Page 1

Գինը՝ 100 դրամ

| № 63, ուրբաթ, դեկտեմբերի 16, 2011 թ., www.orakarg.am

Հան­րա­պե­տա­կանն ազ­նիվ ան­դա­մի կորց­րեց

Fitch-ը հա­վա­տաց Վ­րաս­տա­նին

Քա­ջա­րա­նի գյու­ղա­պե­տը հրա­ժար­վել է պաշ­տո­նից և կու­սակ­ցու­թյու­նից

Եր­կիրն ա­ռա­վե­լա­գույնս է օգտ­վում տա­րա­ծաշր­ջա­նում իր դիր­քից

էջ 3 ›››

Վ­տան­գա­վոր է վնա­սա­բե­րու­թյան տրեն­դը Հարցազրույց «Ռոս­գոսստ­րախ Ար­մե ­նիա»-ի փոխտնօ­րե­ն Վա­հագն Ա­ղա­վել­յանի հետ

էջ 6 ›››

էջ 5 ›››

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

Չ­դառ­նալ նա­խա­մարդ Հայկ Զարգարյան, տե­սա­կետ էջ 2 ›››

Թեր­լե­գի­տի­մու­թյուն

Ֆա­շիզ­մի մու­տա­ցիան Սո­ղո­մոն Փա­փազ­յան, տե­սա­կետ էջ 2 ›››

Հա­մա­կարգ­չա­ յին խա­ղի պես «Նե­զա­վի­սի­մա­յա գա­զե­ տա»-ն տա­րա­ծաշր­ջա­նա­ յին պա­տե­րազմ է նկա­րել էջ 3 ›››

Ի՞նչ ար­ժեն ա­ղետ­նե­րը

Մեզ վրա հան­կարծ հույս չդնեք Բեռ­նան­կեի կո­չը Եվ­րո­պա­յին էջ 6 ›››

Facebook-ը, Google-ը և Apple-ը զի­ջում են Bain&Company-ին ու McKinsey&Company-ին

Հա­յաս­տա­նի իշ­խա­նու­թյու­նը մեկ քայլ ա­ռաջ է Ռու­ սաս­տա­նից և կա­րող է լե­գի­տի­մու­թյան պա­շա­րը հա­ վա­քել նախ­քան նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­ րը՝ մա­յի­սին կա­յա­նա­լիք խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­րու­ թյուն­նե­րին: n

Տե՛ս խմբագ­րա­կա­նը` էջ 2 ›››

Օրվա

էջ 6 ›››

Հո­գիս հա­նե­ցիք ձեր ընտ­րու­ թյուն­նե­րով Պու­տի­նը կրկին ու­ղիղ է շփվում էջ 7 ›››

Շի­րա­կին դա­տե­ցին Եր­կու տա­րի՝ պայ­մա­նա­կան էջ 7 ›››

Բաց դռներ ո­րո­նե­լիս էջ 8 ›››

«Մեղմ ռե­ցե­սիա­յին» սպա­սե­լիս

Ernst&Young-ը չի հա­վա­տում եվ­րո­գո­տուն, բայց Հա­յաս­տա­նը հա­վա­տում է

Այս տա­րի դրանք ռե­կոր­դա­յին թանկ էին էջ 6 ›››

Լա­վա­գույն գործ տվող­նե­րը

օ ր ա թ ե ր թ

Բ­րի­տա­նա­կան Ernst&Young աու­դի­տո­րա­կան ըն­կե­րու­թյու­նը հայ­տա­րա­րել է, որ եվ­ րո­գո­տու երկր­նե­րին այս ձմեռ­վա ըն­թաց­քում սպա­սում է «մեղմ ռե­ցե­սիա»: Ըն­կե­րու­ թյան վեր­լու­ծա­բան­նե­րի կան­խա­տես­մամբ՝ եվ­րո­գո­տու տնտե­սա­կան ան­կու­մը կշա­ րու­նակ­վի 2012թ. առաջին կի­սամ­յա­կի ըն­թաց­քում, ին­չի հետևան­քով 2012թ. տնտե­ սա­կան ա­ճը կկազ­մի ըն­դա­մե­նը 0,1%: Եվ­րո­գո­տում ա­ճի դան­դա­ղու­մը և ա­ռա­վել ևս ռե­ցե­սիան լուրջ ռիս­կեր են պա­րու­նա­կում Հա­յաս­տա­նի հա­մար, ո­րի ար­տա­հան­ման շուրջ կե­սը բա­ժին է ընկ­նում ԵՄ-ին: Ernst&Young-ի այս կան­խա­տես­մա­նը նա­խոր­դել էին նմա­նա­տիպ կան­խա­տե­սում ­ն ե­րը ՏՀԶԿ-ի, ՄԱԿ-ի և այլ հե­ղի­նա­կա­վոր կա­ռույց­նե­ րի կող­մից: Հա­յաս­տա­նի 2012թ. բյու­ջեով նա­խա­տես­ված է 4,2% աճ: Ա­ճի այս թի­րա­ խը հիմն­ված է սեպ­տեմ­բեր­յան գնա­հա­տա­կան­նե­րի վրա: Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը մի­ջազ­ գա­յին հե­ղի­նա­կա­վոր հաս­տա­տու­թյուն­նե­րի նոր կան­խա­տե­սում ­ն ե­րը հաշ­վի չի ա­ռել բյու­ջեն Ազ­գա­յին ժո­ղո­վի հաս­տատ­մա­նը ներ­կա­յաց­նե­լիս: էջ 4 ›››

վարքագիծ

Հարկային աճ՝ ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի հաշ­վին 2010թ. հու­նի­սին Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը ո­րո­շեց հար­կա­ յին ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ նշա­նա­կել 24 ըն­կե­րու­թյուն­նե­ րում: Այդ ըն­կե­րու­թյուն­նե­րից անց­յալ տար­վա արդ­ յունք­նե­րով հար­կա­հա­վաք­ման 20-25% մի­ջին աճ է ե­ղել: Այս մա­սին ե­րեկ հայ­տա­րա­րեց Պե­տե­կա­մուտ­նե­ րի կո­մի­տեի նա­խա­գա­հի տե­ղա­կալ Ար­մե ն Ա­լա­վերդ­ յա­նը Կա­ռա­վա­րու­թյան նիս­տից հե­տո լրագ­րող­նե­րի հետ հան­դիպ­մա­նը: Ե­րեկ Կա­ռա­վա­րու­թյան նիս­տին հաս­տատ­վել է 37 ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի ցան­կը, որ­տեղ 2012թ. նշա­նակ­վե­ լու են հար­կա­յին ներ­կա­յա­ ցու­ցիչ­ներ: Լ­րագ­րող­նե­րի հետ ճե­պազ­րույ­ցում Ար­մե ն

Ա­լա­վերդ­յանն ա­սաց, որ ներ­կա­յա­ցու­ցիչ նշա­նա­կե­ լու Կա­ռա­վա­րու­թյան ո­րոշ­ ման նպա­տա­կը հար­կա­յին աճ ա­պա­հո­վելն է: «Մենք կոնկ­ րետ ոչ թե ստվե­ րի չափ ենք գնա­ հա­ տում,

այլ պետք է շատ տե­ ղե­ կատ­վու­թյուն ստա­նանք և բարձ­րաց­նենք հար­կե­րի գան­ձու­մը, հար­կե­րի վճա­ րու­մը»,– ա­սաց նա՝ հա­վե­ լե­լով, որ են­թադր­վում է, որ 24 ըն­կե­րու­թյուն­նե­րից ա­վե­լա­ցած հար­կա­հա­վա­ քու­ մը, ինչ­ պես նաև հար­ կա­յին վար­չա­րա­րու­թյունն են ա­պա­հո­վել ա­ճը: Հար­ցին, թե հար­կա­յին ներ­կա­յա­ցու­ցիչ «հյու­րըն­ կա­լող» ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի

էջ 4 ›››


| № 63, ուրբաթ, դեկտեմբերի 16, 2011 թ.

2 | Տեսանկյուն Չ­դառ­նալ նա­խա­մարդ

Խմբագրական

Թեր­լե­գի­տի­մու­թյուն Ե­րեկ Ռու­սաս­տա­նի վար­չա­պետ Վ­լա­դի­միր Պու­ տի­նը ու­ղիղ ե­թե­րում անց­կաց­րեց իր տաս­նե­ րորդ «ու­ղիղ շփու­մը» ռու­սաս­տան­ցի­նե­րի հետ (տե՛ս «Հո­գիս հա­նե­ցիք ձեր ընտ­րու­թյուն­նե­րով» հոդ­վա­ծը): Պու­տի­նի հետ այս ան­գամ­վա շփու­մը թերևս ա­մե ­նաս­պաս­վածն էր: Նա հայ­րե­նա­կից­նե­րի հետ խո­սում էր իր իշ­խա­նու­թյան ողջ ժա­մա­նա­կա­ հատ­վա­ծի հա­մար ա­մե ­նա­մեծ ձա­խո­ղու­մից հե­ տո, երբ այս ա­միս կա­յա­ցած խորհր­դա­րա­նա­ կան ընտ­րու­թյուն­նե­րում նրա ղե­կա­վա­րած կու­ սակ­ցու­թյու­նը, չնա­յած վար­չա­կան ռե­սուր­սի օգ­ տա­գործ­մա­նը և մի­ջազ­գա­յին դի­տորդ­նե­րի խիստ քննա­դա­տու­թյա­նը, չկա­րո­ղա­ցավ անց­նել 50 տո­ կո­սի սահ­մա­նա­գի­ծը այն դեպ­քում, երբ նա­խորդ ընտ­րու­թյուն­նե­րին շա­հել էր ընտ­րող­նե­րի 64,5 տո­կոս քվեն: Խո­սե­լով խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­ րում տեղ գտած խախ­տում­ն ե­րի մա­սին՝ նա հայ­ տա­րա­րեց, որ մար­տին կա­յա­նա­լիք նա­խա­գա­հա­ կան ընտ­րու­թյուն­նե­րին երկ­րի 90 հա­զար ընտ­ րա­տե­ղա­մա­սե­րում վեբ­կա­մե­րա­ներ պետք է դրվեն: Բ­նա­կա­նա­բար, Ռու­սաս­տա­նը տեխ­նի­կա­պես ի վի­ճա­կի չէ Չու­կոտ­կա­յից մինչև Կա­լի­նինգ­րադ ընտ­րա­տե­ղա­մա­սե­րում այդ­քան վեբ­կա­մե­րա տե­ ղադ­րել ըն­դա­մե ­նը եր­կու-ե­րեք ա­միս անց կա­յա­ նա­լիք ընտ­րու­թյուն­նե­րի հա­մար: Պու­տի­նի այս հայ­տա­րա­րու­թյու­նը թերևս խո­ սում է նրա՝ լե­գի­տի­մու­թյան պա­շար հա­վա­քե­ լու լուրջ ան­հանգս­տու­թյան մա­սին: Նա­խօ­րեին Եվ­րա­խորհր­դա­րա­նը քննա­դա­տեց Ռու­սաս­տա­ նի խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րը և Մոսկ­ վա­յին կոչ ա­րեց նոր ընտ­րու­թյուն­ներ կազ­մա­ կեր­պել: Այդ հայ­տա­րա­րու­թյունն ան­նա­խա­դեպ էր հետ­խորհր­դա­յին տա­րած­քի հա­մար: Վս­տա­ հա­բար Մոսկ­վան չի լսե­լու Եվ­րո­պա­յին, սա­կայն «թեր­լե­գի­տի­մու­թյան» սու­րը կա­րող է կախ­ված մնալ Պու­տի­նի գլխին, ե­թե նա նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­ներն անց­կաց­նի այն­պես, ինչ­պես խորհր­դա­րա­նա­կա­նը: Ան­ցել են այն ժա­մա­նակ­նե­րը, երբ լե­գի­տի­մու­ թյունն ա­պա­հով­ում էին ու­ժա­յին­նե­րը և դ­րանց սպա­սար­կող նեղ շա­հեր հե­տապն­դող բիզ­նես­ նե­րը: «Թեր­լե­գի­տի­մու­թյու­նն» ի վեր­ջո կհան­գեց­ նի պար­տադր­ված լուծ­ման, ինչ­պես ա­րա­բա­կան աշ­խար­հում: Հա­յաս­տա­նի իշ­խա­նու­թյու­նը մեկ քայլ ա­ռաջ է Ռու­սաս­տա­նից և կա­րող է այդ լե­գի­տի­մու­թյան պա­ շա­րը հա­վա­քել նախ­քան նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րը՝ մա­յի­սին կա­յա­նա­լիք խորհր­ դա­րա­նա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րին: n

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

օ ր ա թ ե ր թ

Լույս է տեսնում 2011թ. սեպտեմբերի 21-ից: Հիմնադիր և հրատարակիչ՝ «Սիվիլիթաս» հիմնադրամ, վկայական` 03Ա080303, տրվ. 20.05.08թ. Հասցե՝ ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտայի 1 Հեռ.՝ +37410 500 119, էլ. փոստ՝ info@orakarg.am Գլխավոր խմբագիր՝ Կարեն Հարությունյան Թողարկման պատասխանատու՝ Մարատ Յավրումյան Վաճառք և բաժանորդագրություն՝ +374 10 500119, +374 55 026249 Մեջբերումներ անելիս հղումը «Օրակարգ»-ին պարտադիր է: Թերթի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուս­տա­ռադիո­ընթերցումն առանց «Օրակարգ»-ին հղման արգելվում է: Նյութերը չեն գրախոսվում և հեղինակներին չեն վերադարձվում: Գովազդների և R տառով հրապարակվող նյութերի բովանդա­կության համար խմբագրությունը պատասխանատվություն չի կրում: Տառատեսակը՝ Էդիկ Ղաբուզյանի Հրատարակության 1-ին տարի Ստորագրված է տպագրության՝ 15.12.2011թ. Տպաքանակը՝ 2000

S

Հայկ Զար­գար­յան

tuxnet ցան­ցա­յին որ­դի մա­ սին սկսե­ ցին խո­ սել 2010թ. կե­սե­րին՝ բնու­թագ­րե­լով այն որ­ պես երբևէ կի­ րառ­ ված ա­մե ­նա­զո­րեղ կի­բեռ­զենք: Ըստ Symantec-ի փոր­ձա­գետ­նե­րի՝ 20092010 թթ. ըն­թաց­քում Stuxnet-ը անն­ կա­տե­լիո­րեն ախ­տա­հա­րել ու լրջո­ րեն վնա­ սել է Բու­ շեհ­ րի և Նա­ թան­զի ա­տո­մա­յին կենտ­րոն­նե­րի հա­մա­կարգ­չա­յին սար­քա­վո­րում­ նե­րը՝ զգա­լիո­րեն դան­դա­ղեց­նե­լով Թեհ­րա­նի մի­ջու­կա­յին ծրագ­րե­րի ի­րա­կա­նա­ցու­մը: Թե ով է այս գեր­բարդ ծրագ­րի հե­ ղի­ նա­ կը և ինչ նպա­ տակ­ ներ է հե­ տապն­ դում նա, ան­ հայտ է: Ինչևէ, դժվար չէ գու­ շա­ կել, որ Stuxnet-ում ի­րենց հա­մեստ լու­ման ու­նեն ԱՄՆ-ը և Իս­ րա­ յե­ լը: Ի դեպ՝ նրանք չեն էլ ձգտում թաքց­նել դա: 2011թ. հուն­վա­րին իս­րա­յե­լա­կան Մո­սա­դի ղե­կա­վար Մեյր Դա­գանն ու պետ­քար­տու­ղար Հի­լա­րի Ք­լին­ թոնն ի­րա­րից ան­կախ հայ­տա­րա­ րե­ցին, որ Ի­րա­նի մի­ջու­կա­յին ռում­ բի ստեղծ­ման ժամ ­կ ե­տը հե­տաձգ­ վել է մի քա­նի տա­րով: Թե ինչն էր

բարձ­րաս­տի­ճան պաշ­տոն­յա­նե­ րին նման վստա­հու­թյուն ներշն­չել, դժվար չէ կռա­հել: Խնդ­րին անդ­րա­դար­ձել էր նաև նա­խա­գահ Օ­բա­մա­յի հա­տուկ խորհր­ դա­կան Հա­րի Սա­մո­րը, ո­րը Stuxnet-ի մա­սին հար­ցին պա­տաս­խա­նել էր բազ­ման­շա­նակ ժպի­տով և եր­կի­ մաստ խոս­ քով. «Ես ու­ րախ եմ լսել նրանց խնդիր­նե­րի մա­սին… ԱՄՆ-ը և ն­րա դաշ­նա­կից­նե­րը կա­նեն ա­մե ն ինչ դրանք է՛լ ա­վե­լի խո­րաց­նե­լու հա­մար»: Ոչ պա­կաս ու­շագ­րավ է Լի­բիա­կան ար­ շա­ վի մի դրվագ: Երբ ՆԱՏՕ-ի օ­դու­ժը պատ­րաստ­վում էր ռմբա­կո­ ծել կա­ռա­վա­րա­կան ու­ժե­րին, ԱՄՆ-ի գե­նե­րա­լի­տե­տը քննար­կել է գեր­ գաղտ­նի կի­բեռ­զեն­քի կի­րառ­ման նպա­տա­կա­հար­մա­րու­թյու­նը, որն ի զո­րու էր շար­քից հա­նել կա­դա­ֆիա­ կան ու­ժե­րի ողջ հա­կաօ­դա­յին զի­ նա­նո­ցը: Ի վեր­ջո, այդ տար­բե­րա­կը մերժ­վել է հօ­գուտ ա­ռա­վել ա­վան­ դա­կան մե­թոդ­նե­րի՝ ուղ­ղա­կի ռմբա­ կո­ծում: Ըստ էու­թյան՝ ԱՄՆ-ի իշ­խա­ նու­թյուն­նե­րը չեն ցան­կա­ցել ստեղ­ ծել նո­րա­տե­սակ զեն­քի կի­րառ­ման նա­խա­դեպ: Բա­ցի այդ՝ Լի­բիան այն հա­կա­ռա­կոր­դը չէ, ո­րին ջախ­ջա­ խե­լու հա­մար ար­ժե խա­ղաթղ­թեր բա­ցել: Պա­տե­րազ­մնե­րի հա­յե­ցա­կար­գե­րը փոխ­ վում են: Ռազ­ մի դաշտն այլևս զո­րա­բա­նակ­նե­րի դի­մա­կա­յու­թյան աս­պա­րեզ չէ: Այն հետզ­հե­տե վե­րա­ ցարկ­վում է բիրտ ու­ժից՝ տե­ղա­փոխ­ վե­լով մտա­վոր և վիր­տո­ւալ հար­թու­ թյուն: Stuxnet-ը կա­տա­րեց ա­ռա­քե­ լու­թյուն, որ տա­րի­ներ ա­ռաջ հնա­ րա­վոր էր բա­ցա­ռա­պես ռազ­մա­կան ահ­ռե­լի կամ­պա­նիա­յի շրջա­նա­կում:

Ըստ ա­մե ­նայ­նի՝ ա­պա­գա­յի բո­լոր պա­տե­րազմ­ն երն են ըն­թա­նա­լու այդ սցե­նա­րով: Հա­յաս­տա­նը պա­տե­րազ­մա­կան կա­ցու­թյու­նում գտնվող եր­կիր է, և այդ կար­գա­վի­ճակն ըստ ա­մե ­նայ­ նի դեռ եր­ կար կպահ­ պան­ վի: Ռազ­ մա­կան ու­ժի այս փո­խա­կեր­պում­ն ե­ րը պետք է որ մե­ծա­պես կարևոր­վեն մե­զա­նում: Խոսքը ԱՄՆ-ի կամ Չի­ նաս­ տա­ նի հետ տե­ղե­կատ­վա­կան սպա­ռա­ զի­նու­թյան մրցա­վազք սկսե­լու կամ նո­րա­գույն կի­բեռ­զեն­քե­րի ստեղծ­ ման մա­ սին չէ, այլ ըն­ դա­ մե ­ նը հա­ մաշ­խար­հա­յին զար­գա­ցում­ն ե­րին հա­մա­քայլ գնա­լու և այ­լոց մտքի նվա­ճում­ն ե­րը ժա­մա­նա­կին կլա­նե­ լու մա­սին է: Պատ­ րա՞ստ են արդ­ յոք հայ գե­ նե­ րալ­նե­րը, ո­րոնց մե­ծա­մաս­նու­թյան հա­մար ա­մե ­նաա­ռա­ջա­դեմ տեխ­նո­լո­ գիան ի­րենց ա­մե ­նագ­նաց­նե­րի GPS-ն է, քայ­լել աշ­խար­հին հա­մըն­թաց և չ­դառ­նալ նա­խա­մարդ բարձր տեխ­ նո­լո­գիա­նե­րի գա­լիք դա­րաշր­ջա­նում: Հա­վա­նա­բար՝ ոչ: Գո­նե այս պա­հին այդ ձգտմա­նը գե­րակշ­ռում է բիզ­նե­ սով զբաղ­վե­լու և հա­ճախ ա­պօ­րի­նի հարս­տու­թյուն դի­զե­լու մո­լուց­քը: Պատ­ րա՞ստ է արդ­ յոք ՀՀ կա­ ռա­ վա­րու­թյու­նը աշ­խար­հից հետ չմնա­ լու բարձր նշա­ձո­ղին: Դժ­վար է ա­սել: Ինչևէ, դա­տե­լով կա­ռա­վա­րու­թյու­ նում I-pad-ի ներ­կա ըն­կա­լու­մից, աշ­ խա­տե­լու տեղ դեռ շատ կա: Կա՞ արդ­յոք ինք­նա­կա­տա­րե­լա­ գործ­վե­լու գի­տակ­ցում մեր վեր­նա­ խա­վում, թե՞ կշա­րու­նա­կենք զար­ գա­նալ «մե­զա­նից հե­տո ջրհե­ղեղ» սկզբուն­քով: Գա­լիք ընտ­րու­թյուն­նե­ րը կտան սպա­ռիչ պա­տաս­խան:  n

Ֆա­շիզ­մի մու­տա­ցիան Սո­ղո­մոն Փա­փազ­յան

Ե

վ­րո­պա­կան թեր­թե­րը Լ­յե­ժի մսա­գործ Ամ­րա­նիին կնքել են «բել­գիա­կան Բ­րեյ­վիկ» ա­ նու­ նով: Ըստ իս՝ այս­ տեղ անճշ­ տու­ թյուն կա այն ի­ մաս­ տով, որ նրանք եր­կու հա­կա­դիր ծայ­րե­րից են սկսվում, թե­պետ դրսևոր­վում են նույն ձե­ռագ­րով: Բ­րեյ­վի­կը, քրիս­ տոն­յա ե­րի­տա­սարդ­նե­րին հնձե­լով, պա­հան­ջում է Եվ­րո­պա ա­ռանց մու­ սուլ­ման­նե­րի, իսկ մու­սուլ­ման Նոր­ դին Ամ­րա­նին, բո­լոր տա­րի­քի քրիս­ տոն­յա­նե­րին հնձե­լով, հաս­կաց­նում է՝ ուշ է: Ինչ­ պե՞ս սա հաս­ կա­ նալ, հատ­կա­պես երբ բել­գիա­կան Լ­յե­ ժի սպան­դի հե­ղի­նա­կը փոր­ձա­ռու քրեա­ կան հան­ ցա­ գործ է, իսկ նոր­ վե­գա­կան Ու­յո­տա կղզու մսա­գոր­ ծը՝ հո­գե­կան հի­վանդ: Ի՞նչ է կա­տար­վում ընդ­հա­նուր առ­ մամբ: Եվ­րո­պան այ­սօր չու­նի պա­ տաս­խանն այն հար­ցի, թե ինչ­քան է բաց մու­սուլ­ման­նե­րի առջև: Ինչ կա­ րող էր ա­նել, Եվ­րո­պան ա­րեց՝ մու­ սուլ­ման­ներն ա­նար­գել մտնում էին հին աշ­խար­հա­մաս և ին­տեգր­վե­ լով կամ ա­ռանց ին­տեգր­վե­լու՝ այն դարձ­նում ի­րեն­ցը: Գեր­մա­նիա­յի ԱԳՆ աշ­խա­տա­կի­ցը մի քա­նի տա­րի ա­ռաջ դժգո­հում էր, որ որևէ կերպ չեն կա­ րո­ղա­նում ի­րենց հա­սա­րա­կու­թյա­ նը մա­սը դարձ­նել թուր­քե­րին, ո­րոնք տա­րե­կան տասն­յակ հա­զար­նե­րով մտնում են մայ­րա­քա­ղաք ու ապ­րում գետ­տո­նե­րով:

Ին­չո՞ւ է աշ­խար­հը «շուռ գա­լիս» Եվ­րո­պա­յի վրա: Իմ հա­մեստ ըն­կալ­ մամբ՝ պատ­ճա­ռը եվ­րո­պա­կան քա­ ղա­քա­կան օ­րա­կար­գի երկ­վու­թյունն է: Այդ երկ­վու­թյու­նը մար­դուն թույլ չի տա­ լիս գի­ տակ­ ցել, թե մինչև որ­ տեղ է ին­քը հայ­րե­նա­սեր, մինչև որ­ տեղ է իր Հայ­րե­նիքն ի­րե­նը: Եվ­րո­ պան ու­զում է Հայ­րե­նի­քը տա­րան­ ջա­տել կրո­նա­կան ըն­կա­լում­ն ե­րից: Պարզ է, որ Ամ­րա­նին և Բ­րեյ­վի­կը հատ­կա­պես այս երկ­վու­թյամբ չեն տա­ռա­պել, բայց այս երկ­վու­թյու­ նը ֆա­շիզ­մի մու­տա­ցիան է: Ֆա­շիզ­ մի մու­ տա­ ցիան այն է, երբ միմ­ յանց դեմ են ել­նում ֆա­շիստ­նե­րը: Ֆա­շիզ­ մը քա­ղա­քա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­ նե­րի մու­տա­ցիա է և որ­պես այդ­պի­ սին է տա­րած­վում հա­սա­րա­կու­թյան վրա: Հաս­կա­նա­լով, որ «Երկ­րորդ Ռեյ­խը» ու­շա­նա­լու է՝ ե­րի­տա­սարդ­ նե­րը ո­րո­շում են գոր­ծի անց­նել: Ու­ յո­տա­յի ե­րի­տա­սարդ­նե­րին կո­տո­րե­ լով՝ քրիս­տոն­յա ա­հա­բե­կի­չը շտա­ պում է հայ­տա­րա­րել, որ ին­քը դրու­ թյան տեր է և ս­ պա­ նում է բո­ լո­ րին, ով­քեր իր նման տեր չեն: Մու­տա­ցիան սպա­նու­թյան ի­րա­ կա­նաց­ման ձևն է և ոչ թե գոր­ծո­ղու­ թյունը, ա­հա ին­չու բել­գիա­ցի ի­րա­ վա­պահ­նե­րը Ամ­րա­նիի դեպ­քում օր ա­ռաջ վստա­հեց­նում են, որ Լ­յե­ժի մսա­գոր­ծի ա­րա­ծը ա­հա­բեկ­չու­թյուն չէ: Ն­ րանք գլխի էլ չեն ընկ­ նում, որ զե­կու­ցում են մու­տա­ցիա­յի մա­սին: Ժա­մա­նա­կա­կից Եվ­րո­պան, որ­տեղ սահ­ման­նե­րը ջնջվել են, չի դի­մա­նում

նոր հայ­րե­նա­սի­րու­թյան մար­տահ­րա­ վեր­նե­րին: Այդ Եվ­րո­պա­յում ծնված քրիս­տոն­յան չգի­տի, թե ուր կո­րան Բել­գիան, Գեր­մա­նիան, Նոր­վե­գիան, ով կլա­ նեց նրանց: Եվ մսա­ գործ­ նե­ րը միայ­ նակ են գծում այդ սահ­ ման­ նե­րը: Ն­րանք ոչ միայն սահ­ման­ներ են գծում, այլև կռվաց­ նում են ի­ րենց մու­տանտ գա­ղա­փար­նե­րը: Ժա­մա­նա­ կա­կից եվ­րո­պա­ցին չգի­տի, թե ան­ սահ­ ման Բել­ գիան ինչ է: Նա չի կա­ րո­ղա­նում հա­մադ­րել անց­յալն ու այ­ սօ­րը: Նա ա­սում է՝ ինձ մի հա­մո­զեք, թե սահ­ման­նե­րը և պա­տը նույն բանն են: Նա ո­րո­շա­կիու­թյուն է ու­զում այն­ տեղ, որ­ տեղ տքնել են իր պա­ պե­ րը: Նա ա­սում է՝ ես չեմ հե­րի­քում ան­սահ­ ման աշ­խար­հի հա­մար, տվեք ինձ իմ սահ­ման­նե­րը: Ան­սահ­ման Բել­գիան, ըստ նրա, այլևս Բել­գիան չէ: Նա ու­ զում է վե­րա­դարձ­նել այն ժա­մա­նակ­ նե­րը, երբ Բել­գիան բել­գիա­ցու հա­մար էր, Ֆ­րան­սիան՝ ֆրան­սիա­ցու, Նոր­ վե­գիան՝ նոր­վե­գա­ցու: Նա չի ու­զում զար­գա­ցող երկր­նե­րի նոր հա­րա­զա­ տու­թյու­նը, չի դի­մա­նում հա­րա­զա­ տու­թյան նոր փի­լի­սո­փա­յու­թյա­նը: Եվ հարցն այս­պես է դնում՝ ինչ կմնա իմ երկ­րից, ե­թե, դի­ցուք, մու­սուլ­ման­ներն այս­տեղ մե­ծա­մաս­նու­թյուն կազ­մեն: Ա­հա Բ­րեյ­վի­կի այս հար­ցադ­րու­մից է սկսվում Լ­յե­ժի մսա­գոր­ծը՝ Նոր­դին Ամ­րա­նին: Նա վերց­րեց իր զի­նա­նո­ ցը և հե­ռա­կա կար­գով պա­տաս­խա­ նեց Բ­րեյ­վի­կին: Այ­սինքն՝ ինչ զեն­քով ձևա­կեր­պես քո խնդիր­նե­րը, այն զեն­ քով էլ կպա­տաս­խա­նեն քեզ:  n

Օրաթերթը տպագրվում է «Տիգրան Մեծ» հրատա­րակ­չու­թյան տպարանում, ք.Երևան, Արշակունյաց 2:

Խմ­բագ­րա­կա­նը չի պայ­մա­նա­վո­րում թեր­թի այլ հատ­ված­նե­րում նո­րու­թյուն­նե­րի ընտ­րու­թյունն ու լու­սա­բա­նու­մը: Այս  է­ջում հրա­պա­րակ­վող մյուս կար­ծիք­նե­րը կա­րող են չհա­մընկ­նել խմբագ­րու­թյան դիր­քո­րոշ­մա­նը:


№ 63, ուրբաթ, դեկտեմբերի 16, 2011 թ. |

Օրակարգ | 3

Հան­րա­պե­տա­կանն ազ­նիվ ան­դա­մի կորց­րեց Քա­ջա­րա­նի գյու­ղա­պե­տը հրա­ժար­վել է պաշ­տո­նից և կու­սակ­ցու­թյու­նից

Այս տար­վա գար­նա­նը Կա­ռա­ վա­րու­թյու­նը ո­րո­շում է կա­յաց­ րել Ս­յու­նի­քի մի շարք հա­մայնք­ նե­րին, այդ թվում՝ Քա­ջա­րան գյու­ղին պատ­կա­նող ո­րոշ տա­ րածք­ներ բա­ցա­ռիկ գե­րա­կա շահ ճա­նա­չե­լու և դ­րանց նպա­տա­ կա­յին նշա­նա­կու­թյու­նը փո­փո­ խե­լու մա­սին: Նշ­ված տա­րածք­ նե­րում հան­քարդ­յու­նա­բե­րա­կան

Ֆոտոլուր

Ս­յու­նի­քի մար­զի Քա­ջա­րան գյու­ղի գյու­ղա­պետ Ռա­ֆիկ Ա­թա­յա­նը ե­րեկ «Ա­զա­տու­թյուն» ռա­դիո­կա­յա­նին հայտ­նել է, որ հրա­ժա­րա­կան է տվել գյու­ղա­ պե­տի պաշ­տո­նից և հ­րա­ժար­ վե­լու է նաև Հա­յաս­տա­նի հան­ րա­պե­տա­կան կու­սակ­ցու­թյան ան­դա­մու­թյու­նից՝ այդ­պի­սով բո­ղո­քե­լով իր և իր ղե­կա­վա­ րած հա­մայն­քի նկատ­մամբ շա­ րու­նակ­վող ճնշում ­ն ե­րի դեմ:

Քա­ջա­րան գյու­ղի բնա­կիչ­նե­րը կտրա­կա­նա­պես դեմ են հա­մայն­քա­յին սե­փա­կա­նու­ թյուն հան­դի­սա­ցող հո­ղա­տա­րածք­նե­րը «Զան­գե­զու­րի պղնձա­մո­լիբ­դե­նա­յին կոմ­բի­ նա­տ»-ին զի­ջե­լու հնա­րա­վո­րու­թյա­նը:

աշ­խա­տանք­ներ պետք է ի­րա­կա­ նաց­նի «Զան­գե­զու­րի պղնձա­մո­ լիբ­դե­նա­յին կոմ­բի­նա­տ»-ը:

Քա­ջա­րան գյու­ղի բնա­կիչ­նե­ րը կտրա­ կա­ նա­ պես դեմ են հա­ մայն­քա­յին սե­փա­կա­նու­թյուն

հան­դի­սա­ցող հո­ղա­տա­րածք­նե­րը «Զան­գե­զու­րի պղնձա­մո­լիբ­դե­նա­ յին կոմ­բի­նա­տ»-ին զի­ջե­լու հնա­ րա­վո­րու­թյա­նը, ին­չը, նրանց հա­ մոզ­մամբ, առն­վազն է­կո­լո­գիա­կան ա­ռու­մով հա­վա­սա­րա­զոր է գյուղն իս­պառ կոր­ծա­նե­լուն: Ա­միս­ներ շա­ րու­նակ քա­ջա­րան­ցի­նե­րը պա­հան­ ջում են չեղ­յալ հայ­ տա­ րա­ րել Կա­ ռա­վա­րու­թյան վե­րո­հիշ­յալ ո­րո­շու­ մը, իսկ գյու­ղա­պե­տը հրա­ժար­վում է ստո­րագ­րել հո­ղե­րի հանձն­ման փաս­տա­թուղ­թը՝ հայ­տա­րա­րե­լով, որ դա ողջ գյու­ղի հար­կադ­րա­կան տար­հա­նում է նշա­նա­կում: «Ես պայ­մա­նա­գի­րը չեմ ստո­ րագ­ րել ու կյան­ քում չեմ ստո­ րագ­ րի: Ես դի­ մում եմ գրել՝ հրա­ժա­րա­կան եմ տվել, այ­ սօր էլ գնում եմ Հան­ րա­ պե­ տա­ կան կու­սակ­ցու­թյու­նից հրա­ժա­ րա­կան տա­լու»,– ա­սել է Ռա­ֆիկ Ա­թա­յա­նը:

Գ­յու­ղա­պե­տը պատ­մել է, որ իր նկատ­մամբ բո­լոր կող­մե­ րից ճնշում­ն ե­րը շա­րու­նակ­ վում են, պար­ տադ­ րում են, որ ստո­րագ­րի հո­ղե­րի հանձն­ման պայ­մա­նա­գի­րը:

Օ­րի­նա­կե­լի վար­քա­գիծ Ան­կախ նրա­նից, թե ինչ զար­ գա­ցում­ն եր կու­նե­նա «Զան­գե­զու­ րի պղնձա­մո­լիբ­դե­նա­յին կոմ­բի­ նա­տ»-ի և գ­յու­ղացի­նե­րի վե­ճը, կա­րե­լի է ա­սել, որ Հան­րա­պե­ տա­կան կու­սակ­ցու­թյունն իս­կա­ կան ազ­նիվ ան­դա­մի կորց­րեց, որն իր սկզբունք­նե­րը և ընտ­րող­ նե­րի վստա­հու­թյու­նը չծա­խեց վե­րա­դա­սին: Հա­յաս­տա­նում նման մարդ­ կանց կա­րիքն իս­կա­պես կա:  n Ս­յու­զան­նա Հո­վան­նիս­յան

Ին­տեգ­րա­ցիոն գոր­ծըն­թաց­նե­րը մար­տահ­րա­վե՞ր, թե՞ հնա­րա­վո­րու­թյուն Եվ­րա­սիա­կան միու­թյուն ստեղ­ ծե­լու Պու­տի­նի հոդ­վա­ծը, որ լույս տե­սավ «Իզ­վես­տիա» թեր­թի հոկ­ տեմ­բեր­յան հա­մար­նե­րից մե­կում, հե­տաքր­քիր դիս­կուրս ա­ռա­ջաց­ րեց մի­ջազ­գա­յին վեր­լու­ծա­կան շրջա­նակ­նե­րում: Դ­րա­նից օ­րեր անց ԱՊՀ ա­ զատ առևտ­ րի գո­ տու մա­սին պայ­մա­նագ­րի ստո­ րագ­րու­մը գա­լիս է ու­ժե­ղաց­նե­լու այդ դիս­կուր­սը և նոր ե­րանգ­ներ հա­ղոր­դե­լու դրան: Ի տար­բե­րու­ թյուն Ուկ­րաի­նա­յի և Վ­րաս­տա­ նի՝ Հա­յաս­տա­նը դրա­կան վե­րա­ բեր­վեց Եվ­րա­սիա­կան միու­թյուն ստեղ­ծե­լու Ռու­սաս­տա­նի վար­չա­ պե­տի գա­ղա­փա­րին: Ի՞նչ միու­ թյուն է սա, ի՞նչ նոր ին­տեգ­րա­ցիոն մե­խա­նիզմ կա­ րող է այն մեզ ա­ռա­ջար­կել, հա­ կա­սո՞ւմ է արդ­յոք Եվ­րա­սիա­կան

միու­թյու­նը Հա­յաս­տա­նի որ­դեգ­ րած եվ­րաին­տեգր­մա­նը: Դա­տե­լով Վ­լա­դի­միր Պու­տի­նի հոդ­վա­ծից՝ Եվ­րա­սիա­կան միու­ թյու­նը մինչև այդ գո­յու­թյուն ու­ նե­ցած ին­տեգ­րա­ցիոն քայ­լե­ րի շա­րու­նա­կու­թյունն է, քայ­ լեր, ո­ րոնց շնոր­ հիվ ծնվել են Ռու­սաս­տան-­Բե­լա­ռուս դաշ­նա­ յին պե­տու­թյու­նը, Հա­վա­քա­կան անվ­տան­գու­թյան պայ­մա­նագ­ րի կազ­մա­կեր­պու­թյու­նը, Եվ­րա­ սիա­կան տնտե­սա­կան հա­մա­ գոր­ծակ­ցու­թյու­նը (ԵՎՐԱԶԷՍ), Մաք­սա­յին միու­թյու­նը և Ռու­սաս­ տա­նի, Բե­լա­ռու­սի ու Ղա­զախս­ տա­նի ստեղ­ծած Միաս­նա­կան տնտե­սա­կան տա­րած­քը…. Ն­շենք, որ Հա­յաս­տանն ար­ դեն իսկ ա­ զատ առևտ­ րի պայ­ մա­նա­գիր ու­ներ Եվ­րա­սիա­կան

միու­թյան պո­տեն­ցիալ ե­րեք ան­ դա­մից եր­կու­սի՝ Ռու­սաս­տա­նի և Բե­ լա­ ռու­ սի հետ: Իսկ այս տար­ վա հոկ­տեմ­բե­րից ԱՊՀ ա­զատ առևտ­րի գո­տու հա­մա­ձայ­նագ­ րի ստո­րագ­րու­մը, ո­րին միա­ցան ԱՊՀ 11 ան­դամ երկր­նե­րից ու­թը՝ ի դեմս Հա­յաս­տա­նի, Ռու­սաս­ տա­նի, Բե­լա­ռու­սի, Ուկ­րաի­նա­յի, Մոլ­դո­վա­յի, Ղա­զախս­տա­նի, Տա­ ջիկս­տա­նի, Ղր­ղըզս­տա­նի, թույլ է տա­ լիս այս երկր­ նե­ րի միջև ի­րա­կա­նաց­նել ա­ռանց մաք­սե­րի առև­տուր և ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի ար­տա­հա­նում: Հետևա­բար՝ կա­ րե­լի է նշել, որ տար­բեր մա­կար­ դակ­նե­րում Հա­յաս­տա­նը Եվ­րա­ սիա­կան ա­պա­գա միու­թյան ան­ դամ­ն ե­րի հետ ու­նի գոր­ծակ­ցու­ թյան և ին­տեգ­րա­ցիա­յի բարձր մա­կար­դակ, ին­տեգ­րա­ցիոն այս

Հա­մա­կարգ­չա­յին խա­ղի պես «Նե­զա­վի­սի­մա­յա գա­զե­տա»-ն տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին պա­տե­րազմ է նկա­րել Ե­րեկ ծա­վա­լուն հոդ­ված է հրա­ պա­րա­կել ռու­սա­կան «Նե­զա­վի­ սի­մա­յա գա­զե­տա»-ն, ըստ ո­րի՝ Ռու­սաս­տա­նը պատ­րաստ­վում է Ի­րա­նում և Սի­րիա­յում հնա­րա­վոր պա­տե­րազ­մին։ Ըստ թեր­թի՝ ե­թե Ի­րա­նի դեմ պա­տե­րազմ սկսվի, Ռու­սաս­տա­նը կա­րող է կորց­նել իր ամ­րա­կե­տը Հա­րա­վա­յի Կով­կա­ սում՝ Գ­յում­րիի ռազ­մա­բա­զան։ Թեր­ թը գրում է, որ ի­ րա­ նա­ կան օբ­յեկտ­նե­րի վրա ա­մե­րիկ­յ ան հար­ձա­կու­մը հնա­րա­վոր է հենց Թուր­քիա­յի տա­րած­քից: Նշ­վում է նաև, որ դեկ­ տեմ­ բե­ րի 1–ից լիա­ կա­տար մար­տա­կան պատ­րաստ­ վա­ծու­թյան են բեր­վել Հա­րա­վա­ յին Օ­սիա­յի և Աբ­խա­զիա­յի ռազ­ մա­բա­զա­նե­րը, իսկ Ռու­սաս­տա­նի սևծով­յան նա­վա­տոր­մի նա­վե­րը լո­ղում են Վ­րաս­տա­նի սահ­մա­նից ոչ հե­ռու, որն այդ հա­կա­մար­տու­ թյու­նում հնա­րա­վոր է՝ հան­դես գա հա­կաի­րա­նա­կան ու­ժե­րի կող­քին։ «Նե­զա­վի­սի­մա­յա գա­զե­տա»-ն

տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին պա­տե­րազ­մի հնա­րա­վոր սցե­նար­ներ է զար­գաց­ նում՝ դրա­նում նե­րա­ռե­լով Ադր­բե­ ջա­նին, Սի­րիա­յին, Իս­րա­յե­լին, Հա­ յաս­տա­նին ու Վ­րաս­տա­նին: Հոդ­վա­ծա­գի­րը թերևս չա­փից ա­վե­լի է տար­վել հա­մա­կարգ­չա­յին խա­ղե­րով ու կտրվել ի­րա­կա­նու­ թյու­նից: Թեև այ­սօր Ի­րա­նի նկատ­ մամբ հար­ված­նե­րը հնա­րա­վոր են, Թուր­քիա­յի տա­րած­քից դրանք քիչ հա­վա­նա­կան են: Հոդ­վա­ծա­գի­ րը հարկ չի հա­ մա­ րում հի­ շել, որ Թուր­քիան նախ­կի­նում ԱՄՆ-ին թույլ չտվեց իր տա­ րած­ քից Ի­ րաք մտնել: Ռու­սա­կան թեր­թը հարկ չի հա­մա­րել նաև խո­րա­նալ, թե

ին­չու պետք է Թուր­քիան ցան­կա­ նա թույլ տալ ի­րա­վի­ճա­կի ա­պա­ կա­յու­նա­ցում հարևան մեկ այլ երկ­րում, երբ ար­դեն իսկ խճճված է Ի­րա­քի ու Սի­րիա­յի պրոբ­լեմ­ն ե­ րով՝ չհաշ­ված Հա­րա­վարևել­յան Ա­նա­տո­լիա­յում քրդե­րի խնդի­րը: Ան­հե­թեթ է նաև պնդու­մը, թե Ռու­ սաս­տա­նը կա­րող է կորց­նել Գ­յում­ րիի ռազ­մա­բա­զան, կամ Ադր­բե­ ջա­նը կա­րող է հար­ձակ­վել Հա­յաս­ տա­նի վրա և այլն: «Նե­զա­վի­սի­մա­յա գա­զե­տա»-ի հոդ­վա­ծը երևի ա­վե­լի շատ պետք գա հա­մա­կարգ­չա­յին խա­ղեր մշա­ կող­նե­րին:  n Լի­լիթ Մի­քա­յել­յան

ուղ­ղու­թյու­նը նո­րու­թյուն չէ մեզ հա­մար, այն չի խան­գա­րում եվ­րաին­տեգ­րա­ցիա­յին…. ՀՀ իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը հայ­տա­ րա­րում են, որ եվ­րաին­տեգ­րու­մը ՀՀ ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­ թյան ա­ռաջ­նա­հեր­թու­թյուն­նե­րից է՝ միև­նույն ժա­մա­նակ ող­ջու­ նե­լով Պու­տի­նի Եվ­րա­սիա­կան միու­թյուն ստեղ­ծե­լու գա­ղա­փա­ րը: Ես նույն­ պես կար­ ծում եմ, որ դրանց միջև հա­կադ­րու­թյուն չկա: Ին­տեգ­րա­ցիոն տար­բեր գոր­ծըն­թաց­ներն ան­խու­սա­փե­լի են, պետք է պատ­րաստ լի­նել այդ ա­մե նը ազ­գա­յին շա­հի օգ­տին օգ­տա­գոր­ծել: Այս եր­կու ուղ­ղու­ թյունն էլ նախ և ա­ռաջ են­թադ­ րում են տնտե­սա­կան ին­տեգ­ րա­ցիա, հետևա­բար պետք է ու­ նե­նալ մրցու­նակ տնտե­սու­թյուն՝

միաս­նա­կան տնտե­սա­կան տա­ րածք­նե­րում չկոր­չե­լու հա­մար: Ին­տեգ­րա­ցիան մար­տահ­րա­վեր կլի­նի, թե հնա­րա­վո­րու­թյուն՝ մեզ­նից է կախ­ված: Մտ­նե­լով ին­տեգ­րա­ցիոն տրա­մա­բա­նու­ թյան մեջ՝ օ­լի­գար­խիկ, կո­ռում­ պաց­ված տնտե­սու­թյուն ու­նե­ նա­լը ին­տեգ­րա­ցիան դարձ­նում է մար­տահ­րա­վեր, ին­չը բե­րե­լու է ազ­գա­յին  հզո­րու­թյան թու­լաց­ ման: Տն­տե­սու­թյան ա­ռող­ջա­ցու­ մը, մրցու­նակ ճյու­ղեր ստեղ­ծե­լը ին­տեգ­րա­ցիան մեզ հա­մար վե­ րա­ծե­լու է  հզո­րա­նա­լու և հարս­ տա­նա­լու հնա­րա­վո­րու­թյան: Հետևա­բար՝ պետք է ոչ թե վա­ խե­նանք ին­տեգ­րա­ցիա­յից, այլ ու­ նակ լի­ նենք այն մեր օգ­ տին ծա­ռա­յեց­նե­լու հա­մար:  n Հայկ Խա­նում­յան


| № 63, ուրբաթ, դեկտեմբերի 16, 2011 թ.

4 | Փողեր

«Մեղմ ռե­ցե­սիա­յին» սպա­սե­լիս Ernst&Young-ը չի հա­վա­տում եվ­րո­գո­տուն, բայց Հա­յաս­տա­նը հա­վա­տում է ‹‹‹ էջ 1 E&Y-ի կար­ծի­քով՝ նոր ֆի­նան­ սա­կան կա­նոն­ներ նա­խա­տե­սող Եվ­րա­միու­թյան հա­մա­ձայ­նա­գի­ րը չի կա­րող օգ­նու­թյուն ա­պա­ հո­վել ԵՄ այն երկր­նե­րին, ո­րոնք պարտ­քը սպա­սար­կե­լու խնդիր կու­նե­նան: «Այս ա­նո­րո­շու­թյան պայ­ման­նե­րում եվ­րո­պա­կան ըն­կե­րու­թյուն­նե­րը հա­պա­ղում են եր­կա­րա­ժամ ­կ ետ ներդ­րում­ ներ կա­տա­րել և աշ­խա­տա­տե­ ղեր ստեղ­ծել, ինչն ա­վե­լի է բար­ դաց­նում ի­րա­վի­ճա­կը»,– նշված է կան­խա­տես­ման մեջ: E&Y-ի վեր­լու­ծա­բան­նե­րի կան­խա­տես­ մամբ՝ 2013թ. եվ­րո­գո­տու տնտե­ սու­թյու­նը կսկսի ա­ճել՝ ար­ձա­ նագ­րե­լով ՀՆԱ-ի 1,5-2% աճ: E&Y-ն իր հո­ռե­տե­սու­թյան մեջ միայ­նակ չէ: Դեկ­տեմ­բե­րի սկզբին ՄԱԿ-ի սո­ցիալ-տնտե­սա­կան հար­ցե­րի վար­չու­թյու­նը 2012թ. հա­մաշ­խար­հա­յին տնտե­սու­թյան ա­ճի իր կան­խա­տե­սու­մը տա­րե­ միջ­յան 3,6%-ից ի­ջեց­րեց մինչև 2,6%, իսկ 2013թ. հա­ մար՝ 3,2%՝ նախ­կին 4% կան­խա­տես­ման փո­ խա­րեն: Ըստ ՄԱԿ-ի՝ ան­գամ այս ցու­ցա­նիշ­նե­րին հնա­րա­վոր կլի­նի հաս­նել միայն զար­գա­ցած երկր­ նե­րում պարտ­քա­յին ճգնա­ժա­մի հաղ­թա­հար­ման և կոշտ հար­կաբ­ յու­ջե­տա­յին քա­ղա­քա­կա­նու­թյան ի­րա­կա­նաց­ման մի­ջո­ցով:

Մի­ջազ­գա­յին կա­ ռույց­նե­րի հո­ռե­ տե­սա­կան սցե­ նար­նե­րի ի­րա­կա­ նաց­ման դեպ­քում Հա­յաս­տա­նը լուրջ խնդիր­ներ կա­րող է ու­նե­նալ 2012թ. հա­մար նա­խա­տե­ սած 4,2% աճն ա­պա­հո­վե­լու ա­ռու­մով:

ՄԱԿ-ից ա­վե­լի հո­ռե­տես է Տն­տե­ սա­կան զար­գաց­ման և հա­մա­գոր­ ծակ­ցու­թյան կազ­մա­կեր­պու­թյու­ նը (ՏԶՀԿ), որն իր 34 ան­դամ երկր­ նե­րի հա­մար 2012թ. տնտե­սա­կան ա­ճի տա­րե­վերջ­յան կան­խա­տե­սու­ մը տա­րե­միջ­յան 2,3%-ից ի­ջեց­րել է մինչև 1,6%, իսկ միայն Եվ­րո­պա­յի հա­մար՝ 2%-ից մինչև 0,2%:

«

Moody’s վար­կան­շա­յին գոր­ ծա­կա­լու­թյու­նը վեր­ջերս հայ­ տա­րա­րել է, որ կա­րող է վե­րա­ նա­յել 2012թ. ԵՄ 27 ան­դամ պե­ տու­թյուն­նե­րի վար­կա­նիշ­նե­րը։ Վար­կան­շա­յին Fitch գոր­ծա­կա­ լու­թյան վեր­լու­ծա­բան­ներն էլ կան­խա­տե­սել են, որ եվ­րո­գո­տու տնտե­սու­թյու­նը հա­ջորդ տա­րի

E&Y-ն­ իր հո­ռե­տե­սութ­յան մեջ միայ­նակ չէ: ­Դեկ­տեմ­բե­րի սկզբին ՄԱԿ-ի սո­ցիալ-տնտե­ սա­կան հար­ցե­րի վար­չութ­յու­նը 2012թ. հա­մաշ­ խար­հա­յին տնտե­սութ­յան ա­ճի իր կան­խա­տե­ սու­մը տա­րե­միջ­յան 3,6%-ից ի­ջեց­րեց մինչ 2,6%

»

կա­ ճի 0,4%, իսկ 2013թ.՝ 1.2%: Վար­կան­շա­յին եռ­յա­կի մյուս ան­ դա­մը՝ S&P-ն, հայ­տա­րա­րել է ԵՄ 15 ան­դամ երկր­նե­րի վար­կա­նի­ շի վե­րա­նայ­ման մտադ­րու­թյան մա­սին։

Հա­յաս­տանն ա­վե­լի խո­ցե­լի է դառ­նում Մի­ջազ­գա­յին կա­ռույց­նե­րի հո­ ռե­տե­սա­կան սցե­նար­նե­րի ի­րա­ կա­նաց­ման դեպ­քում Հա­յաս­ տա­նը լուրջ խնդիր­ներ կա­րող է ու­ նե­ նալ 2012թ. հա­ մար նա­ խա­տե­սած 4,2% աճն ա­պա­հո­վե­ լու ա­ռու­մով: Այդ ռիս­կե­րը հիմ­ նա­կա­նում գա­լիս են Հա­յաս­ տա­նի եր­կու խո­շոր առևտ­րա­յին

գոր­ծըն­կեր­նե­րից՝ Եվ­րա­միու­ թյու­նից և Ռու­սաս­տա­նից: Հա­յաս­տա­նի ար­տա­հան­ման շուրջ կե­սը բա­ժին է ընկ­նում եվ­ րո­գո­տու երկր­նե­րին, իսկ ընդ­ հա­նուր ար­տա­հան­ման շուրջ կե­ սը բա­ժին է ընկ­նում հան­քարդ­ յու­նա­բե­րու­թյան ճյու­ղին, ո­րի հիմ­ն ա­կան շու­կան Եվ­րա­միու­ թյունն է: Հետևա­պես՝ Եվ­րո­պա­ յում խո­րա­ցող ան­կու­մը ան­մի­ ջա­կան ազ­դե­ցու­թյուն կու­նե­նա Հա­յաս­տա­նի վրա: Հա­մաշ­խար­հա­յին տնտե­սու­ թյան ա­ճի դան­դա­ղու­մը և որ­պես կա­նոն դրան ու­ղեկ­ցող նավ­թի է­ժա­նա­ցու­մը հար­վա­ծում է Ռու­ սաս­տա­նի տնտե­սու­թյա­նը, որ­ տե­ղից Հա­յաս­տա­նը ստա­նում է իր դրա­մա­կան փո­խան­ցում­ն ե­րի շուրջ 75%-ը: Ռու­ սա­ կան տնտե­ սու­թյան որևէ փո­փո­խու­թյուն 3-6 ամս­վա ժա­մա­նա­կա­յին լա­գով ազ­դում է Հա­յաս­տա­նի վրա: Ներ­հա­յաս­տան­յան մի շարք գոր­ծոն­ներ ևս՝ տնտե­սու­թյան կա­ռուց­ված­քա­յին խնդիր­ներ և թույլ դի­վեր­սի­ֆի­կա­ցիա, թույլ մրցակ­ցա­յին դաշտ և քա­ղա­քա­ կա­նու­թյա­նը սեր­տա­ճած բիզ­ նես, ա­ճող ար­տա­քին պարտք և դ­րա սպա­սար­կում, կո­ռու­պ­ցիա­ յի բարձր մա­կար­դակ՝ այս ա­մե­ նը լա­վա­տե­սու­թյան տեղ չի թող­ նում:  n Մա­րի­լույս Ե­րեմ­յան

Հարկային աճ՝ ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի հաշ­վին ՊԵԿ-ի փոխ­նա­խա­գա­հի պար­զա­բա­նու­մը ‹‹‹ էջ 1 վճա­րած հար­կե­րի 25% ա­վե­լա­ ցու­մից կա­րե­լի է արդ­յոք են­թադ­ րել, որ գա­ լիք տա­ րի 37 ըն­ կե­ րու­թյուն­նե­րի մա­սով նմա­նա­չափ աճ է ակն­կալ­վում, Ա­լա­վերդ­յա­նը պա­տաս­խա­նեց. «2012թ. բյու­ջե­ տա­յին ծրա­գի­րը ՊԵԿ-ի հա­մար հիմ­նա­ կան թի­ րախն է: Գաղտ­ նիք չէ, որ ե­կա­մուտ­նե­րի ա­ճի գե­րակ­շիռ մա­սը պետք է ա­պա­ հով­վի խո­շոր հարկ վճա­րող­նե­ րի հաշ­վին։ Այդ 37 ըն­կե­րու­թյուն­ նե­րից գրե­թե բո­լո­րը նե­րառ­ված են խո­շոր հարկ վճա­րող­նե­րի ցան­կում»: «Օ­րա­կարգ»-ի հար­ցին, թե ին­ չով էր պայ­մա­նա­վոր­ված, որ 2011թ. հա­ մար ՊԵԿ-ը չէր ներ­ կա­յաց­րել այն ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի ցան­կը, որ­տեղ պետք է նշա­նակ­ վեին հար­կա­յին ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ ներ, Ա­լա­վերդ­յա­նը պա­տաս­խա­ նեց. «Հար­ կա­ յին մարմ­նի ներ­ կա­յա­ցու­ցիչ նշա­նա­կե­լու հա­մար հարկ վճա­րող­նե­րի և հար­կա­ յին մարմ­ն ի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­ րի ընտ­րու­թյան ու նշա­նակ­ման» կար­գի հա­մա­ձայն՝ ներ­կա­յա­ցու­ ցիչ­նե­րը կա­րող են կազ­մա­կեր­ պու­ թյու­ նում լի­ նել 183 օր՝ մեկ տար­վա ըն­թաց­քում, և մինչև 250 օր՝ եր­ կու տար­ վա ըն­ թաց­ քում: Այդ իսկ պատ­ճա­ռով 2011թ. նոր ցանկ չէր ներ­կա­յաց­վել:

2010թ. Կա­ռա­վա­րու­թյան ո­րո­ շումն այդ 24 ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի մա­սով շա­րու­նա­կել է ու­ժի մեջ մնալ նաև 2011թ.»: Իսկ թե ին­ չու 2010թ. հար­ կա­յին ներ­կա­յա­ցու­ցիչ ու­նե­ ցած ըն­կե­րու­թյուն­նե­րից 8-ը կրկին ընդգրկ­վել է 2012թ. ցան­ կում, Ա­լա­վերդ­յա­նը պար­զա­բա­ նեց, թե ընդգրկ­վել են այն ըն­կե­ րու­թյուն­նե­րը, ո­րոնց տա­րե­կան շրջա­նա­ռու­թյու­նը գե­րա­զան­ցել է ֌4 մլրդ-ը, կամ այն ըն­ կե­ րու­ թյուն­նե­րը, ո­րոնք մեկ ե­ռամս­յա­ կի արդ­յունք­նե­րով ու­նե­ցել են ֌500  մլն­-ի ներկ­րում, և ըն­կե­ րու­թյուն­նե­րի ա­նու­նը կա­րող է և կրկն­վել։ Ն­ շենք, որ 2012թ. ցան­ կում ընդգրկ­ված են շի­նա­րա­րա­կան և շին­ա­նյու­թե­րի ներկր­մամբ և ի­րաց­մամբ զբաղ­վող 14 ըն­կե­ րու­թյուն, 4 հան­քարդ­յու­նա­բե­րա­ կան ըն­կե­րու­թյուն, 3 դե­ղա­գոր­ ծա­կան, ալ­յու­րի շու­կա­յի 3 խո­շոր խա­ղորդ­ներ, կոս­մե­տի­կա ներկ­ րող 2 ըն­կե­րու­թյուն: Ու­ շագ­ րավ է, որ 2012թ. ցու­ ցա­կում նո­րից ընդգրկ­վել են ըն­ կե­րու­թյուն­ներ, ո­րոնք ե­ղել են 2010թ. ցու­ցա­կում, բայց որ­տեղ ստվեր չի հայտ­նա­բեր­վել: Հա­մե­ նայն դեպս՝ ՊԵԿ-ը լուրջ չա­րա­ շա­հում­ն ե­րի մա­սին հա­ղոր­դագ­ րու­թյուն­ներ չի տա­րա­ծել:  n Ար­մե ­նակ Չա­տին­յան

Ար­մե ն Ա­լա­վերդ­յա­նի խոս­քով՝ ըն­կե­րու­ թյուն­նե­րում հար­կա­յին ներ­կա­յա­ցու­ցիչ նշա­նա­կե­լու Կա­ռա­վա­րու­թյան ո­րոշ­ման նպա­տա­կը հար­կա­յին աճ ա­պա­հո­վելն է:


№ 63, ուրբաթ, դեկտեմբերի 16, 2011 թ. |

Փողեր | 5

Վ­տան­գա­վոր է վնա­սա­բե­րու­թյան տրեն­դը «Ռոս­գոսստ­րախ Ար­մե ­նիա» ըն­կե­րու­թյու­նում ԱՊՊԱ-ի մա­սով վնա­սա­բե­րու­թյունն այս տար­վա ինը ա­միս­նե­րին կազ­մել է 59%: «Օ­րա­կարգ»-ի հետ զրույ­ցում «Ռոս­գոսստ­րախ Ար­մե ­նիա» ա­պա­ հո­վագ­րա­կան ըն­կե­րու­թյան մե­թո­դո­լո­գիա­յի և զար­գաց­ման գծով գոր­ծա­դիր տնօ­րե­նի տե­ղա­կալ Վա­հագն Ա­ղա­վել­յանն ա­սում է, որ ե­թե գա­լիք տա­րի հնա­րա­վոր չլի­նի հաս­կա­նալ, թե ին­չու է ա­ճում վնա­սա­բե­րու­թյու­նը, ա­պա­հո­վագ­րող­նե­րը խնդրի առջև կկանգ­նեն։ -Պրն Ա­ղա­վել­յան, ար­դեն մոտ մեկ տա­րի է, ինչ գոր­ ծում է ԱՊՊԱ ինս­տի­տու­ տը: Հա­վա­քագր­ված ա­պա­ հո­վագ­րավ­ճար­նե­րի և փոխ­հա­տու­ցում ­ն ե­րի ծա­ վալ­նե­րից կա­րե­լի է են­ թադ­րել, որ ըն­կե­րու­թյուն­ նե­րի վնա­սա­բե­րու­թյու­ նը բա­վա­կան ցածր է։ Դա արդ­յոք բարձր սա­կագ­նի արդ­յունք չէ՞։ -­Նախ պետք է հստա­կեց­նենք, թե ինչ ենք հաս­ կա­ նում «վնա­ սա­բե­րու­թյուն» ա­սե­լով: Ա­պա­հո­ վագ­րու­թյան ո­լոր­տում վնա­սա­ բե­րու­թյան հաշ­վար­կը մի փոքր ա­վե­լի բարդ է, քան ա­ռա­ջին հա­ յաց­քից է թվում։ Երբ մենք պար­ զա­պես վերց­նում ենք, որ հա­վա­ քել ենք «իքս» գու­ մա­ րի ա­ պա­ հո­վագ­րավ­ճար և նույն ժա­մա­ նա­կաշր­ջա­նում հա­տու­ցել ենք «իգ­ րեկ» գու­ մար, դրանց ար­ տադ­րի­չը դեռ վնա­սա­բե­րու­թյան ցու­ցա­նիշ չէ։ Երբ, օ­րի­նակ, վերց­ նում ենք 100 միա­ վոր ա­ պա­ հո­ վագ­ րավ­ ճար և կես տա­ րի անց ու­ նե­ նում ենք 50 միա­ վոր փոխ­ հա­տու­ցում, ա­ռա­ջին հա­յաց­քից մեր վնա­սա­բե­րու­թյու­նը 50% է: Ի­րա­կա­նում, սա­կայն, այն 100% է, քա­նի որ մենք հա­ջորդ 6 ա­միս­ նե­րին փոխ­հա­տուց­մա­նը պետք է ուղ­ղենք ևս 50 միա­վոր։ Բե­րեմ մեր ըն­կե­րու­թյան օ­րի­ նա­կը։ Սեպ­տեմ­բե­րի վեր­ջի դրու­ թյամբ մենք հա­ տու­ ցել ենք ֌1,2 մլրդ, բայց կա նաև տե­ղի ու­ նե­ցած, սա­կայն «չներ­կա­յաց­ված պա­հանջ­նե­րի պա­հուստ» (ՏՉՊՊ) և «ներ­ կայաց­ ված, բայց դեռևս չկար­գա­վոր­ված պա­հանջ­նե­ րի պա­ հուստ» (ՆՉՊՊ)։ ՆՉՊՊ-ն այն գու­մար­ներն են, երբ մեզ քա­ ղա­քա­ցին դի­մել է, մենք դի­մու­ մը ըն­ դու­ նել ենք, բայց պա­ հան­ ջել ենք փաս­ տաթղ­ թեր և ս­ պա­ սում ենք այդ փաս­տաթղ­թե­րին, իսկ ՏՉՊՊ-ն այն է, երբ տե­ ղի է ու­նե­ցել դեպք, բայց քա­ղա­քա­ցին դեռ չի ներ­կա­յա­ցել, և մենք սպա­ սում ենք։ Ըստ էու­թյան՝ հա­տուց­ ման գու­մա­րը մեզ մոտ կազ­մում է ֌1,8 մլրդ։ Բայց կա նաև չվաս­ տա­կած ա­պա­հո­վագ­րավ­ճար, ո­րը մեր ըն­կե­րու­թյու­նում կազ­ մում է ֌1 մլրդ։ Այ­սինքն՝ մենք այդ գու­մա­րի չա­փով ռիսկ ու­նենք, այդ պայ­մա­նագ­րե­րը գոր­ծում են, և չենք կա­ րող ա­ սել, որ դա մեր գու­մար­ներն են, քա­նի դրան­ցից պետք է հա­տու­ցում­ն եր ուղ­ղենք։ -Ի­րա­կա­նում որ­քա՞ն է վնա­սա­բե­րու­թյու­նը։ -­Վեր­ջին ա­միս­նե­րին մեր վնա­ սա­բե­րու­թյու­նը կազ­մել է 59%, շատ լավ ցու­ցա­նիշ է։ Բայց այս­ տեղ վտան­գա­վոր է տրեն­դը։ Այ­ սինքն՝ մեզ մոտ գնա­ լով ա­ վե­ լա­նում է վնա­սա­բե­րու­թյու­նը։ Կան­խա­տե­սում ենք, որ տար­վա կտրված­ քով այն կկազ­ մի 65%։ Ե­թե տրեն­դը պահ­պան­վի, գա­ լիք տա­րի մենք կհաս­նենք 100% վնա­սա­բե­րու­թյան, այ­սինքն՝

395

365 355 15.06

15.09

եվրո/դրամ

15.12

495.91

2.85 q 0.57%

560 540 520

յան. «Մեզ մոտ գնա­լով ա­վե­լա­

500 480 15.06

15.12

15.09

նում է վնա­սա­բե­ րու­թյու­նը։ Կան­

12

ռուբլի/դրամ

0.03 q 0.25%

խա­տե­սում ենք, որ տար­վա կտրված­քով այն կկազ­մի 65%։ Ե­թե տրեն­դը պահ­ պան­վի, գա­լիք տա­րի մենք կհաս­ նենք 100% վնա­ սա­բե­րութ­յան»:

թի­վը կտրուկ ա­վե­լա­նում է, քա­նի որ վա­րորդ­նե­րը չեն անց­նում ձմե­ ռա­յին ան­վա­դո­ղե­րի։ Ե­թե ըն­դուն­ վի հա­մա­պա­տաս­խան օ­րենք, և ճա­նա­պար­հա­յին ոս­տի­կա­նու­թյու­ նը կա­րո­ղա­նա, ինչ­պես ար­տերկ­ րում է, տու­գա­նել ձմռա­նը ոչ ձմե­ ռա­յին ան­վա­դո­ղե­րով երթևե­կե­ լու հա­մար, պա­տա­հար­նե­րի թի­վը էա­պես կկրճատ­վի։ Դ­րա մա­սին վկա­յում է Ռու­սաս­տա­նի փոր­ձը, որ­տեղ վեր­ջին տա­րի­նե­րին ըն­ դուն­վեց այդ օ­րեն­քը:

Ե­թե վնա­սա­բե­րու­թյան ա­ճը շա­րու­նակ­ վի նման տեմ­պե­րով, գա­լիք տա­րի խնդրի առջև կկանգ­նենք

հաս­նե­լու հա­մար, պետք է ու­նե­ նանք սպա­սարկ­ման կենտ­րոն և այլն։ Ի­րա­կա­նում ու­նե­ցանք այն, որ մեր վա­ճառք­նե­րի պի­կը ըն­ կել է տար­վա ըն­դա­մե ­նը 3 ամս­ վա վրա, մնա­ ցած 9 ա­ միս­ նե­ րը մեր կե­տե­րը սպա­սար­կում են միայն դա­դա­րե­ցում­ն ե­րը, բայց մենք այդ օ­ֆիս­նե­րի գծով ծախ­ սեր ենք կա­տա­րում։ Կար­ծում եմ՝ ե­թե մենք այդ 20%-ից 2-3% շա­ հույթ ստա­նանք, շատ լավ կլի­նի։ Բայց ինչ­ պես ա­ սա­ ցի, մենք ոչ թե այս, այլ գա­ լիք տար­ վա հա­ մար ենք ան­հանգս­տա­նում։ Այս տար­վա հա­մար սա­կագ­նե­րը նոր­ մալ են հաշ­ վարկ­ վել, բայց մեզ անհ­րա­ժեշտ է հաս­կա­նալ, թե ին­ չու է ա­ճում վնա­սա­բե­րու­թյու­նը, օբ­յեկ­տիվ են այդ պատ­ճառ­նե­րը, թե սուբ­յեկ­տիվ: Ե­թե պատ­ճառ­ նե­րը սուբ­յեկ­տիվ են, մենք պետք է զսպենք դրանք: Ցան­ կա­ ցած դեպ­քում, ե­թե վնա­սա­բե­րու­թյան ա­ճը շա­րու­նակ­վի նման տեմ­պե­ րով, գա­ լիք տա­ րի խնդրի առջև կկանգ­նենք։ Ընդ ո­րում՝ ա­վե­լա­ նում են ոչ թե պա­տա­հար­նե­րի գծով հա­տուց­ման գու­մար­նե­րը, այլ պա­տա­հար­նե­րի քա­նա­կը: Մեզ պետք է հաս­կա­նալ՝ ին­չու, և ձեռ­ նար­կել մի­ջո­ցա­ռում­ն եր։ Օ­րի­նակ՝ մեզ մոտ ձմռա­նը պա­տա­հար­նե­րի

0.04 p 0.01%

375

Վա­հագն Ա­ղա­վել­

«

382.29

385

հա­վա­քագր­ված ա­պա­հո­վագ­ րավ­ճար­նե­րի ողջ գու­մա­րն ուղ­ ղե­լու ենք փոխ­հա­տուց­մա­նը։ Կար­ծում եմ, որ ներ­կա­յաց­ված այս ցու­ցա­նիշ­նե­րը և տ­րեն­դը բնո­րոշ են ողջ ԱՊՊԱ շու­կա­յին։ -­Բայց չէ՞ որ սա­կագնի հիմ­քում դրվել էր 78% վնա­սա­բե­րու­թյուն, իսկ մնա­ցած 22%-ը միջ­նոր­ դավ­ճար­նե­րը, ըն­թա­ ցիկ ծախ­սե­րը և շա­հույ­թը պետք է լի­նի։ -Այն, ինչ հաշ­ վարկ­ վել էր, կան­խա­տե­սում էր, իսկ այն, ինչ ու­նենք, ի­րա­կա­նու­թյունն է։ Ըն­ թա­ ցիկ վի­ ճա­ կը պետք է տա­ րան­ջա­տել ծրագր­վա­ծից։ Են­ թադր­վում էր, որ այս ծա­վալ­նե­ րը կա­րե­լի է սպա­սար­կել «իքս» գու­մար վար­չա­կան ծախ­սե­րով, բայց երբ սկսում ես այդ գոր­ծըն­ թա­ ցը, պարզ երևում է, որ այդ գու­մա­րը բա­վա­րար չէ ո­րակ­յ ալ սպա­սար­կում ա­պա­հո­վե­լու հա­ մար։ Մեզ մոտ ստաց­ վել է 65% վնա­սա­բե­րու­թյուն, 15% միջ­նոր­ դավ­ճար, ըն­կե­րու­թյա­նը մնա­ ցել է 20%։ Այդ գու­մա­րի հաշ­վին մենք պետք է ու­նե­նանք հա­տուց­ ման կենտ­րոն իր աշ­խա­տա­կից­ նե­րով, աշ­խա­տա­կից­նե­րը պետք է ու­նե­նան մե­քե­նա դեպ­քի վայր

դոլար/դրամ

»

-­Սա­կագ­նում չնե­րա­ռե­ լով ավ­տո­մե­քե­նա­յի շա­հա­ գործ­ման ին­տեն­սի­վու­թյու­ նը և վայ­րը՝ չի՞ ստաց­վել, որ մար­զե­րի բնա­կիչ­նե­րը փոխ­հա­տու­ցում են Երևա­ նի բնա­կիչ­նե­րի վթար­նե­րի հա­մար: -­ Դա այդ­ քան էլ այդ­ պես չէ: Պետք է նա­յել վի­ճա­կագ­րու­ թյա­նը։ Մենք ու­սում­ն ա­սի­րե­ցինք այդ վի­ճա­կագ­րու­թյու­նը, որ­պես­ զի տես­ նենք, թե այդ պնդում­ նե­րը, որ մար­զե­րում պա­տա­ հար­նե­րի թիվն ա­վե­լի փոքր է, որ­քա­նով են հա­մա­պա­տաս­ խա­նում ի­րա­կա­նու­թյա­նը։ Ե­թե այդ­պես լի­ներ, մենք վա­ճառք­նե­ րը կկենտ­րո­նաց­նեինք մար­զե­ րում։ Վի­ճա­կագ­րու­թյու­նը ցույց տվեց, որ էա­կան տար­բե­րու­ թյուն չկա։ Ն­շեմ նաև, որ շրջան­ նե­րում դեպ­քե­րի փոխ­հա­տուց­ ման գու­մար­նե­րը ա­վե­լի մեծ են, քան Երևա­նում: Դա պայ­մա­նա­ վոր­ված է նրա­նով, որ Երևա­նում խիտ երթևե­կու­թյան պատ­ճա­ռով հնա­րա­վոր չէ մեծ ա­րա­գու­թյուն­ ներ հա­վա­քել, այ­նինչ մար­զե­ րում այդ­պես չէ։ Մենք չենք կա­ րող կի­ րա­ ռել շա­հա­գործ­ման վայ­րի ռիս­ կի գոր­ծա­կի­ցը, քա­նի որ չենք

կա­րող հստակ տա­րան­ջա­ տել՝ տվյալ ավ­տո­մե­քե­նան շա­ հագործ­ վում է Երևա­ նում, թե մար­զե­րում։ Ի­հար­կե, գյու­ղե­ րում հաշ­վառ­ված և միայն գյու­ ղում շա­հա­գործ­վող ավ­տո­մե­ քե­նա­նե­րի վնա­սա­բե­րու­թյու­նը փոքր է։ Բայց մեր ու­ սում­նա­ սի­ րու­թյուն­նե­րը ցույց են տա­լիս, որ այդ մե­քե­նա­նե­րի զգա­լի մա­ սը ո՛չ ԱՊՊԱ պո­լիս­ներ ու­նեն, ո՛չ էլ տեխզն­նու­թյան կտրոն­ներ։ Ի­հար­կե, դրանց առ­կա­յու­թյու­նը օ­րեն­քի պար­տա­դիր պա­հանջ է, բայց երբ գյու­ղում բո­լո­րը ի­րար ճա­նա­չում են, բա­րե­կամ են, այդ մե­քե­նան գյու­ղից դուրս չի գա­ լիս, ո՞վ է նրան տու­գա­նե­լու։ Չա­ պա­հո­վագ­րած ավ­տո­մե­քե­նա­ նե­րի քա­նա­կը չի նվա­զում, թեև Երևա­նում, մարզ­կենտ­րոն­նե­ րում ու մյուս վայ­ րե­ րում ստու­ գում­ներ են կա­ տար­ վում։ Դա արդ­յունքն է այն բա­նի, որ կան մե­քե­նա­ներ, ո­րոնք լո­կալ են օգ­ տա­գործ­վում, ո­րոնք ԱՊՊԱ ընդ­ հան­րա­պես չու­նեն։ -Երբ ներդր­վում էր ԱՊՊԱ-ն, ա­պա­հո­վագ­ րա­կան ըն­կե­րու­թյուն­նե­ րը կան­խա­տե­սում էին, որ այն կխթա­նի այլ պրո­ դուկտ­նե­րի, մաս­նա­վո­րա­ պես Casco-ի վա­ճառք­նե­ րը։ Ս­պա­սում ­ն երն ար­դա­ րա­ցե՞լ են։ -­Ծա­վա­լի ա­ռու­մով՝ ոչ, տեմ­ պի ա­ ռու­ մով՝ ա­ յո։ Երբ տե­ ղի է ու­ նե­ նում դեպք, և գա­ լիս է հա­ տուց­ման ժա­մա­նա­կը, տու­ժո­ղը փոխ­հա­տուց­վում է, իսկ մե­ղա­ վո­րը հաս­կա­նում է, որ իր մե­քե­ նա­յի վնա­սի հա­մար հա­տու­ցում չի լի­նե­լու։ Հա­մա­կար­գի ներդր­ ման սկզբնա­կան փու­լում շա­տե­ րին թվում էր, որ փոխ­ հա­ տուց­ վե­լու են նաև ի­րենց վնաս­նե­րը։ Գի­տակ­ցու­թյու­նը, որ մե­ղա­վո­ րի վնաս­նե­րը չեն փոխ­հա­տուց­ վում, վա­րորդ­նե­րին մղեց նրան, որ հի­մա բո­լո­րը հարց­նում են, թե ինչ ար­ժե Casco-ն։ Ք­չերն են ձեռք բե­րում այս պրո­դուկ­տը, բայց բո­լո­րը հարց­նում են:  n Ար­մե ­նակ Չա­տին­յան

13,50 12,80 12,10 11,40 15.06 եվրո/դոլար

15.09

1.300

15.12 0.00 p 0.20%

1,51 1,44 1,37 1,30 15.06

15.09

WTI Brent

նավթ

15.12

95.45 0.50 p 0.53% 105.9 0.88 p 0.84%

US$/bbl.

125

100

75 15.06 ոսկի

15.12

15.09

կբ 100 հհ comex

1603.0 69.5 q 4.16% 1590.9 4.0 p 0.25%

US$/t oz.

1900

1650

1400 15.06

15.12

15.09

(comex)

պղինձ

7253

25.4 p 0.35%

US$/tonne

9700 8900 8100 7300 6500 15.06 ցորեն

(cbt)

15.09

215.50

15.12 2.11 p 0.99%

US$/tonne

330 290 250 210 15.06

15.09

15.12

Տվյալները վերցված են 15.12, Երևան, ժ. 16:01 Աղբյուրը՝ ՀՀ ԿԲ, Bloomberg և Forex


| № 63, ուրբաթ, դեկտեմբերի 16, 2011 թ.

6 | Մեծ փողեր

Fitch-ը հա­վա­տաց Վ­րաս­տա­նին Եր­կիրն ա­ռա­վե­լա­գույնս է օգտ­վում տա­րա­ծաշր­ջա­նում իր դիր­քից

Ե­ր եկ մի­ջ ազ­գա­յ ին վար­կ ա­ ն­ շ ա­ յ ին Fitch Ratings գոր­ ծա­կ ա­լու­թ յու­ն ը Վ­ր աս­տ ա­ նի թո­ղար­կ ո­ղ ի դե­ֆ ոլ­ տի եր­կ ա­ր ատև վար­կ ա­ն ի­շ ը B+ մա­կ ար­դա­կ ից բարձ­ր ա­ ցել է մինչև BB-՝ «կա­ յ ուն» կան­խ ա­տ ես­մ ամբ։

2012-2013 թթ. հա­ մ ար Վ­ ր աս­ տա­ն ի պե­տ ա­կ ան պարտ­ք ի նվա­զե­ց ում է կան­խ ա­տ ե­ս ում՝ ի հա­մ ե­մ ատ 2010թ. ա­ռ ա­վե­լա­ գույն ցու­ց ա­ն ի­շ ի (պետ­պ արտք/ ՀՆԱ հա­ր ա­բ ե­ր ակ­ց ու­թ յան ցու­ ցա­ն ի­շ ը՝ 37%)։ Թեև Վ­րաս­տա­նի պե­տա­ կան պարտ­ քի 79%-ը ար­ տար­ ժու­թա­յին է, եր­կի­րը, ըստ գոր­ ծա­կա­լու­թյան վեր­լու­ծա­բան­նե­ րի, կա­րող է հե­տա­գա­յում ևս վար­կա­յին մի­ջ ոց­ներ ներգ­րա­ վել մի­ջազ­գա­յին ֆի­նան­սա­կան ինս­տի­տուտ­նե­րից։ Հա­ղոր­ դագ­րու­թյու­նում նշվում է, որ Վ­րաս­տա­նի ար­տա­քին պարտ­ քում ար­տար­ժու­թա­յին վար­կե­ րի մաս­նա­բա­ժի­նը շատ ա­վե­լ ի մեծ է, քան նմա­նա­տիպ վար­կա­ նիշ ու­նե­ց ող մի շարք այլ երկր­ նե­րում, այ­դու­հան­դերձ այս­ տեղ ա­վե­լի փոքր են պե­տա­կան պարտ­քի սպա­սարկ­ման ծախ­ սե­րը, ին­չը պայ­մա­նա­վոր­ված է ար­տոն­յալ վար­կե­րով։ Գոր­ծա­կա­լու­թյու­նը 20122013 թթ. հա­մար Վ­րաս­տա­նում 5,5% մի­ջին տնտե­սա­կան աճ է ակն­կա­լում, ին­չը գե­րա­զան­ ցում է BB վար­կա­նիշ ու­նե­ցող մյուս երկր­նե­րի հա­մար ար­վող

«Բարձ­ր ա­ց ումն ար­տ ա­ց ո­լում է Վ­ր աս­տ ա­ն ի տնտե­ս ա­կ ան ա­ճ ի ու­ժ եղ ցու­ց ա­ն իշ­ն ե­ր ը, բյու­ջ եի դե­ֆ ի­ց ի­տ ի կրճատ­մ ան հար­ ցում կա­ռ ա­վա­ր ու­թ յան գրան­ ցած հա­ջ ո­ղու­թ յուն­ն ե­ր ը, ինչ­ պես նաև գնա­ ճ ի զսպման ու ար­տ ար­ժ ու­թ ա­յ ին պա­հ ուստ­ նե­ր ի ա­վե­լաց­մ ան հան­գա­ ման­ք ը»,– նշել է գոր­ծ ա­կ ա­լու­ թյան սու­վե­ր են վար­կ ա­ն իշ­ն ե­ րի վեր­լու­ծ ու­թ յան խմբի տնօ­ րեն Չառլզ Սևի­լ ը: Ըստ գոր­ծ ա­կ ա­լու­թ յան տա­ րա­ծ ած հա­ղոր­դագ­ր ու­թ յան՝ ըն­թ ա­ց իկ տա­ր ում Վ­ր աս­տ ա­ն ը բյու­ջ եի պա­կ ա­ս ուր­դ ը կրճա­տ ել է մինչև ՀՆԱ-ի 3,7%։ 2010թ. բյու­ջ եի պա­կ ա­ս ուր­դ ը ՀՆԱ-ի 6,6% մա­կ ար­դա­կ ում էր, 2012թ. պետբ­յ ու­ջ եում պա­կ ա­ս ուր­ դի 3,6% ցու­ց ա­ն իշ է ամ­ր ագր­ ված։ Բա­ց ի այդ՝ Fitch Ratings-ը

կան­խ ա­տե­սում ­նե­րը։ Նշ­վում է, որ Վ­րաս­տանն ա­ռ ա­վե­լու­թյուն­ ներ է ստա­նում ի հա­շ իվ հա­մա­ կար­գա­յին բա­րե­փո­խ ում ­նե­րի ու դե­պի են­թա­կա­ռ ուց­վածք­նե­ րի զար­գա­ցում ուղղ­վող ներդ­ րում ­նե­րի, ին­չը երկ­րին հնա­րա­ վո­րու­թյուն է տա­լ իս ա­ռ ա­վե­լա­ գույնս օգտ­վել տա­րա­ծաշր­ջ ա­ նում տա­րան­ցիկ իր դիր­քից։ Մ­յուս կող­մ ից՝ Fitch Ratings-ն ար­ձ ա­ն ագ­ր ել է, որ չնա­յ ած մակ­ր ոտն­տ ե­ս ա­կ ան լավ ցու­ ցա­ն իշ­ն ե­ր ի և պե­տ ա­կ ան ֆի­ նան­ս ա­վոր­մ ան ո­լոր­տ ի բա­ր ե­ լավ­մ ան՝ Վ­ր աս­տ ա­ն ը շա­ր ու­ նա­կ ում է մնալ բա­վա­կ ան դո­ լա­ր ի­զաց­ված, հա­մ ե­մ ա­տ ա­բ ար ցածր ե­կ ա­մ ու­տ ով, բա­ց ա­ս ա­ կան վճա­ր ա­յ ին հաշ­վեկշ­ռ ով և քա­ղա­ք ա­կ ան ռիս­կ ե­ր ով եր­կ իր։ Հա­մե­մա­տու­թյան հա­մար նշենք, որ սեպ­տեմ­բե­րին նույն Fitch Ratings-ը Հա­յաս­տա­նի վար­կա­նի­շը թո­ղել էր ան­փո­ փոխ՝ BB- մա­կար­դա­կում, կան­ խա­տե­սու­մը՝ «կա­յուն»։ Նո­ յեմ­բե­րի 21-ին Moody’s գոր­ծա­ կա­լու­թյու­նը Հա­յաս­տա­նի Ba2 սու­վե­րեն վար­կանի­շի կան­խա­ տե­սու­մը «կա­յու­նից» նվա­զեց­րել էր «բա­ցա­սա­կա­նի»։  n

Ի՞նչ ար­ժեն ա­ղետ­նե­րը Այս տա­րի դրանք ռե­կոր­դա­յին թանկ էին 2011թ. ա­ղետ­նե­րը հա­մաշ­ խար­հա­յին տնտե­սու­թյա­ նը պատ­ճա­ռել են ռե­կոր­դա­ յին՝ $350 մլրդ­-ի վնաս՝ ան­ ցած տար­վա $226  մլրդ­-ի հա­մե­մատ։ Այս­պի­սի տվյալ­ներ է պա­րու­ նա­կում շվե­յ­ցա­րա­կան Swiss Reinsurance Co ա­պա­հո­վագ­րա­ կան ըն­կե­րու­թյան տա­րա­ծած հա­ղոր­դագ­րու­թյու­նը։

են ար­ժե­ցել։ Նոր Զե­լան­դիա­յի Կ­րայստ­չերչ քա­ղա­քում փետր­ վա­րի 22-ին տե­ղի ու­նե­ցած երկ­ րա­շարժն ա­պա­հո­վագ­րու­թյան ո­լոր­տին պատ­ճա­ռել է $12  մլրդ­ -ի կո­րուստ։ Թաի­լան­դում հու­ լի­սին տե­ղի ու­նե­ցած ջրհե­ղեղ­ նե­րի ա­պա­հո­վագ­րա­կան փոխ­ հա­տու­ցում­ն ե­րը Swiss Re-ն գ­նա­ հա­ տել է $8-11  մլրդ։ Միաց­ յալ Նա­հանգ­նե­րի հա­րա­վա­յին նա­ հանգ­նե­րում ապ­րի­լին և մա­յի­ Հա­մաշ­խար­հա­յին ա­պա­հո­վագ­ սին տե­ղի ու­նե­ցած փո­թո­րիկ­ րա­կան ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի կո­ նե­րը պատ­ճա­ռել են հա­մա­պա­ րուստ­նե­րն ըն­թա­ցիկ տա­րում տաս­խա­նա­բար $7,3  մլրդ­-ի և կազ­մել են $108 մլրդ, ին­չը գրե­թե $6,7  մլրդ­-ի կո­րուստ։ կրկնա­կի գե­րա­զան­ցում է ան­ Հե­տաքրք­րա­կան է, որ փոր­ ցած տար­վա հա­մա­պա­տաս­խան ձա­գետ­նե­րի կար­ծի­քով՝ բնա­կան ցու­ցա­նի­շը՝ $48  մլրդ։ Ա­մե ­նա­խո­ ա­ղետ­նե­րը, թեև պատ­ճա­ռած շոր կո­րուստ­ներն ա­պա­հո­վագ­ վնաս­նե­րին, գրե­թե միշտ դրա­ րա­ կան ո­ լոր­ տը կրել է 2005թ.՝ կան ազ­դե­ցու­թյուն են ու­ $123 մլրդ։ նե­նում տնտե­սա­կան 2011թ. կո­րուստ­նե­ ա­ճի վրա՝ ա­րա­գաց­ րի մեծ մա­սի պատ­ նե­լով այն։ Ա­ղետ­ ճա­ռը Ճա­պո­ Ա­պա­հո­վագ­րա­կան նե­րից տու­ժած նիա­յում մար­ ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի երկ­րին անհ­ տի 11-ին տե­ ղի կո­րուստ­նե­րը րա­ ժեշտ են նոր ու­նե­ցած երկ­րա­ տներ, կեն­ցա­ շարժն ու ցու­ ըն­թա­ցիկ տա­րում ղա­յին տեխ­նի­կա, նա­մի ­ներն էին, կազ­մել են խո­ղո­վա­կա­շա­րեր, ո­րոնք ա­պա­հո­ են­թ ա­կ առուց­վածք­ վագ­րա­կան ո­լոր­ ներ և այլն։  n տի հա­մար $35  մլրդ­

$108 մլրդ

Մեզ վրա հան­կարծ հույս չդնեք

fr.kichka.com

Բեռ­նան­կեի կո­չը Եվ­րո­պա­յին

Բեն Բեռ­նան­կեն մտա­դիր չէ օգ­նել ինչոր երկ­րի կամ բան­կի։

ԱՄՆ-ի Դաշ­նա­յին պա­հուս­ տա­յին հա­մա­կար­գը (ԴՊՀ) մտա­դիր չէ եվ­րո­պա­կան բան­ կե­րին լրա­ցու­ցիչ օգ­նու­թյուն տրա­մադ­րել սու­վե­րեն պարտ­ քե­րի ճգնա­ժա­մի դեմ պայ­քա­ րի գոր­ծում։ Նա­խօ­րեին այս­ պի­սի հայ­տա­րա­րու­թյուն է ա­րել կա­ռույ­ցի ղե­կա­վար Բեն Բեռ­նան­կեն։ Bloomberg-ը, վկա­յա­կո­չե­լով ԴՊՀ-ի նիս­տին ներ­կա սե­նա­ տոր Բոբ Քոր­քե­րին, հա­ղոր­դում է, որ ԱՄՆ-ի կենտ­րո­նա­կան բանկն ա­մե նևին էլ մտա­դիր չէ

օգ­նու­թյան ձեռք մեկ­նել եվ­րո­ պա­կան ֆի­նան­սա­կան հաս­տա­ տու­թյուն­նե­րին։ Հան­րա­պե­տա­ կան սե­նա­տոր Լինդ­սի Գ­րե­մի խոս­քով՝ Բեռ­նան­կեն ակ­նար­ կել է, որ ին­քը «մտադ­րու­թյուն կամ լիա­զո­րու­թյուն­ներ չու­նի որևէ երկ­րի կամ բան­կի օգ­նե­լու հա­մար»։ Մ­յուս կող­մից՝ ԱՄՆ-ի գլխա­ վոր բան­ կի­ րը նշել է, որ եվ­րո­պա­կան ճգնա­ժա­մը կա­րող է անդ­րա­դառ­նալ նաև ա­մե­րիկ­ յան տնտե­սու­թյան վրա։ Սե­նա­տոր Քոր­քե­րը մեկ­նա­բա­ նել է Բեռ­նան­կեի «լրա­ցու­ցիչ օգ­ նու­թյուն» ար­տա­հայ­տու­թյու­նը.

սե­նա­տո­րի կար­ծի­քով՝ խոս­քը 2010թ. մա­յի­սին Սե­նա­տի՝ ար­ տար­ժու­թա­յին սվոփ գոր­ծարք­ նե­րը օ­տա­րերկր­յա բան­կե­րի, այդ թվում՝ Եվ­րո­պա­կան կենտ­ րո­նա­կան բան­կի (ԵԿԲ) հետ վերսկ­սե­լու ո­րոշ­ման մա­սին է։ «Մար­դիկ քիչ-քիչ հե­ռա­նում էին՝ գի­տակ­ցե­լով, որ նա մտա­ դիր չէ ընդ­ լայ­ նել ԱՄՆ-ի մաս­ նակ­ցու­թյու­նը ճգնա­ժա­մի հաղ­ թա­հար­ման գոր­ծում»,– ա­սել է Ք­րո­քե­րը։ Հատ­կան­շա­կան է, որ ան­ցած ա­միս հա­մաշ­խար­հա­յին խո­շո­ րա­գույն վեց կար­գա­վո­րիչ­նե­րը՝

ԴՊՀ-ն, ԵԿԲ-ն, Մեծ Բ­ րի­ տա­ նիա­յի, Շ­վեյ­ցա­րիա­յի, Ճա­պո­ նիա­յի և Կա­նա­դա­յի կենտ­րո­ նա­կան բան­կե­րը, պայ­մա­նա­ վոր­վա­ծու­թյուն էին ձեռք բե­ րել այս շրջա­նա­կում նե­րառ­ված ար­ժույթ­նե­րից յու­րա­քանչ­յու­ րով ժա­մա­նա­կա­վոր սվոփ գոր­ ծարք­ներ կնքե­լու հնա­րա­վո­րու­ թյան մա­սին։ Այ­դու­հան­դերձ, կենտրոնական բա­նկե­րում հա­ մա­ձայ­նու­թյան էին ե­կել, որ ի­րաց­վե­լիու­թյան ա­վե­լաց­ման հա­մար ա­ռայժմ, բա­ցի ԱՄՆ դո­ լա­րից, մյուս ար­ժույթ­նե­րի կա­ րի­քը չկա։  n

Լա­վա­գույն գործ տվող­նե­րը Facebook-ը, Google-ը և Apple-ը զի­ջում են Bain&Company-ին ու McKinsey&Company-ին

Էջը պատրաստեց Տաթև Հովհաննիսյանը

w

t.com

gspo

g.blo

tber

McKinsey&Company-ն, սա­կայն սոց­ցան­ցի ղե­կա­վար Մարկ Ցու­ կեր­բեր­գը խորհր­դատ­վա­կան ըն­կե­րու­թյան գլխա­վոր տնօ­րեն Դո­մի ­նիկ Բար­տո­նին զի­ջել է աշ­խա­տա­կից­նե­րի դրա­կան ար­ ձա­գանք­նե­րի ցու­ցա­նի­շով, ին­ չը սոց­ցան­ցին ի­ջեց­րել է մինչև 3-րդ հո­րի­զո­նա­կան։ Ինչ վե­րա­բե­րում է ո­րո­նո­ղա­ կան հսկա­յին, ա­պա նա անց­յալ տա­րի վար­կա­նի­շի 30-րդ հո­րի­ զո­նա­կա­նում էր՝ 3,7 միա­վո­րով։

Լա­վա­գույն 50 գոր­ծա­ տու­նե­րի այս վար­կա­նի­ շը, ո­րը կազմ­վում է աշ­խա­տա­կից­նե­ րի շրջա­ նում անց­ կաց­վող հար­ցում­ նե­րի հի­ման վրա, թվով ար­ դեն 4-րդն է։ Այս ան­գամ նրա­նում ընդգրկ­ վել է 13 տեխ­ նո­լո­գիա­կան և ին­տեր­ նե­տա­յին ըն­կե­րու­թյուն։ Glassdoor-ի փոր­ձա­գետ­ ներն ու­սում­ն ա­սի­րել են, թե որ­քա­նով են ըն­կե­րու­թյուն­ նե­րում աշ­խա­տա­կից­նե­րին բա­վա­ րա­րում կա­ռա­վար­ման հա­մա­կար­ գը, կա­րիե­րա­յի ա­ճի հնա­րա­վո­րու­ թյուն­նե­րը, աշ­խա­տա­վար­ձի չա­փը, կոր­պո­րա­տիվ մշա­կույ­թը, ղե­կա­վա­ րու­թյան վե­րա­բեր­մուն­քը և այլն։  n aret

Վար­կա­նի­շի ա­ռա­ջին հո­ րի­զո­նա­կա­նում ա­մե­րիկ­յ ան Bain&Company, երկ­րոր­դում՝ մի­ ջազ­գա­յին McKinsey&Company խորհր­դատ­վա­կան ըն­կե­րու­թյուն­ ներն են։ Ն­րանք ա­ռա­վե­լա­գույն հինգ միա­վո­րից հա­վա­քել են հա­ մա­պա­տաս­խա­նա­բար 4,7 և 4,3 միա­վոր։ Հատ­կան­շա­կան է, որ անց­ յալ տա­րի վար­կա­նի­շը գլխա­վո­ րած Facebook-ն այս տա­ րի հա­ վա­ քել է 4,3 միա­վոր, ինչ­ պես և

Այս ան­ գամ Google-ը զգա­ լիո­րեն բա­րե­լա­վել է վար­ կա­ն­շա­յին իր դիր­քե­ րը՝ բարձր միա­վոր­նե­ րի և ըն­կե­րու­թյան գլխա­ վոր տնօ­րեն Լա­րի Փեյ­ջի մա­սին ար­ձա­գանք­նե­րի 90%-ի դրա­կան լի­նե­լու շնոր­հիվ։ Լա­վա­գույն գոր­ծա­տու­նե­ րի վար­կա­նի­շում ընդգրկ­վել են նաև ա­ մե­ րիկ­յան National Instruments (18-րդ հո­րի­զո­ նա­ կան), Citrix Systems (20-րդ), Intel (32- Glassdoor-ի վար­կա­նի­շում ընդգրկ­վել է 13 տեխ­նո­լո­ րդ), Starbucks (34-րդ), գիա­կան և ին­տեր­նետ ըն­կե­րու­թյուն։ Groupon (40-րդ), Nvidia (49-րդ) և այլ ըն­կե­րու­թյուն­ներ։ վար­կա­նի­շի 39-րդ հո­րի­զո­նա­ Հատ­կան­շա­կան է, որ ծրագ­րա­ կա­նում էր, այս տա­րի լա­վա­գույն յին ա­պա­հով­ման Adobe ըն­կե­ գոր­ծա­տու­նե­րի շար­քում ընդգրկ­ րու­թյու­նը, որն անց­յալ տա­րի ված չէ։

ann

Facebook սոց­ցան­ցը, ա­մե­րիկ­յան Google և Apple ըն­կե­րու­թյուն­ ներն աշ­խար­հի ա­ռա­վել գրա­վիչ գոր­ծա­տու­նե­րի ա­ռա­ջին տասն­ յա­կում են՝ զբա­ղեց­նե­լով, հա­մա­պա­տաս­խա­նա­բար, 3-րդ, 5-րդ և 10-րդ հո­րի­զո­նա­կան­նե­րը։ Employees’ Choice Awards ա­մե ­նամ­յա այս վար­կա­նի­շը կազ­մում է Glassdoor կայ­քը։


№ 63, ուրբաթ, դեկտեմբերի 16, 2011 թ. |

Աշխարհ | 7

Հո­գիս հա­նե­ցիք ձեր ընտ­րու­թյուն­նե­րով Պու­տի­նը կրկին ու­ղիղ է շփվում Ե­րեկ Ռու­սաս­տա­նի վար­չա­պետ Վ­լա­դի­միր Պու­տի­նը կրկին «ու­ ղիղ գծով» շփվել է ռու­սաս­տան­ցի­նե­րի հետ՝ ար­դեն տաս­նե­րորդ ան­գամ, ո­րոն­ցից չոր­սը՝ վար­չա­պե­տի, իսկ այս տա­րի՝ նաև նա­ խա­գա­հի թեկ­նա­ծո­ւի կար­գա­վի­ճա­կում։ Փոր­ձա­գետ­ներն ա­վե­լի վաղ այս «ու­ղիղ գի­ծը» նա­խընտ­րա­կան էին ո­րա­կել, ո­րը վեր­ ջա­պես պի­տի ի ցույց դներ՝ արդ­յոք Պու­տի­նը մտա­դիր է փո­խել կա­ռա­վար­ման իր ո­ճը։ Ինչ­պես և սպասվում էր, Պու­տի­նը խո­սել է հիմ ­ն ա­կա­նում դեկ­տեմ­բե­րի 4-ի խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­րու­ թյուն­նե­րի մա­սին։ Հատ­կան­շա­կան է, որ ընտ­րու­թյուն­նե­րի մա­ սին հեր­թա­կան հար­ցը հնչեց­նե­լու հա­ղոր­դա­վա­րի ցան­կու­թյա­նը նա պա­տաս­խա­նել է. «Հո­գիս հա­նե­ցիք այդ ընտ­րու­թյուն­նե­րով»։ Ս­տորև՝ «ու­ղիղ գծի» պու­տին­յան ա­ռա­վել ու­շագ­րավ ար­տա­հայ­ տու­թյուն­ներն ու տե­սա­կետ­նե­րը։ Ն­րանք այդ­պի­սի իշ­խա­նու­թյա՞ն են ձգտում։ Չ­ պետք է թույլ տալ նվաս­տաց­նել սե­փա­կան ան­ձը»։ «Ա­լեք­սեյ Կուդ­րինը իմ մոտ ըն­ կերն է և իմ թի­մից չի հե­ռա­ցել։ Ես հպարտ եմ, որ իմ կա­ռա­վա­ րու­ թյու­ նում նրա պես մարդ է աշ­խա­տել, ո­րին եր­կու ան­գամ ճա­նա­չել են «աշ­խար­հի լա­վա­ գույն տնտե­սա­գետ»»։ «Իմ կար­ծի­քով՝ նա (Մի­խա­ յիլ Պ­րո­խո­րո­վը-խմբ.) իր գա­ղա­ փար­նե­րի ի­րաց­ման նոր հար­թակ է գտել։ Չեմ կա­րող ա­սել, թե նրան հա­ջո­ղու­թյուն եմ մաղ­թում»։ «Հաշ­վի առ­նե­լով այն ա­մե ­նը, ինչ վեր­ ջերս տե­ սել եմ հե­ ռուս­ տա­տե­սու­թյամբ, ին­տեր­նե­տով,

ctpost.com

«Ժա­պա­վեն­նե­րի և գու­նա­վոր հե­ ղա­փո­խու­թյուն­նե­րի հետ կապ­ ված ա­մե ն ինչ պարզ է։ Սա մշակ­ ված սխե­ մա է, և մենք տեղ­յակ ենք, որ մեր ընդ­դի­մա­դիր­նե­րը ե­ղել են Ուկ­րաի­նա­յում, այն­տեղ աշ­խա­տել են և հի­մա փո­խան­ ցում են ի­ րենց փոր­ ձը։ Երբ ես այդ ժա­պա­վեն­նե­րը մարդ­կանց կրծքին տե­սա, մտա­ծե­ցի՝ ՁԻԱՀ-ի դեմ պայ­քա­րի քա­րոզ­չու­թյուն է, և դ­րանք, պառ­դոն, կոնտ­րա­ցեպ­ տիվ­ն եր են կախ­ված»։ «Մարդ­կանց ցույ­ցե­րի դուրս բե­րած ընդ­դի­մու­թյան ա­ռաջ­ նորդ­նե­րը գո­ռում էին. «Ոչ­խար­ նե՛ր, ա­ ռաջ»։ Մի՞­ թե այս­ պես կա­ րե­ լի է վար­ վել մարդ­ կանց հետ։

Պու­տի­նը «ու­ղիղ

լսել ռա­դիո­յով, զանգ­վա­ծա­յին լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րով, ո­րոնք ձեր խո­նարհ ծա­ռա­յի հա­մար կոնկ­ րետ հաս­ցե նա­խան­շող ար­տա­ հայ­տու­թյուն­ներ էին պա­րու­նա­ կում, և ա­սել, որ մենք ընդ­դի­մու­ թյուն չու­նենք, և ընդ­դի­մու­թյունն ար­տա­հայտ­վե­լու հնա­րա­վո­րու­ թյուն չու­նի, պար­զա­պես գե­ղար­ վես­տա­կան չա­փա­զան­ցու­թյուն կլի­նի»։ «Ես ին­տեր­նե­տի ժա­մա­ նակ չու­նեմ, հե­ռուս­տա­ցույց չեմ դի­տում»։ «Կա­րող եմ հստակ ա­սել՝ ե­թե ես չզգամ այդ ա­ջակ­ցու­թյու­նը,

գծից» հե­տո՝ ար­ դեն լրագ­րող­նե­րի հար­ցե­րին պա­ տաս­խա­նե­լիս

բա­վա­կան օբ­յեկ­տիվ տե­ղե­կատ­ վու­թյան ու­նեմ»։ «Մակ-Քեյ­նի ար­տա­հայ­տու­ թյուն­նե­րը վե­րա­բե­րում են ոչ թե ինձ, այլ Ռու­սաս­տա­նին։ ԱՄՆ-ը ցան­կա­նում է Ռու­սաս­տա­նին մի կողմ նե­ տել՝ մինչ այժմ վա­ խե­ նա­լով մեր մի­ջու­կա­յին զի­նա­նո­ ցից։ Մենք մեր տե­ սա­ կետն ու­ նենք, վա­ րում ենք ան­ կախ ար­ տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թյուն, և մեր բա­րե­կամ­ն երն ա­վե­լի շատ են, քան թշնա­մի ­նե­րը»։ «Մայր հայ­րե­նի­քը դեռ հի­վանդ է, իսկ հի­վանդ մո­րը ան­կող­նում չեն թող­նում և գ­նում»։  n

իսկ այն ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան հա­սա­րա­կու­թյու­նում երևում է ոչ միայն հրա­պա­րակ­նե­րում ու կայ­քե­րում, այլև քվե­ար­կու­թյան արդ­յունք­նե­րով, մեկ օր ա­վել չեմ մնա իմ աշ­խա­տա­սեն­յա­կում»։ «Ա­վե­լի լավ կլի­ներ, ե­թե նրանք (Ռո­ման Աբ­րա­մո­վի­չը և Ռո­ման Բե­րե­զովս­կին-խմբ.) դատ­վեին Ռու­սաս­տա­նում։ Դա ա­վե­լի ար­ դար կլի­ներ ինչ­պես նրանց, այն­ պես էլ մեր երկ­ րի հա­ մար։ Այս­ տեղ աշ­խա­տած և գո­ղա­ցած գու­ մար­նե­րը թող այս­տեղ էլ կի­սեն»։ «Երկ­րում և աշ­խար­հում տի­ րող ի­րադ­րու­թյան մա­սին ես

Ըն­դար­ձակ­ված Արև­մուտք Բ­ժե­զինս­կիի խոր­հուրդ­նե­րը ԱՄՆ-ին

Հ­զոր տե­րու­թյու­նը, ո­րին անհ­անգս­տաց­նում են միայն այ­սօր­ վա խնդիր­նե­րը, ա­մե ­նայն հա­վա­նա­կա­նու­թյամբ կթաղ­վի անց­յա­ լի հա­կա­մար­տու­թյուն­նե­րում, ա­մե­րիկ­յան The Wall Street Journal պար­բե­րա­կա­նում հրա­պա­րա­կած իր հոդ­վա­ծում գրում է ա­մե­ րի­կա­ցի հայտ­նի քա­ղա­քա­գետ, ԱՄՆ-ի նախ­կին նա­խա­գահ Ջի­ մի Քար­տե­րի ազ­գա­յին անվ­տան­գու­թյան հար­ցե­րով խորհր­դա­ կան Զ­բիգնև Բ­ժե­զինս­կին։ «Ա­ռա­ջի­կա տաս­նամ­յակ­նե­րում ԱՄՆ-ի գլխա­վոր խնդի­րը լի­նե­լու է սե­փա­կան վե­րած­նուն­դը, ա­ջակ­ցու­ թյունն Արև­մուտ­քի ըն­դար­ձակ­մա­նը և ըն­տե­լա­ցու­մը Չի­նաս­տա­նի գլո­բալ կար­գա­վի­ճա­կի փո­փո­խու­թյա­նը»,– գրում է Բ­ժե­զինս­կին։ Ա­մե­րի­կան պետք է ըն­դար­ձա­ կի Արև­մուտ­քը, այն դարձ­նի աշ­ խար­հի ա­մե ­նա­կա­յուն ու ժո­ ղովր­դա­վա­րա­կան գո­տին։ Այդ­ պի­սի Արև­մուտ­քը Հ­յու­սի­սա­յին Ա­մե­րի­կա­յից և Եվ­րո­պա­յից Եվ­ րա­ սիա­ յով պետք է ձգվի մինչև Ճա­պո­նիա և Հա­րա­վա­յին Կո­ րեա։ Սա Արև­ մուտ­ քի գլխա­ վոր սկզբունք­ներն ա­վե­լի գրա­ վիչ կդարձ­նի այլ մշա­կույթ­նե­ րի հա­ մար և այդ­ պի­ սով հիմք կդնի ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան

հա­մընդ­հա­նուր քա­ղա­քա­կան մշա­կույ­թի ձևա­վոր­մա­նը։ ԱՄՆ-ը պետք է շա­ րու­ նա­ կի երկ­խո­սու­թյու­նը նաև Արևել­ քի հետ. ե­թե Միաց­յալ Նա­հանգ­ ներն ու Չի­նաս­տա­նը կա­րո­ ղա­նան փոխ­զի­ջում­ն ե­րի գնալ մի շարք հար­ցե­րում, կա­յու­նու­ թյան հե­ռան­կար­ներն Ա­սիա­ յում բա­վա­կան տե­սա­նե­լի կդառ­ նան։ Ա­մե­րի­կան պի­տի փոր­ձի ոչ միայն հաշ­տեց­նել Չի­նաս­տա­նին ու Ճա­պո­նիա­յին, այլև թու­լաց­նել

մրցակ­ցու­թյան լար­վա­ծու­թյու­ նը Չի­նաս­տա­նի ու Հնդ­կաս­տա­ նի միջև։ ԱՄՆ-ը պետք է աշ­ խար­ հին ցույց տա, որ ցան­կա­նում է բա­ րե­փո­խել սե­փա­կան եր­կի­րը։ Ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը պետք է շեշ­տը դնեն ազ­գա­յին մրցու­նա­կու­թյան ա­ռա­վել ին­տե­լեկ­տո­ւալ աս­ պեկտ­նե­րի վրա՝ ի­նո­վա­ցիա­ներ, կրթու­թյուն։ Նո­րաց­ված Արև­մուտ­քին ա­ջակ­ ցե­լու հա­մար ԱՄՆ-ը պետք է սերտ կա­պեր պահ­պա­նի Եվ­րո­պա­յի հետ, չհրա­ժար­վի ՆԱՏՕ-ում ստանձ­ նած պար­տա­վո­րու­թյուն­նե­րից և Արև­մուտ­քում գրկա­բաց ըն­դու­նի Թուր­քիա­յին ու Ռու­սաս­տա­նին։ Ըն­դար­ձակ­ված Արև­մուտ­ քը կա­ րող է ձևա­ վոր­ վել 2025ից հե­տո։ Ա­ռա­ջի­կա տաս­նամ­ յակ­նե­րում Ռու­սաս­տա­նը կա­ րող է ձեռ­նա­մուխ լի­նել հա­մա­ պար­փակ ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան

լծա­կի և խա­ղա­ղա­րա­րի դեր է հար­կա­վոր։ Ընդ ո­րում՝ հար­կա­ վոր է հաշ­վի նստել տա­րա­ծաշր­ ջա­նում Չի­նաս­տա­նի ա­ռանձ­նա­ հա­տուկ դե­րա­կա­տար­ման հետ։ Չի­նաս­տա­նի հետ երկ­խո­սու­ թյու­նը կնվա­զեց­նի Չի­նաս­տա­ նի ու Ճա­պո­նիա­յի, Հնդ­կաս­տա­ նի, չի բա­ցառ­վում՝ նաև Ռու­սաս­ տա­նի միջև առ­ճա­կատ­ման հնա­ րա­վո­րու­թյու­նը։ ԱՄՆ-ը պետք է խոս­տո­վա­նի, որ կա­յու­նու­թյունն Ա­սիա­յում այլևս հնա­րա­վոր չէ ամ­րապն­դել ոչ տա­րա­ծաշր­ջա­ նա­յին տե­րու­թյան կող­մից, ա­ռա­ վելևս՝ ԱՄՆ-ի ռազ­մա­կան ու­ժի ուղ­ղա­կի կի­րառ­մամբ։ Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­րը պետք է հե­տա­ մուտ լի­նի Ճա­պո­նիա­յի և Հա­րա­ վա­յին Կո­րեա­յի առջև ստանձ­ նած պար­տա­վո­րու­թյուն­նե­րի կա­տար­մա­նը, սա­կայն չմի­ջամ­ տի Ա­սիա­յի երկր­նե­րի միջև ցա­ մա­քա­յին պա­տե­րազմ­ն ե­րին։  n

վե­րա­փո­խում­ն ե­րի, ո­րոնք հիմն­ ված կլի­նեն օ­րեն­քի գե­րա­կա­յու­ թյան վրա և կ­հա­մա­պա­տաս­խա­ նեն Եվ­րա­միու­թյան ու ՆԱՏՕ-ի ստան­դարտ­նե­րին։ Նույն այդ ժա­մա­նակ Թուր­քիան կա­րող է դառ­նալ ԵՄ լիի­րավ ան­դամ։ Իսկ ե­ թե ԱՄՆ-ին այդ­ պես էլ չհա­ջող­վի ձևա­վո­րել ըն­դար­ ձակ­ված Արև­մուտք, հետևանք­ ներն ա­ղե­տա­լի կլի­նեն՝ նոր հա­ կա­մար­տու­թյուն­ներ, հին վեր­քե­ րի նո­րա­ցում, ա­պա­գա չու­նե­ցող մրցակ­ցա­յին գոր­ծըն­կե­րու­թյուն։ Օ­րի­նակ՝ Ռու­սաս­տա­նը, ի հա­շիվ է­ներ­գե­տիկ պա­շար­նե­րի, կա­րող է վե­րա­կեն­դա­նաց­նել կայ­սե­րա­ պաշ­տա­կան իր նկրտում­ն ե­րը՝ ի­րեն միաց­նե­լով Ուկ­րաի­նան։ Վեր­ջինս Արև­մուտ­քում մե­կու­ սաց­վա­ծու­թյան և հո­ռե­տե­սու­ թյան մթնո­լորտ կստեղ­ծի։ Ա­սիա­յում ԱՄՆ-ին տա­րա­ ծաշր­ջա­նա­յին կար­գա­վո­րիչ

Շի­րա­կին դա­տե­ցին Փա­րի­զի դա­տա­րա­նը Ֆ­րան­ սիա­յի նախ­կին նա­խա­գահ Ժակ Շի­րա­կին եր­կու տա­րի պայ­մա­նա­կան ա­զա­տազրկ­ման է դա­տա­պար­տել։ Վ­ճի­ռը կա­ յաց­վել է Փա­րի­զի քա­ղա­քա­ պե­տի պաշ­տո­նը զբա­ղեց­րած տա­րի­նե­րին կեղծ աշ­խա­տա­ տե­ղեր ստեղ­ծե­լու շուրջ աղ­մ­ կա­հա­րույց գոր­ծի շրջա­նա­կում, հա­ղոր­դում է Reuters-ը։

Դա­տա­րա­նը 79-ամ­յա Շի­րա­կին մե­ղա­վոր է ճա­նա­չել «պե­տա­կան մի­ջոց­նե­րը վատ­նե­լու», «վստա­ հու­թյու­նը չա­րա­շա­հե­լու» և «շա­ հույթ հե­տապն­դե­լու նպա­տա­կով լիա­զո­րու­թյուն­նե­րը չա­րա­շա­հե­ լու» մեջ։ Ն­ շենք, որ Ֆ­ րան­ սիա­ յի նախ­կին նա­խա­գա­հին մե­ղադ­ րանք է ա­ռա­ջադր­վել միան­գա­ մից եր­կու գոր­ծի շրջա­նա­կում, ո­րոն­ցից ա­ռա­ջի­նը հե­տաքն­նում

Էջը պատրաստեցին Սյուզաննա Հովհաննիսյանը և Լիլիթ Միքայելյանը

է Նան­տեր քա­ղա­քի դա­տա­րա­ նը, երկ­րոր­դը՝ Փա­րի­զի­նը։ Ա­ռա­ ջին գոր­ծի շրջա­նա­կում նախ­կին նա­խա­գա­հին ու քա­ղա­քա­պե­տին մե­ղադ­րանք է ա­ռա­ջադր­վել 19901994 թթ. ըն­ թաց­ քում 7 կեղծ աշ­ խա­տա­տեղ, իսկ երկ­րոր­դի շրջա­ նա­կում՝ 1992-1995 թթ. 21 կեղծ աշ­ խա­տա­տե­ղ ստեղ­ծե­լու հա­մար։ Ժակ Շի­րա­կը, որն ա­ռող­ջա­ կան խնդիր­նե­րի պատ­ճա­ռով չի մաս­նակ­ցում դա­տա­կան լսում­ն ե­ րին, չի ըն­դու­նել մեղ­քը։ Շի­րա­կի

փաս­տա­բան Ժորժ Կեժ­մա­նի խոս­ քով՝ ա­ռա­ջի­կա­յում նախ­կին նա­ խա­գա­հը ո­րո­շում կկա­յաց­նի՝ բո­ ղո­քար­կել արդ­յոք դա­տա­րա­նի վճի­ռը, թե ոչ։ Հատ­կան­շա­կան է, որ չնա­յած «մեռ­յալ հո­գի­նե­րի» հետ կապ­ված դա­տա­կան սկան­դա­լին՝ Ժակ Շի­ րա­կը Ֆ­րան­սիա­յում շա­րու­նա­կում է մեծ ժո­ղովր­դա­կա­նու­թյուն վա­յե­ լել. նրա վար­կա­նիշն ա­վե­լի բարձր է, քան երկ­րի ներ­կա­յիս նա­խա­ գահ Նի­կո­լա Սար­կո­զիի­նը։  n

ongo.com

Եր­կու տա­րի՝ պայ­մա­նա­կան

Դա­տա­րա­նը Շի­րա­կին մե­ղա­վոր է ճա­ նա­չել պե­տա­կան մի­ջոց­նե­րը վատ­նե­լու և լիա­զո­րու­թյուն­նե­րը չա­րա­շա­հե­լու մեջ։


| № 63, ուրբաթ, դեկտեմբերի 16, 2011 թ.

8 | Մշակույթ

Բաց դռներ ո­րո­նե­լիս Հո­վո­յի ու Ար­սեն Գ­րի­գոր­յա­նի «կով­կաս­յան» ճա­նա­պար­հոր­դու­թյան պատ­մու­թյու­նը Շա­բաթ օ­րը «Մոսկ­վա» կի­նո­ թատ­րո­նում տե­ղի կու­նե­նա ռե­ ժի­սոր Ա­վագ Ա­վագ­յա­նի «Դու­ ռը բաց» լիա­մետ­րաժ կա­տա­ կեր­գու­թյան պրե­միե­րան: Գլ­ խա­վոր դե­րա­կա­տար­նե­րն են հե­ռուս­տաէկ­րան­նե­րից հայտ­ նի Հո­վոն (Հով­հան­նես Ա­զո­յա­ նը) ու Ար­սեն Գ­րի­գոր­յան­նե­րից դե­րա­սան-եր­գիչ-հա­ղոր­դա­վա­ րը։ Ս­ցե­նա­րի հե­ղի­նակ և ռե­ժի­ սոր Ա­վագ Ա­վագ­յա­նը դեռ ե­րեք տա­րի ա­ռաջ էր մտա­հ­ղա­ցել կա­տա­կեր­գու­թյուն նկա­րա­ հա­նե­լու գա­ղա­փա­րը: «Օ­րա­ կար­գ»-ի հետ զրույ­ցի ըն­թաց­ քում նա, բնա­կա­նա­բար, չցան­ կա­ցավ պատ­մել ֆիլ­մի սյու­ ժեի մա­սին՝ ման­րա­մաս­նե­լով միայն ո­րոշ դրվագ­ներ։ Ֆիլ­մի նկա­րա­հա­նում­ն ե­րին մաս­ նակ­ցել են դե­րա­սան­ներ Ռու­ սաս­տա­նից, Վ­րաս­տա­նից, ԱՄՆից և Ուկ­ րաի­ նա­ յից, այդ թվում՝ հայտ­նի դե­րա­սան­ներ Ա­լեք­ սանդր Սեմչևը և Բաա­դուր Ծու­ լա­ձեն: Ն­կա­րա­հա­նում­ն ե­րը կա­ տար­վել են հոկ­տեմ­բեր-նո­յեմ­ բեր ա­միս­նե­րին Հա­յաս­տան-Վ­ րաս­տան ավ­տո­ճա­նա­պար­հին: Ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րը զար­գա­ նում են ռուս-վրա­ցա­կան պա­տե­ րազ­մի ըն­թաց­քում, ֆիլ­մը պա­ տե­րազ­մի պայ­ման­նե­րում խա­ ղա­ղու­թյան ո­րո­նում­ն ե­րի մա­սին է: Ռե­ժի­սո­րի խոս­քով՝ ին­քը փոր­ ձել է ցույց տալ, որ ժո­ղո­վուրդ­ ներն ի­րա­կա­նում չեն ցան­կա­նում պա­տե­րազ­մել: «Ազ­գերն ու­զում են միա­ սին ապ­ րել ու ապ­ րում

Գլ­խա­վոր դե­րա­կա­տար­նե­րն են հե­ռուս­տաէկ­րան­նե­րից հայտ­նի Հո­վոն ու Ար­սեն Գ­րի­գոր­յան­նե­րից խու­ճու­ճը։

են միա­սին՝ ռուս­նե­րը, վրա­ցի­նե­ րը, ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րը, հա­յերն ու ադր­բե­ջան­ցի­նե­րը: Ֆիլ­մում չկան կեղծ հե­րոս­ներ: Բո­լորն էլ ի­րա­ կան կեր­պար­ներ են՝ ի­րա­կան ի­րա­վի­ճակ­նե­րում»,– պատ­մում է Ա­վագ­յա­նը: Ֆիլ­մում հու­մո­րը ինք­նան­պա­ տակ չէ: «Փոր­ ձել ենք ֆիլ­ մում փի­լի­սո­փա­յու­թյուն դնել, ա­սե­լիք դնել, ի­մաստ դնել՝ հնա­րա­վո­ րինս մոտ ի­րա­կա­նու­թյա­նը։ Մեր ֆիլ­մի են­թա­տեքս­տում մի քա­նի խնդիր­ներ են ար­ծած­վում: Կա

բա­րե­կա­մու­թյան թե­ման, նաև՝ «դու­ռը բաց»-ի թե­ման, երբ Աստ­ ված հնա­րա­վո­րու­թյուն է տա­լիս մար­դուն, ել­քեր ա­ռա­ջար­կում, մի դու­ռը փա­կում է, մյու­սը՝ բա­ ցում: Առ­կա է ըն­կե­րու­թյան թե­ ման, պա­տե­րազմ-խա­ղա­ղու­ թյան թե­ման: Մար­դիկ ու­զում են միա­սին ապ­րել, քեֆ ա­նել, ու­րա­ խա­նալ, ա­մուս­նա­նալ»,– ա­սում է ռե­ժի­սո­րը։ Ն­կա­րա­հա­նող խումբն այս ա­մե ­նը փոր­ձել է կով­կաս­յան կո­լո­րի­տով հա­մե­մել: «Կե­նա­ցը

կով­կաս­յան է, եր­գը՝ նույն­պես. եր­գում են հա­յե­րեն, վրա­ցե­ րեն, օ­սե­րեն։ Մ­տա­ծե­լա­կերպն էլ է կով­ կաս­ յան, ա­ մե ն ինչ

«

կով­ կաս­ յան է, ոչ միայն հայ­ կա­ կան, դրա հա­ մար էլ կո­ չել ենք կով­կաս­յան կի­նո»,– ա­սում է Ա­վագ Ա­վագ­յա­նը: «Դու­ռը բաց» կա­տա­կեր­գու­ թյու­նում ադր­բե­ջան­ցի­ներ ևս ն­կա­րա­հան­վել են, ին­չը հա­մա­ ցան­ցում լայն ար­ձա­գանք էր գտել։ Ադր­բե­ջա­նա­կան մա­մու­ լում լրագ­րող­նե­րը և ռե­ժի­սոր­նե­ րը պնդում էին, թե անհ­նար է, որ հայ­կա­կան ֆիլ­մում ադր­բե­ջան­ ցի դե­րա­սան նկա­րա­հան­վեր։ Ի­րադ­րու­թյու­նը պար­զա­բա­նել փոր­ձել էր Ար­սեն Գ­րի­գոր­յա­նը: «Մենք Վ­րաս­տա­նում բնակ­վող ադր­բե­ջա­նա­կան մի ըն­տա­նի­ քի տա­նը նկա­րա­հա­նում­ն եր ենք կա­տա­րել, մեր ֆիլ­մում հայտն­ ված ադր­բե­ջան­ցի­նե­րը դե­րա­ սան­ներ չեն, նրանք պար­զա­պես հյու­րըն­կա­լել էին մեզ»,– դի­վա­ նա­գի­տո­րեն հա­կա­դար­ձել էր Ար­սե­նը։ Ու վեր­ջում. «Դու­ռը բաց» կա­ տա­կեր­գու­թյու­նը «Մոսկ­վա» կի­ նո­թատ­րո­նում հնա­րա­վոր կլի­ նի դի­տել մինչ դեկ­տեմ­բե­րի 31ը: Այն կցու­ ցադր­ վի նաև «Նաի­ րի» կի­նո­թատ­րո­նում:  n Մա­րիա Հով­սեփ­յան

Ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րը զար­գա­նում են ռուս-վրա­ցա­կան պա­տե­րազ­մի ըն­թաց­քում, ֆիլ­մը պա­տե­րազ­մի պայ­ման­նե­րում խա­ղա­ ղու­թյան ո­րո­նում ­ն ե­րի մա­սին է

»

Սպորտ

Վեն­գե­րը միշտ հնա­րա­վո­րու­թյուն է տա­լիս, ե­թե հա­վա­տում է

fourfourtwo.com

Անհ­նար է պատ­կե­րաց­նել զար­ գա­ցող ֆուտ­բոլ՝ ա­ռանց շնոր­ հա­լի ե­րի­տա­սարդ­ներ հայտ­ նա­բե­րե­լու ու նրանց հե­տա­ գա ա­ճի ուղ­ղու­թյամբ տար­վող հետևո­ղա­կան աշ­խա­տան­ քի։ «Ար­սե­նա­լի» ֆրան­սիա­ ցի գլխա­վոր մար­զիչ Ար­սեն ­Վեն­գե­րի հա­րուստ մարզ­չա­ կան կա­րիե­րան ա­ռանձ­նա­հա­ տուկ է այս ա­ռու­մով։ Վեն­գե­րը fourfourtwo.com կայ­ քին տված հար­ցազ­րույ­ցում պատ­մել է, թե ինչ­պես է աշ­խա­տում ե­րի­ տա­սարդ­նե­րի հետ։

Ար­սեն Վեն­գե­րը ցու­ցում ­ն եր է տա­լիս իր հեր­թա­կան սա­նին՝ Աա­րոն Ռեմ­զիին:

-Ձեր գլխա­վո­րու­թյամբ «Ար­սե­նալն» աչ­քի է ընկ­ նում տա­ղան­դա­վոր ե­րի­ տա­սարդ ֆուտ­բո­լիստ­ներ հայտ­նա­բե­րե­լու ա­ռանձ­ նա­հա­տուկ ու­նա­կու­թյամբ։ Ինչ­պե՞ս եք ո­րո­շում, թե որ խա­ղա­ցո­ղին եք ընտ­ րե­լու՝ հա­տուկ զգա­ցո­ղու­ թյո՞ւն է պետք, մի՞­գու­ցե ին­տո­ւի­ցիա։ -Ա­յո՛, ո­րոշ մարդ­կանց մեջ այդ ին­տո­ւի­ցիան ա­վե­լի բարձր է: Թող ան­հա­մեստ չթվա, բայց ես

հենց այդ մարդ­ կանց թվին եմ պատ­ կա­ նում։ Ես մի շարք ե­ րի­ տա­սարդ ֆուտ­բո­լիստ­նե­րի եմ հրա­ վի­ րել, այդ գոր­ ծում մեծ է ե­ղել նաև սկաուտ­նե­րի և իմ օգ­ նա­կան մար­զիչ­նե­րի դե­րը: Ե­թե ես հա­վա­տում եմ խա­ղա­ցո­ղին, ա­պա նրան ան­պայ­ման հնա­րա­ վո­րու­թյուն եմ տա­լիս: -Ո՞ր տա­րի­քից է հնա­րա­ վոր նկա­տել ֆուտ­բո­լիս­տի պո­տեն­ցիա­լը։ -12 տա­րե­կա­նում կա­րե­լի է պատ­կե­րա­ցում կազ­մել խա­ղա­ ցող­նե­րի տեխ­նի­կա­կան պատ­ րաստ­վա­ծու­թյան մա­կար­դա­ կի մա­սին։ 14-16 տա­րե­կա­նում հստակ դրսևոր­վում է խա­ղա­ցո­ ղի ֆի­զի­կա­կան պո­տեն­ցիալն ու պրո­ֆե­սիո­նալ ֆուտ­բո­լում խա­ ղա­լու նրա կա­րո­ղու­թյու­նը։ 1618 տա­րե­կա­նում երևում է ֆուտ­ բո­լիս­տի թի­մա­յին աշ­խա­տան­ քի ու­նա­կու­թյու­նը, իսկ մինչև 20 տա­րե­կա­նը՝ նրա հո­գե­բա­նա­ կան պատ­րաստ­վա­ծու­թյան՝ հա­ նուն ֆուտ­բո­լի ա­մե ն ինչ զո­հա­ բե­րե­լու պատ­րաստ­վա­ծու­թյան աս­տի­ճա­նը։

-Որ­քա՞ն ժա­մա­նակ է անհ­ րա­ժեշտ Ձեզ՝ ե­րի­տա­ սարդ ֆուտ­բո­լիս­տի մա­ սին լիար­ժեք պատ­կե­րա­ ցում կազ­մե­լու հա­մար։ -Ա­ռա­ջին տպա­վո­րու­թյու­նը շատ կարևոր է: Այն կա­ րող է մոտ 20 րո­պե տևել, թեև տար­ բեր է լի­ նում։ Կան ակն­ հայտ տա­ղան­դա­վոր ֆուտ­բո­լիստ­ներ։ Կան ֆուտ­բո­լիստ­ներ, ո­րոնց մինչև կես տա­րի է պետք՝ ի­րա­ կան պո­տեն­ցիա­լը դրսևո­րե­լու հա­մար։ -Ե­րի­տա­սարդ ֆուտ­բո­ լիստ­նե­րի պատ­րաս­տե­լու հա­մա­կար­գում շա՞տ բան է փոխ­վել։ -Փո­փո­խու­թյուն­ներ միշտ էլ լի­ նում են, նոր մե­ թոդ­ ներ են յու­րաց­վում: Ես ան­ձամբ կար­ ծում եմ, որ ե­րի­տա­սարդ ֆուտ­ բո­լիստ­նե­րի պատ­րաստ­վա­ ծու­թյան մա­կար­դակն ա­ճում է: Հա­մե­մա­տեք՝ ես մարզ­ չի գլխա­վո­րու­թյամբ սկսել եմ մարզ­ վել, երբ ար­ դեն 19 տա­ րե­ կան էի: Այ­ սօր շա­ տերն ար­ դեն 5 տա­րե­կա­նից են մարզ­վում

ման­կա­պա­տա­նե­կան մար­ զադպ­րոց­նե­րում, հետևա­բար՝ ա­վե­լի շատ ժա­մա­նակ են ու­նե­ նում կա­յա­նա­լու հա­մար։ -Ձեզ հետ աշ­խա­տած ո՞ր ֆուտ­բո­լիս­տով եք ա­վե­լի շատ հպար­տա­նում։ -Ես չէի ցան­ կա­ նա որևէ մե­ կին նե­ղաց­նել ու ա­նուն­ներ տալ: Ո­րոշ ֆուտ­բո­լիստ­ներ ի­րենց ա­վե­լի լավ են դրսևո­րում՝ լի­նե­ լով պա­կաս տա­ղան­դա­վոր: Ա­ներևա­կա­յե­լի զգա­ցում եմ ու­ նե­ նում, երբ հի­ շում եմ Լի­ լիան Թ­յու­րա­մի հետ աշ­խա­ տան­քը նրա կա­րիե­րա­յի ա­ռա­ ջին տա­րի­նե­րին։ Ե­թե այդ ժա­ մա­ նակ ինձ ա­ սեին, թե այս տղան 142 հան­ դի­ պում է անց­ կաց­նե­լու Ֆ­րան­սիա­յի ազ­գա­ յին հա­վա­քա­կա­նում, ես ոչ մի դեպ­քում դա լուրջ չէի ըն­դու­նի։ Թ­յու­րամն ա­մե նևին էլ ա­մե ­նա­ տա­ղան­դա­վո­րը չէր, բայց բա­ ցա­ռիկ էին նրա աշ­խա­տա­սի­ րու­թյունն ու ձգտու­մը։ Ես շատ հպարտ եմ, որ ինչ-որ դե­րա­կա­ տա­րում եմ ու­նե­ցել նրա ա­ռա­ ջըն­թա­ցում։  n

Orakarg Business Daily  

Create your own agneda

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you