Issuu on Google+

dla pracodawców

Zatrudniam niesłyszącego Dobre praktyki

Publikacja współfinansowana przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego


„Zatrudniam niesłyszącego. Dobre praktyki” Teksty: Natalia Gołąbczyk Konsultacja merytoryczna: Jerzy Kałużny, Renata Laskowska Opracowanie graficzne i skład: Małgorzata Lipczyńska Zdjęcia: Olgierd Koczorowski Realizacja: at-elier Małgorzata Lipczyńska, ul. Polskich Marynarzy 95 lok. 10, 71-050 Szczecin Wydawca: GOS Polska Sp. z o.o., ul. Królowej Korony Polskiej 24, 70-486 Szczecin, www.gos-polska.pl w ramach projektu p.n. „Przełam Barierę Dźwięku – kampania informacyjno-promocyjna na rzecz zatrudnienia skierowana do pracodawców oraz osób niesłyszących i niedosłyszących” – poddziałanie 6.1.1 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki – współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego; strona internetowa projektu: www.pracujbezbarier.pl

Publikacja bezpłatna Szczecin, czerwiec 2011


Drogi Czytelniku, droga Czytelniczko! Jesteś pracodawcą. Czy zastanawiałeś się, jak bardzo możesz zmienić czyjeś życie oferując mu pracę? Przecież praca daje nie tylko niezależność finansową, ale również poczucie bezpieczeństwa i stabilności. Pracując człowiek czuje się ważny i potrzebny. A teraz odpowiedz sobie na pytanie – czy mógłbyś zatrudnić osobę niesłyszącą lub niedosłyszącą? Wyobraź sobie, że taka osoba spełniałaby wszystkie wymagania postawione przez Ciebie w ogłoszeniu, jednak miałaby wadę słuchu. Co wtedy? Powiesz, że to pomyłka i odeślesz „z kwitkiem”? A może znajdziesz w sobie odwagę i poświęcisz jej chwilę czasu, aby sprawdzić jej kompetencje? Nie oszukujmy się – wciąż boimy się niepełnosprawności, zwłaszcza w pracy. Jako pracodawcy zależy Tobie na osiąganiu jak najlepszych wyników, więc obawiasz się, że osoba niepełnosprawna może stanowić jedynie przeszkodę w dążeniu do wytyczonych celów. Dlaczego? Przecież trzeba takiej osobie poświęcić więcej czasu, a co najważniejsze – zastanawiasz się pewnie, jak z taką osobą można się porozumieć? Otóż okazuje się, że tego typu obawy zakorzenione są tylko w sposobie naszego myślenia, bowiem praktyka pokazuje, że ludzie z wadami słuchu są pełnowartościowymi pracownikami. Ich niepełnosprawność w żaden sposób nie stanowi trudności w pełnieniu ich zawodowych obowiązków, a wzajemna komunikacja, jak najbardziej, jest barierą do pokonania. By przekonać innych, najpierw musisz przekonać sam siebie, że praca z osobą niepełnosprawną potrafi przynieść korzyści, zarówno materialne, jak i społeczne. Przeczytaj wypowiedzi pracodawców, którzy odważyli się zrobić ten krok ku lepszemu i zatrudnili osoby niesłyszące lub niedosłyszące. Pójdź za ich przykładem!

dla pracodawców

3


Przemysław Pukiewicz przedstawiciel firmy AmRest Holdings SE prowadzącej sieci restauracji, zatrudnia niesłyszącą Agnieszkę Wasiewską na stanowisku kucharza małej gastronomii w jednej z restauracji Pizza Hut w Szczecinie

AmRest jest przykładem firmy otwartej na współpracę z ludźmi niepełnosprawnymi, w tym niesłyszącymi. Przykładem takiej postawy był udział w kampanii „Przełam barierę dźwięku”, za pomocą której udało się dotrzeć z ofertą zatrudnienia do ludzi z wadą słuchu. Wśród nich znalazła się Agnieszka Wasiew-

ska, która pracuje w jednej ze szczecińskich filii Pizza Hut, sieci zarządzanej przez AmRest. W firmie panuje przekonanie, że wada słuchu w żaden sposób nie przeszkadza ludziom w codziennej pracy w restauracji. Mało tego – dając im szansę można zyskać naprawdę sumiennego i odpowiedzialnego pracownika,

Agnieszka realizuje zamówienie

4

Nie słyszę i pracuję. Dobre praktyki

A


Agnieszka którego zaangażowanie potrafi być o wiele większe niż pracownika w pełni sprawnego – uważa Przemysław Pukiewicz. Zatrudnienie osoby niepełnosprawnej pozwala również związać się z pracownikiem na dłuższy okres czasu, czego firma oczekuje od swoich podwładnych. A jak wygląda kwestia komunikacji w pracy? Zawsze przygotowujemy naszych pracowników, gdy do ich grona dołącza osoba niesłysząca. Wówczas oni wiedzą, jak mają się zachować, czyli mówić do nich wolno i wyraźnie oraz w niedużej odległości. Wiadomo, że na początku są pewne bariery, jednak one bardzo szybko zanikają – opowiada pracodawca Agnieszki.

Można się porozumiewać bez dźwięków – słysząca współpracownica Agnieszki demonstruje jak używać urządzenia

dla pracodawców

5


Agnieszka Zatrudnienie osoby niepełnosprawnej wiąże się z możliwością dofinansowania wynagrodzenia takiego pracownika z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, z czego firma AmRest korzysta. Osobie niesłyszącej lub niedosłyszącej przysługuje również prawo do krótszego czasu pracy, jak i dodatkowych dni urlopu. Wielu pracodawców obawia się, że taki tryb pracy może być dla nich niekorzystny, ale okazu-

je się, że wcale tak być nie musi. Jesteśmy bardzo elastyczni pod względem czasu pracy – opowiada Przemysław Pukiewicz. Grafiki ustalane są z tygodnia na tydzień, co daje duże możliwości pod względem dopasowania dni

pracy do potrzeb pracownika. W żaden sposób nie dezorganizuje to naszej pracy, a jej ciągłość jest zawsze zachowana. Firma przykłada dużą wagę do wymogów związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy,

Agnieszka ustala z kierownikiem swój plan pracy

6

Nie słyszę i pracuję. Dobre praktyki


a

Pobieranie towarów z magazynu

dzięki czemu stanowiska pracy są zawsze dostosowane do pracowników. Co daje praca z osobami niepełnosprawnymi? Przede wszystkim poczucie, że robimy coś dobrego i pożytecznego społecznie. Poza tym można obserwować, jak taka osoba rozwija się, dzięki danej jej szansie zatrudnienia. Daje to ogromną satysfakcję. Tak naprawdę zatrudniając osobę niesłyszącą o wiele więcej zyskujemy niż poświęcamy. Przygotowywanie ciasta na pizzę

Pamiętaj! Osobom niepełnosprawnym zatrudnionym na podstawie umowy o pracę przysługuje prawo do krótszego czasu pracy. Jest on zależny od stopnia niepełnosprawności. Pracownicy z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności mogą pracować 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Z kolei pracownicy z orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności powinny pracować 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo. Ważne: skrócone normy pracy nie mogą wpływać na wysokość wynagrodzenia!

dla pracodawców

7


Dariusz Kunikowski współwłaściciel restauracji „Zamkowa” w Szczecinie, w której jako pomoc biurowa i specjalista ds. HACCP pracuje niedosłysząca Agata Stryczyńska

Aneta Potoczna oraz Małgorzata Pezowicz – współpracownice Agaty

Z zastępcą szefowej kuchni Agata rozumie się bez problemów

8

W szczecińskiej restauracji „Zamkowa” pracuje Agata Stryczyńska, która na co dzień nosi aparat słuchowy. Nie przeszkadza to jej jednak w byciu energicznym i odpowiedzialnym pracownikiem. Jest też osobą, która przełamywanie bariery dźwięku rozpoczęła od samej siebie i przekonała

do tego innych. Agata stanowi przykład, że niedosłuch nie jest przeszkodą w życiu zawodowym. Naprawdę jest świetnym pracownikiem, a praca z nią nie sprawia żadnych trudności. Jej postawa przekonała nas do powierzenia jej wielu odpowiedzialnych obowiązków, z którymi doskonale daje so-

Nie słyszę i pracuję. Dobre praktyki


Agata bie radę – tłumaczy Małgorzata Pezowicz, księgowa i współpracownica Agaty. Osobom niepełnosprawnym przysługuje prawo do dodatkowych 10 dni urlopu, ale to nam nie przeszkadza w naszej codziennej pracy. Wszystko jest kwestią porozumienia obu stron – kontynuuje pani Małgorzata.

Kuchenna rzeczywistość

dla pracodawców

9


Agata Zatrudniając osoby niepełnosprawne restauracja „Zamkowa” korzysta z możliwości dofinansowania ich wynagrodzenia. Z ekonomicznego punktu widzenia taki pracownik jest „tańszy”, gdyż do jego wynagrodzenia przysługują dopłaty z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych – opowiada Dariusz Kunikowski, współwłaściciel restauracji „Zamkowa”. Wysokość tych dopłat zależy od stopnia niepełnosprawności danego pracownika. Nowelizacja ze stycznia b.r. Ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych niestety dopłaty te znacznie zmniejszyła, lecz są one nadal dla pracodawcy bardzo istotną kwestią. Osoby niesłyszące lub niedosłyszące swoje trudności ze słyszeniem kompensują innymi cecha-

mi i umiejętnościami. Wyostrzony zmysł obserwacji w wielu zawodach jest bardzo przydatną cechą. Pozwala na szybką naukę, analizę sytuacji, jak i na dobrą orientację w relacjach międzyludzkich.

Ponadto osoby z wadami słuchu często charakteryzują się wysokimi zdolnościami manualnymi. Dzięki temu wyjątkowo sprawdzają się w zawodach, w których ważna jest sprawność rąk.

Agata lubi przygotowywać pyszne desery

10

Nie słyszę i pracuję. Dobre praktyki


Przerwa w pracy

Zależy nam na takich pracownikach jak Agata, dlatego realizujemy projekt „Nowa Perspektywa”, który osobom niepełnosprawnym daje możliwość zdobycia zawodu jako kelner lub kucharz małej ga-

dla pracodawców

stronomii – opowiada Aneta Potoczna, która także współpracuje na co dzień z Agatą. Wspólne przygotowywanie posiłków z niedosłyszącą koleżanką

Warto wiedzieć, że oprócz dopłat z PFRON do wynagrodzenia niepełnosprawnego pracownika, pracodawca może także skorzystać m.in. ze zwrotu kosztów przystosowania i wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej, refundacji kosztów szkoleń niepełnosprawnych pracowników czy możliwości zatrudnienia pracownika pomagającego w pracy zatrudnionej osobie niesłyszącej (tłumacza języka migowego). Więcej informacji na temat możliwych korzyści finansowych z tytułu zatrudnienia niepełnosprawnego pracownika można uzyskać w powiatowych urzędach pracy oraz oddziałach PFRON.

11


Marek Pikosz przedstawiciel firmy „PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna Spółka Akcyjna Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra” z Nowego Czarnowa, w którym jako tokarz pracuje niesłyszący Cezary Janiak

Pan Marek jest przełożonym Cezarego Janiaka – niesłyszącego tokarza pracującego w Zespole Elektrowni Dolna Odra. Mówi o nim jako o pracowniku sumiennym, niekonfliktowym i bardzo zdyscyplinowanym, który swoje obowiązki stara się wykonywać szybko i dokładnie. Cezary w zakładzie pracuje już dziewiętnaście lat. Zdobyte doświadczenie i ciągłe zaangażowanie sprawiają, że jest specjalistą w swej dziedzinie. Jego problemy ze słuchem nie są żadnym utrudnieniem w codziennej pracy – i to zarów-

no dla niego samego, jak i jego współpracowników oraz przełożonych. Okazuje się, że jego wada słuchu nie jest wcale barierą w komunikowaniu się. Mowa ciała czy komunikacja pisemna w zupełności wystarczą do wzajemnego zrozumienia się. Oczywiście na wszystko potrzeba czasu i trzeba mieć świadomość, że nie jest łatwo zmienić

swoje przyzwyczajenia. Praca z taką osobą wymaga od Ciebie jako pracodawcy wiele wyrozumiałości oraz cierpliwości. Bądź jednak pewien, że włożony wysiłek opłaci się. Pozwoli Tobie dostrzec aspekty, które wcześniej były dla Ciebie niezauważalne. Skorzystasz na tym Ty, jak i wszyscy Twoi podwładni.

Praca Cezarego wymaga koncentracji i dokładności

12

Nie słyszę i pracuję. Dobre praktyki


Cezary Pamiętaj! Kilka zasad komunikacji z osobą z wadą słuchu: Patrz bezpośrednio na rozmówcę i ustaw się tak, aby widział Twoje usta. Mów wolno i wyraźnie. Używaj języka ciała – mimika i gesty pozwolą na lepsze zrozumienie komunikatu przez osobę niesłyszącą. Twórz zdania krótkie i konkretne. Stosuj krótkie przerwy w swoich wypowiedziach. Nie używaj pojęć abstrakcyjnych.

• • • • • •

Kartka i długopis to pewna metoda porozumienia

dla pracodawców

13


Cezary Zapewne obawiasz się czy będziesz w stanie zapewnić bezpieczne warunki pracy pracownikowi z wadą słuchu. Niepotrzebnie – istnieje teraz szereg ułatwień i urządzeń, które, w razie wystąpienia jakiegoś niebezpieczeństwa, pozwalają na wczesne ostrzeżenie. Przykładem będzie zakład pracy pana Cezarego, który zatrudniając go jako tokarza musi spełniać wymagania dotyczące odpowiedniego stanowiska pracy, zgodnie z wszelkimi zasadami bezpieczeństwa. W celu zapobiegania wypadkowości w zakładzie stosowane są sygnały świetlne, które informują o za-

grożeniu. W ten sposób osoba niesłysząca także jest przygotowana i ostrzegana przed jakimkolwiek niebezpieczeństwem. Czy na zatrudnieniu osoby z wadą słuchu naprawdę można skorzystać? Pracodawca musi mieć dużo dobrej woli. Nie może widzieć tylko cyferek, zapominając o ludziach. Zatrudniając osobę

niepełnosprawną tak naprawdę korzysta podwójnie. Po pierwsze – w swoim zespole będzie miał świetnego pracownika, a po drugie – dobrzy pracownicy przekładają się na większe zyski generowane przez firmę – odpowiada pan Marek. W ten sposób będzie mógł pomóc innym, ale przede wszystkim też i sobie.

Słyszący koledzy Cezarego wiedzą jak najlepiej się z nim komunikować

14

Nie słyszę i pracuję. Dobre praktyki


Sygnalizacja świetlna ostrzega niesłyszącego Cezarego przed zbliżającym się zagrożeniem

Pamiętaj! Jako pracodawca możesz się ubiegać o zwrot kosztów przystosowania i wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej. Warunkiem zwrotu tych kosztów jest uzyskanie pozytywnej opinii Państwowej Inspekcji Pracy. Opinia ta świadczy o odpowiednim przygotowaniu stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej oraz o spełnieniu koniecznych warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. Cezary z przełożonymi planują pracę

dla pracodawców

15


Piotr Tucholski przedstawiciel firmy „Kraspol” ze Szczecina, zatrudniającej niesłyszącego Mariana Szulca na stanowisku ślusarza

Firma „Kraspol” jest warsztatem elektromechanicznym, który przede wszystkim świadczy usługi wiórowej obróbki metali w rejonie województwa zachodniopomorskiego. Obecnie zatrudnia około 25 osób. Jedną z nich jest niesłyszący pan Marian Szulc, który pracuje jako ślusarz na hali produkcyjnej.

Marian jest wyjątkowym człowiekiem, jak i specjalistą w swoim zawodzie. Jego umiejętności i sumienność w wykonywanych obowiązkach sprawia, że potrafi zrobić więcej niż inni w tym samym czasie. Mogę nawet powiedzieć, że prawdopodobnie jest najbardziej zaangażowanym pracowni-

Niesłyszący Marian uruchamia maszynę

16

Nie słyszę i pracuję. Dobre praktyki


Marian kiem w naszej firmie – opowiada pan Piotr. Zatrudnienie takiej osoby daje pracodawcy same korzyści, bowiem taki pracownik wykonuje swoje obowiązki z ogromnym poświęceniem i uwagą, co przekłada się na osiągane wyniki. W ten sposób taka osoba

dla pracodawców

swoją ambicją i chęcią działania, stara się udowodnić, że jest pełnowartościowym pracownikiem. Wpływa to również na sprzyjającą atmosferę w miejscu zatrudnienia, bowiem wiadomo, że satysfakcja pracownika przekłada się na jakość jego pracy.

Marian ze swoim przełożonym, Piotrem Tucholskim przy maszynie

17


Marian Niesłyszący Marian Szulc pracuje w firmie „Kraspol” w ramach umowy o pracę na cały etat, ale istnieją też inne możliwości zatrudnienia pracownika, które warto rozważyć w różnych sytuacjach.

Marian zajmuje się także naprawą maszyn

Wyjdź poza stereotypy

A po pracy warto wybrać się na wycieczkę z kolegą z pracy

18

Umowa o pracę, to przecież nie jedyna możliwość zatrudnienia osoby niesłyszącej lub niedosłyszącej. A może by tak być pracodawcą bardziej… elastycznym? Za pomocą umowy zlecenia bądź umowy o dzieło możesz również pozwolić takiej osobie pracować zdalnie, rozliczając się z wyników pracy. Wszystko oczywiście zależy od zakresu obowiązków i specyfiki pracy, ale jeśli można z tego skorzystać – to warto spróbować. Zyskujesz wówczas dla siebie czas, jak i zadowolonego pracownika, który wtedy będzie mógł godzić pracę z edukacją lub opieką nad dzieckiem. A zadowolony pracownik, to pracownik bardziej efektywny.

Nie słyszę i pracuję. Dobre praktyki


Agata

Jakie jest teraz Twoje zdanie na temat zatrudnienia osób niesłyszących lub niedosłyszących? Przekonałeś się, że wada słuchu wcale nie musi stanowić bariery w codziennych obowiązkach? Przedstawione przykłady pracodawców i pracowników świadczą o tym, że niepełnosprawności nie trzeba się bać. Zatrudniając ludzi z wadą słuchu, niezależnie od ich płci i wieku, niczym nie ryzykujesz – wręcz przeciwnie. Możesz tylko zyskać kompetentnego pracownika! Tym bardziej, że wada słuchu wyostrza inne zmysły, dzięki czemu osoby niesłyszące mają często ponadprzeciętne zdolności manualne oraz umiejętności wzrokowe. Dodatkowo charakteryzuje je duża precyzja w wykonywanych obowiązkach, koncentracja i opanowanie. A to przecież pożądane cechy u każdego pracownika! Zmiana Twojego nastawienia pozwoli na zmiany w świadomości innych pracodawców. Bądź przykładem dla innych i pokaż, że równość szans pracowników pod względem płci i stopnia sprawności nie jest pojęciem abstrakcyjnym. Świat dźwięków i świat ciszy potrafią ze sobą współgrać. Wystarczy tylko chcieć się tego nauczyć.

Agnieszka Cezary

Drogi Czytelniku, droga Czytelniczko!

Przekonaj się o tym sam!

Marian


Lider projektu: GOS Polska Sp. z o.o. ul. Królowej Korony Polskiej 24 70-486 Szczecin tel. 91 424 40 72 www.gos-polska.pl

Partner projektu: Oddział Zachodniopomorski Polskiego Związku Głuchych al. Wojska Polskiego 91/93 70-481 Szczecin, tel. 91 423 26 75 www.pzg.szczecin.pl


Zatrudniam niesłyszącego. Dobre praktyki.