Issuu on Google+

Գինը՝ 100 դրամ

| № 67, հինգշաբթի, դեկտեմբերի 22, 2011 թ., www.orakarg.am

2012թ. շա­տե­րը կանց­նեն լա­րա­յին ին­տեր­նե­տի

Հա­տուց­ման պա­հը հե­ռու չէ

Հարցազրույց Ucom-ի գլխա­վոր տնօ­րեն Հայկ Ե­սա­յա­նի հետ

Ըստ Ս­տիգ­լի­ցի՝ աշ­խար­հը նոր քաո­սի շե­մի ն է

էջ 5 ›››

Հայկ Զար­գար­յան, տե­սա­կետ էջ 2 ›››

Վստահությո՛ւն որոնեք

Ներ­քին Նե­մե­սի­սի վտան­գը Հայկ Խա­նում­յան, տե­սա­կետ

էջ 2 ›››

Ոս­կին ո­րո­շել է ա­ճել Դե­ղին մե­տա­ղը Հա­յաս­ տա­նին 2,5 ան­գամ շատ գու­մար է բե­րել էջ 4 ›››

«Գազպ­րոմ»-ը հե­ռա­նում է «Գազպ­րոմ­ բանկ»-ից

Կաս­կա­ծի տակ դնե­լով վեր­ջի­նիս վար­կա­նի­շը էջ 6 ›››

Ն­յու Յոր­քը ռե­կորդ կսահ­ մա­նի Քա­ղա­քի 50  մլն զ­բո­սաշր­ջի­կից 40  մլն­-ը հենց ա­մե­րի­կա­ցի­ներն են էջ 6 ›››

1%-ին կդա­տեն

«Գ­րա­վի՛ր Լոն­դո­նը» գրա­ վել է դա­տա­րա­նի շեն­քը էջ 7 ›››

Ֆոլք­լենդ­յան ար­գելք Լա­տի­նա­մե­րիկ­յան խո­շոր­ներն ա­ջակ­ցե­ցին Ար­գեն­տի­նա­յին էջ 7 ›››

Մի՛ դա­տիր, որ չդատ­վես ԱՄՆ-ը սա­հմա­նա­փա­ կում է վիր­տո­ւալ ա­զա­ տու­թյու­նը էջ 7 ›››

Ո՞ւմ ենք պետք, ե­թե բիրտ ու­ ժին ա­նընդ­ հատ զի­ջենք էջ 8 ›››

Կամ ինչ­պես հաս­կա­նալ Լևոն Զու­րաբ­յա­նին էջ 6 ›››

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

Ոչ «ֆա­տա­լիզ­մին»

Եվս ե­րեք տաս­նամ­յակ, և իշ­խա­նա­փո­խու­թյուն կա­նենք

էջ 3 ›››

օ ր ա թ ե ր թ

Չա­րած գոր­ծե­րի ամ­փո­փում Տ­րանս­պոր­տի և կա­պի նա­խա­րա­րը ներ­կա­յաց­րեց անց­նող տա­րին

«Օրակարգ»-ի արխիվից

Քա­նի դեռ պե­տու­թյան ներ­կա­յա­ցու­ցի­չը մարդ­կանց կա­րող է խփել, ան­պատ­վել, սպառ­նալ, «ճպուռ» ան­վա­նել, ա­ռողջ հա­սա­րա­կա­կան բա­նա­վեճ ակն­ կա­լելն ա­նի­մաստ է: Պե­տու­թյու­նը գե­րա­կա շահ պետք է դարձ­նի ոչ թե ըն­դեր­քը, այլ վստա­հու­թյան ձեռք­բե­րու­մը: n

Տե՛ս խմբագրականը` էջ 2 ›››

Օրվա

Ե­րեկ հրա­վի­րած իր տա­րե­վերջ­յան ա­սու­լի­սին տրանս­պոր­տի և կա­պի նա­խա­րար Մա­նուկ Վար­դան­յա­նը խո­սեց նա­խա­րա­րու­թյան՝ անց­նող տա­րում ի­րա­կա­նաց­րած ծրագ­րե­րի և գոր­ծե­րի մա­սին: Նա­խա­րա­րի ա­սու­լիսն ա­վե­լի շատ նման էր չա­րա­ ծի, քան թե ա­րա­ծի ամ­փոփ­ման: Վա­նա­ձոր-­Ֆիո­լե­տո­վո, Ի­րան-­Հա­յաս­տան եր­կա­ թու­ղա­յին նա­խագ­ծե­րի գա­ղա­փար­նե­րը շա­րու­նա­կում են մնալ գա­ղա­փար (երևի եր­կար կմնան այդ­պի­սին), իսկ Հ­յու­սիս-­հա­րավ ավ­տո­ճա­նա­պար­հի կա­ռու­ցու­մը, որ պետք է սկսվեր 2011թ., հե­տաձգ­վեց հա­ջորդ տար­վա: էջ 4 ›››

վարքագիծ

Գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­րի ին­դեք­սը նվա­զել է ԿԲ-ն հ­րա­պա­րա­կել է չոր­րորդ ե­ռամս­յա­կի պատ­կե­րը Հա­յաս­տա­նում Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը և գոր­ծա­րար­նե­րը գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­րի վե­րա­բեր­յալ տար­բեր պատ­կե­ րա­ցումներ ու­նեն։ Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը բազ­միցս հայ­ տա­րա­րել է դրա բա­րե­լավ­ման մա­սին, այ­նինչ գոր­ ծա­րար­նե­րը գտնում են, որ չոր­րորդ ե­ռամս­յա­կում այն վա­տա­ցել է։ Կենտ­րո­նա­կան բան­ կը ե­րեկ հրա­պա­րա­կել է 1229 կազ­մա­կեր­պու­թյուն­ նե­րի հար­ցում ­ն ե­րի հի­ման վրա կազմ­ված այս տար­վա

չոր­րորդ ե­ռամս­յա­կի տնտե­ սա­կան ակ­տի­վու­թյան և գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­րի ին­ դեքս­ նե­ րը։ Ըստ այդմ՝ տն­ տե­սա­կան ակ­տի­վու­թյան

ին­դեք­սը նա­խորդ տար­վա նույն ե­ռամս­յա­կի հա­մե­մա­ տու­թյամբ նվա­զել է 6%-ով՝ պայ­մա­նա­վոր­ված սպաս­ ման են­թաին­դեք­սի ցածր ար­ժե­քով: Գոր­ծա­րար մի­ ջա­վայ­րի ին­դեք­սը նա­խորդ տար­վա նույն ե­ռամս­յա­կի հա­մե­մա­տու­թյամբ նույն­ պես նվա­ զել է 2,7%-ով՝

էջ 3 ›››


| № 67, հինգշաբթի, դեկտեմբերի 22, 2011 թ.

2 | Տեսանկյուն Ոչ «ֆա­տա­լիզ­մի ն»

Խմբագրական

Վստահությո՛ւն որոնեք Ե­րեկ Ֆեյս­բու­քը ո­ղող­ված էր մի տե­սան­յու­թով, որ­ տեղ Ս­յու­նի­քի մարզ­պետ Սու­րիկ Խա­չատր­յա­նը ոչ այն­քան «մազ­պե­տա­վա­յել» խո­սում էր մար­զի Քա­ ջա­րան գյու­ղի տա­րած­քում հան­քարդ­յու­նա­բե­րա­ կան ծրագ­րի դեմ հան­դես ե­կող ակ­տի­վիստ­նե­րի հետ: Խա­չատր­յա­նը բնա­պահ­պան­նե­րից մե­կին ա­սել է՝ «ա՛յ ճպուռ, քիչ խո­սա», «նա­յի՝ քեզ բան չըլ­նի» և այլն: Բ­նա­պահ­պան­ներն ու հա­սա­րա­կա­կան ակ­տի­վիստ­ նե­րը դեմ են հան­դես գա­լիս Զան­գե­զու­րի պղնձա­մո­լիբ­ դե­նա­յին կոմ­բի­նա­տի կող­մից Քա­ջա­րան գյու­ղի տա­ րած­քում հան­քարդ­յու­նա­բե­րա­կան ծրագ­րի ի­րա­կա­նաց­ մա­նը: Մար­զի իշ­խա­նու­թյուն­ներն էլ, ինչ­պես և վե­րա­ դա­սը, պնդում են, որ ծրա­գի­րը պետք է ի­րա­կա­նաց­վի: Քա­ղա­քա­կիրթ երկր­նե­րում այս հար­ցը ոչ թե լեզ­ վակ­ռիվ կլի­ներ, այլ հա­սա­րա­կա­կան բա­նա­վեճ, որ­ տեղ կքննարկ­վեին ոչ թե «ճպուռ» կամ «աղ­վես» լի­ նե­լու հար­ցե­րը, այլ ծան­րու­թեթև կար­վեին ծրագ­ րի արդ­յունք­ներն ու հետևանք­նե­րը: Այն­տեղ ա­մեն ինչ կդի­տարկ­վեր պե­տու­թյան գե­րա­կա շա­հի և մաս­նա­ վոր սե­փա­կա­նու­թյան ի­րա­վուն­քի պաշտ­պա­նու­թյան հա­մա­տեքս­տում: Հա­յաս­տա­նում բա­նա­վեճ չկա, դրան փո­խա­րի­նում են է­մո­ցիա­նե­րը: Ին­չո՞ւ է այդ­պես: Թերևս այն պատ­ճա­ռով, որ վստա­ հու­թյուն չկա իշ­խա­նու­թյան և ընդ­հան­րա­պես իշ­խող­ նե­րի նկատ­մամբ: Հենց վստա­հու­թյան պա­կասն է, որ քա­ջա­րան­ցի­նե­ րին ստի­պում է կառ­չել ի­րենց ոչ այն­քան բար­վոք տնե­ րից: Ն­րանք չեն հա­վա­տում, որ ի­րենց տնե­րը քան­դե­ լով՝ պե­տու­թյունն ա­վե­լի լավ տներ է հատ­կաց­նե­լու, չեն հա­վա­տում, որ ի­րենց քթի տակ հո­ղից հան­վող մի­ լիոն­նե­րից բա­ժին են ու­նե­նա­լու, չեն հա­վա­տում, որ ի­րենց տա­րած­քում խո­շոր արդ­յու­նա­բե­րա­կան ծրագ­ րի ի­րա­կա­նա­ցումն ի­րենց աշ­խա­տանք ու ե­կա­մուտ է ա­պա­հո­վե­լու, իսկ ի­րենց ե­րե­խա­նե­րին՝ կրթվե­լու և զար­գա­նա­լու ա­վե­լի մեծ հնա­րա­վո­րու­թյուն… Ն­րանց թե­րա­հա­վա­տու­թյունն օբ­յեկ­տիվ հիմ­քեր ու­ նի: Գ­յու­ղա­ցու գլու­խը պետք չէ տա­նել վի­ճա­կագ­րու­ թյամբ, որ Հա­յաս­տա­նի ար­տա­հան­ման կե­սը բա­ժին է ընկ­նում մե­տաղ­նե­րին, որ երկ­րի տնտե­սու­թյու­նը ծայ­ րա­հե­ղո­րեն կախ­ված է այդ ար­տա­հա­նու­մից և այլն: Ն­րանք տես­նում են հա­կա­ռա­կը՝ հո­ղի տա­կից հան­ վող մի­լիոն­ներ և գ­յու­ղե­րի թշվառ վի­ճակ, տես­նում են կա­նանց հետ «հա­տուկ վե­րա­բեր­մունք» ու­նե­ցող մարզ­պե­տին ու նրան ար­դա­րաց­նող իշ­խա­նու­թյուն­նե­ րին, տես­նում են շատ այլ ա­նըն­դու­նե­լի բա­ներ: Քա­նի դեռ այդ ա­մե ­նը տես­նում ու զգում են, բա­ նա­վեճ չի լի­նի: Պե­տու­թյու­նը, տվյալ դեպ­քում՝ իշ­ խա­նու­թյու­նը, նախ­քան որևէ տա­րածք գե­րա­կա շահ հայ­տա­րա­րե­լը, պետք է գե­րա­կա­յու­թյուն հա­ մա­րի ժո­ղովր­դի ի­րա­կան վստա­հու­թյու­նը ձեռք բե­րե­լը: n

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

օ ր ա թ ե ր թ

Լույս է տեսնում 2011թ. սեպտեմբերի 21-ից: Հիմնադիր և հրատարակիչ՝ «Սիվիլիթաս» հիմնադրամ, վկայական` 03Ա080303, տրվ. 20.05.08թ. Հասցե՝ ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտայի 1 Հեռ.՝ +37410 500 119, էլ. փոստ՝ info@orakarg.am Գլխավոր խմբագիր՝ Կարեն Հարությունյան Թողարկման պատասխանատու՝ Մարատ Յավրումյան Վաճառք և բաժանորդագրություն՝ +374 10 500119, +374 55 026249 Մեջբերումներ անելիս հղումը «Օրակարգ»-ին պարտադիր է: Թերթի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուս­տա­ռադիո­ընթերցումն առանց «Օրակարգ»-ին հղման արգելվում է: Նյութերը չեն գրախոսվում և հեղինակներին չեն վերադարձվում: Գովազդների և R տառով հրապարակվող նյութերի բովանդա­կության համար խմբագրությունը պատասխանատվություն չի կրում: Տառատեսակը՝ Էդիկ Ղաբուզյանի Հրատարակության 1-ին տարի Ստորագրված է տպագրության՝ 21.12.2011թ. Տպաքանակը՝ 2000

Հայկ Զար­գար­յան

Դ

եկ­տեմ­բե­րի 17-ի ա­ռա­վոտ­յան 8:30-ին վախ­ճան­վեց աշ­խար­ հի թերևս ա­մե­նատխ­րահռ­ չակ բռնա­պե­տը՝ Կիմ Չեն Ի­րը: Աշ­խար­ հի գեր  հզոր տե­ րու­ թյուն­ ները՝ ի դեմս ԱՄՆ-ի և Ռու­սաս­տա­նի, դիկ­տա­տո­ րի մահ­վան մա­սին տե­ղե­կա­ցան դեպ­ քից միայն 51 ժամ անց: Սա այն դեպ­ քում, երբ ԱՄՆ-ի կենտ­րո­նա­կան հե­տա­ խու­զա­կան վար­չու­թյունն ու ՌԴ ար­տա­ քին հե­տա­խու­զու­թյան ծա­ռա­յու­թյու­նը ար­ժա­նիո­րեն հա­մար­վում են աշ­խար­ հի ա­մե­նա­զո­րեղ լրտե­սա­կան կա­ռույց­ նե­րը, իսկ Հ­յու­սիսա­յին Կո­րեան գտնվում է նրանց ու­շադ­րու­թյան կենտ­րո­նում: Ինչևէ, նա­խա­գահ­ներ Օ­բա­ման և Մեդ­ վեդևը մահ­ վան «բո­ թը» ստա­ ցան հե­ ռուս­տա­տե­սու­թյու­նից, ինչ­պես բո­լոր շար­քա­յին քա­ղա­քա­ցի­նե­րը: Դեպ­քը նշա­նա­կա­լի էր հատ­կա­պես ԱՄՆ-ի հա­մար, ո­րի մեր­ձա­վոր դաշ­ նա­կի­ցը՝ Հա­րա­վա­յին Կո­րեան, փաս­ տա­ցի պա­տե­րազ­մի մեջ է հյու­սի­սա­ յին «եղ­ բոր» հետ: Կիմ Չեն Ի­ րի մա­ հը կա­րող էր քաո­սի ազ­դան­շան դառ­ նալ Հ­յու­սի­սա­յի Կո­րեա­յում, ո­րը, ի դեպ,

մի­ջու­կա­յին տե­րու­թյուն է: Պա­տա­հա­ կան չէ, որ տե­ղե­կատ­վու­թյան հրա­պա­ րա­կայ­նա­ցու­մից ան­մի­ջա­պես հե­տո հա­րավ­կո­րեա­կան բա­նա­կում տագ­ նապ հայ­տա­րար­վեց, իսկ նա­խա­գահ Օ­բա­ման ար­տա­կարգ նիստ գու­մա­րեց: Սա ա­ռա­ջին ան­գա­մը չէ, որ ա­մե­ րիկ­յան ա­մե­նա­զոր հե­տա­խու­զու­թյու­ նը ձա­խո­ղում է ազ­գա­յին անվ­տան­գու­ թյան նշա­նա­կու­թյան ա­ռա­ջադ­րանք­ նե­րը: Սի­րիան, Հ­յու­սի­սա­յին Կո­րեա­յի ա­ջակ­ցու­թյամբ, տա­րի­ներ շա­րու­նակ Ալ Քի­բար ա­նա­պա­տում ի­րա­կա­նաց­րել էր մի­ջու­կա­յին ռում­բի ստեղծ­ման ծրա­ գիր, ընդ ո­րում՝ զգա­լի հա­ջո­ղու­թյամբ: Ինչևէ, ԱՄՆ-ի հա­տուկ ծա­ռա­յու­ թյուն­նե­րը, թեև ու­նե­նա­լով ա­ղոտ կաս­ կած­ներ, այդ­պես էլ չէին կա­րո­ղա­ցել հստակ տե­ղե­կու­թյուն­ներ հա­վա­քել մի­ջու­կա­յին ռեակ­տո­րի մա­սին: Փո­խա­ րե­նը, դա ա­րել էր Մո­սա­դը, ո­րի տվյալ­ նե­րի հի­ման վրա իս­րա­յե­լա­կան օ­դու­ ժը՝ «Օր­չարդ» օ­պե­րա­ցիա­յի շրջա­նա­ կում, 2007թ. սեպ­տեմ­բե­րին հիմ ­ն ա­հա­ տակ կոր­ծա­նեց սի­րիա­կան մի­ջու­կա­յին կենտ­րո­նը: Այս դրվագ­ նե­ րը վկա­ յում են, որ թե՛ ԱՄՆ-ը, թե՛ ա­ռա­վել ևս Ռու­սաս­տա­ նը հե­ ռու են «ա­ մեն ինչ վե­ րահս­ կե­ լու և ի­մա­նա­լու» ի­րո­ղու­թյու­նից: Վա­ շինգ­ տոնն ու Մոսկ­ վան չեն վե­ րահս­ կում աշ­ խար­ հը և հա­ ճախ ու­ նակ չեն ոչ միայն ուղ­ղոր­դել, այլև տեղ­յակ լի­ նել տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին նշա­նա­կա­լի գոր­ծըն­թաց­նե­րին: Հա­յաս­տա­նում նույն­պես պետք է գի­ տակ­ցել սա: Մե­զա­նում ըն­դուն­ված է ա­ռաս­պել­ներ հյու­սե�� Ռու­սաս­տա­նի և, ընդ­հան­րա­պես, աշ­խար­հա­քա­ղա­ քա­կան բևեռ­նե­րի ա­մե­նա­զո­րու­թյան

մա­սին: Ա­մեն ինչ կան­խո­րոշ­վում է այն­տեղ, հե­ռա­վոր մոսկ­վա­նե­րում ու ա­մե­րի­կա­նե­րում, իսկ մեզ մնում է հա­ մա­կերպ­վել խա­ղի թե­լադր­վող կա­նոն­ նե­րին: Բա­րե­բախ­տա­բար, «ֆա­տա­լիս­ տա­կան» այս հա­յե­ցա­կար­գը սխալ է: Ի­հար­կե, Մոսկ­վան ու Վա­շինգ­տո­նը ան­մի­ջա­կա­նո­րեն հե­տաքրքրված են ներ­հա­յաս­տան­յան զար­գա­ցում ­ն ե­րով և ու­նեն տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին հստակ շա­հեր: Սա­կայն դա դեռ չի նշա­նա­կում, որ նրանք են այս­տե­ղի ա­ռաջ­նա­յին դե­ րա­կա­տար­նե­րը: Կո­րեա­կան բռնա­պե­ տի մահ­վան և սի­րիա­կան մի­ջու­կա­յին ռեակ­տո­րի դեպ­քե­րը վառ ա­պա­ցույցն են, թե որ­ քան ուռ­ ճաց­ ված են ԱՄՆ-­ Ռու­սաս­տան ա­ռանց­քի ա­մե­նա­զո­րու­ թյան ա­ռաս­պել­նե­րը: Հա­յաս­տա­նի ներ­կա խնդիր­նե­րը ռու­ սա­կան ազ­դե­ցու­թյան հետևանք չեն: Դ­րանք չեն լուծ­վի ա­մե­րի­կա­մետ կողմ­ նորոշ­մամբ: Օ­լի­գար­խիան, կո­ռուպ­ ցիան, իշ­խա­նու­թյան չա­րա­շա­հու­մը, գան­ձա­գո­ղու­թյունն ու մեր պե­տա­կա­ նու­թյու­նը խարխ­լող մյուս ա­րատ­նե­րը չեն պար­տադր­վել Մոսկ­վա­յից: Ար­ցա­ խի բնա­կեց­ման ձա­խո­ղու­մը նույն­պես ա­մե­րի­կա-ռու­սա­կան դա­վադ­րու­թյուն չէ: Ա­վե­լին՝ ՀՀ նա­խա­գահն ընտր­վում է ոչ թե ռու­սա­կան ռե­ժի­մի հա­վա­նու­ թյամբ, այլ մի­միայն ՀՀ քա­ղա­քա­ցի­ նե­րի կա­մաար­տա­հայտ­մամբ կամ էլ ան­տար­բե­րու­թյամբ… «Ֆա­տա­լիս­տա­կան» աշ­խար­հա­­յաց­ քը, ինչ խոսք, ձեռն­ տու է: Այն ա­ զա­ տում է պա­տաս­խա­նատ­վու­թյան բաժ­ նից: Ցա­վոք, միա­ժա­մա­նակ այն զրկում է նաև պա­հան­ջե­լու և ձայն բարձ­րաց­ նե­լու ի­րա­վուն­քից, ին­չի կա­րի­քը մենք ու­նենք այն­քան:  n

Ներ­քին Նե­մե­սի­սի վտան­գը

Հայկ Խա­նում­յան

Հ

ա­յաս­տա­նում կա­տար­վո­ղը Շառլ Ազ­նա­վու­րի կող­մից «ներ­քին ցե­ ղաս­պա­նու­թյուն» ո­րա­կե­լը փշրում է բո­լոր կարծ­րա­տի­պե­րը և ս­տի­պում մեզ ա­վե­լի լուրջ նա­յել ի­րա­կա­նու­թյա­ նը: Երկ­րում ստեղծ­վել է մի վի­ճակ, երբ դժգոհ են բո­լոր շրջա­նակ­նե­րը, որ­տեղ խախտ­ված են խա­ղի բո­լոր կա­նոն­նե­ րը, մի խոս­ քով՝ ճգնա­ ժա­ մի մեջ ենք: Ե­թե ա­սում ենք «ներ­քին ցե­ղաս­պա­նու­ թյուն», պետք է ի­րա­կա­նաց­նող­նե­րին էլ գտնենք, ո­րոնց Ազ­նա­վու­րը կար­ծես թե մատ­նան­շել էր: Որ­պես ար­ձա­գանք բո­լոր ցե­ղաս­պա­նու­թյուն­նե­րին՝ գա­լիս է վրեժխնդ­րու­թյան փու­լը. հա­յոց մոտ դա Նե­մե­սիս գոր­ծո­ղու­թյունն էր՝ ուղղ­ ված ցե­ղաս­պա­նու­թյան կազ­մա­կեր­պիչ­ նե­րի ոչն­չաց­մա­նը: Կ­լի­նի՞ արդ­յոք «ներ­ քին Նե­մե­սիս»՝ որ­պես ար­ձա­գանք մեր այս ճգնա­ժա­մա­յին ի­րա­կա­նու­թյա­նը: Ծայ­րա­հե­ղա­կան այս մո­տե­ցու­ մը հնա­ րա­ վոր է, ե­ թե փակ­ վեն ընտ­ րու­թյուն­նե­րի և այլ օ­րի­նա­կան ըն­ թա­ցա­կար­գե­րի/ինս­տի­տուտ­նե­րի մի­ ջո­ցով փո­փո­խու­թյուն­նե­րի հաս­նե­լու

հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րը: Այս ա­ռու­մով 2012-ը բե­կում ­ն ա­յին տա­րի կա­րող է լի­ նել: Խն­դիր­նե­րի ծայ­րա­հե­ղա­կան լու­ ծում ­ն երն այ­սօր ամ­բողջ աշ­խար­հում են դար­ձել ա­ռօ­րեա­կան՝ որ­պես ար­ ձա­գանք չբա­վա­րար­վող պա­հանջ­նե­ րի: Հե­ղա­փո­խու­թյուն­ներ, տար­բեր ագ­ րե­սիվ շար­ժում ­ն եր, մաս­սա­յա­կան կո­ տո­րած­ներ, վրեժխնդ­րու­թյան ակ­տեր: Ոչ վաղ անց­յա­լի պատ­մու­թյու­նը ցույց է տա­լիս, որ սրանք շղթա­յա­կան ռեակ­ ցիա­յի է­ֆեկտ ու­նեն: Աշ­խար­հի մարդ­կանց նմա­նա­տիպ ար­ձա­գանք­նե­րը կար­ծես փոխ­կապ­ ված են, այդ­պես էր նաև 60-ա­կան­նե­ րի վեր­ջին և 70-ա­կան­նե­րի սկզբին, երբ արևմտ­յան ան­հան­գիստ ե­րի­տա­ սար­դու­թյու­նը, ագ­րե­սիվ ցույ­ցեր կազ­ մա­կեր­պե­լով, հան­դես էր գա­լիս կա­ պի­տա­լիզ­մի և իմ­պե­րիա­լիզ­մի դեմ, Ի­տա­լիա­յում և Թուր­քիա­յում ի­րենց ա­հա­բեկ­չա­կան գոր­ծու­նեու­թյամբ էին փայ­լում «Կար­միր բրի­գադ­ներ»-ն ու «Գորշ գայ­լե­ր»-ը, պրահ­յան գա­րունն էր «ծաղ­կում» Չե­խոս­լո­վա­կիա­յում, ու­ սա­նո­ղա­կան շար­ժում ­ն երն ա­լե­կո­ծում էին Ֆ­րան­սիան, Գեր­մա­նիան, ԱՄՆ-ը, Մեք­սի­կան, Բ­րա­զի­լիան, Ճա­պո­նիան, Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյու­նը չճա­նա­չե­լու, չըն­դու­նե­լու դեմ վրի­ժա­ռու­թյան գոր­ ծո­ղու­թյուն­ներ էին կա­տա­րում «Ա­սա­ լա»-ն և այլ խմբեր: Մեր հա­սա­րա­կու­թյու­նը վեր­ջին տա­րի­նե­րին դար­ձել է է՛լ ա­վե­լի ան­ հան­դուր­ժող մար­դու ի­րա­վունք­նե­ րի խախ­տում ­ն ե­րին, բա­նա­կում առ­ կա մա­հե­րին, կա­նաչ տա­րածք­նե­ րի կրճատ­մա­նը, բո­ղոք­ներ են հա­սու­ նա­նում սե­փա­կա­նու­թյան ի­րա­վուն­քի

ոտ­նա­հար­ման, ա­զատ ձեռ­նար­կա­տի­ րու­թյան խո­չըն­դոտ­ման հետ կապ­ ված: Իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը սրան հա­ ճախ ար­ձա­գան­քում են ան­պատ­ժե­ լիու­թյամբ, պե­տա­կան ո­րոշ այ­րե­րի լկտի պահ­ված­քով, տիգ­րան­սարգս­յա­ նա­կան դե­մա­գո­գիա­յով: Վի­ճա­կը ժա­ մա­նակ առ ժա­մա­նակ լից­քա­թափ­ վում է է­կո­լո­գիա­կան խմբե­րի տա­ րած փոք­րիկ հաղ­թա­նակ­նե­րով, ին­չը հույս է ներշն­չում, որ քա­ղա­քա­ցիա­ կան հա­սա­րա­կու­թյու­նը մեր երկ­րում կա­րող է ազ­դե­ցու­թյուն ու­նե­նալ: Հա­ յաս­տա­նում տի­րող ա­նա­ռողջ մթնո­լոր­ տը լուրջ դժգո­հու­թյուն­ներ է ա­ռա­ջաց­ նում Սփ­յուռ­քում, ինչն ար­տա­հայտ­վում է Հա­յաս­տա­նին ուղղ­ված տար­բեր հիմ­ նադ­րամ ­ն ե­րի փա­կու­մով, ներդ­րում­ նե­րի կրճատ­մամբ, մեր աշ­խար­հահռ­ չակ հայ­րե­նա­կից­նե­րի կող­մից հա­յոց իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի ա­նո­ղոք քննա­դա­ տու­թյամբ: Մ­յուս կող­մից՝ սփյուռ­քա­հա­ յե­րի մի փոքր մասն էլ ա­վե­լի ճիշտ ճա­ նա­ պար­ հի վրա է. դառ­ նում է հա­ յաս­ տան­ցի, փոր­ձում է այս­տեղ պայ­քա­րել իր ե­րա­զած հայ­րե­նի­քի հա­մար, մաս է դառ­նում հա­յաս­տան­յան քա­ղա­քա­ ցիա­կան հա­սա­րա­կու­թյան: Քա­ղա­քա­ցիա­կան ակ­տի­վու­թյունն արդ­ յոք այն­ քան ու­ ժեղ կլի­ նի՞, որ բե­ րի երկ­րի լուրջ ժո­ղովր­դա­վա­րաց­ման, այդ թվում՝ ընտ­րու­թյուն­նե­րի մի­ջո­ ցով իշ­խա­նա­փո­խու­թյան հնա­րա­վո­ րու­ թյան՝ այլ դիս­ կուր­ սի թե­ մա է: Այն դեռևս լուրջ հա­կակ­շիռ չի կա­րո­ղա­նում դառ­նալ իշ­խա­նա­կան կա­մա­յա­կա­նու­ թյա­նը, թեև նրա  հզո­րա­նա­լը միակ մի­ ջոցն է ներ­քին Նե­մե­սի­սից խու­սա­փե­լու հա­մար:  n

Օրաթերթը տպագրվում է «Տիգրան Մեծ» հրատա­րակ­չու­թյան տպարանում, ք.Երևան, Արշակունյաց 2:

Խմ­բագ­րա­կա­նը չի պայ­մա­նա­վո­րում թեր­թի այլ հատ­ված­նե­րում նո­րու­թյուն­նե­րի ընտ­րու­թյունն ու լու­սա­բա­նու­մը: Այս  է­ջում հրա­պա­րակ­վող մյուս կար­ծիք­նե­րը կա­րող են չհա­մընկ­նել խմբագ­րու­թյան դիր­քո­րոշ­մա­նը:


№ 67, հինգշաբթի, դեկտեմբերի 22, 2011 թ. |

Օրակարգ | 3

Եվս ե­րեք տաս­նամ­յակ, և իշ­խա­նա­փո­խու­թյուն կա­նենք

Ֆոտոլուր

Կամ ինչ­պես հաս­կա­նալ Լևոն Զու­րաբ­յա­նին

Պի­նո­չե­տի օ­րի­նա­կը, ո­րը եր­կի­րը իշ­խել է շուրջ ե­րեք տաս­նամ­յակ, բա­վա­կան հե­տաքր­քիր է. ու­րեմն ինչ՝ ՀԱԿ-ը ժո­ ղովր­դին ա­ռա­ջար­կում է դի­մա­նալ ևս­ ե­րեք տաս­նամ­յա՞կ:

Ե­ր եկ հրա­վ իր­ված ա­ս ու­լ ի­ սին Հայ ազ­գա­յ ին կոնգ­ր ե­ սի հա­մ ա­կ ար­գ ող Լևոն Զու­ րաբ­յ ա­ն ը հայ­տ ա­ր ա­ր ել է, թե «2012-ը պետք է դառ­ն ա լե­գ ի­ տիմ իշ­խ ա­ն ու­թ յան ձևա­վոր­ ման տա­ր ի, իշ­խ ա­ն ու­թ յուն­ն ե­ր ը որևէ պատ­ր անք այս ա­ռ ու­մ ով չպետք է ու­ն ե­ն ան» (Azatutyun. am): Լ­ր ագ­ր ող­ն ե­ր ից մե­կ ի այն հար­ց ին, թե տա­ր ի­ն եր շա­ր ու­ նակ ՀԱԿ-ը խո­ ս ում է իշ­ խ ա­ նա­փ ո­խ ու­թ յու­ն ից, սա­կ այն այն տե­ ղ ի չի ու­ ն ե­ ն ում, ուս­ տի՝ գա­լ իք տա­ր ում Կոնգ­ր ե­ սը պատ­ր աստ­վո՞ւմ է իշ­խ ա­ նա­փ ո­խ ու­թ յուն ի­ր ա­կ ա­ն աց­ն ե­ լու հա­ մ ար դի­ մ ել նոր քայ­ լե­ րի կամ կի­ ր ա­ ռ ել նոր գոր­ ծ իք,

Լևոն Զու­ր աբ­յ անն ար­ձ ա­գան­ քել է. «Իսկ դուք ա­ռ ա­ջ ար­կ ում եք՝ մենք դո՞ւրս գանք սահ­մ ա­ նադ­ր ա­կ ան շրջա­ն ակ­ն ե­ր ից։ Նոր գոր­ծ իք, այդ ա­ռ ու­մ ով, չի լի­ն ե­լու՝ մենք ո՛չ տե­ռ ո­ր իզ­մ ի ենք դի­մ ե­լու, ո՛չ զին­ված ապս­ տամ­բ ու­թ յան։ Ե­թ ե նոր գոր­ծ իք ա­ս ե­լով դա նկա­տ ի ու­ն եք՝ մենք նոր գոր­ծ իք չենք գոր­ծ ա­ծ ե­լու։ Բայց մեծ հաշ­ վով՝ մենք ա­ ն ե­ լու ենք հետև­ յ ա­ լ ը. մենք կազ­ մա­կ եր­պ ե­լու ենք ժո­ղովր­դ ի ու­ ղիղ ճնշու­մ ը այն­պ ես, ինչ­պ ես դա ա­ր ե­ց ին բազ­մ ա­թ իվ երկր­ նե­ր ում և հա­ս ան իշ­խ ա­ն ու­թ յան հրա­ժ ա­ր ա­կ ա­ն ին»։ ­Հար­ցին, թե Կոնգ­րե­ սը ինչ­պե՞ս է պատ­րաստ­վում

Գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­րի ին­դեք­սը նվա­զել է ԿԲ-ն հ­րա­պա­րա­կել է չոր­րորդ ե­ռամս­յա­կի պատ­կե­րը ‹‹‹ էջ 1 պայ­մա­նա­վոր­ված արդ­յու­նա­բե­ րու­թյան և առևտ­րի ո­լորտ­նե­րի պա­տաս­խան­նե­րով: Տն­տե­սա­կան ակ­տի­վու­թյան և գոր­ծարար մի­ջա­վայ­րի ին­դեքս­ նե­րի վա­տա­ցու­մը ու­շագ­րավ է, ե­թե հաշ­վի առ­նենք, որ չո­րրորդ ե­ռամս­յա­կը հա­մար­վում է ա­մե­ նաակ­տի­վը՝ պայ­մա­նա­վոր­ված նա­խա­մա­նոր­յա ա­ժիո­տա­ժով։ Տն­տե­սա­կան ակ­տի­վու­թյան ին­ դեք­սը չոր­րորդ ե­ռամս­յա­կում 100-բա­լա­նոց սանդ­ղա­կով կազ­ մել է 60,5։ Ըստ մե­թո­դա­բա­նու­ թյան՝ այն գտնվում է ա­ ճի տի­ րույ­ թում, բայց դա դեռ բա­ վա­ րար չէ, որ­ պես­ զի նշվի, որ այն իս­կա­պես կա­յուն է։ Ըստ մե­թո­դա­բա­նու­թյան՝ հաշ­ վեկշ­ռի 0 ար­ժե­քը խո­սում է այն մա­սին, որ բո­լոր ռես­պոն­դենտ­ նե­րը նշել են նվա­զում, 100 ար­ ժե­քը՝ աճ, իսկ 45-ից մինչև 55-ը՝ կա­յուն վի­ճակ։ Թեև տնտե­սա­ կան ակ­տի­վու­թյու­նը գտնվում է ա­ճի մի­ջա­կայ­քում, գոր­ծա­ րար­նե­րի սպա­սում ­ն ե­րն այդ­քան էլ լա­վա­տե­սա­կան չեն. սպա­ սում ­ն ե­րի են­թա­ցու­ցի­չը կազ­ մել է 37,8, ին­ չը նշա­ նա­ կում է, որ տնտե­սա­վա­րող­նե­րն այդ­ քան էլ դրա­կան չեն պատ­րաստ­ վում դի­մա­վո­րել նոր տա­րին և վա­տա­տես են գա­լիք տար­վա նկատ­մամբ։ Ինչ վե­րա­բե­րում է գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­րին, ա­պա թեև Կա­ռա­ վա­րու­թյու­նը բազ­միցս հայ­տա­ րա­րել է գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­ րի բա­րե­լավ­ման մա­սին, գոր­ ծա­րար­նե­րն այլ կար­ծի­քի են։ Այս­պես՝ գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­ րի ին­ դեք­ սը կազ­ մել է 45,3 այն դեպ­քում, երբ եր­րորդ ե­ռամս­յա­ կում այն կազ­ մել էր 48,1։ Թեև

«

cba.am

գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­րի ին­դեք­սը գտնվում է «կա­յուն» մի­ջա­կայ­ քում (45-ից մինչև 55), ��յն շատ մոտ է վա­տա­նա­լուն։ Ըստ ո­լորտ­նե­րի՝ գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­րի ին­դեք­սն այդ­քան էլ լա­վա­տե­սա­կան չէ, քա­նի որ այն ըստ էու­թյան վատ է շի­նա­րա­րու­ թյան (43,1), արդ­յու­նա­բե­րու­թյան (44,9), առևտ­րի (44,9) ո­լորտ­նե­ րում։ Միակ ո­լոր­տը, որ­տեղ գոր­ ծարար մի­ջա­վայ­րը կա­յուն է, ծա­ռա­յու­թյուն­ներն են (47,5)։ ԿԲ հրա­պա­րակ­ման մեջ նշվում է, որ չո­րրորդ ե­ռամս­յա­կում նա­ խորդ ե­ռամս­յա­կի նկատ­մամբ ներդ­րում ­ն եր կա­տա­րե­լու պատ­ րաս­տա­կա­մու­թյուն հայտ­նած կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի տե­ սա­կա­րար կշի­ռը նվա­զել է. ըն­ թա­ցիկ ե­ռամս­յա­կում հարց­ված կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի ըն­ դա­մե ­նը 26,5%-ն է կա­տա­րե­լու ներդ­րում ­ն եր: Այս ե­ռամս­յա­կում փաս­տա­ցի ներդ­րում ­ն եր կա­տա­ րած կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի

Չոր­րորդ ե­ռամս­յա­կում գոր­ծա­րար մի­ջա­վայ­րի ին­դեք­սը նա­խորդ տար­վա նույն ե­ռամս­յա­կի հա­մե­մա­տու­թյամբ նվա­զել է 2,7%-ով

»

թի­ վը փոքր է նա­ խորդ ե­ ռամս­ յա­կի կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի ներդ­րում ա­նե­լու սպա­սու­մից։ Գա­լիք ե­ռամս­յա­կում ներդ­րում­ ներ պատ­րաստ­վում են ի­րա­ կա­նաց­նել արդ­յու­նա­բե­րա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի 27%ը, շի­նա­րա­րա­կան կազ­մա­կեր­ պու­թյուն­նե­րի 14,2%-ը, ծա­ռա­ յու­թյուն­նե­րի և առևտ­րի ո­լոր­տի կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի հա­մա­ պա­տաս­խա­նա­բար 24,0%-ը և 33,5%-ը։ Ու­շագ­րավ է, որ ե­թե 2009-ից ի վեր՝ որ­պես գոր­ծու­նեու­թյու­նը խո­չըն­դո­տող ա­ռաջ­նա­յին գոր­ ծոն տնտե­սա­վա­րող­նե­րը նշում էին պա­հան­ջար­կի նվա­զու­մը, ա­պա այս ե­ռամս­յա­կում մի­տու­ մը փո­ փոխ­ վել է, և այդ գոր­ ծո­ նը նշվել է ըն­դա­մե ­նը չոր­րոր­ դը: Ա­ռա­ջին դիր­քում հայտն­վել է փո­խար­ժե­քի տա­տա­նում ­ն ե­ րի գոր­ծո­նը: Բա­ցի այդ՝ փո­փոխ­ վող հա­ջոր­դա­կա­նու­թյամբ կազ­ մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի հա­մար հիմ ­ն ա­կան խո­չըն­դոտ են հան­ դի­սա­ցել առ­կա ֆի­նան­սա­կան խնդիր­նե­րը և ոչ բա­րեն­պաստ տնտե­սա­կան մի­ջա­վայ­րը: Ըստ հա­ճա­խա­կա­նու­թյան՝ մյուս գոր­ ծո­նը հար­կա­յին վար­չա­րա­րու­ թյունն է:  n Ռու­բեն Սի­մոն­յան

հե­ղա­փո­խու­թյուն ա­նել, ՀԱԿ-ի հա­մա­կար­գո­ղը պա­տաս­խա­նել է, թե Պի­նո­չե­տը ա­վե­լի դրա­կոն­ յան մի­ջոց­ներ էր գոր­ծադ­րում, բայց նա էլ, ի վեր­ջո, ստիպ­ված էր զի­ջել։ «Ո­րով­հետև ռե­ժիմ ­ն ե­ րը սպառ­վե­լու սո­վո­րու­թյուն ու­ նեն, և այս ռե­ժի­մը գնա­լով սպա­ ռում է իր պահ­պան­ման ռե­սուրս­ նե­րը»,– ա­սել է Զու­րաբ­յա­նը։ Լե­գ ի­տ ի­մ իշ­խ ա­ն ու­թ յուն ձևա­վո­ր ե­լու մա­ս ին Լևոն Զու­ րաբ­յ ա­ն ի հայ­տ ա­ր ա­ր ու­թ յու­ նը, ի­հ ար­կ ե, նո­ր ու­թ յուն չէ. դա թերևս հա­ս ա­ր ա­կ ու­թ յան ճնշող մե­ծ ա­մ աս­ն ու­թ յան կար­ ծիքն է՝ ան­կ ախ քա­ղա­ք ա­կ ան հա­յ ացք­ն ե­ր ից:

Ա­ռա­վել ու­շագ­րավ է Զու­րաբ­ յա­նի խոս­տո­վա­նու­թյան նման պա­տաս­խա­նը, որ ե­թե ընտ­ րու­թյուն­նե­րի մի­ջո­ցով հնա­րա­ վոր չլի­նի իշ­խա­նա­փո­խու­թյուն ի­րա­կա­նաց­նել, ի­րենք «հա­կա­ սահ­մա­նադ­րա­կան մի­ջոց­նե­րի չեն գնա­ լու», և որ բռնա­ պետ­ նե­րը վեր­ջի­վեր­ջո հե­ռա­նում են: Չի­լիի բռնա­պետ Պի­նո­չե­տի օ­րի­նա­կը, ո­րը եր­կի­րը իշ­խել է շուրջ ե­րեք տաս­նամ­յակ (ո­րի օ­րոք այդ եր­կի­րը տնտե­սա­կան լուրջ ա­ռա­ջըն­թաց է ու­նե­ցել– սա ի­մի­ջիայ­լոց) բա­վա­կան հե­ տաքր­քիր է. ու­րեմն ինչ՝ ՀԱԿ-ը ժո­ղովր­դին ա­ռա­ջար­կում է դի­ մա­նալ ևս­ ե­րեք տաս­նամ­յա՞կ:  n Լի­լիթ Մի­քա­յել­յան


| № 67, հինգշաբթի, դեկտեմբերի 22, 2011 թ.

4 | Փողեր

Ոս­կին ո­րո­շել է ա­ճել Դե­ղին մե­տա­ղը Հա­յաս­տա­նին 2,5 ան­գամ շատ գու­մար է բե­րել 2011թ. ոս­ կու գնի վար­ քա­ գի­ ծը ձգտում էր ա­ ճի: Մեկ ուն­ ցիա­ յի հա­մար դե­ղին մե­տա­ղի գի­նը $1530-ից հա­սավ $1921-ի: Ե­րեկ­վա դրու­թյամբ ոս­կու 1 ուն­ցիա­յի գի­նը $1633 էր: Տար­վա մի­ջին գի­նը կազ­մել է $1610: Հա­յաս­տա­նի ընդ­հա­նուր ար­տա­հան­ման կա­ռուց­ ված­քում ոս­կու մաս­նա­բա­ժի­նը կազ­մել է 5%՝ $43,1   մլն գու­մա­րա­ յին ար­տա­հայ­տու­թյամբ 250% աճ է ար­ձա­նագր­վել: 2011թ. ի­նը ա­միս­նե­րին Հա­ յաս­տա­նից ար­տա­հան­վել է $43,1   մլն-ի 1,6 տոն­նա ոս­կի՝ ան­ ցած տար­վա նույն ժա­մա­նա­կա­ հատ­վա­ծի $17    մլն­-ի 988 կգ­-ի հա­մե­մատ կամ հաշ­վե­տու ժա­ մա­նա­կա­հատ­վա­ծում ընդ­հա­նուր ար­տա­հան­ման մոտ 5%-ը: Հա­ յաս­տա­նի ար­տա­հան­ման շուրջ կե­ սը (45%) բա­ ժին է ընկ­ նում մե­տաղ­նե­րին: 2011թ. ըն­թաց­քում նվա­զել են գու­նա­վոր մե­տաղ­նե­րի գնե­րը, մաս­նա­վո­րա­պես՝ նի­կե­լի, ցին­ կի, պղնձի և ալ­յու­մի­նի: Ե­թե տա­ րեսկզ­ բին պղնձի 1 տոն­ նա­ յի գի­ նը $9,5 հազ. էր, ա­պա այս շա­բաթ այն տա­ տան­ վում էր $7,4 հա­ զ-ի սահ­ման­նե­րում: Թան­կար­ժեք մե­ տաղ­նե­րի շար­քում ա­ճել են ոս­կու

նկատ­մամբ բարձր արդ­յու­նա­բե­ րա­կան պա­հան­ջար­կով»,– նշված է վեր­լու­ծու­թյու­նում: Ըստ Վերդ­յա­նի վեր­լու­ծու­թյան՝ հա­մաշ­խար­հա­յին շու­կա­յում 2011թ. ոս­կու գինն ա­ճել է մի­ջի­նը 19%-ով՝ $1690 տրո­յա­կան ուն­ցիա­ յի հա­մար: Ոս­կու թան­կա­ցու­մը պայ­մա­նա­վոր­ված էր նաև բազ­ մա­թիվ երկր­նե­րի կենտ­րո­նա­կան բան­կե­րի կող­մից ոս­կու ձու­լակ­ տոր­նե­րի՝ որ­պես ա­պա­հով ակ­ տիվ ­ն ե­րի գնման ծա­վա­լի ա­ճով: Արդ­յուն­քում դե­ղին մե­տա­ղի գի­ նը 2011թ. հա­սավ նոր կար­ճա­ժամ­ կետ ռե­կոր­դի՝ $1921/1 ուն­ցիա: Հատ­կան­շա­կան է, որ այս տա­ րի Հա­յաս­տա­նից ար­տա­հան­վող ոս­կու փո­շու 1 կգ­-ի գի­նը կազ­մել է $27 հազ. ($960/1 ուն­ ցիա), այն դեպ­քում, երբ հա­մաշ­խար­հա­յին շու­կա­յում ոս­կու 1 կգ­-ի նվա­զա­ գույն գի­նը ի­նը ա­միս­նե­րին ե­ղել է $42,8 հազ. ($1530/1 ուն­ցիա): Ըստ ForexClub-ի վեր­ լու­ ծու­թյան՝ եվ­րո­գո­տու չլուծ­ ված պարտ­քա­յին խնդիր­նե­րը և

և ար­ ծա­ թի գնե­ րը, ի­ ջել են պլա­ տի­նի և պա­լա­դիու­մի գնե­րը: ForexClub-ի վեր­լու­ծա­բան Մի­ քա­յել Վերդ­յա­նի պատ­րաս­տած «Մե­տաղ­նե­րի շու­կա­յի վեր­լու­ծու­ թյու­ն»-ում նշվում է, որ ոս­կու գնի ա­ճը պայ­մա­նա­վոր­ված է հա­մաշ­ խար­հա­յին տնտե­սու­թյան վե­րա­ կանգն­ման ա­նո­րոշ հե­ռան­կար­ նե­րով և եվ­րո­գո­տու պարտ­քա­յին խնդիր­նե­րով: «Շու­կա­յի մաս­նա­ կից­նե­րը որ­պես ա­պա­հով ակ­ տիվ սկսել են դի­ տար­ կել հենց այս թան­կար­ժեք մե­տա­ղը: Ոս­ կու գնի ա­ճը պայ­մա­նա­վոր­ված էր նաև Մեր­ ձա­ վոր Արևել­ քում և Հ­յու­սի­սա­յին Աֆ­րի­կա­յում տի­րող քա­ղա­քա­կան ան­կա­յու­նու­թյամբ, զար­գա­ցող երկր­նե­րում՝ Չի­նաս­ տա­նում և Հնդ­կաս­տա­նում, ոս­կու

2011թ. ի­նը ա­միս­նե­րին Հա­յաս­տա­նից ար­տա­հան­վել է $43,1    մլն­-ի 1,6 տոն­նա ոս­կի՝ ան­ցած տար­վա նույն ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծի $17    մլն­-ի 988 կգ­-ի հա­մե­մատ կամ հաշ­վե­տու ժա­մա­ նա­կա­հատ­վա­ծում ընդ­հա­նուր ար­տա­հան­ման մոտ 5%-ը:

ԱՄՆ-ի Դաշ­նա­յին պա­հուս­տա­ յին հա­մա­կար­գի՝ տնտե­սու­թյան խթան­մանն ուղղ­ված հնա­րա­վոր մասշ­տա­բա­յին ծրա­գի­րը միջ­ նա­ժամ ­կ ետ հե­ռան­կա­րում ոս­կու հա­մար ստեղ­ծում են դրա­կան սպա­սում ­ն եր: Սա­կայն չի բա­ցառ­ վում, որ 2012թ. ա­ռա­ջին կի­սամ­ յա­կում ոս­կու գի­նը իջ­նի՝ կապ­ ված հա­մաշ­խար­հա­յին տնտե­ սա­կան ա­ճի դան­դաղ­ման և ԱՄՆ

դո­լա­րի արժևոր­ման հետ: Վերդ­յա­նի կան­խա­տես­մամբ՝ 2012թ. երկ­րորդ կե­սին, կա­յու­նա­ ցող հա­մաշ­խար­հա­յին տնտե­սա­ կան ա­ճին զու­գա­հեռ, ոս­կու արդ­ յու­նա­բե­րա­կան և ներդ­րու­մա­յին պա­հան­ջար­կը կա­ճի: Արդ­յուն­քում ոս­կու գի­նը 2012թ. վեր­ջին կա­րող է ա­ ճել 15.4%-ով՝ մինչև $1,950/1 ուն­ցիա­:  n Մա­րի­լույս Ե­րեմ­յան

Չա­րած գոր­ծե­րի ամ­փո­փում Տ­րանս­պոր­տի և կա­պի նա­խա­րա­րը ներ­կա­յաց­րեց անց­նող տա­րին Վա­նա­ձոր-­Ֆիո­լե­տո­վո եր­կաթ­գիծ Մա­ն ուկ Վար­դան­յ ա­ն ի խոս­ քով՝ 2011թ. «Հա­ր ավ­կ ով­կ աս­ յան եր­կ ա­թ ու­ղ ի» ըն­կ ե­ր ու­թ յու­ նը (ՀԿԵ) նա­խ ա­պ ա­տ արս­տ ել է Վա­ն ա­ձ որ-­Ֆիո­լե­տ ո­վո եր­ կաթգ­ծ ի տեխ­ն ի­կ ատն­տ ե­ս ա­ կան հիմ ­ն ա­վո­ր ու­մ ը, ո­ր ի հիմ­ քում ըն­ կ ած են հինգ ծրագ­ րեր, ո­ր ոն­ց ից ընտր­վել է մեկը։ Այն ա­ռ ա­ջ ի­կ ա օ­ր ե­ր ին կներ­կ ա­ յաց­վ ի Կա­ռ ա­վա­ր ու­թ յան հաս­ տատ­մ ա­ն ը: «Այս եր­կ աթգ­ծ ի նախ­ն ա­կ ան ար­ժ ե­ք ը $200  մլն է, դա կա­տ ար­վել է ռու­ս ա­կ ան գնա­գ ո­յ աց­մ ան մե­խ ա­ն իզ­մ ով, մեզ մոտ մի քիչ է­ժ ան կլի­ն ի»,– ա­ս աց նա­խ ա­ր ա­ր ը՝ հա­վե­լե­լով, որ կան եր­կ ա­թ ու­ղա­յ ին հատ­ ված­ն եր, ո­ր ոնք չեն օգ­տ ա­ գործ­վում, և չի բա­ց առ­վում, որ թույ­լատր­վ ի դրանք ա­պ ա­մ ոն­ տա­ ժ ել և օգ­ տ ա­ գ ործլ նոր եր­ կա­թ ու­ղա­յ ին գծում։ Ըստ նա­ խա­ր ա­ր ի՝ ծրա­գ ի­ր ը պետք է ի­ր ա­կ ա­ն աց­վ ի պե­տ ու­թ յունմաս­ն ա­վոր հատ­ված 50/50 հա­ մա­գ որ­ծ ակ­ց ու­թ յան արդ­յ ուն­ քում: «Չի բա­ց առ­վում, որ բա­ նակ­ց ու­թ յուն­ն ե­ր ի արդ­յ ուն­ք ում պայ­մ ա­ն ա­վոր­վենք ՀԿԵ-ի եր­ կա­թ ու­ղու կոն­ց ե­ս իոն վճար­ ներն ուղ­ ղել այդ ծրագ­ ր ի ֆի­ նան­ս ա­վոր­մ ա­ն ը»,– ա­ս աց նա: Ն­շ ենք, որ Վա­ն ա­ձ որ-­Ֆիո­ լե­տ ո­վո 32 կմ­-անոց եր­կ ա­թ ու­ ղա­յ ին նա­խ ագ­ծ ի ար­ժ ե­ք ը ա­վե­ լի վաղ գնա­հ ատ­վում էր շուրջ $100 մլն:

Հա­յաս­տան-Ի­րան եր­կաթ­գիծ Ինչ վե­րա­բե­րում է Հա­յաս­տանԻ­րան եր­կա­թու­ղա­յին նա­խագ­ծի

գա­ղա­փա­րին, ա­պա, ըստ նա­խա­ րա­րի, այդ ծրագ­րի ուղ­ղու­թյամբ կա­տար­ված են ո­րո­շա­կի աշ­խա­ տանք­ներ, և ներ­կա­յում բա­նակ­ ցու­թյուն­ներ են ըն­թա­նում ա­ռան­ ձին կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի հետ։ «Ա­ռա­ջի­կա ե­րեք ա­միս­նե­րին կու­նե­նանք լրա­ցու­ցիչ ին­ֆոր­մա­ ցիա, և չի բա­ցառ­վում, որ աշ­խա­ տանք­նե­րը Վա­նա­ձոր-­Ֆիո­լե­տո­ վո­յի հետ զու­գա­հեռ սկսենք։ Մենք ցան­կա­նում ենք այն ի­րա­կա­նաց­ նել պե­տու­թյուն-մաս­նա­վոր հա­ մա­գոր­ծակ­ցու­թյան սկզբուն­քով, քա­նի որ պե­տու­թյան հա­մար բա­ վա­կան ծանր կլի­նի նման ար­ժո­ ղու­թյամբ մի­ջոց­նե­րի տակ մտնե­ լը»,– ա­սաց նա­խա­րա­րը։ Ն­շենք, որ Հա­յաս­տա­նը Ի­րա­ նին միաց­նող եր­կա­թու­ղա­յին նա­խագ­ծի նախ­նա­կան ար­ժե­ քը, եվ­րո­պա­ցի մաս­նա­գետ­նե­ րի հաշ­վարկ­նե­րով, շուրջ $4  մլրդ­ է, ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րի հաշ­վարկ­ նե­ րով՝ շուրջ $1,8 մլրդ, իսկ հայ և ի­րան­ցի պաշ­տոն­յա­նե­րի հաշ­ վարկ­նե­րով՝ $1-1,2  մլրդ։

Հ­յու­սիս-հա­րավ ավ­տո­մայ­րու­ղի Ա­սիա­կան զար­գաց­ման բան­ կի (ԱԶԲ) վ��ր­կա­յին մի­ջոց­նե­ րով ի­րա­կա­նաց­վե­լիք Հ­յու­սիս-­ հա­րավ ավ­տո­մո­բի­լա­յին ճա­նա­ պար­հի ծրագ­րի մա­սին Մա­նուկ Վար­դան­յանն ա­սաց, որ «Ծ­րա­ գիր-1» և «Ծ­ րա­ գիր-2»-ի փաս­ տաթղ­թե­րն ու­ղարկ­վել են ԱԶԲին, և բան­կից պա­տաս­խան ստա­նա­լուց հե­տո շա­հող ըն­ կե­րու­թյան հետ կստո­րագր­վի պայ­մա­նա­գիր։ «Օ­րա­կարգ»-ի հար­ցին, թե այս տա­րի վեր­ջա­պես հայտ­նի կդառ­ նա՞ հաղ­թող ըն­կե­րու­թյան ա­նու­ նը, նա­խա­րա­րը պա­տաս­խա­նեց, որ ա­մե ն ինչ կախ­ված է ԱԶԲ-ից. «Ե­թե մինչև դեկ­տեմ­բե­րի 25-ը

կա­ռա­վա­րի­չը կհայ­տա­րա­րի մրցույթ­ներ, կընտ­րի փո­խադ­ րող­նե­րին և պա­տաս­խա­նատ­ վու­թյուն կկրի ուղևո­րա­փո­ խադ­րում ­ն ե­րի հա­մար, իսկ նա­ խա­րա­րու­թյու­նը միայն պետք է վերահս­կի պայ­մա­նագ­րի պա­ հանջ­նե­րի կա­տա­րու­մը։ «Հա­յավ­տո­կա­յա­րան» ըն­կե­րու­ թյու­նը կոն­ցե­սիոն կա­ռա­վար­ման հանձ­նե­լու հար­ցը բարձ­րաց­վել էր դեռ 2008թ.: Նա­խա­տես­վում էր, որ 2010թ. ըն­ թաց­ քում ար­ դեն պետք է պատ­րաստ­ված լի­ ներ ավ­տո­կա­յա­րան­նե­րը կոն­ցե­ սիոն կա­ռա­վար­ման հանձ­նե­լու հա­յե­ցա­կար­գը, սա­կայն այն դեռ պատ­րաստ չէ։

PanARMENIAN

‹‹‹ էջ 1

Մա­նուկ Վար­դան­յա­նի խոս­քով՝ Հա­յաս­տա­նում հնա­րա­վոր է՝ կա­ռուց­վեն վճա­րո­վի ավ­տո­ճա­նա­պարհ­ներ:

բան­կից ստաց­վեն պա­տաս­խան­ նե­րը, ա­պա ա­յո, ե­թե ոչ, ա­պա ար­դեն գա­լիք տա­րի»։ Ն­շենք, որ ընդ­հա­նուր առ­մամբ 82 կմ­ եր­կա­րու­թյամբ և $243  մլն ար­ժո­ղու­թյամբ Աշ­տա­րակ-­Թա­ լին, Երևան-Ա­րա­րատ և ԵրևանԱշ­տա­րակ ճա­նա­պար­հա­հատ­ ված­նե­րի շի­նա­րա­րա­կան ըն­ կե­րու­թյան մրցույ­թի հայ­տե­րը բաց­վել էին հոկ­տեմ­բե­րի 10-ին: Վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­յա­նը նո­յեմ­բե­րի 19-ին Բա­թու­մում իր վրաց պաշ­տո­նակ­ցի հետ հան­ դիպ­մա­նը հայ­տա­րա­րել էր, որ «Հ­յու­սիս-­հա­րավ» ճա­նա­պար­հի շի­նա­րա­րու­թյան մրցույ­թի արդ­ յունք­նե­րը պետք է ամ­փոփ­վեն եր­կու շա­բա­թում… Ըստ Մա­նուկ Վար­դան­յա­նի՝ ար­դեն պատ­րաստ է եր­րորդ տրան­շի՝ Թա­լին-Գ­յում­րի 41 կմ հատ­վա­ծի փա­թե­թը, և ա­ռա­ջի­ կա­յում կհայ­տա­րար­վի շի­նա­րա­ րա­կան ըն­կե­րու­թյան մրցույ­թը։ Տա­րեսկզ­բին ակն­կալ­վում էր, որ Հ­յու­սիս-­հա­րավ ավ­տո­ ճա­նա­պար­հի աշ­խա­տանք­նե­րը

պետք է ար­ դեն սկսված լի­նեին:

այս

Ավ­տո­կա­յա­րան

տա­ րի

Հար­ցին, թե որ փու­լում է «Հա­ յավ­տո­կա­յա­րան» ըն­կե­րու­թյու­նը կոն­ցե­սիոն պայ­ման­նե­րով մաս­ նա­վոր ըն­կե­րու­թյան տրա­մադ­ րե­լու գոր­ծըն­թա­ցը, Վար­դան­յա­ նը պա­տաս­խա­նեց, որ այս տա­ րի­նե­րին ավ­տո­կա­յա­րա­նի դե­ րը էա­ պես նվա­ զել է, քա­ նի որ ուղևո­րա­փո­խադ­րում ­ն ե­րը ի­րա­ կա­նաց­վում են մաս­նա­վո­րի կող­ մից: «Մենք մշա­կել ենք փա­թեթ, ո­րը կներ­կա­յաց­նենք Կա­ռա­ վա­րու­թյա­նը: Մենք ցան­կա­նում ենք ար­դիա­կան ավ­տո­կա­յան­ ներ, եր­թա­կար­գա­վոր­ման կե­ տեր»,– ա­սաց նա՝ հա­վե­լե­լով, որ հա­վա­տար­մագ­րա­յին կա­ռա­ վար­ման հանձ­նե­լուց հե­տո նա­ խա­րա­րու­թյու­նը միջ­պե­տա­կան, միջ­մար­զա­յին և ներ­մար­զա­ յին ուղ­ղու­թյուն­նե­րը պատ­վի­րե­ լու է ավ­տո­կա­յա­նին: Նա­խա­րա­ րի խոս­քով՝ ոչ թե նա­խա­րա­րու­ թյու­նը, այլ ար­դեն ավ­տո­կա­յա­նի

Վ­ճա­րո­վի ճա­նա­ պարհ Մա­նուկ Վար­դան­յա­նը տե­ղե­ կաց­րեց, որ Հա­յաս­տա­նում հնա­ րա­վոր է՝ կա­ռուց­վեն վճա­րո­վի ավ­տո­ճա­նա­պարհ­ներ: Ըստ նրա՝ այդ ուղ­ղու­թյամբ ներ­կա­յում բա­ նակ­ցու­թյուն­ներ են ըն­թա­նում մաս­նա­վոր ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի հետ, և վ­ճա­րո­վի ճա­նա­պարհ­ նե­րը կլի­նեն առ­կա ճա­նա­պարհ­ նե­րի այ­լընտ­րան­քը։ Ըստ նա­ խա­րա­րի՝ այդ ճա­նա­պարհ­նե­րը պետք է լի­նեն ա­վե­լի ո­րակ­յալ, և քն­նարկ­վում է վճա­րո­վի ավ­տո­ ճա­նա­պարհ ու­նե­նա­լու տար­բե­ րա­կը Սի­սիան-­Մեղ­րի հատ­վա­ ծում: Նա­ խա­ րա­ րը չնշեց, թե որ ըն­կե­րու­թյան հետ են բա­նակ­ցու­ թյուն­ներ վա­րում: Ն­շենք, որ Հա­յաս­տա­նում վճա­ րո­վի ավ­տո­ճա­նա­պարհ ու­նե­նա­ լու գա­ղա­փա­րը 2009թ. հ­ղա­ցել էր է­կո­նո­մի­կա­յի այն ժա­մա­նակ­ վա նա­խա­րար Ներ­սես Ե­րից­ յա­նը, իսկ վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­յա­նը հանձ­նա­րա­րել էր եր­կու ամս­վա ըն­թաց­քում մշա­ կել դրա հա­յե­ցա­կար­գը:  n Ար­մե ­նակ Չա­տին­յան


№ 67, հինգշաբթի, դեկտեմբերի 22, 2011 թ. |

Փողեր | 5

2012թ. շա­տե­րը կանց­նեն լա­րա­յին ին­տեր­նե­տի Այս տար­ վա երկ­ րորդ կե­ սին Ucom-ը ձեռք բե­ րեց եր­ կու մրցա­կից պրո­վայ­դեր­նե­րի՝ Netsys և iCon Communications ըն­կե­րու­թյուն­նե­րին: Շու­կա­յի մաս­նա­կից­նե­րի կար­ծի­քով՝ ըն­ կե­րու­թյու­նն ընդ­լայ­նում է բա­ ժա­նոր­դա­յին բա­զան հե­տա­ գա վա­ճառ­քի հա­մար։ Ucom-ի գլխա­վոր տնօ­րեն Հայկ Ե­սա­ յա­նը «Օ­րա­կարգ»-ի հետ զրույ­ ցում ա­սում է, որ ըն­կե­րու­թյան վա­ճառ­քի մա­սին տե­ղե­կու­ թյուն­նե­րը չեն հա­մա­պա­տաս­ խա­նում ի­րա­կա­նու­թյա­նը, իսկ բիզ­նես մո­դե­լը ոչ թե վա­ճառ­ քի, այլ զար­ գաց­ ման մո­ դել է, քա­ նի որ մա­ տուց­ վում են այն­ պի­սի ծա­ռա­յու­թյուն­ներ, ո­րոնք այլ ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի կող­մից դեռ չեն տրա­մադր­վում։ -Պրն Ե­սա­յան, հե­ռա­հա­ ղոր­դակ­ցու­թյան շու­կա­յում լու­րեր են շրջա­նառ­վում, որ Ձեր ըն­կե­րու­թյու­նը պատ­ րաստ­վում է վա­ճառ­քի: Նշ­ վում է, որ այդ նպա­տա­կով KPMG-ն ար­դեն աու­դիտ է ի­րա­կա­նաց­նում Ձեզ մոտ։ -Այդ տե­ղե­կու­թյուն­նե­րը չենհա­ մա­պա­տաս­խա­նում ի­րա­կա­նու­ թյա­նը: Այս պա­հի դրու­թյամբ նման բան չկա։ Մենք գա­լիք տա­ րի պետք է ա­ պա­ հո­ վենք լուրջ ներդ­րու­մա­յին հոս­քեր, և հ­նա­րա­ վոր է՝ այս հան­գա­մանքն է դար­ ձել պատ­ճառ նման տե­ղե­կու­ թյուն­նե­րի։ Գա­լիք տա­րի մենք սկսե­լու են տա­րած­վել մար­զե­ րում և ծած­կույթ ա­պա­հո­վել հան­ րա­պե­տու­թյան ամ­բողջ տա­րած­ քում։ Մենք չենք գնում վա­ճառ­քի, նման բան չկա։ Ինչ վե­րա­բե­րում է աու­դի­տին, իս­կա­պես KPMG-ն ու­սում ­ն ա­սի­րում է 2008-2010 թթ. մեր արդ­յունք­նե­րը։ Դա նոր­մալ երևույթ է, քա­նի որ մեր շրջա­նա­ ռու­թյու­նն ար­դեն ֌1  մլրդ­ է, Կա­ ռա­վա­րու­թյան ո­րոշ­ման հա­մա­ ձայն՝ պար­տա­դիր աու­դիտ պետք է անց­նենք։ Այ­սինքն՝ այն­պես չէ, որ որևէ ըն­կե­րու­թյուն աու­դիտ է պատ­վի­րել ըն­կե­րու­թյու­նը գնե­ լուց ա­ ռաջ: Աու­ դիտ մենք անց­ նում ենք օ­րեն­քի պա­հան­ջով: -­Շու­կա­յի մաս­նա­կից­նե­րը նշում են, որ Ucom-ի բիզ­ նես ծրա­գի­րը ոչ թե զար­ գաց­ման է, այլ վա­ճառ­քի։ Ինչ­պե՞ս կմեկ­նա­բա­նեք։ -Ես հա­ մա­ ձայն չեմ այդ տե­ սա­կե­տին, ո­րով­հետև Ձեր ա­սած շու­կա­յի մաս­նա­կից­նե­րն ան­ցած տա­րի էլ էին ա­սում նույ­նը, սա­ կայն զար­գա­ցում ­ն ե­րն ա­պա­ցու­ ցե­ցին հա­կա­ռա­կը. մենք ձեռք բե­րե­ցինք եր­կու ըն­կե­րու­թյուն, ին­չը մեկ ան­գամ ևս­ ա­պա­ցու­ ցեց, որ Ucom-ը դի­ նա­ միկ զար­ գա­ցող ըն­կե­րու­թյուն է։ Ըն­կե­ րու­թյու­նն ի սկզբա­նե, ինչ­պես և մ­յուս ըն­կե­րու­թյուն­նե­րը, ստեղծ­ վել է շա­հույթ հե­տապն­դե­լու նպա­տա­կով: Մեր արդ­յունք­նե­ րը բա­վա­կան գո­հա­ցու­ցիչ են, մենք ո­րա­կա­կան չա­փա­նիշ­նե­րը, տեխ­նո­լո­գիան ընտ­րե­ցինք այն­ պես, որ Հա­յաս­տա­նի հա­մար իս­ կա­պես նո­րու­թյուն լի­նեին։ Բաց­ ման օր­վա­նից ա­րա­գու­թյուն­նե­րը

«

385 375

21.09

եվրո/դրամ

21.12

502.86

2.62 p 0.52%

560 540 520 500 480 21.06

«Աշ­խա­տե­լու ենք մեծ քա­ղաք­նե­րում՝ Գ­յում­րիում, Վա­նա­ձո­րում և այլ քա­ղաք­նե­րում

21.12

21.09

ռուբլի/դրամ

12.11

0.18 p 1.51%

կա­ռու­ցել օպ­տի­կա­ման­րա­թե­լա­յին ցանց»,- ա­սում է Ե­սա­յա­նը:

որ­տեղ նման ցան­ցի կա­ռու­ցու­ մը ֆի­նան­սա­կան տե­սա­կե­տից ա­նարդ­յու­նա­վետ չէ, ին­տեր­նետ հա­սա­նե­լիու­թյու­նն ա­պա­հո­վե­լու ենք ան­լար տեխ­նո­լո­գիա­յով։ -­Մար­զեր գնա­լը ներդ­րում­ նե­րի վե­րա­դար­ձե­լիու­թյան տե­սա­կե­տից գրա­վի՞չ է։ -­Մար­զե­րը Երևա­նի պես գրա­ վիչ լի­նել, ի­հար­կե, չեն կա­րող, բայց մենք մեր առջև խնդիր ենք դրել, որ պետք է ու­նե­նանք ծած­կույթ։ Երևա­նի և մար­զե­ րի բնակ­չու­թյան գնո­ղու­նա­կու­ թյու­նը տար­բեր է։ Բայց մար­զե­ րում ներդ­րում ­ն ե­րի տե­սա­կե­տից գրավ­ չու­ թյու­ նը ցածր է ոչ թե ե­կա­մուտ­նե­րի տար­բե­րու­թյան, այլ բնա­կա­վայ­րե­րի ոչ խիտ բնա­ կեց­ված լի­նե­լու պատ­ճա­ռով։ Այ­

»

սինքն՝ մար­զե­րում մեկ բա­ժա­ նոր­դի միաց­ման ծախ­սե­րն ա­վե­ լի մեծ են, բայց ինչ­պես ես ա­սա­ ցի, մենք հար­ ցին գլո­ բալ ենք նա­յում,և ցան­կա­նում ենք այն բո­լոր ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րը, ո­րոնք հա­սա­նե­լի են Երևա­նում, հա­սա­ նե­լի լի­նեն նաև մար­զե­րում։ -Ըստ Ձեզ՝ 2012թ. ինչ­պե՞ս է զար­գա­նա­լու ին­տեր­նե­տի շու­կան։ -­Նա­խորդ եր­կու տա­րի­նե­ րի ըն­թաց­քում տե­ղի է ու­նե­ ցել շու­կա­յի բևե­ռա­ցում։ Քա­ղա­ քա­ցի­նե­րն օգտ­վում էին ան­լար տեխ­նո­լո­գիա­նե­րի՝ 3G, WiMAX,

ին­տեր­նետ հա­սա­նե­լիու­թյու­ նից բնա­կա­րան­նե­րում։ Ար­տերկ­ րում նման բան չկա։ Հա­յաս­տա­ նում 3G-ի օգ­տա­գոր­ծու­մը ին­ տեր­նե­տի հա­մար ար­տերկ­րի հա­մե­մատ մի­ջի­նը ե­րեք ան­գամ ա­վել է։ Ան­լար տեխ­նո­լո­գիա­ նե­րը ար­տերկ­րում մար­դիկ օգ­ տա­գոր­ծում են որ­պես շար­ժա­ կան ին­ տեր­ նետ, իսկ մեզ մոտ՝ նաև տա­նը։ Հի­մա մար­դիկ սկսել են հաս­ կա­ նալ, որ տա­ նը պետք է օգ­տա­գոր­ծեն լա­րա­յին տեխ­ նո­լո­գիա­նե­րը, այս­պես կոչ­ ված՝ ֆիքս ին­տեր­նե­տը, իսկ 3G, WiMAX-ի մո­դեմ ­ն ե­րը՝ բնա­կա­ րա­նից դուրս։ Հի­մա տե­ղի է ու­ նե­նում շեր­տե­րի վե­րա­դա­սա­վո­ րում: Կար­ծում եմ՝ 2012թ. ան­լար տեխ­նո­լո­գիա­նե­րի բա­ժա­նորդ­ նե­ րի մի զգա­ լի մասը կանց­ նի լա­րա­յին տեխ­նո­լո­գիա­նե­րի։ -Իսկ ա­րա­գու­թյուն­նե­րի և գ­նե­րի փո­փո­խու­թյուն­ներ կան­խա­տես­վո՞ւմ են։ -2012թ. մենք մտնում ենք այն­ պի­սի ա­րա­գու­թյուն­նե­րով, որ չեմ կար­ծում՝ ա­րա­գու­թյուն­նե­րը մեկ տար­վա ըն­թաց­քում կրկնա­ պատկ­վեն։ Ա­րա­գու­թյուն­նե­րի մա­սով հա­սել ենք այն շե­մին, որ դրա­նից բարձր ա­րա­գու­թյուն­ներն անհ­րա­ժեշտ են ա­վե­լի ծանր կոն­ տեն­տի հա­մար։ Մինչ այժմ ա­րա­ գու­թյուն­ներն ա­վե­լա­ցան կոն­ տեն­տի ծան­րաց­մա­նը զու­գա­հեռ, և չեմ կար­ ծում, որ գա­ լիք տա­ րի կոն­տեն­տի լուրջ ծան­րա­ցում կլի­նի, ո­րը պա­հան­ջի ա­վե­լի մեծ ա­րա­գու­թյուն­ներ։ Կար­ծում եմ՝ եր­կու տա­րի հե­տո ա­ր��­գու­թյուն­ նե­րի ա­վե­լա­ցում կլի­նի, բայց այ­ սօր­վա ա­րա­գու­թյու­նը բա­վա­րար է, որ առ­ցանց հե­ռուս­տա­ցույց նա­ յեք, խա­ղեր խա­ղաք։  n Ար­մե ­նակ Չա­տին­յան

13,50 12,80 12,10 11,40 21.06

21.09

եվրո/դոլար

1.310

21.12 0.00 p 0.18%

1,53 1,46 1,39 1,32 1,25 21.06

21.09

WTI Brent

նավթ

21.12

97.61 0.37 p 0.38% 106.97 0.24 p 0.22%

US$/bbl.

125

100

75 21.06 ոսկի

21.09

կբ 100 հհ comex

1613.5 1626.1

21.12 21.2 p 1.33% 8.5 p 0.53%

US$/t oz.

1900

1650

1400 21.06

21.12

21.09

(comex)

պղինձ

7476

47.4 p 0.64%

US$/tonne

9700 8900 8100 7300 6500 21.06

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

-Իսկ մար­զե­րում կա­ռու­ցե­ լու եք օպ­տի­կա­ման­րա­թե­ լա­յի՞ն, թե՞ ան­լար՝ WiMAX տեխ­նո­լո­գիա­յով ցանց։ -­Մար­զե­րում հիմ ­ն ա­կան ցան­ ցը լի­նե­լու է օպ­տի­կա­ման­րա­թե­ լա­յին։ Աշ­խա­տե­լու ենք մեծ քա­ ղաք­նե­րում՝ Գ­յում­րիում, Վա­ նա­ձո­րում և այլ քա­ղաք­նե­րում կա­ռու­ցել օպ­տի­կա­ման­րա­թե­ լա­ յին ցանց, իսկ բարդ հա­ սա­ նե­լի և գ­յու­ղա­կան վայ­րե­րում,

0.07 p 0.02%

395

355 21.06

Եր­կու տա­րի հե­տո ա­րա­գու­թյուն­նե­րի ա­վե­լա­ցում կլի­նի, բայց այ­սօր­վա ա­րա­գու­ թյու­նը բա­վա­րար է, որ առ­ցանց հե­ռուս­տա­ ցույց նա­յեք, խա­ղեր խա­ղաք -­Դուք ա­սում եք, որ անհ­ րա­ժեշտ են լի­նե­լու ֆի­ նան­սա­կան լուրջ մի­ջոց­ներ։ Դ­րանց աղբ­յու­րը հնա­րա­ վո՞ր է՝ լի­նի նոր բաժ­նե­տի­ րոջ ներգ­րա­վու­մը։ -­Ներդ­րում ­ն ե­րի աղբ­յուր մենք դի­տար­կում ենք վար­կա­յին մի­ ջոց­նե­րի ներգ­րա­վու­մը և այս տար­բե­րա­կը մենք մի քա­նի ան­ գամ քննար­կել ենք, կամ էլ բաժ­ նե­տե­րե­րի մի­ջոց­նե­րը։ Մենք նոր ենք կազ­մում 2012թ. մեր ֆի­նան­ սա­կան ծրա­գի­րը, այն քննարկ­ ման փու­լում է։ Այս պա­հին կա­ րող եմ ա­սել, որ նոր բաժ­նե­տի­ րոջ ներգ­րավ­ման տար­բե­րա­կը չի քննարկ­վում։ Ֆի­նան­սա­կան աղբ­յուր­նե­րի հար­ցում հստա­կե­ ցում կլի­նի, երբ մենք ամ­փո­փենք այս տար­վա արդ­յունք­նե­րը։

382.43

365

ա­վե­լաց­րել ենք 64 ան­գամ։ 2009թ. երբ մենք սկսե­ ցինք մա­ տու­ցել ծա­ռա­յու­թյուն­ներ, նվա­ զա­գույն ա­րա­գու­թյու­նը կազ­մում էր 128 Կ­բիթ/վ, այ­սօր մենք ակ­ ցիա­յի տես­քով ա­ռա­ջար­կում ենք 8 Մ­բիթ/վ՝ ֌8 հազ-ով։ -­Բայց շու­կա­յում խոս­վում է այն մա­սին, որ դա դեմ­ պին­գա­յին գին է: -Իսկ Դուք կար­ ծում եք՝ գի­ նը դեմ­պին­գա­յի՞ն է: Ար­դեն մի քա­նի տա­րի է, ինչ խոս­վում է Հա­յաս­ տա­նում ին­տեր­նե­տի չա­փա­զանց բարձր գնի մա­սին, և ե­թե նա­յենք հա­մաշ­խար­հա­յին գնե­րին, ա­պա դրանք դեմ­պին­գա­յին չեն կա­ րող լի­նել: Այլ հարց է, որ ֆի­զի­ կա­կան և ի­րա­վա­բա­նա­կան ան­ ձանց տրա­մադր­վող ծա­ռա­յու­ թյուն­նե­րը տար­բեր են։ Այ­սինքն՝ այդ ակ­ցիա­յի շրջա­նա­կում ծա­ ռա­յու­թյու­նը տրա­մադր­վում է միայն ֆի­զի­կա­կան ան­ձանց և չի տրա­մադր­վում կոր­պո­րա­տիվ հա­ճա­խորդ­նե­րին։ Այդ սա­կա­գի­ նը դեմ­պին­գա­յին չէ, և ակ­ցիան տևե­ լու է մինչև մարտ։ Պետք է հաս­կա­նանք, որ ֆի­զի­կա­կան ան­ձանց դեպ­քում կի­րառ­վում է շե­ րինգ, քա­ նի որ բո­ լորն էլ գի­ տենք, որ նրանք ամ­ բողջ օ­ րը չեն օգտ­վում ին­տեր­նե­տից։ Նաև պետք է հաս­կա­նալ, որ տեխ­նո­ լո­գիա­նե­րի զար­գաց­մա­նը զու­ գա­հեռ՝ փոխ­վում են սար­քա­վո­ րում ­ն ե­րի գնե­րը, նվա­զում է մե­ ծա­ծախ ին­տեր­նե­տի գի­նը։

դոլար/դրամ

օ ր ա թ ե ր թ

Բաժանորդագրության համար դիմել «Հայփոստ» ՊՓԲԸ, հեռ. 51-45-46, 51-45-47 «Պրեսս Ստենդ» ՍՊԸ, հեռ. 52-21-99, (093)-88-68-01 «Պրեսս-Ատաշե» ՍՊԸ, հեռ. 27-02-22 «Հայմամուլ» ՓԲԸ, հեռ. 45-82-00, 45-89-17 «Բլից-Մեդիա» ՍՊԸ, հեռ. 52-53-01, 58-17-13 «Էքսպրես պլյուս» ՍՊԸ, հեռ. 54-84-30 Առաքումը՝ անվճար

ցորեն

(cbt)

21.09

221.56

21.12 1.75 q 0.78%

US$/tonne

330 290 250 210 21.06

21.09

21.12

Տվյալները վերցված են 21.12, Երևան, ժ. 16:01 Աղբյուրը՝ ՀՀ ԿԲ, Bloomberg և Forex


| № 67, հինգշաբթի, դեկտեմբերի 22, 2011 թ.

6 | Մեծ փողեր

Հա­տուց­ման պա­հը հե­ռու չէ Ըստ Ս­տիգ­լի­ցի՝ աշ­խար­հը նոր քաո­սի շե­մին է

Ըստ իս՝ 2011թ. դրա­կան մի քա­ նի բան կա­րե­լի է ա­ռանձ­նաց­ նել։ Նախ՝ ԱՄՆ-ում կար­ ծես թե վեր­ջա­պես հաս­կա­ցան, որ ան­ դունդ է գո­յա­ցել հա­սա­րա­կու­ թյան միան­գա­մից հարս­տա­ցած հատ­վա­ծի և մ­յուս բո­լոր ա­մե­ րի­կա­ցի­նե­րի միջև։ Ա­պա՝ բո­ղո­ քի ե­րի­տա­սար­դա­կան շար­ժում­ նե­րը՝ «Ա­րա­բա­կան գա­րուն»ից և իս­պա­նա­կան Indignados-ից («Վր­դով­ված­նե­րը») մինչև «Գ­րա­ վի՛ր Ո­ւոլ սթրի­թը», ցույց տվե­ցին, որ կա­պի­տա­լիս­տա­կան հա­մա­ կարգն ա­ մե նևին էլ լավ վի­ ճա­ կում չէ։ ԱՄՆ-ի և Եվ­րո­պա­յի տնտե­ սա­կան և քա­ղա­քա­կան խնդիր­ նե­րը, ո­րոնք լու­ծե­լու փոր­ձե­րը սխալ ուղ­ղու­թյամբ էին, ա­մե­ նայն հա­վա­նա­կա­նու­թյամբ, կշա­ րու­ նակ­ վեն նաև 2012թ.։ Իսկ թե ինչ­պի­սին կլի­նի հա­ջորդ տա­ րին, կախ­ված է ա­ռա­վե­լա­պես

քա­ղա­քա­կան գոր­ծիչ­նե­րի ըն­դու­ նե­լիք ո­րո­շում ­ն ե­րից։ Եվ­րո­պա­ցի ա­ռաջ­նորդ­նե­րը չեն հոգ­ նում կրկնել, թե ի­ րենք են պար­ տա­ վոր փրկել եվ­ րոն։ Սա­ կայն ով­ քեր ի­ րոք կա­ րող են փրկել եվ­ րոն, դրա հա­ մար անհ­ րա­ ժեշտ ա­ մե ն ինչ չէ, որ ա­նում են։ Ն­րանք խոս­տո­վա­ նում են, թե մեծ է ռե­ցե­սիա­յի հա­ վա­նա­կա­նու­թյու­նը, ու եվ­րո­գո­ տու խնդրա­հա­րույց երկր­նե­րին հա­զիվ թե հա­ջող­վի վե­րահս­ կել պարտ­քե­րը։ Այ­դու­հան­դերձ, տնտե­սա­կան ա­ճի խթան­ման հա­ մար նրանք այդ­ պես էլ որևէ գոր­ծուն քայլ չեն ձեռ­նար­կում։ Ն­րանք հայտն­վել են «մահ­վան ո­լո­րապ­տույ­տի» մեջ։ Միակ բա­նը, ո­րը տո­կո­սադ­ րույք­ նե­ րը պա­ հում է ցածր մա­ կար­ դա­ կի վրա ու ինչ-որ ժա­ մա­նա­կով փրկում եվ­րոն, Եվ­րո­ պա­կան կենտ­րո­նա­կան բան­կի (ԵԿԲ) կող­մից պար­տա­տոմ­սե­րի

theendofpoverty.com

2012-ը կլի­նի ա­վե­լի վա­տը, քան 2011-ն էր. սա ա­մե ­նադ­րա­կանն է, ինչ կա­րե­լի է ա­սել անց­նող տար­վա մա­սին, գրում է Նո­բել­յան մրցա­նա­կի դափ­նե­կիր, ԱՄՆ-ի Կո­լում­բիա­յի հա­մալ­սա­րա­նի պրո­ ֆե­սոր Ժո­զեֆ Ս­տիգ­լի­ցը գեր­մա­նա­կան Handelsblatt-ում հրա­պա­ րա­կած իր հոդ­վա­ծում։ Այն թարգ­մա­նա­բար և ո­րոշ կրճա­տում­ն ե­ րով՝ ստորև։

Ժո­զեֆ Ս­տիգ­լի­ց. «2012-ն ա­վե­լի վա­տը կլի­նի, քան 2011-ն էր»։

2012թ. ԱՄՆ-ում ի հայտ կգան խնա­յո­ղու­թյան ա­ռա­ջին ի­րա­կան մի­ջո­ցա­ռում ­ն ե­րը։ 2008թ. հի­փո­թե­ քա­յին ճգնա­ժա­մի հետևանք­նե­րը զգա­ լի են մինչ այժմ։ ԱՄՆ-ի քա­ ղա­քա­կան կու­սակ­ցու­թյուն­նե­րում ոչ ոք չի ու­զում ըն­դու­նել, որ բան­ կա­յին հա­մա­կար­գի վե­րա­կանգ­ նու­մը բա­վա­րար չէր տնտե­սու­թյան ա­պա­քին­ման հա­մար։ Նա­հանգ­նե­ րի մինչճգ­նա­ժա­մա­յին տնտե­սու­ թյան կեն­սու­նա­կու­թյունն ա­պա­հո­ վում էին ան­ շարժ գույ­ քի շու­ կա­ յի «փու­չիկ­նե­րը»։ Իսկ հե­տա­դարձ ճա­նա­պարհ էլ չկա։ Նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­ թյուն­նե­րի տա­րին կնշա­նա­վոր­ վի սո­վո­րա­կան ու դա­տա­րկ

ձեռք­ բե­ րումն է։ Դուր է գա­ լիս դա մյուս­ նե­ րին, թե ոչ՝ ԵԿԲ-ն, միև­նույն է, ֆի­նան­սա­վո­րում է ա­ռան­ձին պե­տու­թյուն­նե­րին։ Իսկ ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րի հե­ տա­գա զար­գաց­ման ա­մե­նա­հա­ վա­նա­կան սցե­նարն այս­պի­սին է. խնա­յո­ղու­թյան մի­ջո­ցա­ռում ­ն եր, թու­լա­ցող տնտե­սու­թյուն­ներ, գոր­ ծազր­կու­թյան մա­կար­դա­կի աճ, ան­փո­փոխ բյու­ջե­տա­յին դե­ֆի­ ցիտ­ներ ու ճգնա­ժա­մը հնա­րա­վո­ րինս ա­րագ հաղ­թա­հա­րե­լու հա­ մար նվա­զա­գույն ջան­քեր՝ քա­ղա­ քա­կան գոր­ծիչ­նե­րի կող­մից։ Կարճ ա­սած՝ սաստ­կա­ցող քաոս։ Հա­ տուց­ման ժա­մը կա­րող է վրա հաս­ նել ար­դեն 2012թ.։

խո­սակ­ցու­թյուն­նե­րով, ո­րոնք նոր աշ­խա­տա­տե­ղե­րի ստեղծ­ման, բյու­ ջե­տա­յին ծախ­սե­րի կրճատ­ման կո­ չեր կա­նեն։ Սա­կայն նրան­ցից ոչ մե­ կը տնտե­սու­թյան վե­րա­կա­ռուց­ման և ան­հա­վա­սա­րու­թյան դեմ պայ­ քա­րի կոչ չի ա­նի։ Ա­մե­րի­կա­ցի­նե­ րը ստիպ­ված կլի­նեն ընտ­րու­թյուն կա­տա­րել եր­կու ա­ռաջ­նորդ­նե­րի միջև. նա, ով ար­դեն ա­պա­ցու­ցել է, որ ի վի­ճա­կի չէ եր­կի­րը դուրս բե­րել տնտե­սա­կան ճգնա­ժա­մից, կամ էլ մե­կը, որն իր այս ան­կա­րո­ղու­թյու­նը դեռ չի հասց­րել ա­պա­ցու­ցել։ Հու­սով եմ՝ գա­լիք ի­րա­դար­ձու­ թյուն­նե­րը կհեր­քեն իմ այս դա­տո­ ղու­թյուն­նե­րը, և հո­ռե­տե­սու­թյունս չա­փա­զանց­ված կլի­նի։ Թեև մտա­ վա­խու­թյուն ու­նեմ, որ ա­մեն ինչ կա­րող է շատ ա­վե­լի վատ լի­նել։ Ի­րա­կա­նում 2012-ը կա­րող է դառ­նալ այն տա­րին, երբ Եվ­րո­պա­ յի 50-ամ­յա քա­ղա­քա­կան և տն­տե­ սա­կան ին­տեգր­ման գա­գաթ­նա­ կե­տի՝ եվ­րո­յի փոր­ձը վերջ­նա­կա­ նա­պես կձա­խող­վի։ 2008թ. ծայր ա­ռած ճգնա­ժա­մը և ն­րա ա­ղե­տա­ լի հետևանք­նե­րը վե­րաց­նե­լու փո­ խա­րեն՝ 2012-ը կա­րող է ազ­դա­րա­ րել նոր՝ ա­վե­լի ա­ղե­տա­լի, վեր­ջին 75 տա­րի­նե­րի ա­մե ­նա­խոր ճգնա­ ժա­մի մեկ­նար­կը։  n

«Գազպ­րոմ»-ը հե­ռա­նում է «Գազպ­րոմ­բանկ»-ից Կաս­կա­ծի տակ դնե­լով վեր­ջի­նիս վար­կա­նի­շը

Ռու­սա­կան «Գազպ­րոմ» ըն­կե­ րու­թյու­նը մտա­դիր է 2013թ. վա­ճա­ռել «Գազպ­րոմ­բանկ»-ի իր բաժ­նե­մա­սը՝ ներգ­րա­վե­ լով $1,3 մլն, հա­ղոր­դում է ռու­ սա­կան «Վե­դո­մոս­տի» պար­ բե­րա­կա­նը։ Այս մա­սին հայտ­ նի է դար­ ձել «Գազպ­ րոմ»-ի՝ ա­ռա­ջի­կա ե­րեք տա­րի­նե­րի բյու­ջե­տա­յին կան­խա­տե­սու­ մից, ո­րը նա­խօ­րեին քննարկ­ վել է ըն­կե­րու­թյան տնօ­րեն­նե­ րի խորհր­դում։ Փաս­տաթղ­թում հստա­կեց­ված չէ, թե ինչ ծա­վա­լով բաժ­նե­տոմ­ սեր են վա­ճառ­վե­լու և ին­չու հենց 2013թ.։ Հաշ­վի առ­նե­լով «Գազպ­ րոմ­բանկ»-ի ներ­կա­յիս գնա­հա­ տումն ու բաժ­նե­տոմ­սե­րի՝ ըն­ թա­ցող լրա­ցու­ցիչ թո­ղար­կու­մը՝ չի բա­ցառ­վում, որ «Գազպ­րոմ»-ը

գնեց ոչ պե­տա­կան կեն­սա­թո­շա­ կա­յին «Գազ­ֆոնդ» հիմ ­ն ադ­րա­ մը, ին­չի արդ­յուն­քում «Գազպ­ րոմ»-ի բաժ­նե­մա­սը կրճատ­վեց մինչև 41,7%։ Բաժ­նե­տոմ­սե­րի ևս մեկ լրա­ ցու­ցիչ թո­ղարկ­մամբ «Գազպ­ րոմ»-ը մտա­դիր էր վա­ճա­ռել բան­կի՝ ի­րեն պատ­կա­նող բաժ­ նե­տոմ­սե­րի ևս 14,5%-ը՝ նպա­ տակ ու­նե­նա­լով գոր­ծար­քից ստաց­ված գու­մա­րը հատ­կաց­ նել 2008թ. բյու­ջեով նա­խա­տես­ ված ծախ­սե­րին։ Այդ ժա­մա­նակ Ernst&Young մի­ջազ­գա­յին աու­ դի­տո­րա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյու­ նը բան­ կը գնա­ հա­ տել էր շուրջ $15,6  մլրդ։ Այս ծրագ­ րին խան­ գա­րեց 2008թ. ֆի­նան­սատն­տե­ սա­կան ճգնա­ժա­մը։ Այս տա­րեսկզ­բից «Գազպ­ րոմ»-ում դի­տար­կում էին

«Գազպ­րոմ­ բանկ»-ի վար­կա­ նիշն ուղ­ղա­կիո­ afishanr.ru

րեն կախ­ված է

վա­ճա­ռի բան­կի կա­նո­նադ­րա­ կան կա­պի­տա­լում հա­վել­վող 8%ը, ին­չից հե­տո է­ներ­գե­տիկ հսկա­ յի բաժ­նե­մա­սը կազ­մի 27%։ «Գազպ­րոմ­բանկ»-ում բաժ­նե­ տոմ­սե­րի մաս­նա­բաժ­նի կրճա­ տու­մը «Գազպ­րոմ»-ում սկսել են դեռ 2006-ից (մինչ այս

բաժ­նե­տե­րե­րի կազ­մում «Գազպ­ րոմ»-ի ներ­կա­յու­ թյու­նից։

«Գազպ­րոմ»-ին պատ­կա­նում էր բան­կի բաժ­նե­տոմ­սե­րի վե­րահս­ կիչ փա­թե­թը)։ Այդ ժա­մա­նակ ըն­ կե­րու­թյու­նը լրա­ցու­ցիչ թո­ղար­ կում էր ծրագ­ րում հօ­ գուտ գեր­ մա­ նա­ կան Dresdner Bank-ի։ Սա­ կայն գոր­ ծարքն այդ­ պես էլ չկա­յա­ցավ, և բաժ­նե­տոմ­սե­րը

բան­կում սե­փա­կան բաժ­նե­մա­սի 16,7%-ի վա­ճառ­քի հնա­րա­վո­րու­ թյու­նը, այդ թվում՝ տե­ղա­բաշխ­ ման մի­ջո­ցով։ Սա­կայն ճգնա­ժա­ մի երկ­րորդ ա­լի­քի սպա­սում ­ն ե­րի հետևան­քով հար­կադր­ված էին հե­տաձ­գել նաև այս քայ­լը։ Ըստ Moody’s-ի փոր­ձա­գետ­ նե­րի՝ բան­կի վար­կա­նի­շն ուղ­ ղա­կիո­րեն կախ­ված է «Գազպ­ րոմ»-ի՝ բան­կի բաժ­նե­տե­րե­րի կազ­մում լի­նե­լու հան­գա­ման­քից, ընդ ո­րում՝ է­ներ­գե­տիկ հսկա­ յի բաժ­ նե­մա­սը մինչև 25% նվա­ զե­ լու և այն պե­ տա­ կան այլ ըն­ կե­րու­թյան չանց­նե­լու դեպ­քում, «Գազպ­րոմ­բանկ»-ի վար­կա­նի­ շը զգա­լի «ճնշման» կեն­թարկ­վի։ Փոր­ձա­գետ­նե­րը, այ­դու­հան­դերձ, կար­ ծում են, որ $1,3 մլն­-ի բաժ­ նե­տոմ­սե­րի վա­ճառ­քը չի հան­ գեց­նի այս­պի­սի ի­րա­վի­ճա­կի։  n

Ն­յու Յոր­քը ռե­կորդ կսահ­մա­նի Գ­լո­բալ ֆի­նան­սա­կան և եվ­րո­ պա­կան պարտ­քա­յին ճգնա­ժա­ մը չի մա­րել զբո­սաշր­ջիկ­նե­ րի՝ Ն­յու Յորք այ­ցե­լե­լու ցան­ կու­ թյու­ նը։ Մինչև 2011թ. վերջ քա­ղա­քը կհու­րըն­կա­լի ռե­կոր­ դա­յին թվով զբո­սաշր­ջիկ­նե­ րի։ Reuters-ի հա­ղորդ­մամբ՝ այս­պի­սի հայ­տա­րա­րու­թյուն է ա­րել Ն­յու Յոր­քի քա­ղա­քա­պետ Մայքլ Բ­լում­բեր­գը «Թայմս Էջը պատրաստեց Տաթև Հովհաննիսյանը

սքո­ւեր»-ում ու­նե­ցած իր ե­լույ­ թի ժա­մա­նակ։ Քա­ղա­քա­պե­տի խոս­քով՝ այս տա­րի «Մեծ խնձոր» կայ­ցե­լի մոտ 50  մլն մարդ, ին­ չը գե­ րա­ զան­ ցում է ան­ ցած տար­ վա ռե­ կոր­դա­յին 48,7  մլն զ­բո­սաշր­ջիկ ցու­ցա­նի­շը։ Ն­յու Յոր­քը շա­րու­նա­ կում է մնալ զբո­սաշր­ջիկ­նե­րի

ա­մե ­նա­սիր­ած վայ­րե­րից։ Բ­լում­ բեր­գի խոս­քով՝ զբո­սաշր­ջիկ­նե­ րը 2011թ. քա­ղա­քում ա­վե­լի քան $32  մլրդ­են ծախ­ սել։ Ըստ քա­ ղա­քա­պե­տի՝ զբո­սաշր­ջու­թյան քա­ղա­քա­յին ին­դուստ­րիա­յում զբաղ­ված է ա­վե­լի քան 320 հազ. մարդ։ 2006թ. նյու­ յորք­ յան հյու­ րա­նոց­նե­րի թիվն ա­վե­լա­ցել է 90 հազ-ով։ Ըն­թա­ցիկ տա­րում հյու­ րա­նոց­նե­րում վա­ճառ­ված գի­շեր­ նե­ րի թիվն ան­ ցած տար­ վա հա­ մե­մատ ա­ճել է 4,5%-ով և կազ­մել

nycdwellers.com

Քա­ղա­քի 50  մլն զ­բո­սաշր­ջի­կից 40  մլն­-ը հենց ա­մե­րի­կա­ցի­ներն են

Մինչև 2011թ. ­վերջ Ն­յու Յորք կայ­ցե­լի մոտ 50 մլն զ­բո­սաշր­ջիկ։

ռե­կոր­դա­յին $27  մլն։ ԱՄՆ-ի զբո­սաշր­ջա­յին ա­մե­ նա­սիր­ված քա­ղաք­նե­րի թվում են

Լաս Վե­գա­սը, Մա­յա­մի ն, Լոս Ան­ ջե­լե­սը, Սան Ֆ­րան­ցիս­կոն, Վա­ շինգ­տո­նը, Հո­նո­լու­լուն։  n


№ 67, հինգշաբթի, դեկտեմբերի 22, 2011 թ. |

Աշխարհ | 7

1%-ին կդա­տեն Հա­կա­կա­պի­տա­լիստ­նե­րի «Գ­րա­վի՛ր Լոն­դո­նը» շարժ­ման մաս­նա­ կից­նե­րը Մեծ Բ­րի­տա­նիա­յի մայ­րա­քա­ղա­քում դա­տա­րա­նի դա­տարկ շենք են գրա­վել. ցու­ցա­րար­նե­րը մտա­դիր են այս­տեղ դա­տա­կան լսում­ն եր կազ­մա­կեր­պել՝ ընդ­դեմ այն բան­կիր­նե­րի ու քա­ղա­քա­կան գոր­ծիչ­նե­րի, ո­րոնք, ըստ նրանց, «չա­րա­շա­հում են ի­րենց դիր­քը», գրում է բրի­տա­նա­կան The Daily Mail պար­բե­րա­կա­նը։ Ա­մե­րիկ­յան «Գ­րա­վի՛ր Ո­ւոլ սթրի­ թը» շարժ­ման օ­րի­նա­կով ստեղծ­ ված «Գ­րա­վի՛ր Լոն­դո­նը» շարժ­ման ակ­տի­վիստ­նե­րը թի­րախ են ընտ­ րել Լոն­դո­նի Իսթ Էնդ շրջա­նի Օլդ սթրիթ դա­տա­րա­նի շեն­քը, ո­րը դա­ տարկ է 1996-ից։ Մոտ 50 ցու­ ցա­ րար­ներ զբա­ղեց­րել են շեն­քը, այն հռչա­կել ի­րենց սե­փա­կա­նու­թյուն, շեն­քի վրա փակց­րել բազ­մա­թիվ պաս­տառ­ներ ու կար­գա­խոս­ներ, ո­րոն­ցից ա­մե­նա­հայտ­նին «Գ­րա­ վի՛ր ա­մեն ինչ»-ն է։ Ցու­ցա­րար­նե­ րի վճռա­կա­նու­թյունն ընդգ­ծում է

զրա­հա­մե­քե­նան, ո­րով վեր­ջին­ներս մո­տե­ցել են դա­տա­րա­նի շեն­քին։ Շարժ­ման «օ­կու­պանտ» ան­ դամ ­ն ե­րը հայ­տա­րա­րել են, թե մտա­դիր են «դա­տա­կան լսում ­ն եր անց­կաց­նել՝ ընդ­դեմ հա­րուստ­նե­ րի, ընդ­դեմ 1%-ի՝ փոք­րա­մաս­նու­ թյան, որն իր ձեռ­քում է կենտ­րո­ նաց­րել հա­մաշ­խար­հա­յին հարս­ տու­թյու­նը»։ «Դ­րանք լի­նե­լու են ոչ թե ցու­ցադ­րա­կան դա­տեր, այլ հան­րա­յին լսում ­ն եր, ո­րոնք պետք է քննեն ի­րենց դիր­քը չա­րա­շա­ հող­նե­րի հան­ցանք­նե­րը։ «Գ­րա­վի՛ր

Լոն­դո­նը» մտա­դիր է հան­րա­յին կար­ծի­քի դա­տա­րա­նում լրջո­րեն զբաղ­վել հան­ցան­շան­նե­րի հա­ վաք­մամբ»,– նշել են նրանք։ Դա­ տա­կան ա­ռա­ջին լսում ­ն ե­րը շար­ ժու­մը մտա­դիր է ի­րա­կա­նաց­նել ընդ­ դեմ նրանց, ով­ քեր «խարխ­ լել են հա­մաշ­խար­հա­յին տնտե­ սու­թյու­նը, քայ­քա­յել բրի­տա­նա­ կան սո­ցիա­լա­կան հա­մա­կար­գը և մարդ­կանց զրկել քա­ղա­քա­ցիա­ կան ի­րա­վունք­նե­րից»։ Գոր­ծըն­թա­ցի ճիշտ կազ­մա­ կերպ­ման հա­մար ակ­ցիա­յի մաս­ նա­կից­նե­րը մտա­դիր են խորհր­ դակ­ցել պրո­ֆե­սիո­նալ ի­րա­վա­ բան­նե­րի հետ։ Այ­դու­հան­դերձ, ակ­տի­վիստ­նե­րը խոս­տո­վա­ նում են, որ «լսում ­ն ե­րի մեծ մասն անց­կաց­վե­լու է մե­ղադր­յալ­նե­րի բա­ցա­կա­յու­թյամբ»։

dailymail.co.uk

«Գ­րա­վի՛ր Լոն­դո­նը» գրա­վել է դա­տա­րա­նի շեն­քը

«Գ­րա­վի՛ր Լոն­դո­նը» կոչ է ա­նում «գրա­վել ա­մե ն ինչ»։

«Գ­րա­վի՛ր Լոն­դո­նը» շար­ժու­ մը ծա­գել է Occupy LSX («Գ­րա­վի՛ր Լոն­դո­նի բոր­սան») շար­ժու­մից, ո­րը հան­դես է գա­լիս հա­մաշ­խար­ հա­յին նյու­թա­կան բա­րիք­նե­րի ա­նար­դա­րա­ցի բաշխ­ման, պե­տա­ կան ծախ­սե­րի կրճատ­ման և բան­ կե­րի գեր­շա­հույ­թի դեմ։ Դեկ­տեմ­ բե­րի 15-ին նրա մաս­նա­կից­նե­րը փոր­ձել էին «օ­կու­պաց­նել» Լոն­ դո­նի ֆոն­դա­յին բոր­սա­յի շեն­քը, սա­կայն ոս­տի­կա­նու­թյու­նը թույլ

չէր տվել մտնել շեն­քին կից հրա­ պա­րակ, ին­չին ի պա­տաս­խան՝ ցու­ցա­րար­ները վրա­նա­յին ճամ­ բար էին հիմ ­ն ել հարևա­նու­թյամբ գտնվող Սբ Պո­ղո­սի տա­ճա­ րի առջև։ Ա­վե­լի ուշ «օ­կու­պանտ­ նե­րը» գրա­վել էին «Ֆինս­բե­րի սքո­ւեր» հրա­պա­րա­կը և Լոն­դո­ նի արևել­քում՝ Հաք­նի շրջա­նում գտնվող դա­տարկ շեն­քը, ո­րը ժա­ մա­նա­կին պատ­կա­նում էր շվեյ­ ցա­րա­կան UBS բան­կին։  n

Ֆոլք­լենդ­յան ար­գելք

Ֆոլք­լենդ­յան (ար­գեն­տի­նա­ցի­ նե­րը կո­չում են Մալ­վին­յան) կղզի­նե­րի դրո­շի տակ լո­ղա­ ցող նա­վե­րին այ­սու­հետ կար­ գել­վի մուտք գոր­ծել Լա­տի­ նա­կան Ա­մե­րի­կա­յի մի շարք նա­վա­հան­գիստ­ներ, հա­ղոր­ դում է Reuters-ը։ Ն­ ման ո­ րո­ շում են կա­յաց­րել Հա­րա­վա­ մե­րիկ­յան ընդ­հա­նուր շու­կա­յի (Mercosur) երկր­նե­րը՝ Ու­րուգ­ վա­յը, Բ­րա­զի­լիան, Պա­րագ­վա­ յը և Ար­գեն­տի­նան։ «Մենք ո­ րո­ շել ենք, որ Մալ­ վին­յան կղզի­նե­րի դրո­շով նա­ վե­ րը չեն կա­ րող խա­ րիսխ գցել մեր երկր­նե­րի նա­վա­հան­գիստ­ նե­րում»,– նա­խօ­րեին Mercosur-ի գա­գա­թա­ժո­ղո­վում հայ­տա­րա­րել է Ու­րուգ­վա­յի նա­խա­գահ Խո­սե Մու­խի­կան՝ նշե­լով, որ այդ ո­րո­ շումն ըն­դուն­վել է ի նշան Ֆոլք­ լենդ­յան կղզի­նե­րի շուրջ տա­ րած­քա­յին վե­ճում Ար­գեն­տի­նա­յի հետ հա­մե­րաշ­խու­թյան։ Ֆոլք­լենդ­յան կղզի­նե­րը

nationmaster.com

Լա­տի­նա­մե­րիկ­յան խո­շոր­ներն ա­ջակ­ցե­ցին Ար­գեն­տի­նա­յին

Ֆոլք­լենդ­յան կղզի­ներ. հի­շե­ ցում ոչ վաղ անց­ յա­լի դեպ­քե­րից։

Ար­գեն­տի­նա­յի և Մեծ Բ­րի­տա­ նիա­յի միջև վե­ճի ա­ռար­կա են դեռ շատ վա­ ղուց։ Դ­ րանք 1833ից հա­մար­վում են Մեծ Բ­րի­տա­ նիա­յի անդր­ծով­յ ան տա­րածք, կղզի­նե­րում տե­ղա­կայ­ված են բրի­տա­նա­կան ռազ­մա­բա­զա­ներ: Սա­կայն Ար­գեն­տի­նան, ո­րը եր­ բեք էլ չի ճա­նա­չել Ֆոլք­լենդ­յան կղզի­նե­րի բրի­տա­նա­կան պատ­ կա­նե­լու­թյու­նը, 1982թ. ապ­րի­լի 2-ին ո­րո­շեց վի­ճար­կել կղզի­նե­րի

կար­գա­վի­ճա­կը՝ սկսե­լով Ֆոլք­ լենդ­յան պա­տե­րազմն ու գրա­ վե­լով Ֆոլք­լենդ­յան կղզի­նե­րը և Հա­րա­վա­յին Ջոր­ջիա կղզին: Պա­տե­րազ­մը, ո­րը տևեց 74 օր, 1982թ. հու­նի­սի 14-ին ա­վարտ­վեց Ար­գեն­տի­նա­յի պար­տու­թյամբ։ Տա­րա­ձայ­նու­թյուն­նե­րը հար­ թե­լուն կող­մե­րը բա­վա­կան մոտ էին 1995թ., երբ հա­մա­տեղ հայ­ տա­րա­րու­թյամբ հա­մա­ձայ­նե­ցին հա­մա­գոր­ծակ­ցել Ատ­լանտ­յան

օվ­կիա­նո­սի հա­րավարևմտ­յան հատ­վա­ծի նավ­թա­յին հարս­ տու­թյուն­նե­րի հա­մա­տեղ շա­հա­ գործ­ման հար­ցում։ Հա­մա­ձայ­ նու­թյու­նը, սա­կայն, խախտ­վեց, երբ Ար­գեն­տի­նան փոր­ձեց հա­ մա­գոր­ծակ­ցու­թյան սահ­ման­ներն ընդ­լայ­նել ընդ­հուպ վի­ճար­կե­ լի այս կղզի­ ներ, ին­ չին դեմ էր Մեծ Բ­րի­տա­նիան։ Դ­րա­նից հե­տո Բուե­նոս Այ­րե­սը Լոն­դո­նին շա­ րու­նակ մե­ղադ­րում է ՄԱԿ-ի բա­ նաձևե­րն ան­տե­սե­լու մեջ, ո­րոնք կող­մե­րին հոր­դո­րում են բա­ նակ­ցել ար­շի­պե­լա­գի վերջ­նա­ կան կար­գա­վի­ճա­կի շուրջ՝ մինչ այդ զերծ մնա­լով նրա ա­վա­զա­ նում միա­կող­մա­նի նա­խագ­ծե­րի ի­րա­կա­նա­ցու­մից։ Ար­գեն­տի­նա­յում լուրջ դժգո­ հու­թյուն­նե­րի տե­ղիք է տվել այն, որ Մեծ Բ­րի­տա­նիան ո­րո­շել է նավ­թարդ­յու­նա­հան­ման աշ­խա­ տանք­ներ սկսել կղզի­նե­րի բնա­ կան պա­շար­նե­րով հա­րուստ ծո­ վա­յին շել­ֆում։ Բ­րի­տա­նա­կան Rockhopper ըն­կե­րու­թյու­նը, ո­րը

զբաղ­վում է ար­շի­պե­լա­գի շրջա­ նում հան­քա­վայ­րե­րի հե­տա­խու­ զա­կան աշ­խա­տանք­նե­րով, ա­վե­ լի վաղ հայ­տա­րա­րել էր այս­տեղ նավ­թի մեծ պա­շար­նե­րի հայտ­ նա­բեր­ման մա­սին՝ հա­վե­լե­լով, որ հան­քա­վայ­րի շա­հա­գոր­ծու­մը սկսվե­լու է 2016թ.։ Ար­գեն­տի­նա­ յում պնդում են, որ Մեծ Բ­րի­տա­ նիան փոր­ձում է «ա­նօ­րի­նա­կան ճա­նա­պար­հով յու­րաց­նել բնա­ կան պա­շար­նե­րը» վի­ճե­լի այս կղզի­նե­րի շուրջ։ Այս տար­վա ամ­ռա­նը Մեծ Բ­րի­ տա­նիա­յի վար­չա­պետ Դեյ­վիդ Քե­մե­րո­նը վե­րա­հաս­տա­տեց Լոն­դո­նի դիր­քո­րո­շու­մը՝ հայ­տա­ րա­ րե­ լով, թե «քա­ նի դեռ Ֆոլք­ լենդ­յան կղզի­նե­րը ցան­կու­թյուն ու­նեն լի­նել բրի­տա­նա­կան սու­ վե­ րեն տա­ րածք, դրանք կմնան բրի­տա­նա­կան սու­վե­րեն տա­ րածք»։ Ս­րան Ար­գեն­տի­նա­յի նա­ խա­գահ Ք­րիս­տի­նա Ֆեռ­նան­դես դե Կիրշ­նե­րը հա­կա­դար­ձեց, թե Մեծ Բ­րի­տա­նիա­յի դիր­քո­րո��շու­մը մոտ է ի­դիո­տիզ­մի ն։  n

Մի՛ դա­տիր, որ չդատ­վես ԱՄՆ-ը սա­հ­մա­նա­փա­կում է վիր­տո­ւալ ա­զա­տու­թյու­նը Ին­տեր­նետն ԱՄՆ-ում ա­զատ կլի­ նի մինչև 2012թ. հուն­ վար, կոնգ­րե­սա­կան­նե­րը Stop Online Piracy Act (SOPA) օ­ րի­ նագ­ ծի քննար­կու­մը հե­տաձ­գել են մինչ այդ ա­միս։ Փոր­ձա­գետ­ նե­րին օ­րի­նագ­ծում մտա­հո­ գում է հա­մա­ցան­ցի վե­րահսկ­ ման վտան­գա­վոր մի­տու­մի տա­րա­ծու­մը։ Թեև ըստ օ­րի­նագ­ծի հե­ղի­նակ­նե­ րի՝ այս փաս­տա­թուղթն ուղղ­ված է ծրագ­րա­հե­նու­թյան դեմ պայ­ քա­րին, ին­տեր­նե­տից օգտ­վող­ նե­րի և խո­շոր ըն­կե­րու­թյուն­նե­ րի մեծ մա­սի կար­ծի­քով՝ SOPA-ն կ­սահ­մա­նա­փա­կի հա­մա­ցան­ցի

«ա­մե­րիկ­յան» հատ­վա­ծի ա­զա­ տու­թյու­նը։ Ակն­կալ­վում է, որ SOPA-ն պետք է փո­խա­րի­նի ԱՄՆ-ի «Թ­վա­յին դա­րաշր­ջա­նի հե­ղի­նա­կա­յին ի­րա­վուն­քի մա­ սին ակ­ տ»-ին (Digital Millennium Copyright Act, DMCA)։ Ներ­կա­յում ծրագ­րա­հեն­նե­րին պա­տաս­խա­նատ­վու­թյան են­թար­ կե­լու հա­մար անհ­րա­ժեշտ է դի­մել դա­տա­րան։ Մինչ­դեռ նոր օ­րեն­ քի ըն­դու­նու­մից հե­տո պե­տա­կան կա­ռույց­նե­րին դի­մե­լու անհ­րա­ ժեշ­տու­թյուն չի լի­նի։ Այս օ­րի­նագ­ծին ի­րենց ա­ջակ­ ցու­ թյունն են հայտ­ նել մի շարք հայտ­նի և խո­շոր տեխ­նո­լո­գիա­ կան ըն­կե­րու­թյուն­ներ, այդ թվում՝

Էջը պատրաստեցին Սյուզաննա Հովհաննիսյանը և Լիլիթ Միքայելյանը

Microsoft-ը, Apple-ը, Adobe-ը, Dell-ը, Intel-ը և այլն։ Հատ­կան­շա­կան է, որ Facebook, Twitter, LinkedIn սոց­ցան­ցե­րը, Google ո­րո­նո­ղա­կան հսկան, eBay, Mozilla, Yahoo, AOL և այլ ըն­կե­րու­ թյուն­նե­ր դեմ են օ­րի­նագ­ծին, ին­ չը պա­տա­հա­կան չէ։ Փոր­ձա­գետ­ նե­րը կար­ծում են, որ փաս­տաթղ­ թին ա­ջակ­ցում են ցան­ցա­հե­նու­ թյու­նից զգա­լի վնաս­ներ կրող ըն­կե­րու­թյուն­նե­րը, իսկ դեմ են բուն ին­տեր­նե­տում գոր­ծող ըն­կե­ րու­թյուն­նե­րը, ո­րոնց հա­մար այս օ­րեն­քը կա­րող է բազ­մա­թիվ խո­ չըն­դոտ­ներ ստեղ­ծել։ Բա­ ցի այդ՝ այն կա­ րող է չա­ րա­շա­հում ­ն ե­րի պատ­ճառ դառ­ նալ, քա­ նի որ մինչև վերջ­ նա­կան ո­րոշ­ման կա­յա­ցու­մը

դա­տա­րա­նը ու­սում ­ն ա­սի­րում էր եր­կու կող­մե­րի փաս­տարկ­նե­ րը, ին­չը նոր օ­րեն­քի դեպ­քում այլ կերպ է կար­գա­վոր­վե­լու։ Ին­տեր­նե­տից օգտ­վող­նե­րին և սոց­ցան­ցե­րի օգ­տա­տե­րե­րին մտա­ հո­ գում է նաև այն, որ իշ­ խա­նու­թյուն­նե­րը SOPA-ի մի­ջո­ցով կփոր­ձեն սահ­մա­նա­փա­կել ի­րենց վիր­տո­ւալ ա­զա­տու­թյու­նը, ինչ­ պես նաև հեշ­տու­թյամբ կփա­կեն «ոչ պի­տա­նի» կայ­քե­րը։ Թեև ին­տեր­նե­տը վե­րահսկ­վում է մի շարք երկր­ նե­ րում, ԱՄՆ-ի՝ այս քայ­լին դի­մե­լու դեպ­քում վե­ րահս­կումն ար­դեն հա­մընդ­հա­ նուր բնույթ կկրի։ Տե­ղե­կատ­վա­ կան անվ­տան­գու­թյան ո­լոր­տի մի շարք փոր­ձա­գետ­ներ Վա­շինգ­տո­ նի այս քա­ղա­քա­կա­նու­թյան մեջ

կարևո­ րում են WikiLeaks-ի դե­ րը։ Ն­րանց կար­ծի­քով՝ Միաց­յալ Նա­ հանգ­նե­րը մտա­դիր է այս օ­րեն­քի մի­ջո­ցով ա­պա­հո­վագ­րել իր հե­ ղի­նա­կու­թյու­նը և կան­խել տե­ղե­ կատ­վու­թյան ան­ցան­կա­լի ար­տա­ հոս­քի հա­ման­ման դեպ­քե­րը։ Փոր­ ձա­գետ­նե­րը, մյուս կող­մից, ա­ռա­ վել հա­վա­նա­կան են հա­մա­րում փաս­տաթղ­թի ա­ռա­վել մեղմ և փո­փոխ­ված տար­բե­րա­կի ըն­դու­ նու­ մը։ Բա­ ցի այդ՝ իր լրումն այս օ­րի­նագ­ծի՝ Կոնգ­րե­սը ա­ռա­ջի­կա­ յում կքննար­ կի և ա­ մե­ նայն հա­ վա­նա­կա­նու­թյամբ կըն­դու­նի մի շարք այլ օ­րի­նագ­ծեր, ո­րոնք թեև ա­ռան­ձին-ա­ռան­ձին այն­քան էլ խիստ չեն, սա­ կայն միա­ սին կա­ րող են վե­րահսկ­ման արդ­յու­նա­ վետ մե­խա­նիզ­մի վե­րած­վել։  n


| № 67, հինգշաբթի, դեկտեմբերի 22, 2011 թ.

8 | Մշակույթ

Ո՞ւմ ենք պետք, ե­թե բիրտ ու­ժին ա­նընդ­հատ զի­ջենք Սիմ­ֆո­նիկ պրոգ­րե­սիվ ռո­քի հիմ­քում դա­սա­կան ե­րաժշ­տու­թյան կա­նոն­ներն են. կեն­դա­նի գոր­ծիք­ներ, խիտ ու հա­րուստ հնչո­ղու­ թյուն, ձգտում դե­պի է­պի­կա­կան, լայ­նա­ծա­վալ ար­տա­հայ­տում­ ներ։ Այս ա­մե նը առ­կա է նաև հա­յաս­տան­յան միակ եվ­րո­պա­կան դա­սա­կան սիմ­ֆո-պրոգ նվա­գող Oaksenham խմբում։ Oaksenham-ը 90-ա­կան­նե­րին ձևա­վոր­ված Dumbarton oaks խմբի նոր մարմ­ն ա­ վո­րումն է։ Ա­ռա­ջին ան­գամ խում­բը ներ­կա­յա­ցել է տա­սը տա­րի ա­ ռաջ երևան­ յան Pacific Festival-ին՝ The Conquest of the Pacific ծրագ­րով, ո­րի ստու­դիա­կան ձայ­նագ­րու­թյու­նը լույս է տե­սել պրոգ­ռո­քի աս­պա­րե­զում մաս­նա­գի­տա­ցող Musea records լեյբ­լի ներ­քո։ «Օ­րա­կար­գ»-ը հյու­րըն­կա­լել է խմբի հիմ­ն ա­դիր, բաս­կի­ թա­ռա­հար, կոմ­պո­զի­տոր Վա­հագն Պա­պա­յա­նին։ -Ինչ­պե՞ս է ձևա­վոր­վել խում­բը, ին­չո՞ւ Dumbarton oaks-ը Oaksenham դար­ձավ։ -Նախ Dumbarton oaksը դա­ դա­րեց գո­յու­թյուն ու­նե­նալ: Հինգ տա­ րի անց ես զգա­ ցի, որ իմ մեջ դեռ ե­ռում է ինչ-որ բան ա­նե­լու ցան­կու­թյու­նը: Երբ վե­ րա­դար­ձա բա­նա­կից, ե­րաժշ­ տա­կան բազ­մա­թիվ մտահ­ղա­ ցում ­ն եր ու­նեի՝ է­լեկտ­րո­նա­ յին և փո­ղա­յին գոր­ծիք­նե­րի հա­ մադր­ման շուրջ: Սկ­սե­ցի նոր կազմ հա­վա­քել, ին­չը բա­վա­ կան եր­ կար տևեց: Այն ե­ րաժշ­ տու­թյու­նը, ո­րը նվա­գում էինք Dumbarton oaks-ում, պա­տա­նե­ կան էր։ Oaksenham-ի ե­րաժշ­տու­ թյու­նը նույն գա­ղա­փար­նե­րը պի­ տի կրեր, բայց ա­վե­լի հա­սուն և ա­վե­լի ա­կա­դե­միա­կան:

պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյունն էր: Ն­րանք խոր­հուրդ տվե­ցին հրա­ ժար­վել հա­մեր­գա­յին տար­բե­րա­ կից ու ստու­դիա­կան ալ­բոմ ձայ­ նագ­րել՝ քա­նի որ սա խմբի դեբ­ յու­տա­յին ալ­բոմն էր լի­նե­լու։ Աշ­ խա­տան­քը մի քա­նի տա­րի տևեց։ Կար­ծում եմ՝ ա­ռա­ջինն էինք Հա­ յաս­տա­նում, որ այդ քա­նա­կու­ թյամբ կեն­դա­նի գոր­ծիք­նե­րով ձայ­նագր­վեց, նույ­նիսկ տա­վիղ էինք ստու­ դիա բե­ րել: Մի շարք հրա­վիր­յալ ե­րա­ժիշտ­ներ մաս­ նակ­ցե­ցին: 2007թ. վեր­ջա­պես լույս տե­սավ ալ­բո­մը:

-Կ­պատ­մե՞ք The Conquest of the Pacific ալ­բո­մի մա­սին: -Սկզ­բում մի հա­մեր­գա­յին ալ­ բոմ ձայ­նագ­րե­ցինք՝ Woden’s Eve-ը, ո­ րը մեր ըն­ կեր Ար­ ման Պա­ դար­ յա­ նը, ով նաև մեր մե­ նե­ջե­րի դերն էր կա­տա­րում, ու­ ղար­կեց պրոգ­ռո­քի ժան­րում մաս­նա­գի­տա­ցող տար­բեր պար­ բե­րա­կան­նե­րին՝ Classic rock so­ ciety, Gibraltar Encyclopedia of Progressive Rock, Expose, Prog Archives: Բայց կարևո­ րը Musea records-ի հետ ձեռք բե­ րած

-Խում­բը տա­րին մեկ, լա­ վա­գույն դեպ­քում՝ եր­ կու հա­մեր­գով է հան­ դես գա­լիս, ին­չո՞ւ այդ­քան հազ­վա­դեպ։ -Մեր լսա­ րա­ նը փոքր է։ Սա այն ե­րաժշ­տու­թյու­նը չէ, ո­րի հա­ մար մարդ ա­մե ն շա­բաթ ա­կումբ գա։ Ռոք կամ ջազ խմբե­րը կա­ րող են մի երգ եր­ գել, հե­ տո մի

-Կ­պատ­մե՞ք նոր ալ­բո­մի մա­սին։ -Չեմ սի­րում չա­վար­տած գոր­ ծե­րի մա­սին խո­սել: Ա­սեմ միայն, որ կոչ­վե­լու է Oaksenham Shire։

«

Հա­յաս­տա­նում միակ եվ­րո­պա­ կան դա­սա­կան սիմ­ֆո-պրոգռոք նվա­գող Oaksen­ ham խու­մբը

կես ժամ իմպ­րո­վի­զա­ցիա ա­նել։ Մենք այդ­պես չենք կա­րող, մեզ հա­մար շատ ծանր աշ­խա­տանք է հա­մերգ պատ­րաս­տե­լը՝ ա­մե ն ինչ հստակ պար­տի­տուր­նե­րով ման­րակր­կիտ հաշ­վարկ­ված է: Եր­բեմն ինչ-որ փա­ռա­տոներ են կազ­մա­կերպ­վում, որ­տեղ մենք սպի­տակ ագ­ռա­վի դե­րում ենք հայտն­վում, քա­նի որ մեր ե­րաժշ­ տու­թյու­նը այս­տեղ տա­րած­ված ռո­քի հա­մա­տեքս­տից դուրս է։ -Ու չե՞ք մտա­ծել ա­վե­լի «թեթև» ժան­րում ստեղ­ ծա­գոր­ծե­լու մա­սին։ -Մեր ա­մե ­նա­սի­րած խմբե­րը քանդ­վե­ցին հենց այդ պատ­ճա­ ռով, որ սկսե­ ցին ա­ վե­ լի թեթև բա­ ներ գրել: Մենք ալ­ բոմ կազ­ մե­լիս աշ­խա­տում ենք հա­վա­սա­ րակշ­ռել ծանր կա­ռուց­վածք ու­ նե­ցող ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյուն­ներն ու հեշտ լսե­լի­նե­րը: Չ­նա­յած մեր

»

Գրել հենց այն­պես՝ ա­վե­լի մեծ համ­բա­ վի հա­մար, ի­մաստ չու­նի

Սպորտ

դեպ­ քում «ծանրն» ու «թեթևը», միև­նույն է, հա­րա­բե­րա­կան է: Բայց գրել հենց այն­ պես՝ ա­ վե­ լի մեծ համ­բա­վի հա­մար, ի­մաստ չու­նի: -Դուք եր­կար տա­րի­ներ սիմ­ֆո­նիկ նվա­գախմ­բում եք նվա­գել, ինչ­պե՞ս է դա անդ­րա­դառ­նում խմբի գա­ ղա­փա­րա­կան և ե­րաժշ­ տա­կան ղե­կա­վար լի­նե­լու վրա, չի՞ խան­գա­րում։ -Մեծ տար­բե­րու­թյուն չեմ տես­ նում: Ընդ­հա­կա­ռա­կը, ես միշտ փոր­ձել եմ օր­կեստ­րա­վոր­ման բո­լոր հնարք­նե­րը, նույ­նիսկ դիս­ ցիպ­լի­նար ինչ-որ մո­տե­ցում ­ն եր եմ նե­րար­կել խմբի գոր­ծու­նեու­ թյան մեջ: Միշտ չէ, որ ստաց­վում է, բայց միև­նույն է, փոր­ձում եմ: -Արդ­յոք ար­դա­րաց­վա՞ծ է ռո­քին Ձեր մո­տե­ցու­ մը՝ բար­դա­ցու­մը ա­կա­դե­ միա­կան ե­րաժշ­տու­թյան կա­նոն­նե­րով, չէ՞ որ ռոքն ի սկզբա­նե շատ ա­վե­լի պարզ ժանր էր։

-Փաս­տո­րեն, դառ­նում եք ան­դերգ­րաունդ. դեռ նոր եք ներ­կա­յա­ցել ու, պարզ­ վում է, ար­դեն ու­շա­ցել եք։ -Դե, մենք ա­մե ն ին­չից ենք ու­ շա­ցել, հա­յե­րը ու­շա­ցած ժո­ղո­ վուրդ են: Բայց կարևո­ րը, որ ե­րաժշ­տու­թյուն է ծնվում, այն նվա­ գում են ու նույ­ նիսկ լսում, այն միշտ կհու­ զի մարդ­ կանց և գի­տակ­ցու­թյուն­ներ շուռ կտա։  n Զ­րու­ցեց Մա­րիա Հով­սեփ­յան

Շարքը պատրաստեց Անդ­րա­նիկ Գ­րի­գոր­յանը

Հա­յաս­տա­նը տա­րին եզ­րա­փա­կեց 46-րդ հո­րի­զո­նա­կա­նում Ե­րեկ ՖԻՖԱ-ն հ­րա­պա­րա­կեց ազ­գա­յին հա­վա­քա­կան­նե­րի դա­ սա­կարգ­ման հեր­թա­կան աղ­յու­սա­ կը: 2012թ. վեր­ջին դա­սա­կարգ­ման աղ­յու­սա­կում Հա­յաս­տա­նի հա­վա­ քա­կա­նը պահ­պա­նել է իր դիր­քե­ րը և 612 միա­վո­րով գտնվում է 46րդ հո­րի­զո­նա­կա­նում։ Սա, տար­վա կտրված­քով, ան­նա­խա­դեպ բարձր ցու­ցա­նիշ է հայ­կա­կան ֆուտ­բո­լի պատ­մու­թյան մեջ: Իսկ վար­կա­ն­շա­յին աղ­յու­ սա­կը շա­րու­նա­կում է գլխա­ վո­րել Իս­պա­նիա­յի հա­վա­քա­ կա­նը, ո­րին հա­ջոր­դում են Հո­ լան­դիա­յի և Գեր­մա­նիա­յի ընտ­րա­նի­նե­րը: Ս­տորև ՖԻՖԱ-ի դա­սա­կարգ­ման

-Ի­հար­կե, բայց ե­թե այդ­պես վե­րա­բեր­վենք ռո­քին, այն շատ ա­րագ կսպառ­վի, պրի­մի­տիվ ու ան­հե­տաքր­քիր կդառ­նա: Վեր­ ջին տա­րի­նե­րին նույ­նիսկ պրոգ­ ռոքն է զի­ ջում դիր­ քե­ րը աշ­ խար­հում: Օ­րի­նակ՝ այս ուղ­ղու­ թյան ա­մե ­նա­հե­ղի­նա­կա­վոր փա­ ռա­տո­նը՝ NEARfest-ը, որն ա­մե ն տա­րի անց­կաց­վում էր ԱՄՆում, այս տա­րի տե­ղի չու­նե­ցավ… Բիրտ ու­ժը, նաև մշա­կու­թա­յին ի­մաս­տով, թե­լադ­րում է իր կա­ նոն­նե­րը: Բայց ե­թե բիրտ ու­ժին ա­նընդ­հատ զի­ջենք ու չհա­կա­ ռակ­վենք, ո՞ւմ ենք պետք։

Հայտ­նի են դար­ձել Եվ­րո-2012-ի մրցա­վար­նե­րը

2011-ը ան­նա­խա­ դեպ հա­ջող էր հայ­կա­կան ֆուտ­ բո­լի հա­մար:

աղ­յու­սա­կում ա­ռա­ջին տա­սը հո­ րի­զո­նա­կան­նե­րը զբա­ղեց­նող թի­ մե­րի, ինչ­պես նաև 2014թ. աշ­խար­ հի ա­ռաջ­նու­թյան ընտ­րա­կան փու­ լում Հա­յաս­տա­նի հա­վա­քա­կա­նի մրցա­կից­նե­րի ցու­ցա­նիշ­նե­րը. 1. Իս­պա­նիա – 1564 (միա­վոր)

2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Հո­լան­դիա – 1365 Գեր­մա­նիա – 1345 Ու­րուգ­վայ - 1309 Անգ­լիա – 1173 Բ­րա­զի­լիա – 1143 Պոր­տու­գա­լիա - 1100 Խոր­վա­թիա - 1091

9. Ի­տա­լիա - 1082 10. Ար­գեն­տի­նա – 1067 11. Դա­նիա - 1035 33. Չե­խիա – 749 46. ՀԱՅԱՍՏԱՆ – 612 84. Բուլ­ղա­րիա – 410 156. Մալ­թա – 140 

n

Շ­վեյ­ցա­րիա­յի Նիոն քա­ղա­քում ՈՒԵՖԱ-ի մրցա­վա­րա­կան կո­մի­ տեն նա­խօ­րեին հրա­պա­րա­կել է այն մրցա­վար­նե­րի ցան­կը, ո­րոնք սպա­սար­կե­լու են Եվ­րո-2012-ի եզ­ րա­փա­կիչ փու­լի հան­դի­պում ­ն ե­րը: Ն­րանք ենք՝ Ջ­յու­նետ Չա­կի (Թուր­ քիա), Յու­նաս Է­րիկս­ոն (Շ­վե­դիա), Վիկ­տոր Կա­շայ (Հուն­գա­րիա), Բոռն Կույ­պերս (Նի­դեռ­լանդ­ներ), Ս­տե­ ֆան Լանո­ւա (Ֆ­րան­սիա), Պեդ­ րու Պ­րոեն­սա (Պոր­տու­գա­լիա), Նի­կո­լա Ռից­ո­լի (Ի­տա­լիա), Դա­ միր Ս­կո­մի­նա (Ս­լո­վա­կիա), Վոլֆ­ գանգ Շ­տարկ (Գեր­մա­նիա), Կ­րեյգ Տոմ­սոն (Շոտ­լան­դիա), Կառլոս Վե­ լաս­կո (Իս­պա­նիա) և Հո­վարդ Վեբ (Անգ­լիա): Բա­ցի այդ՝ ո­րոշ­վել է հայ­տա­վո­ րել չորս պա­հես­տա­յին մրցա­վար՝ Մար­տին Բորս­կի (Լե­հաս­տան), Թոմ Հա­րալդ Հա­գեն (Նոր­վե­գիա), Պա­վել Կ­րա­լո­վեց (Չե­խիա), Վիկ­ տոր Շիկ­տոր (Ուկ­րաի­նա):  n


Orakarg Business Daily