Issuu on Google+

jaargang 10, nummer 33, zomer 2010

Het "OP-STAPJE" juni/juli 2010


Inhoud: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14.

Voorwoord Ontwikkelingen bij Vriendendienst Op-Stap Stand van zaken Vrijwilligers in het zonnetje Gedichten van Peter Vis JONA huis Jubileum Vriendendienst Op-Stap workshops Museum Het Dolhuys Themadag: Dubbeldiagnose Themadag: Vergeetachtig of dement? Tips voor gratis uitjes Gedicht: Inspiratie Psychiatrie in Wolfheze Twee zomerse recepten

Leida, namens ons allemaal reuze bedankt!!!!!


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 3 1. Voorwoord Nee, dit Op-Stapje hebben we niet oranje gekleurd! Vriendendienst “OP-STAP” doet niet mee aan de oranje-gekte, we houden het gewoon bij een lekker zomers nummer, wat bijna in zijn geheel is samengesteld door de stagiaires. Hun taak zit er weer op, ze gaan van hun welverdiende vakantie genieten om de accu voor het volgende schooljaar weer op te laden. Een aantal hebben inmiddels een nieuwe stageplek gevonden, en bijzonder is de toekomstige stageplek van Marthe: ze gaat naar het Studiemaatjesproject! Zoals je kunt lezen in dit nummer zijn de stagiaires flink druk geweest de afgelopen periode. Vergaderingen, thema-avonden, werkbezoeken en natuurlijk de maatjescontacten, het hoort er allemaal bij, en de acht dames en één heer hebben het tot een goed einde gebracht! Wij, Marry en ik, hebben deze groep met veel plezier begeleid, en namens iedereen van Vriendendienst wil ik jullie dan ook hartelijk bedanken voor jullie inzet. Het betekent wel dat er weer een aantal deelnemers zonder vrijwilliger komt te zitten en dat de wachtlijst weer zal oplopen. Gelukkig konden we de afgelopen maand een extra cursus inplannen voor enkele nieuwe vrijwilligers. Inmiddels zijn deze mensen al gekoppeld, maar de wachtlijst is er niet echt kleiner van geworden. Dus als je nog iemand weet……. De volgende cursus start medio september! In dit nummer kom je verschillende items tegen over de viering van het 10-jarig jubileum. Eind vorig jaar hebben we uitsluitend voor de vrijwilligers en deelnemers de middag op de pannenkoekenboot gehad, en op 23 april hebben dat nogmaals gevierd voor “de buitenwacht”. Een leuke, informatieve en soms verrassende middag zoals uit de items blijkt! En dan was er nog een bijzonder persoon waar we afscheid van moesten nemen: Leida. Zij heeft ons hier de afgelopen jaren enkele uren per week administratieve ondersteuning gegeven, maar de Gelderse Roos vond het nu echt nodig dat ze met pensioen ging, terwijl ze deze woorden zelf absoluut niet zou gebruiken! Nee, we gaan haar leeftijd niet verklappen, laten we het er maar op houden dat ze de kabinetsplannen over de pensioenverhoging alvast in de praktijk heeft gebracht… Tijdens de vakantieperiode is er minder bezetting op het kantoor van Vriendendienst “OP-STAP”. Wel is het zo dat Marry, Daniëlle en ondergetekende na elkaar afwezig zijn, zodat er bijna altijd wel iemand is. Mocht het nodig zijn kun je altijd een berichtje op het antwoordapparaat achterlaten, mailen kan natuurlijk ook altijd. Namens ons allemaal een zonnige en warme zomer gewenst!

VOORWOORD

Kees


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 4

2. Ontwikkelingen bij Vriendendienst Op-Stap Na een hectische drukke tijd rondom het jubileum op 23 april, zijn we de afgelopen tijd in iets rustiger vaarwater terecht gekomen. Zoals jullie weten kent Vriendendienst een lange wachtlijst van deelnemers. We hebben het jubileum van Op-Stap aangegrepen om weer eens een artikel in De Gelderlander te krijgen in de hoop dat dat nieuwe vrijwilligers op zou leveren. En jawel, er melden zich vier nieuwe mensen. In combinatie met een nieuwe stagiair, Gerwin, iemand die de vorige cursus niet mee had kunnen doen en twee spontane aanmeldingen via de website, hadden we opeens een groepje van acht, genoeg voor een extra ingelaste cursus in mei en begin juni. ONTWIKKELINGEN BIJ Vriendendienst voert op dit moment gesprekken met Buddyzorg Midden-Gelderland, een ander regionaal maatjesproject, maar dan voor mensen met een ernstige lichamelijke ziekte (HIV, kanker, enz.). We zoeken uit of we samen sterker staan en goedkoper kunnen werken, omdat de gemeenten waarschijnlijk flink gaan bezuinigen. We zijn beiden afhankelijk van die subsidies. Het zou dan kunnen gaan om gezamenlijke huisvesting, gezamenlijke PR, wellicht deels gezamenlijke training van vrijwilligers. We houden jullie op de hoogte.

VRIENDENDIENST OP-STAP

DaniĂŤlle

STAND VAN ZAKEN

3. Stand van zaken (per 1-4-2010) Aantal vrijwilligers

73

Aantal koppels

76

Aantal wachtenden

64


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 5

VRIJWILLIGERS 4. Vrijwilligers in het zonnetje

Ter ere van het 10-jarig bestaan van Vriendendienst Op-Stap bood Mezzo, de landelijke belangenvereniging voor mantelzorg en vrijwillige informele zorg, ons een bedrag aan om een koppel van deelnemer en vrijwilliger uit eten te laten gaan. We hebben ervoor gekozen om daar zelf nog iets bij te leggen en de drie vrijwilligers die het langst actief zijn bij Vriendendienst in staat te stellen iets leuks te gaan doen met hun maatjes. Dat zijn Tine de la Faille, Willie Wielinga en Yvonne Gesink, allen al 11 jaar vrijwilliger bij Vriendendienst. We zijn heel blij met deze trouwe mensen! Ze hebben alledrie een cheque van â‚Ź 50,-- gekregen. DaniĂŤlle

IN HET

ZON NE TJ E


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 6

5. Gedichten van Peter Vis Ze kijkt steeds naar mij Ze kijkt steeds naar mij, met haar prachtige ogen. Ze heeft mooie lange wimpers. Ze heeft een lange nek en een mooi slank lichaam. Ze heeft lange benen. Ze geniet van de zon op haar blote lijf. O, wat zijn giraffen toch mooi! Peter Vis

Uitjes Er zijn uitjes in de lente en er zijn uitjes in het bos. Het zijn dus lente-uitjes en bosuitjes. Peter Vis


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 7

6. JONA huis Op 12 mei 2010 zijn we met de groep stagiaires naar het JONA huis geweest. JONA is een stichting die zich inzet voor dak en thuisloze jongeren (18 t/m 25 jaar). Het is een huiskamerproject en richt zich op jongeren die problemen ondervinden op verschillende leefgebieden. Hierbij kun je denken aan problemen met financiën of met de huisvesting e.d. JONA wil een tweede huis bieden voor deze jongeren, hier kunnen ze komen voor hulp, advies, ondersteuning, een luisterend oor en ontspanning. JONA werkt vooral met het Open Huis. Dit is een laagdrempelige opvang die het beeld van een huiskamer geeft. Hier kunnen jongeren terecht voor een kopje koffie, een praatje of voor recreatieve activiteiten, maar ze kunnen ook gebruik maken van de telefoon, internet en ze kunnen advies en ondersteuning vragen bij de medewerkers van JONA. Het JONA huis is elke dag geopend en er is bijna elke dag ‘open huis’ waarin de jongeren het huis gewoon binnen kunnen lopen. Toen we daar aankwamen kregen we eerst een uitleg over wat het JONA huis precies is, wat er gedaan wordt en door wie. Er is wekelijks een voetbal avond en een film avond. Daarnaast wordt er drie keer per week gekookt en eten de jongeren gezamenlijk. Het is dan ook de bedoeling dat de jongeren, die willen, koken en dat iedereen helpt bij het opruimen, afwassen e.d. Daarna kregen we een rondleiding door het huis, er was een woonkamer, een ruimte met twee computers, een ruimte waarin tv gekeken word en een muziek ruimte. Het zag er allemaal erg mooi uit. Daarna konden we nog vragen stellen en kregen we wat folders over het JONA huis. De medewerkers waren erg vriendelijk en het was erg iinteressant om te zien! De stagiaires


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 8 7. Jubileum Vriendendienst Op-Stap 23 april 2010 Zoals jullie weten hebben we op 23 april het 10-jarig jubileum gevierd van Vriendendienst Op-Stap. Allerlei organisaties waarmee we contact hebben zijn uitgenodigd, en ook vrijwilligers en stagiaires waren welkom. Die middag werden er verschillende workshops georganiseerd, namelijk: 1. Maatjesprojecten en de Wmo 2. Netwerkcoaching 3. Creatief denken over het werven van vrijwilligers 4. Interculturalisatie van Vriendendienst Stagiaires hebben verslagen gemaakt van workshop 3 en 4.

JU

Workshop 3 Ivar en Marthe hadden gekozen voor de workshop over Creatief denken over het werven van vrijwilligers. De workshop werd gegeven door John van de Ven. De vraag was: hoe kun je vaste denkpatronen doorbreken, zodat er ruimte komt voor frisse nieuwe ideeën en verrassende oplossingen voor bestaande problemen, zoals het tekort aan vrijwilligers?

BI LEUM

Het probleem is, er zijn te weinig vrijwilligers; het doel is dus om genoeg vrijwilligers te krijgen zodat er geen wachttijd meer is voor de deelnemers. Hoe los je dit op een creatieve manier op? Dat is waar we over hebben nagedacht met z’n allen. Als je creatief wilt denken moet je als het ware een nieuwe pad op gaan, dus je moet op een nieuwe manier gaan denken. Daarvoor zijn drie principes: • uitstel van oordeel: verder kijken • denken in kansen • zoeken van alternatieven Je moet als het ware loskomen van de dwingende denkpatronen, zo’n dwingend denkpatroon is bijvoorbeeld: hoe meer geregeld, hoe meer beheersing!

Bij het bedenken van een probleemstelling moet je rekening houden met een aantal dingen. Het is belangrijk om positief, concreet, kort en krachtig te zijn en je moet denken zonder jargon en het kan provocatief zijn. In deze workshop wilden we kijken of wij ideeën konden verzinnen om ongeveer 150 nieuwe vrijwilligers te werven. Tijdens de workshop hebben wij gekeken naar ideeën vanuit de natuur. Voorbeeld, een wolvenroedel, wat is daar belangrijk bij? Samenwerking, bescherming etc. Hoe koppel je dit terug naar het maatjes contact?


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 9 En wat zijn dan creatieve manieren om mensen aan te trekken, om het te promoten dus. Hierbij kwam het kuddegedrag heel erg naar boven. ‘Als meer mensen vrijwilliger worden, volgen er vanzelf uiteindelijk nog meer’. Nou, dat is waar we met z’n allen over na hebben gedacht. Het was heel interessant en het werd op een leuke manier gepresenteerd.

work

Workshop 4 Rick, Tessa en Lotte woonden de workshop bij over interculturalisatie van Vriendendienst. De workshop werd gegeven door Nurhayat Öztürk van Zorgbelang Gelderland. De centrale vraag van de workshop was hoe kan Vriendendienst meer allochtone deelnemers en vrijwilligers aantrekken en behouden? En wat vraagt dat van de organisatie? Nurhayat begon met een kort voorstellingsrondje en daarna vroeg ze naar de motivatie van ons om vrijwilligerswerk te doen. Hierna kwam ze met voorbeelden over cultuurverschillen. Nurhayat kwam met een voorbeeld van haar zelf: zij zal als ze in haar auto rookt, de sigaret uit het zicht houden als ze Turkse mannen ziet lopen op straat, omdat ze zich dan schaamt. Nurhayat gaf enkele redenen op waarom weinig allochtone deelnemers en vrijwilligers zich aanmelden bij Vriendendienst. In allochtone cultuur wordt geen hulp van buitenaf gevraagd. Ze zoeken eerst naar oplossingen binnen de familie of gemeenschap. Vrouwen mogen in de Turkse cultuur niet in contact komen met vreemde mannen en zeker niet met z’n tweeën in één ruimte doorbrengen. Daarom is het praktisch gezien soms lastig om een vrijwilliger te sturen. Maar er zijn ook manieren om de allochtonen tegemoet te komen. Als eerste vertelde Nurhayat dat het verstandig is voor Vriendendienst om naar een moskee te gaan, om daar ons verhaal te vertellen en met voorbeelden mensen te laten weten hoe belangrijk Vriendendienst OPSTAP is voor mensen die in een isolement verkeren. Dan wordt het namelijk onderling verspreid in de gemeenschap. Het is dus belangrijk dat de eerste stap de bekendmaking van Vriendendienst OP-STAP is en dat daar eerst in geïnvesteerd wordt. Dus niet de allochtonen direct proberen te werven, maar laten zien dat wij er zijn, omdat ze niet bekend zijn met deze vorm van hulpverlening en ze vanuit hun cultuur niet open staan voor hulp van buiten af.

shop


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 10

8. Museum Het Dolhuys Op woensdag 19 mei hebben wij museum Het Dolhuys in Haarlem bezocht. Het Dolhuys was vroeger een huis voor lepralijders en mensen met de pest. Zij werden aan de rand van de stad opgevangen. Later is het huis gebruikt ook voor mensen met psychiatrische klachten. Nu is het een museum over psychiatrie. We hebben veel gezien en geleerd over de psychiatrie toen en nu. Er kwamen verschillende gedachtes en denkbeelden naar voren zodat de ontwikkeling van vroeger tot heden duidelijk werd gemaakt. Het begon met een ruimte waarin mensen uit de kast kwamen. Zij deden hun verhaal over de ommekeer in hun leven. Daarmee bedoelen wij de psychische beperking die zij opliepen in hun leven. Vervolgens hebben wij gevoeld hoe het is om in een isoleercel te zitten. We waren onder de indruk. Ook hebben wij geluisterd naar verschillende denkbeelden van cliënten. Daarnaast waren er vier ruimtes met verschillende denkbeelden in de tijd en geschiedenis over de psychiatrie o.a. excorcisme, winti en denkbeelden van Freud. We hebben in een patiëntenkamer gezeten, naar films gekeken over ervaringen van psychiatrische patiënten. Daarnaast zat de psychiaterkamer. Hier kon je antwoorden van verschillende psychiaters op verschillende vragen zien. Vervolgens hebben wij een zelftest gedaan om te kijken of wij een psychische beperking hebben. Via een stethoscoop hebben wij geluisterd naar indrukwekkende verhalen van patiënten en doktoren. Een patiënt vertelde dat zij een hele dag in bad moest zitten. Op die manier kon zij niks kapot maken. We vonden het bizar om te horen, dat je de hele dag in bad vastgebonden werd. Dat was vroeger, nu wordt er anders omgegaan met psychiatrische patiënten. Het was een geslaagde dag en het is zeker een aanrader. De stagiaires


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 11 9. Dubbeldiagnose Op 16 juni heeft de laatste thema avond van het seizoen plaatsgevonden. Bij aanvang werden we verwelkomd door twee stagiaires, Lotte en Tessa. Ze deelden een hand-out uit van de PowerPoint presentatie die gegeven zou gaan worden. Vervolgens kreeg Lars van Driel (l.driel@iriszorg.nl) het woord, preventiemedewerker bij de Iriszorg. Hij begon met een korte inleiding, waarna verschillende soorten drugs werden besproken. Een herhaling voor hen, die vorig jaar bij de thema-avond waren over verslaving. Toch was het wel even een fijne opfrissing. Na de besproken drugs kwamen we bij het onderwerp van de avond: dubbeldiagnose, het samengaan van een verslaving en een psychiatrisch ziektebeeld. Lars ging in op de combinatie van o.a. ADHD, schizofrenie en depressie en drugs- of alcoholgebruik. Duidelijk werd dat drugsgebruik vaak voortkomt uit de behoefte om bepaalde symptomen van de psychische ziekte te verzachten of onderdrukken. Op korte termijn werkt het, maar op lange termijn is het vaak erg schadelijk. Ook komt het voor dat drugsgebruik juist psychiatrische symptomen uitlokt. Helaas door gebrek aan tijd heeft Lars niet alles kunnen behandelen. Dit was jammer, omdat het erg interessant was. Helemaal omdat sommige maatjes ook te kampen hebben met een dubbeldiagnose. Aan het einde van de avond meldde Lars van Driel dat wanneer we vragen hadden hem altijd konden mailen. Altijd handig wanneer je de avond hebt laten bezinken en vragen hebt. Lisa 10. Vergeetachtig of dement? Zaterdag 10 april jongstleden heb ik een themadag bijgewoond, welke was georganiseerd door de stichting Humanitas, met als thema "Vergeetachtig of dement?". De dag begon met een kop koffie en daarna werd het woord gegeven aan de heer A. Meijers van de Stichting Alzheimer Nederland. De heer Meijers bleek een boeiende verteller te zijn. Hij kon veel vertellen over de ziekte van Alzheimer. Niet in de laatste plaats omdat zijn vrouw al vele jaren lijdt aan deze vorm van dementie. De ziekte van zijn vrouw begon tamelijk onschuldig met wat vergeetachtig worden. Maar vergeten wij allemaal niet eens iets?


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 12 Daardoor kan het erg lang duren, voordat de omgeving gaat inzien dat het ernst is. De heer Meijers begon onraad te ruiken toen hij steeds weer hetzelfde moest herhalen, omdat mevrouw Meijers telkenmale niet meer wist wat er kort daarvoor was verteld. Na onderzoeken in het ziekenhuis werd inderdaad de ziekte van Alzheimer geconstateerd. Hierbij worden steeds bepaalde stukjes eiwitten in de hersenen abnormaal afgebroken, waardoor hersencellen afsterven. Enkele veelvoorkomende gevolgen kunnen hierbij zijn dat de patiĂŤnt de oriĂŤntatie kwijt raakt, zichzelf moeilijker kan verzorgen, afrekenen in een winkel en huishoudelijke werk zoals koken worden een probleem. Mevrouw Meijers is geheel hulpbehoevend geworden. Zij wordt thuis verzorgd en de heer Meijers wil dit zo lang mogelijk volhouden. De toehoorders waren onder de indruk van zijn verhaal en zeker ook vanwege het feit dat de heer Meijers zijn vrouw zolang mogelijk thuis wil verzorgen, hoe zwaar dit ook voor hem moet zijn. De ziekte van Alzheimer is de meest bekende vorm van dementie. Ruim 60% van de dementerende mensen heeft deze vorm. Later op de dag werd er nog ingegaan op een minder bekende vorm van dementie, namelijk de ziekte van Pick. Deze aandoening openbaart zich veelal op jongere leeftijd dan de ziekte van Alzheimer, namelijk tussen 50 en 60 jaar. De symptomen zijn vooral gedrag- en persoonlijkheidsveranderingen. Ter illustratie werd een film getoond van een man, die reeds enkele jaren aan deze ziekte lijdt. Het was ontluisterend te zien, hoe een ontwikkelde man in de bloei van zijn leven zo kan veranderen in iemand die amper meer praat, weinig tot geen initiatief meer neemt en ongepast gedrag vertoont (zoals zijn vrouw zei in de film: 'hij is alle gevoel voor decorum kwijt') . Al fietsend naar huis besefte ik maar al te goed dat we moeten genieten van het leven. Angela

illustratie afkomstig van de website: www.creatie.nl


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 13

11. Tips voor gratis uitjes Gidsenwandeling op zondagmiddag datum: vanaf 4 juli elke zondag, 13.30 uur, entree: gratis locatie: Bezoekerscentrum Sonsbeek Arnhem Iedere zondag vertellen de gidsen u over de vele soorten planten en dieren die in het park te vinden zijn, de cultuurhistorische achtergronden en de kenmerken van de Engelse landschapsstijl waarin het park is aangelegd, zoals de kronkelende paden en steeds wisselende uitzichten. Bij elke bezienswaardigheid hoort een verhaal, een geschiedenis, een anekdote. Serie orgelconcerten Eusebiuskerk Arnhem 2010 datum: vanaf 7 juli om 20.15 uur entree: gratis locatie: Eusebiuskerk, Kerkplein 1 in Arnhem. Elke woensdagavond in juli en augustus is er een orgelconcert op het befaamde Str端mphlerorgel. 7 juli 14 juli 21 juli 28 juli 4 augustus 11 augustus 18 augustus 25 augustus

Bert Matter Jos van der Kooy IJsbrand ter Haar Johan Luijmes Jochem Schuurman Erwin Wiersinga Wim Roelfsema Jan Willem Jansen

illustraties: Peter Vis


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 14 vervolg gratis uitjes

World Statues 2010 28 en 29 augustus, binnenstad Arnhem Het World Statues Festival vindt voor de 5e keer plaats in Arnhem. De binnenstad zal voor even 'stil staan', want zo'n 300 levende beelden zullen een acte de prĂŠsence geven. Op zaterdag 28 augustus zullen de kinderen schitteren tijdens Kids Statues en proberen Wereld- en Nederlands Kampioen te worden. Zondag 29 augustus zijn er meer dan 100 levende beelden te bewonderen die uit de hele wereld komen om Wereld Kampioen Living Statue te worden. World Statues Arnhem is inmiddels uitgegroeid tot het grootste evenement ter wereld op het gebied van de levende standbeelden en trekt jaarlijks zo'n 350.000 bezoekers.

Rio aan de Rijn Zomercarnaval 19 t/m 21 augustus 2010, Arnhem Begonnen in 2001 als een uit de hand gelopen grap is Rio aan de Rijn inmiddels een jaarlijks terugkerend Zomers Carnaval van Arnhem geworden. Het spektakelstuk is de Bonte Parade op zaterdag waarbij exotisch uitgedoste Latijns Amerikaanse dans- en muziekgroepen door de straten van Arnhem trekken. De Bonte Parade start om zaterdag 14:00 uur op de Rijnkade (ter hoogte van de Cobercofabriek) en komt rond 16:00 uur aan op het Dudokplein, waar de finale plaats zal vinden.


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 15

Inspiratie Je voelt je duf en moedeloos, geen spoor van lust of heldere gedachten; alleen maar dommelen en eindloos wachten. Je hoofd een lege doos. En dan, zo plotseling en onverwacht: ’n vogel aangevlogen, die onbesuisd en opgetogen een lied zingt door de zomernacht. En jij, herrezen en opnieuw geboren; een mens die opstaat en weer lacht.

Piet van der Bruggen


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 16 13. Psychiatrie in Wolfheze In Wolfheze is een belangrijke stap gezet op weg naar een menswaardig bestaan voor psychiatrische patienten. Hier werd het 'sociowonen' uitgevonden. Het psychiatrische ziekenhuis Wolfheze bedacht kleine wooneenheden, een leefvorm die wereldwijd navolging kreeg. Psychiatrische patiënten werden eeuwenlang gezien als krankzinnigen en zenuwleiders die je het beste maar weg kon stoppen in grote gestichten of dolhuizen, ver weg van de maatschappij. Pas in de twintigste eeuw komt er in deze optiek duidelijke verandering. De psychiatrische patiënt blijkt behandelbaar al wisselen de inzichten hierover nog steeds.

PSYCHIATRIE

Op weg naar zelfstandigheid De veranderde visie ten aanzien van geestesziekten wordt weerspiegeld in de wijze van opvang en verzorging. In de tijd dat men over krankzinnigen sprak werden ze weggestopt in gestichten. Behandeling was er niet en eenzame opsluiting, al dan niet geketend of in een dwangbuis, leek de enige remedie om de rust te waarborgen. Het gevaar voor de maatschappij was tijdelijk geweken. In Den Bosch werd al in 1442 het eerste dolhuis opgericht. Tot ver in de 18e eeuw boden dergelijke bewaarplaatsen onderdak aan een ieder die door afwijkend gedrag de openbare orde verstoorde.

IN

Pas aan het begin van de 19e eeuw ging men krankzinnigen bekijken met een geneeskundig inzicht. Opsluiting maakte plaats voor een poging tot genezing. De behandelmethoden waren beperkt. Veelal werd gekozen voor een verzorging in de vrije natuur die de gesteldheid positief zou beïnvloeden. Ook arbeid zou een genezende werking hebben en dus werd een locatie gezocht temidden van uitgestrekte tuin- en landbouwgronden waar de geesteszieken zware en vermoeiende veldarbeid kon verrichten. Vrije lucht en beweging werden gezien als hoofdgeneesmiddelen. Een bosrijke, mooie omgeving moest tot vrolijkheid stemmen.

WOLFHEZE

Nieuwe behandelmethoden De twintigste eeuw brengt vele nieuwe behandelmethoden die allen beogen de zieke te genezen of te behandelen zodat het bestaan dragelijk wordt. Eenvoudig blijkt dit echter niet. De elektroshock, die door twee Italiaanse broers wordt ontdekt, is gebaseerd op het principe dat de geesteszieke een ziekte in de hersenen heeft. Om deze hersenen te genezen kan men ze verdoven of desnoods beschadigen. (De varkens in het Italiaanse slachthuis werden in sommigen gevallen een stuk rustiger na een stroomstoot.)


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 17

In de jaren '50 en '60 wordt deze methode veelvuldig toegepast. De bijverschijnselen zoals stuiptrekkingen die soms botbreuken tot gevolg hadden roepen echter steeds meer weerstand op. Met de komst van medicijnen verdwijnt deze behandelmethode dan ook snel naar de achtergrond. Sociotherapie in Wolfheze In de jaren '60 ontstaat in Wolfheze als reactie op de biologische benadering (gekte als hersenziekte) de sociotherapie die aandacht heeft voor de sociale context van de patiënt. Alleen medicatie bleek niet altijd afdoende. Door middel van gesprekstherapie wordt gaandeweg meer en meer gewerkt aan resocialisatie van de patiënt die niet langer opgesloten dient te worden maar begeleid moet worden naar een zelfstandig bestaan, voor zover mogelijk. Zelfbeschikking en zelfstandigheid worden steeds meer de leidraad in het behandelplan van psychiatrische patiënten. Maar aan deze zienswijze zitten ook nadelen, zo is in de laatste decennia gebleken. Honderden plaatsen in psychiatrische ziekenhuizen werden opgeheven omdat men de mening was toegedaan dat langdurige opname alleen maar leidde tot hospitalisering en isolatie van de maatschappij. De patiënt moest zich juist kunnen handhaven in die maatschappij, dat was het streven. Voor sommige ex-patiënten bleek dit echter te hoog gegrepen. Deze nieuwe inzichten zijn deels debet aan het grote aantal daklozen die onze steden bevolken. Niet iedereen blijkt in staat zich zelfstandig te kunnen handhaven en een enkeling is er juist bij gebaat om in de bossen, ver weg van de bewoonde wereld, een eigen wereld te creëren die voor hen wel leefbaar is. Bron: www.mijngelderland.nl


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 18

14. Twee zomerse recepten Fruit Bowl

Ingrediënten: 200 gram rode bessen (of klein blikje ananasstukjes), 250 gram aardbeien (of bananenplakjes), 150 gram frambozen (of mangostukjes), 1 kleine meloen, 6 dl koude cassis, 3 dl mineraalwater met bubbels, 6 eetlepels poedersuiker Bereiding: Spoel de rode bessen in een zeef onder de kraan af. Doe de rode bessen in de schaal. Strooi hier de poedersuiker over. Was de aardbeien en haal de kroontjes weg. Spoel de frambozen in een zeef af en verwijder de kroontjes. Doe de aardbeien en frambozen ook in de schaal. Snij de meloen doormidden en lepel de pitjes eruit. Schep bolletjes uit de meloen met een bolletjeslepel. Doe de meloen ook in de schaal. Meet de cassis en het mineraalwater af en schenk die over het fruit. Zet de bowl totdat je deze gaat gebruiken afgedekt in de koelkast.

Fruit Cocktail Ingrediënten per glas: 1 longdrinkglas, 4 sinaasappels, 1 mango (rijp), 2 kiwi’s Bereiding: Pers 4 sinaasappels uit. Doe daar het vruchtvlees van 1 rijpe mango en 2 kiwi's bij. Pureer dit met de staafmixer tot een fruitige cocktail.


het op-stapje | zomer 2010 | pagina 19

Stagiaires Tessa, Lotte, Lisa, Maike, Bonny, Marthe, Samantha, Rick, Paola, Angela (niet op de foto) en Ivar (niet op de foto) bedankt!


Vormgeving: Stefanie Webel Redactie DaniĂŤlle Stroes Kees van Leeuwen Sonsbeeksingel 30 6814 AB Arnhem 026-3544886 arnhem@vriendendienstregioarnhem.nl http://www.vriendendienstregioarnhem.nl


opstap zomer 2010