Page 1

ine ĂŤ g a z a l lo n i a m e w i en ant va k e n n e n ar d

buiten

gew   n

verrassende geheimtips in de ardennen nieuw: maasfietsroute


buiten

gew   n

Moeiteloos door de Ardennen

12

ultiem rijplezier op de motor Slingerende weggetjes en onbekende wegen

Vlaanderen

Tournai

Mons

1

2

Frankrijk

del ar iva

©©op t-ricardo

14

im

on

te

bourgondisch wallonië Bijzondere, lekkere streekproducten

20 18 5

puzzel en win!

3

Wallonië

Foutje van de geschiedenis

8

©©wbt-deniserroyaux

buitengewone uitstapjes Uniek: alleen in de Ardennen!

14

16

talen

bevolkingsdichtheid

Frans

214 inwoners per km² (Neder-

Duits

land 504 per km² (2016, CBS))

hoofdstad

bijzondere feest­ dagen in belgië

Namen

Dag van de Arbeid O.L.V. Hemelvaart

01/05

aantal inwoners Nationale Feestdag 21/07 Ca 3,6 miljoen

15/08

Feest van de Franse Gemeenschap 27/09 Allerheiligen 01/11 Wapenstilstand 11/11

2

buiten gewoon

18

.van

Luxemburg

©©M

4

Da

m

5

D R A

N ENNE

4

smokkelland moresnet

Hét merengebied van België

Luik

Namen

Charleroi

genieten aan het water

Duitsland

10

©©wbt-davidsamyn

België

Brussel

16

5* camping op 5* locatie

al

fietsen langs de maas

glamping in de ardennen

od

8

6

un

Dé plaatsen voor je vakantie

br

Nederland

t-

4

dorpen en stadjes in de ardennen

©©w b

NOORDZEE

1 Henegouwen

12

www.hainauttourisme.be

2 Waals-Brabant

Ar

www.beleefwaalsbrabant.be

3 Luik

www.liegetourisme.be

4 Belgisch Luxemburg www.luxemburgtoerisme.be

5 Namen

www.paysdesvallees.be

de

nn

en

©©les

d

in e r a is

ol la m s de

ign e

e

5 Waalse provincies Colofon Uitgever Wallonië België Toerisme Prins Hendrikkade 186 NL-1011 TD Amsterdam informatie@wbtoerisme.nl walloniebelgietoerisme.nl

Redactie: K. Anema P. Benjaminse M. van Dam - P. Dröge I.Nieboer (redactie) N. van der Werf

Vormgeving en druk marcelisdekave.nl Coverfoto Domaine Provincial de Mirwart © WBT-Bruno d'Alimonte

buiten gewoon

3


s ta v el

. je an mart

DORPEN EN STADJES

ede

t-j

AANGENAME

©©bba y

op

ot

©©

5 tips voor de ardennen

verken onbekend tournai Tournai (of Doornik) vlakbij de grens met Frankrijk is een van de oudste steden van België. Het stadje telt meer dan twintig kerken. De kathedraal met vijf torens is het pronkstuk van de stad (en staat op de werelderfgoedlijst). Mensen komen speciaal naar Tournai voor de vele goede restaurants. Het centrale marktplein is de favoriete locatie om neer te strijken op een terras. Vanaf het plein wandel je zo gezellige winkelstraatjes in. Langs de Schelde-rivier is een wandelpromenade. Een bezoek aan het museum van Schone Kunsten (met werk van Van Gogh, Bruegel en Rubens) is weer een mooie afwisseling met het nabijgelegen dierenpark Pairi Daiza (zie ook p18-19).

Een gezellige plaats met fijne terrassen en lekkere restaurants. Een centrum waar je kunt shoppen en cultuur snuiven. Dat zijn ingrediënten voor een fijne vakantiebestemming. Met een van deze vijf dorpen en stadjes zit je zeker goed in het zuiden van België! Tekst: Ilona Nieboer

sfeervol aan de maas in dinant

©©www.opt. be- gabrielecroppi

alim

©©wbt-didierbrancart

De plaats is synoniem voor de Slag bij Waterloo waar Napoleon in 1815 werd verslagen. Deze historische gebeurtenis is zichtbaar als je naar Waterloo reist. Als eerste is er de ‘Butte de Lion’, de heuvel waarop een beeld van een leeuw prijkt die triomfantelijk naar Frankrijk lijkt te kijken. Het er naast gelegen museum Mémorial laat op een levendige manier de strijd zien die er zich tweehonderd jaar geleden afspeelde. Ook zijn er diverse andere locaties te bezoeken waaronder de Hoeve van Hougoumont, het Wellingtonmuseum in het voormalige hoofdkwartier van de hertog van Wellington en het laatste hoofdkwartier van Napoleon in Vieux-Genappe. Het jaar 1815 komt tot leven als er bij de heuvel een bivak is met mensen in uniform en tenten. En vooral wanneer de strijd op het slagveld wordt nagespeeld. Dit grootse, meeslepende evenement vindt elk jaar rond 18 juni plaats.

4

buiten gewoon

t- b

ru

nod

iedereen houdt van durbuy b ©©w

waar napoleon de strijd verloor

Stavelot is een kleine, gemoedelijke plaats waar het oude centrum vooral uit mooi gerestaureerde huizen uit de achttiende eeuw bestaat. Behalve een kijkje in de kerk en een terrasbezoek op het marktplein zijn er een paar grote bezienswaardigheden die te bezoeken zijn. Dat is in de prachtige gerestaureerde abdij waar het toeristenbureau en musea zijn gehuisvest. Het gebouw uit de zeventiende en achttiende eeuw herbergt namelijk voor autoliefhebbers een bijzondere collectie oude racewagens en motoren. Het circuit van Spa-Francorchamps ligt er immers niet ver vandaan. Vanuit Stavelot wandel je zo de natuur van de Ardennen in en ben je omringd door groene heuvels en kabbelende beken.

onte

Dat Dinant geliefd is, ligt deels aan de fotogenieke ligging aan de Maas met de omhoogstekende rotsen waartegen de citadel en de kathedraal mooi afsteken. Vanaf de citadel, te bereiken met een kabelbaantje of via een trap van zo’n vierhonderd treden, is het uitzicht op de stad geweldig. De saxofoons op de brug in het centrum verwijzen naar de beroemde inwoner Adolphe Sax. Hij vond het gelijknamige instrument uit. Dinant is een echte muziekstad met het hele jaar door muziekfestivals. Het bekende Leffe bier heeft hier zijn ‘roots’ en is in de vele cafés en restaurants te bestellen. Even buiten Dinant ebt de stadse reuring weg en beginnen de Ardennen.

raceauto’s in stavelot

atig worden regelm website ze on op stadsgidsjes a ownload ze vi toegevoegd. D nl . me is belgie toer www.wallonie

Er

Het stadje heeft door haar middeleeuwse charme een grote aantrekkingskracht. Straatjes met kinderkopjes, romantische restaurants en vele terrassen van oude en nieuwe cafés zorgen voor een warme, gezellige sfeer. Vooral in het weekend leeft Durbuy als er proeverijen of andere evenementen zijn. Tijdens de kerstperiode wordt het plaatsje hélemaal sfeervol dankzij vele lichtjes die de huizen, stegen en straatjes intiem verlichten. Durbuy moet je gezien hebben. In de omgeving wachten de beboste heuvels van de Ardennen waar je eindeloos kunt wandelen. En ook de Ourthe-rivier biedt je tijdverdrijf: je kunt er heerlijk kajakken.

buiten gewoon

5


KAMPEREN MET 5 STERREN

©

VERWENCAMPING IN DE

©wb to

ARDENNEN

forelletje en Belgische friet. Terug bij ons huisje genieten we van het Belgische abdijbiertje op ons terras. Onze overburen komen even kennismaken. We maken een praatje en het stel uit Ridderkerk vertelt dat ze hier al vijfentwintig jaar komen. Daar moeten ze zelf ook een beetje om lachen. Het is gewoon te fijn om hier te zijn. Er zijn veel gasten op de camping, maar eigenlijk merken we daar in ons ‘straatje’ nauwelijks iets van. Het is overal schoon, opgeruimd en rustig. Ook ’s avonds. We vallen in slaap, allemaal in ons eigen kamertje, met op de achtergrond het zachte ruisen van het riviertje de l’Homme.

er is m

m ee

a r ij

t

wandelen met frans De volgende ochtend wandelen we langs het kabbelende water naar de campingwinkel voor verse croissants. Het buurmeisje staat in het water te turen om een mooie gladde kei te vinden. Na het ontbijt is het tijd voor de Ardennen. Met de Vlaamse gids Frans gaan we op pad. Je kunt met hem een wandeling van twee uur tot een hele dag maken. Onderweg vertelt hij verhalen over de streek, maar hij laat je ook gewoon genieten van de natuur en de wandeling. Af en toe leest hij een gedicht voor. Heel bijzonder om een loflied op een boom, oude stenen kruis of riviertje te horen. Het maakt ons extra bewust van de prachtige omgeving.

In het pinksterweekeinde willen we kamperen met vrienden. Niet te ver maar wel de grens over. Het liefst lekker in de natuur. Het wordt camping Parc La Clusure. Deze ontving als enige camping in de Ardennen 5 sterren van de ANWB. Dat willen we eens ervaren. Op naar Parc La Clusure in de vallei van de l’Homme in hartje Ardennen, iets ten zuiden van Rochefort en Han-sur-Lesse.

astronaut

ijt ar

ee m

mte

yn

sm

am

eri

ds

©

©wb

t-

vi da

em a l

co

©©wbto

j . lfl

le

©©parclaclusure

Nog zo’n fijne gewoonte op vakantie: inkopen doen bij de plaatselijke supermarkt en lokale lekkernijen scoren op de markt. Zo zijn we van alles voorzien als we op de camping aankomen. De navigatie brengt ons feilloos via het mooie dorp Tellin naar onze bestemming. Bij aankomst op Parc La Clusure zijn we klaar voor ons weekendje. Met onze vriendenclub hebben wij de gewoonte om tijdens de heenreis van de snelweg af te gaan om te pauzeren voor een koffie. Ook dit keer maken we zo’n kleine omweg die ons naar de schitterende ruïnes van de Abdij van Villers-la-Ville leidt. We dwalen tussen hoge muren die deels overwoekerd worden door klimop. We wandelen door de kruidentuin en langs de druivenranken op de helling. Bij de brouwerij van de abdij kopen we een paar biertjes om te proeven. De vakantie is goed begonnen.

6

buiten gewoon

vakantiehuis op wieltjes Na een hartelijke ontvangst worden we naar ons onderkomen gebracht. Onze accommodatie op wieltjes blijkt een volwaardig vakantiehuis te zijn. De zogenaamde Bungalenne heeft een woon-eetkamer, badkamer, wc, keuken, terras en drie slaapkamers. Er zit zelfs verwarming in die we niet hoeven te gebruiken dankzij het schitterende weer. Het Nederlandse koppel Jan en Nympha heeft hier al

vijfentwintig jaar de leiding. Ze doen hun werk met zoveel inzet en gevoel voor sfeer dat wij er als bezoekers met bewondering naar kijken. Hun dynamiek werkt aanstekelijk. Het hele team van medewerkers is actief, vriendelijk, behulpzaam en tegelijkertijd lekker relaxed.

verwencamping We eten die avond op ons eigen terras met de inkopen van de markt. De Bungalenne is luxe ingericht met alle gemakken die je wenst. Ook bij het restaurant Le Val Joli is alles prima voor elkaar. De inrichting is met smaak gedaan, zien we als we er een avond aanschuiven voor een Ardens

Parc La Clusure is aangesloten bij BestCamp, een organisatie die in België een selectie van 4 topcampings aanbiedt: www.bestcamp.nl. Informatie over accommodaties en overnachten in de Ardennen en Wallonië: bit.ly/Overnachten-Ardennen

buiten gewoon

7

p t-

jm

©© ©©wbt-denis erroyaux

In de streek is genoeg te doen. Wij maken nog een wandeling door het wildpark van de Grotten van Han om daar de Big Five van Europa te spotten. Het lukt! We doen een astronautenrondje in EuroSpaceCenter en eten een Ardense schotel op een terras in Rochefort. Ook het kasteel van Vêves in het mooiste dorp Celles doen we aan. Best leuk om even door de salons te dwalen. Het Chlorophylle park en het kasteel van LavauxSainte-Anne bewaren we voor de volgende keer. Ook het Monopoly-Ardennen spel blijft onuitgepakt. We hebben namelijk besloten dat we terugkomen mét de kinderen. Parc La Clusure is met recht een vijfsterrencamping en de Ardennen een vijfsterrenbestemming.

©©o

Tekst: Isabelle Guillot


© ©op

dwars door de groene ardennen

MOEITELOOS LANGS

DE MAAS

aat Kandid oute tsr voor Fie t Jaar e van h urs) e

andelb (Fiets W

Tussen het Belgische Namen en het Franse Givet ligt de Maas ingebed tussen groene rotswanden, die zijn uitgesleten door diezelfde rivier. Dit traject van de nieuwe Maasfietsroute voert je zalig zonder te klimmen en bijna volledig autovrij van vesting naar vesting en van terras naar terras.

j t-

. lf

le

m

al

De Maas kennen we in Nederland als traag stromende rivier tussen groene weilanden met hier en daar een veerpont tussen kerkdorpen op beide oevers. Pas als je er vlakbij bent zie je hem liggen. Hoe anders is de Maas in de Ardennen waar de rivier zich in lange bogen door hoge groene wanden een weg baant. Langs de oevers liggen kastelen, statige landhuizen, hooggelegen vestingen en, wat dichter bij het water, uitnodigende terrassen. In het bijzonder het mooie deel van de Maas tussen Namen en de Franse grens was vroeger een soort Riviera voor de gegoede burgerij voor wie geen tijd of zin had om naar Zuid-Europa af te reizen. De architectuur van oude landhuizen en hotels ademt nog steeds de sfeer van weleer uit.

in het frans : meuse Langs de oevers loopt tegenwoordig het fietspad van de Internationale Maasfietsroute. De bewegwijzerde fietsroute kun je vanuit Nederland helemaal naar de bron in Frankrijk volgen, of andersom. Namen ligt langs die route. De hoofdstad van Wallonië is een stijlvolle, intieme stad die zich kenmerkt door onverwachte pleinen, poorten, doorkijkjes, huizen en gezellige cafés en restaurants. Gelegen op de samenvloeiing van Samber en Maas was de stad al voor de komst van de Romeinen een nederzetting. In de middeleeuwen groeide de stad uit tot zetel voor de bisschoppen. De citadel op de heuvel was ooit een kasteel ter verdediging van de stad.

stoere vesting

Tekst: Paul Benjaminse

©©wbt-deniserroyaux

De strategische ligging van de citadel op de grens tussen Frankrijk en de Nederlanden heeft in de loop van de geschiedenis Namen altijd tot een begerenswaardig object gemaakt. Belegeringen en uitbreiding van de vestingwerken, inclusief onderaardse gangen, wisselden elkaar af. Ook nu nog ligt de citadel ongenaakbaar op de heuvel waarvan de steile wanden omhoog rijzen langs de oevers van de Sambre. De stad vormt een mooi startpunt voor een traject langs de Maas richting Frankrijk. Eenmaal vanuit Namen via een voormalig jaagpad komt de Maasfietsroute eerst door Wépion, beroemd om zijn aardbeien. Op de andere oever zie je het kasteel van Fernand Nunez pronken. Oorspronkelijk bestonden de jaagpaden uit paden met kasseien. Dat was niet te harden om overheen te fietsen. Jarenlang lag er nog een strook van een kilometer als cultureel erfgoed. Gelukkig ligt daar nu strak asfalt zodat je zonder trillende handen of pijnlijk stuitje verder kan fietsen.

©©officedutourismeliege

fijn jaagpad

Vanuit de verte zie je de citadel van Dinant al de maas fi et sroute liggen met de kenmerkende kerktoren daar pal De Ma asfietsrou te volgt de loop onder. Dinant is van oudsher een beroemd van de Ma as van bron tot toeristisch centrum met Grand Hotels. Ook nu monding of ande rsom: van Hoek zijn er nog steeds een groot aantal terrasjes van Holland (Nl) tot Langres (Fr) langs het water waar men een Leffe kan drinken, die vlakbij wordt gebrouwen. Ten • Totale lengte : rui m 1100 km zuiden van Dinant fiets je langs de rots met • België: 155 km (5 etappes ) de Vier Heemskinderen die met een scherpe • Lengte route Na men – Givet punt omhoog steekt. Een paar kilometer 54 km verder kom je langs het kasteel van Freyr. De • Vrijwel vlakke rou te tuin hiervan is prachtig. Beschermd door de • Vrijwel autovrij, rustige wegen dalwanden tegen de wind kunnen hier al 350 jaar sinaasappelbomen groeien in de oranjerie. Bij Waulsort heb je nog een van leukste oude pontjes over de rivier waar je De Internationale Maasroute van Maastricht naar Langres en via Saône en Moezel naar Metz met de hand wordt overgezet. Het hoeft niet. Je kan verderop ook bij de sluis oversteken, maar het pontje is leuk. Bij Hermeton verlaat de route even de rivier om daar het fietspad te volgen over een oude spoorbaan. Heel langzaam gaat het omhoog langs Paul Benjaminse e in de grens met Frankrijk. b ­ eschrijf t de rout e Kort daarna verlaat de s ‘D zijn fietsgid route het fietspad en srou te’ aa M le in ternationa steekt de grens over Te bestellen via naar het stadje Givet. Ook hier waakt een urope.nl vesting over het stadje. Daarmee heb je vrijwel www.cyclinge zonder auto’s en zonder te klimmen op een prachtige manier Frankrijk bereikt. Paul Paul Benjaminse Benjaminse November November 2017 2017

Benjaminse Benjaminse Uitgeverij Uitgeverij -- Alkmaar Alkmaar

©©wbt-deniserroyaux

8

buiten gewoon

buiten gewoon

9


een wandeling vanaf het vierlandenpunt

MORESNET, ONS VERGETEN

BUURLANDJE

ij ke verhaal hele, opmerkel vendige röge op een le beschrijf t D jn boek manier in zi m) €19,99 via bol.co

Het

drie talen Op straat in Kelmis hoor je door elkaar de drie talen die hier in de omgeving worden gesproken: Duits, Nederlands en Frans. Het is niet ongebruikelijk om in één zin te worden begroet met Salut, grüss dich, hoe is het? Moresnet was een smeltkroes, lang voor iemand ooit van het verschijnsel multiculturele samenleving had gehoord. Uit alle buurlanden, maar ook uit Rusland, China en Amerika kwamen mensen op het landje Moresnet af. Je kon in de zinkmijn goed verdienen, belastingen waren er bijna niet en als bijverdienste was er natuurlijk altijd nog de smokkel. Dat trok nogal wat avonturiers aan. Overal in Kelmis stonden kroegen, gokhallen en wat minder nette horeca. Het was een tijd lang een klein Sodom en Gomorra. Tegenwoordig gaat het er een stuk netter aan toe. Aan de hoofdweg zitten een paar gezellige kroegjes en restaurantjes, maar gokken of bokswedstrijden organiseren doen ze er niet meer.

Toen

Ooit lag aan de Belgisch-Nederlandse grens het landje Moresnet. Een foutje van de geschiedenis, dat een eeuw lang zorgde voor een Vierlandenpunt.

(

De inwoners van Kelmis lijken zich soms zelfs wat te schamen voor het wilde verleden. Maar na een paar biertjes komen in de kroeg nog altijd de prachtigste verhalen los over de tijd dat het dorp en omgeving nog een onafhankelijk land was. Want een eeuw lang waren de mensen van Moresnet een echt volk, compleet met een volkslied, een vlag en een nationale trots. Net als andere miniatuurstaten als Monaco of Liechtenstein had het landje nog steeds op de kaart kunnen staan. Ware het niet dat het gebied na de Eerste Wereldoorlog bij België werd gevoegd. De inwoners hielden nog een referendum om dat tegen te houden, maar de grote machten in Europa besloten anders. Alleen de herinnering is over.

Nu

Tekst: Philip Dröge ©©kelmis

©©p. dröge

©©lalorrainegaumaise-m . laurent

m

.co m

Op het Drielandenpunt staat de Koning Boudewijntoren, een vijftig meter hoge uitkijkpost. Wie de moeite neemt om die te beklimmen (de lift nemen mag ook) kan het landje zelfs nu nog zien liggen. In het bos ten zuiden van de toren vormen de bomen een punt, die eindigt bij het Drielandenpunt. Het zijn de contouren van Moresnet, dat hier spits uitliep.

10

buiten gewoon

©©t ib

or

-w

ik

ip

ed ia

grens in het bos

r

u

ue

gi

Het voormalige landje Moresnet lag aan het Vierlandenpunt ba

el

Het landje was namelijk een smokkelparadijs. Er werden bijna geen belastingen geheven. Vlees, alcohol, brood, schoenen en talloze andere goederen waren er veel goedkoper dan in de buurlanden. Het bos was de ideale plek om te smokkelen. De douaniers van de omringende landen werden constant gefopt door de inwoners van de streek. Daarom zijn in de negentiende eeuw de bomen aan weerskanten van Moresnet gekapt. In de twintigste eeuw zijn hier en daar nieuwe bomen gepland, maar toch kun je het oorspronkelijke bos nog goed zien. Nieuwsgierig geworden? Vanaf het Drielandenpunt kun je een prachtige wandeling maken richting het zuiden, België in, over de oude douanierspaden. Her en der lopen dwarspaden het bos in, ooit uitgesleten door de smokkelaars. Langs het pad zijn zelfs de oude grensstenen van Moresnet nog te zien, ze zijn nooit weggehaald. Na een wandeling van een paar kilometer komt Kelmis in zicht, de voormalige ‘hoofdstad’ van het landje. Aan de hoofdweg lag de zinkmijn waar alles mee is begonnen. De mijn is allang dicht, op het terrein is nu een busremise. Een paar oude gebouwtjes in Kelmis herinneren nog aan het roemruchte verleden. Restaurant Select was ooit een casino, toen Moresnet het Monaco van het noorden moest worden. Het prachtige hoofdkantoor van de mijn aan de hoofdweg is recent gerestaureerd en herbergt vanaf maart 2018 het Geuldalmuseum, waar de herinnering aan het landje Moresnet levend wordt gehouden. Het is zeker een bezoek waard.

igl

tb

smokkelparadijs

©©m

©©e a s

Het is sinds jaar en dag een favoriet uitstapje voor veel Nederlanders: het Drielandenpunt. Je kunt er een paar leuke uren doorbrengen en het is een mooi startpunt voor een tocht naar de Ardennen. Maar weinig mensen weten dat het nog niet eens zo heel lang geleden zelfs een Vierlandenpunt was. Van 1816 tot 1920 ligt aan de Nederlandse zuidgrens namelijk Moresnet, een eigenaardig driehoekig minilandje. Het ontstaat per ongeluk, na de nederlaag van Napoleon bij Waterloo. Het is een tijdelijke oplossing voor een kinderachtige kift tussen twee eigenwijze koningen, de Nederlandse en de Pruisische. Zij moeten nieuwe grenzen trekken en kunnen het niet eens worden wie een kostbare zinkmijn zal krijgen die ten zuiden van Vaals ligt. Hun bizarre oplossing: dan is het gebied rond de mijn maar van geen van beiden, een paar vierkante kilometer grond wordt ‘neutraal’ verklaard en er komt een grens omheen. Moresnet gaat dat nieuwe landje heten, naar een nabijgelegen dorp. Dit bizarre stukje grond wordt in de eeuw dat het bestaat een echt landje, compleet met ‘hoofdstad’, het dorpje Kelmis, een staatshoofd (de burgemeester) en een verdedigingsmacht (veldwachter Mostert).

Wandeling van 18 km http://bit.ly/Moresnet-wandelroute

buiten gewoon

11


ALTIJD FEEST! op de motor door de ardennen

Hoeveel generaties Nederlandse motorrijders hebben in de Ardennen hun eerste bergervaring opgedaan? Trainingsrondjes gedraaid voor Alpen of Dolomieten? Eerst met een tentje op een naked bike, later in een goedkoop pension op een motorfiets met windschermpje en nog later in een comfortabel hotel op een luxueuze toermachine. Eenvoudig of luxe: op de motor zijn de Ardennen altijd een feest. Tekst: Michiel van Dam

Direct ten zuiden van Maastricht begint de pret. Al snel komen de eerste bochten in het vizier, die langs het beroemde circuit Spa-Francorchamps slingeren. Een van de mooiste circuits ter wereld volgens kenners. Dat komt onder andere door de natuurlijke ligging tussen beboste heuvels. De boeiende geschiedenis ervan komt tot leven in de kelder van de museumabdij in Stavelot. Daar staan naast raceauto’s ook prachtige motorfietsen tentoongesteld. Het museum en de terrasjes ertegenover zijn een geliefde pauzeplaats voor motorrijders.

nooit zelfde route

©©m .va

n da

m

De N68 naar Vielsalm is een van de vele Waalse motorklassiekers. Rijden in de Ardennen gaat nooit vervelen, want altijd ontdek je wel weer een nieuw weggetje waarop je niet eerder reed. Zo blijkt er parallel aan de N68 een fantastische binnenweg over de heuvelkammen te slingeren. Nooit geweten, tot nu toe. Op de volgende etappe golft het asfalt nu eens door een dennenwoud, dan weer over een heuvelkam met uitzicht op heuvels. Hoe zuidelijker, des te leger lijkt het in de Ardennen te worden, waardoor je steeds meer de ruimte ervaart waar de motor tevreden doorheen bromt. Als je de motor stil zet om van het uitzicht te genieten hoor je het fluiten van vogels en de wind. De koeien loeien en een kerkklok slaat. De bermen zijn versierd met distels en bloemen, de weg is leeg. Verder zuidwaarts slingert een smalle weg door een bos langs een riviertje.

wegen en weggetjes De N68 biedt daarentegen weer vlotte, lang getrokken bochten. De Ardennen hebben op een klein oppervlak een grote hoeveelheid aan verschillende soorten wegen voor de motorrijder uitgerold. Van snelle doorgaande wegen tot priegelige bospaden komt alles aan bod. En juist die afwisseling maakt het rijden in de Ardennen tot zo’n feest. Iedereen kan naar eigen smaak, behoefte en wensen zijn eigen route uit die verschillende ingrediënten samenstellen. Snelle rijders houden het op doorgaande wegen als de N68

12

buiten gewoon

en N89, maar op binnenweggetjes zoals richting Berismenil kijken koeien nog verbaasd op als er een toerrijder langs tuft. Een eekhoorn staakt zijn buitelingen over het asfalt voor een blik over de schouder voordat hij weer in het bos verdwijnt dat ongetwijfeld vol soortgenoten zit. De N89

verderop verleidt ook een kalme toerrijder om naar de sportmodus om te schakelen. La-Roche-en-Ardenne vraagt om een pitstop. Het charmante stadje is een van de hoogtepunten van de Ardennen. Het heeft een kasteelruïne, natuurstenen huizen en bruggen over een kronkelende rivier. Je kunt er terecht voor een kop koffie, een sterrendiner en alles ertussen in. Want in de Ardennen komt de inwendige mens niets tekort.

slingerende route Wie wat bewaart die heeft wat. Het lekkerste stukje komt op het laatst. Bij het zien van die veelheid van kronkelwegen op de kaart van de zuidelijke Ardennen gaat het motorhart sneller kloppen. De Ardennen hangen ook op de laatste kilometers de feestslingers uit. Verplichte stop in Rochehaut voor het uitzicht op de kombocht van de Semois-rivier rond het plaatsje Frahan. Niet alleen het uitzicht is de omweg waard, Rochehaut zelf is ook een van de mooie dorpen van Wallonië.

Van snelle doorgaande wegen tot priegelige bospaden

m ©©m .vanda

©©m .vandam

Groen, groen, groen is het motorland rond de haarspeldbochten naar Bouillon. De witte muren en grijze daken van het stadje steken mooi af bij het groene bos en de groene Semois. De kleurige bootjes op de rivier contrasteren met de strenge muren van het kasteel, dat boven alles uitsteekt. Elke keer dat een rit door de Ardennen hier eindigt, verzacht de charme van Bouillon de smart dat het feest weer voorbij is. Half voorbij trouwens, want op de terugweg naar Nederland liggen er weer bekende wegen en nog onbekende weggetjes te wachten. De Ardennen op de motor, da’s altijd feest.

s: ro u te mo tor 5 t ennen e me s-Ard gidsj e t d u a o o Downl i t.ly/Mo torr /b h t t p:/

buiten gewoon

13


©©wbt-deniserroyaux

PROEVEN culinair genieten

Wie aan de Ardennen denkt, ziet groene heuvels en kabbelend water. In deze fijne vakantiestreek weten de mensen wat goed en lekker eten en drinken is. Ambachtelijke producten met liefde en vakkennis gemaakt: proef en koop ze als je ter plaatse bent. Als inspiratie een selectie van wat er te proeven valt.

Trappistenbier mag alleen deze naam dragen als het bier wordt gebouwen binnen de muren van een trappistenklooster onder leiding van een kloostergemeenschap. Ook moet het grootste deel van de inkomsten naar maatschappelijke doelen gaan. Bier met een missie dus! Er bestaan slechts twaalf trappistenbieren ter wereld waarvan er drie uit Wallonië afkomstig zijn: Chimay, Orval en Rochefort. Alle drie brengen ze heel verschillende bieren voort! De bierkaart geeft informatie over 65 brouwerijen in de Ardennen en Wallonië. http://bit.ly/Bierroute-Ardennen.

©©ftpn _ christian genard

eerste kaas­ specialist van belgië Liefhebbers van rauwmelkse kazen opgelet: de Fromagerie du Samson maakt maar liefst dertig tot veertig kazen op basis van biologische melk van koeien, geiten en schapen. Het vakmanschap van Vincent Verleyen leverde hem de titel Eerste Kaasspecialist van België op. ­ Ter plaatse is de het grote aanbod van kazen verkrijgbaar in de winkel. http://fromageriedusamson.be/

© ©ve

VAN HET LAND

r

r ge

de

la

ch

www.smulleninwallonie.be www.smulleninwallonie.nl

voor lekker n in de eten en drinke es en Ardennen, smulrout ly/ ://bi t. adressen: ht tp Smullen-Ardennen

Inspiratie

in de tuin van de ardennen De monumentale fruitboerderij Verger de la Chise ligt in de Brabantse Haspengouw. Het oosten van Waals-Brabant is een agrarisch gebied. De appelen perenboomgaarden leveren diverse rassen. In de winkel is het uitgebreide assortiment van huisgemaakte sappen verkrijgbaar, evenals niet te versmaden jams en ander lekkers! www.vergerdelachise.be

©©wbt-brunodalimonte

met vakmanschap en liefde bereid Trots zijn ze, de slagers op hun ambachtelijk gedroogde ham. Het is aan te raden bij een traditionele slager naar binnen te stappen die met zijn professionele kennis en ervaring de beste Ardenner ham maakt. Bijvoorbeeld de ambachtelijke slagerij en tevens traiteur en restaurant La Table des Champignons in SaintHubert. http://www.latabledeschampions.be

wereld van chocola

©©wbt- olivierle

ga rd ien

www.smulleninwallonie.be www.smulleninwallonie.nl

Een single malt whisky die tot beste whisky van Europa wordt uitgeroepen… Dan verwacht je niet dat deze uit België komt. De stokerij van The Belgian Owl is het een paar jaar geleden gelukt. Een rondleiding vertelt van de teelt van de beste gerst tot het eindproduct whisky die natuurlijk geproefd kan worden. www.belgianwhisky.com

Zet je graag je tanden in een heerlijk en eerlijk brood en bak je zelf graag met de beste kwaliteit meel? Dan is de molen van Hollange je droomplek. De door water aangedreven molen maalt graan van de allermooiste kwaliteit tot meel. Vervolgens transformeert een deel van het meel in de bakkerij tot brood. De eigenaresse omschreef dat ze voor haar broden de ‘smeuïge en zachte meelbloem’ gebruikt die het brood een smaak en geur geven die ‘niet zijn na te bootsen’. www.moulindehollange.be/

buiten gewoon

willems

de geur van vers brood

europa’s beste whisky

De Wijnen stokerijroute van Wallonië

©©wbt-brunodalimonte

©©ftlb-p _

Darcis is een van de bekendste chocolademakers van België. Vlakbij Luik heeft deze ‘chocolatier’ een paradijs voor chocoholics. Volg er een workshop (samen met je kinderen), proef wat er wordt gemaakt, bekijk het museum van ‘boon tot reep’ en sluit af met een bezoek aan de winkel voor exclusieve maar vooral lekkere chocolade… www.darcis.com

buiten gewoon

De Bierroute van Wallonië

is e

Tekst: Ilona Nieboer

14

trappisten : bier met een missie

15


DE WATERRIJKE OMGEVING

VAN EAU D’HEURE

©©wbt-davidsamyn

©©k . anema

Ooit heette dit stukje Wallonië door de vele kolenmijnen en de bergen van mijnafval ‘le pays noir’ of het zwarte land. Nu is het een groen ps en landschap waar stuwmeren het grootste watergebied van België kan tie ti Gids me t va ownload via :D vormen. We gaan op ontdekking naar deze jonge vakantiestreek. kor tingen Ardennen rochures i t.ly/B h t t p://b

Tekst: Karin Anema

©©k

. an

em a

Waar nu plezier en ontspanning rondom de meren centraal staan, werd een halve eeuw geleden hard gewerkt voor de mijnindustrie in het verderop gelegen Charleroi. De vijf prachtige stuwmeren van Eau d’Heure zijn aangelegd in de jaren zeventig. Voor de bouw van de waterkrachtcentrale werden riviertjes afgedamd en zijn bewoners verhuisd. De grootste dam kunnen we van binnen bezoeken. Met een gids dalen we af in de Plate Taille die een hoogte heeft van zeventig meter.

waterdicht In de ondergrondse tunnel ruist water. Als we horen dat het twintig meter dikke beton voor tachtig procent waterdicht is, huiveren we even. Zolang het water maar wordt afgevoerd is er geen probleem, zijn geruststellende woorden van de gids. Hogerop in de toren is een immense machinekamer waar mensen aan het werk zijn. We hebben er nooit bij stilgestaan dat zo’n dam dag en nacht wordt beheerd… Bovenop de toren hebben we uitzicht over de vijf meren. Het water rechts en links verschilt veertig meter! Dáár is het meer voor ongemotoriseerd waterplezier; dáár voor gemotoriseerd; dáár voor weer ander vermaak. Elke waterliefhebber kan er zijn lol op!

Vanuit onze bungalow op Landal Greenpark aan het water fietsen we rond de meren. Door de grillig kronkelende oevers val je van de ene in de andere verrassing. Alle kansen zijn benut om de omgeving zo aangenaam mogelijk te maken voor vakantiegasten. Er is een manege en bikepark, je kunt jetskiën en er zijn restaurants, je kunt kanoën en duiken en zelfs met een speciale bus het water in rijden en golfen op het water. Ook zijn er zones waar je kunt zwemmen. Het water en de oevers werken als een magneet op vakantiegangers en dagjesmensen. Op steile oevers overheersen oude loofbossen waar het lekker wandelen en fietsen is. Na ons fietstochtje gaan we stand up paddlen. Helemaal zen glijden we over het meer, bespikkeld met vrolijk gekleurde zeilbootjes.

cultuur met karakter Voor actief ingestelde gezinnen en senioren zijn de meren een ideale uitvalsbasis om de dynamische geschiedenis van Wallonië te ontdekken. Zoals Thuin. Thuin en de binnenvaart is een lang liefdesverhaal. Aan haar verleden als schippersplaats herinneren nu een scheepstoeter of een scheepsnaambord op de gevels van het Schipperskwartier. Net als het oude jaagpad – tegenwoordig in gebruik als fiets- en wandelpad Ravel – waar paarden de schepen volgeladen met kolen voorttrokken. Nu fietsen we over de rustige Ravel naar Charleroi.

Charleroi? Die industriestad? Ooit welvarend door de kool-, staal- en glasindustrie. Daaraan herinneren de prachtige art-deco gebouwen in de Haute Ville. Toen de vele hoogovens in de jaren zeventig sloten en de scheepvaart achteruitging, halveerde het aantal inwoners bijna. Maar de stad herstelt zich! Het mijnwerkersverleden heeft architect Jean Nouvel geïnspireerd tot de politietoren, waarvan de vorm verwijst naar een mijnlamp. Trendy zaakjes en street art in de Basse Ville geven de stad elan. Zoals een muurschildering van gangsterkoppen van Gonzalez en de Dans Macabre van Hell’0 Monsters. Charleroi komt op ons over als een stad met karakter.

heftig verleden Ooit arriveerden er in Charleroi treinen vol mijnwerkers. Zoals voor de nabijgelegen mijn Bois du Cazier, die Wallonië in 1822 op de wereldkaart zette. Schippers vervoerden de steenkool over de Samber en de Maas naar Parijs en Brussel. Na de Tweede Wereldoorlog kwamen dagelijks treinen vol Italianen uit Milaan aan om in Bois du Cazier te werken. Zij ontvluchtten de armoede in hun land. Hun omstandigheden waren ook hier weinig benijdenswaardig. Op twaalfhonderd meter diepte, bij veertig graden, in honderd procent luchtvochtigheid en in de scherpe geur van steenkool waren arbeiders en hun werkpaarden vroeg versleten. In 1956 gebeurde er een ramp in de mijn waarbij 262 mensen om het leven kwamen. Vierhonderd kinderen werden wees, leren we in het tot museum omgedoopte Bois de Cazier. De gerestaureerde mijngebouwen zijn nu industrieel erfgoed dat op de Unesco Werelderfgoedlijst staat.

Steenkool uit Bois du Cazier verwarmde woningen in Parijs we de opstijgende warmte. Fossielen liggen hier voor het oprapen! Het veranderde karakter van de omgeving zien we ook terug als we uit eten gaan. Of dat nu aan het stuwmeer in Tri Marrants is met uitzicht over het meer of in het goede restaurant in het mijnmuseum waar we genieten van een gastronomische maaltijd. Het is onvergelijkbaar met vroeger. Toen aten mijnwerkers pasta met bruine suiker.

RA

GNIE S Destilleerd erij van Biercée met onde r meer bijzondere likeuren TH

UIN Binnenvaartmu seum Thudo en de ‘hang ende tuinen’, de in terrassen aa ngelegde moestuinen en bo omga arden ww w.walloniebelgi etoerisme.nl ww w.lacsdeleau dheure.be ww w.leboisduca zier.be

Na dit bijzondere museum wandelen we over de terrils (sterile terre), waarvan ooit de heersende mening was dat die Wallonië ontsierden. Deze afvalbergen torenen zo’n tachtig meter boven de mijn uit en zijn begroeid met berken- en lindenbossen. Wandelend over het zwarte sintelpad voelen

©©k . anema

16

buiten gewoon

buiten gewoon

17


2

Een bijzondere manier van voortbewegen: een karretje waarmee je over een voormalige spoorlijn fietst. Een tochtje met de railbike van Molignée laat je al trappend van uitzichten genieten. Bij het keerpunt kun je wat drinken of doorgaan naar de abdij van Maredsous voor een gelijknamig biertje en waar een speeltuin voor de kinderen wacht. www.draisine.be

UITSTAPJES ©©eurospacecenter

gn

ee

4

ne

sd

el

li

is i

wereldreis in één dag

Pairi Daiza is niet zo maar een dierentuin. Het is een mooi aangelegd park waar de verblijven van de dieren er uit zien zoals hun land van herkomst. Zo waan je je in China als je de panda’s bezoekt en in Azië waar olifanten en witte tijgers in weelderige tempels hun domein hebben. Favoriet bij de bezoekers is het platform op ooghoogte van de giraffen die bij je komen kijken. Na je bezoek begrijp je vast waarom Pairi Daiza de afgelopen jaren vele prijzen won als mooiste dierenpark! www.pairidaiza.eu

5 tips voor een dag vol plezier

BUITENGEWONE

o

©©atelierchristiandeportzamparc -herge-moulinsart

bezoek aan kuifje Wie kent Kuifje nu niet? Het Hergé Museum is gewijd aan deze stripheld met zijn onafscheidelijke hondje Bobbie en natuurlijk aan zijn tekenaar. Een audioguide gidst je langs de collectie die bestaat uit originele tekeningen, voorwerpen, maquettes en films. Het museum huist in een modern vormgegeven gebouw dat is ontworpen door een bekende Franse architect.

ra

©©pairidaiza

3

fietsen op oud treintraject

am

Euro Space Center is een experience center waar je een ‘reis door de ruimte’ maakt. Een spektakelparcours, tentoonstellingen over ruimtereizen en een 5D-film die je meeneemt naar de maan zijn bij de prijs inbegrepen. Sinds vorig jaar is er een nieuwe game waar je als reisgezelschap op een heuse ruimtemissie vertrekt. www.eurospacecenter.be/nl

©©les d

de ruimte in

5

www.museeherge.com

In de vakantie wil je er natuurlijk op uit. Leuke dingen doen met je gezin of vrienden. Tips voor ongewone, bijzondere uitstapjes in de Ardennen! Gids 2017

Tekst: Ilona Nieboer

s Toeristische Attractie en Musea België

Wallonië

afdalen in de mijn De mijn van Blegny was tot 1980 volop in bedrijf. Ervaar zelf hoe het werk onder de grond er aan toeging. Tijdens de rondleiding daal je af met een oud-mijnwerker in een mijnschacht en bezoek je een mijngang op zestig meter diepte. Je mag zelf ook in de steenkool boren! Bijzonder: deze mijn staat, met andere mijnen in Wallonië, op de werelderfgoedlijst van Unesco! www.blegnymine.be/nl

1 ©©blegnymine

18

buiten gewoon

3/01/17 08:43

365.be

be vat brochure ui ts tapjes in vrij wel alle ennen. Wallonië en de Ard a vi Download de gids / ht tp://bi t.ly rdennen. -A es ur Broch cartes etc 2017.indd

De

1

buiten gewoon

19


BUITENGEWOON

LOS DE PUZZEL OP EN VERZAMEL DE LETTERS VOOR DE OPLOSSING!

WALLONIË Waar eindigt de Napoleonroute in België?

In zo’n bootje zak je de Lesse af. ©©wbt-brunod

Op welke rivier biedt Le Hérou het ultieme uitzichtpunt? Maken de kabouters dit Belgische bier?

11 9

©©wbt-jlflemal

©©m . fasol

5

In deze Luikse lekkernij zet je graag je tanden.

In deze stad woonde en werkte Van Gogh twee jaar.

©©wbt-thomasblairon . be

8

1 2

Welke Belgische fietsroute was in 2014 Fietsroute van het Jaar?

7

4

10 6

©©wbt-david

©©wbt-jlflemal

sam yn

Het bekendste mineraalwater uit de Ardennen.

©©wbt-anibaltrejo

Dit zijn de meest beroemde grotten van België.

©©wbt-sprlcernix

In welke stad staat dit Ardennenoffensief monument?

3

Namen, Dinant, Huy hebben er één. Hoe heet zo’n hooggelegen verdedigingsbouwwerk?

12

De Ardense rotsen zijn heel geschikt voor deze outdoor activiteit.

©©vennbahn

Stuur je oplossing naar informatie@wbtoerisme.nl. Je maakt extra kans op Belgische lekkernijen door jouw buitengewone tip van de Ardennen en Wallonië met ons te delen via de mail of via facebook.com/BelgieToerisme.

20

buiten gewoon

1

2

3

4

5

6

©©wbt-davidsamyn

7

8

9

10

11

12

Vakantiemagazine Ardennen en Wallonië 2018  

Ons magazine Buitengewoon geeft je inspiratie en reisideeën voor de Ardennen en Wallonië. Lees over de nieuwe Maasfietsroute, uitstapjes uni...

Vakantiemagazine Ardennen en Wallonië 2018  

Ons magazine Buitengewoon geeft je inspiratie en reisideeën voor de Ardennen en Wallonië. Lees over de nieuwe Maasfietsroute, uitstapjes uni...