Issuu on Google+

Bost aholku gure etxeetan kontuan hartzeko: 1. Kontsumitu itzazu garaiko eta bertako produktu freskoak. Modu honetan, zure osasunari mesedea egiteaz gain, ingurumena zaintzen lagunduko duzulako. 2. Kasu egiozu zure dietari eta gogoan izan: fruta eta barazkiak egunean zehar bost ale! 3. Herriko biodibertsitatea babesteko kontuan izan fauna eta landaredi exotikoa ez dela “aske� utzi behar, hauen jatorrizko ekosistemak kaltetzen baitira eta gure ingurunean inbaditzaileak gerta daitezkeelako. 4. Zure inguruko biodibertsitatearen aldeko jokabideak izan: herrian antolatzen diren egun berezietan parte hartuz (Zuhaitz Eguna, Aste berdea...), mendi txangoetan natura errespetatuz, zaborra dagokion tokietan botaz,... 5. Parte har ezazu hondakinen gaikako bilketa, kontuan hartuz hondakinik egokiena sortzen ez duguna dela. Honengatik, gutxi ontziratutako produktuak erosi eta bazter itzazu produktu toxikoak dituztenak. Bidezko merkataritzak eta produktu ekologikoek oso aukera ona ematen digute biodibertsitatearen alde jokatzeko.

AZKOITIA 7. urtea dugu, Azkoitian Eskolako Agenda 21eko programan lantzen dugula. Honi esker, herriko neska-mutilek Udal kudeaketan parte hartzeko aukera dugu ikasturtean zehar landutakoa Udal ordezkariei azaltzen diegulako, beraien ekintza planean kontuan har dezaten. Floreagako San Jose ikastetxeko eta Xabier Munibe BHI-ko 870 haur eta gazte, ikasturtean zehar ekintza ugari egin ditugu. Aurten iazko gai bera aukeratu dugu, Biodibertsitatea, baina elikadura eta osasunaren aldetik jorratuz. Ondorengo orrialdeetan lan horien berri emango dizuegu.


Udal entzunaldia:

Haur Hezkuntzako eta Lehen Hezkuntzako ikasleok egindako lana oso interesgarria izan da.

Aurtengo ikasturtean, Udalean aurkezteko elkartu ditugun proposamenen artean, hauek dira guretzako lehentasun handiena dutenak:

Ikastetxe barruko lanak • Haur Hezkuntzakoek ere ekintza desberdinak egin dituzte ikasturtean zehar: tomateak eta kalabazinak landatu, menuak eta errezeta osasungarriak aztertu, gelan arraintxo bat zaindu, elikagai mota desberdinekin Kuku-miku jolasean aritu... • Gure barazkien uzta sasoiak aztertu ditugu. • Hazien tailerra egin dugu. • Egunero jaten ditugun elikagaiak non eta nola ekoizten diren aztertu dugu. • Bertso lehiaketa antolatu dugu. • Ba al dakizu zer jaten dugun? Gure ingurukoen elikadura ohiturak ezagutu ditugu galdeketa baten bidez. • Eta aurten, Inauterietan egiten dugun desfilerako aukeratutako gaia “Fruta eta barazkiak” izan da.

Gorputza Osasuntsu Nahi Badu zu Eduki

D ig estioa eg in a u rr ez sa rt u u reta n et ik ez ba d uz u n a hi bot a ka eg in bertabehintz at n. Te le bist a g ehie gi ez ez a z u ik us i ho ri eg in beh a rr g ehia g o ik a si. ea n Osa su n on a ed u ki n a hi ba ldin ba d uz os o on gi lo eg it en u ik a si beh a r d uz u. N a hi ba d uz u ed g orputz a in d a rt suu ki ba ra zkia k et a fr dira os a su nt su. ut a k

1. Ingurumen gaien inguruan herritarren artean informazioa zabaltzen jarraitzea: TXIP 21 gehiago publikatu. Eta honekin batera, Udaleko web orrian ingurumen saila kendu egin denez, berriro ere sartzea nahiko genuke. 2. Intxaustiko parkean arbolen izenak jartzea. 3. Igerilekuko berdegunea urte osoan zabalik izatea, proiektuan agindu zen moduan. 4. Kontsejupeko aldizkariaren banaketa hobeto egitea, ez baita etxe guztietara heltzen. Adibidez, Auzmendi kaleko banakako etxe batzuetara ez da heltzen. 5. Oñeder-en egoera eta etorkizunari buruzko informazioa zabaldu.

Eta ondoren, beste batzuk ere antzeman ditugu: 6. Panel informatiboak: Azpeitiko Udalak egiten duen modura, leku estrategiko batean ipini kartel informatibo bat azoka dugula arratsalde horretan adieraziz. Azpeitiko Loiolako pasealekuan ipintzen dute. 7. Hitzaldiak antolatzea elikadura eta osasunari buruz, herri mailan. 8. Kanpoko igerilekuetan taberna ipini. 9. Kanpoko igerilekuan eta profesionalean iturriak ipini. 10. Zaborrontziak herriko kale guztietan ipini, zaindu eta berritu, ez bakarrik kale nagusietan. 11. San Juango futbol zelaia partidurik ez denean, irekita izatea herritarrentzat (Azpeitian egiten den bezala). 12. Uraren kuotarekin bidezko erabakiak hartu: gastatzen duenak ordain dezala. 13. Kanpainak egiten jarraitzea komeni da. Konpostatzeko ohitura gehiago zabaltzea.

Iazko proposamenen artean, hainbat bete gabe geratu direla uste dugu: 14. Porlanezko pareta gutxiago egin eta horma zaharrak mantendu, izaki bizidunak baitaude. 15. Kalean animaliaren bat aurkituz gero, nola jokatu dioen informazioa zabaldu.

intxoa, Tori arra

16. Herrian informatzea egiten diren aldaketez, adibidez zuhaitzak lekuz aldatzen badira, gaixoturik daudelako kentzen badira...

ria zure jana

17. Ibaiko ahateen hazkuntza kontrolatu.

Bai menu Jakingo a

l dugu kim u hauek

zaintzen

?

goxoak!

18. Floreagako goiko atarian sarea ipini eta landareak landatu goitik behera hazi daitezen. Sarea baloiak ez geratzeko. 19. Udaltzainek larunbat gauetan Zurt atzeko kale eta kale Nagusia zaintzea, gauza asko apurtuta agertzen baitira.


Bigarren Hezkuntzako Ikasleok, hasteko eskola girotzeaz arduratu gara.

Irteerak • Herriko errekak garbitu genituen irailean. Hori zabor piloa atera zena! • Arangoiti inguruko zuhaitz eta landareak aztertzera joan gara. Halako leku txikian dagoen landare mota desberdinak harritu egin gaitu!

Ikastetxe barruko lanak

• Izarraitzen txango eder bat burutu dugu, Attolatik Zestuara.

• Galdetegiak prestatu eta egin diegu ikasle, irakasle eta gurasoei. Ohartu gara adibidez, ikasleok oso fruta gutxi jaten dugula, gosariari ez zaiola ematen behar duen garrantzia, erosketa gehienak supermerkatu handietan egiten ditugula...

• Zumaiara joan ginen Algorriko mareen arteko rasa ezagutzera. Animalia bitxi asko ikusi genituen, baita eskuan hartu ere!

• Jaten ditugun barazki eta jakiei buruz gauza asko ikasi ditugu: gure barazki askoren jatorria, bertakoen uzta sasoiak, gaur egungo baserrien bilakaera, bertako produktuak kontsumitzearen garrantzia, herrialde bakoitzeko laboreen dibertsitate genetiko zaintzearen premia, Euskadiko Hazien Sarea dagoela, munduaren amaierako Bobeda planetako hazien bankua dela...

• Madariaga Dorretxean izan gara Urdaibaiko padura ezagutu eta aztertzeko aukera izan dugularik. • Leitzaran bailaran dagoen bisitarien etxea ezagutu dugu.

Harri

zko p

• Galdekizunak prestatu ditugu herriko zenbait lekuetan burutzeko: kaleko jendearekin egon gara, dendariekin, baserritarrekin, Orekako taldekoekin...

areta ho topat netan bizid u gen un ug uen ari

• Taldeka gazta tarta ekologikoak egin ditugu, bertako produktuak erabiltzen saiatuz. • Elikaduraren inguruko kontsumo tailerretan parte hartu dugu.

n, hoberena, jatea!

Tarta egin ondore

• Eskola ondoko paretan dagoen biodibertsitatea aztertzen aritu gara. • Hainbat lehiaketa antolatu ditugu: logotipo lehiaketa eta agenda 21eko txokoan aurkezturiko informazioaren inguruko lehiaketa. • Elikaduraren Eguna ospatu dugu Unicef-eko manifestua ezagutaraziz eta hainbat bideo ikusiz.

Izarraitz en zehar

ibilaldi ed

errak da

ldako intza a

ko bald

bate Padura

• Orkatzek, Ingurugiro Etxeko Fundazioko zuzendariak, gaiari buruz emandako hitzaldia oso aproposa izan da taldearen sentsibilizazioa pizteko. • Darwin lehiaketa irabazteagatik, taldetxo bat Kutxaespaziora joan gara gonbidatuta. • Kutxak antolatutako Berde-berdea programan eta Consumopolisen parte hartu dugu.

u ur te osoan Zer iruditzen zaiz

fruta klase denak

izatea?

tea a er tsita

iodib

rrak b

• Ekologiari buruzko antzerki bat ikusi dugu.

en du

berast

ude


Ikasleen arteko foroa: Maiatzaren 6an, Intxausti Jauregian, bi ikastetxeetako Ingurumen Batzordeko ordezkariek elkartu gara gure lana bateratzeko. Eta guztion partehartzea behar-beharrezkoa denez, gure aldetik ere konpromiso batzuk hartzeko prest gaude.

Irteerak • Musika eskolako parkeko bizidunak aztertu ditugu. • Arangoiti aldera joan gara bertako zuhaitz eta landareak aztertzera

KONPROMISOAK

• Erreka garbiketan parte hartu dugu herritarrak informatuz.

1. Ahal den neurrian BERTAKO PRODUKTUAK erosi eta landatu. 2. Goxoki gutxiago jan eta FRUTA-BARAZKI gehiago.

• San Juan Zahar baserrian herriko baserri baten barazki eta loreen ustiaketa ezagutu dugu. Gainera, etxera loreak eta letxu landare bat eraman genituen. Letxua ondo zaindu eta handia egiten denean, entsalada ederra!

3. Azokan gauzak erosi edo baserritarrei, horrela INGURUNEA eta OSASUNA zaintzen ditugu.

• Oñatiko kobak bisitatu genituen eta gero, natur eskolara joan ginen. Han ogia egin eta bertako animalia desberdinak aztertu genituen.

4. Ez kontsumitu produkturik osagai kimiko askorik dutenik. 5. BARAZKIAK eta FRUTAK garbitu jan baino lehen.

• Azterkosta eta Ibaialdeko lehiaketan parte hartu genuen eta abenduan Donostiako Aquariumera joan ginen sari banaketara.

6. Produktuaren JATORRIARI erreparatu.

• Pagoetako animaliak ikustera joan gara.

7. Denda txikitan erosi. 8. Garaian garaikoa erosi. 9. Baserritarren lana baloratu. 10. Barietate askotarikoak jan. 11. Pasilloetan edota balkoietan dauzkagun landareak hobeto zaintzea.

Hazien tailerra: be

teko

an behar ondo ja

Ez da urrutira jo

rtako produktuek

in jolastuz

rainen ar tean

Sari banaketa ar


Azkoitiko boletina 2010