Page 1

55.

Międzynarodowy Festiwal Moniuszkowski Kudowa-Zdrój 24–27 sierpnia 2017

Burmistrz Kudowy-Zdroju Piotr Maziarz Prezes Towarzystwa Moniuszkowskiego Edyta Bubińska Dyrektor Artystyczny Festiwalu Stanisław Rybarczyk Patronat honorowy nad festiwalem objęli:

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotr Gliński Minister Edukacji Narodowej Anna Zalewska Jego Ekscelencja Ksiądz Biskup Ignacy Dec Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Michał Dworczyk Senator Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Szwed Starosta Kłodzki Maciej Awiżeń Burmistrz Kudowy-Zdroju Piotr Maziarz


Szanowni Państwo! Już po raz 55 Kudowa-Zdrój gościć będzie sympatyków Międzynarodowego Festiwalu Moniuszkowskiego. Wydarzenie to, zainaugurowane w 1962 roku, stało się jednym z najważniejszych przedsięwzięć muzycznych w Polsce oraz jedną z ciekawszych form prezentacji twórczości Stanisława Moniuszki i innych wielkich kompozytorów. Dzisiaj to jeden z trzech najstarszych festiwali muzycznych w Polsce. Przez ponad pół wieku wielokrotnie zmieniał się kształt Festiwalu, podobnie jak zmieniła się Kudowa. Mamy nadzieję, iż tegoroczna edycja Festiwalu będzie prawdziwym świętem dla wielbicieli dorobku artystycznego tego kompozytora. Podczas czterech festiwalowych dni będą Państwo mogli usłyszeć i zobaczyć w mistrzowskich wykonaniach szerokie spektrum twórczych możliwości Stanisława Moniuszki; od  pieśni i kantaty po operę i komedię. Wzorem lat ubiegłych ulicami Kudowy-Zdroju przejdzie barwny Korowód Moniuszkowski. Artyści, mieszkańcy i wczasowicze w strojach polskiej szlachty będą zachęcać do wspólnego pochodu festiwalową publiczność, aby w ten sposób uczcić patrona Festiwalu – Stanisława Moniuszkę – ojca opery narodowej. Wszystkim uczestnikom festiwalowych spotkań, ich organizatorom, gościom Stanisława Moniuszki w Kudowie-Zdroju życzymy wyjątkowej, niepowtarzalnej atmosfery i niezapomnianych wrażeń muzycznych. Zapraszamy! Piotr Maziarz Burmistrz Kudowy-Zdroju Edyta Bubińska Prezes Towarzystwa Moniuszkowskiego

2


Szanowni Państwo, Drodzy Melomani! Z prawdziwą przyjemnością i satysfakcją zapraszam Państwa serdecznie na 55. Międzynarodowy Festiwal Moniuszkowski do Kudowy-Zdroju, który odbędzie się w tym roku w dniach 24–27 sierpnia. Radość mojego zaproszenia spotęgowana jest zbliżającym się jubileuszem 200-lecia urodzin Stanisława Moniuszki, który przypada w 2019 roku. W kontekście tego doniosłego dla kultury polskiej wydarzenia spieszę poinformować o niezwykłych wydarzeniach i niezwykłym programie, których będą Państwo uczestnikami podczas tegorocznego Festiwalu. Pragnę podkreślić, iż dzięki zabiegom Burmistrza Kudowy Piotra Maziarza, życzliwości Wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Wandy Zwinogrodzkiej, wsparciu posła Michała Dworczyka i senatora Aleksandra Szweda i wielu innych życzliwych osób dano mi możliwość zrealizowania większości pomysłów programowych przygotowanych i przemyślanych na przestrzeni miesięcy ubiegłego roku. Dzięki temu Festiwal będzie oddychał wielością i rozmaitością twórczości Stanisława Moniuszki, często zupełnie zapomnianej lub mało znanej, w wykonaniu których wezmą udział najwybitniejsi polscy artyści i zespoły. Będą Państwo świadkami dwóch niezwykłych prapremier. Pierwszego wykonania w oryginalnej warstwie muzycznej, opracowanej i zredagowanej przez wrocławskich muzykologów dr. Andrzeja Wolańskiego i dr. Grzegorza Wierzbę, specjalnie na zamówienie Festiwalu Moniuszkowskiego, krotochwili, młodzieńczej kompozycji Stanisława Moniuszki, „Nowy Don Kiszot, czyli sto szaleństw”. Będzie to pierwsza w historii produkcja festiwalowa, we współpracy z Akademią Muzyczną im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu, w reżyserii Roberto Skolmowskiego i z kierownictwem muzycznym niżej podpisanego. Kolejnym ewenementem podczas Festiwalu będzie prapremiera pieśni Stanisława Moniuszki do wierszy współczesnych Jemu poetów w oryginalnej lub też tłumaczonej na inne języki warstwie językowej. Autorem koncepcji artystycznej wykonania jest pianista i dyrygent, wykładowca Uniwersytetu Muzycznego w Warszawie Emilian Madey, który będzie akompaniował znakomitym młodym śpiewakom podczas koncertu. Odnotujmy także z radością wielki powrót Opery Wrocławskiej do udziału w Festiwalu. Po wielu, wielu latach nieobecności, dzięki życzliwości dyrektora Marcina Nałęcz-Niesiołowskiego, Opera wystawi w przestrzeniach Teatru Pod Blachą i anturażu Parku Zdrojowego „Halkę” Moniuszki, w reżyserii Laco Adamika, pod batutą Marcina Nałęcz-Niesiołowskiego, z udziałem świetnych śpiewaków, m.in. Ewy Vesin, Zdzisława Madeja i Radosława Żukowskiego. 3


Zapraszam także gorąco na niezwykły koncert, podczas którego wykonana zostanie kantata „Widma” Moniuszki przez świetnych śpiewaków, m.in. Jarosława Bręka i Aleksandrę Kubas-Kruk, aktorów – Mariusza Bonaszewskiego i Pawła Janysta, Chór i Orkiestrę Barokową Narodowego Forum Muzyki we Wrocławiu pod dyrekcją Andrzeja Kosendiaka, któremu w tym miejscu serdecznie dziękuję za życzliwość, wsparcie i wszelką pomoc dla Festiwalu. Będzie to z pewnością dla melomanów nie lada gratka usłyszenia dzieła Moniuszki w interpretacji artystów specjalizujących się w muzyce Baroku i epok dawniejszych oraz brzmienia instrumentów zabytkowych. Podczas koncertu inauguracyjnego wystąpi z kolei znakomity Lutosławski Quartet NFM we Wrocławiu, którego program wypełnią dwa zachowane kwartety smyczkowe Stanisława Moniuszki ukazane w kontekście polskiej współczesnej twórczości na kwartet smyczkowy: Pawła Mykietyna i Marcina Markowicza. Nie jestem w stanie w tym miejscu wymienić i zapowiedzieć wszystkich koncertów festiwalowych, ale zapraszam na wszystkie wydarzenia w sposób szczególny i niezwykle serdecznie! Wszystkim osobom i instytucjom zaangażowanym w tworzenie Międzynarodowego Festiwalu Moniuszkowskiego składam najserdeczniejsze podziękowania, życzę także wiele radości, spełnienia i satysfakcji w dziele tworzenia tego, tak ważnego dla zachowania spuścizny kulturalnej Polski, wydarzenia! Proszę także o przyjęcie szczególnych podziękowań przez Patronów Honorowych Festiwalu, którego to Patronatu zechcieli udzielić: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotr Gliński, Minister Edukacji Anna Zalewska, ks. bp Ignacy Dec, poseł Michał Dworczyk, senator Aleksander Szwed, starosta kłodzki Maciej Awiżeń i burmistrz Kudowy Piotr Maziarz. Stanisław Rybarczyk Dyrektor Artystyczny Festiwalu

4


Program Festiwalu

24 sierpnia 2017, czwartek, godz. 1200 Balkon Teatru Zdrojowego

Hejnał Festiwalowy


24 sierpnia 2017, czwartek, godz. 1205 Balkon Sanatorium „Polonia”

Recital wokalny Bartosz Nowak tenor Justyna Skoczek fortepian Program Stanisław Moniuszko (1819–1872) Znaszli ten kraj Pieśń Karola Święty ogień, dar bogini z krotochwili Nowy Don Kichot, czyli Sto szaleństw Kozak Do oddalonej Krakowiaczek Dwie zorze Matko, już nie ma cię Grajek Pieśń wieczorna Cesare Andrea Bixio (1896–1978) Mamma son tanto felice Vincenzo di Chiara (1860–1916) La Spagnola Robert Stolz (1880–1975) O mia bella Napoli Ernesto de Curtis (1875–1937) Non ti scordar di me Agustin Lara (1897–1970) Granada Robert Stolz (1880–1975) Brunetki, blondynki... Rodolfo Falvo (1873–1937) Dicitencello vuie María Grever (1885–1951) Te quiero, dijiste Salvatore Cadrillo (1874–1947) Core 'ngrato


Bartosz Nowak Student I roku studiów magisterskich śpiewu solowego na Wydziale Wokalnym Akademii Muzycznej im. K. Lipińskiego we Wrocławiu w klasie śpiewu solowego prof. P. Łykowskiego. Swoją edukację muzyczną rozpoczął w 2009 roku w Państwowej Szkole Muzycznej II st. im. F. Chopina w Opolu, w klasie śpiewu solowego prof. R. Żurakowskiego, którą ukończył w 2013 roku z wyróżnieniem. Z wyróżnieniem ukończył również studia licencjackie w Akademii Muzycznej im. K. Lipińskiego we Wrocławiu. Działalność koncertową zainaugurował polskim prawykonaniem II Symfonii D-dur Romeo i Julia A. Regi wraz z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Opolskiej (2011). W swoim dorobku ma również wykonanie z Orkiestrą Symfoniczną oraz Chórem Filharmonii Opolskiej partii tenorowej w III Litanii Ostrobramskiej S.  Moniuszki. W 2013 roku artysta został zaproszony do wykonania Gali Operowej w Filharmonii Opolskiej pod dyrekcją J. Wołyńskiego. Wraz z Orkiestrą Symfoniczną i Chórem Filharmonii Opolskiej pod dyrekcją B. Żurakowskiego wykonał partie solowe w utworach: Pieśni żałobne S. Moniuszki, Msza e-moll op. 88 J. Elsnera oraz Fantazja na fortepian, chór i orkiestrę op. 80 L. van Beethovena. W 2015 roku artysta wziął udział w koncertowym wykonaniu opery Czarodziejski Flet W.A. Mozarta z towarzyszeniem Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Dolnośląskiej, wcielając się w Tamina; współpracował z łódzkim Teatrem Muzycznym kreując partię Camille’a des Rossillon w Wesołej wdówce F. Lehara, natomiast w 2016 roku wykonał partię Hrabiego Almavivy w przekrojowym koncercie Rossini Saute z towarzyszeniem Kameralnej Orkiestry NFM Leopoldinum. Do dorobku koncertowego artysty należy zaliczyć występy z Orkiestrą Symfoniczną Państwowej Szkoły Muzycznej II st. im. F. Chopina w Opolu, zarówno w kraju, jak i za granicą. Należą do nich wykonania solowych partii tenorowych w Messa Dominica KV 66W. A. Mozarta (podczas koncertów w  Mainz i Frankfurcie nad Menem) oraz Messa di Gloria G. Pucciniego (Nysa, Głubczyce oraz Opole). Jako student wrocławskiej Akademii Muzycznej wystąpił podczas 49. Festiwalu Wratislavia Cantans wykonując partie solowe w kantatach Kantata na śmierć cesarza Józefa II WoO 87 oraz Kantata na intronizację cesarza Leopolda II WoO 88 L. van Beethovena. Wraz z Polsko-Niemiecką Młodą Filharmonią wykonał partię tenorową w Requiem d-moll KV 626 W.A. Mozarta (podczas koncertów w kraju oraz za granicą). 7


Współpracował również z Wrocławską Orkiestrą Kameralną Leopoldinum, Polską Filharmonią Sinfonia Baltica oraz Orkiestrą Reprezentacyjną Wojsk Lądowych. Artysta stale rozwija swoje umiejętności podczas kursów mistrzowskich oraz warsztatów, prowadzonych m.in. przez T. Hampsona, T. Heyera, M. Diaza, Maestrę T. Żylis-Gara, E. Sąsiadka. Ciągły rozwój artysty zaowocował w 2014 roku zdobyciem pierwszej nagrody VI Międzynarodowym Konkursie im. R. Petraka w Żylinie (Słowacja), pierwszej nagrody w XIII Ogólnopolskim Konkursie Wokalnym im. F. Platówny we Wrocławiu oraz drugiej nagrody w VI Ogólnopolskim Konkursie Wokalnym im. K. Jamroz w Kielcach, natomiast w 2015 roku zdobyciem drugiej nagrody w międzynarodowym konkursie Iuventus Canti im. I. Godina 2015 we Vrablach (Słowacja). Młody śpiewak poszczycić może się udziałem w licznych festiwalach muzycznych: 49. Festiwal Wratrislavia Cantans we Wrocławiu, XI Festiwal Gaude Mater Polonia Wincenty z Kielczy In memoriam, II Letni Festiwal Kultury Polonia Cantans we Wrocławiu, 21. Festiwal Muzyki Wiedeńskiej we Wrocławiu, IV Międzynarodowy Festiwal im. F. Mendelssohna-Bartholdy’ego w Dusznikach-Zdroju oraz współpracą z takimi dyrygentami, jak: J. Wołyńskij, B. Bayl, Y. Ch. Lee, B. Żurakowski, B. Jarmołowicz, J. Ślęk, M. Sompoliński, M. Dziubek, S. Chrzanowski i in.

Justyna Skoczek Urodzona w Głogowie. Korepetytor operowy i pianistka. Absolwentka Akademii Muzycznej we Wrocławiu w klasie fortepianu prof. W. Obidowicza (2003). W latach 2003–2012 pracowała jako korepetytor oraz muzyk solista w Operze Wrocławskiej, biorąc udział w przygotowaniu niemal wszystkich inscenizacji, a szczególnie premier i prapremier polskich oper XX i XXI wieku na wrocławskiej scenie – Króla Rogera K. Szymanowskiego, Raju utraconego K. Pendereckiego, La libertà chiama la libertà E. Knapika, Pułapki Z. Krauzego, Ogrodu Marty C. Duchnowskiego. Obecnie nie jest na stałe związana z jednym teatrem. Współpracuje z Operą Wrocławską, Teatrem Wielkim w Łodzi, Teatrem Wielkiem Operą Narodową w Warszawie, Teatrem Wielkim w Poznaniu. 8


W Teatrze Polskim we Wrocławiu w 2016 roku jako kierownik muzyczny i pianistka brała udział w historycznym wystawieniu całości Dziadów A. Mickiewicza w reż. M. Zadary. Współpracuje z instrumentalistami i śpiewakami wykonując muzykę kameralną XX i XXI wieku. W powołanym do życia w 2014 roku Square Music Trio razem z sopranistką E. Vesin i kontrabasistą P. Jabłczyńskim pracuje nad repertuarem obejmującym utwory G. Bottesiniego i autorskie transkrypcje dzieł innych kompozytorów. Od 2001 roku jest wykładowcą Wydziału Wokalnego Akademii Muzycznej we Wrocławiu, na której obroniła pracę doktorską.

24 sierpnia 2017, czwartek, godz. 1600 Park Zdrojowy – Muszla Koncertowa

Impreza towarzysząca

Koncert uczestników Rodzinnego Obozu Artystycznego – Kudowa 2017 Szkoła Podstawowa nr 4 im. J. Brzechwy w Swarzędzu Stowarzyszenie na Rzecz Osób Utalentowanych Galiarda w Poznaniu W programie m.in. utwory Stanisława Moniuszki W dniach 24–25 sierpnia na Festiwalu Moniuszkowskim wystąpią uczestnicy Rodzinnego Obozu Artystycznego w Kudowie-Czermnej organizowanego przez Szkołę Podstawową nr 4 im. J. Brzechwy w Swarzędzu. Od trzech lat, dzięki gościnności ks. kanonika Romualda Brudnowskiego – proboszcza parafii p.w. św. Bartłomieja, uczestnicy zajęć wokalnych organizowanych przez swarzędzką „Czwórkę” oraz podopieczni Stowarzyszenia „Galiarda” z Po9


znania mają możliwość poznawania piękna Kotliny Kłodzkiej, uczestniczenia w warsztatach wokalnych, krawieckich, fotograficznych i plastycznych. Już po raz drugi młodzi artyści (7–15 lat) wystąpią podczas Międzynarodowego Festiwalu Moniuszkowskiego w Kudowie-Zdroju. Wszystkie dzieci łączy pasja śpiewania, dzięki czemu tworzą niesamowite więzi pomiędzy sobą. Nie bez znaczenia jest uczestnictwo w obozie rodziców, dla których jest to możliwość wymiany doświadczeń wychowawczych, wspólne twórcze spędzanie czasu oraz wspieranie swoich pociech w rozwoju talentu wokalnego. W zajęciach wokalnych uczestniczy 34 dzieci. Są to uczniowie szkoły oraz absolwenci i młodzież z innych szkół. Bardzo ważnym aspektem zajęć są występy dzieci podczas koncertów charytatywnych dla chorych na ciężkie nieuleczalne choroby dzieci, współpraca z Hospicjum Palium w Poznaniu w ramach „Motylego wolontariatu”. Występy na Starym Rynku w Poznaniu podczas Jarmarku Wielkanocnego i Świętojańskiego. Wszędzie tam, gdzie można dać coś od siebie dla innych. Stowarzyszenie „Galiarda” powstało, by wspierać artystyczne projekty osób utalentowanych. Nazwa organizacji pochodzi od nazwy dynamicznego renesansowego tańca dworskiego. „Galiarda” działa m.in. w obszarze sztuk plastycznych, muzyki, tańca, filmu. Zadaniem statutowym Stowarzyszenia jest docieranie poprzez sztukę do osób zagrożonych wykluczeniem społecznym i promowanie kreatywnych form rozwiązywania problemów społecznych. Zajmuje się ono artystyczną edukacją osób utalentowanych w każdym wieku. Stowarzyszenie jest organizatorem konkursów wokalnych: „Kolęd i Pastorałek o Złotą Nutkę” w Poznaniu, „Konkurs Piosenki Filmowej o Zloty Laur” w Poznaniu, Konkurs Piosenki Małolata” w Poznaniu, „Piosenka dla Każdego” w Luboniu oraz „Konkursu Autorskiej Interpretacji Piosenki Złota Ważka”. Od trzech lat we współpracy ze Szkołą Podstawową im. J. Brzechwy w Swarzędzu współorganizuje Rodzinny Obóz Artystyczny w Kudowie-Zdroju. 10


24 sierpnia 2017, czwartek, godz. 1930 Teatr Zdrojowy

Koncert Inauguracyjny Lutosławski Quartet

Narodowe Forum Muzyki

/Wrocław/

Bartosz Woroch I skrzypce Marcin Markowicz II skrzypce Artur Rozmysłowicz altówka Maciej Młodawski wiolonczela Program Stanisław Moniuszko (1819–1872) I Kwartet smyczkowy d-moll Paweł Mykietyn (1971) III Kwartet smyczkowy Marcin Markowicz (1979) Kwartet smyczkowy nr 4 Stanisław Moniuszko (1819–1872) II Kwartet smyczkowy F-dur

Lutosławski Quartet NFM Zespół odwołujący się swoją nazwą do wielkiego kompozytora XX wieku – W. Lutosławskiego – jest jednym z wiodących polskich kwartetów. Od momentu powstania w 2007 roku Lutosławski Quartet szybko ugruntował swoją pozycję, występując na wielu prestiżowych festiwalach: Warszawska Jesień, Wratislavia Cantans, Klarafestival w Brukseli, Ankara Music Festival w Turcji, Hong Kong Arts Festival, Tongyeong International Music Festival w Korei Południowej, World Music Days, Jazztopad. Wystąpił w renomowanych salach koncertowych: Kioi Hall w Tokio, YST Conservatory w Singapurze, Hangzhou Theatre w Hangzhou, Forbidden City Concert Hall w Pekinie, Megaron 11


fot. M. Szczepański

w Atenach, Konzerthaus w Berlinie, Bozar oraz Operze Brukselskiej, a także w salach SESC w São Paulo, Filharmonii Narodowej oraz Studiu S1 w Warszawie. Zespół współpracował z paryskim IRCAM – Centre Pompidou. Kwartet koncertował wspólnie z G. Ohlssonem, P. Anderszewski, K. Kennerem, B. Canino, M. Lethiekiem, T. Akasaka, E. Indjicem, R. Groblewskim, A. Bauerem oraz z wybitnymi jazzmanami, takimi jak K. Wheeler, J. Taylor, U. Caine, B. Delbecq. Zespół nagrywał dla wytworni Naxos, NFM, CD Accord i DUX. Lutosławski Quartet wykonuje głównie muzykę XX i XXI wieku, skupia się przy tym na popularyzacji muzyki polskiej, m.in. W. Lutosławskiego, K. Szymanowskiego, P. Mykietyna, a także M. Markowicza – jednego z członków kwartetu. Lutosławski Quartet działa jako jeden z zespołów Narodowego Forum Muzyki we Wrocławiu. W swoim dorobku kwartet ma nagrania: W. Lutosławski – Opera omnia 01 – muzyka kameralna, CD Accord, 2008; Bridge – kwartety: D. Szostakowicza, M. Markowicza, K. Szymanowskiego, CD Accord, 2012; Katarzyna Zdybel. Portrait – utwory na fagot i kwartet smyczkowy: J.R. Françaix, G. Jacob, M. Markowicz, CD Accord, 2013; Kwartety: W. Lutosławski, P. Mykietyn, DUX, 2014; G. Bacewicz – Complete String Quartets vol. 1, Naxos, 2015; G. Bacewicz – Complete String Quartets vol. 2, Naxos, 2015; Space Kiss – Uri Caine & Lutosławski Quartet, 2016 12


Bartosz Woroch Z wyróżnieniem ukończył studia w Poznaniu, pod kierunkiem prof. M. Baranowskiego, oraz w Hochschule der Künste Bern w Szwajcarii, w klasie prof. M. Urbaniak-Lisik. Swoje umiejętności doskonalił pod kierunkiem wiolonczelistki L. Hopkins, w ramach prestiżowego programu Fellowship w Guildhall School of Music and Drama w Londynie, gdzie obecnie wykłada. Opisywany jako „dojrzały artysta” (P. Matwiejczuk, Konkurs Wieniawskiego), „intensywny poeta” (New Zealand Herald), „silna osobowość” (The Strad), Bartosz jest laureatem międzynarodowych
i ogólnopolskich konkursów skrzypcowych, m.in. M. Hill w Nowej Zelandii, Z. Jahnkego w Poznaniu, Takasaki Art & Music Competition w Japonii, czy P. Sarasatego w Hiszpanii. Od 2011 roku jest pod opieką Young Classical Artist Trust w Londynie.
Jako solista występował m.in. z Royal Philharmonic Orchestra, Auckland Philharmonia, Bern Symphony Orchestra, Sinfonia Iuventus, Filharmonią Poznańską oraz Orkiestrą Kameralną Polskiego Radia „Amadeus”. Współpracował z wybitnymi dyrygentami, jak M. Tilson Thomas, M. Brabbins, A. Duczmal, Ł. Borowicz, T. Wojciechowski, L. Pešek czy H. Guittart. Bartosz występował na renomowanych estradach Londynu: Wigmore Hall, Barbican Hall, Purcell Room, King's Place, a także w Palais des Beaux Arts w Brukseli, Studio S1 Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie oraz na festiwalach w Edynburgu, West Cork Chamber Music Festival, Radio France Festival w Montpellier oraz Verbier Festival, gdzie współpracował z takimi muzykami, jak Pekka Kuusisto, Nicholas Daniel, ARC ensemble, Louise Hopkins, Caroline Palmer, Walter Delahunt, Jörg Widmann czy Alasdair Beatson. Koncertował w Nowej Zelandii, Australii, Singapurze, Kanadzie, USA oraz wielu krajach Europy, dokonując archiwalnych nagrań dla BBC 3, Polskiego Radia, Radio France. W listopadzie 2011 roku został profesorem klasy skrzypiec w Guildhall School of Music and Drama w Londynie. Od 2013 roku artysta współpracuje z orkiestrą kameralną Sinfonia Cymru, jako gościnny koncertmistrz, dyrygent i solista. Od 2014 roku – pierwszy skrzypek Lutosławski Quartet.

Marcin Markowicz Koncertmistrz NFM Filharmonii Wrocławskiej oraz drugi skrzypek Lutosławski Quartet. Od 2005 roku dyrektor artystyczny Międzynarodowego Festiwalu Kameralistyki Ensemble. Studiował w Lubece (u Ch. Edinger), Warszawie (u K. Jakowicza i R. Lasockiego) oraz Bostonie (u R. Totenberga). Uczestni13


czył w wielu kursach mistrzowskich, pracując między innymi pod kierunkiem I. Haendel, G. Zhislina oraz członków Juilliard Quartet, Cleveland Quartet i Szymanowski Quartet. Jako solista współpracował z NFM Filharmonią Wrocławską, NOSPR w Katowicach (pod batutą J. Kaspszyka, M. Klauzy, T. Hanusa, B. Shwartza) oraz z Filharmonią Sudecką, zespołami z Krakowa i Solingen. Występując w roli solisty i kameralisty, był uczestnikiem wielu festiwali, na przykład Hong Kong Festival of Performing Arts, Tongyeong International Music Festival, Warszawska Jesień, Łańcuch, Forum Lutosławskiego, Ankara Music Festival, Wratislavia Cantans, Klara Festival w Brukseli oraz Kneisel Hall Chamber Music Festival w USA. Jako kameralista współpracuje z takimi artystami, jak B. Canino, G. Ohlsson, P. Anderszewski, K. Kenner, J. Gallardo, K. Jakowicz, M. Lethiec, B. Nizioł, M. Lidström, T. Akasaka, V. Mendelssohn, A. Szymczewska, U. Caine, M. Feldman, B. Delbeque. Koncertował w większości krajów Europy, w USA, RPA, Chinach, Japonii, Singapurze, Hong Kongu, Korei Południowej i Brazylii, występując w takich salach, jak Konzerthaus (Berlin), Bozar (Bruksela), Kioi Hall (Tokio), Forbidden City Concert Hall (Pekin), Megaron (Ateny), Megaron (Saloniki), Cite de la Musique (Paryż), Filharmonia Narodowa, Sala S1 im. W. Lutosławskiego (Warszawa), sala NOSPR. Od 2009 roku koncertmistrz gościnny Orkiestry Akademii Beethovenowskiej w Krakowie. Jest założycielem i dyrektorem artystycznym NFM Akademii Orkiestrowej.

fot. Łukasz Rajchert

14


W latach 2009–2010 i 2013–2014 był wykładowcą Akademii Muzycznej w Katowicach. Prowadzi kursy skrzypcowe i kameralne w Polsce, Włoszech, Grecji, Singapurze, Turcji i Korei Południowej. Jest także jurorem Ogólnopolskiego Konkursu Skrzypcowego im. Grażyny Bacewicz we Wrocławiu. Nagrywał dla Naxos, CD Accord, DUX, NFM oraz Polskiego Radia. Wciela się również w rolę kompozytora – w 1999 roku otrzymał wyróżnienie w Konkursie Kompozytorskim im. A. Panufnika w Krakowie. Jego utwory były wykonywane na festiwalach w wielu krajach Europy i Azji, a także w USA i Brazylii. Zamówienia kompozytorskie otrzymał między innymi od festiwalu Wratislavia Cantans, Kwartetu Śląskiego, Agaty Szymczewskiej oraz Lutosławski Quartet. Autor muzyki do spektakli teatralnych i filmów (13 sierpnia'44 M. Bramy oraz Wrzątek A. Casianova).

Artur Rozmysłowicz Urodzony w Warszawie. Absolwent Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie w klasie altówki prof. B. Sroczyńskiego. W latach 2004–2006 stypendysta Guildhall School of Music and Drama w Londynie w klasie mistrzowskiej prof. J. Glickmana. Jako muzyk solista na stałe związany jest z Orkiestrą Symfoniczną NFM. Doskonalił swe umiejętności m.in. u P. Zukermana, M. Tree, S. Kamasy, S. Popowa, członków Guarneri Quartet, Takács Quartet, Heine Quartet oraz Kwartetu Śląskiego. Zapraszany na festiwale muzyczne, takie jak: Warszawska Jesień, Międzynarodowy Festiwal Kameralistyki Ensemble, Wratislavia Cantans, Festiwal Beethovenowski, Łańcuch, La Frentana, Jazztopad, Pacific Music Festival (Sapporo, Japonia), Paxos International Music Festival (Grecja), festiwal Muzyka na Szczytach, Chopin i jego Europa, Muzyczne Przestrzenie, Tansmania, Klara Festival w Brukseli. Jako kameralista występował również na festiwalach teatralnych, m.in. Edinburgh Festival Fringe, SESC Belenzinho (São Paulo). Współpracował z London Symphony Orchestra, National Basque Orchestra, Sinfonia Juventus, Polską Orkiestrą Radiową, World Orchestra For Peace. Koncertował z wieloma wybitnymi dyrygentami, m.in: J.  Kaspszykiem, G. Chmurą, M. Tilsonem Thomasem, V. Gergievem, sir C. Davisem, Y. Kreizbergiem. Występował w większości krajów Europy, Azji oraz obu Ameryk.

15


Maciej Młodawski Urodził się w 1981 roku w Warszawie. Koncertmistrz wiolonczel Orkiestry Symfonicznej NFM i członek Lutosławski Quartet. Absolwent Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie w klasie wiolonczeli prof. T. Strahla i prof. A. Bauera (dyplom z wyróżnieniem). Studiował również gościnnie w Hochschule für Musik Augsburg pod kierunkiem J. Bergera i S. Hessa. Jest laureatem Konkursu Wiolonczelowego im. D. Danczowskiego w Poznaniu oraz Konkursu Muzyki Kameralnej w Łodzi. Jako solista występował z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Wrocławskiej, m.in. inaugurując sezon 2008/2009 pod batutą Maestro J. Kaspszyka, był także jednym z dwóch solistów (obok G. Olsohna) na trzytygodniowym tournée orkiestry po Stanach Zjednoczonych. Dokonał również polskiego prawykonania utworu Ståle Kleiberga Dopo na wiolonczelę i orkiestrę smyczkową. Koncertuje w Polsce i za granicą jako członek Lutosławski Quartet, a także w duecie z pianistką A. Przemyk-Bryłą. Jako solista i kameralista brał udział m.in. w festiwalach Wratislavia Cantans, Ensemble, Muzyka na szczytach, Łańcuch, Forum Lutosławskiego, Hong Kong Arts Festival czy Klara Festival w Brukseli, a także innych festiwalach w  Polsce, Turcji, Grecji, Belgii, Chinach i Korei Płd. Występował również w wielu innych krajach Europy i Azji. Dokonał wielu nagrań płytowych jako pierwszy wiolonczelista orkiestry symfonicznej, jak również z Lutosławski Quartet. Na nominowanej do Fryderyka płycie Witold Lutosławski – Opera Omnia 01 znajduje się też jego wykonanie Wariacji Sacherowskiej oraz Bukoliki (na altówkę i wiolonczelę nagrane z A. Rozmysłowiczem).

16


25 sierpnia 2017, piątek, godz. 1200 Balkon Teatru Zdrojowego

Hejnał Festiwalowy

25 sierpnia 2017, piątek, godz. 1500 Park Zdrojowy – Muszla Koncertowa

impReza towaRzysząca

Koncert uczestników Rodzinnego Obozu Artystycznego – Kudowa 2017 Szkoła Podstawowa nr 4 im. J. Brzechwy w Swarzędzu Stowarzyszenie na Rzecz Osób Utalentowanych Galiarda w Poznaniu

W programie m.in. utwory Stanisława Moniuszki

17


25 sierpnia 2017, piątek, godz. 1700 Kościół pw. św. Bartłomieja ul. Stanisława Moniuszki

Koncert chóralny Wojciech Dereń baryton Chór Sta Allegro /Kudowa-Zdrój/ Robert Wajler dyrygent

Program Ennio Morricone (1928–) Obój Gabriela w aranżacji Paulo Rowlandsa Franciszek Schubert (1797–1828) Pstrąg muzyczny żart w stylu Mozarta Pieśń Cozsemne, ma mila, hezkazdas w aranżacji Jaroslava Krčeka Pieśń Jedesedlak do mlejna w aranżacji Jaroslava Krčeka Stanisław Moniuszko (1819–1872) Panie nasz Zbawco Kyrie Modlitwa Ojcze nasz Postój, piękna gołąbeczko Przylecieli sokołowie Ecce Lignum Crucis na baryton solo, chór mieszany i organy

18


Chór Sta Allegro

Robert Wajler Robert Wajler ukończył Akademię Muzyczną we Wrocławiu w klasie prof. Z. Krasnodębskiej-Urbanyi. Od 1993 roku współpracował jako śpiewak z Zespołem Wrocławskich Kamerlistów Cantores Minores Wratislavienses, a od 1997 roku również z Operą Wrocławską. W tym samym roku rozpoczął współpracę – jako dyrygent i kierownik muzyczny z Wrocławskim Chórem Chłopięco-Męskim Pueri Consonantes. W latach 2000–2005 był członkiem prawosławnego chóru Oktoich działającego przy Cerkwii Prawosławnej św.św. Cyryla i Metodego we Wrocławiu. Od 2009 roku kieruje i dyryguje chórem Miasta Kudowa-Zdrój Sta Allegro. Robert Wajler współpracuje też z zespołem Bell Canto (Polanica-Zdrój) oraz Amadei Amici (Milicz).

19


25 sierpnia 2017, piątek, godz. 1930 Kościół pw. Miłosierdzia Bożego ul. Słoneczna 15A

Stanisław Moniuszko Kantata Widma

sceny liryczne z poematu Adama Mickiewicza Dziady Intrada 1. Wezwanie duchów. Chór: „Ciemno wszędzie, Głucho wszędzie" Solo guślarza z chórem: „Czyścowe duszeczki! w jakiejkolwiek świata stronie; czyli która w smole płonie" 2. Aniołki. Solo z chórem: „Do mamy lecim, do mamy" 3. Chór: „Bo słuchajmy i zważmy u siebie” Solo Guślarza z chórem „A kto prośby nie posłucha" 4. Wezwanie. Solo guślarza z chórem: „Dalej wy z najcięższym duchem” 5. Chór i solo guślarza: „Wielki duch! jakaż potwora” Aria Widma: „Dzieci, nie znacie mnie dzieci?" 6. Chór nocnych ptaków: „Darmo żebrze, darmo płacze" 7. Chór: „Tak musi dręczyć się wiek wiekiem" 8. Solo guślarza, duet ze starcem i podwójnym chórem „Teraz wy pośrednie duchy" 9. Duettino i chór (Dziewczyna i guślarz): „Na głowie ma kraśny wianek” 10. Piosnka Zosi: „Tu niegdyś w wiosny poranki” 11. Chór: „Tak śród pierzchliwej fali” Chór: „Bo słuchajmy i zważmy u siebie" Solo guślarza z chórem: „A kto prośby nie posłucha" 12. Wezwanie. Solo guślarza z chórem: „Teraz wszystkie dusze razem"


Chór: ,,A kto prośby nie posłucha" Chór: „Duszo przeklęta czy błoga" Chór: „Nie pomaga i kropidło” Zakończenie

Andrzej Kosendiak dyrygent, kierownictwo muzyczne Agnieszka Franków-Żelazny kierownictwo artystyczne Chóru NFM Małgorzata Podzielny przygotowanie solistów Chóru Chłopięcego NFM Zuzanna Srebrna scenografia Aleksandra Konarska asystent reżysera Katarzyna Leks asystent scenografa Katarzyna Łuszczyk reżyseria światła Agata Konarska projekcje Chór Narodowego Forum Muzyki Wrocławska Orkiestra Barokowa NFM Jarosław Thiel kierownictwo artystyczne Obsada Jarosław Bręk bas-baryton Guślarz Aleksandra Kubas-Kruk sopran Zosia Antoni Szuszkiewicz, Mikołaj Szuszkiewicz soliści Chóru Chłopięcego NFM Aniołek/Staś Jerzy Butryn baryton Zły Pan Bogdan Makal bas Starzec Mariola Cierpioł mezzosopran Sowa Michał Ziemak baryton Kruk Mariusz Bonaszewski, Paweł Janyst, Beata Passini aktorzy


Dziady. Jest to nazwisko uroczystości, obchodzonej dotąd między pospólstwem w wielu powiatach Litwy, Prus i Kurlandji, na pamiątkę dziadów, czyli w ogólności zmarłych przodków. Uroczystość ta początkiem swoim sięga czasów pogańskich i zwała się niegdyś „Ucztą kozła”, na której przewodniczył Koźlarz, Huźlar, Guślarz razem kapłan i poeta (gęślarz). W teraźniejszych czasach, ponieważ światłe duchowieństwo i właściciele usiłowali wykorzenić zwyczaj połączony z zabobonnemi praktykami i zbytkiem częstokroć nagannym; pospólstwo święci „Dziady" tajemnie w kaplicach lub pustych domach, niedaleko cmentarza. Zastawia się tam pospolicie uczta z rozmaitego jadła, trunków, owoców i wywołują dusze nieboszczyków. Godna uwagi, iż zwyczaj częstowania umarłych zdaje się być wspólny wszystkim ludom pogańskim: w dawnej Grecji, za czasów homerycznych, w Skandynawii, na wschodzie i dotąd po wyspach nowego świata. Dziady nasze mają to szczególnie, iż obrzędy pogańskie pomieszane są z wyobrażeniami religii chrześcijańskiej: zwłaszcza iż dzień zaduszny przypada około czasu tej uroczystości. Pospólstwo rozumie, iż potrawami, napojem i śpiewami przynosi ulgę duszom czyścowym. Cel tak poważny święta, miejsce samotne, czas nocny, obrzędy fantastyczne, przemawiały niegdyś silnie do mojej imaginacji; słuchałem bajek, powieści i pieśni o nieboszczykach powracających z prośbami lub przestrogami; a we wszystkich zmyśleniach poczwarnych można było dostrzedz pewne dążenie moralne i pewne nauki, gminnym sposobem zmysłowo przedstawiane. Poema niniejsza przedstawi obrazy w podobnym duchu: śpiewy zaś obrzędowe, gusła i inkantacje, są po większej części wiernie, a  niekiedy dosłownie z gminnej poezji wzięte. Adam Mickiewicz Tekst – wydawnictwo i własność Sekcji imienia Stanisława Moniuszki przy Towarzystwie Muzycznym w Warszawie

Portret Mickiewicza autorstwa Joachima Lelewela

22


„Kto nie doznał goryczy ni razu, ten nie dozna słodyczy w niebie. (...) Bo kto nie był ni razu człowiekiem, temu człowiek nic nie pomoże.(...) Kto nie dotknął ziemi ni razu, ten nigdy nie może być w niebie” – ostrzegali bohaterowie drugiej części Dziadów Adama Mickiewicza. „Ciemno wszędzie, głucho wszędzie, co to będzie, co to będzie?” W poprzedzającą Święto Zmarłych Noc Zaduszkową przywoływane przez Guślarza duchy Józia i Rózi, Złego Pana oraz pięknej Zosi, przedstawiały garść pouczeń, stanowiących wykładnię kodeksu etycznego ludu. Widma te, których popełnione za życia uczynki zakwalifikowano kolejno do grzechów lekkich, ciężkich i pośrednich, przestrzegały śmiertelników przed konsekwencjami złego postępowania. Aby w pełni być człowiekiem, trzeba zrozumieć istotę egzystencji – porzucić beztroskę, a obok radości doświadczyć również bólu i cierpienia, które uwrażliwiają duszę. Za każdy przejaw pychy i okrucieństwa należała się kara, a za okazanie miłości i miłosierdzia czekała w zaświatach nagroda. Pierwsze ludowe obrzędy dziadów sięgają jeszcze czasów pogańskich. Dwa razy w roku – wiosną i jesienią – spotykano się w opuszczonych miejscach kultu, tj. na wzgórzach czy wzniesieniach uznawanych za święte. W kolejnych stuleciach miejscem spotkań stawały się kaplice i cmentarze. Funkcję mistrza ceremonii przejmował guślarz, wygłaszający rytualne formuły przywołujące strapione dusze. Te, opowiadając o swoich przewinieniach, udzielały zebranym moralnych nauk. Celem obrzędowych czynności było pozyskanie przychylności zmarłych i udzielenie pomocy w osiągnięciu ich spokoju w zaświatach. Zjawy goszczono napojami i jadłem – wódką, miodem, kaszą, jajkami oraz kutią. Wędrującym duszom oświetlano drogę do domu, rozpalając na rozstajach ogniska, aby mogły spędzić tę noc z bliskimi. Ogień spełniał też inną funkcję – uniemożliwiał wyjście na świat upiorom, czyli duszom ludzi zmarłych nagle lub śmiercią samobójczą. Atmosfera tego obrzędu przesycona była tajemniczością i grozą. Mickiewicz zastosował pewnego rodzaju stylizację – połączył prastare pogańskie zwyczaje z elementami religii chrześcijańskiej, o czym świadczą takie terminy jak „czyściec” czy „zbawienie”. Poddając folklor artystycznej obróbce, stworzył oryginalny obraz, który do dziś intryguje, ciekawi i daje artystom natchnienie. Poszczególne części Dziadów powstawały w różnym czasie: części drugą i czwartą, jako pierwsze, poeta napisał w latach 1820– 23. Część trzecia została stworzona niemalże dekadę później (1832), pierwszej zaś Mickiewicz nigdy nie ukończył.

23


Dla dziejów kultury polskiej wieku XIX okres pomiędzy powstaniami listopadowym (1830) i styczniowym (1863) okazał się wyjątkowo trudny. Choć Królestwo Polskie nie było samodzielnym państwem, to jednak posiadało rozległą autonomię administracyjną, w dużym też stopniu kulturalną. Wraz z upadkiem powstania listopadowego wszelkie przywileje zostały utracone. W ramach represji znacznie ograniczano dobór repertuaru teatru i opery, zamknięto też Szkołę Główną Muzyki (w której kilka lat wcześniej kształcił się Fryderyk Chopin), co przyczyniło się do masowej emigracji artystów. Na tych, którzy zdecydowali się pozostać w kraju, spadł zaś obowiązek służenia społeczeństwu polskiemu poprzez pielęgnowanie pierwiastka narodowego. Przejęli oni niejako funkcję zlikwidowanych przez zaborcę instytucji, podtrzymując ducha narodu. Działania te bacznie obserwowała cenzura – im większe było ich nasilenie, tym ostrzejsze ograniczenia i represje, a im większe ograniczenia, tym większy sprzeciw. Izolacja od najnowszych zachodnich prądów kulturowych, trudności z dostępem do polskich dzieł tworzonych na emigracji, m.in. przez Mickiewicza, Chopina czy Słowackiego, były prawdziwą, jak określił to Paweł Jasienica, „zmorą zaścianka”. W takiej rzeczywistości komponował Stanisław Moniuszko, urodzony w rodzinie ziemiańskiej o patriotycznych tradycjach, autor najbardziej znanych oper polskich XIX w., artysta piszący „ku pokrzepieniu serc”. Większość jego dorobku artystycznego stanowią pieśni przeznaczone do muzykowania domowego, zebrane w kolejnych tomach Śpiewników domowych. Jak stwierdził kiedyś Stefan Kisielewski: „Trafił [Moniuszko] nie tylko do szlacheckich dworków czy mieszczańskich domów, ale też «pod strzechy»”, a jego melodie „weszły w krew społeczeństwa, stały się składową częścią klimatu, atmosfery, stylu polskiego życia, są już wręcz własnością zbiorową […]”. Moniuszko pisał muzykę zrozumiałą dla Polaków i to było jego intencją. Nie szukał nowego, uniwersalnego europejskiego języka, ponieważ nie pozwalała mu na to trudna sytuacja polityczna. Kisielewski nie krył zachwytu, przedstawiając wyidealizowany obraz kompozytora: „idealnego męża i ojca, solidnego, moralnego, poważnego i religijnego, żarliwego patrioty, pracowitego muzyka, słowem – obywatela, artysty i człowieka bez skazy. To życie […] wydać by się mogło komuś nazbyt idealne, grzeczne, konwencjonalne, ba – szare nawet, gdyby nie było rozświetlone jednym blaskiem: iskrą genialności”. Moniuszko długo nosił się z myślą napisania muzyki do Dziadów. Niepowodzenie Halki na pewien czas zniechęciło kompozytora do opery, jego zainteresowanie zaś wzbudziła forma oratoryjna, o ileż łatwiejsza do wystawienia, a przy tym jakże efektowna. Moniuszko zamierzał wykorzystać te ustępy

24


dramatu Mickiewicza, które wywoływały silniejsze od innych wrażenia muzyczne. Zebrane w całość, złożyły się na utwór kantatowy, nazwany przez kompozytora „scenami lirycznymi”. Widma, napisane do tekstu z drugiej części Dziadów powstały ok. 1852 (przed 1859). Prawykonanie odbyło się 22 stycznia 1865 roku Teatrze Wielkim w Warszawie. Dzień później w „Dzienniku Warszawskim” oceniono: „Widma są tym w muzyce, czym Dziady w literaturze”. Kompozycja przyniosła twórcy uznanie – nie tylko w Warszawie, ale też w Krakowie, Wilnie, Moskwie i Petersburgu – oraz spore korzyści finansowe. Moniuszko relacjonował przebieg jednej z premier: „W chórze było osób czterdzieści. Śpiewaczkę miałem znakomitą. O barytonie jako o ryczywole zamilknąć wolę”. Powodzenie kantaty nie gasło przez kilka miesięcy, nie obroniła się jednak przed zapomnieniem. Choć Widma przyniosły kompozytorowi sławę, niedługo później przyćmił je Straszny Dwór. Tytuł Widma, wbrew intencjom autora, został nadany kantacie przez cenzorów, którzy starali się wymazać z ludzkiej świadomości twórczość narodowego wieszcza. W swojej kompozycji Moniuszko zawarł elementy słowiańskiej melodyki i harmoniki, pozostając wiernym dramaturgicznym intencjom poety, którego pogańsko-ludowy liryczny tekst dopełnił całości. Pierwsze dźwięki Widm wprowadzają w nastrój nabożny, skupiony i tajemniczy. Muzyczne motywy zjaw – dwojga dzieci lecących do mamy, ducha niedobrego pana targanego przez kruki i sowy oraz widma Zosi – pojawiają się już w uwerturze. Moniuszko pisał muzykę z myślą o formie koncertowej, nie liczył się więc z warunkami teatru, które mogły hamować inwencję kompozytora. Dramaturgia tekstu narzuciła mu jednak elementy właściwe dziełom teatralnym, dlatego kantatę odtwarzać można na dwa sposoby. W 1878 roku na pomysł inscenizowania Widm wpadł dyrektor Teatru Lwowskiego Jan Dobrzański. Eksperyment ten powiódł się w zupełności, dzieło zaś zajęło miejsce w szeregu cenniejszych europejskich kantat świeckich późnego romantyzmu. Według Kisielewskiego „Moniuszko nie odegrał w ewolucji muzyki europejskiej tak ważnej roli jak Chopin ani nie otworzył nowych przed sztuką polską perspektyw jak Szymanowski. Odegrał za to doniosłą rolę w historii Polski, ukazując naocznie prawdę, że nawet naród poszarpany na części, pozbawiony państwa, wojska, prawa do rozwoju – żyje i trwa, gdy żyje jego kultura, będąca najsilniejszym orężem narodowego ducha, narodowej wspólnoty”. Walka w równym stopniu dotyczyła pola bitwy, jak i sztuki. Agata Adamczyk 25


Andrzej Kosendiak Dyrektor Narodowego Forum Muzyki im. W. Lutosławskiego we Wrocławiu, artysta, dyrygent i pedagog, należy do najaktywniejszych muzyków i organizatorów życia muzycznego w Polsce. Jest absolwentem Wydziału Kompozycji, Dyrygentury i Teorii Muzyki Akademii Muzycznej we Wrocławiu, w 2013 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego. Przez wiele lat prowadził intensywną działalność pedagogiczną we wrocławskiej Akademii Muzycznej, m.in. w latach 2001–2009 pełnił funkcję kierownika Międzywydziałowej Pracowni Muzyki Dawnej. W latach 2014–16 wykładał w Akademii Muzycznej w Gdańsku, a od 2016 roku ponownie jest profesorem Akademii Muzycznej we Wrocławiu. W 2016 roku został laureatem Nagrody Prezydenta Wrocławia, ponadto otrzymał Dolnośląski Klucz Sukcesu w kategorii „Największa osobowość w promocji regionu”. W październiku 2016 roku wybrano go wiceprzewodniczącym Rady ds. Instytucji Artystycznych, ustanowionej w 2012 roku Zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W 2005 roku został dyrektorem Filharmonii Wrocławskiej oraz Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans i doprowadził do zmiany oblicza obydwu tych instytucji oraz do przekształcenia ich w jedną nowoczesną instytucję – Narodowe Forum Muzyki. Jest twórcą koncepcji powstania we Wrocławiu prestiżowego obiektu koncertowego pod tą samą nazwą, którego budowę koordynował. Otwarcie Narodowego Forum Muzyki zostało uhonorowane nagrodą Koryfeusz Muzyki Polskiej 2016 w kategorii Wydarzenie Roku. Z inicjatywy Andrzeja Kosendiaka powstało Zrzeszenie Filharmonii Polskich, w którym już drugą kadencję pełni funkcję Przewodniczącego Zarządu. Powołał do życia nowe zespoły artystyczne działające w Narodowym Forum Muzyki, są to: Chór NFM, Wrocławska Orkiestra Barokowa, Chór Chłopięcy NFM. Zainicjował Leo Festiwal oraz międzynarodowe spotkania chórów Singing Europe, a dzięki jego staraniom w 2013 roku Filharmonia Wrocławska

26


zorganizowała 27. Kongres International Society for the Performing Arts. Jest współinicjatorem akademii muzyki dawnej łączących kursy mistrzowskie z koncertami (Akademia Bachowska w 2014, Händlowska w 2015, Mozartowska w 2016 roku). Zapoczątkował projekty edukacyjne – Śpiewający Wrocław, Śpiewająca Polska, Singing Europe, Pośpiewaj mi mamo, pośpiewaj mi tato – oraz przyczynił się, razem z Agnieszką Franków-Żelazny, do powstania Polskiego Narodowego Chóru Młodzieżowego i Akademii Chóralnej. Jest jednym ze współtwórców miesięcznika Muzyka w Mieście wydawanego od 2012 roku przez Narodowe Forum Muzyki. Andrzej Kosendiak zainicjował cykl wydawnictw płytowych 1000 lat muzyki we Wrocławiu, prezentujący muzyczne dziedzictwo miasta. Jest pomysłodawcą i kierownikiem artystycznym projektu nagrania dzieł wszystkich W. Lutosławskiego – w ramach serii Opera omnia ukazało się dotąd sześć albumów. Dzięki jego staraniom realizowany jest wspólny projekt fonograficzny Paula McCreesha i Chóru NFM obejmujący nagrania wielkich dzieł oratoryjnych. Dotychczas wydane płyty zdobyły prestiżowe wyróżnienia: dwukrotnie BBC Music Magazine Award, Diapason d’Or oraz Editor’s Choice magazynu „Gramophone”. Szczególnym zainteresowaniem artysty cieszy się Muzyka Dawna: w 1985 roku założył zespół Collegio di Musica Sacra i do dziś nim kieruje. Koncertował w wielu krajach Europy, a także w USA (m.in. współpracował z Chapel Hill University North Carolina), występował na najbardziej prestiżowych festiwalach i w renomowanych salach koncertowych Polski. Nagrał nieznane dotąd dzieła z Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu – Musica da Chiesa (DUX), z Biblioteki w Strasburgu – Messa Pastorale, Sinfonia in D, Magnificat F.X. Richtera (CYPRES) oraz Stabat Mater A.M. Bononciniego (DUX). W 2012 i 2014 roku ukazały się płyty (CD Accord) zawierające utwory G.G. Gorczyckiego pod batutą A. Kosendiaka; pierwszy z albumów otrzymał Wrocławską Nagrodę Muzyczną, oba nominowano do nagrody Fryderyk. Najnowsze wydawnictwa artysty to Salzburska Msza Maryjna z muzyką liturgiczną W.A. Mozarta, dwie płyty z dziełami a cappella B. Pękiela (pierwsza z nich uzyskała nominację do Fryderyka 2017), a także album z utworami M. Mielczewskiego (CD Accord). Andrzej Kosendiak regularnie dyryguje NFM Filharmonią Wrocławską i Chórem, Wrocławską Orkiestrą Barokową oraz zespołami filharmonicznymi z całej Polski. W ostatnich latach poprowadził m.in. wykonania oratoriów Stworzenie świata J. Haydna i Mesjasz G.F. Händla, Mszy c-moll oraz Requiem W.A. Mozarta, Mszy h-moll, a także obu Pasji J.S. Bacha, Requiem G. Faurégo i kantaty Saint Nicolas B. Brittena.

27


Agnieszka Franków-Żelazny Jest absolwentką Uniwersytetu Wrocławskiego (Wydział Nauk Biologicznych – 2000 rok) oraz Akademii Muzycznej we Wrocławiu (Wydział Edukacji Muzycznej – 2004 rok oraz Wydział Wokalny – 2005 rok). W 2006 roku ukończyła Podyplomowe Studia Chórmistrzowskie na Akademii Muzycznej w Bydgoszczy, a w 2014 roku – Akademię Liderów Kultury na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Jest doktorem habilitowanym sztuk muzycznych. W latach 1995–1999 była członkiem Polsko-Niemieckiej Akademii Chóralnej In terra pax. W 1999 roku założyła chór Con Amore przy Zespole Szkół nr 1 we Wrocławiu. Pełniła też funkcję dyrygenta i kierownika artystycznego Akademickiego Chóru Politechniki Wrocławskiej. W 2000 roku powołała do życia Kameralny Chór Akademii Medycznej (obecnie Chór Medici Cantantes Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu), z którym zdobyła wiele nagród i  wyróżnień. Od czerwca 2006 roku jest dyrektorem artystycznym Chóru NFM. Od stycznia do lipca 2013 roku była opiekunem artystycznym Chóru Polskiego Radia. Występowała jako dyrygent lub chórmistrz gościnny wielu polskich i zagranicznych zespołów. Jest pomysłodawczynią i dyrektorem artystycznym Polskiego Narodowego Chóru Młodzieżowego – powstałego w 2013 roku i prowadzonego przez Narodowe Forum Muzyki – oraz dyrektorem programowym projektu Akademia Chóralna. Prowadzi klasę dyrygentury chóralnej oraz Chór im. S. Krukowskiego na Wydziale Edukacji Muzycznej, Chóralistyki i Muzyki Kościelnej Akademii Muzycznej we Wrocławiu. W swoim dorobku ma 12 płyt, a także 70 nagród oraz Brązowy Medal „Zasłużony dla Kultury Polskiej – Gloria Artis” (2014). Wystąpiła w 19 krajach Europy i w Stanach Zjednoczonych na ponad 700 koncertach, na których przedstawiła około 600 dzieł wokalnych i prawie 170 wokalno-instrumentalnych.Pełniła funkcję kuratora priorytetu „Muzyka” w ramach Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016.

28


fot. Petra Nelle Film Creations

Aleksandra Kubas-Kruk

Artystka wygrała szereg międzynarodowych konkursów. Otrzymała Teatralną Nagrodę Muzyczną im. J. Kiepury dla najlepszej polskiej śpiewaczki oraz Nagrodę Prezydenta Wrocławia za wybitne osiągnięcia artystyczne (2014). Zadebiutowała w Operze Wrocławskiej (Rigoletto G.Verdiego), gdzie pojawiła się również w takich operach, jak Łucja z  Lammermooru i Napój miłosny G. Donizettiego, Falstaff i Bal maskowy G.  Verdiego, Wesele Figara i Czarodziejski flet W.A. Mozarta, Opowieści Hoffmanna J. Offenbacha, Il Signor Bruschino G.  Rossiniego i Kawaler z różą R. Straussa. Jej międzynarodowa kariera rozpoczęła się od występów w Kandydzie L. Bernsteina we Włoszech, w Złotym koguciku N. Rimskiego-Korsakowa w  Teatrze Bolszoj w Moskwie oraz w Lakmé L. Delibes’a w Bonn. W operze w Gdańsku po raz pierwszy zaśpiewała w Traviacie G. Verdiego, a w 2015 roku zadebiutowała w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Rigoletcie. W sezonie 2016/2017 występowała m.in. jako Gilda w Rigoletcie na otwarcie sezonu artystycznego w Teatro Verdi w Trieście, Sigismondo w Arminiu G.F. Händla w Karlsruhe, Konstancja w Uprowadzeniu z seraju W.A. Mozarta w Toulonie i Amina w Lunatyczce V. Belliniego w Trieście. W sezonie 2017/2018 w planach ma występy w Złotym koguciku w Concertgebouw w Amsterdamie, w Rigoletcie w Poznaniu i Warszawie, w operze Alcina G.F, Händla w Karlsruhe oraz w Łucji z Lammermooru w Trieście.

Jarosław Bręk W latach 1984–1996 śpiewał w Poznańskich Słowikach Stefana Stuligrosza. Ukończył Wydział Wokalny Akademii Muzycznej w Warszawiew klasie śpiewu J. Artysza (medal Magna cum Laude). Jest laureatem konkursów wokalnych w Barcelonie, Vercelli i Lizbonie, dwukrotnie nominowano go do Pasz29


portów „Polityki”. Został uhonorowany Srebrnym Krzyżem Zasługi, odznaką Zasłużony dla Kultury Polskiej oraz odznaką honorową „Za zasługi dla województwa wielkopolskiego”. Artysta współpracuje z wieloma teatrami operowymi oraz filharmoniami w Polsce i za granicą, m.in. w Niemczech, Hiszpanii, Holandii, Austrii, Rumunii, Japonii, Libanie, Ukrainie, Rosji, Francji, Monaco, Szwajcarii, Belgii, Czechach, Anglii, Izraelu, we Włoszech i na Wyspach Kanaryjskich. Oklaskiwano go na scenach Paryża, Londynu, Berlina, Brukseli, Rzymu, Barcelony, Walencji, Hamburga, Zurychu, Düsseldorfu, Grazu, Jerozolimy, Brna, Sankt Petersburga, Lwowa, Tokio, Yokohamy, Hiroshimy czy Osaki. W repertuarze ma około 20 partii operowych oraz ponad 120 dzieł oratoryjnych. Są wśród nich wielkie formy wokalno-instrumentalne, m.in. VIII Symfonia oraz Des Knaben Wunderhorn G. Mahlera, Requiem G. Verdiego, IX Symfonia L. van Beethovena, Requiem A. Dvořáka czy Ein Deutsches Requiem J. Brahmsa. Jarosław Bręk występował z takimi dyrygentami, jak T. Bugaj, K.Bumann, A. Duczmal, E. Higginbottom, J. Kaspszyk, J. Katlewicz, I.Łacanycz, J. Maksymiuk, W. Michniewski, M.Plasson, P.Rophé, A. Ros-Marbà, T. Strugała, A. Wit i A. Zedda. Współpracował ze znakomitymi orkiestrami, m.in. z Berliner Philharmoniker, Hamburger Symphoniker, BBC Concert Orchestra, Orquesta Sinfónica del Principado de Asturias, Real Filharmonía de Galicia, Sinfonią Varsovią czy Neue Düsseldorfer Hofmusik.  Brał udział w prawykonaniach utworów J. Bruzdowicz, W. Kilara, K. Knittla, A. Kurylewicza, P. Łukaszewskiego, M. Ptaszyńskiej i R. Twardowskiego. Śpiewał podczas znaczących festiwali, m.in. Easter at Kingʼs, Wratislavii Cantans, Warszawskiej Jesieni, Al Bustan Festival w Bejrucie czy Wielkanocnym Festiwalu Ludwiga van Beethovena. Występował z wybitnymi śpiewakami, w tym z E.  Podleś, K. Szostek-Radkową, R. Karczykowskim, I. Kłosińską, R. Blakiem i C. Danielsem. Ważnym nurtem jego działalności są recitale pieśni, które wykonywał m.in. w Gran Teatre del Liceu (Barcelona), Studiu Koncertowym im. W. Lutosławskiego, na Zamku Królewskim w Warszawie i w Sali Chełmońskiego w Su-

30


kiennicach. Śpiewał w Monte Carlo przed księciem Albertem u boku T. Żylis-Gara, w paryskiej katedrze Notre-Dame w koncercie inaugurującym Rok Polski we Francji,a w 2013 roku – w Filharmonii Berlińskiej w Pasji wg św. Łukasza K. Pendereckiego pod dyrekcją A. Wita. Artysta zarejestrował wiele nagrań archiwalnych, a także około 30 płyt CD, wielokrotnie nagradzanych Fryderykami oraz nagrodą Złotego Orfeusza. Wydany przez Naxos album ze Stabat Mater Szymanowskiego w 2009 roku otrzymał nominację do nagrody Grammy. Jarosław Bręk jest dyrektorem artystycznym Festiwalu Letnie Spotkania Kameralne w Drezdenku. Prowadzi klasę śpiewu w Akademii Muzycznej w Poznaniu, jego studenci i absolwenci są laureatami wielu konkursów wokalnych.

Chór Narodowego Forum Muzyki Chór Narodowego Forum Muzyki został założony w 2006 roku przez A. Kosendiaka w ramach istniejącej wówczas Filharmonii Wrocławskiej, która w  maju 2014 roku została przekształcona w Narodowe Forum Muzyki. Od początku kieruje nim A. Franków-Żelazny. Chór bardzo szybko stał się czołowym zespołem na polskiej scenie muzyki chóralnej. Zdobył uznanie, wykonując zarówno bogaty repertuar a cappella, jak i duże formy oratoryjne, operowe i symfoniczne. Zespół współpracował z tak znakomitymi dyrygentami, jak G. Antonini, B. Bayl, B. Chilcott,G. Chmura, I. Fischer, J.M. Florêncio, R. Hollingworth, T. Kaljuste, J. Kaspszyk, S. Layton, J. MacMillan, J. Maksymiuk, P. McCreesh, K. Penderecki czy B. Shwartz. W trakcie swej dziesięcioletniej działalności wystąpił na ponad 300 koncertach, m.in. w Barbican Centre i Royal Albert Hall w Londynie, Gewandhausie w Lipsku czy Salle Pleyel w Paryżu. Chór NFM był wielokrotnie zapraszany na międzynarodowe festiwale muzyczne, takie jak Ankara International Music Festival, International Festival of Arts and Ideas w New Heaven, Gent Festival van Vlaanderen, Gstaad Menuhin Festival&Academy, Jazztopad, Klarafestival, MusMA, Musica Electronica Nova, Schleswig-Holstein Musik Festival, Serenade! Choral Festival w Waszyngtonie, Warszawska Jesień, World Music Days i Wratislavia Cantans. W latach 2009 i 2011, jako pierwszy polski chór, zaprezentował się na legendarnym festiwalu BBC Proms. W 2011 roku otrzymał jedną z trzech głównych nagród festiwalu Barokowe Wieczory w Varaždinie na Chorwa-

31


fot. Ł. Rajchert

cji – Nagrodę Kantor za niezwykłe wykonanie dzieł J.S. Bacha. Zespół brał udział w projektach edukacyjnych Akademia Chóralna oraz Singing Europe. Oprócz regularnych występów z innymi zespołami NFM chór podróżuje po Polsce, koncertując z orkiestrami krajowych filharmonii oraz NOSPR i POR. Nawiązał współpracę m.in. z Budapest Festival Orchestra, B’Rock Orchestra, Gabrieli Consort&Players, Il Giardino Armonico, Kammerorchester Basel i NDR Sinfonieorchester. Ważną częścią dyskografii Chóru NFM jest seria nagrań pod dyrekcją P. McCreesha, uhonorowanych prestiżowymi nagrodami: BBC Music Magazine Award 2012 w kategorii „Technical Excellence” (Grande Messe des Morts H. Berlioza), Diapasond’Or 2013 (Eliasz F. Mendelssohna), BBC Music Magazine Award 2014 w kategorii „ChoralAward” (War Requiem B. Brittena). Wśród dokonanych przez zespół rejestracji obejmujących utwory a cappella znajduje się album z muzyką B. Chilcotta The Seeds of Stars (2012) oraz trzy płyty z polską muzyką chóralną: Słowa dźwiękiem malowane (2012), Miłość na ludowo (2014) oraz De profundis (2016), która otrzymała Fryderyka 2017 w kategorii „Album roku muzyka chóralna, oratoryjna i operowa”. W marcu 2017 roku premierę miała najnowsza płyta z udziałem Chóru NFM pod batutą P. McCreesha – The Seasons J. Haydna. Wkrótce zostanie wydana IX Symfonia L. van Beethovena, nagrana w 2016 roku pod kierownictwem G. Antoniniego. 32


Wrocławska Orkiestra Barokowa NFM Wrocławska Orkiestra Barokowa została założona w 2006 r. przez Andrzeja Kosendiaka. Jest zespołem działającym w ramach Narodowego Forum Muzyki, jednej z niewielu instytucji kulturalnych w Polsce mogących się poszczycić posiadaniem orkiestry barokowej grającej na instrumentach historycznych. Podczas każdego z sezonów artystycznych w NFM orkiestra prezentuje własną serię koncertową, która zawsze jest gorąco przyjmowana przez publiczność. Repertuar orkiestry obejmuje utwory od wczesnego baroku do romantyzmu, od kompozycji kameralnych po wielkie dzieła oratoryjne. Od początku działalności zespołu jego dyrektorem artystycznym jest znakomity wiolonczelista Jarosław Thiel. Pierwsza płyta Wrocławskiej Orkiestry Barokowej zdobyła statuetkę Fryderyka w kategorii fonograficzny debiut roku, a następne nagrania wyróżniono szeregiem nominacji do tej nagrody. W 2017 roku ukażą się dwie kolejne płyty, które są rezultatem owocnej współpracy orkiestry z innymi zespołami: Muzyka w XVII-wiecznych kościołach Wrocławia z Gli Angeli Genève i Concerto Palatino pod kierunkiem Stephana MacLeoda oraz nowa produkcja Pór roku J. Haydna z Paulem McCreeshem i jego Gabrieli Consort & Players. Dzisiaj Wrocławska Orkiestra Barokowa jest zaliczana do najważniejszych polskich zespołów grających na instrumentach historycznych. Dorobek i poziom artystyczny orkiestry – doceniony przez publiczność i krytykę – owocuje współpracą z największymi sławami międzynarodowej sceny muzyki dawnej. Orkiestra jest zapraszana na prestiżowe festiwale, bierze udział w transmisjach radiowych i sesjach nagraniowych. Zespół występował pod batutą Ph. Herreweghe, G. Antoniniego, A. Parrotta, P. McCreesha, A. Speringa, H.-Ch. Rademanna, L. Cummingsa, R. Dubrovsky’ego i Ch. Curnyna.

33


Orkiestra gościła znakomite zespoły i solistów, m.in. Collegium Vocale Gent, Cantus Cölln, Taverner Consort, Dresdner Kammerchor, Gli Angeli Genève, Olgę Pasiecznik, Julię Lezhnevą, Renatę Pokupić, Nicholasa Mulroya, Daniela Taylora i Aleksandrę Kurzak.

Jarosław Thiel Absolwent poznańskiej Szkoły Talentów, studiował grę na wiolonczeli w akademiach muzycznych w Poznaniu i Łodzi. Uczestniczył w kursach mistrzowskich prowadzonych przez C.  Kyprianides w Dresdner Akademie für Alte Musik, ponadto ukończył studia podyplomowe na Universität der Künste w  Berlinie w  klasie wiolonczeli barokowej P. Carrai i M. Möllenbecka (dyplom z wyróżnieniem). Jarosław Thiel w swojej działalności artystycznej skupia się przede wszystkim na problematyce histofot. Ł.Rajchert rycznych praktyk wykonawczych. Występuje regularnie jako solista i kameralista – w tej roli gościł na wielu polskich i międzynarodowych festiwalach Muzyki Dawnej. Współpracował z najważniejszymi polskimi zespołami Muzyki Dawnej. Od 2000 roku jest pierwszym wiolonczelistą Dresdner Barockorchester, a  od  2006 roku ‒ członkiem prowadzonej przez L. Cummingsa Festspiel Orchester Göttingen. Współpracuje również z innymi czołowymi niemieckimi zespołami, takimi jak Cantus Cölln, Akademie für Alte Musik Berlin czy Lautten Compagney. Prowadzi klasę wiolonczeli barokowej w Akademii Muzycznej w Poznaniu i podczas Festiwalu Varmia Musica w Lidz­barku Warmińskim. W 2006 roku został zaproszony do współpracy z Wrocławską Orkiestrą Barokową, jako jej dyrektor artystyczny. W lutym 2017 roku ukazał się album Jarosława Thiela – nagrany z K. Drogosz – z Sonatami wiolonczelowymi op. 5 i Wariacjami WoO 45 L. van Beethovena.

34


26 sierpnia 2017, sobota, godz. 1000 Park Zdrojowy – Muszla Koncertowa

konceRt pRomenadowy Młodzieżowa Orkiestra Dęta Szkoły Artystycznej z Hronova /Czechy/ Miloš Meier dyrygent

26 sierpnia 2017, sobota, godz. 1200 Balkon Teatru Zdrojowego

Hejnał Festiwalowy

35


26 sierpnia 2017, sobota, godz. 1530 Urząd Miasta, ul. Zdrojowa 24

Korowód Moniuszkowski z udziałem Mażoretek z Kudowy, Młodzieżowej Orkiestry Dętej Szkoły Artystycznej z Hronova /Czechy/ oraz Stanisława Moniuszki

36


26 sierpnia 2017, sobota, godz. 2030 Teatr Pod Blachą

premiera Stanisław Moniuszko Nowy Don Kiszot, czyli Sto szaleństw

Krotochwila we trzech aktach, wierszem ze śpiewami Spektakl zrealizowany przez Festiwal Moniuszkowski w Kudowie-Zdroju we współpracy z Wydziałem Wokalnym Akademii Muzycznej im. K. Lipińskiego we Wrocławiu

Aleksander Fredro libretto Roberto Skolmowski inscenizacja i reżyseria Stanisław Rybarczyk kierownictwo muzyczne, dyrygent Małgorzata Słoniowska konsultacja scenograficzna Elżbieta Lejman-Krzysztyniak ruch sceniczny Tadeusz Płatek przygotowanie muzyczne solistów i zespołu wokalnego Anna Snelewska współpraca muzyczna Andrzej Wolański, Grzegorz Wierzba opracowanie materiałów muzycznych Wojciech Hejno, Roberto Skolmowski, Janusz Słoniowski współpraca techniczna Orkiestra Festiwalowa

37


Obsada Maciej Krzysztyniak Kasztelan Marek Belko Karol, syn Kasztelana Agata Chodorek Zofia, synowica Szymon Gąsiorowski Mateusz Sędziłko, burmistrz bliskiego miasteczka Mikołaj Bońkowski Michał, służący Karola Piotr Łykowski Jakub, stary sługa Kasztelana Maciej Łykowski Boruta, leśniczy i karczmarz w dobrach Kasztelana Anna Grycan Małgorzata, jego żona Sebastian Mach Pocztylion, rola mówiona Michał Ziemak Kmotr, stróż karczemny Bogdan Makal Wójt Tomasz Łykowski Inwalid Sylwia Gorajek, Magdalena Pabich-Makowska, Urszula Milewska, Julia Pietrusewicz, Katarzyna Radoń, Bartosz Nowak, Tomasz Radziszewski Wieśniacy, Wieśniaczki, Dworzanie Piotr Danieluk w roli Konia Rosynanta

Podstawę źródłową niniejszego wykonania stanowi kopia z prawdopodobnie ok. 1880 roku rękopisu (tzw. odpisu), sporządzonego przypuszczalnie w latach 1841-42 na zlecenie samego Stanisława Moniuszki, a przechowywana obecnie w Bibliotece, Muzeum i Archiwum Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego w Warszawie. Należy wyraźnie podkreślić, że nigdy dotychczas krotochwila w trzech aktach Nowy Don Kiszot, czyli Sto sza-

38


leństw Aleksandra Fredry z muzyką Stanisława Moniuszki nie była wykonana zgodnie z tą zachowaną kopią rękopisu (odpisu). Znane są bowiem dwa zbyt daleko idące jego opracowania: Feliksa Konopaska z 1923 roku (na fortepian i orkiestrę salonową, także z udziałem fisharmonii) oraz Jerzego Dobrzańskiego, którego rękopiśmienna partytura znajduje się w Dziale Zbiorów Nutowych Polskiego Wydawnictwa Muzycznego – Oddziale w Warszawie. Istnieją również mało znane dwie przypuszczalnie inne wersje partytury, dostępne w zbiorach Teatru Narodowegow Warszawie (w związku z wykonaniem) i Archiwum Polskiego Radia (w związku z nagraniem). Historia rękopisu Nowego Don Kiszota Moniuszki jest stosunkowo dobrze znana. Istotne znaczenie mają w tym względzie trzy następujące dokumenty: mocno dziękczynny list Moniuszki z Wilna do Fredry we Lwowie z 22 lipca 1842 roku, wyczerpująca notatka późniejszego właściciela rękopisu Adama W. Cybulskiego ze Lwowa, zamieszczona w pięknym wydaniu trzech Śpiewów z Nowego Don Kiszota w 1851 roku we Lwowie, i obszerna publikacja Nieznane dzieło Moniuszki jego wnuka Adama Cybulskiego, spadkobiercy rękopisu, w piśmie „Tydzień. Dodatek literacko-naukowy «Kurjera Lwowskiego»” z 20 kwietnia 1902 roku. Jak wynika z listu Moniuszki, przesłał on rękopis Fredrze do Lwowa, prawdopodobnie w 1842 roku. Fredro z kolei ofiarował w 1845 roku otrzymany rękopis swojemu przyjacielowi Adamowi W. Cybulskiemu, po śmierci którego stał się on wreszcie własnością jego wnuka Adama Cybulskiego. Moniuszko, co bardzo istotne, dedykował swoją muzyczną kompozycję Fredrze, na karcie tytułowej kopii rękopisu widnieje znamienny napis: „w dowód najszczerszego uwielbienia / dla Autora tego dzieła / poświęcona”. Fredro, Adam W. Cybulski i jego wnuk Adam Cybulski czynili nieustanne starania, by Nowego Don Kiszota z muzyką Moniuszki wystawiono we Lwowie. Niestety, bez powodzenia. Rękopis krotochwili Moniuszki zawiera dziesięć numerów wokalno-instrumentalnych (cztery - w pierwszym, trzy - w drugim oraz trzy - w trzecim akcie), rozbudowaną symfoniczną uwerturę i orkiestrowe preludium - Entreacte przed aktem drugim. Muzycznie najbardziej rozbudowana jest partia Karola, tytułowego Don Kiszota, któremu Moniuszko powierzył – oprócz ansambli à la Rossini – dwie zwrotkowe arie – Śpiewy i stylową Dumkę w akcie trzecim – duet z Zofią. W Dumce pojawia się, na zakończenie pierwszej i drugiej zwrotki, charakterystyczny wyraz „proza”, sugerujący w tych momentach rozwoju scenicznej akcji mówiony tekst Fredry. Warto zaznaczyć, że Moniuszko, pisząc muzykę do Nowego Don Kiszota, miał zaledwie dwadzieścia dwa lub dwadzieścia trzy lata. Meloman usłyszy w niej już jednak zapowiedź takich oper, jak Flis, Verbum nobile czy nawet Straszny dwór. dr Andrzej Wolański 39


Aleksander Fredro (1793–1876)

Akt I

Wieczór w karczmie. Wieśniacy piją i śpiewają (mazur: Dalej żwawo i wesoło, pijmy...), dopiero nocny stróż zmusza ich do rozejścia się. Karczmarz zabiera się także do wyjścia, choć zazdrosna żona usiłuje zatrzymać go w domu. Zapada cisza. Karczmarka i stróż Kmotr idą spać. Po chwili słychać pukanie do drzwi. Głuchy Piotr sądzi, że to burza, grzmoty i pioruny. Wreszcie po dłuższej sprzeczce wpuszcza Karola i Michała. Z rozmowy pana i sługi wynika, że Karol został nowoczesnym Don Kichotem. Jedynym celem jego życia jest obrona uciśnionych, zwłaszcza jeżeli niewinne ofiary należą do płci słabej. Ale i ten nowy Don Kichot walczy z urojonymi wrogami, co na próżno tłumaczy mu własny sługa. Michał upija się z rozpaczy. Po pewnym czasie słychać strzał. W karczmie robi się zamieszanie. Do ogólnej izby wpada burmistrz, a potem, przez pomyłkę, zamiast do swojej sypialni wchodzi do izby Małgorzaty. Komedia pomyłek; Małgorzata, oburzona, idzie spać do sąsiadki. Wraca Karol i opowiada Michałowi, że w ruinach starego zamku strzelał do białej zjawy. Michał namawia Karola, by wrócił do domu, ustatkował się i ożenił z Zofią, którą niegdyś kochał, a może jeszcze kocha, ale Karolowi milsza jest sława. Znów wybiega. Michał ma już dosyć tych niefortunnych przygód; postanawia zerwać z dotychczasowym trybem życia i uciec. W tym celu przebiera się za kobietę i wychodzi. Znowu wychodzi ze swego pokoju burmistrz i potyka się o strzelbę. W chwili gdy ją podnosi, wpadają wieśniacy i chcą go aresztować za strzały, które padły przedtem. Okazuje się, że to Karol, zamiast do zamczyska, strzelał do starego browaru, widmem był kozioł, a strzały wybiły szybę w oknie u jednego z wieśniaków. Właśnie wchodzi Karol i dowiaduje się o wszystkim. Wójt-formalista zabiera do więzienia Karola i burmistrza, mimo że Karol chce zapłacić za szkodę. 40


Akt II

Odsłona pierwsza: Burmistrz i Karol idą lasem. Uciekli z aresztu, a Karol wyciągając grubego burmistrza przez małe okno naraził go na potłuczenie i podrapanie, za co teraz wysłuchuje wymówek. Gdy burmistrz zasypia, a Karol kryje się, aby go wystraszyć, nadchodzi przebrany za kobietę Michał. Karol nadbiega, by pomóc nieznanej kobiecie w lesie; Michał, przerażony, że  Karol go pozna, udaje spazmy i zemdlenie, mówiąc, że jest cnotliwą, a nieszczęśliwą „Palmirą”. Karol biegnie po wodę, a Michał ucieka, naciągnąwszy przedtem burmistrzowi czapkę na oczy i udając, że Palmira została porwana przez jakiegoś mężczyznę. Karol wraca i robi wymówki burmistrzowi, a słysząc rozmowę wieśniaczek, z której wynika, że niosą coś związanego, z oburzeniem każę im wypuścić „jeńca”. Okazuje się, że kobiety niosą związaną gęś – odchodzą zaśmiewając się z Karola. Odsłona druga: Boruta, przekonany, że jego żona przyszła go szukać wiedziona zazdrością, goni Michała robiąc mu wymówki. Wchodzi Karol z burmistrzem i bierze w obronę „uciśnioną Palmirę”, mimo iż Boruta zaklina się, że to jego żona, a przebrany Michał milczy zawzięcie. Gdy Karol odchodzi zabierając „Palmirę”, Boruta postanawia zebrać ludzi i odbić mniemaną żonę.

Akt III

Odsłona pierwsza: Pokój w domu Kasztelana. Kasztelan i Zofia oczekują przyjazdu Karola, w czym Zofia widzi spełnienie swych marzeń (Com widziała wśród marzenia). Kasztelan dowiaduje się z listu przyjaciela, że Karol zachowuje się głupio i wplątuje się ciągle w jakieś niedorzeczne przygody. Sługa Jakub opowiada Kasztelanowi, że w nocy chłopi złapali dwóch panów i panią i zamknęli ich w piwnicy. Kasztelanowi na jego zlecenie przyprowadzają „panią”. Michał demaskuje się przed Kasztelanem, błagając go o przebaczenie i opowiadając o wszystkich szaleństwach jego syna, a także o tym, w jaki sposób znaleźli się w piwnicy. Kasztelan postanawia dać Karolowi nauczkę. Odsłona druga: Zamkniętemu w piwnicy Karolowi nie mówią, gdzie jest. Zabierają burmistrza i zostawiają go samego. Karol zaczyna się orientować, że działał może w dobrych intencjach, ale głupio. Słyszy za ścianą głos Zofii śpiewającej, że ukochany ją opuścił, a ona umrze z rozpaczy (dumka: Jak błyśnięcie w nocy ginie). Karol odpowiada jej śpiewem. Sługa wchodzi do piwnicy i oddaje Karolowi list od rzekomej Palmiry zapraszający go na schadzkę. Sługa ma go tam zaprowadzić z zawiązanymi oczyma. Odsłona trzecia: Pokój w domu Kasztelana. Kasztelan odsyła do domu burmistrza, prosząc o zachowanie tajemnicy. Wprowadzają Karola z zawiązanymi oczyma; gdy zrywa on z oczu opaskę, widzi przed sobą Zofię i ojca, który po dłuższej reprymendzie, udobruchany skruchą niefortunnego Don Kichota, oddaje mu rękę Zofii. Przewodnik operowy Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1976


Roberto Skolmowski Reżyser, scenarzysta, pedagog i aktor. Zadebiutował w Operze Bytomskiej w 1987 roku reżyserując Rigoletto G.  Verdiego i  od tego czasu zasłynął oryginalnymi realizacjami ponad 80 widowisk operowych. Wśród nich znalazły się liczne dzieła G.  Verdiego, m.in. Otello, Trubadur, Falstaff, Moc przeznaczenia, Nabucco, Traviata, Rigoletto, Requiem i trzy inscenizacje Widm S.  Moniuszki, w tym słynna wersja przygotowana dla Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans. Wśród jego inscenizacji teatralnych z udziałem setek wykonawców znalazła się Carmina Burana C. Orffa, która w 2009 roku zebrała cztery najważniejsze Złote Maski (m.in. za scenariusz, reżyserię i inscenizację). Specjalizuje się w wielkich widowiskach – jest autorem największej w dziejach inscenizacji opery Straszny dwór S. Moniuszki wykonanej we wrocławskiej Hali Stulecia i uznanej za „Najwybitniejszą Inscenizację Roku 2001”. Trzy lata później stworzył dla Opery we Lwowie pierwszą w powojennych dziejach realizację tego dzieła wykonaną w języku polskim przez artystów ukraińskich z okazji Roku Polskiego na Ukrainie. Jego monumentalne superprodukcje przygotowane z wielkim rozmachem i z użyciem nowych technologii multimedialnych i telewizyjnych (m.in. Carmen, Trubadur) obejrzały dziesiątki tysięcy widzów. Z dużym powodzeniem reżyseruje musicale, operetki i komedie muzyczne. Jest autorem kilkunastu inscenizowanych koncertów i gali. Zajmuje się również reżyserią świateł z użyciem najnowocześniejszych rozwiązań technicznych. Jego spektakle gościły na festiwalach krajowych i zagranicznych. W latach 1993–1994 obejmował stanowisko kierownika artystycznego Opery Wrocławskiej. Zainaugurował Scenę Kameralną Opery Wrocławskiej w Szczawnie-Zdroju, z której powstała następnie Śląska Opera Kameralna. Tu właśnie realizował program małych, kameralnych inscenizacji operowych (Włoszka w Algierze G. Rossiniego czy Kantata o kawie J.S. Bacha, która okazała się wielkim sukcesem). W 2002 roku powołał do życia Letni Festiwal Muzyczny „Musica sacra Musica profana” w Długiej Goślinie. W ciągu 25 lat stworzył blisko 100 produkcji teatralnych, operowych, filmowych i telewizyjnych. Za czasów jego dyrekcji (2007–2011) Wrocławski Teatr Lalek zrealizował 53 premiery i stał się atrakcyjnym miejscem na mapie kulturalnej miasta, odwiedzanym przez ponad 100 tysięcy 42


widzów rocznie. Zapraszał do współpracy wybitnych artystów polskiej sceny. Odmienił sposób postrzegania teatru lalek, jako skierowanego wyłącznie do młodego widza (dowodem na to była m.in. realizacja Pastorałki L. Schillera, która zyskała wielkie uznanie krytyków i publiczności). Realizował przedstawienia dla 2- i 3- latków (m.in. zachwycający spektakl Jaś i Małgosia J. Brzechwy). Jego „Bajkobus”, czyli objazdowa, nowocześnie wyposażona scena teatralna – umieszczona na platformie samochodowej i będąca precyzyjną kopią neobarokowego gmachu Teatru Lalek we Wrocławiu, został uznany za Najważniejsze Teatralne Wydarzenie Artystyczne Roku 2009 i ogłoszona przez „Gazetę Wyborczą” Fajerwerkiem Roku. Przedsięwzięcia artysty wykraczały poza tradycyjne ramy teatru lalkowego. Poszukiwał dla spektakli niekonwencjonalnych przestrzeni. Znany jest z realizacji interdyscyplinarnych projektów kulturalno-edukacyjnych. Zainicjował we Wrocławskim Teatrze Lalek profesjonalną działalność wydawniczą – m.in. doprowadził do pierwszego w dziejach polskiego wydania arcydzieła Statek błaznów S. Branta. Jedną z jego inicjatyw było przywrócenie do życia Ogrodu Staromiejskiego we Wrocławiu oraz powołanie jedynej w Polsce stałej sceny na wodzie (i w wodzie) we wrocławskim Aquaparku, gdzie zagrano ponad 70 interaktywnych przedstawień cieszących się wielką popularnością (m.in. słynne Rekiny w basenie). Za czasów jego dyrekcji Wrocławski Teatr Lalek zrealizował ponad 50 premier a frekwencja w 2010 roku przekroczyła 120 tysięcy widzów. Był wykładowcą Akademii Muzycznej w Poznaniu, Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie oraz prowadził wykłady mistrzowskie na Wydziale Scenografii Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W 2011 roku otrzymał niezwykłą bezprecedensową propozycję przekształcenia Filharmonii Podlaskiej w Operę i Filharmonię Podlaską – Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku, tworząc tym samym od podstaw zupełnie nową instytucję i projektując jej wielopłaszczyznową działalność w całkowicie nowej formule. W końcowej fazie budowy doprowadził do wyposażenia instytucji w najnowocześniejsze urządzenia oświetleniowe i nagłośnieniowe, które nie zostały przewidziane w pierwotnym projekcie. Ponadto, według jego wskazań i pomysłów powstał projekt studia multimedialnego. Dzięki temu Opera i Filharmonia Podlaska – Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku jest obecnie jedną z niewielu instytucji posiadającą możliwość realizowania własnych nagrań telewizyjnych i filmowych, jak i realizacji nagrań i transmisji spektakli na żywo. Opera i Filharmonia Podlaska – Europejskie Centrum Sztuki w  Białymstoku posiada także – jako jedyna instytucja w Polsce – system COOLUX 2011, umożliwiający realizację dekoracji multimedialnych i wirtualnych. Wraz ze swoimi współpracownikami stworzył nowoczesny program działań edukacyjnych, wśród których projekt artystyczno-edukacyjny „Korczak” został objęty patronatem Dyrektor Generalnej UNESCO i uhonorowany tytułem Wydarzenia Historycznego 2012. Obecnie, Opera i Filharmonia Podlaskiej 43


– Europejskiego Centrum Sztuki w Białymstoku jest najnowocześniejszym i najprężniej działającym centrum kulturalnym na wschód od Berlina. Na deskach tej właśnie sceny zrealizował m.in. sześć spektakli (m.in. Traviata G. Verdiego, Skrzypek na dachu J. Bocka, Brzydki Kaczorek M. Urbanka, Jaś i Małgosia S. Kisielewskiego), w tym dwa spektakularne widowiska na okoliczność Wielkiej Inauguracji nowego gmachu instytucji w dniach 28-29 września 2012 roku: operę Straszny dwór S. Moniuszki oraz musical Korczak Ch. Williamsa – ten właśnie spektakl został uhonorowany Teatralną Nagrodą Muzyczną im. J. Kiepury i uznany za najważniejszą realizację 2012 roku. Dzięki podjętej przez niego strategii zarządzania, w ciągu pierwszego roku Operę i Filharmonię Podlaską – Europejskie Centrum Sztuki odwiedziła rekordowa liczba ponad dwustu tysięcy osób. Laureat wielu prestiżowych nagród, m.in. Wrocławskiej Nagrody Teatralnej, wielu Złotych Masek i Nagrody Hebla. W 2013 roku Roberto Skolmowski otrzymał Medal Komisji Edukacji Narodowej „za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania”. Jeden z najbardziej cenionych współcześnie menadżerów kultury.

Stanisław Michał Rybarczyk Dyrygent, animator kultury, menedżer i pedagog. Związany, przez lata kariery artystycznej, jako dyrygent z Operą Wrocławską, Filharmonią Wrocławską, Ośrodkiem PR i TV we Wrocławiu, Wojewódzkim Domem Kultury, Centrum Sztuki IMPART, Agencją Artystyczną Pro Musica, Akademią Muzyczną we  Wrocławiu, Liceum Muzycznym we Wrocławiu, Filharmonią Sudecką w Wałbrzychu oraz Theater Goerlitz (Niemcy). Twórca i wieloletni dyrektor artystyczny Zespołu Kameralnego PR i TV we Wrocławiu, Chóru Synagogi Pod Białym Bocianem we Wrocławiu, Polsko–Niemieckiej Młodej Filharmonii Dolny Śląsk, Chóru Kameralnego Filharmonii Wrocławskiej i szeregu innych zespołów. Wystąpił na wielu festiwalach, m.in. Wratislavia Cantans, Festiwalu Kultury Żydowskiej w Krakowie, Festiwalu Gaude Mater, Silesia Sonans, Legnica Cantat, Festiwalu Moniuszkowskim w Kudowie-Zdroju, Przeglądzie Piosenki 44


Aktorskiej we Wrocławiu, Festiwalu Warszawa Singera, Muzycznym Festiwalu w Łańcucie, festiwalach w Madrycie, Wiesbaden, Rydze, Nancy, Berlinie i Tallinie. Dyrygował koncertami w filharmoniach w Polsce i za granicą. Występował wielokrotnie w większości krajów europejskich oraz w Chinach. Dyrygował wieloma operami m. in. Strasznym Dworem St. Moniuszki, Nabucco G. Verdiego, Manru I. Paderewskiego, Aidą, Traviatą, Trubadurem G. Verdiego, Czarodziejskim fletem W.A. Mozarta. Dokonał szeregu prawykonań m. in. Mszy Polskiej i Oratorium Pieśń Świata H.F. Tabęckiego. Zrealizował nagrania dla firm fonograficznych, rozgłośni radiowych i telewizyjnych w kraju i za granicą. Koncertował i współpracował z wieloma znakomitymi artystami: J. Malovanym, R. Żukowskim, P. Łykowskim, M. Sternem, K. Myrlakiem, K. Kolbergerem, J. Mechlińskim, L. Kuznietzovem, A. Izsakiem, L. Davidsonem, B. Kahan, J. Steczkowską, A. Hanuszkiewiczem, W. Hejną, R. Kołakowskim i wieloma innymi. Współpracował przy realizacji filmów: Seszele w reż. B. Lindy, Deszczowy żołnierz i Wygrany w reż. W. Saniewskiego oraz kilku innych. Był wielokrotnie jurorem konkursów wykonawczych i kompozytorskich. Twórca i dyrektor artystyczny wrocławskich Wieczorów Tumskich, Koncertów Hawdalowych oraz, wraz z Karoliną Szykier-Koszucką, Festiwalu Kultury Żydowskiej Simcha. Dyrektor artystyczny Międzynarodowego Festiwalu Moniuszkowskiego w Kudowie-Zdroju. Inicjator powstania w Kudowie Międzynarodowego Konkursu Wokalnego im. A. Hiolskiego i Sesji Moniuszkowskiej. Autor widowiska Koniec wieku – spotkanie kultur. Współpracował przy realizacji wielkich widowisk m. in.: Anioły Europy, Misterium Iniquitatis, Requiem Pro Pace. We wrocławskiej Dzielnicy Wzajemnego Szacunku powołał do życia cykl Biblia i Muzyka, zainicjował warsztaty Śpiewaj z rabinem, pastorem i księdzem, założył ponadto dyskusyjny Salon Dzielnicy Wzajemnego Szacunku. Dyrektor artystyczny Fundacji Pro Arte, dyrektor Agencji Artystycznej Art & Business Direction, przewodniczący zarządu Fundacji „Dzielnica Wzajemnego Szacunku Czterech Wyznań”, wiceprezes zarządu i dyrektor artystyczny Fundacji Pro Arte 2002.

45


27 sierpnia 2017, niedziela, godz. 1200 Balkon Teatru Zdrojowego

Hejnał Festiwalowy

27 sierpnia 2017, niedziela, godz. 1600 Teatr Zdrojowy

pRemieRa koncert pieśni stanisława moniuszki do wierszy m.in. Goethego, Moore’a, de Berangera w oryginalnej wersji językowej oraz polskich poetów w tłumaczeniach na język niemiecki, francuski i rosyjski

Hasmik Sahakyan sopran Dariusz Machej bas Emilian Madey fortepian, autor koncepcji artystycznej, pomysłodawca 46


Program Czy powróci? – Ожидание sł. J.I. Kraszewski, przekład W. Bieniediktow Wiosna – Der Frühlig sł. S. Witwicki, przekład W. Henzen Latem brzózka mała – Le rameau et la feuille sł. J. Czeczot, przekład A. des Essarts Triolet sł. T. Zan, przekład A. des Essarts Zosia – La Bergère sł.A. Mickiewicz, przekład A. des Essarts DieBekehrte – Nawrócona sł. J. W. von Goethe Das Heidenröslein – Polna różyczka sł. J. W. von Goethe Złota rybka – Золотая рыбка sł. J. Zachariasiewicz, przekład Autor nieznany Pieśń wieczorna – Вечер sł.W. Syrokomla, przekład S. Bolotin Prząśniczka – Пряха sł. J. Czeczot, przekład Z. Ginzberg Kennst du das Land – Znasz-li ten kraj sł. J. W. von Goethe Hulanka – Bachanal sł. S. Witwicki, przekład H. Schmidt Dwie zorze – L’aurore et la jeunefille sł.T. Lenartowicz, przekład A. des Essarts Trzech Budrysów – DiedreiBudrisse sł. A. Mickiewicz, przekład C. von Blankensee Those Evening Bells – Wieczorne dzwony sł. T. Moore Wyjazd na wojnę – Навойну sł. J. Czeczot, przekład W. Bieniediktow Piosnka żołnierza – Ständchen sł.J. Korzeniowski, przekład F. Werner Le vieux caporal – Stary kapral sł. P.-J. de Béranger

47


O pieśniach i balladach Stanisława Moniuszki wykonywanych w językach obcych Zbliżające się 200-lecie Urodzin Stanisława Moniuszki w 2019 roku jest dla polskiej muzyki sygnałem do rozprawienia się z mitem polskiej zaściankowości w twórczości Kompozytora i do otwarcia tej szerzej nieznanej poza granicami Polski spuścizny. O ile tematyka jego oper może być mentalnie trudniejsza do zrozumienia poza Polską, to jego pieśni i ballady, komponowane do poezji zarówno francuskiej, niemieckiej, jak i rosyjskiej, a także idiomatyczny język muzyczny silnie osadzony w zachodnich wzorcach kompozytorskich, a jednocześnie przesiąknięty wschodniosłowiańską wrażliwością i estetyką nawiązującą do polskich rytmów narodowych, jest absolutnie unikatowym konglomeratem łączącym kultury Wschodu i Zachodu. Francuscy, niemieccy i rosyjscy poeci współcześni Moniuszce – przedstawiciele najbardziej ekspansywnych nurtów kultury ówczesnej Europy – doceniali bogaty idiom polskiego słowa, niejednokrotnie zrośniętego z muzyką, dokonując przekładów na własne języki ojczyste dzieł polskich poetów takich, jak: A. Mickiewicz, S. Witwicki, T. Lenartowicz, J. Korzeniowski i J.I. Kraszewski. Bogactwo tego materiału pozostało jednak tylko na półkach bibliotek, albowiem zagraniczni artyści promowali rodzimych twórców, natomiast polscy wykonywali pieśni polskich kompozytorów po polsku, co przez trudność i niepopularność naszego języka na długie lata zamknęło polską lirykę wokalną w granicach Polski. Sam Moniuszko musiał zdawać sobie sprawę, że tylko dzięki przekładom na języki obce jego pieśni mają szansę zaistnieć w przestrzeni międzynarodowej, albowiem niejednokrotnie pod swoimi nutami wpisywał teksty w dwóch, a nawet trzech wersjach językowych. W druku zagranicznych wydawnictw jeszcze za jego życia ukazywały się pieśni w przekładzie A. Essarta na język francuski oraz W. Bieniediktowa – na język rosyjski, a pierwsze wydanie ballady Trzech Budrysów do słów A. Mickiewicza ukazało się w Berlinie w niemieckim przekładzie C. von Blankensee. Od śmierci Moniuszki w 1872 roku minęło bardzo wiele lat, jednak dopiero dziś po raz pierwszy w historii prezentujemy Państwu pieśni Moniuszki komponowane do poezji europejskich romantyków w językach oryginalnych oraz komponowane do słów polskich poetów w przekładach na języki obce. Jest to dopiero początek artystycznej drogi, jaką wraz z moimi przyjaciółmi śpiewakami oraz wspólnie z Publicznością pragnę przebyć aż do roku 2019 – Roku 200-lecia Urodzin Stanisława Moniuszki. W tym czasie chciałbym zaprezentować w obcych językach w sumie ponad 110 pieśni i ballad w salach koncertowych, dokonać ich nagrań oraz doprowadzić do wydania w postaci kilkupłytowego albumu. 48


To skrótowe omówienie idei całego mojego autorskiego projektu jest także właściwym miejscem do złożenia podziękowań Panu Dyrektorowi Stanisławowi Rybarczykowi, który uwierzył w celowość realizacji tego przedsięwzięcia i zachęcił mnie do koncertowego ujawnienia prezentowanego dziś Państwu fragmentu planowanej całości już teraz – półtora roku przed Rokiem Jubileuszowym. Wierzę, że mimo języków obcych – dla nas Polaków – muzyka Moniuszki pozostanie swojska. Wierzę, że dzięki językom obcym muzyka Moniuszki stanie się zrozumiała dla Świata. Emilian Madey

Emilian Madey Ukończył kompozycję (prof. M. Borkowski), dyrygenturę (prof. B. Madey), fortepian (prof. T. Manasterska, prof. M. Drewnowski) – wszystkie trzy dyplomy z wyróżnieniem. Doskonalił się na kursach u W. Riekerta, N. Immelmana, N. Sztarkmana, R. Pagano, V. Mierżanowa i A. Dvarionaitė. Zajął II miejsce na Międzynarodowym Konkursie Młodych Pianistów i Skrzypków im. B. Dvarionasa w Wilnie (1989). Rok później otrzymał Złoty Medal na Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. C. Kahn’a w Paryżu. Artysta jest laureatem Międzynarodowego Festiwalu im. J. Hofmanna w Nałęczowie (1994, 1996). Łączy występy jako pianista z działalnością dyrygencką. Występował w Filharmonii Narodowej, na Zamku Królewskim, w Teatrze Wielkim, Sali Kongresowej i Studio Koncertowym Polskiego Radia w Warszawie oraz z większością polskich orkiestr filharmonicznych. Koncertował w Austrii, Francji, Korei Płd., Słowenii, na Litwie, w Niemczech, we Włoszech i na Ukrainie. Współpracował z dyrygentami: B. Madeyem, W. Rajskim, J. Maksymiukiem, T. Bugajem, Ł. Borowiczem, T. Wicherkiem, M. Nałęcz-Niesiołowskim, M. Caldim i in. 49


Jako kameralista i dyrygent występował m.in. ze swoją matką A. Malewicz-Madey (mezzosopran), Z. Rysiówną (recytacja), P. Janowskim (skrzypce), J. Artyszem (baryton), A. Kruszewskim (baryton), J. Brękiem (bas-baryton), R. Gierlachem (bas-baryton), M. Boberską (sopran), I. Kłosińską (sopran), Ł. Długoszem (flet), Z. Raubo (fortepian), A. Wodnickim (fortepian), M. Drewnowskim (fortepian), L. Armellini (fortepian). Prowadził kursy mistrzowskie w Konserwatorium Čiurlionisa w Wilnie i w Suwon University, College of Music w Korei Płd. Prowadzi klasę fortepianu w  ZPSM II st. im. F. Chopina w Warszawie, jest wykładowcą na Uniwersytecie Muzycznym F. Chopina w Warszawie. Nagrania: B. Madey – Metamorfozy - Wariacje na temat Paganiniego (NOSPR, dyr. B. Madey, Polskie Radio); F. Lessel – Koncert fortepianowy Nr.2 Polska Orkiestra JeunessesMusicales, dyr. Ł. Borowicz, ActePréalable); L.  van Beethoven – Koncert fortepianowy Nr.3 (St. Christopher Chamber Orchestra, dyr. A. Šimelis, PriorMusica); Portret/Portrait – 2-płytowy album solowy (Polskie Radio/Sony BMG); P. Moss – Portraits – Koncert na fortepian i orkiestrę (Polska Orkiestra Radiowa, dyr. T. Bugaj, DUX); W. Szpilman – Concertino (Polska Orkiestra Radiowa, dyr. Ł. Borowicz); I. F. Dobrzyński – Koncert fortepianowy As-dur Op. 2 (Polska Orkiestra Radiowa, dyr. Ł. Borowicz, Chandos); Pięciokrotnie był nominowany do Nagrody Polskiego Przemysłu Muzycznego Fryderyk. Jako kompozytor jest autorem licznych utworów na instrumenty solowe (m.in. Corruptio Optimi Pessima na obój, Ciacconettana skrzypce, Trzy Pieśni Romantyczne na fortepian, Suita na wiolonczelę); dla zespołów kameralnych (m.in. Sapienti Sat na dwa flety i tempelbloki, Introduzione e Toccata na dwie wiolonczele, Quasi una Fantasia na wiolonczelę i fortepian, Sinfonietta dla 10 wykonawców, Variations dla 12 wykonawców); na orkiestrę (m.in. Fuga podwójna na wielką orkiestrę symfoniczną, Astronomica na dwie orkiestry smyczkowe i perkusję, Concerto – Variazioni in tremovimenti na fortepian i orkiestrę); piosenki; muzyka do filmu I. Cywińskiej Oczarowanie Fryderyka. Jest Sekretarzem Zarządu Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego im. S. Moniuszki.

Hasmik Sahakyan Urodziła się w Erywaniu (Armenia), od 16 lat mieszka w Polsce. Ukończyła Szkołę Muzyczną II stopnia im. A. Malawskiego w Przemyślu na Wydziale Wokalnym w klasie A. Kołodziejczyk. Studiowała edukację muzyczną w Instytucie Muzycznym w Rzeszowie. 50


Obecnie jest studentką studiów magisterskich w klasie prof. zw. dr hab. E. Iżykowskiej–Lipińskiej na Uniwersytecie Muzycznym im. F. Chopina i absolwentką studiów licencjackich w  klasie dr hab. M. Rzepki w  Akademii Muzycznej w Krakowie na Wydziale Wokalno-Aktorskim. Uczestniczyła w kursach prowadzonych przez: Ch. Elssnera, I.  Kushplera, J.  Balarina, I. Sobotkę, D. Cross, R. Cieślę, P.  Kusiewicza, R. Karczykowskiego, M. Kwietnia, J. Sokorską, E. Podleś. Finalistka XVII Międzynarodowego konkursu im. A. Sari w Nowym Sączu. Zdobywczyni I nagrody II Międzynarodowego Konkursu Solowej Wokalistyki Sakralnej Ars Et Gloria w Katowicach, nagrody Grand Prix w III Ogólnopolskim Konkursie w Drezdenku. Laureatka II miejsca na Międzynarodowym Konkursie Złote Głosy w Warszawie. Zdobywczyni wyróżnienia w konkursie XV W kręgu muzyki słowiańskiej w Katowicach, oraz finalistka III Konkursu im. J. Kiepury w Krynicy-Zdroju. Współpracowała z orkiestrami Filharmonii Podkarpackiej, Łódzkiej i Kaliskiej. Brała udział w Muzycznym Festiwalu w Łańcucie oraz wystąpiła w nadzwyczajnym koncercie symfonicznym Świat Mistrza Beksińskiego wykonując Requiem A.Schnittke. W 2014 roku debiutowała na deskach Opery Kameralnej w Warszawie w partii Łucji w operze K. Kurpińskiego Zamek na Czorsztynie. Plastyczność głosu i łatwości techniczne umożliwiają śpiewaczce wykonywanie dzieł od barokowych po współczesne.

Dariusz Machej Dariusz Machej ukończył Akademię Muzyczną im. F. Chopina w Warszawie w klasie śpiewu prof. W. Zalewskiego (2000). Swoją sztukę wokalną doskonalił na kursach mistrzowskich u prof. R. Karczykowskiego i W. Mateuzziego. Jest laureatem III Nagrody oraz Nagrody dla najlepszego basa na VI Konkursie Wokalistyki Operowej im. A. Didura w Bytomiu. Od 1997 roku jest solistą Warszawskiej Opery Kameralnej, gdzie zadebiutował w roli Don Magnifica w operze G. Rossiniego La Cenerentola. 51


Dariusz Machej współpracuje z Teatrem Wielkim Operą Narodową, Wuppertaler Buehnen, Teatrem Wielkim w Poznaniu, Operą Bałtycką, Operą Krakowską. Występował gościnnie m.in. w Oper Frankfurt am Main, Litewskiej Operze Narodowej w Wilnie, Theater der Stadt Koblenz, Wienerkammeroper. Do jego czołowych partii operowych należą: Figaro w Le nozze di Figaro, Leporello w Don Giovannim W.A. Mozarta, Dulcamara w L’elisir d’amore oraz partia tytułowa w Don Pasquale G. Donizettiego, Śmierć w Der Kaiser von Atlantis V. Ulmana, Kaspar w Der Freischütz C.M. Webera, a także wiodące postaci w operach G. Rossiniego – Don Bartolo w Il barbiere di Siviglia, Don Magnifico w La Cenerentola, Selim w Il Turco in Italia, Mustafa w L’Italiana in Algieri. Dariusz Machej uczestniczył w licznych festiwalach muzycznych takich jak: Rossini Opera Festival (Pesaro), Festival de Musique de Strasburg, Festival Belcanto Rossini in Wildbad (Niemcy), Letni Festiwal Euroradia/ EBU Summer Festival (Warszawa), Festival di Musica Sacra Anima Mundi (Piza), Mai Festspiele (Wiessbaden), Warszawska Jesień, Wratislavia Cantans, Bydgoski Festiwal Operowy, Festiwal im. A. Didura (Sanok). Brał udział w światowych prawykonaniach oper: Katzelmacher K. Schwertsika (Wuppertal, 2003) i Iwony księżniczki Burgunda Z. Krauzego (Paryż, 2004). Artysta występował pod batutą takich dyrygentów jak: Ł. Borowicz, G. Berniak, K. Bumann, G. Chmura, W. Crutchfield, Z. Graca, J.M. Florencio, L. Firend, H. Griffiths, G. Hanson, F. Heider, P. Kotla, J.C. Malgoire, A. de Marchi, M. Minkowski, C. Montanaro, M. Nałęcz-Niesiołowski, G. Nowak, T. Karolak, J. Kaspszyk, M. Klauza, T. Kozłowski, C. Rizzi, R. Silva, S. Standage, A. Straszyński, T. Strugała, S. Soltesz, A. Zedda. Pracował z wieloma reżyserami, wśród których znajdują się m. in.: L. Adamik, A. Freyer, J. Gruza, G. Jarzyna, P. Mussbach, R. Peryt, P. Luigi Pizzi, B. Redo-Dobber, E. Sagi, J. Stokalska, M. Treliński, J. Weigand, K. Warlikowski, M. Weiss, M. Znaniecki. Dariusz Machej występuje w repertuarze oratoryjnym i pieśniarskim. Brał udział w licznych transmisjach radiowych i telewizyjnych (RAI, Südwestrunkfunk, Polskie Radio, TVP, Polsat). Dokonał nagrań dla firm fonograficznych (Naxos, ROF, Bongiovanni, DUX, Radiowa Agencja Fonograficzna) oraz archiwum Polskiego Radia. 52


27 sierpnia 2017, niedziela, godz. 1900 Teatr Pod Blachą

Stanisław Moniuszko Halka opera w czterech aktach

Włodzimierz Wolski libretto Laco Adamik reżyseria i inscenizacja Marcin Nałęcz-Niesiołowski dyrygent, kierownictwo muzyczne Barbara Kędzierska scenografia Irina Mazur choreografia Anna Grabowska-Borys przygotowanie chóru Bogumił Palewicz reżyseria świateł Chór, Balet i Orkiestra Opery Wrocławskiej Obsada Ewa Vesin (gościnnie) Halka Zdzisław Madej (gościnnie) Jontek Radosław Żukowski Stolnik Dorota Dutkowska Zofia Jacek Jaskuła Janusz Maciej Krzysztyniak Dziemba Andrzej Zborowski Dudarz Aleksander Zuchowicz Góral Piotr Bunzler Gość Stolnika Andrzej Zborowski Gość Stolnika


Najsłynniejsza i najpopularniejsza polska opera, inaugurująca polską scenę operową we Wrocławiu, należy bez wątpienia do najczęściej wystawianych dzieł w tym teatrze. W 1990 roku, na 45-lecie Opery Wrocławskiej i 20. rocznicę śmierci S. Drabika zapowiadano 1300 Halkę. Do wystawienia spektaklu jednak nie doszło i od tamtej pory była ona nieobecna. Miała też wśród wszystkich wystawianych tu dzieł najwięcej premierowych realizacji. Było ich aż trzynaście, jeśli uwzględnić dwa wznowienia (z nowym opracowaniem choreograficznym i muzycznym) oraz jedno wykonanie estradowe. Wysokiej liczbie premier i spektakli odpowiadała mnogość i różnorodność artystycznych kreacji. Szczególną uwagę kierowano zawsze na postać tytułowej bohaterki. Wrocławskie Halki niejednokrotnie prezentowały najwyższy poziom. Laco Adamik o spektaklu: „Halka jest obecna na scenach polskich oper bardzo często. Widzieliśmy bardzo wiele pięknych przedstawień. Ale mam wrażenie, że ta ilość inscenizacji i ta wierność tradycji powoduje powolutku coś takiego, że cieszymy się muzyką, ale teatralne losy i sprawy bohaterów stosunkowo mało nas obchodzą. Znamy tę całą historię, wiemy jak i co się potoczy, wiemy kto o kogo jest zazdrosny, kto kogo zdradził, kto popełnia samobójstwo. Słowem, wpadamy w pewną rutynę. Otóż zależy mi, ażeby przy tej inscenizacji, którą zrealizowaliśmy razem z panią dyrektor Ewą Michnik, panią Barbarą Kędzierską, scenografem i z panią Iriną Mazur, choreografem – spróbować spojrzeć na tę historię w taki sposób, żeby na nowo przeżyć losy bohaterów. Żebyśmy nie tylko je rozumieli, ale żeby one nas również wzruszały. Żebyśmy się z tymi postaciami w sposób godny współczesnego teatru operowego identyfikowali. Tym bardziej, że wydawało się jeszcze przed paru laty, że sprawy podziału społeczeństwa są passé – przecież chodziło o przełom XVIII i XIX wieku. A tymczasem minęło już trochę lat naszego współczesnego kapitalizmu i okazuje się, że rozwarstwienie społeczeństwa wraca, że dzisiaj bardzo dobrze rozumiemy tę przepaść, która zaczyna dzielić establishment od prostego człowieka. A zatem, ponieważ problem tej przepaści społecznej ludzie dzisiaj dobrze rozumieją, trzeba i warto spojrzeć na tę historię od nowa i spróbować ją przeżyć „jakby dzisiaj”. W związku z tym moja inscenizacja idzie w tym kierunku, żeby wszystkie relacje ułożyć w sposób najbardziej współczesny. Również w scenografii przenosimy akcję do takiej współczesności, która jest pojemna. To nie jest nasze „dzisiaj” – nie bawimy się w jakieś rekwizyty typu: komórka, komputery. Nie na tym polega ta współczesność. To jest współczesność, która mogła się zdarzyć dzisiaj, ale mogła się dziać również jakiś czas temu. Chodzi tylko o to, że nie są to staropolskie stroje ani ludowe stroje góralskie. Jest to wszystko przesunięte do ogólnego, uniwersalnego świata, który – tak myślę – dzisiaj lepiej odczytamy. No i mam nadzieję, że losy Halki, Janusza, Stolnika, Zofii w tym przedstawieniu będą nas obchodzić i wzruszać. Będziemy ich znowu jakby głębiej rozumieć”. 54


Akt I Na dwór Stolnika zjechała okoliczna szlachta z okazji zaręczyn jego córki, Zofii z Januszem, młodym dziedzicem góralskich wiosek. Zaufany sługa Stolnika, Dziemba, wznosi przy dźwiękach poloneza toast za pomyślność młodej pary. Gdy Janusz i Zofia proszą Stolnika o tradycyjne błogosławieństwo, słyszą smutny śpiew wiejskiej dziewczyny, która z rozpaczą szuka swego ukochanego. Śpiew ten porusza wszystkich, ale najbardziej Janusza, który rozpoznaje głos Halki – dziewczyny z gór, którą kochał i porzucił dla Stolnikówny. Pytania Zofii i Stolnika zbywa słowami współczucia dla nieznanej dziewczyny i zostaje sam pod pretekstem, że chce udzielić wsparcia nieszczęśliwej dziewczynie. Janusz w krótkiej arii daje wyraz swej miłości do porzuconej Halki i dręczącym go wyrzutom sumienia. Na to nadchodzi Halka i spostrzegłszy Janusza tuli się do niego, a bezradny wobec jej radości Janusz zapewnia ją o swoich niezmiennych uczuciach i przyrzeka, że do niej powróci. Słysząc wracających gości odprawia dziewczynę i każe jej czekać w umówionym miejscu. Halka odchodzi pełna wiary w odzyskane szczęście, nie pamiętając już o przestrogach Jontka, zakochanego w niej młodego górala. Tłum rozbawionych gości wiwatuje na cześć Stolnika i pary młodej. Dziemba każe grać mazura, który otwiera dalszy ciąg zabawy zaręczynowej. 55


Akt II W ogrodach dworskich Stolnika czeka na Halkę Jontek, chcąc udowodnić zdradę Janusza. Halka jeszcze raz wypowiada swoją miłość i nadzieję powrotu szczęśliwych dni. Jontkowi zarzuca kłamstwo na temat niewierności ukochanego. Jontek próbuje przekonać Halkę, że Janusz ją porzucił. Z głębokim żalem mówi o swojej wzgardzonej miłości do dziewczyny. Słysząc toasty dochodzące z dworu, Halka podchodzi do drzwi i domaga się, aby wpuszczono ją do panicza, ojca jej dziecka. Rozgniewany Janusz wychodzi i bije Jontka za sprowadzenie na dwór Halki, po czym każe mu ją odprowadzić i obiecuje nagrodę. Zrozpaczoną Halkę otaczają goście – jej smutny śpiew zepsuł zabawę. Dziemba, na rozkaz, wyprowadza Halkę z kręgu gości zaręczynowych.

Akt III Akcja przenosi się na wieś, będącą własnością Janusza. Górale wypoczywają po całym tygodniu pracy i rozmawiają o zapowiedzianym weselu Janusza. Nagle zauważają wracających Halkę i Jontka. Patrzą na pogrążoną w obłędzie dziewczynę, słuchają opowieści Jontka o spotkaniu z Januszem. W dali pojawia się orszak weselny Janusza, udający się na ślub do kościółka.

Akt IV Na placu przed kościołem zjawia się Jontek. Dudziarzowi, grającemu wesoło na powitanie weselnego orszaku każe grać smętnie, po naszemu. W arii Szumią jodły na gór szczycie wypowiada swój żal do Halki, która odepchnęła jego wierne uczucia dla zachcianki panicza. Na plac wbiega, powstrzymywana przez górali, obłąkana Halka. Siada na uboczu. Wyprzedzając orszak wchodzi na plac Dziemba, każąc chłopom radośnie witać nową dziedziczkę. Ludzie, wstrząśnięci tragedią Halki niechętnie witają młodą parę i składają jej życzenia. Janusz, Zofia i Stolnik spostrzegają Halkę, powstaje zamieszanie, bo obłąkana zdaje się poznawać Janusza. Ten przyspiesza obrzęd weselny, orszak wchodzi do kościoła, za nim podążają górale. Wchodząc w drzwi kościoła życzą młodym „stałego szczęścia”, Jontek dorzuca głośno – „I cierpienia”. Mimo gniewu Dziemby nikt z tłumu nie zdradza sprawcy buntowniczego krzyku. Halka przytomnieje na chwilę i pyta Jontka o Janusza. Góral z goryczą i gniewem pokazuje jej przez otwarte drzwi kościoła klęczącą przed ołtarzem parę młodą i sam wchodzi do wnętrza. Halka jest zrozpaczona tą myślą. Myśl o dziecku budzi w niej pragnienie zemsty – zbiera więc chrust, zapala go i biegnie, by podpalić kościół. W ostatniej chwili opamiętuje się, ze słowami przebaczenia dla Janusza rzuca się ze skały w nurt górskiej rzeki. 56


Marcin Nałęcz-Niesiołowski Urodził się w 1972 roku w Gdyni. W roku 1996 z wyróżnieniem ukończył studia w Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie dyrygentury symfoniczno-operowej prof. B. Madey'a. Od stycznia 1997 do kwietnia 2011 roku pełnił funkcję dyrektora naczelnego i artystycznego Filharmonii Białostockiej, a następnie, od 2005 roku, Opery i Filharmonii Podlaskiej. Artysta prowadzi ożywioną działalność koncertową, współpracując z czołowymi teatrami operowymi i orkiestrami filharmonicznymi w kraju. Występuje także na wielu estradach świata – w USA, Wielkiej Brytanii, Korei, Meksyku, Maroku, Hiszpanii, Estonii, Finlandii, Litwie, Łotwie, Ukrainie, Rosji, Białorusi, Niemczech, Szwecji, Francji, Belgii i Portugalii. Jest także dyrektorem artystycznym i dyrygentem Warszawskiej Orkiestry Kameralnej „Filharmonia” oraz dyrygentem gościnnym Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie. Wraz z Orkiestrą Opery i Filharmonii Podlaskiej zrealizował liczne tournée zagraniczne. W sierpniu 2005 roku, z pianistą Stanisławem Drzewieckim, wystąpił w Parlamencie Europejskim w Brukseli w koncercie inaugurującym obchody 25. rocznicy powstania Solidarności. W czerwcu 2006 roku poprowadził wykonanie Jutrzni Krzysztofa Pendereckiego w Smolnym Soborze w Sankt Petersburgu z udziałem solistów i chórów rosyjskich. W 2009 roku wystąpił w Berwald Halle w Sztokholmie i siedzibie Orkiestry Symfonicznej w Goeteborgu. W grudniu 2009 roku Orkiestra Opery i Filharmonii Podlaskiej pod jego batutą zagrała koncerty w Wielkiej Brytanii, gdzie w ramach obchodów Roku Polskiego „Polska ! Year”, wystąpiła w londyńskiej Cadogan Hall, a także w Royal College of Music. Artysta często włącza do swoich programów koncertowych utwory polskich kompozytorów, w tym dzieła twórców mniej znanych, tworzących na emigracji. Jego nagrania dzieł Aleksandra Tansmana i Zygmunta Stojowskiego spotkały się z bardzo dobrym przyjęciem w kraju (nominacje do Fryderyka) i za granicą (płyta z utworami Stojowskiego w lutym 2009 otrzymała prestiżową nagrodę Editor’s Choice Gramophone). W kwietniu 2012 otrzymał nagrodę Fryderyk za album z dziełami Ignacego Jana Paderewskiego – Koncertem fortepianowym i Fantazją polską. Marcin Nałęcz-Niesiołowski posiada bogaty dorobek fonograficzny, ponad 25 płyt CD/DVD. Dokonał też szeregu nagrań radiowych i telewizyjnych oraz muzyki 57


filmowej (m.in.: M. Zielińskiego, W. Pawlika, J.A.P. Kaczmarka, Z. Preisnera). Drugim torem jego zainteresowań i działalności artystycznej jest śpiew solowy, który ukończył w Akademii Muzycznej w Łodzi pod kierunkiem prof. Leonarda Andrzeja Mroza. Artysta jest laureatem wielu nagród i wyróżnień – otrzymał m.in. nagrodę Ministra Kultury „Ad Astra” ufundowaną dla młodych, utalentowanych twórców kultury (2001), Srebrny Krzyż Zasługi za wkład do rozwoju kultury narodowej i osiągnięcia w pracy zawodowej (2004) oraz Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2006). W 2007 roku w Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie uzyskał stopień doktora nauk muzycznych, a następnie w 2010 roku doktora habilitowanego. Od października 2012 rozpoczął pracę na stanowisku profesora Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, prowadząc klasę dyrygentury symfoniczno-operowej. 04 czerwca 2014 roku, w obecności m.in.: Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego i Prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki Baracka Obamy oraz innych znamienitych gości, podczas uroczystego koncertu na Placu Zamkowym w Warszawie podsumowującym obchody 25-Lecia Wolności, poprowadził prawykonanie Kantaty Wolność Włodka Pawilka. W listopadzie 2014 roku poprowadził premierowe przedstawienie baletu Rok 1914 w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej, a w lutym 2015 roku, w Operze Wrocławskiej, premierę Eugeniusza Oniegina Piotra Czajkowskiego. W kwietniu 2016 otrzymał kolejnego Fryderyka w kategorii „Album roku muzyka współczesna” za płytę Symphony of Providence Pawła Łukaszewskiego. W listopadzie 2016 roku ponownie poprowadzi premierę baletową w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej m.in.: z utworem Chroma J. Talbot’a, w choreografii W. McGregor’a, oryginalnie wystawionym w Royal Opera House w Londynie. Oprócz Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w  Warszawie artysta współpracuje z Operą Krakowską i Teatrem Wielkim w Poznaniu.


biuro festiwalowe i biuro prasowe Dom Zdrojowy – Sanatorium Polonia ul. Moniuszki 2, Kudowa-Zdrój Kudowskie Centrum Kultury i Sportu ul. Główna 43, Kudowa-Zdrój tel. 74 8663 226 wiceprezes Moniuszkowskiego Towarzystwa Kulturalnego dyrektor Kudowskiego Centrum Kultury i Sportu Piotr Borkowski tel. 74 8663 226 rzecznik prasowy Festiwalu Maciej Kieres tel. +48 601 240 849, +48 605 642 499 kiereskm@wp.pl informacje o Festiwalu www.festiwalmoniuszkowski.pl www.facebook.com/FestiwalMoniuszkowski

wydawca: Moniuszkowskie Towarzystwo Kulturalne opracowanie i redakcja: Maciej Kieres, Joanna Drab-Pasierska

druk

Wrocław, sierpień 2017

wstęp wolny na wszystkie wydarzenia festiwalowe

cena programu 5 zł


Miejsce na autografy

Program Festiwalu 2017  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you