Issuu on Google+

Գինը՝ 100 դրամ

| №  10, երեքշաբթի, հոկտեմբերի 4, 2011 թ., www.orakarg.am

Հա­յաս­տա­նում աշ­խա­տող­նե­րի հիմ ­ն ա­կան մո­տի­վա­ցիան կուշտ ստա­մոքսն է Հար­ցազ­րույց ԻՏՁՄ տնօ­րեն Կա­րեն Վար­դան­յա­նի հետ

Մե­ռած բա­ժա­նորդ­նե­րին գտել են Օ­պե­րա­տոր­նե­րը հրա­պա­րա­կել են ե­ռամս­յա­կա­յին ցու­ցա­նիշ­նե­րը

էջ 5 ›››

տեսակետ

էջ 2 ›››

Իշ­խա­նու­թյան տիե­զե­րա­նա­վը տեսակետ

էջ 2 ›››

Goldman Sachs-ը զար­գա­ցող երկր­նե­րում ռե­ցե­սիա­յի վտանգ չի տես­նում էջ 6 ›››

էջ 4 ›››

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

Մր­ցե­լու ենք Տան­զա­նիա­յի հետ

Եր­կա­րատև լճա­ցում ԱՄՆ-ում և Եվ­րա­միու­թյու­նում

Նոր զար­գա­ցում­նե­րի շե­մին

Հու­նաս­տա­նը՝ Եվ­րո­պա­յի թշնա­մի

Ա­թեն­քում պա­կա­սուրդն ա­վե­լի մեծ էր, քան սպա­ սում էին

օ ր ա թ ե ր թ

Ucom-ը կլա­նում  է iCON-ին

Հա­յաս­տա­նի ին­տեր­նետ շու­կան գնում  է կոն­սո­լի­դա­ցիա­յի

Մեկ­նար­կել  է Նո­բել­յա­նա­կան շա­բա­թը

Դափ­նե­կիր­նե­րից ա­ռա­ջի­նին այն կշնորհ­վի հետ­մա­հու էջ 7 ›››

­

Ա­ռանց ա­տո­մա­յին է­ներ­գե­տի­կա­յի ա­ռա­ջի­կա 50 տա­րում հնա­րա­վոր չէ Վս­տահ է ՄԱԳԱՏԷ-ի նախ­կին ղե­կա­վա­րը

էջ 7 ›››

Մելիք Բաղդասարյան/Ֆոտոլուր

Գագիկ Ծա­ռուկ­յա­նի ե­րեկ­վա հայ­տա­րա­րութ­յունն ըստ էութ­յան նոր քա­ղա­քա­կան պայ­քա­րի սկիզբ է նա­խան­շում, ո­րը կա­րող է զար­գա­նալ ա­մե ­նա­տար­բեր ու ան­հա­վա­նա­կան թվա­ցող սցե­նար­նե­րով: n

Տե՛ս էջ 2

Օրվա

Այ­սօր Ucom-ի և iCON-ի ղե­ կա­վար­ներ Հայկ Ե­սա­յա­ նը և Րաֆ­ֆի Քա­սարջ­յա­ նը ա­սու­լիս են հրա­վի­րել, որ­տեղ հայ­տա­րա­րե­լու են

վարքագիծ

Երկ­խո­սու­թյու­նը կվերսկս­վի «ա­նօ­րի­նա­կան հա­վա­քից» հե­տո Հայ ազ­գա­յին կոնգ­րե­ սի հետ երկ­խո­սե­լու հա­ մար ձևա­վոր­ված իշ­խա­ նա­կան պատ­վի­րա­կու­ թյան ան­դամ ­ն ե­րը ե­րեկ հան­ դես են ե­ կել հայ­ տա­րա­րու­թյամբ՝ նշե­ լով, թե «չեն կար­ ծում՝ ՀԱԿ-ի կող­մից անց­կաց­ վող ա­նօ­րի­նա­կան հա­ վա­քի պայ­ման­նե­րում երկ­խո­սու­թյու­նը վերսկ­ սե­լը այն արդ­յու­նա­վետ կդարձ­նի»:

«Մենք կսպա­սենք այդ ա­նօ­ րի­նա­կան գոր­ծընթացի ա­վար­տին, ո­րից հե­տո կքննար­ կենք ՀԱԿ-ի ներ­ կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի հետ մեր հան­դիպ­ման ման­րա­մաս­ նե­րը»,  – հա­մա­տեղ հայ­տա­ րա­ րու­ թյան մեջ նշել են իշ­ խա­նա­կան կոա­լի­ցիա­յի ներ­ կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը ՀԱԿ-ի հետ առ­կախ­ված երկ­խո­սու­թյու­նը վերսկ­սե­լու հար­ցը քննար­կե­ լուց հե­տո: «Հան­գա­մա­նա­ լից անդ­րա­դարձ կա­տար­վեց

իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի հետևո­ ղա­կան հոր­դոր­նե­րից հե­ տո սկսած երկ­խո­սու­թյան գոր­ծըն­թա­ցի՝ ՀԱԿ-ի կող­ մից անտ­րա­մա­բա­նա­կան կա­սեց­ման հար­ցին: Մենք ա­նըն­դու­նե­լի ենք հա­մա­րում իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի օ­րի­նա­ կան գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րը խե­ ղա­թյու­րե­լը, ան­հար­կի քա­ ղա­քա­կա­նաց­նե­լը և դ­րանք մա­տի փա­թա­թան դարձ­նե­ լու մի­ջո­ցով երկ­խո­սու­թյան վի­ժե­ցու­մը....»:  n

միա­վոր­ման և Ucom-ի ապ­ րան­քա­նի­շի ներ­քո հան­ դես գա­ լու մա­ սին։ Թեև

էջ 3 ›››

Ֆոտոլուր

էջ 6 ›››

Հե­ռա­հա­ղոր­դակ­ցու­թյան ո­լոր­տում բջջա­յին օ­պե­րա­ տոր­նե­րը խա­ղի նոր կա­նոն­ներ են թե­լադ­րում ին­տեր­ նետ պրո­վայ­դեր­նե­րին՝ նրանք սկսում են միա­վոր­վել։ Ե­րեկ հայ­տա­րար­վեց, որ Ucom ըն­կե­րու­թյու­նը գնում  է ան­լար ին­տեր­նետ ծա­ռա­յու­թյուն­ներ մա­տու­ցող iCON Communications ըն­կե­րու­թյա­նը: Հի­շեց­նենք, որ անց­ յալ ա­ միս էլ Ucom-ը ձեռք էր բե­ րել Netsys ին­ տեր­ նետ պրո­վայ­դե­րին:


| №  10, երեքշաբթի, հոկտեմբերի 4, 2011 թ.

2 | Տեսանկյուն Խմբագրական

Նոր զար­գա­ցում ­ն ե­րի շե­մի ն Փետր­վա­րի 17-ին ՀՀ նա­խա­գահ, Հա­յաս­տա­նի Հան­ րա­պե­տա­կան կու­սակ­ցու­թյան նա­խա­գահ Սերժ Սարգս­յա­նը, «Բար­գա­վաճ Հա­յաս­տան» կու­սակ­ցու­ թյան նա­խա­գահ Գա­գիկ Ծա­ռուկ­յա­նը և «Օ­րի­նաց եր­կիր» կու­սակ­ցու­թյան նա­խա­գահ Ար­թուր Բաղ­ դա­սար­յա­նը նոր հու­շա­գիր ստո­րագ­րե­ցին՝ հայ­ տա­րա­րե­լով, որ 2013թ. նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­ թյուն­նե­րում կոա­լի­ցիան պաշտ­պա­նե­լու  է Սերժ Սարգս­յա­նի թեկ­նա­ծու­թյու­նը: Նախ­քան հու­շա­գիրն ստո­րագ­րե­լը ԲՀԿ-ն մի քա­նի ան­գամ հրա­պա­րա­ կա­յին լուրջ քննա­դա­տու­թյան  էր են­թար­կել կա­ռա­ վա­րու­թյան տնտե­սա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը և կար­ծես այն­քան էլ հակ­ված չէր այդ ֆոր­մա­տով հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյա­նը: Ուր­բաթ մեծ քա­ղա­քա­կա­նու­թյուն իր հնա­րա­վոր վե­րա­դար­ձի մա­սին հայ­տա­րա­րեց ՀՀ երկ­րորդ նա­ խա­գահ Ռո­բերտ Քո­չար­յա­նը՝ քննա­դա­տա­կան ակ­ նարկ­ներ ա­նե­լով ներ­կա­յիս կա­ռա­վա­րու­թյան տնտե­ սա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թյան վե­րա­բեր­յալ: Շա­բաթ օ­րը Ա­զա­տու­թյան հրա­պա­րա­կում ՀՀ ա­ռա­ ջին նա­խա­գահ Լևոն Տեր-­Պետ­րոս­յա­նը ռե­վե­րանս­ ներ ա­րեց «Բար­գա­վաճ Հա­յաս­տան» կու­սակ­ցու­թյան նկատ­մամբ՝ վեր­ջի­նիս հա­մա­րե­լով ինք­նու­րույն քա­ ղա­քա­կան ուժ: Տ­պա­վո­րու­թյուն  էր, որ ա­ռա­ջին նա­ խա­գա­հը, ինչ­պես 2007թ., ցան­կա­նում  էր իր կող­մը գրա­վել ԲՀԿ-ին: Ե­րեկ Գա­գիկ Ծա­ռուկ­յա­նը հայ­տա­րա­րեց, որ Ռո­ բերտ Քո­չար­յա­նը մեծ քա­ղա­քա­կա­նու­թյուն վե­րա­ դառ­նա­լու «բա­րո­յա­կան և քա­ղա­քա­կան ի­րա­վունքն ամ­բող­ջո­վին ու­նի»: Իսկ թե ում  է պաշտ­պա­նե­ լու ԲՀԿ-ն նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րում, նա պա­տաս­խա­նեց. «Սկզ­բում խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­ րու­թյուն­ներն են: Դա հի­շե՛ք: Ի դեպ, ես այս հար­ցին, ա­միս­ներ ա­ռաջ կես­կա­տակ- կես­լուրջ պա­տաս­խա­ նել եմ՝ «այդ մա­սին հա­ջորդ դա­սին». պա­տաս­խա­նը մնում է ու­ժի մեջ»: Ներ­կա­յում ստեղծ­վել  է մի ի­րա­վի­ճակ, երբ ԲՀԿ-ն՝ որ­պես քա­ղա­քա­կան ուժ, պա­հան­ջարկ­ված  է Հա­ յաս­տա­նի բո­լոր ե­րեք նա­խա­գահ­նե­րի կող­մից, ին­ չը ան­նա­խա­դեպ մե­ծաց­նում  է վեր­ջի­նիս քա­ղա­քա­ կան կշի­ռը: Ծա­ռուկ­յա­նի ե­րեկ­վա հայ­տա­րա­րու­թյունն ըստ  էու­թյան նոր քա­ղա­քա­կան պայ­քա­րի սկիզբ  է նա­խան­շում, ո­րը կա­րող  է զար­գա­նալ ա­մե ­նա­ տար­բեր ու ան­հա­վա­նա­կան թվա­ցող սցե­նար­նե­ րով: Չի բա­ցառ­վում, որ 2012թ. ընտ­րու­թյուն­նե­րից հե­տո Հա­յաս­տա­նում ձևա­վոր­վի ե­ռաբևեռ խորհ­դա­րան և ե­ռաբևեռ քա­ղա­քա­կան հա­ մա­կարգ: n

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

օ ր ա թ ե ր թ

Լույս է տեսնում 2011թ. սեպտեմբերի 21-ից: Հիմնադիր և հրատարակիչ՝ «Սիվիլիթաս» հիմնադրամ Հասցե՝ ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտայի 1 Հեռ.՝ +37410 500 119, էլ. փոստ՝ info@orakarg.am Գլխավոր խմբագիր՝ Կարեն Հարությունյան Վաճառք և բաժանորդագրություն՝ +374 10 500119, +374 55 026249 Մեջբերումներ անելիս հղումը «Օրակարգ»-ին պարտադիր է: Թերթի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուս­տա­ռադիո­ընթերցումն առանց «Օրակարգ»-ին հղման արգելվում է: Նյութերը չեն գրախոսվում և հեղինակներին չեն վերադարձվում: Գովազդների և R տառով հրապարակվող նյութերի բովանդա­կության համար խմբագրությունը պատասխանատվություն չի կրում: Տառատեսակը՝ Էդիկ Ղաբուզյանի Հրատարակության 1-ին տարի Ստորագրված է տպագրության՝ 3.10.2011թ. Տպաքանակը՝ 2000

Օրաթերթը տպագրվում է «Տիգրան Մեծ» հրատա­րակ­չու­թյան տպարանում, ք.Երևան, Արշակունյաց 2:

Մր­ցե­լու ենք Տան­զա­նիա­յի հետ

Ե

Նվարդ Մանասյան

րևա­նի պե­տա­կան հա­ մալ­սա­րա­նում Կր­թու­թյու­ նը, գի­տու­թյու­նը և տն­ տե­սու­թյու­նը բու­հե­րում. ին­տեգ­րում մի­ջազ­գա­յին կրթա­կան տա­րած­քում» թե­մա­յով մի­ջազ­գա­ յին գի­տա­կան կոն­ֆե­րան­սի բաց­մա­ նը վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­յա­ նը խոս­ տա­ ցավ մինչև 2020թ. երկ­ րում ա­պա­հո­վել մրցու­նակ և ո­րակ­ յալ բարձ­րա­գույն կրթու­թյուն: Ցա­վա­լի  է գի­տակ­ցել, որ 2020թ. Հա­ յաս­տա­նի բու­հա­կան հա­մա­կար­գը չի կա­րո­ղա­նա մրցու­նակ դառ­նալ, քա­նի որ այս պա­հին հա­մա­կար­գում սո­վո­ րող­նե­րի 94%-ը հու­մա­նի­տար ո­լորտ­ նե­րում  է ու­սա­նում: Շատ պրագ­մա­ տիկ պատ­ճառ­նե­րով մեր ծնող­ներն ու ու­սա­նող­նե­րը պարզ պատ­կե­րաց­նում են, որ բնա­գի­տա­ճար­տա­րա­գի­տա­ կան ուղ­ղու­թյամբ ու­սա­նե­լու դեպ­քում հե­տա­գա­յում կդա­տա­պարտ­վեն գոր­ ծազր­կու­թյան և չ­քա­վո­րու­թյան: 2006թ. Հա­յաս­տա­նում հե­տա­զո­ տու­թյուն­նե­րի և զար­գաց­ման բյու­ ջեն կազ­ մել է ՀՆԱ-ի 0,21%-ը: Տան­ զա­նիա­յում այդ ցու­ցա­նի­շը կազ­մել  է 1.74%: Հա­վա­նա­բար մենք 2020թ.

մրցու­նակ բարձ­րա­գույն կրթա­կան հա­մա­կարգ ա­սե­լիս մտքում նկա­ տի ու­նենք Աֆ­րի­կան՝ հաշ­վի առ­ նե­լով մեր բարձ­րա­գույն պաշ­տոն­ յա­նե­րի ռեպ­լիկ­նե­րի բո­վան­դա­կու­ թյու­նը: Իսկ եվ­րո­պա­կան բարձ­րա­ գույն կրթա­կան տա­րած­քի մա­սին մո­ռա­նալ  է պետք կամ դրան հաս­նե­լ ծրագ­րե­լը հե­տաձ­գել մինչև 2040թ.: Բարձ­րա­գույն կրթու­թյան մրցու­ նա­կու­թյու­նը միայն մի քա­նի գոր­ ծոն­նե­րի և բա­րե­փո­խա­կան հա­մա­լիր փա­թե­թի առ­կա­յու­թյան դեպ­քում կա­ րող  է հա­սա­նե­լի ե­րա­զանք դառ­նալ: Նախևա­ռաջ, գի­տու­թյան ո­լոր­տին պե­տա­կան հատ­կա­ցում­ն ե­րը պետք  է ա­ճեն, ին­չը պի­տի հա­մադր­վի հա­ մա­կարգ­ված բաշխ­ման մե­խա­նիզմ­ նե­րով: Բա­ցի այդ՝ մի­ջազ­գայ­նաց­ ման մի­ջո­ցով պի­տի ար­դիա­կա­նաց­ վեն բնա­գի­տա­ճար­տա­րա­գի­տա­կան մաս­նա­գի­տու­թյուն­նե­րը և դ­րանք փոխ­կա­պակց­վեն ի­րա­կան գի­տա­ հե­տա­զո­տա­կան աշ­խա­տանք­նե­րի ու մի­ջազ­գա­յին հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան հետ: Այ­նու­հետև բիզ­նե­սին պետք  է հար­կա­յին ար­տո­նու­թյուն­ներ տրա­ մադր­վեն, երբ ներդ­րու­մա­յին ծախ­ սեր են կա­տար­վում այս ո­լորտ­նե­ րում: Վեր­ջա­պես, պի­տի ար­մա­տա­ պես վե­րա­նայ­վեն հան­րակր­թա­կան հա­մա­կար­գը և միաս­նա­կան քննու­ թյուն­նե­րի հա­յե­ցա­կար­գը: Հու­մա­նի­տար պե­տա­կան բու­հե­րից մե­կում վեր­ջերս ի­րա­կա­նաց­ված հե­ տա­զո­տու­թյան արդ­յուն­քում պարզ­ վեց, որ մա­թե­մա­տի­կա­կան-մե­թո­ դա­կան տար­րա­կան հմտու­թյուն­նե­ րի զար­գա­ցա­ծու­թյան աս­տի­ճա­նն ուղ­ ղա­կի ազ­դում  է ա­ռա­ջա­դի­մու­թյան, այլ հմտու­թյուն­նե­րի ձևա­վոր­ման և հե­տա­գա­յում աշ­խա­տան­քի շու­կա­յում

զբա­ղեց­րած դիր­քի վրա: Օ­րի­նակ՝ թույլ մա­թե­մա­տի­կա­մե­թո­դա­կան հմտու­թյուն­նե­րով շրջա­նա­վարտ­նե­ րը չեն հաղ­թա­հա­րում աշ­խա­տան­ քի շու­կա­յում առ­կա վար­չա­կան աշ­ խա­տանք­նե­րից վեր գտնվող շե­մե­րը: Իսկ մեր հան­րակր­թա­կան հա­մա­կար­ գը խթա­նում  է հմտու­թյուն­նե­րի տե­ սանկ­յու­նից «խո­տա­նի» ա­ռա­ջա­ցու­ մը՝ մի­ջին դպրո­ցում բնա­գի­տա­կան ու մա­թե­մա­տի­կա­կան ա­ռար­կա­նե­րից օ­տա­րե­լով հու­մա­նի­տար մի­տում ու­ նե­ցող­նե­րին, հե­տա­գա­յում հնա­րա­ վո­րու­թյուն ու ցան­կու­թյուն չթող­նե­ լով, որ ե­րե­խան ընտ­րի բնա­գի­տա­կան ուղ­ղու­թյուն: Միաս­նա­կան քննու­թյուն­ ներն  էլ առ­հա­վետ փա­կում են հույ­սի դու­ռը, քա­նի որ ա­ռար­կա­յա­կան, այլ ոչ տրա­մա­բա­նա­կան հար­ցա­շա­րե­րի հի­ ման վրա դի­մոր­դի մոտ կարծ­րաց­նում են այն ըն­կա­լու­մը, թե մա­թե­մա­տի­կան ի­րեն այլևս եր­բեք պետք չի գա­լու: Արդ­յուն­քում Հա­յաս­տա­նը միայն կա­րող  է ե­րա­զել մրցու­նակ բու­հա­ կան հա­մա­կար­գի մա­սին, քա­նի որ ապ­րան­քայ­նաց­ման հե­ռան­կար ու­նե­ ցող գի­տա­կան հայտ­նա­գոր­ծու­թյուն­ նե­րի ա­ռու­մով ա­ռանց­քա­յին բնա­ գի­տա­ճար­տա­րա­գի­տա­կան ո­րա­ կա­վո­րում­ն ե­րով ու­սում­ն ա­ռող­նե­րի ընդ­հա­նուր թի­վը չի հաղ­թա­հա­րում անհ­րա­ժեշտ 20 տո­կո­սի շե­մը: Ա­վե­ լին՝ այն ար­դեն հինգ տա­րի շա­րու­ նակ կա­յու­նա­ցել  է 6 տո­կո­սի սահ­ ման­ նե­ րում: Այ­ սինքն՝ հույս չկա, որ այդ մի­տու­մն ա­ռա­ջի­կա­յում կփո­ փոխ­վի, ո­րով­հետև բա­ցա­կա­յում  է հա­մա­պա­տաս­խան պե­տա­կան քա­ ղա­քա­կա­նու­թյու­նը: Միայն այդ դեպ­ քում կա­րե­լի  է խո­սել բարձ­րա­կարգ կրթու­ թյան և գի­ տու­ թյան ու մրցու­ նակ պե­տութ­յան մա­սին:  n

Իշ­խա­նու­թյան տիե­զե­րա­նա­վը Սո­ղո­մոն Փա­փազ­յան

Մ

ի ա­ռի­թով Վ­լա­դի­միր Իլ­յիչ Լե­նի­նն ա­սել  է. «Ե­թե ես շա­ րու­նա­կեմ լսել Բեթ­հո­վեն, չեմ կա­ րող ա­վար­տին հասց­նել հե­ղա­փո­ խու­թյու­նը»: Բեթ­հո­վենն ի վեր­ջո իր «գործն ա­ րեց»՝ «մի կողմ քաշ­ վեց»: Եվ Վ­լա­դի­միր Իլ­յի­չն ա­վար­տեց հե­ղա­փո­խու­թյու­նը: Հայտ­նի  է, որ իս­կա­կան ար­վես­տը լրաց­նում  է մար­դու օր­գա­նիզ­մը: Ար­ վեստն օգ­նում  է տե­ղա­շարժ­վել, բայց այն հե­նակ չէ, ե­թե նույ­նիսկ կույր ես: Ար­վես­տը ներ­քին կողմ­ն ա­ցույց  է: Երբ կորց­նում ես այն, հե­նակ­ներ ես փնտրում: Իսկ հե­նակ­նե­րը ձեռք­բե­ րո­վի են: Թե­պետ ա­ռա­ջա­նում են ներ­սից, այ­սինքն՝ զբա­ղեց­նում են կո­րուս­յալ ար­վես­տի տե­ղը: Հե­նակ­ նե­րը կողմ­ն ա­ցույ­ցից տար­բեր­վում են նրա­ նով, որ ա­ ռա­ ջինն ի վեր­ ջո ա­ռա­ջաց­նում  է իշ­խա­նու­թյան զգա­ ցում, այ­սինքն՝ հե­նակ­նե­րը հենց քո ամ­բողջ իշ­խա­նու­թյունն են: Երկ­րոր­ դը տա­նում  է դե­պի այդ իշ­խա­նու­ թյու­նը և քե­զա­նից բա­ցի օգ­տա­կար կա­րող  է լի­նել մյուս­նե­րին: Հե­նակ­ նե­ րը միայն քոնն են, և դու դրանց տի­րա­պե­տում ես ան­զո­րու­թյու­նից: Կողմ­ն ա­ցույցն ընդ­հա­կա­ռա­կը՝ զո­ րու­թյան զգա­ցում  է ա­ռա­ջաց­նում: Առն­վազն՝ ո­րո­շա­կիու­թյան: Ա­հա ին­ չու հե­նակ­նե­րին տի­րա­պե­տում են նրանք, ով­քեր իշ­խա­նու­թյան ըն­ կալ­ ման մեջ գի­ տեն միայն ի­ րենց:

Հե­նակ­նե­րը հնա­րա­վոր  է փո­խան­ցել, բայց կարճ տա­րա­ծու­թյան հա­մար: Եվ բա­ցի դրա­նից՝ այն ո­չինչ չի սո­վո­րեց­ նում: Հե­նակ­նե­րը գտնում են ի­րենց զո­հին, իսկ կողմ­ն ա­ցույ­ցը՝ նրան, ով ու­զում  է ապ­րել: Ի՞նչ  է իշ­խա­նու­թյան հե­նա­կը: Դա այն  է, երբ իշ­խա­նու­ թյու­նը հաս­կա­նում  է, որ զրկվում  է սե­փա­կան ձեռ­քե­րից կամ ոտ­քե­րից: Բայց ի­րեն տե­ղա­շարժ­վել  է պետք, որ  է՝ չթու­լաց­նել զգո­նու­թյու­նը: Այն պա­հից, երբ իշ­խա­նա­վո­րը հաս­ կա­նում  է, որ կա­րե­լի  է ապ­րել հա­սա­ րա­կու­թյան հաշ­վին, նա հե­նակ­նե­ րի կա­րիք  է զգում: Դի­ցուք, օ­լի­գար­ խիան հե­նակ  է: Հե­նակ  է այն ա­մե­նը, որն ինքն ի­րե­նով միտք չի կրում և չի սփռում: Կո­ մի­ տա­ սը կամ Լևոն Ներ­ սիս­յա­նը, ո­րոնք եր­բեք չեն պրո­պա­ գանդ­վի, բա­ցար­ձա­կա­պես են­թա­կա չեն պե­տու­թյան, երկ­րի օր­գա­նիզ­մի մաս լի­նե­լու, թե­պետ ապ­րել են իբրև օր­գա­նիզմ: Ա­նընդ­հատ բաշխ­վող մե­ դալ­նե­րը իշ­խա­նու­թյան հե­նակն են, ո­րով­հետև ոչ մե­կի մտքով չի անց­նում իշ­խա­նու­թյա­նը թույլ չտալ գնա­հատ­ վել ձու­լա­ծո մե­տա­ղակ­տո­րով, թե­ կուզ՝ ոս­կեջ­րած: Քաղ­բան­տարկ­յալն իշ­խա­նու­թյան հե­նա­կը չէր, իշ­խա­ նու­թյան հե­նա­կը սե­րիալն  է, հար­մա­ րա­վետ ավ­տո­մե­քե­նա­նե­րով հան­ցա­ գոր­ծի հետևից ըն­կած ոս­տի­կանն  է, սե­ րիալ­ ներն են: Դու չես կա­ րող իշ­ խա­նա­փո­խու­թյան գնալ իշ­խա­նու­ թյա­նը թող­նե­լով իր հե­նակ­նե­րը: Բա­ նա­կը պե­տա­կան նշա­նա­կու­թյան

ըն­կա­լում է, չէ՞, բայց ինչ­պե՞ս ա­նել, որ դառ­նա իշ­խա­նու­թյան հե­նակ, պետք  է այն լցնել այն­պի­սի մարդ­կան­ցով, որ բա­նա­կը կա­րո­ղա­նաս շուռ տալ սե­ փա­կան ժո­ղովր­դի դեմ: Ման­վելն իշ­ խա­նու­թյան հե­նակ  է: Ի՞նչ  է հե­նա­ կը՝ մի բան է, ո­րը բո­լո­րին հա­մախմ­ բում  է: Ման­վե­լը բո­լո­րի շուր­թե­րին  է, ո­րով­հետև ե­րա­զում են ապ­րել նրա նման: Ար­ժա­նիք­նե­րը կապ չու­նեն: Ոչ մի տնա­յին տնտե­սու­հի չի սի­րում մե­ նակ սե­րիալ նա­յել, դա մի­տինգ գնա­ լու նման մի բան է, իր օր­ գա­ նիզ­ մը լրաց­նող մար­դը մե­նակ, ա­ռանց ու­րի­ շի ներ­կա­յու­թյան Կո­մի­տաս կլսի: Փա­ րա­ջա­նո­վի կամ Տար­կովս­կու ֆիլ­մե­ րը ժա­մա­նա­կին ցու­ցադր­վել են կի­ նո­թատ­րոն­նե­րում: Բայց գտնվել են մար­դիկ, ով­քեր դրանք «կո­ղոպ­տել» են կո­լեկ­տիվ դի­տում­ն ե­րից, այ­սինքն՝ այ­սօր էլ քիչ են այդ ֆիլ­մե­րը նա­յող­ նե­րը: Ք­րիս­տո­նեա­կան տո­նե­րին ե­կե­ ղե­ցի­ներ լցվելն իս­կա­կան ող­բեր­ գու­թյուն  է, ո­րով­հետև այն­տեղ տե­ ղի  է ու­նե­նում «Աստ­ված» սե­րիա­լը: Իսկ Աստ­ված մեկ մար­դու լի­նե­լիքն  է, մեկ մար­դու կա­յա­նա­լի­քը: Ա­հա ին­ չու Աստ­ված ի վեր­ջո կողմ­ն ա­ցույց է, մինչ­դեռ նույ­նիսկ հոգևոր իշ­խա­նու­ թյու­նը երկ­րի վրա՝ հե­նակ: Ո­րով­ հետև վեր­ ջի­ նիս տվածն ինձ տե­ ղա­ շար­ժում  է միայն տա­րա­ծու­թյան մեջ, ե­թե նույ­նիսկ այդ հե­նա­կը տիե­զե­րա­ նավ է և ինձ բարձ­րաց­նում է եր­կինք: Իսկ առ եր­կինք բարձ­րա­նա­լու հա­մար եր­բեմն կողմ­ն ա­ցույցն էլ չի օգ­նի:  n

Խմ­բագ­րա­կա­նը չի պայ­մա­նա­վո­րում թեր­թի այլ հատ­ված­նե­րում նո­րու­թյուն­նե­րի ընտ­րու­թյունն ու լու­սա­բա­նու­մը: Այս  է­ջում հրա­պա­րակ­վող մյուս կար­ծիք­նե­րը կա­րող են չհա­մընկ­նել խմբագ­րու­թյան դիր­քո­րոշ­մա­նը:


№  10, երեքշաբթի, հոկտեմբերի 4, 2011 թ. |

Օրակարգ | 3

Հա­յաս­տա­նի և Ռու­սաս­տա­նի ի­րո­ղու­թյուն­նե­րը տար­բեր են

-­Պա­րոն Վար­դան­յան, Ռո­ բերտ Քո­չար­յա­նը չբա­ցա­ ռեց իր վե­րա­դար­ձը մեծ քա­ղա­քա­կա­նու­թյուն։ Ի՞նչ եք կար­ծում, ե­թե նա ո­րո­ շի վե­րա­դա­ռնալ քա­ղա­քա­ կա­նու­թյուն, քա­ղա­քա­կան դաշ­տում ի՞նչ հնա­րա­վոր փո­փո­խու­թյուն­ներ տե­ղի կու­նե­նան։ -­Գի­տեք, բա­վա­կան հե­տաքր­ քիր ի­րա­վի­ճակ  է ստեղծ­վել։ Կար­ծում եմ՝ Քո­չար­յա­նի վե­րա­ դար­ձը չա­փից ա­վե­լի մեծ ու­ շադ­րու­թյան արժանացավ փոր­ ձա­գի­տա­կան հան­րու­թյան և լ­րագ­րող­նե­րի կող­մից։ Ի­հար­կե, Քո­չար­յա­նի վե­րա­դար­ձը ձևա­ վոր­ված քա­ղա­քա­կան կոն­ֆի­ գու­րա­ցիա­յի վրա ո­րո­շա­կի ազ­ դե­ցու­թյուն կու­նե­նա։ Սա­կայն շատ կարևոր է, թե մենք հար­ցը որ կող­մից ենք դի­տար­կում։ Ե­թե մենք հա­մոզ­ված ա­սում ենք՝ սա Կ­րեմ­լի պրոյեկտն  է, այս ա­ռու­ մով ինձ հա­մար հար­ցա­կան  է՝ ին­ չի՞ հի­ ման վրա է այս պնդու­ մը, քա­նի որ Կ­րեմ­լում, ըստ էու­ թյան, իշ­խա­նա­փո­խու­թյուն չի ե­ ղել և տե­ ղի չի ու­ նե­ նա։ Ըն­ դա­մե ­նը Պու­տի­նի ռե­ժի­մի ներ­ կա­յա­ցու­ցիչ Մեդ­վեդևը նա­խա­ գահ այլևս հա­ վա­ նա­ բար չի լի­ նի, այլ կլի­ նի վար­ չա­ պետ։ Այ­ սինքն՝ ռու­սա­կան քա­ղա­քա­կան վեր­նա­խա­վում լուրջ փո­փո­խու­ թյուն­ներ չեն գրանց­վել։ Այս­տեղ կարևոր  է հետև­յա­լը. հնա­րա­ վոր  է, որ ո­րո­շա­կի քա­ղա­քա­կան ու­ ժեր, այդ թվում՝ Ռո­ բերտ Քո­ չար­յա­նը, փոր­ձեն օգ­տա­գոր­ծել այն հան­գա­ման­քը, որ Պու­տի­նի վե­րա­դար­ձը ինչ-որ բան նշա­նա­ կում է, և որ ին­քը կա­րող է ինչոր կերպ տե­ղա­վոր­վել այդ գոր­ ծըն­թաց­նե­րի տրա­մա­բա­նու­թյան շրջա­նա­կի մեջ։ -­Բայց որ­քա­նո՞վ  է ճիշտ Պու­տին-­Քո­չար­յան վե­րա­ դար­ձի հա­մե­մա­տա­կա­ նը: Պու­տի­նը շա­րու­նա­ կեց մնալ Ռու­սաս­տա­նի

PanARMENIAN

Քա­ղա­քա­գետ Էդ­գար Վար­ դան­յա­նը ճիշտ չի հա­մա­րում Պու­տին-­Մեդ­վեդև փո­խա­տեղ­ ման սցե­նա­րի հա­մե­մա­տու­ թյու­նը հա­յաս­տան­յան ի­րա­կա­ նու­թյան հետ: Civilnet.tv-ի հետ զրույ­ցում նա ա­սում է, որ ռու­ սա­կան քա­ղա­քա­կան վեր­նա­ խա­վում լուրջ փո­փո­խու­թյուն­ ներ չեն գրանց­վել:

քա­ղա­քա­կա­նու­թյան մեջ որ­պես վար­չա­պետ, իսկ Քո­չար­յա­նը դուրս ե­կավ: -Մեր ի­րա­վի­ճա­կն այլ  է, Դուք շատ ճիշտ նկա­տե­ցիք։ Պու­տի­ նն իշ­խա­նու­թյու­նից չի հե­ռա­ցել, ին­չը չի կա­րե­լի ա­սել Հա­յաս­տա­ նի հա­ մար. մենք չենք կա­ րող ա­սել, թե Ռո­բերտ Քո­չար­յա­նը չէր հե­ ռա­ ցել, և Սերժ Սարգս­ յա­նը նրա ցու­ցում­ն ե­րով եր­կի­ րը կա­ռա­վա­րող անձ­նա­վո­րու­ թյուն է։ Պետք է հաշ­վի առ­նել մի կարևոր հան­ գա­ մանք ևս. Պու­ տի­նի թի­կուն­քի հետևում կա մի մեծ կու­սա­կ­ցու­թյուն՝ «Ե­դի­նա­յա Ռո­սիա»-ն, իսկ Քո­չար­յա­նի թի­ կուն­ քում պարզ չէ՝ ինչ կա: Այ­ նո­ւա­մե ­նայ­նիվ, նա ան­կու­սակ­ ցա­կան  է և պաշ­տո­նա­պես որևէ կու­սակ­ցու­թյան ա­ռաջ­նորդ չէ։ -­Կան քա­ղա­քա­կան ու­ժեր, ո­րոնք, են­թադր­վում  է, կսա­տա­րեն, ե­թե Քո­չար­յա­ նը ո­րո­շի վե­րա­դառ­նալ մեծ քա­ղա­քա­կա­նու­թյուն։ Խոս­ քը «Բար­գա­վաճ Հա­յաս­ տա­նի» մա­սին  է... -Դ­րանք զուտ են­թադ­րու­թյուն­ նե­րի ո­լոր­տում են, սա­կայն որևէ լուրջ փաս­ տարկ­ ներ առ այն, որ դա տե­ղի կու­նե­նա, դեռևս չկան։ Պետք չէ բա­ցա­ռել նման սցե­նա­ րը, սա­ կայն ա­ սել, որ դա շատ հա­վա­նա­կան է և շատ լուրջ, ես այ­սօր չէի ցան­կա­նա։ -Ուր­բաթ տե­ղի ու­նե­ցած կարևոր ի­րա­դար­ձու­թյուն­ նե­րից մե­կը ՀԱԿ-ի՝ շուր­ ջօր­յա հան­րա­հա­վաք­նե­րի,

նստա­ցույ­ցե­րի անց­նելն  էր։ Ի՞նչ եք կար­ծում, հնա­րա­ վո՞ր է, որ եր­կու գոր­ծըն­ թաց­նե­րը պայ­մա­նա­վոր­ված լի­նեն միմ­յան­ցով։ Այ­սինքն՝ ե­թե Քո­չար­յա­նը չհայ­տա­ րա­րեր իր վե­րա­դար­ձի մա­ սին, հնա­րա­վո՞ր է՝ ՀԱԿ-ը շուր­ջօր­յա հան­րա­հա­վաք­ նե­րի շրջան չսկսեր։

«

Էդ­գար Վար­դան­ յան. «Ե­թե Սերժ Սար­գս­յա­նի թի­մը հա­մոզ­ված լի­նի, որ ար­տա­հերթ ընտ­րու­թյուն­ նե­րի ժա­մա­նակ չի կորց­նե­լու իր դիր­քե­րը, չի կորց­նե­լու իշ­խա­ նու­թյու­նը, շատ հնա­րա­վոր եմ հա­մա­րում, որ Սերժ Սարգս­յա­նը գո­նե մեկ ար­տա­ հերթ ընտ­րութ­յան հա­մա­ձայ­նի»:

Տեր-­Պետ­րոս­յա­նը և ՀԱԿ-ը, ընդ­ հա­նուր առ­մամբ, շեշ­տադ­րում­ նե­րի փո­փո­խու­թյուն  են ա­րել։ Ի՞նչ ա­սաց Տեր-­Պետ­րոս­յա­նը. նա ա­սաց, որ Արև­մուտ­քը, ինչ­պես նաև Հա­յաս­տա­նի ժո­ղո­վուր­դը և ընդ­ դի­մա­դիր հան­րու­թյու­նը շատ ա­վե­ լի լավ կար­ծի­քի են ե­ղել Սարգս­յա­ նի և ն­րա ռե­ժի­մի մա­սին, քան ին­քը ար­ժա­նի  է, և Արև­մուտ­քը ցան­կա­

Մի­գու­ցե ՀԱԿ-ը հա­մա­ձայն լի­նի, որ իր կող­մից ա­ռա­ջարկ­վող ընտ­րա­կան օ­րենսգր­քի փո­փո­խու­թյուն­նե­րի այդ ամ­ բողջ փա­ թե­թից ինչ-որ մաս չվերց­նեն -­Մի բան պետք  է ար­ձա­նագ­ րել՝ ՀԱԿ-ը, ան­ կախ ա­ մեն ին­ չից, պատ­րաստ­վում  էր իր գոր­ծու­նեու­ թյունն ակ­տի­վաց­նել։ Դա շատ վա­ ղուց էր ար­դեն պարզ՝ և՛ Լևոն Տեր-­ Պետ­րոս­յա­նի ու ՀԱԿ-ի մյուս ա­ռաջ­ նորդ­նե­րի հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րի, և՛ հռե­տո­րա­բա­նու­թյան ա­ռու­մով։ Կար­ծում եմ՝ այս տե­սանկ­յու­նից եր­կու գոր­ծըն­թաց­նե­րն ուղ­ղա­ կիո­րեն կա­պել մե­կը մյու­սին այդ­ քան էլ ճիշտ չէ։ Այլ բան՝ որ դի­նա­ մի­կա­յի, ՀԱԿ-ի ռա­դի­կա­լիզ­մի ա­վե­ լաց­ման ա­ռու­մով ո­րո­շա­կի դեր մի­ գու­ ցե և խա­ ղա­ ցել է։ Իսկ այն, որ հան­րա­հա­վաք­ներ պետք  է լի­ նեն և շատ հա­ճախ, սա պարզ էր, և Քո­չար­յա­նի հայ­տա­րա­րու­թյու­ նը դրա հետ ընդ­հան­րա­պես կապ չու­ներ։ Կու­զե­նա­յի նաև այս­պի­ սի հարց բարձ­րաց­նել. ՀԱԿ-ի վեր­ ջին՝ սեպ­տեմ­բե­րի 30-ի հան­րա­հա­ վա­ քին պարզ դար­ ձավ, որ Լևոն

»

ցել  է դար­ձի բե­րել Սարգս­յա­նին։ Նախ­կի­նում միշտ աս­վում  էր, որ Արև­մուտ­քը փոր­ձում  է օգ­տա­գոր­ ծել Սարգս­ յա­ նին, ճնշում­ներ բա­ նեց­ նել նրա վրա՝ ար­ տա­ քին աս­ պա­րե­զում իր հա­մար օգ­տա­կար զի­ջում­ն եր կոր­զե­լու նպա­տա­կով։ Իսկ հի­ մա աս­ վում է՝ դար­ ձի բե­ րե­լու ինչ-որ նպա­տակ  է ու­նե­ցել, և սա, կար­ ծում եմ, Արև­ մուտ­ քին ուղղ­ված մե­սիջ  է... -Ի՞նչ եք կար­ծում, հաշ­ վի առ­նե­լով տե­ղի ու­նե­ցող քա­ղա­քա­կան ի­րա­դար­ձու­ թյուն­նե­րը՝ ար­տա­հերթ ընտ­րու­թյուն­ներ՝ խորհր­ դա­րա­նա­կան կամ նա­խա­ գա­հա­կան, հնա­րա­վո՞ր են Հա­յաս­տա­նում։ -Գի­ տեք, շատ դժվար է նման բան հի­մա ա­սել։ Հա­վա­նա­կա­ նու­թյան մա­սին խո­սե­լը շատ

բարդ է։ Կա­ րող եմ ա­ սել, որ չի կա­րե­լի բա­ցա­ռել նման սցե­նար։ Նաև պետք է ա­ սեմ, որ ՀԱԿ-ը, տե­սեք, շեշ­տեց ար­տա­հերթ խորհր­դա­րա­նա­կան և նա­խա­ գա­հա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րի իր պա­հան­ջը, ինչ­պես նաև ընտ­րա­ կան օ­րենսգր­քի փո­փո­խու­թյան իր պա­հան­ջը: Այս­պի­սի մաք­սի­ մա­լիս­տա­կան կեր­պով պետք չէ ըն­դու­նել, ըն­կա­լել։ Այ­սինքն՝ այս ա­ռու­մով ՀԱԿ-ը պատ­րաստ  է ո­րո­շա­կի զի­ջում­ն ե­րի։ Այ­սինքն՝ ինչ­պի­սի՞ զի­ջում­ն եր կա­րող են լի­նել, տե­սեք, ինչ­պի­սի՞։ Մի­գու­ցե ժամ ­կ ետ­նե­րի՞ ա­ռու­մով, այ­սինքն՝ ոչ թե մինչև տար­ վա վերջ, այլ, ա­սենք, ե­կող տար­վա սկզբում ինչ-որ լի­նի ար­տա­հերթ ընտ­րու­ թյուն։ Կամ մի­գու­ցե լի­նեն միայն նա­խա­գա­հա­կա՞ն ար­տա­հերթ ընտ­րու­թյուն­ներ, իսկ խորհր­ դա­րա­նա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­ րը թող­նեն հեր­թա­կան։ Հ­նա­րա­ վոր են նման զի­ ջում­ներ։ Կամ, ա­սենք, մի­գու­ցե ՀԱԿ-ը հա­մա­ ձայն լի­ նի, որ իր կող­ մից ա­ ռա­ ջարկ­վող ընտ­րա­կան օ­րենսգր­քի փո­փո­խու­թյուն­նե­րի այդ ամ­բողջ փա­ թե­ թից ինչ-որ մաս, ինչ-որ տար­ րեր վերց­ նեն, ինչ-որ մաս, ինչ-որ տար­րեր չվերց­նեն։ Այ­սինքն՝ ՀԱԿ-ը նաև ցույց տվեց, որ այս ա­ռու­մով ին­քը զի­ջում­ն ե­րի պատ­ րաստ է։ Եվ ե­ թե Սերժ Սար­ գս­յա­նի թի­մը հա­մոզ­ված լի­նի, որ ար­տա­հերթ ընտ­րու­թյուն­նե­րի ժա­ մա­նակ չի կորց­նե­լու իր դիր­քե­ րը, չի կորց­նե­լու իշ­խա­նու­թյու­նը, շատ հնա­րա­վոր եմ հա­մա­րում, որ Սերժ Սարգս­ յա­ նը գո­ նե մեկ ար­ տա­հերթ ընտ­րու­թյան հա­մա­ձայ­ նի։ Բայց միայն այդ դեպ­քում։ Երկ­ րորդ տար­բե­րա­կը, երբ որ հա­մա­ ձայ­ նի, դա այն է, երբ իս­ կա­ պես ուժ­գին ճնշում լի­նի հա­սա­րա­կու­ թյան կող­մից, երբ քա­ղա­քա­կան ու­ ժե­րը, ՀԱԿ-ը կա­րո­ղա­նան հա­սա­ րա­կու­թյա­նն այն­պի­սի մո­բի­լի­զա­ ցիա­յի աս­տի­ճա­նի հասց­նել, որ իշ­ խա­նու­թյուն­նե­րը տես­նեն, որ այլևս հնա­րա­վոր չէ կա­ռա­վա­րել եր­կի­րը, վե­րահս­կել ի­րա­վի­ճա­կը, և հենց ի­րենց հա­մար շատ ա­վե­լի լավ լի­նի սա­հուն կեր­պով ար­տա­հերթ ընտ­ րու­թյուն­նե­րի մի­ջո­ցով թող­նել, որ ժո­ղո­վուր­դը ո­րո­շի, և ի­րենք ուղ­ ղա­կի հե­ռա­նան՝ ո­րո­շա­կի ե­րաշ­ խիք­ներ ստա­նա­լով դրա դի­մաց։  n Ար­փի Մախ­սուդ­յան Հար­ցազ­րույցն ամ­բող­ջու­թյամբ դի­տե՛ք Civilnet.tv կայ­քում:

Ucom-ը կլա­նում է iCON-ին Հա­յաս­տա­նի ին­տեր­նետ շու­կան գնում  է կոն­սո­լի­դա­ցիա­յի ‹‹‹ էջ 1 գոր­ծարքն ան­վան­վում  է միա­վո­ րում, ի­րա­կա­նում այն կլա­նում  է, քա­նի որ Ucom-ը ձեռք է բե­րե­լու iCON-ի բաժ­նե­տոմ­սե­րը։ Ն­ շենք, որ Ucom-ի և iCON-ի միա­վոր­ման արդ­յուն­քում Ucom-ը հնա­րա­վո­րու­թյուն  է ստա­նում ին­տեր­նետ հա­սա­նե­ լիու­թյան ծա­ռա­յու­թյուն մա­տու­ ցել ինչ­պես լա­րա­յին, այն­պես  էլ

ան­լար տեխ­նո­լո­գիա­նե­րով՝ դրա­նով իսկ դի­վեր­սի­ֆի­կաց­ նե­լով ե­կա­մուտ­նե­րի հոս­քե­րը։ iCON-ն ին­տեր­նետ հա­սա­նե­լիու­ թյան ծա­ռա­յու­թյուն մա­տու­ցում  է 2009թ. մար­տից՝ Wi-MAX ան­ լար տեխ­նո­լո­գիա­յով կա­ռուց­ված ցան­ցով: Թեև շու­կա մուտք գոր­ծե­լու ժա­մա­նակ ըն­կե­րու­թյու­նը ծրագ­ րում  էր ընդ­ լայն­ վել ողջ հան­ րա­պե­տու­թյան տա­րած­քում,

սա­կայն սահ­մա­նա­փակ­վեց Երևա­նով։ Ներ­կա­յում iCON-ի ցան­ցը ծած­կում  է Երևա­նի մի շարք թա­ղա­մա­սեր։ iCON-ի բաժ­նե­տեր VTEL Holdings-ի (Դու­բայ) կող­մից բաժ­նե­տոմ­սե­րի վա­ճառ­քը Ucomին ա­մե ­նայն հա­վա­նա­կա­նու­ թյամբ պայ­մա­նա­վոր­ված  է այն հան­գա­ման­քով, որ ըն­կե­րու­թյու­ նը չի կա­րո­ղա­նում դի­մագ­րա­ վել Հա­յաս­տա­նի ե­րեք բջջա­յին

օ­պե­րա­տոր­նե­րի կող­մից թե­ լադր­վող մրցակ­ցու­թյա­նը, և ներդր­ված ա­վե­լի քան $15  մլն մի­ջոց­նե­րի վե­րա­դար­ձե­լիու­թյան խնդի­րը գնա­լով խո­րա­նում  է։ Այ­սօր ե­րեք օ­պե­րա­տոր­ներն ին­ տեր­նետ հա­սա­նե­լիու­թյան ծա­ ռա­յու­թյուն մա­տու­ցում են լայն ծած­կույ­թով՝ ան­լար 3G տեխ­ նո­լո­գիա­յով կա­ռուց­ված ցան­ ցի մի­ջո­ցով։ Երկ­րորդ ե­ռամս­ յա­կի վեր­ջի դրու­թյամբ ե­րեք

օ­պե­րա­տոր­նե­րի լայ­նա­շերտ ին­ տեր­նետ հա­սա­նե­լիու­թյան ծա­ ռա­յու­թյան բա­ժա­նորդ­նե­րի թիվն ընդ­հա­նուր առ­մամբ կազ­մում  է շուրջ 130 հազ.։ Հաս­կա­նա­լի  է, որ iCON-ին բա­ վա­ կան դժվար է մրցակ­ցել բջջա­յին օ­պե­րա­տոր­ նե­րի հետ, ո­րոնց հա­մար ին­տեր­ նետ հա­սա­նե­լիու­թյան ծա­ռա­յու­ թյու­նը հա­մար­վում  է ոչ հիմ­ն ա­ կան գոր­ծու­նեու­թյուն:  n Ա.Չ.


| №  10, երեքշաբթի, հոկտեմբերի 4, 2011 թ.

4 | Փողեր

­Մե­ռած բա­ժա­նորդ­նե­րին գտել են

«

Օ­պե­րա­տոր­նե­րը հրա­պա­րա­կել են ե­ռամս­յա­կա­յին ցու­ցա­նիշ­նե­րը Հան­րա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­ րը կար­գա­վո­րող հանձ­նա­ժո­ ղո­վի   հու­նի­սի 2-ի ո­րոշ­ման պա­հանջ­նե­րով՝ ե­րեք օ­պե­րա­ տոր­նե­րը սեպ­տեմ­բե­րի վեր­ջին հրա­պա­րա­կե­ցին այս տար­վա 2-րդ ե­ռամս­յա­կի հիմ ­ն ա­կան տեխ­նի­կատն­տե­սա­կան ցու­ ցա­նիշ­նե­րը։ Այդ ցու­ցա­նիշ­նե­ րից կա­րե­լի  է եզ­րա­կաց­նել, որ շար­ժա­կան հե­ռա­խո­սա­կա­պի շու­կա­յի թա­փան­ցե­լիու­թյան մա­կար­դա­կով Հա­յաս­տա­նը մո­ տե­նում  է եվ­րո­պա­կան երկր­նե­ րին։ Երկ­րորդ ե­ռամս­յա­կի վեր­ ջի դրու­թյամբ բջջա­յին հե­ռա­ խո­սա­կա­պի ե­րեք օ­պե­րա­տոր­ նե­րը միա­սին ու­նեին 3,36  մլն բա­ժա­նորդ. շու­կա­յի թա­փան­ ցե­լիու­թյան մա­կար­դա­կը կազ­ մել  է 104%։ Բջ­ջա­յին հե­ռա­խո­ սա­կա­պի ընդ­հա­նուր բա­զա­յի 60%-ը բա­ժին  է ըն­կել «Վի­վա­ Սել-ՄՏՍ»-ին, իսկ «Ար­մե ն­Տել» և «Օ­րանժ Ար­մե ­նիա» ըն­կե­րու­ թյուն­նե­րի մաս­նա­բա­ժին­նե­րը կազ­մել  են հա­մա­պա­տաս­խա­ նա­բար 22% և 18%։

Տե­լե­կոմ») ֆի­նան­սա­կան հաշ­ վետ­վու­թյու­նում ներ­կա­յաց­վող բա­ժա­նորդ­նե­րի քա­նա­կի շե­ղում չկա։

Ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի միջև ըն­թա­ցող մրցակ­ցու­թյունն ա­ռա­վե­լա­պես ազ­դում  է կան­խավ­ճա­րա­յին հա­մա­կար­գի սա­կագ­նե­րի վրա։ Հետվ­ճա­րա­յին հա­մա­կար­գի բա­ ժա­նորդ­նե­րը կան­խավ­ճա­րա­յին բա­ ժա­նորդ­նե­րի հա­մե­մատ 25%-ով ա­վե­ լի են խո­սում, բայց նրանց մի­ջին հա­շի­վը ամ­սա­կան 50%ով ա­վե­լի  է

Հ­նե­րը փոխ­հա­տու­ցում են

Ե­րեք օ­պե­ րա­տ որ­ն ե­ րի գոր­ ծու­ն եու­ թ յ ա ն ց ո ւ­ց ա ­ ն ի շ­ն ե­ր ի ց երևում է, որ ձայ­նա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի սեգ­մե ն­տում ըն­կե­րու­թյուն­նե­ րը խտրա­կան են հետվ­ճա­րա­յին հա­մա­կար­գի բա­ժա­նորդ­նե­րի նկատ­մամբ։ Այս­պես՝ հետվ­ճա­ րա­յին հա­մա­կար­գի բա­ժա­նորդ­ նե­րը, ու­նե­նա­լով «Ար­մե ն­Տել»-ի ընդ­հա­նուր բա­զա­յում մոտ 20% մաս­նա­բա­ժին, ա­պա­հո­վել են ձայ­նա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի հա­սույ­թի մոտ 30%-ը։ Մաս­նա­ բաժ­նի և ա­պա­հո­ված հա­սույ­թի մաս­նա­բա­ժին­նե­րի շե­ղում առ­ Ու­շագ­րավ  է, որ ե­րեք օ­պե­րա­ կա  է նաև մյուս օ­պե­րա­տոր­նե­րի տոր­նե­րի կող­մից բա­ժա­նոր­դա­ մոտ։ «Վի­վա­Սել-ՄՏՍ»-ի բա­զա­ յին բա­զա­յի հաշ­վարկ­ման միաս­ յում հետվ­ճա­րա­յին բա­ժա­նորդ­ նա­կան մե­թո­դա­բա­նու­թյան (բա­ նե­րի մաս­նա­բա­ժի­նը մոտ 13%  է, ժա­նոր­դն ակ­տիվ  է, ե­թե վեր­ բայց նրանք ա­պա­հո­վել են ե­կա­ ջին ե­րեք ամ­սում ե­ղել  է ել­քա­յին մուտ­նե­րի 22%-ը: «Օ­րանժ Ար­մե­ տրա­ֆիկ կամ հաշ­վի լից­քա­ նիա»-ում հետվ­ճա­րա­յին բա­ժա­ վո­րում) կի­րառ­ման արդ­յուն­ նորդ­նե­րի մաս­նա­բա­ժի­նը կազ­ քում ընդ­հա­նուր բա­զան մաքր­ մել է մոտ 3,4%, ո­րոնք, սա­կայն, վել է շուրջ 500 հազ. «մե­ ռած» ա­պա­հո­վել են ձայ­նա­յին ծա­ բա­ժա­նորդ­նե­րից։ ռա­յու­թյուն­նե­րի հա­սույ­թի մոտ «Մե­ռած» բա­ժա­նորդ­նե­րն ամ­ 5%-ը։ բող­ջո­վին ե­ղել են «Վի­վա­ՍելԱյս պատ­կե­րը հիմ­ն ա­կա­նում ՄՏՍ»-ի բա­զա­յում, քա­նի որ ըն­ բա­ցատր­վում  է նրա­նով, որ ի կե­րու­թյու­նը բա­ժա­նորդ­նե­ տար­բե­րու­թյուն կան­խավ­ճա­րա­ րին ակ­տիվ  է հա­մա­րել, յին հա­մա­կար­գի՝ հետվ­ ե­ թե նրանք վեց ամս­ ճա­րա­յին հա­մա­կար­ վա ըն­թաց­քում գո­նե գը նվազ ճկուն է։ «Վի­վա­Սել-ՄՏՍ»-ի մեկ ան­ գամ զանգ Այդ հա­մա­կար­գի 1 րո­պեի մի­ջին գի­նը են կա­տա­րել, կամ բա­ժ ա­ն որդ­ն ե­ր ը կան­խավ­ճա­րա­յին ե­ղել  է մուտ­քա­յին շա­րու­նա­կում են բա­ժա­նորդ­նե­րի հա­մար օգտ­վել դեռ նա­ տրա­ֆիկ։ « Ա ր­մ ե ն­Տ ե լ » - ի խորդ տա­րի­նե­ կազ­մում  է և «Օ­րանժ Ար­մե­ րին սահ­ման­ված նիա»-ի բա­ժա­նոր­ և մինչ այժմ օ­պե­ դա­յին բա­զա­յում «մե­ րա­տոր­նե­րի կող­ ռած բա­ժա­նորդ­ներ» չկան, մից չվե­րա­նայ­ված սա­ քա­նի որ բա­ժա­նորդ­նե­րի հաշ­ կագ­նե­րից։ Կան­խավ­ճա­րա­ վա­ռու­մն ի­րա­կա­նաց­վում  է՝ հիմք յին հա­մա­կարգն ա­վե­լի ճկուն  է, ըն­դու­նե­լով ե­րեք ամս­վա գոր­ և բա­ժա­նոր­դը ցան­կա­ցած պա­ ծո­ղու­թյուն­նե­րը։ Այդ ըն­կե­րու­ հի կա­րող  է փո­խել սա­կագ­նա­ թյուն­նե­րի՝ սեպ­տեմ­բե­րի վեր­ջին յին պլա­նը։ հրա­պա­րա­կած հիմ­ն ա­կան տեխ­ Ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի միջև նի­կատն­տե­սա­կան ցու­ցա­նիշ­ ընթա­ցող մրցակ­ցու­թյունն ա­ռա­ նե­րի վե­րա­բեր­յալ հաշ­վետ­վու­ վե­լա­պես ազ­դում  է կան­խավ­ճա­ թյու­նում և «մայր» ըն­կե­րու­թյուն­ րա­յին հա­մա­կար­գի սա­կագ­նե­ նե­րի («Վիմ­պել­Կոմ» և «Ֆ­րանս րի վրա։ Հետվ­ճա­րա­յին հա­մա­

֌4,89:

»

Օ­պե­րա­տոր­նե­րի հիմ ­ն ա­կան տեխ­նի­կատն­տե­սա­կան ցու­ցա­նիշ­նե­րը Վի­վա­Սել-ՄՏՍ

Օ­րանժ Ար­մե ­նիա

7,40

18,69

3,52

3,87,

11,14

1,13

0,3

1,35

1,40

2,33

5,58

2,76

732 636

2 020 266

606 348

կան­խավ­ճա­րա­յին բա­ժա­նորդ­ներ

591 059

1 759 533

520 228

հետվ­ճա­րա­յին բա­ժա­նորդ­ներ

141 577

260 733

20 762

Ար­մե ն­Տել Գոր­ծառ­նա­կան ե­կա­մուտ­ ներ (մլրդ դ­րամ), այդ թվում՝ ձայ­նա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րից տվյալ­նե­րի հա­ղորդ­ման ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րից ­Կա­պի­տալ ծախ­սեր (CAPEX)  մլրդ դ­րամ

կար­գի բա­ժա­նորդ­նե­րը կան­ խավ­ճա­րա­յին բա­ժա­նորդ­նե­րի հա­մե­մատ 25%-ով ա­վե­լի են խո­ սում, բայց նրանց մի­ջին հա­շի­վը ամ­սա­կան 50%-ով ա­վե­լի  է։ Օ­պե­րա­տոր­նե­րի կող­մից հետվ­ճա­րա­յին հա­մա­կար­գի բա­ ժա­նորդ­նե­րի սա­կագ­ներն ան­ փո­փոխ թող­նե­լը հնա­րա­վոր  է՝ պայ­մա­նա­վոր­ված  է այն հան­ գա­ման­քով, որ այդ հա­մա­կար­ գից օգտ­վում են կոր­պո­րա­տիվ հա­ճա­խորդ­նե­րը, բարձր ե­կա­ մուտ ու­նե­ցող բա­ժա­նորդ­նե­ րը, ո­րոնք «կապ­ված են» հա­մա­ րին։ Բա­ցի այդ՝ մի շարք բա­ժա­ նորդ­ներ ոչ սե­փա­կան կամ­քով ստիպ­ված են ա­վե­լի շատ վճա­ րել։ Խն­ դիրն այն է, որ մինչև 2009թ. կան­խավ­ճա­րա­յին հա­ մա­կար­գում սա­կագ­ներն ա­վե­լի բարձր  էին, քան կոր­պո­րա­տիվ հա­ճա­խորդ­նե­րի փա­թեթ­նե­ րի ներ­սում, և քա­ղա­քա­ցի­նե­րի զգա­լի մա­սը «ծա­նոթ-բա­րե­կա­ մով» նե­րառ­վել  է այդ փա­թեթ­ նե­րում։ Այ­սօր երբ պատ­կերն այլ  է, այդ քա­ղա­քա­ցի­նե­րը չեն կա­րո­ղա­նում դուրս գալ փա­ թեթ­ նե­ րից, քա­ նի որ դրա հա­ մար օ­պե­րա­տոր­նե­րը պա­հան­ ջում են փա­թե­թի սե­փա­կա­նա­ տի­րոջ հա­մա­ձայ­նու­թյու­նը։

Մի­ջի­նի հետևան­քը

Օ­պե­րա­տոր­նե­րի գոր­ծու­նեու­ թյան տեխ­նի­կա­կան ցու­ցա­նիշ­ նե­րից կա­րե­լի  է եզ­րա­կաց­նել, որ երկ­րորդ ե­ռամս­յա­կում «ա­մե­ նա­թանկ» օ­պե­րա­տո­րը «Ար­մե ն­ Տել»-ն է. 1 րո­ պեի մի­ ջին գի­ նը կան­խավ­ճա­րա­յին բա­ժա­նորդ­ նե­րի հա­մար կազ­մում  է ֌9,42: «Օ­րանժ Ար­մե ­նիա»-ի 1 րո­պեի մի­ ջին գի­ նը ֌8 է, իսկ «Վի­ վա­ Սել-ՄՏՍ»-ի­նը՝ ֌4,89: Ե­թե այս մի­ջին ցու­ցա­նիշ­ նե­րը հա­մե­մա­տենք ըն­կե­րու­ թյուն­նե­րի կան­խավ­ճա­րա­յին փա­թեթ­նե­րի սա­կագ­նե­րի հետ, ա­պա «Ար­մե ն­Տե­լ»-ի և «Օ­րանժ

Ակ­տիվ բա­ժա­նոր­դա­յին հա­ մար­նե­րի քա­նակ (3 ա­միս)

Մեկ ակ­տիվ բա­ժա­նոր­դին ընկ­նող մի­ջին ամ­սա­կան հա­սույթ (ARPU) (դրամ) կան­խավ­ճա­րա­յին բա­ժա­նորդ­ներ

2318

1780

1154

հետվ­ճա­րա­յին բա­ժա­նորդ­ներ

5640

4988

3107

Մեկ բա­ժա­նոր­դին ընկ­նող մի­ջին ամ­սա­կան տրա­ֆիկ (MOaU) րո­պե կան­խավ­ճա­րա­յին բա­ժա­նորդ­ներ

246

312

142

հետվ­ճա­րա­յին բա­ժա­նորդ­ներ

301

412

217

Միա­վո­րի գին (նե­րառ­յալ փոխ­կա­պակ­ցում և մուտ­քա­յին ռոու­մի նգ) (APPM) դրամ կան­խավ­ճա­րա­յին բա­ժա­նորդ­ներ հետվ­ճա­րա­յին բա­ժա­նորդ­ներ

9,42

4,89

8

18,74

9,49

14

Սեփական հետազոտություն

Ար­մե ­նիա»-ի 1 րո­պեի մի­ջին գի­ նը բա­վա­կան մոտ  է ի­րա­կա­ նու­թյա­նը, ին­չը չի կա­րե­լի ա­սել «Վի­վա­Սել-ՄՏՍ»-ի մա­սին։ Այ­ սօր «Վի­վա­Սել-ՄՏՍ»-ի կան­ խավ­ճա­րա­յին փա­թեթ­նե­րում ա­մե ­նա­ցածր սա­կա­գի­նը ֌5/1 րո­պե  է՝ ներ­ցան­ցա­յին զան­գե­ րի հա­ մար։ Այ­ սինքն՝ ե­ թե են­ թադ­րենք, որ ը­կե­րու­թյան բո­ լոր բա­ժա­նորդ­ներն օգտ­վում են ա­մե ­նաէ­ժան՝ «Ես» սա­կագ­նա­ յին պլա­նից և զան­գե­րը կա­տա­ րում են միայն այդ սա­ կագ­ նա­ յին պլա­նի ներ­սում, ա­պա նույ­ նիսկ այս պայ­ման­նե­րում բա­ ժա­նոր­դի հա­մար 1 րո­պեի գի­նն ա­ վե­ լի մեծ է լի­ նում, քան ներ­ կա­յաց­ված ֌4,89-ը: «Վի­վա­Սել-ՄՏՍ»-ում 1 րո­ պեի գի­նը բա­վա­կան փոքր  է

ստաց­ վել, քա­ նի որ այն մի­ ջի­ նաց­ված ցու­ցա­նիշ  է. դրա հաշ­ վարկ­ ման հիմ­ քում դրվել է բա­ ժա­նոր­դա­յին բա­զան, և արդ­ յուն­քում ի­րա­կա­նու­թյու­նից զգա­ լիո­րեն շեղ­ված ցու­ցա­նիշ  է ստաց­վել։ Միա­վո­րի գի­նը հաշ­վարկ­ վում  է բա­ժա­նոր­դի մի­ջին ամ­ սա­կան հա­սույ­թը հա­րա­բե­ րելով բա­ժա­նոր­դի մի­ջին ամ­ սա­կան տրա­ֆի­կի վրա։ Վեր­ջին եր­կու ցու­ցա­նիշ­նե­րի հաշ­վարկ­ ման հա­մար ընդ­հա­նուր հա­սույ­ թը և ընդ­հա­նուր տրա­ֆի­կը հա­ րա­բեր­վում  են բա­ժա­նորդ­նե­րի թվի վրա։ Ուռ­ճաց­նե­լով բա­ժա­ նոր­դա­յին բա­զան՝ հնա­րա­վոր  է ցույց տալ, որ մյուս ցու­ ցա­ նիշ­ ներն ա­վե­լի փոքր են:  n Ար­մե ­նակ Չա­տին­յան


№  10, երեքշաբթի, հոկտեմբերի 4, 2011 թ. |

Փողեր | 5

Հիմ ­ն ա­կան մո­տի­վա­ցիան կուշտ ստա­մոքսն է Հոկ­տեմ­բե­րի 7-9-ը Երևա­նում կա­յա­նա­լու  է «­Դի­ջի­թեք-2011» բիզ­նես ֆո­րու­մը: Մի­ջո­ցառ­ման կազ­մա­կեր­պիչ­նե­րից  է Ին­ֆոր­ մա­ցիոն տեխ­նո­լո­գիա­նե­րի ձեռ­նար­կու­թյուն­նե­րի միու­թյու­ նը (ԻՏՁՄ), ո­րի տնօ­րեն Կա­րեն Վար­դան­յա­նի հետ զրու­ցել  է «Օ­րա­կարգ»-ը:

«

Կա­րեն Վար­դան­ յան. «Հա­յաս­տա­ նում խնդիրն այն է, որ աշ­խա­ տող­նե­րի հիմ ­ն ա­ կան մո­տի­վա­ ցիան կուշտ ստա­ մոքսն  է, ա­պա­հո­ վու­թյու­նը ու շատ Ֆոտոլուր

-­­Պա­րոն Վար­դան­յան, ի՞նչ արդ­յունք­ներ  է ար­ձա­նագ­ րել ՏՏ ո­լորտն այս տար­վա ըն­թաց­քում, և ի՞նչ խնդիր­ ներ են դար­ձել ա­վե­լի հրա­տապ: -Առ­կա տնտե­սա­կան ցու­ ցա­նիշ­նե­րը ցույց են տա­լիս, որ Հա­յաս­տա­նում, որ­տեղ բո­ լոր ո­ լորտ­ ներն ան­ կում են ապ­ րում, ՏՏ ո­լորտն ար­ձա­նագ­րում  է առն­վազն 20% աճ: Սա­կայն դրան զու­գա­հեռ՝ ա­վե­լի ակն­հայտ են դառ­նում խնդիր­նե­րը: Իմ կար­ծի­ քով՝ տեխ­նո­լո­գիա­կան հա­սա­րա­ կու­թյան կա­ռուց­ման ճա­նա­պար­ հին ա­ռա­ջին խնդի­րը կրթա­կան հա­մա­կարգն  է և հա­մա­պա­տաս­ խան մաս­նա­գետ­նե­րի պա­կա­սը: ՏՏ ո­լորտն ինք­նու­րույն կա­րող  է ա­ճել և նաև օգ­նել պե­տու­թյա­նը, ե­թե ու­նե­նա բա­վա­րար քա­նա­կի ո­րակ­յալ աշ­խա­տուժ: Հա­մալ­սա­ րան­նե­րի շրջա­նա­վարտ­նե­րի քա­ նա­կը տա­րե­կան կազ­մում  է մոտ 1000 ու­սա­նող, սա­կայն ո­րակ­յալ մաս­նա­գետ­նե­րի թի­վը չի գե­րա­ զան­ցում տա­րե­կան 200-ը:

շու­ կան դա­ տարկ է: Այս խնդի­ րը հա­ մա­ լիր բնույթ ու­ նի, քա­ նի որ ե­րի­տա­սարդ­ներն ու­նեն պատ­վեր­նե­րի, ֆի­նան­սա­վոր­ ման, մտա­վոր սե­փա­կա­նու­թյան պաշտ­պա­նու­թյան և ն­մա­նա­տիպ այլ հիմ­ն ա­րար խնդիր­ներ: Դ­րա հա­մար մենք կարևո­րում ենք, որ խնդի­րը լուծ­վի նա­խա­գա­հի հո­ վա­նու ներ­քո, քա­նի որ Հա­յաս­ տա­նում գոր­ծում  է ուղ­ղա­հա­յաց կա­ռա­վար­ման մո­դե­լը: Եր­րոր­դը պատ­վեր­նե­րի խնդիրն է: Հա­յաս­տա­նի ՏՏ ո­լոր­տը հա­

Singapore Technologies-ը անց­ յալ տար­վա «Դի­ջի­թեք»-ից հե­տո ո­րո­շել  է Հա­յաս­տա­նում բա­ցել 200 մաս­նա­գե­տից բաղ­կա­ցած ստո­րա­բա­ժա­նում, ո­րը տա­րե­ կան պե­տու­թյա­նը մոտ ֌120  մլն հար­կա­յին մուտք կա­պա­հո­վի

-Իսկ ի՞նչ է պետք ա­նել այդ ուղ­ղու­թյամբ: -­­Մեզ անհ­րա­ժեշտ  է ձևա­վո­ րել աշ­խա­տան­քա­յին մեծ խմբեր: Ար­տա­սահ­մա­նից ե­կող բիզ­նես ա­ռա­ջար­կու­թյուն­նե­րը մեծ են, և մաս­նա­գետ­նե­րի պա­կա­սի պատ­ ճա­ռով մենք չենք կա­րո­ղա­նում դրանց ար­ձա­գան­քել: Ե­թե մենք ու­նե­նանք տա­րե­կան 2000 ո­րակ­ յալ մաս­ նա­ գետ, նրանք լրա­ ցու­ցիչ $20  մլն ե­կա­մուտ կբե­րեն պետբ­յու­ջեին: ԻՏՁՄ-ն, Կա­ռա­ վա­րու­թյան հետ միա­սին, փոր­ ձում  է Երևա­նի ճար­տա­րա­պե­ տու­թյան և շի­նա­րա­րու­թյան պե­ տա­կան հա­մալ­սա­րա­նում լուրջ փո­փո­խու­թյուն­ներ անց­կաց­ նել, ին­չը, հու­սով ենք, կհան­գեց­ նի այդ քա­նա­կի ձևա­վոր­մա­նը: Ծ­րագր­վում  է նաև ստեղ­ծել հա­ տուկ լա­բո­րա­տո­րիա­ներ, հիմ­ նադ­րամ, ո­րոնք թույլ կտան ար­ տա­սահ­մա­նից լա­վա­գույն դա­ սա­խոս­նե­րի բե­րել Հա­յաս­տան: Երկ­ րորդ խնդիրն այն  է, որ ե­րի­տա­սարդ­ներին պետք  է մո­ տի­վաց­նել զբաղ­վել ձեռ­նե­րե­ ցու­թյամբ: Այս չա­փա­նի­շով Հա­ յաս­տա­նը բա­վա­կան հետ  է մնում աշ­խար­հից: Այ­սինքն՝ մեր

»

մա­տա­րած լուրջ ֆի­նան­սա­վոր­ ման խնդիր չու­ նի, քա­ նի որ աշ­ խա­տան­քա­յին թի­մե­րը դեռ փոքր են ու լավ ձևա­ վոր­ ված չեն: Այս­ տեղ մեծ դեր կա­րող են ու­նե­նալ և ու­նեն Սփ­յուռ­քի մի­ջին խա­վի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը, քա­նի որ մեր թի­մե­րի չա­փը հա­մա­պա­տաս­խա­ նում  է մի­ջին բիզ­նե­սի պա­հանջ­ նե­րին: Այս կա­պն ամ­րապն­դե­լու հա­մար պետք  է ձևա­վո­րել վստա­ հու­թյան վրա հիմն­ված ցանց: -­­Հա­յաս­տա­նի ՏՏ ո­լոր­տի ըն­կե­րու­թյուն­նե­րը հիմ­ն ա­ կա­նում զբաղ­վում են դրսի պատ­վեր­նե­րով: Ժա­մա­նա­ կը չէ՞ արդ­յոք աշ­խար­հին ներ­կա­յա­նալ սե­փա­կան պրո­դուկտ­նե­րով: -­­Հա­յաս­տա­նի ՏՏ ո­լոր­տի ներ­ կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը ներ­կա­յա­նում են նաև սե­փա­կան ին­ժե­նե­րա­ կան լու­ծում­ն ե­րով: Դր­սի ըն­կե­րու­ թյուն­նե­րը Հա­յաս­տա­նում ու­նեն ի­րենց ստո­րա­բա­ժանում­ն ե­րը, որ­ տեղ կա­տա­րում են ինչ­պես դրսի պատ­վեր­նե­րը, այն­պես  էլ մշա­կում նոր պրո­դուկտ­ներ: Այս պա­րա­գա­ յում մեր սե­փա­կան պրո­դուկտ­ նե­րը դրսում ներ­կա­յաց­վում են

հազ­վա­դեպ՝ որևէ սո­ցիա­լա­կան խմբին պատ­կա­ նե­լը»:

այդ ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի ա­նու­ նով ու չեն կրում Made in Armenia դրոշ­մը, չնա­յած այս կարծ­րա­տի­ պը ևս ջարդ­վել  է, և աս­տի­ճա­նա­ բար ստեղծ­վում է Made in Armenia բրեն­դը, քա­նի որ Հա­յաս­տանն աշ­խար­հին ներ­կա­յա­նում  է որ­պես տեխ­նո­լո­գիա­կան եր­կիր: -Ն­կատ­վո՞ւմ  է արդ­յոք ՏՏ ո­լոր­տի աշ­խա­տու­ժի ար­ տա­հոսք: Ո՞րն եք հա­մա­ րում դրա պատ­ճա­ռը: -­­Տա­րե­կան Հա­յաս­տա­նից ար­ տա­հո­սում  է մոտ 200 ո­րակ­յալ փոր­ձա­ռու մաս­նա­գետ: Իմ կար­ ծի­քով՝ ե­թե այդ մաս­նա­գետ­նե­րը Հա­յաս­տա­նում սե­փա­կան բիզ­ նես հիմ­ն ե­լու հնա­րա­վո­րու­թյուն ու­նե­նան, հա­վա­նա­բար կգե­ րա­ դա­ սեն ա­ նել դա, քան գնալ ար­տա­սահ­ման­յան հայտ­նի ըն­ կե­րու­թյու­նում աշ­խա­տել: Հա­ յաս­ տա­ նում խնդիրն այն է, որ աշ­խա­տող­նե­րի հիմ­ն ա­կան մո­ տի­վա­ցիան կուշտ ստա­մոքսն  է, ա­պա­հո­վու­թյունն ու շատ հազ­ վա­դեպ՝ որևէ սո­ցիա­լա­կան խմբին պատ­կա­նե­լը: Սա­կայն լուրջ արդ­յունք ստեղծ­վում է այն դեպ­քում, երբ ա­ռաջ­նա­հերթ  է ինք­նա­հաս­տա­տու­մը, ծա­ռա­յու­ թյան մա­տու­ցու­մը և ն­մա­նա­ տիպ գա­ղա­փար­նե­րը: Ս­րա վառ օ­րի­նակն  է Ճա­պո­նիան, որ­տեղ տեխ­նո­լո­գիա­կան հա­սա­րա­կու­ թյու­նն աշ­խա­տու­ժի լո­յա­լու­թյան և վե­րա­բեր­մուն­քի արդ­յունք  է: -­­Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը 2011թ. ՏՏ ո­լոր­տի զար­գաց­ման

հա­մար հատ­կաց­րել  է ֌80 մլն: Որ­քա­նո՞վ է արդ­ յու­նա­վետ այդ մի­ջոց­նե­ րի օգ­տա­գոր­ծու­մը ցու­ցա­ հան­դես­նե­րի, ֆո­րում­ն ե­ րի վրա: -ՏՏ ո­լոր­տին հատ­կաց­վել  է գրե­թե նույն­քան գու­մար, որ­ քան Ձ­յու­դո­յի ֆե­դե­րա­ցիա­յին: Մենք փոր­ձում ենք ա­ռա­վե­լա­ գույ­նի հասց­նել այդ մի­ջոց­նե­ րի վե­րա­դար­ձե­լիու­թյու­նը: Մաս­ նա­վո­րա­պես՝ «­Դի­ջի­թեք» բիզ­ նես ֆո­րու­մի մի­ջո­ցով Հա­յաս­ տանն աշ­խար­հի քար­տե­զի վրա ներ­կա­յաց­վում  է որ­պես ՏՏ եր­ կիր: Կա­ռա­վա­րու­թյու­նից որ­ պես ա­ջակ­ցու­թյուն ստա­ցել ենք ֌12 մլն, ին­չը մեզ թույլ է տա­լիս 20%-ով ի­ջեց­նել մաս­նակ­ցու­թյան վճար­նե­րը: Այս տա­րի մենք ար­ դեն ու­նենք 100 մաս­նա­կից ըն­կե­ րու­թյուն, սա­կայն ե­թե մաս­նակ­ ցու­թյան վճար­նե­րը բարձր լի­ նեին, մաս­նա­կից­նե­րի թի­վը չէր գե­րա­զան­ցի 30-ը: «­Դի­ջի­թեք» բիզ­նես ֆո­րու­ մի արդ­յունք­նե­րը տպա­վո­րիչ են: Օ­րի­նակ՝ Singapore Technologies-ը՝ ՏՏ ո­լոր­տում խո­շո­րա­գույն ըն­կե­ րու­թյուն­նե­րից մե­կը, անց­յալ տա­ րի մաս­նակ­ցե­լով «Դի­ջի­թեք»-ին, այս տա­րի Հա­յաս­տա­նում բա­ցե­ լու  է 200 մաս­նա­գե­տից բաղ­կա­ ցած ստո­րա­բա­ժա­նում, ո­րը տա­ րե­կան պե­տու­թյա­նը մոտ ֌120  մլն հար­կա­յին մուտք կա­պա­հո­վի՝ 10 ան­գամ գե­րա­զան­ցե­լով «Դի­ջի­ թեք»-ին պե­տու­թյան ա­ջակ­ցու­ թյան գու­մա­րը: Նույ­նը կա­րե­լի  է ա­ սել National Instruments ըն­ կե­ րու­թյան մա­սին: Այ­սինքն՝ ա­ջակ­ ցու­թյան ծա­վալ­նե­րը հա­մե­մա­տե­ լի չեն արդ­յուն­քի հետ: -ՏՏ ո­լոր­տը խնդիր ու­ ներ՝ կապ­ված եր­կա­ կի նշա­նա­կու­թյան ապ­ րանք­նե­րի հետ: Ինչ­պի­ սի՞ զար­գա­ցում  է ստա­ցել այս խնդի­րը, և ինչ­պի­ սի՞ լու­ծում Դուք կա­րող եք ա­ռա­ջար­կել: -­Բո­ղոք­նե­րը քիչ են հի­մա, սա­ կայն այս հար­ցը ինս­տի­տու­ցիո­ նալ լուծ­ման կա­րիք ու­նի: Ե­թե ա­ռա­ջի­կա տա­րի­նե­րին ՏՏ ո­լոր­ տի ըն­կե­րու­թյուն­նե­րի քա­նակն ա­վե­լա­նա, ա­պա այս խնդիրն ա­վե­լի կսրա­նա: Այ­սօր դեռ բո­ ղոք­նե­րը հազ­վա­դեպ են, սա­ կայն ծա­վա­լի ա­ճին զու­գա­ հեռ՝ խնդիր­ներն ա­վե­լի հստակ կդառ­նան:  n Մա­րի­լույս Ե­րեմ­յան

դոլար/դրամ

374.33

2.28 p

0.61%

385 375 365 355 03.04

03.07

եվրո/դրամ

499.13

03.10 4.59 q

0.91%

560 540 520 500 480 03.04

03.07

ռուբլի/դրամ

11.52

03.10 0.08 q

0.69%

13,50 12,80 12,10 11,40 03.04

03.07

եվրո/դոլար

1.335

03.10

0.00 q

0.27%

1,51 1,44 1,37 1,30 03.04

03.07 WTI Brent

նավթ

03.10

78.59 0.61 q 0.77% 102.32 0.44 q 0.43%

US$/bbl.

125

100

75 03.04

ոսկի

03.07

կբ 100 հհ comex

03.10

1603.2 9.82 q 0.61% 1662.1 39.8 p 2.45%

US$/t oz.

1900

1650

1400 03.04

(comex)

պղինձ

03.10

03.07

6814 135.0 q

1.94%

US$/tonne

9700 8900 8100 7300 6500 03.04

տ ն տ ե ս ա կ ա ն

օ ր ա թ ե ր թ

Բաժանորդագրության համար դիմել «Հայփոստ» ՊՓԲԸ, հեռ. 51-45-46, 51-45-47 «Պրեսս Ստենդ» ՍՊԸ, հեռ. 52-21-99, (093)-88-68-01 «Պրեսս-Ատաշե» ՍՊԸ, հեռ. 27-02-22 «Հայմամուլ» ՓԲԸ, հեռ. 45-82-00, 45-89-17 «Բլից-Մեդիա» ՍՊԸ, հեռ. 52-53-01, 58-17-13 «Էքսպրես պլյուս» ՍՊԸ, հեռ. 54-84-30 Առաքումը՝ անվճար

ցորեն

(cbt)

03.07

221.102

03.10 2.75 q

1.23%

US$/tonne

300 260 220 03.04

03.07

03.10

Տվյալները վերցված են 3.10, Երևան, ժ. 16:05 Աղբյուրը՝ ՀՀ ԿԲ, Bloomberg և Forex


| №  10, երեքշաբթի, հոկտեմբերի 4, 2011 թ.

6 | Մեծ փողեր

Հու­նաս­տա­նը՝ Եվ­րո­պա­յի թշնա­մի Հու­նաս­տա­նի, Եվ­րա­միու­թյան ու Ար­ժույ­թի մի­ջազ­գա­յին հիմ­ն ադ­ րա­մի (ԱՄՀ) միջև հեր­թա­կան՝ €8  մլրդ տ­րան­շի տրա­մադր­ման շուրջ բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րը շա­ րու­նակ­վում են՝ չնա­յած Հու­նաս­ տա­նի ֆի­նանս­նե­րի փոխ­նա­ խա­րար Պան­տե­լիս Ի­կո­նո­մուի՝ դրանց ա­վար­տի մա­սին ե­րեկ ար­ած հայ­տա­րա­րու­թյա­նը, հա­ ղոր­ դում է Reuters-ը։ Ըստ գոր­ ծա­կա­լու­թյան՝ ԵՄ-ն և ԱՄՀ-ն շա­րու­նա­կե­լու են Հու­նաս­տա­ նի բյու­ջեի և բա­րե­փո­խում­ն ե­ րի ըն­թաց­քի ու­սում­ն ա­սի­րու­թյու­ նը, ո­րի արդ­յունք­նե­րի հի­ման վրա  էլ կա­յաց­վե­լու  է տրան­շի տրա­մադր­ման մա­սին ո­րո­շու­մը։ Նշենք, որ նա­խօ­րեին Հու­նաս­ տա­նի ֆի­նանս­ների նախարա­ րությունը հայ­ տարարել էր, թե Հու­նաս­տա­նը չի կա­րող

ա­պա­հո­վել 2011-2012 թթ. բյուջեի պա­կա­սուր­դի՝ ԱՄՀ-ի և ԵՄ-ի կողմից սահ­ման­ված նպա­տա­ կա­յին ցու­ցա­նիշ­նե­րը։ Ըստ Հու­ նաս­տա­նի Կա­ռա­վա­րու­թյան՝ 2011թ. երկ­րի բյու­ջեի պա­կա­սուր­ դը կկազ­մի ՀՆԱ-ի 8,5%-ը՝ նպա­ տա­կա­յին 7,6%-ի փո­խա­րեն, իսկ 2012թ. կկազ­ մի ՀՆԱ-ի 6,8%-ը՝ 6,5%-ի փո­խա­րեն։ Տ­րան­շի ստաց­ման հա­մար Հու­նաս­տա­նը ստիպ­ված  է լի­նե­ լու հեր­թա­կան ան­գամ նվա­զեց­ նել աշ­խա­տա­վար­ձե­րը և պե­տա­ կան հա­մա­կար­գում հաս­տիք­նե­ րը կրճա­ տել 30 հազ-ով։ ԵՄ-ն և ԱՄՀ-ն ս­ պառ­ նում են դա­ դա­ րեց­նել ֆի­նան­սա­վո­րու­մը, ե­թե Ա­թեն­քը չվե­րա­նա­յի իր բյու­ջե­ տա­յին քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը։ ԱՄՆ նա­խա­գա­հի տնտե­սա­կան հար­ցե­րով խորհր­դա­կան, հայտ­նի

տնտե­սա­գետ Նու­րիել Ռու­բի­նիի կար­ծի­քով՝ խնդի­րը ոչ թե Հու­նաս­ տա­նի վճա­րու­նակ չլի­նելն  է, այլ այն, որ ճգնա­ժա­մը կա­րող է տա­ րած­վել նաև Ի­տա­լիա­յում և Իս­ պա­նիա­յում։ Ըստ Ռու­բի­նիի՝ այս տնտե­սու­թյուն­նե­րը շատ ա­վե­լի մեծ են, և անհ­րա­ժեշտ է կան­խել դրանց հնա­րա­վոր սնան­կա­ցու­մը։ Մ­ յուս կող­ մից՝ հեշտ չի լի­ նի այս տնտե­սու­թյուն­նե­րը փրկել՝ ե­թե պարտ­քա­յին ճգնա­ժա­մը հաս­նի այս երկր­ներ։ Տն­տե­սա­գե­տը մտա­վա­խու­ թյուն  է հայտ­նել, որ ի­րա­վի­ճա­ կը դուրս  է գա­լիս վե­րահս­կո­ղու­ թյու­նից։ Ռու­բի­նին Եվ­րո­պա­յին ա­ռա­ջար­կել  է ա­վե­լաց­նել պարտ­ քա­յին ճգնա­ժա­մի դեմ հատ­կաց­ վող ֆի­նան­սա­կան մի­ջոց­նե­րը։ Ա­վե­լին՝ ըստ Ռու­բի­նիի՝ անհ­րա­ ժեշտ է ոչ թե մի քա­նի ա­միս անց,

այլ ա­ռա­ջի­կա շա­բաթ­նե­րին շուրջ €2 տրլն­-ա­նոց հրե­տա­նի կի­րա­ ռել։ Ն­րա կար­ծի­քով՝ միայն այս­ պի­սի մի­ջո­ցա­ռում­ն ե­րի շնոր­հիվ հնա­րա­վոր կլի­նի կան­խել եվ­րո­ պա­կան երկր­նե­րի զանգ­վա­ծա­ յին ան­վ­ճա­րու­նա­կու­թյու­նը, ո­րի հետևանք­նե­րը, ըստ Ռու­բի­նիի, ա­վե­լի ա­ղե­տա­լի կլի­նեն, քան 2008թ. ֆի­նան­սատն­տե­սա­կան ճգնա­ժա­մի­նը։ Ի դեպ՝ ե­րեկ Հու­նաս­տա­նի պարտ­քա­յին ճգնա­ժա­մի սրաց­ ման լու­րե­րի պայ­ման­նե­րում ա­սիա­կան ֆոն­դա­յին շու­կա­ նե­րը փակ­վե­ցին կտրուկ անկ­ մամբ։ Ճա­պո­նա­կան Nikkei ին­ դեք­ սը նվա­ զել էր 1,8%-ով, հոն­ կոնգ­յան Hang Seng-ը՝ ա­վե­լի քան 4,5%-ով։ Տ­րա­մադ­րու­թյուն­ նե­րը նույն  էին նաև եվ­րո­պա­կան ֆոն­դա­յին շու­կա­նե­րում։  n

riskmanagementmonitor.com։

Ա­թեն­քում պա­կա­սուրդն ա­վե­լի մեծ  էր, քան սպա­սում  էին

Եվ­րո­պան պարտ­քա­յին ճգնա­ժա­մից փրկե­լու հա­մար ա­ռա­ջի­կա շա­բաթ­նե­րին անհրաժեշտ է լինելու շուրջ €2 տրլն։

Եր­կա­րատև լճա­ցում ԱՄՆ-ում և Եվ­րա­միու­թյու­նում Goldman Sachs-ը զար­գա­ցող երկր­նե­րում ռե­ցե­սիա­յի վտանգ չի տես­նում Երկարատև լճացման հավանականությունը` ըստ երկրների (%) Բելգիա Իտալիա Ճապոնիա Ավստրիա Ֆրանսիա ԱՄՆ Կանադա Նորվեգիա Ավստրալիա Դանիա Իսպանիա Շվեյցարիա Նիդեռլանդներ Գերմանիա Նոր Զելանդիա Շվեդիա Մեքսիկա Բրիտանիա Կոլումբիա Հունաստան Ֆինլանդիա Բրազիլիա Չիլի ՀԱՀ Ինդոնեզիա Թուրքիա Պերու Հնդկաստան Ռուսաստան Չինաստան

53,0 49,0 48,0 47,5 46,0 43,0 41,5 38,5 36,5 36,0 35,5 35,0 34,5 31,0 31,0 29,0 23,5 21,0 18,0 17,0 15,0 14,5 12,0 9,5 8,5 4,0 2,0 1,0 0,5 0,5

Աղբյուրը` Goldman Sachs

Տն­տե­սա­գետ­նե­րը և փոր­ձա­ գետ­նե­րը շա­րու­նա­կում են կան­խա­տե­սում ­ն եր ա­նել հա­ մաշ­խար­հա­յին ֆի­նան­սա­կան ճգնա­ժա­մի մակ­րոտն­տե­սա­ կան հնա­րա­վոր հետևանք­նե­ րի տևա­կա­նու­թյան և դ­րանց ազ­դե­ցու­թյան շուրջ։ Այս­պես՝ ա­մե­րիկ­յան Goldman Sachs (GS) ներդ­րու­մա­յին բանկն ու­սում­ նա­սի­րել  է եր­կա­րա­ժամ ­կ ետ լճաց­ման հա­վա­նա­կա­նու­թյու­ նը։ Կան­խա­տե­սումն ամ­փոփ­ ված է բան­ կի Global Economy Weekly հաշ­վետ­վու­թյան մեջ: GS-ը պատ­մա­կան փաս­տե­րի հի­ ման վրա գնա­հա­տել  է եր­կա­ րա­ժամ ­կ ետ (ա­վե­լի քան 10 տա­ րի տևած) ռե­ցե­սիա­նե­րը, ո­րոնց վեր­ջին 150 տա­րում ա­ռե­րես­վել են տար­բեր երկր­ներ։ Վեր­ջին՝ ա­ռա­վել հիշ­վող, սա­կայն, ըստ բան­կի՝ «ոչ այն­քան յու­րա­հա­ տուկ» եր­կա­րա­ժամ ­կ ետ լճա­ցու­ մն ար­ձա­նագր­վել  է Ճա­պո­նիա­ յում 1992-2003 թթ.։ Հատ­կան­շա­կան  է, որ 18802010 թթ. հա­մաշ­խար­հա­յին տնտե­սու­թյան մեջ ար­ձա­նագր­ վել  է հա­ ման­ ման 90 դեպք։ Դ­ րանց մեծ մա­ սը (56%) տե­ ղի է ու­նե­ցել 1950-ա­կան­նե­րից հե­տո և բա­ժին  է ընկ­նում Տն­տե­սա­կան

հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան և զար­ գաց­ման կազ­մա­կեր­պու­թյան (ՏՀԶԿ) երկր­ նե­ րին (62%)։ Ընդ ո­րում՝ Երկ­րորդ աշ­խար­հա­մար­ տից հե­տո ար­ձա­նագր­ված 22 ռե­ցե­սիա­նե­րը բա­վա­կան եր­կա­ րատև են ե­ղել (շուրջ 10 տա­րի)։ Եր­կա­րատև ռե­ցե­սիա­նե­ րի ա­ռանձ­նա­հատ­կու­թյուն­նե­ րից են ՀՆԱ-ի՝ մեկ շնչին բա­ժին ընկ­նող կա­յուն, սա­կ��յն ցածր ցու­ցա­նի­շը (մի­ջի­նը՝ 0,5%), գոր­ ծազր­կու­թյան բարձր մա­կար­ դա­ կը (ՏՀԶԿ-ի ան­ դամ երկր­ նե­րում, ինչ­պես նաև կազ­մա­ կեր­պու­թյա­նը չան­դա­մակ­ցող երկր­նե­րում այն կազ­մել  է տո­ կո­սա­յին ե­րեք կետ), ան­շարժ գույ­քի գնե­րի լճա­ցու­մը (շուրջ -0,1%), բաժ­նե­տոմ­սե­րում կա­ տար­ված ներդ­րում­ն ե­րի վե­րա­ դար­ձե­լիու­թյան ցածր մա­կար­ դա­կը (տա­րե­կան 5%)։ Կան­խ ա­տ ես­մ ան հե­ղ ի­ն ակ­ նե­ ր ը գնա­ հ ա­ տ ել են նաև եր­ կա­ր ատև ռե­ց ե­ս իա­յ ի հա­վա­ն ա­ կա­ն ու­թ յու­ն ն այ­ս օր­վա ի­ր ա­վ ի­ ճա­կ ում։ Այս­պ ես՝ զար­գա­ց ող երկր­ն ե­ր ում (օ­ր ի­ն ակ՝ Ռու­ս աս­ տան, Չի­ն աս­տ ան, Հնդ­կ աս­ տան, Բ­ր ա­զ ի­լ իա) դրա հա­վա­ նա­կ ա­ն ու­թ յու­ն ը զրո­յ ին մոտ  է, ԱՄՆ-ում և Եվ­ր ա­մ իու­թ յան ան­ դամ երկր­ ն ե­ ր ում 40% է։ Ըստ

GS-ի՝ եր­կ ա­ր ատև ռե­ց ե­ս իան ու­ղեկց­վում  է նաև ֆոն­դա­ յին շու­կ ա­յ ի անկ­մ ամբ։ Ռե­ց ե­ սիա­յ ից ա­ռ ա­վել քիչ «կախ­վա­ ծու­ թ յուն», ըստ բան­ կ ի փոր­ ձա­գետ­ն ե­ր ի, դրսևո­ր ում են ար­ժ ու­թ ա­յ ին և բան­կ ա­յ ին ճգնա­ժ ա­մ ե­ր ը։ GS-ի տնտե­սա­գետ­նե­րը չեն մատ­նան­շել տնտե­սա­կան քա­ ղա­քա­կա­նու­թյան այն գոր­ծիք­ նե­րը, ո­րոնց մի­ջո­ցով հնա­րա­վոր կլի­նի հաղ­թա­հա­րել եր­կա­րատև լճա­ցու­մը։ «Ըն­թա­ցիկ պայ­ման­ նե­րում, երբ տնտե­սա­կան իշ­խա­ նու­թյուն­նե­րի՝ մանև­րե­լու հնա­ րա­վո­րու­թյուն­նե­րը սահ­մա­նա­ փակ են, ռե­ցեսիա­յից հնա­րա­ վոր կլի­ նի խու­ սա­ փել միայն ոչ ա­վան­դա­կան գոր­ծո­ղու­թյուն­ նե­րի մի­ջո­ցով»,– աս­ված  է GS-ի հաշ­վետ­վու­թյու­նում։ Ի դեպ՝ ե­րեկ մի­ջազ­գա­յին վար­կան­շա­յին Fitch գոր­ծա­կա­ լու­թյու­նը նվա­զեց­րել  է հա­մաշ­ խար­ հա­ յին ՀՆԱ-ի 2011-2013 թթ. ա­ճի կան­խա­տե­սու­մը։ Այն, ըստ գոր­ծա­կա­լու­թյան, ըն­թա­ցիկ տա­ րում կկազ­ մի 2,6%՝ ա­ վե­ լի վաղ կան­խա­տես­ված 3,1  %–ի փո­խա­ րեն։ 2012թ. ա­ճի կան­խա­տե­սու­մը 2,7% է՝ նա­ խորդ 3,4%-ի փո­ խա­ րեն, 2013թ.՝ 3,1%՝ նա­խորդ 3,4%ի փո­խա­րեն։  n

Մինսկն անց­նում  է ար­ժու­թա­յին ին­տեր­վեն­ցիա­նե­րի Ն­պա­տա­կը՝ կան­խել դո­լա­րի ամ­րապն­դու­մը Բե­լա­ռու­սի Ազ­գա­յին բան­կը մտա­դիր  է Բե­լա­ռու­սի ար­ժու­ թա­ֆոն­դա­յին բոր­սա­յի (ԲԱԲ) լրա­ցու­ցիչ առևտ­րաշ­րջա­նի ըն­թաց­քում ար­ժու­թա­յին ին­ տեր­վեն­ցիա­ներ ի­րա­կա­նաց­ նել։ Ե­ րեկ այս մա­ սին հայ­ տա­րա­րել է Բե­լա­ռու­սի Ազ­ գա­յին բան­կի կա­ռա­վար­ման խորհր­դի նա­խա­գահ Նա­դեժ­ դա Եր­մա­կո­վան։ Էջը պատրաստեց Տաթև Հովհաննիսյանը

Ն­շենք, որ բե­լա­ռու­սա­կան ռուբ­ լու փո­խար­ժե­քը սահ­ման­վում  է հիմ­ն ա­կան առևտ­րաշր­ջան­նե­րի արդ­յունք­նե­րի հի­ման վրա։ Սկ­ սած սեպ­տեմ­բե­րից՝ Բե­լա­ռու­ սի ար­ժու­թա­ֆոն­դա­յին բոր­սա­ յում մեկ­նար­կել են լրա­ցու­ցիչ առևտ­րաշր­ջան­նե­րը՝ «ա­զատ» փո­խար­ժե­քի սահ­ման­ման նպա­ տա­կով։ Ըստ Եր­մա­կո­վա­յի՝ մինչ այժմ Ազ­գա­յին բան­կը լրա­ցու­ցիչ

առևտ­րաշ­րջան­նե­րի ըն­թաց­քում ին­տեր­վեն­ցիա­ներ չի ի­րա­կա­նաց­ րել։ Ն­ րա խոս­ քով՝ դա անհ­ րա­ ժեշտ է այս ա­ միս ազ­ գա­ յին ար­ ժույ­թի նկատ­մամբ դո­լա­րի կտրուկ ամ­րապն­դու­մը կան­խե­լու նպա­ տա­կով։ Ին­տեր­վեն­ցիա­ներն ի­րա­ կա­նաց­վե­լու են Ազ­գա­յին բան­կի կող­մից գնված $103  մլն­-ի հաշ­վին, ո­րը կու­տակ­վել  է երկ­րի ոս­կեար­ ժու­թա­յին պա­հուստ­նե­րում։ Եր­մա­կո­վան հայ­տա­րա­րել է, որ նախ­կին փո­խա­ռու­թյուն­նե­րի

վե­րա­ֆի­նան­սա­վոր­ման նպա­տա­ կով Բե­լա­ռու­սը մտա­դիր  է Ար­ժու­ թի մի­ջազ­գա­յին հիմ­ն ադ­րա­մից (ԱՄՀ) նոր մի­ջոց­ներ ներգ­րա­վել։ Ն­րա խոս­քով՝ $7  մլրդ վար­կա­յին ծրագ­րի շուրջ բա­նակ­ցու­թյուն­նե­ րը, ինչ­պես նաև երկ­րի տնտե­սա­ կան վի­ճա­կի գնա­հատ­ման ուղ­ ղու­թյամբ ԱՄՀ ա­ռա­քե­լու­թյան աշ­խա­տանք­նե­րը մեկ­նար­կե­լու են վաղ­վա­նից։ Հի­շեց­նենք, որ 2009-2010 թթ. Բե­ լա­ռու­սը հինգ տրան­շով ԱՄՀ-ից

ստա­ ցել  է շուրջ $3,46  մլրդ, ընդ ո­րում՝ վեր­ջին տրան­շը՝ $670 մլն-ը, Մինս­կին հատ­կաց­վել  է 2010թ. մար­ տին։ Եր­մա­կո­վան տե­ղե­կաց­րել  է, որ ոս­կեար­ժու­թա­յին պա­հուստ­ նե­րի հա­մալր­ման նպա­տա­կով Մինս­կը դի­տար­կում  է Ի­րա­նից $400  մլն ար­ժո­ղու­թյամբ մի­ջոց­ ներ ներգ­րա­վե­լու հնա­րա­վո­րու­ թյու­նը, ին­չի շուրջ պաշ­տո­նա­ կան Թեհ­ րա­ նի հետ ար­ դեն իսկ ձեռք  է բեր­վել սկզբուն­քա­յին հա­մա­ձայ­նու­թյուն։  n


№  10, երեքշաբթի, հոկտեմբերի 4, 2011 թ. |

Աշխարհ | 7

Էր­հար­դի ծրա­գի­րը Կանց­լե­րը ցան­կա­ցել  է «գնել» Արևել­յ ան Գեր­մա­նիան Ե­րեկ Գեր­մա­նիան տո­նում  էր վե­րա­միա­վոր­ման 21-ամ­յա­կը։ Այս կա­պակ­ցու­թյամբ ռու­սա­ կան «Նե­զա­վի­սի­մա­յա գա­զե­ տան» ներ­կա­յաց­րել  է Գեր­մա­ նիա­յի միաս­նու­թյան օր­վա նա­ խօ­րեի պատ­մա­կան հեր­թա­ կան սեն­ սա­ ցիան՝ մինչ այժմ ան­հայտ մնա­ցած «Էր­հար­դի ծրա­գի­րը»։

Լ­յուդ­վիգ Էր­հար­ դը հույս ուներ, թե Sueddeutsche.de

Վա­շինգ­տո­նը կա­ջակ­ցի զին­ված Եվ­րո­պա­յում ստա­տուս քվո­յի փո­փոխ­ման որևէ ծրագ­րի։

Պարզ­վում  է՝ արևմ­տա­գեր­մա­ նա­կան տնտե­սա­կան հրաշ­ քի «հայր» Լ­յուդ­վիգ Էր­հար­դը՝ Գեր­մա­նիա­յի Դաշ­նա­յին Հան­ րա­պե­տու­թյան 2-րդ կանց­լե­րը (1963-1966 թթ.), Կոն­ րադ Ա­ դե­ նաո­ւե­րից հե­տո, փոր­ձել  է եր­ կու Գեր­մա­նիա­նե­րի միա­վոր­ ման հա­մար ճա­նա­պարհ հար­ թել Խորհր­դա­յին Միու­թյա­նը բազ­մա­մի­լիար­դա­նոց վճա­րում­ ներ կա­տա­րե­լու մի­ջո­ցով։ Ըստ Էր­հար­դի՝ այդ տա­րի­նե­րին խորհր­դա­յին տնտե­սու­թյու­նը գեր­մա­նա­կան ֆի­նան­սա­կան օ­ժան­դա­կու­թյան կա­րիքն ու­ ներ, և այդ օ­ժան­դա­կու­թյու­նը «կա­րող  էր վե­րա­միա­վոր­ման

իր ճե­պագ­րե­րից մե­ գի­նը դառ­նալ»։ կում դես­ պան Մակ­ Շաում­բ ուր­գ ում, գին գրել  էր, թե որ­տեղ կանց­ Նա­խա­տես­վում  էր «Էր­հար­դի ծրա­ լե­րի նստա­ Խորհր­դա­յին գի­րը քա­ղա­քա­ վայրն էր, Միու­ թյա­նը տա­սը կան միամ­տու­ ա կ ն­կ ա ­ տար­վա ըն­թաց­քում վճա­ թյուն է»։ լում էին, որ րել տա­րե­կան Կ ո ն­ր ա դ Ն ա­հ ա ն գ­ն ե ­ Ա­դ ե­ն ա ո­ւ ե­ր ը րը կմիջ­նոր­ պաշ­տ ո­ն ը լքե­ դեր Մոսկ­վա­ լուց ա­ռ աջ «կան­ յից Գեր­մա­նիա­յի խա­տ ե­ս ել»  էր, թե Դե­մ ոկ­ր ա­տ ա­կ ան հե­ռ ա­տ ե­ս ու­թ յունն իր Հան­ր ա­պ ե­տ ու­թ յան ի­ր ա­վա­հ ա­ջ որ­դ ի ու­ժ եղ «հետգն­ման» գոր­ծար­ կող­մ ե­ր ից չէ։ Եվ իս­կ ա­պ ես, քում։ Գա­ղա­փա­րը ներ­կա­յաց­ շատ չան­ց ած՝ կանց­լեր Լ­յ ուդ­ վում է Բոն­նում ԱՄՆ-ի դես­պան վիգ Էր­հ ար­դ ը հա­վա­ն ու­թ յուն  է Ջորջ Մակ­գիին։ տա­լ իս խորհր­դա­յ ին գա­զա­խ ո­ Ըստ այս ծրագ­րի՝ նա­խա­տես­ ղո­վակ­ն ե­ր ի հա­մ ար մեծ տրա­ վում  էր Խորհր­դա­յին Միու­թյա­ մա­գ իծ ու­ն ե­ց ող խո­ղո­վակ­ն ե­ նը տա­սը տար­վա ըն­թաց­քում րի ար­տ ա­հ ան­մ ան՝ գեր­մ ա­ վճա­րել տա­րե­կան $2,5  մլրդ նա­ց ի­ն ե­ր ի հա­մ ար ոչ այն­ք ան գեր­մա­նա­կան մար­կի այդ տա­ շա­հ ա­վետ  էմ­բ ար­գ ո­յ ին։ րի­նե­րի փո­խար­ժե­քով. խոս­քը Էր­հար­դը միա­միտ  էր Սա­ 100  մլրդ­-ի մա­սին  էր։ Էր­հար­ ռը պա­տե­րազ­մի թեժ տա­րի­նե­ դի ցան­կու­թյու­նը, թե ԱՄՆ-ի րին՝ հու­սա­լով, թե Վա­շինգ­տո­ Կա­ռա­վա­րու­թյունն իր ծրա­գի­ նը կա­ջակ­ցի զին­ված Եվ­րո­պա­ րը կներ­կա­յաց­նի Կ­րեմ­լին, այդ­ յում ստա­տուս քվո­յի փո­փոխ­ման պես  էլ ի­րա­կա­նու­թյուն չի դառ­ որևէ ծրագ­րի։  n նում։ Վա­շինգ­տոնին ուղղ­ած

$2,5 մլրդ։

Մեկ­նար­կել  է Նո­բել­յա­նա­կան շա­բա­թը Դափ­նե­կիր­նե­րից ա­ռա­ջի­նին այն կշնորհ­վի հետ­մա­հու

Ե­րեկ Շ­վե­դիա­յում մեկ­նար­կել  է 110-րդ Նո­բել­յա­նա­կան շա­բա­թը, ո­րի ըն­թաց­քում հայտ­նի կդառ­ նան 2011թ. Նո­ բել­յան մրցա­ նա­ կա­կիր­նե­րը։ Ա­վան­դույ­թի հա­ մա­ձայն՝ ա­ռա­ջի­նը հայ­տա­րար­ վել են ֆի­զիո­լո­գիա­յի և բժշ­կու­ թյան ո­լոր­տում դափ­նե­կիր­նե­րի ա­նուն­նե­րը։ Նո­բել­յան կո­մի­տեն այս բնա­գա­վա­ռում 2011թ. մր­ ցա­նա­կը շնոր­հել  է Բր­յուս Բոյթ­ լե­րին, Ժ­յուլ Հոֆ­մա­նին և Ռալֆ Շ­տայն­մա­նին՝ բնա­ծին ի­մու­նի­ տե­տի խթան­ման ո­լո­տում հե­տա­ զո­տու­թյուն­նե­րի հա­մար։ Ի դեպ՝ դափ­նե­կիր­նե­րից Ռալֆ Շ­տայ­մա­նը մա­հա­ցել  է մրցա­նա­կի

շնորհ­ման մա­սին հայտ­նի դառ­ նա­լուց ե­րեք օր ա­ռաջ՝ սեպ­տեմ­ բե­րի 30-ին, են­թաս­տա­մոք­սա­յին գեղ­ձի քաղց­կե­ղից։ Գիտ­նա­կա­նը վեր­ջին ա­միս­նե­րին բուժ­վում  էր դե­ղո­րայ­քով, ո­րի ազ­դե­ցու­թյու­ նը հիմն­ված  էր մրցա­նա­կի ար­ ժա­նա­ցած հայտ­նա­գոր­ծու­թյան սկզբուն­քի վրա։ Այ­սօր և վա­ղը կհայ­տա­րար­ վեն ֆի­զի­կա­յի ու քի­միա­յի ո­լոր­ տի մրցա­նա­կա­կիր­նե­րի ա­նուն­ նե­րը։ Ուր­բաթ օ­րը հայտ­նի կդառ­նա Խա­ղա­ղու­թյան նո­բել­ յան մրցա­նա­կա­կի­րը։ 2011թ. Նո­ բել­յա­նա­կան շա­բա­թը կա­վարտ­ վի հա­ջորդ եր­կու­շաբ­թի, երբ

կհրա­պա­րակ­վի տնտե­սու­թյան ո­լոր­տում հաղ­թո­ղի ա­նու­նը։ Ա­ռայժմ հայտ­նի չէ, թե երբ կհայ­ տա­րար­վի գրա­կա­նու­թյան ո­լոր­ տի մրցա­նա­կա­կրի անունը։ Հի­շեց­նենք, որ անց­յալ տա­րի Խա­ղա­ղու­թյան Նո­բել­յան մրցա­ նա­կը շնորհ­վեց չի­նա­ցի ի­րա­ վա­պաշտ­պան Լ­յու Ս­յաո­բո­յին։ Ս­րան ի պա­տաս­խան՝ չի­նա­ցի­ նե­րը ստեղ­ծե­ցին Կոն­ֆու­ցիո­սի ան­վան Խա­ղա­ղու­թյան մրցա­նա­ կը, ո­ րի թեկնածուների շարքում այս տա­րի ներ­կա­յաց­ված  էր Ռու­ սաս­տա­նի վար­չա­պետ Վ­լա­դի­միր Պու­տի­նը։ Ի դեպ՝ Հար­վար­դի հա­մալ­սա­

րա­նում նա­ խօ­րեին տե­ ղի  է ու­նե­ ցել Նո­բել­յան մրցա­ն ա­կ ա­ բաշ­խ ու­թ յու­ նը։ Մր­ցա­նակ­ ներն այս­տեղ հանձն­վում են ա­մե ­նաան­հե­թեթ հայտ­ն ա­գ որ­ծ ու­ թյուն­նե­րի հա­մար։ Այս տար­վա դափ­նե­ կիր­նե­րի թվում կեն­սա­բան­ ներ են, որոնց հա­ջող­վել է ա­պա­ ցու­ցել, որ ավստ­րա­լա­կան ա­րու բզեզ­նե­րին գրգռում են գա­րեջ­րի

շշե­րը, ո­րոնք տե­ղա­կան սլեն­գում կոչ­վում են stubbies.  n

Ա­ռանց ա­տո­մա­յին  է­ներ­գե­տի­կա­յի ա­ռա­ջի­կա 50 տա­րում հնա­րա­վոր չէ

refdag.nl.

Վս­տահ  է ՄԱԳԱՏԷ-ի նախ­կին ղե­կա­վա­րը

Մու­համադ ալ Բա­րա­դեյ. «Ա­ռանց ա­տո­մա­յին  է­ներ­գե­տի­կա­յի մենք չենք կա­րող»։ Էջը պատրաստեցին Սյուզաննա Հովհաննիսյանը և Լիլիթ Միքայելյանը

Ֆ­րան­սիա­կան Le Monde պար­ բե­րա­կա­նին տված հար­ցազ­ րույ­ցում Ա­տո­մա­յին է­ներ­գիա­յի մի­ջազ­գա­յին գոր­ծա­կա­լու­թյան (ՄԱԳԱՏԷ) նախ­կին ղե­կա­վար Մու­համ­ադ ալ Բա­րա­դեյն անդ­ րա­դար­ձել  է ա­տո­մա­յին է­ներ­ գե­տի­կա­յի ա­պա­գա­յին՝ ճա­պո­ նա­կան «Ֆու­կուսի­մա» ա­տո­ մա­կա­յա­նի վթա­րից հե­տո։ Ալ Բա­րա­դեյն այս վթա­րից եր­կու դաս  է քա­ղել՝ անհ­րա­ժեշտ  է մե­ ծաց­նել շա­հա­գործ­վող ա­տո­մա­ յին ռեակ­տոր­նե­րի անվ­տան­գու­ թյու­նը և ա­րա­գաց­նել նոր, ա­ռա­ վել անվ­տանգ տեխ­նո­լո­գիա­նե­ րի կի­րա­ռու­մը։ «Ա­ռանց ա­տո­մա­յին է­ներ­գե­ տի­ կա­ յի մենք չենք կա­ րող։ Այն

աշ­խար­հում ար­տադր­վող է­լեկտ­ րաէ­ներ­գիա­յի 14%-ն  է կազ­մում։ ՄԱԳԱՏԷ-ի տվյալ­նե­րով՝ մինչև 2050թ. այս ցու­ցա­նի­շը կհաս­ նի 24%-ի։ Մե­ կու­ կես մլրդ մարդ այ­սօր հնա­րա­վո­րու­թյուն չու­նի օգտ­վել է­լեկտ­րաէ­ներ­գիա­յից, իսկ ա­ռանց դրա՝ զար­գա­ցումն անհ­նար  է»,– ա­սել  է Մու­հա­մադ ալ Բա­րա­դե­յը։ Հար­ցազ­րույ­ցում Ալ Բա­րա­դե­ յը նշել  է, որ ա­տո­մա­յին է­ներ­ գե­տի­կան ո­րո­շա­կի է­ներ­գե­տիկ ան­կա­խու­թյուն  է տա­լիս։ «Ե­ թե դուք հրա­ժար­վում եք ա­տո­ մա­յին է­ներ­գե­տի­կա­յից, ա­պա կախ­վա­ծու­թյան մեջ եք հայտն­ վում ա­ծու­խից, նավ­թից ու գա­ զից, ո­ րոնց գնե­ րը կտրուկ

ա­ճում են։ Իսկ ինչ­պե՞ս պայ­քա­ րել կլի­մա­յի փո­փո­խու­թյուն­նե­ րի դեմ։ Ա­տո­մա­յին է­ներ­գե­տի­ կան խնդրի լուծ­ ման մի տար­ բե­րակն  է։ Է­ներ­գիա­յի վե­րա­ կանգն­վող աղբ­յուր­նե­րը չեն կա­րող ա­պա­հո­վել ար­տադ­ րու­թյան անհ­րա­ժեշտ ծա­վա­լը։ Ե­կեք ի­րա­տես լի­նենք՝ ա­ռա­ջի­ կա 50 տա­րում ա­տո­մա­յին է­ներ­ գե­տի­կան մեզ անհ­րա­ժեշտ  է»,– հայ­տա­րա­րել  է ՄԱԳԱՏԷ-ի նախ­կին ղե­կա­վա­րը։ Ըստ նրա՝ հարկ է լու­ ծել նաև մի­ջու­կա­յին թա­փոն­նե­րի պահ­ պան­ման խնդի­րը։ Ալ Բա­րա­դե­ յի կար­ ծի­ քով՝ դրանք պետք  է կենտ­րո­նաց­վեն ոչ ա­վե­լի, քան 2-3 երկ­րի տա­րած­քում։  n


| №  10, երեքշաբթի, հոկտեմբերի 4, 2011 թ.

8 | Սպորտ

Վար­դան Մի­նաս­յա­նը հրա­վի­րել  է Ա­րազ Օզ­բի­լի­սին Հա­յաս­տա­նի հա­վա­քա­կա­նի գլխա­վոր մար­զիչ Վար­դան Մի­ նաս­յա­նը հրա­պա­րա­կել  է ֆուտ­ բո­լիստ­նե­րի ցու­ցա­կը, ով­քեր հրա­վիր­վել են մաս­նակ­ցե­լու հոկ­տեմ­բե­րի 3-ից սկսվող Ազ­ գա­յին հա­վա­քա­կա­նի ու­սում­ն ա­ մար­զա­կան հա­վա­քին: Հի­շեց­ նենք, որ մեր ընտ­րա­նին նա­խա­ պատ­րաստ­վում  է հոկ­տեմ­բե­րի 7-ին և 11-ին կա­յա­նա­լիք Մա­կե­ դո­նիա­յի և Իռ­լան­դիա­յի հա­վա­ քա­կան­նե­րի հետ 2012թ. Եվ­րո­ պա­յի ա­ռաջ­նու­թյան ընտ­րա­կան փու­լի հան­դի­պում­ն ե­րին: Հ­րա­վիր­ված­նե­րի ցու­ցա­կում ա­ռա­ջին ան­գամ ընդգրկ­վել  է Ամս­տեր­դա­մի «Ա­յաք­սի» ֆուտ­ բո­լիստ Ա­րազ Օզ­բի­լի­սը: Ներ­ կա­յաց­նում ենք հա­վա­քա­կան հրա­վիր­ված ֆուտ­բո­լիստ­նե­րի ցու­ցակն ամ­բող­ջու­թյամբ: Դար­պա­սա­պահ­ներ Ռո­ման Բե­րե­զովս­կի, «Խիմ ­կ ի» (Ռու­սաս­տան) Գևորգ Գաս­պա­րով, «Մի­կա» Պաշտ­պան­ներ Սար­գիս Հով­սեփ­յան, «Փ­յու­նիկ» Վա­րազ­դատ Հա­րո­յան, «Փ­յու­նիկ» Հ­րայր Մ­կո­յան, «Մի­կա» Ռո­բերտ Ար­զու­ման­յան, «Յա­գե­ լո­նիա» (Լե­հաս­տան) Լևոն Հայ­րա­պետ­յան, «Լե­խիա» (Լե­հաս­տան)

Ազգային ընտրանին պատրաստվում է Մակեդոնիայի և Իռլանդիայի հետ խաղերին:

Վա­լե­րի Ա­լեք­սան­յան, «Սա­նատ նավթ» (Ի­րան) Կի­սա­պաշտ­պան­ներ Ար­թուր Ե­դի­գար­յան, «Բա­նանց» Ար­տակ Ե­դի­գար­յան, «Փ­յու­նիկ» Ար­թուր Յուզ­պաշ­յան, «Փ­յու­նիկ» Կառ­լեն Մկրտչ­յան, «Մե­տա­ լուրգ» (Ուկ­րաի­նա) Հեն­րիխ Մ­խի­թար­յան, «Շախտ­ յոր», (Ուկ­րաի­նա) Զա­վեն Բա­դո­յան, «Իմ­պուլս» Էդ­գար Մա­լաք­յան, «Փ­յու­նիկ»

Ա­րազ Օզ­բի­լիս, «Ա­յաքս» (Հո­լան­դիա) Հար­ձակ­վող­ներ Յու­րա Մով­սիս­յան, «Կ­րաս­նո­ դար» (Ռու­սաս­տան) Գևորգ Ղա­զար­յան, «Մե­տա­ լուրգ» (Ուկ­րաի­նա) Էդ­գար Մա­նու­չար­յան, «Ու­րալ» (Ռու­սաս­տան) Մար­կոս Պի­զե­լի, «Կ­րաս­նո­դար» (Ռու­սաս­տան) Ար­թուր Սար­կի­սով, «Շին­նիկ» (Ռու­սաս­տան) n

«Փ­յու­նի­կը» չկարողացավ հաղ­թել «Ու­լի­սին» Ֆուտ­բո­լի Հա­յաս­տա­նի ա­ռաջ­նու­թյան բարձ­րա­գույն խմբի 24-րդ տու­րի հան­դի­պում­ն ե­րից կենտ­րո­նա­կա­նը, ան­շուշտ, Վազ­գեն Սարգս­ յա­նի ան­վան «Հան­րա­պե­տա­կան» մար­զա­դաշ­տում կա­յա­ցած «Փ­յու­ նիկ»-«Ու­լիս» մրցա­վեճն  էր: Հան­դիպ­ման ել­քը նշա­նա­կա­լի պի­տի լի­ ներ չեմ­պիո­նու­թյան հա­մար մղվող պայ­քա­րի ա­ռու­մով։ Այս  էր պատ­ ճա­ռը, որ խաղն ըն­թա­ցավ ոչ այն­քան դի­տար­ժան պայ­քա­րով և սա­ կա­վա­թիվ գո­լա­յին պա­հե­րով: Ընդ­հա­նուր առ­մամբ փյու­նիկ­ցի­ներն ա­վե­լի ակ­տիվ  էին՝ շնոր­հիվ հար­ձակ­ման ձախ եզ­րում խա­ղա­ցող Ղու­կաս Պո­ղոս­յա­նի, ինչ­պես նաև կենտ­րո­նում Ար­տակ Ե­դի­գար­յա­նի և Ար­թուր Յուս­պաշ­յա­նի նա­ խա­ձեռ­նող խա­ղի: Ինչ վե­րա­բե­րում  է «Ու­լի­սի» ֆուտ­բո­լիստ­նե­րին, ա­պա նրանց ոչո­քին ա­վե­լի ձեռն­տու  էր, ուս­տի թի­մը փոր­ձում  էր խա­ղալ հա­կագ­ րոհ­նե­րով և գ­րո­հել քիչ ու­ժե­րով: Պա­տա­հա­կան չէ, որ հան­դիպ­մա­նը ներ­կա սա­կա­վա­թիվ ֆուտ­բո­լա­սեր­ներն այդ­պես  էլ ա­կա­նա­տես չե­ ղան գո­լե­րի: 24-րդ տու­րի մյուս հան­դի­պում­ն ե­րում «Իմ­պուլ­սը» 2:0 հաշ­վով ա­ռա­ վե­լու­թյան հա­սավ «Ա­րա­րա­տի» նկատ­մամբ, իսկ «Շի­րակն» Իջևա­նում նվա­զա­գույն հաշ­վով հաղ­թեց «Գան­ձա­սա­րին»: Մեծ հե­տաքրք­րու­թյուն  էր ներկայացնում նաև «Բա­նանց»-«Մի­կա» մրցա­վե­ճը, ո­րում վստահ հաղ­թա­նակ տա­րավ «Բա­նան­ցը» 3:1 հաշ­ վով: Այս հան­դիպ­ման ժա­մա­նակ իր հեր­թա­կան գո­լը խփեց ա­ռաջ­նու­ թյան լա­վա­գույն ռմբար­կու Բ­րու­նո Կո­րեան: 24-րդ տու­րի հան­դի­պում­ն ե­րից հե­տո մրցա­շա­րա­յին աղ­յու­սակն ու­ նի հետև­յալ տես­քը.

1. «Ու­լիս» 2. «Փ­յու­նիկ» 3. «Գան­ձա­սար» 4. «Իմ­պուլս» 5. «Բա­նանց» 6. «Մի­կա» 7. «Շի­րակ» 8. «Ա­րա­րատ»

Միա­վոր ­Հան­դի­պում 48 24 40 23 39 24 35 23 34 24 34 24 20 24 10 24

n

Շարքը պատրաստեցին Անդ­րա­նիկ Գ­րի­գոր­յանը և Հայկ Կարապետյանը


«Օրակարգ» տնտեսական օրաթերթ