­նում իշ­խա­նու­թյու­նը պա­հե­լու հույ­սը։ Ան­դա­լու­զիան մշտա­պես հա­ մար­վել է Իս­պա­նիա­յի սո­ցիա­ լիս­տ ա­կ ան-աշ­խ ա­տ ա­վո­ր ա­կ ան կու­սակ­ցու­թյան (PSOE) գլխա­ վոր հե­նա­րա­նը. վեր­ջին երեսուն տա­րի­նե­րին սո­ցիա­լիստ­ներն այս ինք­նա­վա­րու­թյու­նում չեն պարտ­վել։ Անց­յալ կի­րա­կի տե­ղի ու­նե­ցած քվեար­կու­թյունն ա­ռա­ ջին բա­ցա­ռու­թյունն էր։ PSOE-ն

հա­վա­քել է ձայ­նե­րի 39,52%-ը (47 տեղ խորհր­դա­րա­նում), Ժո­ ղովր­դա­կան կու­սակ­ցու­թյու­նը ստա­ցել է ընտ­րող­նե­րի 40,66%-ի ա­ջակ­ցու­թյու­նը (50 տեղ)։ Այս­պի­սով՝ Ան­դա­լու­զիա­ յի ընտ­րու­թյուն­նե­րը դար­ձել են սո­ցիա­լիստ­նե­րի ժո­ղովր­ դա­կա­նու­թյան՝ անց­յալ տար­ վա մա­յի­սից սկսված անկ­ման

գա­գաթ­նա­կե­տը։ Այ­դու­հան­դերձ, կի­րակ­նօր­յա ընտ­րու­թյուն­նե­րի արդ­յունք­նե­րը PSOE-ն ա­ղե­տա­ լի չի հա­մա­րում։ Կու­սակ­ցու­թյու­ նում հույս ու­ նեն դա­ շինք ձևա­ վո­րել «Միա­վոր­ված ձա­խե­ր»-ի հետ, ո­ րոնք զբա­ ղեց­ րել են եր­ րորդ տե­ղը՝ խորհր­դա­րա­նում ստա­նա­լով 12 ա­թոռ։ Շ­նոր­հիվ նման դա­շին­քի՝ ձա­խե­րը մտա­ դիր են հե­տա­գա­յում էլ սա­բո­ տա­ժի են­թար­կել Մա­րիա­նո Ռա­ խո­յի կա­ռա­վա­րու­թյան՝ եր­կի­ րը «գո­տի­նե­րի ձգման» մի­ջո­ ցով ճգնա­ժա­մից դուրս բե­րե­լու ծրագ­րե­րը։ Իսկ տնտե­սա­կան վի­ճա­կը Իս­ պա­նիա­յում շա­րու­նա­կում է վատ­ թա­րա­նալ։ Գոր­ծա­զուրկ է երկ­ րի բնակ­չու­թյան 23%-ը (Ան­դա­ լու­զիա­յում՝ ա­վե­լի քան 31%-ը)։

Անց­յալ տար­վա չոր­րորդ ե­ռամս­ յա­կում երկ­րի պետ­պարտ­քը հա­ սել է ՀՆԱ-ի 68,5%-ին (€735 մլրդ)։ Ակն­կալ­վում է, որ 2012թ. այն կա­ վե­լա­նա մինչև ՀՆԱ-ի 73,8%, իսկ 2013թ.՝ ար­դեն 78%։ Չի հա­ջող­վում նվա­զեց­նել նաև պետբ­յու­ջեի դե­ֆի­ցի­տը։ 2011թ. այն կազ­ մել է 8,51%, այն դեպ­ քում, երբ չպի­տի գե­րա­զան­ցեր ՀՆԱ-ի 6%-ը։ Եվ­րա­միու­թյան այս տար­վա նա­խան­շած ցու­ցա­նի­ շը ՀՆԱ-ի 5,3% մա­կար­դա­կում է, Մա­րիա­նո Ռա­խո­յի խոս­քով՝ պետբ­յու­ջեի դե­ֆի­ցի­տի ի­րա­կան ա­ռաս­տա­ղը 5,8%-ն է։ Իս­պա­նիա­յի կա­ռա­վա­րու­թյան հայ­տա­րա­րած նպա­տակ­նե­ րի ի­րա­կա­նաց­ման ճա­նա­պար­ հին հիմ ­ն ա­կան խո­չըն­դո­տը Ան­ դա­լու­զիա­յի սո­ցիա­լիս­տա­կան

կա­ռա­վա­րու­թյունն էր, ո­րը կտրա­կա­նա­պես հրա­ժար­վում է սա­տա­րել Մադ­րի­դին կրթու­թյան ու ա­ռող­ջա­պա­հու­թյան ծախ­սե­ րի կրճատ­ման հար­ցում (Իս­պա­ նիա­յում ինք­նա­վար շրջան­նե­րը կա­րող են ինք­նու­րույն տնօ­րի­ նել բյու­ջե­տա­յին ծախ­սե­րի մինչև 36%-ը)։ Այժմ շատ բան կախ­ված է նրա­նից, թե որ­քան զի­ջող կլի­ նեն ինք­նա­վա­րու­թյան նոր իշ­ խա­նու­թյուն­նե­րը։  n

Ան­ցում ցածր հարս­տաց­ված ու­րա­նի Ե­րեկ Սեու­լում ա­վարտ­վել է մար­տի 26-ին մեկ­նար­կած Մի­ջու­կա­ յին անվ­տան­գու��թյան երկ­րորդ գա­գա­թա­ժո­ղո­վը։ Հա­մաշ­խար­հա­ յին ա­ռաջ­նորդ­նե­րը հայ­տա­րա­րել են մի­ջու­կա­յին ա­հա­բեկ­չու­թյան սպառ­նա­լի­քի դեմ պայ­քա­րում ա­ռա­վել սերտ հա­մա­գոր­ծակ­ցու­ թյան անհ­րա­ժեշ­տու­թյան մա­սին։ 53 երկր­նե­րի ա­ռաջ­նորդ­ներն ըն­դու­նել են կոմ­յու­նի­կե, ո­րով պար­տա­վոր­վում են ջան­քեր գոր­ ծադ­րել բարձր հարս­տաց­ված ու­րա­նի՝ քա­ղա­քա­ցիա­կան նպա­ տակ­նե­րով օգ­տա­գոր­ծու­մը նվա­զա­գույ­նի հասց­նե­լու ուղ­ղու­ թյամբ, քա­նի որ այն կա­րող է ծա­ռա­յել մի­ջու­կա­յին զեն­քի ստեղծ­ մա­նը։ Հա­մա­ժո­ղո­վին, ի դեպ, մաս­նակ­ցել և ե­լույ­թով հան­դես է ե­կել Հա­յաս­տա­նի նա­խա­գահ Սերժ Սարգս­յա­նը։ «Մի­ջու­կա­յին ա­հա­բեկ­չու­թյու­ նը շա­րու­նա­կում է մնալ մի­ջազ­ գա­յին անվ­տան­գու­թյան ա­մե­ նա­լուրջ սպառ­նա­լիք­նե­րից մե­ կը։ Այս սպառ­նա­լի­քի նկատ­ մամբ հաղ­թա­նա­կը պա­հան­ջում

է վճռա­կան քայ­լեր ազ­գա­յին մա­ կար­դա­կով և մի­ջազ­գա­յին հա­ մա­գոր­ծակ­ցու­թյուն՝ հաշ­վի առ­ նե­լով նրա պո­տեն­ցիալ գլո­բալ, քա­ղա­քա­կան, տնտե­սա­կան, սո­ ցիա­լա­կան ու հո­գե­բա­նա­կան

Էջը պատրաստեցին Սյուզաննա Հովհաննիսյանը և Լիլիթ Միքայելյանը

timeslive.co.za

Սեու­լում ա­վարտ­վեց մի­ջու­կա­յին գա­գա­թա­ժո­ղո­վը

հետևանք­նե­րը»,– աս­ված է փաս­տաթղ­թում։ Կոմ­յու­նի­կեն ընդ­հա­նուր բնույթ է կրում և «չորս տար­ վա ըն­ թաց­ քում բո­լոր խո­ցե­լի մի­ջու­կա­յին նյու­թե­րի նկատ­մամբ վե­րահս­ կո­ղու­թյուն ա­պա­հո­վե­լու» կոչ է պա­րու­նա­կում։ Գա­գա­թա­ժո­ղո­վի մաս­նա­կից­ նե­րի կար­ծի­քով՝ մի­ջու­կա­յին է­ներ­գիա օգ­տա­գոր­ծող երկր­նե­րը

Սեուլ­յան գա­գա­ թա­ժո­ղովն ա­վարտ­վեց հա­ մա­տեղ հայ­տա­ րա­րու­թյամբ։

2013թ. վեր­ջին պետք է հայ­տա­րա­ րեն բարձր հարս­տաց­ված ու­րա­ նի օգ­տա­գոր­ծու­մը նվա­զա­գույ­նի հասց­նե­լու ուղ­ղու­թյամբ հստակ գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի ձեռ­նարկ­ման մա­սին։ «Մենք կոչ ենք ա­նում պե­ տու­թյուն­նե­րին մի­ջոց­ներ ձեռ­ նար­կել՝ նվա­զա­գույ­նի հասց­նե­լու բարձր հարս­տաց­ված ու­րա­նի օգ­ տա­գոր­ծու­մը, այդ թվում՝ ան­ցում կա­տա­րել ռեակ­տոր­նե­րում ցածր

հարս­տաց­ված ու­րա­նա­յին վա­ռե­ լի­քի օգ­տա­գործ­մա­նը, որ­տեղ դա տեխ­նո­լո­գիա­պես հնա­րա­վոր է և տն­տե­սա­պես ար­դա­րաց­ված»,– աս­ված է կոմ­յու­նի­կեում։ Զար­գա­ցող երկր­նե­րն ընդ­դի­ մա­ցել են բարձր հարս­տաց­ված ու­րա­նից ցածր հարս­տաց­ված ու­ րա­նի անց­մա­նը, քա­նի որ այն թան­կար­ժեք գոր­ծըն­թաց է։ Չի­նաս­տա­նի ու ԱՄՆ-ի դիր­քո­ րո­շում ­ն ե­րի տար­բե­րու­թյուն­նե­ րի պատ­ճա­ռով Սեու­լի գա­գա­թա­ ժո­ղո­վում չեն քննարկ­վել տա­րա­ ծաշր­ջա­նա­յին խնդիր­նե­րը, ան­ գամ՝ Ի­րա­նի մի­ջու­կա­յին ծրա­գի­րը։ Մի­ջու­կա­յին անվ­տան­գու­թյան հա­ջորդ գա­գա­թա­ժող­ովը տե­ ղի կու­նե­նա Նի­դեռ­լանդ­նե­րում 2014թ.։  n


| № 44 (113), չորեքշաբթի, մարտի 28, 2012 թ.

8 | Մշակույթ

Թատ­րո­նի օ­րը՝ թատ­րո­նի մա­սին Մար­տի 27-ին ամ­բողջ աշ­խար­հում նշվում է թատ­րո­նի մի­ջազ­գա­ յին օ­ րը: Տո­ նը սկսել են նշել 1961-ից։ Այս ա­ ռի­ թով Հա­ յաս­ տա­ նի ժո­ղովր­դա­կան ար­տիստ Ար­թուր Ութ­մազ­յա­նը և Հր. Ղափ­լան­յա­ նի ան­վան պե­տա­կան դրա­մա­տի­կա­կան թատ­րո­նի թա­տե­րախմ­բի վա­րիչ Հով­հան­նես Թեքգ­յոզ ­յ ա­նը խո­սել են թատ­րո­նի այ­սօ­րի մա­ սին։ Ինչ­պես և կա­րե­լի էր ակն­կա­լել, հան­դի­պու­մը սկսվեց Հ­րաչ­ յա Ղափ­լան­յա­նի մա­սին ջերմ խոս­քե­րով: Իսկ ա­վար­տին մաս­նա­ կից­նե­րը պատ­մե­ցին ա­ռա­ջի­կա ծրագ­րե­րի մա­սին:

Դ­րա­մա­տի­կական թատ­րո­նի մա­սին

շա­տերն ինձ պար­զա­պես ցնցել են: Ա­մե­նա­հե­տաքր­քի­րը ա­վագ սերն­դի դե­րա­սան­նե­րի փո­խա­ կեր­ պում ­ներն էին: Վա­ ղուց ծա­ նոթ դե­րա­սան­նե­րը հան­դես էին գա­լիս 360 աս­տի­ճան պտտված կեր­պար­նե­րով: Եվ, ի­հար­կե, մեծ հույս են ներշն­չում ե­րի­տա­սարդ թա­տե­րա­կան գոր­ծիչ­նե­րը: Բա­ցի այդ՝ կու­զե­նա­յի նշել Թա­տե­րա­ կան գոր­ծիչ­նե­րի միու­թյու­նում բե­ մադր­ված «Քի­թը»՝ ըստ Գո­գո­լի, «Ու­րիշ մար­դը»՝ Ս­տա­նիս­լավս­կու ան­վան ռու­սա­կան դրա­մա­տի­կա­ կան թատ­րո­նի փոքր բե­մում:

Ար­ թուր Ութ­ մազ­յան - Ես դե­ րա­սա­նա­կան կրթու­թյուն չու­նեմ, ա­մեն ինչ սո­վո­րել եմ այս թատ­ րո­նում՝ Հ­րաչ­յա Ղափ­լան­յա­նի ձեռ­ քի տակ: Նա, 1968թ. հիմ ­նե­ լով թատ­րո­նը, մի ամ­բողջ դե­րա­ սա­ նա­ կան սե­ րունդ իր հետ թա­ տե­րաշ­խարհ բե­րեց: Այ­սօր ու­րախ եմ նշել, որ Հ­րաչ Նի­կի­տի­չի նվա­ ճում ­ն ե­րը պահ­պան­վում են: Գե­ ղար­վես­տա­կան ղե­կա­վա­րի դե­րը դժվար է գե­րագ­նա­հա­տել: Շուրջ 15 տա­րի է, ինչ Դ­րա­մա­տի­կա­կան թատ­րո­նը ղե­կա­վա­րում է Ար­մեն Խան­դիկ­յա­նը: Ն­րան հա­ջող­վում է ա­պա­հո­վել ոչ միայն գե­ղար­ վես­տա­կան, այլև հետ­կու­լի­սա­ յին մթնո­լոր­տը, ո­րը միշտ երևում է նաև բե­ մում: Թատ­ րո­ նը նման է փլուզ­մա­նն ա­նընդ­հատ ձգտող բուր­ գի, ո­ րը կան­ գուն է մնում միայն ղե­կա­վա­րի շնոր­հիվ:

Ար­թուր Ութ­մազ­ յա­նը (ձախից) և Հով­հան­նես Թեքգ­յոզ­յա­նը՝ թատ­րո­նի այ­սօ­րի մա­սին։

դրա­մա­տուր­գիա­յում: Այս միա­ ցու­թյու­նն արդ­յու­նա­վետ կա­ րող է լի­նել, միայն ե­թե թատ­րո­ նը գտնում է հե­ղի­նա­կին, հե­ղի­ նակն էլ՝ թատ­րո­նը:

Պե­տա­կան ա­ջակ­ցու­ թյան մա­սին

Դ­րա­մա­տուր­գիա և թատ­րոն կա­պի մա­սին

Ար­ թուր Ութ­ մազ­յան - Թատ­ րոն­նե­րին այ­սօր անհ­րա­ժեշտ է պե­տա­կան ա­ջակ­ցու­թյու­նը: Ես շատ եմ սի­րում սպոր­տը՝ մե­զա­ նից յու­րա­քանչ­յու­րը պար­ծանք է ապ­րում, երբ ար­տերկ­րում հնչում է մեր երկ­րի հիմ ­ն ը, և հայ­կա­կան դրոշն է ծա­ծան­վում: Թա­տե­րա­ կան փա­ռա­տո­նե­րի ժա­մա­նակ դրոշ չեն բարձ­րաց­նում, հիմն էլ չեն եր­գում, սա­կայն այդ մի քա­ նի օ­ րը մար­ դիկ խո­ սում են Հա­ յաս­տա­նի, մեր մշա­կույ­թի մա­սին: Հ­րա­վեր­նե­րի պա­կաս չու­նենք, սա­կայն ա­նընդ­հատ բախ­վում ենք նյու­թա­կա­նի խնդրին: Ռե­ պեր­տո­ւա­րա­յին թատ­րո­նը մշտա­ պես պետք է պե­տու­թյան հո­վա­ նա­վո­րու­թյան տակ գտնվի, և ինչ­ քան շատ լի­նեն այդ­պի­սի թատ­ րոն­ներ, այն­քան լավ, ո­րով­հետև

Հով­հան­նես Թեքգ­յոզ­յ ան - Առ­ հա­սա­րակ դրա­մա­տուր­գիա­յի ճգնա­ժա­մի մա­սին չա­փից շատ է խոս­վում: Հա­յաս­տա­նում դրա­ մա­տուր­գիան և թատ­րոնն ի­րա­ րից ան­կախ են՝ դրա­մա­տուրգ­ նե­րը գրում են բե­մադր­ման հա­ մար ոչ հար­ մար պիես­ ներ, իսկ թատ­րոն­նե­րը ոչ թա­տե­րա­ կան նյութ են բե­ մադ­ րում: Հա­ մաշ­խար­հա­յին փոր­ձից պարզ է դառ­նում, որ թատ­րո­նը կա­րող է գո­յատևել ա­ռանց ժա­մա­նա­կա­ կից դրա­մա­տուր­գիա­յի: Ար­թուր Ութ­մազ­յ ան - Դ­րա­ մա­ տուր­ գիան չի ծնվում թատ­ րո­ նում, այլ թատ­ րոնն է ծնվում

Ժա­մա­նա­կա­կից թատ­րո­նի մա­սին Հով­հան­նես Թեքգ­յոզ­յ ան - Այ­ սօր ար­վեստ­նե­րի միջև կա­պը կտրվել է՝ ա­ռաջ­վա հա­մախմբ­ ված բո­հե­մա­յին վի­ճակն այլևս չկա։ Այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ, թա­տե­ րա­կան կյան­քը շա­րու­նակ­վում է: Այս տա­րի 20-25 ներ­կա­յա­ցում եմ դի­ տել, ին­ չը քիչ չէ, և դ­ րան­ ցից

միայն ռե­պեր­տո­ւա­րա­յին թատ­ րոնն է, որ դպրոց է ե­րի­տա­սարդ­ նե­րի հա­մար: Անտ­րեպ­րի­զա­յին թատ­րոնն էլ պի­տի լի­նի, սա­կայն այն ո­րա­կը պահ­պա­նո­ղը չէ, քա­ նի որ այլ խնդիր­ներ ու­նի՝ պի­տի շա­հու­թա­բեր լի­նի:

Խա­ղա­ցան­կի մա­սին

Հով­հան­նես Թեքգ­յոզ­յ ան - Մեր թատ­րո­նի խա­ղա­ցան­կում մոտ քսան ներ­կա­յա­ցում կա, և զար­ մա­նա­լի է՝ հան­դի­սա­տե­սը գա­ լիս է հիմ ­ն ա­կա­նում կա­տա­կեր­ գա­յին կամ շեքս­պիր­յան ներ­կա­ յա­ցում ­ն ե­րին: Մինչ­դեռ կան ժա­ մա­նա­կա­կից հայ, ա­մե­րի­կա­ցի և արևե­լաեվ­րո­պա­ցի դրա­մա­ տուրգ­նե­րի պիես­նե­րի բե­մադ­ րու­թյուն­ներ: Թատ­րոնն այ­սօր կա­րող է բա­վա­րա­րել ցան­կա­ ցած հան­դի­սա­տե­սի: Ար­թուր Ութ­մազ­յ ան - Հա­ճախ եմ լսում՝ ժո­ ղո­ վուր­ դը սա է պա­ հան­ ջում, ինչ ու­ զում են, այն էլ ա­նում ենք: Մեր թատ­րո­նի բե­մից հա­ճախ է հնչել Սևա­կի այս ֆրա­ զը՝ «Ար­վես­տի մեջ ա­ռաջ­նորդ­վել ժո­ղովր­դի ճա­շա­կով նշա­նա­կում է չծա­ռա­յել ժո­ղովր­դին»: Ար­վես­տը

պի­տի հղկի ժո­ղովր­դի ճա­շա­կը և նոր ճա­շակ ձևա­վո­րի: Ներ­կա­ յա­ցում դի­տե­լը մար­դուն կդաս­ տիա­ րա­ կի, և նա կփոխ­ վի, բայց վստահ եմ, որ կան կա­թիլ­ներ, որ հան­դի­սա­տեսն էլ չի հաս­կա­նում, թե որ­ տեղ են ընկ­ նում և հե­ տա­ գա­յում որ­տեղ են ծիլ տա­լիս:

Նոր ներ­կա­յա­ցում­ն ե­ րի մա­սին Հով­հան­նես Թեքգ­յոզ­յ ան Այժմ Դ­րա­մա­տի­կա­կան թատ­ րո­նում մի քա­նի նոր ներ­կա­յա­ ցում է պատ­րաստ­վում: Հա­վա­ նա­բար մա­յի­սին կներ­կա­յաց­նենք «Ֆ­րան­սիա­կան ընթ­րիք» կա­տա­ կեր­գու­թյու­նը՝ ըստ Մարկ Ա­մու­ լե­տի: Ար­մե ն Խան­դիկ­յա­նը կբե­ մադ­րի Պերճ Զեյ­թունց­յա­նի նոր պիե­սը, ո­րը ԱՍԱԼԱ-ի չորս ե­րի­ տա­սարդ­նե­րի մա­սին է: Թարգ­ ման­վել է Ար­թուր Մի­լե­րի «Շր­ ջիկ գոր­ծա­կա­լի մա­հը», ո­րի վրա ևս­ ար­դեն աշ­խա­տում են թատ­ րո­նում: Գ­րե­թե բո­լոր ներ­կա­յա­ ցում ­ն ե­րը կբե­մադ­րեն նոր սերն­ դի ռե­ժի­սոր­նե­րը:  n Մա­րիա Հով­սեփ­յան

Սպորտ

նոր լու­սա­տախ­տակ»,– ա­սել է Հայ­րա­պետ­յա­նը: Նա հա­ մոզ­ ված է, որ Ի­ տա­ լիա­յի հետ խա­ղին երկր­պա­գու­ նե­րը կտես­նեն վե­րա­նո­րոգ­ված ստա­դիոն, իսկ հա­վա­քա­կանն էլ ա­մե ն ինչ կա­նի նրանց ու­րա­ խաց­նե­լու հա­մար: «Հա­վա­քա­կա­նը հի­մա հա­սել է մի մա­ կար­ դա­ կի, ո­ րը պետք է պա­հենք և աշ­խա­տենք ա­վե­լի մեծ ա­ռա­ջըն­թաց ար­ձա­նագ­րել: Դ­րան հիմ ­ն ա­կա­նում կնպաս­տեն ման­կա­պա­տա­նե­կան դպրոց­նե­ րը»,– ՀՖՖ նա­խա­գա­հի խոս­քը մեջ­բե­րում է Panarmenian.net-ը:  n

ՀՖՖ նա­խա­գահ Ռու­բեն Հայ­ րա­պետ­յա­նը ԵՊՀ-ում ու­սա­ նող­նե­րի հետ հան­դիպ­ման ժա­ մա­ նակ նշել է, որ «Հ­ րազ­ դան» մար­զա­դաշ­տում ըն­թա­նում են վե­րա­նո­րոգ­ման լայ­նա­ծա­վալ աշ­խա­տանք­ներ: «Հի­մա վե­րա­նո­րոգ­վում են հան­դեր­ձա­րան­նե­րը: Մա­յի­սի 5-ից հե­տո կփո­խենք խո­տա­ ծած­կը, իսկ մինչև օ­գոս­տո­սի 1-ը պատ­րաստ կլի­նի ստա­դիո­նի լու­ սա­վո­րու­թյու­նը: Ի­հար­կե, հա­վա­ նա­կա­նու­թյու­նը քիչ է, բայց կաշ­ խա­տենք մինչև Բե­լա­ռու­սի հետ ըն­կե­րա­կան խա­ղը տե­ղադ­րել

henaran.am

Ռուբեն Հայ­րա­պետ­յան. «Հ­րազ­դան» Նախ­կին մար­զա­դաշ­տը վե­րա­նո­րոգ­վում է օ­լիմ­պիա­կան չեմ­պիոնն ան­հե­տա­ցել է

Ռու­բեն Հայ­րա­պետ­յան. «Հա­վա­քա­կա­նը հի­մա հա­սել է մի մա­կար­դա­կի, ո­րը պետք է պա­հենք և աշ­խա­տենք ա­վե­լի մեծ ա­ռա­ջըն­թաց ար­ձա­նագ­րել»:

Տա­փօ­ղա­կով հո­կե­յի օ­լիմ­պիա­ կան չեմ­պիոն (1992թ. Ալ­բեր­վիլ), Ռու­սաս­տա­նի հա­վա­քա­կա­նի նախ­կին դար­պա­սա­պահ Մի­խա­ յիլ Շ­տա­լեն­կովն ան­հետ կո­րել է: Մար­տի 25-ին Շ­տա­լեն­կո­վը Մագ­ նի­տո­գորս­կից ինք­նա­թի­ռով ժա­ մա­նել է Մոսկ­վա և զան­գել է կնո­ ջը՝ հայտ­նե­լով, որ գա­լիս է տուն: Դ­րա­նից հե­տո Շ­տա­լեն­կո­վի մա­ սին ո­ չինչ հայտ­ նի չէ: Ն­ րա կի­ նը դի­մել է ոս­տի­կա­նու­թյուն մար­ տի 26-ի ե­րե­կո­յան, ըստ News.amի՝ հա­ղոր­դում է «Ին­տեր­ֆաքս»-ը:

46-ամ­յա Շ­տա­լեն­կո­վը մար­ զա­կան կա­րիե­րան ա­վար­տել է 2002թ. և այժմ Մագ­նի­տո­գորս­ կի «Մե­տա­լուրգ»-ի դար­պա­սա­ պահ­նե­րի մար­զիչն է:  n

sports.ru

Արսեն Վեն­գեր. ՉԼ-ում ֆա­վո­րի­տը «Բար­սե­լո­նա»-ն է «Ար­սե­նալ»-ի գլխա­վոր մար­զիչ Ար­սեն Վեն­գերն ի­տա­լա­կան ԶԼՄնե­րին տված հար­ցազ­րույ­ցում կար­ծիք է հայտ­նել, որ «Մի­լան»-ը դժվար թե հաղ­թող ճա­նաչ­վի Չեմ­ պիոն­նե­րի լի­գա­յի մրցա­շա­րում:

««Մի­լան»-ը շատ լավ թիմ է, ու­ նի այն­պի­սի հիա­նա­լի հար­ձակ­ վող, ինչ­պի­սին Զ­լա­տան Իբ­րա­ հի­մո­վիչն է, սա­կայն թույլ կող­մեր ևս շատ ու­նի: Չեմ կար­ծում, որ այս տա­րի «Մի­լան»-ը կկա­րո­ղա­նա

հաղ­թել Չեմ­պիոն­նե­րի լի­գա­յի մրցա­շա­րում: Իսկ ե­թե ու­զում եք ի­մա­նալ իմ կար­ծի­քը՝ ֆա­վո­րիտ թի­մի վե­րա­բեր­յալ, ա­պա միան­շա­ նակ կա­սեմ՝ «Բար­սե­լո­նա»-ն: Իս­ պա­նա­կան այս թի­մին հա­մա­րում

եմ Չեմ­պիոն­նե­րի լի­գա­յի ըն­թա­ցիկ խա­ղար­կու­թյան գլխա­վոր ֆա­վո­ րիտ»,– ըստ Panorama.am-ի՝ նշել է ֆրան­սիա­ցի մաս­նա­գե­տը:  n Շարքը պատրաստեց Լուսինե Ասլանյանը


Orakarg Business Daily